मराठी भाषा

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mr">
  <siteinfo>
    <sitename>विकिपीडिया</sitename>
    <dbname>mrwiki</dbname>
    <base>https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">मिडिया</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">विशेष</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">चर्चा</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">सदस्य</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">सदस्य चर्चा</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">विकिपीडिया</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">विकिपीडिया चर्चा</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">चित्र</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">चित्र चर्चा</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">मिडियाविकी</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">मिडियाविकी चर्चा</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">साचा</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">साचा चर्चा</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">सहाय्य</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">सहाय्य चर्चा</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">वर्ग</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">वर्ग चर्चा</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">दालन</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">दालन चर्चा</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">मसुदा</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">मसुदा चर्चा</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">विभाग</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">विभाग चर्चा</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>मराठी भाषा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809</id>
    <revision>
      <id>2690896</id>
      <parentid>2685083</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T10:29:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gyanidata</username>
        <id>183653</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ह्य्पेर लिंकिंग</comment>
      <origin>2690896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109625" sha1="ognkowa6d1vxlqbfj2bd4je6noy1ttp" xml:space="preserve">लाभले आम्हास भाग्य बोलतो मराठी|
झालो खरेच धन्य ऐकतो मराठी||
धर्म पंथ जात एक जाणतो मराठी|
एवढ्या जगात माय मानतो मराठी||
                                          ....... सुरेश भट 

{{माहितीचौकट भाषा
|स्थानिक नाव = मराठी
|चित्र = Devanāgarī and Modi scripts.svg
|चित्र वर्णन = &quot;मराठी&quot; - देवनागरी आणि मोडी लिपीमध्ये
|राष्ट्रभाषा_देश = भारत &lt;br /&gt; राज्यभाषा- [[महाराष्ट्र]], [[गोवा]], [[दमण आणि दीव]], [[दादरा आणि नगर हवेली]]
|भाषिक_प्रदेश = [[महाराष्ट्र]], [[गोवा]], काही प्रमाणात- [[गुजरात]], [[मध्य प्रदेश]], [[छत्तीसगड]], [[आंध्र प्रदेश]], [[कर्नाटक]], [[तमिळनाडू]], [[दमण आणि दीव]], [[दादरा आणि नगर हवेली]] 
|बोलीभाषा = [[अहिराणी]], [[आगरी बोलीभाषा|आगरी]], [[माणदेशी बोलीभाषा|माणदेशी]], [[वऱ्हाडी बोलीभाषा|वऱ्हाडी]], [[तंजावर मराठी बोलीभाषा|तंजावर मराठी]], [[कुणबी बोलीभाषा]], [[कोकणी बोलीभाषा|महाराष्ट्रीय कोकणी]], लेवा गणबोली, [[बंजारा|बंजारा बोलीभाषा]], [[पावरा बोलीभाषा]], [[झाडीबोली]]
|लिपी = [[देवनागरी लिपी|देवनागरी]] (प्रचलित), [[मोडी लिपी]] (एके काळची)
|भाषिक_लोकसंख्या = १३ कोटी
|भाषिक_लोकसंख्येनुसार_क्रमांक = ९
|भाषाकुल_वर्गीकरण = [[इंडो-युरोपीय भाषा|इंडो-युरोपीय]]&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;इंडो-आर्य&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;इंडो-आर्य दक्षिण विभाग&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;महाराष्ट्री प्राकृत&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;मराठी-कोंकणी&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''मराठी '''
|नकाशा = Marathispeak.png
|वर्णन = मराठी भाषा बोलली जाणारा प्रदेश लाल रंगात दर्शविलेला आहे
|भाषासंकेत_ISO_639_1_वर्गवारी = mar
|भाषासंकेत_ISO_639_2_वर्गवारी = mr
}}
'''मराठी भाषा''' ही [[इंडो-युरोपीय भाषासमूह|इंडो-युरोपीय]] भाषाकुळातील एक [[भाषा]] आहे. मराठी ही [[भारताच्या अधिकृत भाषांची यादी|भारताच्या २२ अधिकृत भाषांपैकी]] एक आहे. मराठी [[महाराष्ट्र]] राज्याची अधिकृत, तर [[गोवा]] राज्याची सह-अधिकृत भाषा आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार, [[भारत|भारतात]] मराठी भाषकांची एकूण [[लोकसंख्या]] सुमारे १४ कोटी आहे. मराठी [[मातृभाषा]] असणाऱ्या लोकांच्या संख्येनुसार मराठी ही जगातील १०वी व भारतातील ३री भाषा आहे. मराठी भाषा भारताच्या प्राचीन भाषांपैकी एक असून, महाराष्ट्री प्राकृतचे आधुनिक रूप आहे. मराठीचे वय सुमारे २४०० वर्षे आहे.

[[महाराष्ट्र]] हे मराठी भाषिकांचे राज्य म्हणून मराठी भाषेला वेगळे महत्त्व प्राप्त झालेले आहे. आजतागायत मराठी भाषेतून अनेक श्रेष्ठ साहित्यकृती निर्माण झालेल्या आहेत आणि त्यात सातत्यपूर्ण रीतीने भर पडत आहे. गोवा, गुजराथसारख्या राज्यातही मराठी भाषा काही प्रमाणात बोलली जाते. गोव्यात मराठीला समृद्ध असा इतिहास आहे.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;[http://dnh.nic.in/deptdoc/vguide.pdf]&lt;/ref&gt;

== मराठी भाषेचा इतिहास ==

{{मुख्यलेख|मराठी भाषेचा इतिहास}}

मराठी भाषेचा उदय [[प्राकृत]] भाषेच्या [[महाराष्ट्री]] या बोलीभाषेपासून झाला, असे बहुतांशी मानले जाते. नव्या संशोधनानुसार मराठी अन् प्राकृत ह्या एकच भाषा असल्याचे सप्रमाण सिद्ध केले आहे. सदर महाराष्ट्र शासनाच्या संशोधन अभिजात मराठी प्रतिवृत्ताने केले आहे. ज्ञात इतिहासावर [[पैठण]] (प्रतिष्ठान) येथील [[सातवाहन]] साम्राज्याने [[महाराष्ट्री]] भाषेचा प्रशासनात वापर सर्वप्रथम केला. [[देवगिरीचे यादव|देवगिरीच्या यादवांच्या]] काळात मराठी भाषा व संस्कृतीची भरभराट झाली. मराठी ही भाषा [[देवनागरी|देवनागरी लिपी]] वापरून लिहिली जाते. 

मराठीतील आज उपलब्ध असलेला पहिला ग्रंथ गाथा सप्तशती हा सुमारे २००० वर्षांपूर्वीचा आहे. मुकुंदराजांनी विवेकसिंधु या ग्रंथाद्वारे शंकराचार्यांच्या वेदांतावर निरूपणात्मक विवेचन केले आहे. शा.श. १११० सालच्या सुमारास लिहिला गेलेला मराठीतील हा आद्यग्रंथ त्यांनी बीड जिल्ह्यातील अंबेजोगाई या आपल्या जन्मगावी लिहिला.
[[इ.स. १२७८]] मध्ये [[म्हाइंभट सराळेकर|म्हाइंभट]] यांनी [[लीळाचरित्र]] लिहिले. त्यानंतर [[इ.स. १२९०]] मध्ये [[ज्ञानेश्वरी]] या ग्रंथाची रचना ज्ञानेश्वरांनी केली. [[महानुभाव]] संप्रदायाने [[मराठी साहित्य|मराठी साहित्यात]] मौलिक भर घातली. संत [[एकनाथ]] यांनी या भाषेत [[भारूड|भारुडे]] लिहिली आणि [[एकनाथी भागवत]], [[भावार्थ रामायण]] &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://santeknath.org/vagmayavishayi.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2012-12-26 |archive-date=2013-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130712004547/http://santeknath.org/vagmayavishayi.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; आदि ग्रंथांची  भर घातली.
[[चित्र:MarathiShilalekhYear1130.jpg|इवलेसे|इ.स.११३० मध्ये कोरलेला मराठी शिलालेख]]
'''छत्रपती शिवाजी महाराजांनी''' मराठी साम्राज्याची मुहूर्तमेढ रोवली. स्वराज्याची राजभाषा म्हणून मराठीची निवड केली. अमराठी शब्दांचा वापर टाळण्यासाठी शिवरायांनी मराठीचा १४०० शब्दांचा राजव्यवहारकोश तयार करून घेतला. आणि [[पेशवे|पेशव्यांनी]] या साम्राज्याचा विस्तार केला. तत्कालीन भारतावर (आताचा पाकिस्तान, इंडिया आणि बांग्लादेश) राज्य करतांना देखील मराठीचा अधिकृत भाषा म्हणून वापर होत असे. [[इ.स. १९४७]] नंतर स्वतंत्र भारत/ इंडिया देशाने मराठीला अधिकृत भाषेचं पद दिलं. [[इ.स. १९६०]]&lt;ref&gt;[http://www.marathimati.com/maharashtra/history/maharashtra-past-present/sahakari-chalaval-m-v-namjoshi/ १९६० मधे महाराष्ट्राच़े एकभाषिक राज्य स्थापन झाले] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140704134452/http://www.marathimati.com/maharashtra/history/maharashtra-past-present/sahakari-chalaval-m-v-namjoshi/ |date=2014-07-04 }} - [[मराठीमाती]]&lt;/ref&gt; मध्ये मराठी भाषिकांच्या एकसंध महाराष्ट्र राज्यास मान्यता मिळाली आणि मराठीस राजभाषेचा मुकुट प्राप्त झाला.

राजा केसिदेवरायच्या कारकिर्दीत कोरलेला अक्षी [[शिलालेख]] हा आजवर सापडलेला मराठी भाषेतील पुराणतम शिलालेख आहे {{संदर्भ हवा}}. अक्षी शिलालेखाच्या शोधापूर्वी कर्नाटकातील श्रवणबेळगोळ येथील गोमटेश्‍वराच्या उंच मूर्तीच्या पायाशी मराठीत कोरलेला लेख - &quot;चामुण्डराजे करवियले&quot; हा आद्य मराठी लेख समजला जात असे. अक्षी हे गाव महाराष्ट्रातील [[रायगड जिल्हा|रायगड जिल्ह्यातील]] [[अलिबाग|अलिबागपासून]] दक्षिण दिशेस ५ कि.मी. अंतरावर अलिबाग- [[मुरुड जंजिरा]] रस्त्यावर आहे. या शिलालेखाचा उल्लेख [[इ.स. १८८३]]च्या कुलाबा गॅझेटियरमध्ये आहे. त्या शिलालेखावरील वरील मजकूर खालीलप्रमाणे -

{{Quote
|text = गी सुष संतु । स्वस्ति ओं । पसीमस-&lt;br&gt;मुद्रधीपती ।श्री कोंकणा चक्री-&lt;br&gt;वर्ती । स्री केसीदेवराय । महाप्रधा-&lt;br&gt;न भइर्जु सेणुई तसीमीनी काले&lt;br&gt;प्रव्रतमने । सकु संवतु : ९३४ प्रधा-&lt;br&gt;वी संवसरे: अधिकु दिवे सुक्रे बौ-&lt;br&gt;लु । भइर्जुवे तथा बोडणा तथा नौ&lt;br&gt;कुंवली अधोर्यु प्रधानु । महलषु-&lt;br&gt;मीची वआण । लुनया कचली ज 
}}

[[File:राजा केसिदेवरायाचा अक्षी शिलालेख इ.स. १०१२ .jpg|thumb|राजा केसिदेवरायाचा अक्षी शिलालेख इ.स. १०१२]]

हा लेख एका ओबडधोबड शिळेवर कोरला असून त्या शिळेचा माथ्यावर चंद्रसूर्य आणि मजकुराखाली गद्धेगाळ(?) व शेवटी पुन्हा चंद्रसूर्य असे कोरीवकामाचे स्वरूप आहे. लेख देवनागरी लिपीत असून भाषा संस्कृत व मराठी मिश्र आहे. इंग्रजी काल गणनेनुसार या लेखाची तारीख १६ मे सन १०१२ अशी आहे.

अर्थ : &quot;जगी सुख नांदो. ओम पश्चिम समुद्राधीपती श्री कोकण चक्रीवर्ती श्री केसिदेवराय यांचा महाप्रधान भइर्जु सेणुई याने शक संवत ९३४ परिधावी संवत्सर अधिक मासात शुक्रवारी वद्यपक्षात देवीचा बोढणासाठी नऊ कुंवली धान्य दान केले.&quot; लुनया हे लेख कोरणाऱ्याचे नाव आहे.

कुडल संगम, ता. दक्षिण सोलापूर येथील मराठी शिलालेख - &quot;वाछि तो विजेया होईवा ।।'
कुडल शब्द कन्नड असून त्याचा अर्थ संगम आहे. भीमा व सीना या दोन नद्यांचा संगमावर वसलेल्या या गावात चालुक्‍यकालीन संगमेश्‍वर मंदिर आहे. त्याची स्थिती बऱ्यापैकी असून तेथील सभामंडपातील तुळईवर अडीच़ ओळींच़ा लेख कोरलेला आहे. त्याच़ा काही भाग संस्कृत काही भाग मराठी आहे. शेवटच़े वाक्‍य &quot;वाछि तो विजेया होईवा ।।' असे मराठीत आहे. त्यात काळाच़ा स्पष्ट उल्लेख आहे. तेथे शके ९४० असे कोरले आहे. साधारणतः इ.स. १०१८ या काळात तो कोरला गेला असावा. श्रवणबेळगोळच्यानंतर दिवे आगार ताम्रपटाच़ा शोध लागला. त्याच़ा काळ शके ९८२(इ.स. १०६०) होता. त्यानंतर कुडलचा शिलालेखाच़ा शोध लागला.

== भाषेत कालानुक्रमे झालेले बदल ==

मराठी भाषेचे वय हे साधारणपणे २५०० वर्ष मानले जाते. या काळात समाज जीवनातल्या बदलानुसार ही भाषा सतत बदलत राहिली. तरीही सर्वसाधारणपणे ठळक फरक खालील प्रमाणे करता येतात.

=== आद्यकाळ ===
हा काळ [[इ.स. १२००]] पूर्व, म्हणजे लीळाचरित्र आणि ज्ञानेश्वरी या ग्रंथाचा लिखाणाचाही पूर्वीचा काल होय. काळातील मराठी शब्दांच़े तसेच़ काही वाक्यांच़े उल्लेख ताम्रपटात तसेच़ शिलालेखात आढळतात.
[[चित्र:MarathiShilalekhYear1109Found AtParalMaharashtraIndia.jpg|इवलेसे|परळ, [[मुंबई]] येथे आढळलेला शिलालेख. हा इ.स ११०९ मध्ये कोरला गेला.]]

=== [[यादव|यादवकाळ]] ===
हा काळ [[इ.स. १२५०]] ते [[इ.स. १३५०]] असा आहे. [[देवगिरी]]चा यादवांचे महाराष्ट्रावर राज्य असल्याने मराठी भाषेला राजभाषेच़ा दर्जा होता. अनेक [[लेखक]] व [[कवी]] यांना राजाश्रय होता. याच काळात [[महानुभाव]] या पंथाची सुरुवात झाली. [[चक्रधर स्वामी]], भावे व्यास, महिंद्र व्यास, [[नागदेव]] आणि महदंबा यांनीही मराठी वाङ्मयात महत्त्वाची भर घातली. [[वारकरी संप्रदाय|वारकरी संप्रदायास]] सुरुवात झाली. महाराष्ट्राचा बहुतेक सर्व जातीत यामुळे [[संत|संतांची]] परंपरा जन्मास आली व त्यांनी वेगवेगळ्या प्रकारे काव्यरचनेस सुरुवात केली. [[नामदेव]]शिंपी, [[गोरा कुंभार]],[[नरहरी सोनार]], [[सावता माळी]], [[चोखा मेळा]], बंका महार, सेना न्हावी, [[कान्होपात्रा]] यांनी भक्तिपर काव्यरचना केल्या व मराठी साहित्याचे दालन वैविध्यानी समृद्ध केले.

=== बहामनी आणि सल्तनत काळ ===
हा लेख बघा:[[मराठी भाषेत प्रक्षिप्त फारसी शब्द]]

[[चित्र:MarathiHandwritingByKaviDasopantYear1530.jpg|इवलेसे|मराठी लेखक व कवी [[संत सर्वज्ञ दासोपंत]] यांच़े सुमारे १६ व्या शतकातील लिहिलेले मराठी.]]
हा काल [[इ.स. १३५०]] ते [[इ.स. १६००]] असा आहे. यादवांच़े स्वराज्य संपून मुसलमानी  काळ सुरू झ़ाला.
सल्तनत काळात मराठीचा वापर मोठ्या प्रमाणात होत असे. राज्यकर्ते मुस्लिम असले तरी स्थानिक सरंजामदार, जमीनदार,महसूल गोळा करणारे अधिकारी आणि बहुसंख्य लोकसंख्या हिंदू होती. प्रशासन आणि महसूल संकलन सुलभ करण्यासाठी, सुलतानांनी अधिकृत कागदपत्रांमध्ये मराठीच्या वापरास प्रोत्साहन दिले. तथापि, त्या काळातील मराठी भाषेत बरेच फारसी  प्रचलित झाले. उदाहरणार्थ, दररोजच्या भाषणात वापरलेले शब्द जसे की बाग, कारखाना, शहर, बाजार, दुकान,  हुशार, कागद,खुर्ची, जमिन,जाहिरात), हजार इत्यादी.&lt;ref&gt;{{cite journal|date=1992|title=DECCAN (MAHARASHTRA) UNDER THE MUSLIM RULERS FROM KHALJIS TO SHIVAJI : A STUDY IN INTERACTION, PROFESSOR S.M KATRE Felicitation|jstor=42930434|journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute|volume=51/52|pages=501–510|last1=Kulkarni|first1=G.T.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;iranicaonline.org&quot;&gt;{{cite web|last1=Qasemi|first1=S. H.|title=MARATHI LANGUAGE, PERSIAN ELEMENTS IN|url=http://www.iranicaonline.org/articles/marathi-language|website=Encyclopedia Iranica|access-date=17 September 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Pathan |first1=Y. M. |title=Farsi-Marathi Anubandh (फारसी मराठी अनुबंध) |date=2006 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ |location=Mumbai |url=https://sahitya.marathi.gov.in/scans/Farsi-Marathi%20Anubandh.pdf |access-date=13 February 2022 |archive-date=2022-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220303183322/https://sahitya.marathi.gov.in/scans/Farsi-Marathi%20Anubandh.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
अहमदनगर सल्तनत काळात मराठी ही प्रशासनाची भाषा बनली.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Gordon|first1=Stewart|title=Cambridge History of India: The Marathas 1600-1818|date=1993|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge, UK|isbn=978-0-521-26883-7|page=16|url=https://books.google.com/books?id=iHK-BhVXOU4C&amp;q=marathi++nizamshahi+stewart+gordon&amp;pg=PR9}}&lt;/ref&gt;[20] विजापूरच्या आदिलशाहीनेही प्रशासन आणि रेकॉर्ड ठेवण्यासाठी मराठीचा वापर केला.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Kamat|first1=Jyotsna|title=The Adil Shahi Kingdom (1510 CE to 1686 CE)|url=http://www.kamat.com/kalranga/bijapur/adilshahis.htm|website=Kamat's Potpourri|access-date=4 December 2014}}&lt;/ref&gt; अशा धकाधकीचा काळातही मराठी भाषेत साहित्याची भर पडली. [[नृसिंह सरस्वती]], [[भानुदास]], [[जनार्दन स्वामी]], [[एकनाथ]], [[दासोपंत]], [[रंगनाथ]], [[विष्णूदास नामा]], [[चोंभा]] यांनीही मराठी वाङ्मयात भक्तिपर काव्याची भर घातली.
===मराठा साम्राज्याचा काळ===
हा काळ अंदाजे [[इ.स. १६५०]] ते [[इ.स. १८१८]]  असा आहे. या काळात मराठी स्वराज्याची स्थापना झ़ाल्याने मराठी भाषेवरील फारसी शब्दांच़े आक्रमण थंडावले. असे मानले ज़ाते की [[शिवाजी]] महाराजांनी [[रघुनाथ पंडित]] यांस [[राज्यव्यवहार कोश]] बनवतांना फारसी ऐवजी संस्कृत शब्द योजना करण्यास सांगितले. याच़ काळात मराठी भाषेला राजमान्यतेसोबत [[संत तुकाराम]], [[समर्थ रामदास स्वामी]] यांचामुळे लोकमान्यताही मिळू लागली. [[मुक्तेश्वर]], [[वामन पंडित]] यांनीही मराठी काव्य विकसित केले. या शिवाय शिवकल्याण, रमावल्लभदास, [[मोरया गोसावी]],  [[संत महिपती]] यांनी संत चरित्रे लिहुन संतविजय, भक्तिविजय आदि ग्रंथांद्वारे मराठी भाषेत मोलाची भर घातली.
[[चित्र:Marathi HandwritingRamdasSwamiYear1600.jpg|इवलेसे|[[रामदास स्वामी]] यांच़े इ.स १६०० शतकातले मराठी हस्ताक्षर.]]
याकाळात [[मोरोपंत|मोरोपंतांनी]] मराठी भाषेत ग्रंथरचना केलया. तसेच श्रीधर या कवीने आपले हरिविजय व पांडव ,प्रताप या काव्यांद्वारे खेड्यापाड्यात आपल्या मराठी कविता पोहोचवल्या.
याच काळात शृंगार व वीर रसांना स्वतंत्र स्थान मिळाले. यासाठी [[लावणी]] व [[पोवाडा]] हे हे नवीन वाङ्मय प्रकार मराठीत निर्माण झ़ाले. याच़ काळात वाङ्मय हा रंजनाच़ा प्रकार आहे हे समाजाने मान्य करण्यास सुरुवात केली. याच़ काळात [[बखर]] लेखनाची सुरुवात झाली. निरंजन माधव, [[कृष्ण दयार्णव]], [[रामजोशी]], [[प्रभाकर दातार|प्रभाकर]], [[होनाजी बाळा]], सगन भाऊ हे या काळातील महत्त्वाचे कवी आहेत.

=== इंग्रजी कालखंड ===

हा काळ [[इ.स. १८१८]] ते आज़तागायत असा आहे. याकाळात गद्य लेखनाची सुरुवात झाली. कथा लेखनाची बीजे याच़ काळात रोवली गेली. नियतकालिके व गद्यसाहित्य छापण्याची सुरुवात होण्याच़ा हा काल होता. मराठी भाषेत अनेक नियतकालिके या काळात कथा छापू लागली.

छपाईची सुरुवात झ़ाल्यानंतर मराठी भाषेचा प्रसार उत्कर्ष वेगाने होत गेला. मराठी पंडित व मराठी भाषेचे अभ्यासक '''मेजर कॅंडी''' या आंग्ल अधिकाऱ्याने मराठी भाषेला विराम, अर्धविराम, प्रश्न आदी विरामचिन्हांनी बांधले. यामुळे मराठी लिखाण सुकर झाले. स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी 1926 पासून राबवली त्यातूनच अनेक मराठी शब्द निर्माण झाले आणि ते आज प्रचलित आहेत. ते वापरण्यात येऊ लागले

=== स्वातंत्र्योत्तर कालखंड ===
स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी भाषाशुद्धी चळवळ राबवली त्यातूनच महानगरपालिका क्रीडांगण सारखे महत्त्वाचे मराठी शब्द निर्माण झाले साठीच्या दशकाच्या उत्तरार्धात आणि सत्तरीच्या पूर्वार्धात महाराष्ट्रातील सांस्कृतिक-सामाजिक वातावरण बहरून आलेले होते. छबिलदास चळवळ जोमात होती. शेकडो उत्साही, नवर्जनशील तरुण आपापले मित्र घेऊन आणि खांद्याला झोळ्या अडकवून छबिलदासवर थडकत असत. ‘युक्रांद’च्या तालमीत तयार झालेले तरुण, [[दलित पॅंथर|दलित पॅंथर्सचा]] साहित्यप्रक्षोभ, नक्षलवादाने प्रेरित झालेले नव-कम्युनिस्ट असे एक वातावरण तर दुसऱ्या बाजूला ‘अ‍ॅकॅडेमिक’ साहित्याचा व समीक्षेचा सरोजिनी वैद्य, विजया राजाध्यक्ष आदींचा वाङ्मयीन दबदबा. ‘सत्यकथा’ नावाचे साहित्यिक केंद्र होते. [[श्री. पु. भागवत]] त्यात प्रभावशील होते. ‘सत्यकथा’ नावाच्या प्रस्थापिताला समांतर असा लघुनियतकालिकांचा प्रवाह आणि वाङ्मयक्षेत्रातील माहिती व गॉसिपचे व्यासपीठ (आणि चव्हाटा) ‘ललित’च्या उदयाने सुरू झाला.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=TQP8DwAAQBAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80+%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%9A%E0%A4%BE+%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8&amp;f=false|title=आधुनिक मराठी वाड्मयाचा इतिहास (१८०० ते १९२०) / Adhunik Marathi Vadmayacha Itihas (1800 to 1920)|last=Handibag|first=Dr Bharat|last2=Sarkate|first2=Dr Sadashiv|date=2014-06-07|publisher=Educational Publishers &amp; Distributors|isbn=978-93-80876-65-8|language=mr}}&lt;/ref&gt;

मध्यवर्गीयांना रिझविण्याची संपूर्ण जबाबदारी पु.ल. देशपांड्यांवर पडली आणि आपल्या मनोरंजनात्मक लिखाणातून त्यांनी ती यशस्वीरीत्या पूर्ण केली. तर, ग्रामीण महाराष्ट्रातील लोकप्रिय कलाप्रकार असलेल्या तमाशा क्षेत्रासाठी लोकशाहीर बशीर मोमीन कवठेकर यांनी अनेक वगनाट्ये, लावण्या, लोकगीते, सवाल-जवाब, गण-गवळण आणि फार्स असे विविधांगी साहित्य निर्माण करून ते महाराष्ट्रातील सर्व प्रमुख तमाशा मंडळांना पुरवले. मोमीन कवठेकरांचे साहित्य हे विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धातील जवळपास तीन दशके तमाशा क्षेत्राला वरदान ठरले होते आणि म्हणूनच, त्यांच्या या अमूल्य योगदानाबद्दल महाराष्ट्र शासनाने वर्ष २०१८चा 'विठाबाई नारायणगावकर जीवन गौरव पुरस्कार' त्यांना देऊन गौरविले आहे.&lt;ref&gt;[https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms &quot;बशीर मोमीन (कवठेकर)&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190603012822/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms |date=2019-06-03 }}, दै.[[महाराष्ट्र टाइम्स]], 2-March-2019&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.esakal.com/maharashtra/aarti-sonagra-writes-bashirbhai-momin-pjp78 अवलिया लोकसाहित्यिक] &quot;दै.[[सकाळ]]”, पुणे, 20-Nov-2021&lt;/ref&gt;

‘घाशीराम कोतवाल’, ‘सखाराम बाईंडर’, ‘गिधाडे’ सत्तरीच्या पूर्वार्धातले. चिं. त्र्यं. खानोलकरांची ‘मिस्टरी’ आणि ‘कोकणी गूढ’ त्याचप्रमाणे दिलीप चित्रेंची, विलास सारंगांची बंडाळी याच काळातली. ‘नेमाडी’ पंथातील नवविद्वान आणि भाऊ पाध्येंची ‘वासुनाका’ हीसुद्धा साठीच्या दशकातलेच. ‘दलित पॅंथर्स’नी साठीच्या अखेरीस आणि सत्तरीच्या सुरुवातीस दिलेले आव्हान जितके उग्र तितकेच आश्वासकही होते.

‘माणूस साप्ताहिक’ आणि [[श्री.ग. माजगावकर]] यांनीही सर्व प्रस्थापितविरोधी प्रवृत्तींना (म्हणजे इंदिराविरोधी !) एकत्र आणायला सुरुवात केली होती. ग.वा. बेहेरेंचे ‘सोबत’ही त्याच काळात दणाणत होते. [[पु.ल. देशपांडे]] यांच्या अध्यक्षतेखाली भरलेले [[इचलकरंजी]]चे साहित्य संमेलन हा एक साहित्याचा महाआनंदोत्सव होता. असाच आणखी एक नवीन प्रवाह त्या परिस्थितीत येऊन थडकला- ‘स्त्री-मुक्ती’ चळवळीचा. छाया दातार, शारदा साठे, ज्योती म्हापसेकर अशा अनेकांनी सर्व वैचारिकतेला नवे परिणाम दिले होते. [[बाळ गांगल]] या वातावरणाशी निकट होते, त्यांनी प्रकाशात आणलेले कित्येक पुढे थेट प्रथितयश झाले वा विद्रोही- प्रथितयश झाले.

== मराठी- भाषिक प्रदेश ==

मराठी भाषा मुख्यत्वे भारताच्या [[महाराष्ट्र]] राज्यात बोलली जाते. 
त्याचबरोबर 
*[[गोवा]], 
* उत्तर [[कर्नाटक]] ([[बेळगांव|बेळगाव]], [[हुबळी]]-[[धारवाड]], [[गुलबर्गा]], [[बीदर|बिदर]], [[कारवार]]),
* [[गुजरात]]मध्ये ([[दक्षिण गुजरात]], [[सुरत]], [[बडोदा]] व [[अहमदाबाद]]),
* [[आंध्र प्रदेश|आंध्रप्रदेश]] ([[हैदराबाद]]),
* [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]] ([[इंदूर]], [[ग्वाल्हेर]]),
* [[तमिळनाडू|तामिळनाडू]] ([[तंजावर]]), 
* [[छत्तीसगढ]] राज्यांत आणि 
*[[दमण आणि दीव]], 
*[[दादरा आणि नगर हवेली|दादरा नगर हवेली]] या संघराज्यशासित प्रदेशांतील काही भागातही मराठी बोलली जाते.

* देशातील ९ राज्ये, ४ संघराज्यशासित प्रदेश आणि ११३ देशांमध्ये मराठी भाषिकांची वस्ती आहे. 

इतरही अनेक देशांमध्ये मराठी भाषा बोलण्याचे प्रमाण वाढत आहे.
* मराठी भाषा भारतासह [[फिजी]], [[मॉरिशस]] व [[इस्रायल]] या देशांतही बोलली जाते.&lt;ref name=&quot;eth&quot;&gt;[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mar एथनोलॉगचा मराठी बाबतचा अहवाल]&lt;/ref&gt;
* त्याचबरोबर जगभरात विखुरलेल्या मराठी-भाषकांमुळे मराठी [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], संयुक्त अरब अमिरात, [[दक्षिण आफ्रिका]], [[पाकिस्तान]], [[सिंगापूर]], [[जर्मनी]], [[युनायटेड किंग्डम]], [[ऑस्ट्रेलिया]] व [[न्यू झीलंड|न्यू झीलंड]] येथेही बोलली जाते.&lt;ref name=&quot;indianlang&quot;&gt;[http://www.indianlanguages.com/marathi/index-new1.htm इंडियनलॅंग्वेजेस.कॉम- मराठी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080316010434/http://www.indianlanguages.com/marathi/index-new1.htm |date=2008-03-16 }}.&lt;/ref&gt;

== मराठी: प्रांतिक भेद ==

{{मुख्यलेख|मराठीतील बोली भाषा}}

प्रमुख विभागणी - 
* [[कोकणी बोलीभाषा|कोकणी]]
* [[अहिराणी बोलीभाषा|अहिराणी]]
* [[माणदेशी बोलीभाषा|माणदेशी]]
* [[मालवणी बोलीभाषा|मालवणी]]
* [[वऱ्हाडी बोलीभाषा|वऱ्हाडी]]
* [[तमिळनाडू]] राज्यातील [[तंजावर]] येथे तंजावरी मराठी नावाची बोलीभाषा बोलली जाते.
* मराठीभाषक ज्यू (बेने-इस्रायली) इस्रायलला परतले, तेव्हा मराठी भाषा तेथेही गेली.

तपशीलवार माहिती - 
*उत्तर महाराष्ट्र
** '''[[अहिराणी]]''' - जळगाव जिल्हा, धुळे, नंदुरबार, नाशिक ते मध्य प्रदेशातील [[बऱ्हाणपूर]], शहापूर, अंतुर्लीपर्यंतच्या विस्तृत भूप्रदेशात ही बोलीभाषा प्रचलित आहे. शब्दांमध्ये नाद आणि लय हे या बोलीचे वैशिष्ट्य आहे. [[भालचंद्र नेमाडे]], [[ना. धों. महानोर]], के. नारखेडे या लेखकांनी आपल्या साहित्यात बोलीच़ा वापर केला आहे.
** '''[[तावडी बोलीभाषा|तावडी]]''' - [[जामनेर]], [[भुसावळ]], [[जळगाव]], बांदवर, [[रावेर]], [[यावल]] तालुका या भागात तावडी बोली प्रचलित आहे. तावडी बोलीत मोठ्या प्रमाणात आहेत. 'क'च्या जागी 'ख'च़ा उच्चार केला ज़ातो. उदाहरणार्थ- डोखं (डोकं), मोखा (मोका). [[बहिणाबाई]] चौधरींच्या कवितांमधून तावडी बोलीच़ा आविष्कार दिसतो. पूर्वी या बोलीला अहिराणी समज़त असत परंतु नवीन विचारानुसार ही स्वतंत्र बोली मानली गेली.
** '''देहवाली''' - भिल्ल समाजात ही बोली आढळते. [[गुजराती]] आणि हिंदी भाषांचा हिच्यावर मोठा प्रभाव आहे. बोलीची वाक्यरचनाही गुजरातीशी मिळतीजुळती आहे. महाराष्ट्रातील धुळे, नंदुरबार या भागात ही बोली वापरात आहे. या भाषेच़े खळवाड आणि मेवासी असे दोन पोटप्रकारही आहेत. देहवालीच्या मूळ स्वरात 'ळ', 'क्ष' आणि 'ज्ञ' ही व्यंजने नाहीत, तर 'छ', 'श' आणि 'ष' यांच्याऐवजी 'स' हे एकच व्यंजन वापरले जाते. या भाषेचे अभ्यासक चामुलाल राठवा यांनी देहवाली मौखिक साहित्य शब्दबद्ध केले आहे. विश्राम वळवी, देवेंद्र सावे, बळवंत वळवी, सोबजी गावीत यांनी या भाषेत लेखन केले आहे. भाषासाहित्य प्रकल्पाअंतर्गत अकादमीद्वारे हे प्रसिद्धही झाले आहेत.
*कोकण
** '''कोंकणी / चित्पावनी''' - कोकणी या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या अनेक  बोली आहेत. अधिक माहितीसाठी [[कोकणी भाषा]] हा लेख पहा.
** '''[[माणदेशी बोलीभाषा|माणदेशी]]''' सांगली, सातारा, या जिल्ह्यांतील आटपाडी, माण या तालुक्यांत प्रामुख्याने तर सांगली जिल्ह्यातील जत, खानापूर, कवठेमहांकाळ या तालुक्यांच्या, सातारा जिल्ह्यातील खटाव या तालुक्याच्या, सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला, मंगळवेढा, माळशिरस या तालुक्यांच्या काही भागांत बोलली जाते. 
** '''मालवणी''' - दक्षिण [[रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्ह्यात बोलली जाणारी ही बोली आहे. या बोलीस कुडाळी असेही म्हणतात. हेल काढून आलेले अनुनासिक उच्चार हे या बोलीचे वैशिष्ट्य आहे. [[दशावतार]] या नाट्याचे सादरीकरण या भाषेत केले जाते. [[मच्छिंद्र कांबळी]] यांच्या मालवणी नाटकांमुळे ही भाषा जास्त प्रसिद्धीस आली. मालवणी बोलीत अनेक वैशिष्ट्यपूर्ण शब्द आहेत. जसे की, झील (मुलगा), चेडू (मुलगी), घोव (नवरा).
** '''कोळी''' - मुख्यतः महाराष्ट्रातील [[मुंबई]], [[ठाणे]], [[पालघर]], [[रायगड]], [[अलिबाग]]  तसेच गुजरातमधील [[उमरगाव]], [[दादरा]] नगर हवेली आणि गोव्यात त्याच़बरोबर संपूर्ण कोकणातील किनारपट्यांवर सर्रास [[कोळी]] भाषा बोलली ज़ाते. कोळी जातीतील अनेक उपजातींमध्ये थोड्याफार भाषेचे फरक पडतात ज़से, [[कोळी]], [[मांगेली]], [[वैती]], [[आगरी]] इ..या भाषेत &quot; ळ &quot; उच्चार &quot; ल &quot; ने केला ज़ातो. फक्त ह्या कोळीतील &quot; [[मांगेली]] &quot; भाषेत &quot;ळ&quot;ची स्पष्ट सिद्ध होते. त्याचबरोबर ह्या भाषेत [[मराठी]], [[गुजराती]], [[हिंदी]] आणि [[फारशी]] भाषेच़े शब्द दडलेले आहेत. शब्दशः &quot; त्याने जेवण केलं होतं &quot; ( त्यान जेवण करीलता ), &quot; तुम्हाला काहीतरी सांगायच़ं आहे &quot; ( तुमाना कायतरी हांग्याय ).{{संदर्भ हवा}}
*कर्नाटक सीमा
** '''[[कोल्हापुरी बोली|कोल्हापुरी]]''' - कोल्हापूर भागात बोलली ज़ाणारी ही बोली आहे. लय काढून बोलण्याची लकब या भागात आढळते. तसेच़ कोकणी भाषेच़ा प्रभाव यावर दिसतो. भाषेत रांगडेपणा व शिव्यांच़ा वापर आढळतो.
** '''[[चंदगडी बोलीभाषा|चंदगडी बोली]]''' - कर्नाटक-महाराष्ट्र सीमावर्ती प्रदेशातील अनेक गावांची ही भाषा आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यातील चंदगड भागात ही भाषा प्रचलित आहे. या भूभागात दोन भिन्न भाषा-बोलींच़ा संपर्क, विविध राजकीय अंमल, मराठी, [[कन्नड]] आणि [[कोकणी]] भाषेचा प्रभावाखाली तयार झालेली ही एक बोली भाषा आहे. उच्चाराच़ा विशिष्ट हेल, सुरावट आणि निराळे व्याकरण हे या भाषेत दिसून येते. चंदगड तालुक्याच़ा पश्चिम भाग, दोडामार्ग-सावंतवाडी तालुक्याचा सीमेलगतची गावे, आजरा तालुक्याच्या दक्षिण भागातील गावे ती कोकणीच्या प्रभावाने तयार झ़ालेली बोली वापरतात. चंदगडच्या पूर्व भागात आणि बेळगाव परिसरातील गावांमध्ये कन्नड भाषेचा प्रभावाने तयार झ़ालेली बोली वापरात आहे. या मध्ये 'मिय्या जेवलो' (मी जेवले), 'मिय्या बाज़ारास गेल्लो'(मी बाज़ारात गेले) अशी शब्द रचना दिसते. तसेच 'कोठे'ऐवजी 'खट्टे' असा शब्द ऐकू येतो.
** '''बेळगावी''' - [[बेळगाव]] या महाराष्ट्राचा सीमाभागातील ही बोलीभाषा ही कन्नड, चंदगडी, कोल्हापुरी, [[कोकणी]] अशा अनेक बोलींचा मिश्रणातून तयार झालेली आहे. या भाषेतील गोडव्याची ओळख [[पु.ल. देशपांडे]] यांचा रावसाहेब या कथेने करून दिली. त्याच बरोबर भीमराव गस्ती, नारायण अतिवाडकर या साहित्यिकांनीही या भाषेतून लेखन केले आहे. [[प्रकाश संत]] लिखित लंपन या व्यक्तीचित्रात या भाषेला विपूल वापर आढळतो. ज़से ''काय लंपूसाहेब, ओठ बाहेर काढून बसून सोडलात आज, सक्काळी सक्काळी.. एकदम मज्जा ऐद नोडरी ऽऽ अभ्यास इल्ला एन इल्ला..''. या भाषेत गा हा प्रत्यय लावला ज़ातो ज़से 'काय गा कव्वा येत्यास?' (काय, केव्हा येणार?)
* मराठवाडा 
**'''मराठवाडी''' - मराठवाडा प्रदेशात ही ठसकेबाज मराठी भाषा वापरली ज़ाते. सहसा गावठी किंवा शिवराळपणा हे वैशिष्ट्य मराठवाड्यातल्या मराठीचे समज़ले ज़ाते. नांदेड जिल्ह्यात तेलंगणा राज्याला लागून असल्याने एक वेगळाच़ हेलका धरला ज़ातो. तर महाराष्ट्र - कर्नाटक सीमावर्ती भागातील [[उस्मानाबाद]] व [[लातूर]] जिल्ह्यात थोडी वेगळी भाषा बोलली ज़ाते. लातूरी भाषेत काही वेळा क्रियापदांवर [[कानडी]] भाषेच़ा परिणाम होतो, परंतु प्रभाव मात्र नाही. या भाषेत [[उर्दू]] शब्दही आढळतात. 'लाव', 'आव' या स्वरूपाच़े कारकवाचक प्रत्यय या बोलीच़े वेगळेपण दाखवतात. उदा. जेवलालाव, च़ाल्लाव, ठिवताव इत्यादी
* विदर्भ 
** '''नागपुरी''' - पूर्व विदर्भातील [[नागपूर]], [[वर्धा]], [[चंद्रपूर]]चा काही भाग आणि गडचिरोलीचा काही भाग तसेच भंडारा (गोंदिया) या जिल्ह्यांत बोलली जाणारी नागपुरी ही काहीशी निराळी बोली आहे. तसेच मध्य प्रदेशातील [[शिवनी]], [[छिंदवाडा]], [[बालाघाट]] व [[रायपूर]] या भागातही ही बोली प्रचलित आहे. वऱ्हाडी आणि झाडीबोलीतील अनेक शब्द यात असले तरी ही बोली वेगळी आहे. नागपुरीला वऱ्हाडी भाषेचेच एक रूप मानल्याने नागपुरी बोलीचा स्वतंत्र भाषिक अभ्यास झाला नाही. परंतु नवीन विचारानुसार ही स्वतंत्र बोली मानली जाते. यावर [[हिंदी]] शब्दांचाही प्रभाव आढळतो.
** '''वऱ्हाडी''' - [[बुलढाणा]], [[वाशीम]], [[अकोला]], [[यवतमाळ]], [[अमरावती]] आणि [[वर्धा]] या सहा जिल्ह्यांतून वऱ्हाडी बोलली जाते. मूळ मराठी अशी ही बोली कुठल्याही प्रकारचा हेल न काढता, अनुनासिक इ.चा अतिरेक न करता अत्यंत संथपणे बोलली जाते. प्रमाण मराठीतील काही शब्दात बदल होत असल्यामुळे ती थोडी अशुद्ध वाटते. म्हाइंभट यांच़ा 'लीळाचरित्र' हा मराठीतील पहिला गद्यग्रंथ वऱ्हाडी बोलीत लिहिला गेला. [[महानुभाव पंथ|महानुभाव पंथातील]] अनेक रचना याच बोलीतून झ़ाल्या आहेत. प्रमाण मराठीतील 'ड'चा 'ळ', 'ळ'चा 'य' या बोलीत केला ज़ातो. ज़से, 'नदीचा गायात, गाय फसली' (नदीचा गाळात गाय फसली). तसेच जो हा प्रत्यय असलेली देईज़ो, येईज़ो, घेईज़ो अशी रूपे येतात. फारशी व हिंदीचा प्रभाव या बोलीवर आहे.
** '''[[झाडीबोली]]''' - [[भंडारा]], [[गोंदिया]], [[चंद्रपूर]] आणि [[गडचिरोली]] हा चार जिल्ह्यांचा भूप्रदेश 'झाडीपट्टी' म्हणून ओळखला जातो. या भागातील बोलीभाषेला झाडीबोली असे म्हणतात. मराठीतील 'ण, छ, श, ष आणि ळ' ही पाच़ [[व्यंजने]] झाडीबोलीत वापरली जात नाहीत. मराठीतील [[मुकुंदराज]]कृत '[[विवेकसिंधू]]'मधील अनेक अपरिचित शब्द आजही झाडीबोलीत प्रचारात आहेत.
* इतर
** '''डांगी'''
** '''[[नारायणपेठी बोली]]''' - महाराष्ट्रातील स्वकुळ साळी समाजाची बोली. आंध्र प्रदेशातून येऊन देशभर विखुरलेले मराठी विणकर ही बोलीभाषा बोलतात.
** '''[[तंजावर मराठी]]''' - ही मराठी भाषेचीच़ एक बोली असून ती भारताच्या [[तमिळनाडू]] ह्या राज्यात बोलली ज़ाते. ज़वळपास एक लाखाहून अधिक लोक ही भाषा रोजच्या व्यवहारात उपयोगात आणतात. तमिळनाडू राज्यातील [[तंजावर]] किंवा तंजावूर ह्या नगरातील ही एक बोलीभाषा आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे बंधू व्यंकोजी राजे ह्यांच्यासोबत दक्षिणेत स्वारीसाठी गेलेली जी मराठी माणसे तंजावरला पिढ्यानपिढ्या स्थायिक झाली, त्यांची ही मातृभाषा आहे. ही अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण भाषा असून त्यात आज़ही बरेचसे प्राचीन मराठी शब्द वापरात आहेत. तसेच काळाचा ओघात पडलेला स्थानिक [[तमिळ]] भाषेच़ा प्रभाव ह्या भाषेवर ज़ाणवतो.
** '''नंदभाषा''' - व्यापार करताना इतरांना कळू नये म्हणून व्यापारी ’ही एक सांकेतिक भाषा इतिहासात वापरत होती. आज़ही काही ठिकाणी वापरात आहे. त्या भाषेमध्ये चलनाच्या उल्लेखांसाठी निराळे शब्द आहेत. उदाहरणार्थ भुरका - एक, आवरू - दोन, उधानू - तीन, पोकू - चार, मुळू - पाच, शेली - सहा वगैरे. [[विसोबा खेचर]] ([[नामदेव|नामदेवांचे]] गुरू) यांनी या नंदभाषेच़ा वापर करून शंकराची स्तुती करणाऱ्या काव्यरचनाही केल्या आहेत.
** '''भटक्‍या विमुक्त''' - भटक्या विमुक्त जमातींच्या मराठी संलग्न बोली आहेत. यांना पारूशी असेही संबोधन आहे. यामध्ये गोंधळी, कुडमुडे जोशी, गोसावी, भराडी, गोपाळ, शिकलगार, वैदू, नंदीवाले, बेलदार, कोल्हाटी आदी भटक्‍या जमाती येतात. सदैव भ्रमणात राहिल्याने यांच्या बोलीमध्ये विविध शब्द आहेत. आपली कौशल्ये आपल्याच जमातीत रहावीत यासाठी या बोली भाषांचा उपयोग केला जातो. भाषेतील शब्द उदाहरण मावशी म्हणजे माची. [[शिवाजी विद्यापीठ|शिवाजी विद्यापीठाचा]] मराठी अधिविभागातील डॉ. विश्‍वनाथ शिंदे यांनी या भाषांवर संशोधन केले आहे.
** '''इस्रायली मराठी'''
** '''मॉरिशसची मराठी'''

== मराठी: बोली-भाषा ==

{{मुख्य|मराठीतील बोलीभाषा}}


== मराठी: [[अभिजात भाषा]] ==

भारतीय केंद्र सरकारने मराठी भाषेला अभिजात भाषा म्हणून घोषित केले आहे. ३ ऑक्टोबर २०२४  रोजी हा निर्णय जाहीर करण्यात आला आहे .&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/news/maharashtra/classical-language-status-to-marathi-by-central-cabinet-now-what-is-benefit-to-marathi-language-and-maharashtra-1316904|title=गौरवास्पद... 13 कोटी मराठीजनांची स्वप्नपूर्ती; मराठी भाषेला अभिजात दर्जा मिळाला, काय होणार फायद|last=गलांडे|first=महेश|date=2024-10-03|website=marathi.abplive.com|language=mr|access-date=2024-10-04}}&lt;/ref&gt;

* मराठी भाषा इसवी सनापूर्वी पासूनच अस्तित्वात होती, यासाठी प्रा. [[हरी नरके]] यांनी मांडलेले मुद्दे:-
# इसवी सनपूर्व २०७ या वर्षी ब्राह्मी लिपीत, परंतु मराठी भाषेत लिहिलेले शिलालेख सापडले आहेत.
# [[गाथा सप्तशती]] हा ७०० श्लोकांचा मराठी ग्रंथ इसवी सनाच्या पहिल्या शतकात लिहिला गेला. त्याचा अर्थ असा की, ही भाषा त्या लिखाणाआधी किमान ३०० वर्षे अस्तित्वात असली पाहिजे. ग्रंथातील वर्णन आजही मराठी लोकांच्या आचार-विचारांशी आणि त्यांच्या सध्याच्या संस्कृतीशी जुळणारे आहे. ग्रंथात वापरलेले गेलेले काही शब्द मराठीखेरीज अन्य भारतीय भाषेत नाहीत.
# भांडारकर पुरातत्त्व संशोधन संस्थेमध्ये किमान ८० हस्तलिखिते मराठी भाषेचे पुराणत्व सिद्ध करणारी आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/maharashtra/marathi-get-classical-language-status-what-it-means-benefits-criteria-asc-95-4631695/|title=मराठीला अभिजात दर्जा मिळाला म्हणजे काय झालं? निकष काय होते? कोणते फायदे मिळणार?|date=2024-10-03|website=Loksatta|language=mr|access-date=2024-10-04}}&lt;/ref&gt;

== मराठी: प्रमाणभाषा==

प्रमाणभाषा ही एक बोली भाषाच असते. तथापि त्याचे नियम पक्के बांधलेले आणि मान्यताप्राप्त असतात. यामुळे सर्वत्र एकाच प्रकारचे लेखन केले जाते आणि त्यामुळे भाषा वाढीस त्याचा उपयोग होतो. यास '''मानक भाषा '''अथवा '''प्रमाण भाषा''' असेही म्हंटले जाते. भाषेचे मानकीकरण ही एक निरंतर प्रक्रिया आहे. भाषा प्रमाणीकरण प्रक्रिया स्थिर करण्यासाठी प्रयत्न केले जावे लागतात. मानक भाषा हा समाजात वापरल्या जाणाऱ्या बोलल्या जाणाऱ्या आणि लिखित संप्रेषणांमध्ये व्यापकपणे ओळखल्या जाणाऱ्या परंपरांचा संग्रह असतो. [[मराठी साहित्य महामंडळ|मराठी साहित्य महामंडळाने]] पाठवलेल्या [[मराठी लेखन नियम|लेखनविषयक नियमांची]] यादी इ.स. १९७२ मध्ये महाराष्ट्र शासनाने मान्य केली. त्यात आणखी चार नियमांची भर घालण्यात आली. महाराष्ट्र शासनाने ते [[नियम]] मान्य करून मराठी [[प्रमाणभाषेचे लेखन]] या नियमांनुसार करावे आणि ते त्वरित अंमलात आणावेत, असा शासकीय आदेश काढला आहे. मराठी भाषेमध्ये त्या नियमांनुसार मानक भाषा मराठीचे लेखन केले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://maparishad.com/node/52|title=मराठी प्रमाणभाषेचे लेखननियम {{!}} मराठी अभ्यास परिषद|website=maparishad.com|access-date=2022-01-04|archive-date=2022-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234404/http://maparishad.com/node/52|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
औपचारिक लेखन करतांना मराठी प्रमाणभाषा वापरली जाते. औपचारिक व ग्रांथिक लेखनासाठी सर्वमान्य अशी प्रमाणभूत मराठी भाषा असणे आवश्यक असते. औपचारिक लेखन म्हणजे वैचारिक, वैज्ञानिक, शास्त्रीय लेखन, ललितेतर साहित्य, रस्त्यावरच्या सूचना फलक, वर्तमानपत्र बातम्या, संपादकीय, मासिकातील लेख, शासकीय पत्रव्यवहार इत्यादी लेखनात प्रमाणभाषेचाच वापर करणे आवश्यक आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/navneet/language-information-marathi-language-zws-70-2744316/|title=भाषासूत्र : मराठीच्या जपणुकीसाठी..|website=Loksatta|language=mr|access-date=2022-01-04}}&lt;/ref&gt; याशिवाय व्याख्याने आणि परिसंवादांमध्ये प्रमाणभाषेचाच वापर केला गेला जातो.
प्रमाण भाषा म्हणजे एकसारखी भाषा वापरल्याने भाषेला स्थिरता येते. 
===प्रमाणभाषा महत्त्व आणि उपयोग===
एका प्रकारे लिहिलेल्या भाषेला [[संगणकीकृत शोध]] घेतांना प्रमाणभाषा वापरलेली असेल तर त्याचा उपयोग होतो आणि योग्य ते लेखन शोधयंत्रास सापडते. अन्यथा प्रत्येक वेळी निराळा [[शोध]] देत बसावे लागेल आणि इतके करूनही सर्व [[माहिती]] मिळाली असे म्हणता येणार नाही. तसेच [[कायदे|नियम]] विषयक लेखन करतांना एकाच प्रकारच्या भाषेमध्ये करणे आवश्यक आहे. अन्यथा नियमाचा अर्थ लावणे अशक्य होईल. याच प्रमाणे वैद्यकीय क्षेत्रात कोणतेही निदान करणे अवघड होईल. कारण एकाच रोगासाठी वैद्य/डॉक्टर अनेक शब्द वापरू लागले तर रुग्णास नक्की काय होते आहे याचे निदान करून त्याची [[औषधे]] मिळवणे शक्य होणार नाही. यामुळे मानक भाषेचा वापर करणे अतिशय आवश्यक आहे. एकच भाषा वापरल्याने सामायिक मराठी संस्कृती स्थापित होते आणि आम्ही मराठी आहोत असे म्हणत येते. असा भाषेचा उपयोग चीनमध्ये झालेला दिसून येतो. [[चीन]] मध्ये अनेक बोली भाषा होत्या पण एकच [[प्रमाणित चीनी भाषा]] ही मानक भाषा म्हणून लागू केल्याने सर्व चीनी लोक एकमेकांशी जोडले गेले आहेत. तसेच [[इस्राएल]] देशा मध्ये [[हिब्रू]] भाषा संवर्धनात मानक भाषा वापरल्याने हिब्रू भाषा समर्थ झाली आणि आज एकेकाळी मृत झालेलेल्या भाषेत आज शास्त्रीय संशोधने प्रकाशित होत आहेत. याच प्रमाणे मराठी भाषेत लेखन करतांना अथवा [[संशोधन निबंध]] प्रकाशित करण्यासाठी व्याकरणाचे शासकीय नियम असलेली मराठी भाषा वापरणे आवश्यक आहे.

== मराठी: [[राजभाषा]] ==

* भारतीय राज्यघटनेतील २२ अधिकृत भाषांच्या यादीत मराठीचा समावेश आहे. 
महाराष्ट्राची मायबोली मराठी असल्याने महाराष्ट्र दिनानिमित्त '''मराठी राजभाषा दिन''' अर्थात '''मराठी भाषा दिन''' १ मे रोजी साजरा करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंतराव नाईक यांनी घेतला.
* तत्कालिन मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांच्या सरकारने '''मराठी राजभाषा अधिनियम, 1964''' सर्वप्रथम ११ जानेवारी, १९६५ रोजी प्रसिद्ध केला. 
या अधिनियमानुसार, '''महाराष्ट्राची अधिकृत राजभाषा ही मराठी असेल''' असे जाहीर करण्यात आले. 
* त्यानंतर १९६६ पासून या निर्णयाची अंमलबजावणी सुरू झाली. मराठीला राजभाषेचा दर्जा देऊन जणू मराठीचे राज्यभिषेक करून आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंंतराव नाईक सरकारने मराठीचा ऐतिहासिक गौरव केला.

मराठी ही महाराष्ट्र राज्याची एकमेव अधिकृत राजभाषा आहे. 
* गोवा राज्यात नियमानुसार कोकणी ही राजभाषा असली, तरी मराठीचा वापर शासनाच्या सर्व कारणासाठी होऊ शकतो. शासनाशी मराठीत होणाऱ्या पत्रव्यवहाराचे उत्तर मराठीतच दिले जाते.
* दादरा व नगर हवेली या संघराज्यशासित प्रदेशात मराठी ही एक अधिकृत राजभाषा आहे.

महाराष्ट्रातील सर्व विद्यापीठांत मराठीच्या उच्च शिक्षणाची सोय आहे तसेच महाराष्ट्राबाहेरील गोवा विद्यापीठ (पणजी), महाराजा सयाजीराव विद्यापीठ (बडोदे), उस्मानिया विद्यापीठ (तेलंगणा), गुलबर्गा विद्यापीठ, देवी अहिल्या विद्यापीठ (इंदूर) व जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालय (नवी दिल्ली) येथे मराठी उच्चशिक्षण विभाग आहेत. महाराष्ट्राबाहेरील एकूण १५ विद्यापीठांमध्ये मराठी शिकविली जाते.

== जागतिक मराठी (राज)भाषा दिवस==

{{मुख्य|मराठी भाषा दिन}}
१ मे हा दिवस [[महाराष्ट्र दिन]] किंवा [[मराठी राजभाषा दिन]] म्हणून साजरा केला जातो. याखेरीज [[विष्णू वामन शिरवाडकर]] अर्थात [[कुसुमाग्रज]] यांचा जन्मदिवस २७ फेब्रुवारी हा [[मराठी भाषा गौरव दिन]] म्हणून साजरा केला जातो. महाराष्ट्राची मायबोली मराठी असल्याने महाराष्ट्र दिनानिमित्त '''मराठी राजभाषा दिन''' अर्थात '''मराठी भाषा दिन''' १ मे रोजी साजरा करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंतराव नाईक यांनी घेतला. तत्कालिन मुख्यमंत्री [[वसंतराव नाईक]] यांच्या सरकारने '''मराठी राजभाषा अधिनियम, १९६४''' सर्वप्रथम ११ जानेवारी, १९६५ रोजी प्रसिद्ध केला.
* या अधिनियमानुसार, महाराष्ट्राची अधिकृत राजभाषा ही मराठी असेल असे जाहीर करण्यात आले. 
त्यानंतर १९६६ पासून या निर्णयाची अंमलबजावणी सुरू झाली. मराठीला राजभाषेचा दर्जा देऊन जणू मराठीचे राज्यभिषेक करून आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंंतराव नाईक सरकारने मराठीचा ऐतिहासिक गौरव केला.

== मराठी भाषा गौरव दिन ==

[[मराठी भाषा गौरव दिन]]
* २७ फेब्रुवारी - कविवर्य [[कुसुमाग्रज]] यांचा जन्मदिवसाच्या निमित्ताने सन-२०१३ पासून साजरा केला जातो.

==अभिजात मराठी भाषा सप्ताह==

अभिजात भाषा दिन: ३ ऑक्टोबर

* ३ ते ९ ऑक्टोबर: अभिजात भाषा सप्ताह

== मराठी भाषा संवर्धन पंधरवडा ==

सहसा १-१५ जानेवारी

* १४ ते‌ २८‌ जानेवारी (एखाद्या वर्षी)

== मराठी भाषेच्या संवर्धन आणि विकासाकरिता कार्यरत संस्था ==

* भाषा सल्लागार मंडळ : हे बंद पडले आहे{{संदर्भ हवा}}.
* भाषा संचालनालय
* [[महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ]]
* विद्यापीठ ग्रंथनिर्मिती मंडळ : हे बंद पडले आहे{{संदर्भ हवा}}.
* भाषा सल्लागार समिती
* विधी अनुवाद व परिभाषा सल्लागार समिती (केवळ अस्तित्वमात्र शिल्लक आहे){{संदर्भ हवा}}.
* राज्य विकास मराठी संस्था (१९९२) : (केवळ पुस्तक प्रकाशने आणि ग्रंथप्रदर्शने आयोजित करण्याचे काम करीत राहिल्याने या संस्था-स्थापनेचा मूळ हेतू बारगळला आहे){{संदर्भ हवा}}.
* [[मराठी भाषा अभ्यास परिषद]]
* [[मराठी विश्वकोश|मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ]]
* [[विदर्भ साहित्य संघ]]: ही अशासकीय संस्था आहे.
* [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद]]: ही अशासकीय संस्था .
* [[मराठवाडा साहित्य परिषद]]: ही अशासकीय संस्था आहे.
* [[कोकण मराठी साहित्य परिषद]]: ही अशासकीय संस्था आहे.
* बालकुमार साहित्य्य मंच, सोलापूर ही अशासकीय
संस्था आहे.
* अभिजात मराठी भाषा परिषद: ही अशासकीय संस्था आहे. {{संदर्भ हवा}}
* [https://www.marathmoli-lekhani.live/ मराठमोळी लेखणी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241201195449/https://www.marathmoli-lekhani.live/ |date=2024-12-01 }}: मराठी भाषेचे संवर्धन करणारा ब्लॉग. बिनसरकारी संस्था आहे.

==मराठी: मुळाक्षरे==

मराठी ही देवनागरी लिपीत लिहिली जाते. त्यामुळे [[देवनागरी]]ची मुळाक्षरे हीच बहुसंख्य (पण सर्व नाही!) मराठी मुळाक्षरे होत. यात एकोणीस [[स्वर]] आणि छत्तीस [[व्यंजन|व्यंजने]] आहेत. देवनागरी लिपीत नसलेली ॲ, ऑ, दीर्घ ॠ, दीर्घ ॡ, दंततालव्य च, छ, झ,आणि ऱ्य, ऱ्ह ही खास मराठी अक्षरे आहेत.

'''स्वर'''

अ आ इ ई उ ऊ ऋ ॠ ऌ ॡ&lt;br&gt;ए ऐ ओ औ अं अः

ॲ ॲा

'''व्यंजने'''

क ख ग घ ङ&lt;br&gt;च छ ज झ ञ&lt;br&gt;ट ठ ड ढ ण&lt;br&gt;त थ द ध न&lt;br&gt;प फ ब भ म&lt;br&gt;य र ल व&lt;br&gt;श षस ह ळ&lt;br&gt;क्ष ज्ञ

'''विशेष''' - 'ङ' आणि 'ञ'चा उच्चार हा, 'ण' किंवा 'न' प्रमाणेच नासिक्य होतो.&lt;br&gt;
*  'ङ' हा 'ड' नाही. तसेच 'ञ' हे 'त्र' नाही. उदाहरणार्थ- अङ्क=अंक, मञ्जूषा=मंजूषा.
अधिक माहितीसाठी पहा [[देवनागरी]]

=== मुळाक्षरांचे उच्चार ===

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Consonants'''
!&amp;nbsp;||Labial||Dental||Alveolar||Retroflex||Alveopalatal||Velar||Glottal
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Voiceless&lt;br /&gt;stops
|{{IPA|p}}&lt;br /&gt;{{IPA|pʰ}}||{{IPA|t̪}}&lt;br /&gt;{{IPA|t̪ʰ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ʈ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ʈʰ}}||{{IPA|cɕ}}&lt;br /&gt;{{IPA|cɕʰ}}|| {{IPA|k}}&lt;br /&gt;{{IPA|kʰ}}||&amp;nbsp;
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Voiced&lt;br /&gt;stops
|{{IPA|b}}&lt;br /&gt;{{IPA|bʱ}}||{{IPA|d̪}}&lt;br /&gt;{{IPA|d̪ʱ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ɖ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɖʱ}}||{{IPA|ɟʑ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɟʑʱ}}||{{IPA|ɡ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɡʱ}}||&amp;nbsp;
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Voiceless&lt;br /&gt;fricatives
|&amp;nbsp;||&amp;nbsp;||{{IPA|s}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ɕ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|h}}
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Nasals
|{{IPA|m}}&lt;br /&gt;{{IPA|mʱ}}||{{IPA|n̪}}&lt;br /&gt;{{IPA|n̪ʱ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ɳ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɳʱ}}||{{IPA|ɲ}}||{{IPA|ŋ}}||&amp;nbsp;
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Liquids
|{{IPA|ʋ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ʋʱ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|l}} {{IPA|ɾ}}&lt;br /&gt;{{IPA|lʱ}} {{IPA|ɾʱ}}|||{{IPA|ɭ}} {{IPA|ɽ}}||{{IPA|j}}||&amp;nbsp;||&amp;nbsp;
|}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Vowels'''
!&amp;nbsp;||Front||Central||Back
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!High
|{{IPA|iː}}&lt;br /&gt;{{IPA|i}}||&amp;nbsp;||{{IPA|uː}}&lt;br /&gt;{{IPA|u}}
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Mid
|{{IPA|eː}}||{{IPA|ə}}||{{IPA|oː}}
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Low
|&amp;nbsp;||{{IPA|aː}}||&amp;nbsp;
|}

== मराठी: संगणक कळफलक ==

=== आधुनिक तंत्रज्ञान आणि मराठी लेखन ===

संगणकीकरणाच्या सुरुवातीच्या काळात मराठी लेखनासाठी विविध अडचणी होत्या-

* प्रथमत: मराठी छपाई क्षेत्रात वापरल्या जाणाऱ्या विविध मराठी मुद्रांमध्ये एकमानकता (स्टॅंडर्डायझेशन) नसल्यामुळे सुसंगती (कंपॅटिबिलिटीही) नसते.  टंकणयंत्रावरील मराठी लिपीसाठीचा कळफलक अजून प्रमणित होऊ शकलेला नाही.  त्यामुळे एक माणूस अनेक टंक वापरू शकत नाही. यासाठी [[राज्य मराठी विकास संस्था]] प्रयत्‍नशील आहे.

* मराठीचे टंक (फॉन्ट) हे व्यापारी तत्त्वावर निर्माण केले असल्याने ते महाग किंमतीला विकत घ्यावे लागतात. त्यामुळे त्यांचा वापर मर्यादित होतो व सर्वसामान्य जनतेला ते सहजासहजी मिळत नाहीत. [[सी डॅक]] या संस्थेने निर्माण केलेले टंक मोफत उपलब्ध आहेत. मात्र असे टंक मर्यादित संख्येत आहेत.

* हे व्यापारी मराठी फॉन्ट विकताना ग्राहकाच्या गरजेनुसार त्याला टंकांमध्ये ANSI ते UNICODE ([[युनिकोड]])असा पर्याय पुरवत नाहीत.

* आंतरजालावर शोध घेण्यासाठी [[युनिकोड]]चा (इंग्रजी : UNICODE) वापर [[गुगल]]सारख्या शोध यंत्रामध्ये करता येतो. आपोआप डाउनलोड होणारे डायनामिक टंक युनिकोड कंपॅटिबल नसल्यामुळे शोध यंत्रात चालत नाहीत.

* युनिकोड धर्तीचे टंक विंडोज २००० व त्या पुढील प्रणालींबरोबर मुळातच असतात. जुन्या विंडोज प्रणाली वापरणाऱ्यांना [[युनिकोड]] वापरणे जड जाते. परंतु [[लिनक्स]]वर आधारित [[संचालन प्रणाली|संचालन प्रणालींत]] युनिकोडचा मूळ म्हणून वापर केल्यामुळे अशा संगणकांवर मराठी वापरताना कमी समस्या येतात.

* हे टंक देवनागरी लिपीसाठी तयार केलेलेअसल्यामुळे ते हिंदी छपाईसाठी उत्तम चालतात. परंतु काही अक्षरे मराठीसाठी विशेष आहेत, ती सगळी टाईप करता येतील असे टंक कमी आहेत{{संदर्भ हवा}}.

सध्या युनिकोडमुळे मराठी ही संगणकावर बरीच स्थिरस्थावर झालेली आहे आणि मराठी टंकलेखनाचे अनेक पर्याय उपलब्ध झालेले आहेत.

काळानुसार आणि वापरलेल्या तंत्रज्ञानानुसार संगणकावरील टंकलेखनपद्धतीचे '''पूर्व-टंकनपद्धती''' आणि '''आधुनिक टंकनपद्धती''' असे दोन प्रकार करता येतील{{संदर्भ हवा}}.

===पूर्व टंकनपद्धती===

युनिकोडच्या आधी ही टंकन पद्धती अस्तित्वात होती. यात इंग्रजी फॉन्टच्या ज़ागेवर मराठी फॉन्ट टाईप कर
'
# 'ता येत असत. (उदा. शिवाजी, कृतिदेव, किरण इत्यादी non-Unicode फॉन्ट आहेत.) तसेच पूर्वप्राथमिक अवस्थेत मराठी भाषेत टंकलेखनासाठी अनेक softwares बनविण्यात आली होती. (उदा. मराठी सोबत इतर भारतीय भाषांमध्ये टंकलेखनासाठी C-DACचे ISM-OFFICE, श्री-लिपी, इत्यादी)

===आधुनिक टंकनपद्धती-१===

आधुनिक टंकन पद्धतीत युनिकोड टंक व त्या विविध keyboard layout यांचा समावेश होतो.

युनिकोड टंकनपद्धती व software.

* कगप  :- कगप हा [[भाषाशास्त्र|भाषाशास्त्रानुसार]] विकसित केलेला keyboard layout असून तो शब्द उच्चारणपद्धतीनुसार विकसित केलेला आहे. हा layout लिनक्स ऑपेरेटिंग सिस्टिम वर ....... उपलब्ध आहे. Windows साठी शुभानन गांगल याच़े 
*देवनागरी इनस्क्रिप्ट - ज्यांना पारंपरिक टंकन यंत्रावर टंकलेखनाचा सराव आहे, अशांसाठी देवनागरी इनस्क्रिप्ट हा पर्याय विंडोज़ आणि लिनक्स या परिचालन प्रणालींवर मिळतो.
*बोलनागरी
*Traditional :-

===आधुनिक टंकन पद्धती-२===

यामध्ये लिप्यंतर तंत्रज्ञानाचा वापर करून softwareच्या माध्यमातून मराठी टंकन करतात. ही पद्धती खासकरून कुठलेही प्रशिक्षण न घेता टंकन करणाऱ्या लोकांमध्ये प्रसिद्ध व लोकप्रिय आहे. लिप्यंतरसाठी पुढील software लोकप्रिय आहेत.

*[[:en:Microsoft Indic Language Input Tool|Microsoft Indic Tool / मायक्रोसॉफ्ट इंडिक टूल]] : इंडिक टूल हे microsoft या कंपनीने विकसित केले आहे. हे Windows XP, Vista, Windows 7,8,8.1,10 आदी प्रणाल्यांवर चालते.
*[[:en:Google transliteration|Google Input Tool / गूगल इनपुट टूल]] : गूगल इनपुट टूल हे गूगल या कंपनीने विकसित केलेले लिप्यंतर software आहे. हे Windows XP, Vista, Windows 7,8,8.1,10 बरोबरच गूगल क्रोम ब्राउजरच्या साहाय्याने कुठल्याही प्रणालींवर चालू शकते.

===[[:en:Optical character recognition|OCR तंत्रज्ञान]]===

OCR तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून मराठीतील स्कॅन केलेले दस्तऐवज, छायाचित्रांचे स्वयंचलित पद्धतीने टंकन करता येते.

[[:en:Tesseract (software)|टेसरॅक्ट ओसीआर]] हे software लिनक्स परिचालन प्रणालीवर उपलब्ध आहे.

===मराठी आणि परिचालन प्रणाली===

मराठी ही भाषा काही मोजक्या परिचालन प्रणालींमध्ये उपलब्ध आहे. त्यात सर्वात मोठा हिस्सा हा लिनक्स या परिचालन प्रणालीचा आहे. याव्यतीरिक्त मायक्रोसॉफ्ट विंडोज् आणि ॲपल मॅकओएस या परिचालन प्रणालींमधेही मराठी भाषा कमी-अधिक प्रमाणात उपलब्ध आहे.

===युनिकोड तक्ता===

हा तक्ता देवनागरी लिपीसाठी आहे, यातील काही अक्षरे मराठीत वापरली जात नाहीत आणि मराठीतील काही अक्षरे या तक्त्यात नाहीत.

* मराठीत वापरली जाणारी पण युनिकोड तक्त्यात नसणारी अक्षरे
** ॲ
** च़ छ़  झ़ ञ़ शेंडीफोड्या श आणि मराठी ल आणि ख {{संदर्भ हवा}}
** ऱ्य
** ऱ्ह
** पाऊण य
* युनिकोड तक्त्यात असलेली पण मराठीत न वापरली जाणारी अक्षरे
** ऄ (हे अक्षर तक्त्यात २४ वेळा आले आहे, त्यांतले एकही मराठीत नाही)
** ऍ
** ऐ
** ओ
**  े
**  ो
** क़ (हे अक्षर तक्त्यात दोनदा आले आहे; दोन्ही अक्षरे मराठीत नाहीत.)
** ख़
** ग़
** ड़
** ढ़
** ङ (हे अक्षर तक्त्यात दोनदा आले आहे, दोघांपैकी एक मराठीत आहे)
** न
** य़
** ऱ
** ळ

{{Unicode chart Devanagari}}
{{Unicode chart Devanagari Extended}}


== मराठी: साहित्य ==

{{मुख्य|मराठी साहित्य}}

मराठी संस्कृती/साहित्याबाबतचे इतर काही लेख -
[[कथा]], [[कविता]], [[कादंबरी]], [[नाटक]], [[नाट्य]], [[बाल साहित्य]], [[बालगीते]], [[ललित लेख]], [[विनोद]], [[मराठी साहित्य संमेलने]], [[अग्रलेख]] [[संपादकीय]] [[स्तंभलेख]] [[समीक्षा]], [[चारोळी]], [[गझल]], [[ओवी]], [[अभंग]], [[भजन]], [[कीर्तन]], [[पोवाडा]], [[लावणी]], [[भारूड]], [[बखर]], [[पोथी]], [[आरती]], [[लोकगीत]], [[गोंधळ]], [[उखाणे]], [[वाक्‍प्रचार]]

===मराठीचे आद्य कवी ===
मराठीचे आद्य कवी पुढील प्रमाणे मानले जातात.
# [[मुकुंदराज]]
# [[माहीमभट]]
# [[महदंबा]]
# [[ज्ञानेश्वर]]
# [[नामदेव]]
# [[जगमित्रनागा]] 
# [[एकनाथ]]
# [[तुकाराम]]
# [[रामदास]]
# [[वामन पंडित]]
# [[श्रीधर]]
# [[मुक्तेश्वर]]
# [[मोरोपंत]]
# [[माधवस्वामी]] - तंजावरचे लेखक             
# [[होनाजी बाळा|होनाजी]]
# [[महिपती ताहराबादकर|महिपती]]
# केशीराजव्यास - मराठीतील पहिले संपादक  
# [[दामोदर पंडित]]
# [[मुसलमान मराठी संतकवी]]

===मराठी विश्वकोश===
[[Image:verse_in_marathi_modi_script.png|thumb|200px|मोडी लिपीतील मजकूर]]
[[संयुक्त महाराष्ट्र|संयुक्त महाराष्ट्राच्या]] निर्मितीनंतर [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाने]] १९ नोव्हेंबर १९६०ला [[महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि सांस्कृतिक मंडळ|महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळाची]] स्थापना [[तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी]] यांच्या अध्यक्षतेखाली केली. या मंडळाने [[मराठी विश्वकोश|मराठी विश्वकोशाची]] निर्मिती केली. त्याआधि श्री.व्यं. केतकरांनी मराठीतील पहिला ज्ञानकोश एकहाती लिहीला. मराठी विश्वकोश ही ज्ञानकोशाची सुधारून वाढवलेली आवृत्ती आहे.

=== मराठी: पुस्तके ===

* [[लीळाचरित्र]] हा महान ग्रंथ म्हाइंभटांनी लिहून मराठी भाषेचा पाया रोवला. 
मराठी भाषेत आजवर विविध विषयांवर विस्तृत लेखन प्रकाशीत झाले असून, त्यातील कैक प्रकाशने जागतिक साहित्यात मानाचे स्थान मिळवू शकतील अशी आहेत. मराठीत दरवर्षी २,००० नवीन पुस्तके प्रकाशित होतात व सुमारे ५०० दिवाळी अंक प्रसिद्ध होतात. नामवंत खासगी प्रकाशन संस्था आणि शासकीय प्रकाशने यांची वार्षिक उलाढाल, तसेच पाठ्यपुस्तके धार्मिक, ललित आणि वैचारिक ग्रंथ यांची एकत्रित बाजारपेठ सुमारे २५० कोटी रुपयांपर्यंत आहे. 
* शासकीय संस्था &quot;[[बालभारती]]&quot; दरवर्षी सुमारे ९ कोटी पुस्तके छापते. 
* भारताच्या सर्वाधिक खपाचे मासिक          &quot;[[लोकराज्य]]&quot; हे{{संदर्भ हवा}}, आणि देशातले सर्वाधिक खपाचे चौथ्या क्रमांकाचे वर्तमानपत्र &quot;लोकमत&quot; हे आहे{{संदर्भ हवा}}. 
* देशभरातील एकूण ग्रंथालयांतली २५ टक्के ग्रंथालये एकट्या महाराष्ट्रात आहेत{{संदर्भ हवा}}.

शब्दार्थ कोशांव्यतिरिक्त मराठी भाषेत अर्वाचीन चरित्र कोश, प्राचीन चरित्र कोश (सिद्धेश्वरशास्त्री चित्राव), तत्त्वज्ञानकोश, तुलनात्मक भाषा विज्ञान (भोलानाथ तिवारी,उदय नारायण तिवारी,पांडुरंग दामोदर गुणे)  वाङ्मयकोश, विश्वकोश, समाजविज्ञान कोश, सरिता कोश, संस्कृती कोश, स्थलकोश, ज्ञानकोश ([[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]]) असे अनेक प्रकारचे कोश मराठीत आहेत. 
* [[कोशवाङ्मय]] बाबतीत मराठी भाषेचा जगात दुसरा क्रमांक लागतो{{संदर्भ हवा}}.

== मराठी: राष्ट्रीय पुरस्कारांत ==

* [[विंदा करंदीकर]], [[कुसुमाग्रज]], [[वि.स. खांडेकर]] आणि [[भालचंद्र नेमाडे]] अशा ४ मराठी साहित्यिकांना आजवर [[ज्ञानपीठ पुरस्कार]] मिळाले आहेत.
* ''मूर्तिदेवी पुरस्कार'' [[शिवाजी सावंत]] यांना [[मृत्युंजय (कादंबरी)|मृत्युंजय]] या कादंबरीसाठी मिळाला आहे.
* [[महेश एलकुंचवार]] आणि [[विजय तेंडुलकर]] या लेखकांना ''सरस्वती सन्मान'' मिळाले आहेत.
* लावणी कवी, लोकशाहीर [[बशीर मोमीन (कवठेकर)]] यांना महाराष्ट्रातील लोकप्रिय कलाप्रकार ''तमाशा'' साठी केलेल्या साहित्य निर्मिती साठी '''विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार''' मिळाला आहे.&lt;ref&gt;[https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms &quot;बशीर मोमीन (कवठेकर)&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190603012822/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms |date=2019-06-03 }}, दै.[[महाराष्ट्र टाइम्स]], 2-March-2019&lt;/ref&gt;
* विंदा करंदीकर आणि [[नारायण सुर्वे]] यांना '''कालिदास सन्मान''' मिळाले आहेत.
* महाराष्ट्रातले [[दादासाहेब फाळके]] यांचा नावाने '''अखिल भारतीय कला सन्मान''' दिला जातो.
* भारतीय संगीत नाटक अकादमीचे पुरस्कार आजवर [[बालगंधर्व]]&lt;nowiki/&gt;ना मिळाले आहेत.
* सर्वोत्तम चित्रपटाचे पहिले राष्ट्रपती सुवर्णकमळ [[आचार्य अत्रे]] यांच्या &lt;nowiki&gt;''श्यामची आई'&lt;/nowiki&gt;’ चित्रपटास मिळाले होते.
* डॉ. [[बाबासाहेब आंबेडकर]], [[धोंडो केशव कर्वे]], [[पां.वा. काणे]], [[भीमसेन जोशी]], [[जे.आर.डी. टाटा]], [[सचिन तेंडुलकर]], [[विनोबा भावे]] आणि [[लता मंगेशकर]] हे आजवरचे [[भारतरत्‍न]] पुरस्कार मिळविणारे महाराष्ट्रीय.
* भालचंद्र नेमाडे यांच्या '''हिंदू- एक जगण्याची समृद्ध अडगळ''' या कादंबरीला ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळाला आहे.

== हे सुद्धा पहा ==
* [[शुद्धलेखनाचे नियम]]
* [[देवनागरी]]
* [[मोडी]]
* [[युनिकोड]]
* [[संगणक आणि मराठी]]
* [[महाराष्ट्र]]
* [[मराठीच्या संवर्धनाबद्दलची आवाहने]]
* [[मराठी साहित्य संमेलने]]
* [[अखिल ऑस्ट्रेलिया मराठी संमेलन]]
* [[महाराष्ट्र राज्य सांस्कृतिक धोरण]]
* [[मराठी-मराठी शब्दकोशांची सूची]]
* [[शब्दकोशांची सूची]]
* [[अभिजात मराठी भाषा परिषद]]

==मराठी संकेतस्थळे==
{{मुख्यलेख|मराठी संकेतस्थळे}}
* '''विकिपीडिया हे जाहिरात करण्याचे स्थळ नसल्यामुळे, कृपया संकेतस्थळांचे दुवे '''मुख्य लेख '''- [[मराठी संकेतस्थळे]]'''''
या लेखातच द्यावेत. या विभागात मराठी संकेतस्थळे हा लेख पूर्ण झाल्यानंतर दुवाविरहित परिच्छेद अतंर्भूत केला जाईल या दृष्टीने ह्या विभागात रस असलेल्यांनी [[मराठी संकेतस्थळे]] हा लेख परिपूर्ण करण्याकडे लक्ष द्यावे ही विनंती.

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{विस्तार}}
{{जाणकार}}
{{जगातील पहिल्या २० भाषा}}
{{भारत भाषा}}
{{मराठीतील बोलीभाषा}}

[[वर्ग:मराठी भाषा| ]]
[[वर्ग:भारतामधील भाषा]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:भाषा]]
[[वर्ग:अभिजात भाषा]]
[[वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा]]</text>
      <sha1>ognkowa6d1vxlqbfj2bd4je6noy1ttp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कानपूर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8051</id>
    <revision>
      <id>2690670</id>
      <parentid>2096791</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T14:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <origin>2690670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4981" sha1="2ygm2z0e2w4rfxagdh28hedub0pov0w" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट शहर
| नाव = कानपूर
| स्थानिक = 
| चित्र = Cawnporeskyline.jpg
| चित्र_वर्णन = 
| ध्वज = 
| चिन्ह =
| नकाशा१ = उत्तर प्रदेश
| नकाशा२ = भारत
| pushpin_label_position = 
| देश = भारत
| राज्य = [[उत्तर प्रदेश]]
| जिल्हा = [[कानपूर नगर जिल्हा]]&lt;br /&gt;[[कानपूर देहात जिल्हा]]
| स्थापना =
| महापौर =
| क्षेत्रफळ = 
| उंची = ४०४
| लोकसंख्या_वर्ष = २०११
| लोकसंख्या = २७,६५,३४८
| घनता = 
| महानगर_लोकसंख्या = २९,२०,४९६
| वेळ = [[भारतीय प्रमाणवेळ]]
| वेब = 
|latd = 26 |latm = 27 |lats =  |latNS = N
|longd = 80 |longm = 20 |longs =  |longEW = E
}}
'''कानपूर''' ([[हिंदी भाषा|हिंदी]]: कानपुर; [[उर्दू भाषा|उर्दू]]: کانپور) हे [[भारत|भारताच्या]] [[उत्तर प्रदेश]] राज्यामधील सर्वात मोठे तर भारत देशातील १२व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. [[कानपूर नगर जिल्हा]] व [[कानपूर देहात जिल्हा]] ह्या दोन्ही जिल्ह्यांचे मुख्यालय असलेले कानपूर [[दिल्ली]]खालोखाल [[उत्तर भारत]]ातील सर्वात मोठे औद्योगिक शहर मानले जाते. कानपूर उत्तर प्रदेशच्या मध्य भागात [[गंगा नदी]]च्या पश्चिम काठावर वसले असून ते [[लखनौ]]च्या ९५ किमी नैऋत्येस तर [[आग्रा|आग्र्याच्या]] २८० किमी आग्नेयेस स्थित आहे.

भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात कानपूरला मानाचे स्थान आहे. [[१८५७ चे स्वातंत्र्ययुद्ध|१८५७ च्या स्वातंत्र्ययुद्धादरम्यान]] [[धोंडोपंत बाजीराव पेशवे|नानासाहेबाने]] कानपूराला वेढा देऊन ब्रिटिश सैन्याला अडचणीत आणले होते.

==वाहतूक==
[[कानपूर सेंट्रल रेल्वे स्थानक]] उत्तर भारतातील महत्त्वाचे रेल्वे स्थानक आहे. [[कानपूर विमानतळ]] अस्तित्वात आहे परंतु येथे कोणत्याही कंपनीद्वारे विमानसेवा पुरवली जात नाही. लखनौचा [[चौधरी चरणसिंह आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] कानपूरपासून ७५ किमी अंतरावर आहे. [[दिल्ली]]-[[कोलकाता]] [[राष्ट्रीय महामार्ग २]] कानपूरमधूनच धावतो.

==खेळ==
कानपूरचे [[ग्रीन पार्क]] हे मैदान भारतातील पहिल्या काही कसोटी क्रिकेट मैदानांपैकी एक असून ते उत्तर प्रदेशातील एकमेव आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे मैदान आहे.

==शिक्षण==
[[भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान कानपूर]] ही भारतामधील आघाडीची तंत्रज्ञान शिक्षण व संशोधन संस्था मानली जाते. येथील [[छत्रपती शाहूजी महाराज विद्यापीठ]] हे [[आशिया]] खंडातील सर्वात मोठ्या विद्यापीठांपैकी एक आहे.

[[वर्ग:कानपूर| ]]
[[वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे]]
[[वर्ग:कानपूर देहात जिल्हा]]
[[वर्ग:कानपूर नगर जिल्हा]]</text>
      <sha1>2ygm2z0e2w4rfxagdh28hedub0pov0w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>झी मराठी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14071</id>
    <revision>
      <id>2690663</id>
      <parentid>2690591</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36228-28</username>
        <id>184520</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-36169-54|~2026-36169-54]] ([[User talk:~2026-36169-54|चर्चा]])यांची आवृत्ती [[Special:Diff/2690591|2690591]] परतवली.</comment>
      <origin>2690663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37861" sha1="51v1fyxtgg5w00xfe2d622iz4puskfe" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी
|नाव             = झी मराठी
|चित्र             = Zee marathi logo 2025.jpg
|चित्रसाईज         = 200px
|चित्रमाहिती         = 
|चित्र२            = 
|चित्र२साईज        = 
|चित्र२माहिती        = 
|सुरुवात           = १५ ऑगस्ट १९९९
|शेवटचे_प्रसारण      = 
|चित्र_प्रकार         = 
|प्रेक्षक_संख्या        = 
|प्रेक्षक_संख्या_सध्या    = 
|प्रेक्षक_संख्या_माहिती   = 
|नेटवर्क            = 
|मालक            = [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]]
|ब्रीदवाक्य          = मी मराठी, झी मराठी
|देश              = [[भारत]]
|प्रसारण क्षेत्र        = 
|मुख्यालय          = १३५, कॉंटीनेंटल बिल्डींग, डॉ. ॲनी बेझंट मार्ग, [[वरळी]], [[मुंबई]], ४०००१८
|जुने नाव          = अल्फा टीव्ही मराठी
|बदललेले नाव       = 
|भगिनी वाहिनी       = [[झी युवा]], [[झी टॉकीज]], [[झी २४ तास]], [[झी वाजवा]], [[झी चित्रमंदिर]]
|प्रसारण वेळ        = दुपारी १ ते ३ आणि संध्या. ६.३० ते रात्री ११ (प्राइम टाइम)
|संकेतस्थळ         = http://www.zeemarathi.com
}}

'''झी मराठी''' ही [[झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेस]] समूहाच्या मालकीची भारतातील दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. या वाहिनीची सुरुवात १५ ऑगस्ट १९९९ मध्ये झाली. २७ मार्च २००५ पर्यंत ही वाहिनी '''अल्फा टीव्ही मराठी''' या नावाने ओळखली जात होती. ही वाहिनी मराठी प्रेक्षकांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. या वाहिनीवर दैनंदिन मालिका आणि कथाबाह्य कार्यक्रम दाखवले जातात. '''झी मराठी एचडी''' वाहिनी ही २० नोव्हेंबर २०१६ रोजी सुरू झाली. महिन्याच्या रविवारी [[झी मराठी महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात.

== लोगो ==
[[चित्र:Zee Marathi 2025.svg|100px]]
[[चित्र:Zee Marathi Official Logo.jpg|100px]]
[[चित्र:Zeemarathi.gif|100px]]

== माहिती ==
सुरुवातीला वाहिनीवर सोमवार ते शुक्रवार मालिका दाखवण्यात येत असे, पण १ जुलै २००७ पासून मालिका सोमवार ते शनिवार दाखवण्यास सुरुवात झाली. २४ जुलै २०१७ पासून झी मराठीने दुपारचा नवा प्राईम टाइम सुरू केला होता, परंतु त्यास लोकांचा प्रतिसाद न मिळाल्याने २५ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हा प्राईम टाइम बंद करण्यात आला. १३ फेब्रुवारी २०२३ पासून &quot;आपली दुपार, झी मराठी दुपार&quot; नावाने पुन्हा दुपारी मालिका सुरू केल्या होत्या, पण कमी टीआरपी अभावी दुपारच्या मालिका २७ मे २०२३ रोजी बंद करण्यात आल्या. झी मराठी वाहिनीने ''[[जय मल्हार]]'' आणि ''[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]'' या मालिकांच्या एपिसोड्सवरून चित्रपट तयार केले आहेत.

कोरोना महामारीमुळे इतिहासात पहिल्यांदाच झी मराठीचे दैनंदिन कार्यक्रम २७ मार्च २०२० ला बंद करण्यात आले, परंतु ८ जून २०२० पासून नवीन लाॅकडाऊन विशेष मालिका सुरू करण्यात आल्या. तसेच १३ जुलै २०२० पासून दैनंदिन कार्यक्रम दाखवण्यास सुरुवात झाली. त्यामुळेच त्यादिवशी मराठी मनोरंजनाच्या शुभारंभानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात उत्सव साजरा करण्याचे झी मराठीकडून आवाहन करण्यात आले होते.

मुंबई पोलिसांना कामातून थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून झी मराठी दरवर्षी '''स्वरतरंग''' हा कार्यक्रम आयोजित करत असे. एप्रिल २०१४ पासून झी मराठीने '''नक्षत्र''' या कार्यक्रमाद्वारे दर रविवारी मराठी रंगभूमीवरील अनेक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटके दाखवण्यास सुरुवात केली होती. त्यामुळे नक्षत्र कार्यक्रम अल्पावधीतच लोकप्रिय झाला. तसेच झी मराठीने ''[[नक्षत्रांचे देणे (कार्यक्रम)|नक्षत्रांचे देणे]]'' या कार्यक्रमातून जुन्या लोकप्रिय गायकांची गाणी सादर केली आहेत. ''[[मनोरंजनाचा अधिकमास]]'' याद्वारे झी मराठीतर्फे दरवर्षी मे अथवा ऑक्टोबर महिन्याच्या दर रविवारी मालिका प्रक्षेपित करण्यात येतात.

झी मराठी वाहिनीने ''[[झी मराठी दिशा]]'' हे पहिले साप्ताहिक वृत्तपत्र ९ डिसेंबर २०१७ रोजी सुरू केले, पण काही कारणास्तव १२ ऑक्टोबर २०१९ रोजी हे साप्ताहिक बंद करण्यात आले. याबरोबरच '''खाली डोकं वर पाय''' (लहान मुलांसाठी उन्हाळी सुट्टीतील मासिक), '''सुखकर्ता''' (गणेशोत्सव विशेष मासिक) आणि '''उत्सव नात्यांचा''' (दिवाळी विशेष मासिक) ही वार्षिक मासिके सुरू केली होती. तसेच नोव्हेंबर २०१५ साली महिला सक्षमीकरणासाठी झी मराठी जागृती हा नवा उपक्रम सुरू केला.

=== ॲप्लिकेशन्स ===
झी मराठीने मोबाईल ॲप्स देखील सुरू केले आहेत.
# झी मराठी ॲप (ओझी ॲप / [[झी फाईव्ह]] ॲप)
# तुमचं आमचं जमलं ॲप
# होम मिनिस्टर ॲप
# किसान अभिमान ॲप
# टॅलेंट ॲप

=== नाटक ===
झी मराठीने २०१८ पासून नाटकांची प्रस्तुती करण्यास सुरुवात केली.
# [[हॅम्लेट]]
# आरण्यक
# नटसम्राट
# अलबत्या गलबत्या
# एका लग्नाची पुढची गोष्ट
# तिला काही सांगायचंय!
# इडियट्स
# राजाला जावई हवा
# कापूसकोंड्याची गोष्ट
# झुंड
# तीसरे बादशाह हम!
# इब्लिस
# नियम व अटी लागू

== प्रसारित मालिका ==
=== दररोज ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक
! मालिका
! वेळ
! रूपांतरण
|-
| २३ सप्टेंबर २०२४
| [[सावळ्याची जणू सावली]]
| दुपारी १ वाजता
| बंगाली मालिका कृष्णकोळी
|-
| २३ डिसेंबर २०२४
| [[लक्ष्मी निवास]]
| दुपारी १.३० वाजता
| कन्नड मालिका लक्ष्मी निवासा
|-
| १९ जानेवारी २०२६
| [[शुभ श्रावणी]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| तेलुगू मालिका अम्मायी गारू
|-
| १५ जून २०२६
| [[कृष्णाईच्या लेकी]]
| संध्या. ७ वाजता
| तेलुगू मालिका राधाम्मा कुथरू
|-
| ११ ऑगस्ट २०२५
| [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| हिंदी मालिका बडे अच्छे लगते हैं
|-
| १३ एप्रिल २०२६
| [[दीप ज्योती (मालिका)|दीप ज्योती]]
| रात्री ८ वाजता
| तमिळ मालिका वीरा
|-
| १६ मार्च २०२६
| [[सनई चौघडे (मालिका)|सनई चौघडे]]
| रात्री ८.३० वाजता
| तेलुगू मालिका वरुधिनी परिणायम
|-
| ३० जून २०२५
| [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| रात्री ९ वाजता
| तेलुगू मालिका मुत्याला मुग्गू
|-
| ११ ऑगस्ट २०२५
| [[तारिणी (मालिका)|तारिणी]]
| रात्री ९.३० वाजता
| बंगाली मालिका जगद्धात्री
|-
| २ जून २०२५
| [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| रात्री १० वाजता
|
|-
| लवकरच...
| इच्छाधारी नागीण
| {{TBA}}
| हिंदी मालिका नागिन - वादों की अग्निपरीक्षा
|-
| १७ फेब्रुवारी २०२५
| [[तुला जपणार आहे]]
| रात्री १०.३० वाजता
| कन्नड मालिका ना निन्ना बिडलारे
|}

=== कथाबाह्य कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक
! कथाबाह्य कार्यक्रम
! वार
! वेळ
|-
| ८ जून २०२०
| [[वेध भविष्याचा]]
| दररोज
| सकाळी ७ वाजता
|- 
| ९ ऑगस्ट २०२५
| [[आम्ही सारे खवय्ये]]
| rowspan=&quot;2&quot;| सोम-शनि
| दुपारी २.३० वाजता
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| लवकरच...
| [[होम मिनिस्टर (मालिका)|होम मिनिस्टर]]
| संध्या. ६ वाजता
|-
| [[सा रे ग म प]]
| शनि-रवि
| रात्री ९ वाजता
|}

== जुन्या मालिका ==
# [[१०० डेझ (मालिका)|१०० डेझ]]
# [[३६ गुणी जोडी]]
# [[४०५ आनंदवन]]
# [[अंकुर (मालिका)|अंकुर]]
# [[अगं अगं सूनबाई काय म्हणता सासूबाई?]]
# [[अग्गंबाई सासूबाई]]
# [[अग्गंबाई सूनबाई]]
# [[अजूनही चांदरात आहे]]
# [[अधुरी एक कहाणी]]
# [[अनुबंध (मालिका)|अनुबंध]]
# [[अप्पी आमची कलेक्टर]]
# [[अभिलाषा (मालिका)|अभिलाषा]]
# [[अमरप्रेम (मालिका)|अमरप्रेम]]
# [[अरुंधती (मालिका)|अरुंधती]]
# [[अल्टी पल्टी सुमडीत कल्टी]]
# [[अवंतिका (मालिका)|अवंतिका]]
# [[अवघाचि संसार]]
# [[असंभव (मालिका)|असंभव]]
# [[असे हे कन्यादान]]
# [[अस्मिता (मालिका)|अस्मिता]]
# [[आभाळमाया]]
# [[आभास हा]]
# [[उंच माझा झोका]]
# [[ऊन पाऊस (मालिका)|ऊन पाऊस]]
# [[एक गाव भुताचा]]
# [[एका लग्नाची तिसरी गोष्ट]]
# [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]]
# [[एकाच ह्या जन्मी जणू]]
# [[कळत नकळत (मालिका)|कळत नकळत]]
# [[का रे दुरावा]]
# [[काय घडलं त्या रात्री?]]
# [[कारभारी लयभारी]]
# [[काहे दिया परदेस]]
# [[कुंकू (मालिका)|कुंकू]]
# [[कुलवधू (मालिका)|कुलवधू]]
# [[कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर]]
# [[खुलता कळी खुलेना]]
# [[गाव गाता गजाली]]
# [[गुंतता हृदय हे]]
# [[ग्रहण (मालिका)|ग्रहण]]
# [[घरात बसले सारे]]
# [[घेतला वसा टाकू नको]]
# [[चंद्रविलास]]
# [[चूकभूल द्यावी घ्यावी]]
# [[जगाची वारी लयभारी]]
# [[जय मल्हार]]
# [[जाऊ बाई गावात: न पाहिलेली मजा]]
# [[जागो मोहन प्यारे]]
# [[जाडूबाई जोरात]]
# [[जावई विकत घेणे आहे]]
# [[जुळून येती रेशीमगाठी]]
# [[टोटल हुबलाक]]
# [[डिस्कव्हर महाराष्ट्र]]
# [[ती परत आलीये]]
# [[तुझं माझं जमेना (मालिका)|तुझं माझं जमेना]]
# [[तुझं माझं ब्रेकअप]]
# [[तुझ्या माझ्या संसाराला आणि काय हवं!]]
# [[तुझ्यात जीव रंगला]]
# [[तुझ्याविना (मालिका)|तुझ्याविना]]
# [[तुला पाहते रे]]
# [[तुला शिकवीन चांगलाच धडा]]
# [[तू चाल पुढं]]
# [[तू तिथे मी]]
# [[तू तेव्हा तशी]]
# [[दार उघड बये (मालिका)|दार उघड बये]]
# [[दिल दोस्ती दुनियादारी]]
# [[दिल दोस्ती दोबारा]]
# [[दिल्या घरी तू सुखी राहा]]
# [[देवमाणूस]]
# [[देवमाणूस २]]
# [[नकटीच्या लग्नाला यायचं हं]]
# [[नवरी मिळे हिटलरला]]
# [[नवा गडी नवं राज्य]]
# [[नांदा सौख्य भरे]]
# [[नाममात्र]]
# [[पसंत आहे मुलगी (मालिका)|पसंत आहे मुलगी]]
# [[पारू (मालिका)|पारू]]
# [[पाहिले न मी तुला]]
# [[पिंजरा (मालिका)|पिंजरा]]
# [[पुन्हा कर्तव्य आहे]]
# [[प्रदक्षिणा (मालिका)|प्रदक्षिणा]]
# [[बंधन (मालिका)|बंधन]]
# [[बाजी (मालिका)|बाजी]]
# [[भागो मोहन प्यारे]]
# [[भाग्यलक्ष्मी (मालिका)|भाग्यलक्ष्मी]]
# [[भाग्याची ही माहेरची साडी]]
# [[मन उडु उडु झालं]]
# [[मन झालं बाजिंद]]
# [[मला सासू हवी]]
# [[मस्त महाराष्ट्र]]
# [[महाराष्ट्राची किचन क्वीन]]
# [[माझा होशील ना]]
# [[माझिया प्रियाला प्रीत कळेना]]
# [[माझी तुझी रेशीमगाठ]]
# [[माझे पती सौभाग्यवती]]
# [[माझ्या नवऱ्याची बायको]]
# [[मालवणी डेझ]]
# [[मिसेस मुख्यमंत्री]]
# [[यशोदा - गोष्ट श्यामच्या आईची]]
# [[या सुखांनो या]]
# [[येऊ कशी तशी मी नांदायला]]
# [[रात्रीस खेळ चाले]]
# [[रात्रीस खेळ चाले २]]
# [[रात्रीस खेळ चाले ३]]
# [[राधा ही बावरी]]
# [[लवंगी मिरची (मालिका)|लवंगी मिरची]]
# [[लक्ष्मणरेषा (मालिका)|लक्ष्मणरेषा]]
# [[लग्नाची वाईफ वेडिंगची बायकू]]
# [[लज्जा (मालिका)|लज्जा]]
# [[लाखात एक आमचा दादा]]
# [[लागिरं झालं जी]]
# [[लाडाची मी लेक गं!]]
# [[लोकमान्य (मालिका)|लोकमान्य]]
# [[वहिनीसाहेब]]
# [[वादळवाट]]
# [[वारस (मालिका)|वारस]]
# [[शिवा (मालिका)|शिवा]]
# [[शुभं करोति (मालिका)|शुभं करोति]]
# [[शेजारी शेजारी पक्के शेजारी]]
# [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]]
# [[सत्यवान सावित्री (मालिका)|सत्यवान सावित्री]]
# [[साडे माडे तीन (मालिका)|साडे माडे तीन]]
# [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
# [[सारं काही तिच्यासाठी]]
# [[सावित्री (मालिका)|सावित्री]]
# [[साहेब बीबी आणि मी]]
# [[स्वराज्यरक्षक संभाजी]]
# [[हम तो तेरे आशिक है]]
# [[हृदयी प्रीत जागते]]
# [[होणार सून मी ह्या घरची]]
# अग्निपरीक्षा
# आक्रित
# अल्फा स्कॉलर्स
# अल्फा बातम्या
# आमच्यासारखे आम्हीच
# आकाश पेलताना
# आम्ही ट्रॅव्हलकर
# आमने सामने
# अर्थ
# अभियान
# असा मी तसा मी
# बुक शेल्फ
# बुवा आला
# बोल बाप्पा
# भटकंती
# चक्रव्यूह एक संघर्ष
# कॉमेडी डॉट कॉम
# क्रिकेट क्लब
# शेफ व्हर्सेस फ्रीज
# डार्लिंग डार्लिंग
# दे धमाल
# डिटेक्टिव्ह जय राम
# दिलखुलास
# दुहेरी
# दुनियादारी
# एक हा असा धागा सुखाचा
# एका श्वासाचे अंतर
# गहिरे पाणी
# घडलंय बिघडलंय
# गुडमॉर्निंग महाराष्ट्र
# गीतरामायण
# हा कार्यक्रम बघू नका!
# हसा चकट फू
# हाऊसफुल्ल
# होम स्वीट होम
# इंद्रधनुष्य
# जगावेगळी
# जल्लोष गणरायाचा
# जिभेला काही हाड
# जोडी नं.१
# कथाकथी
# खरंच माझं चुकलं का?
# किनारा
# कोपरखळी
# क्या बात है!
# मानसी तुमच्या घरी
# मेघ दाटले
# मिसाळ
# मिशा
# मृण्मयी
# मुंबई पोलीस
# नमस्कार अल्फा
# नायक
# नुपूर
# पतंजलि योग
# पाऊस येता येता
# पेशवाई
# पिंपळपान
# पोलीस फाईल्स
# प्रपंच
# राम राम महाराष्ट्र
# रिमझिम
# रेशीमगाठी
# ऋणानुबंध
# साईबाबा
# सांजभूल
# सूरताल
# सौदामिनी
# शॉपिंग शॉपिंग
# श्रावणसरी
# थरार
# तुंबाडचे खोत
# युनिट ९
# वाजवू का?
# व्यक्ती आणि वल्ली
# वस्त्रहरण
# युवा
# झी न्यूझ मराठी
# झाले मोकळे आकाश
# झुंज

=== अनुवादित मालिका ===
# [[झाशीची राणी (मालिका)|झाशीची राणी]] 
# [[जय भीम: एका महानायकाची गाथा]]

== कथाबाह्य कार्यक्रम ==
# [[चला हवा येऊ द्या]] (१० पर्वे)
# [[फू बाई फू]] (९ पर्वे)
# [[एका पेक्षा एक]] (७ पर्वे)
# [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]] (४ पर्वे)
# [[खुपते तिथे गुप्ते]] (३ पर्वे)
# [[डान्स महाराष्ट्र डान्स]] (३ पर्वे)
# [[तुफान आलंया]] (३ पर्वे)
# [[किचन कल्लाकार]] (२ पर्वे)
# [[बँड बाजा वरात]] (२ पर्वे)
# [[मराठी पाऊल पडते पुढे]] (२ पर्वे)
# [[महाराष्ट्राचा सुपरस्टार]] (२ पर्वे)
# [[हप्ता बंद]] (२ पर्वे)
# [[हास्यसम्राट]] (२ पर्वे)
# [[ड्रामा जुनिअर्स]]
# [[चल भावा सिटीत]]
# [[जाऊ बाई गावात]]
# [[अळी मिळी गुपचिळी]]
# [[कानाला खडा]]
# [[झिंग झिंग झिंगाट]]
# [[डब्बा गुल]]
# [[डान्सिंग क्वीन (मराठी कार्यक्रम)|डान्सिंग क्वीन]]
# [[तुमचं आमचं जमलं]]
# [[बस बाई बस]]
# [[मधली सुट्टी (मालिका)|मधली सुट्टी]]
# [[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]]
# [[महा मिनिस्टर]]
# [[महाराष्ट्राची लोकधारा]]
# [[याला जीवन ऐसे नाव (मालिका)|याला जीवन ऐसे नाव]]
# [[हे तर काहीच नाय]]
# [[अवघा रंग एक झाला]]

== रिॲलिटी शो ==
झी मराठीने रिॲलिटी शो ही संकल्पना मराठी वाहिनीवर पहिल्यांदा आणली आणि अल्पावधीतच प्रेक्षकांनी तिला डोक्यावर घेतले. या वाहिनीने आतापर्यंत अनेक रिॲलिटी शोजची यशस्वी पर्वे सादर केली आहेत.

=== चला हवा येऊ द्या ===
{{मुख्य|चला हवा येऊ द्या}}
[[निलेश साबळे]], [[भालचंद्र कदम]], [[सागर कारंडे]], [[श्रेया बुगडे]], [[कुशल बद्रिके]], [[भारत गणेशपुरे]] आणि तुषार देवल यांनी मिळून सुरू केलेला हा कार्यक्रम आहे. याबरोबरच [[योगेश शिरसाट]], [[अंकुर वाढवे]], स्नेहल शिदम, अरविंद जगताप हे सहकलाकार असून रमेश वाणी, [[विनीत भोंडे]], शशिकांत केरकर, [[मानसी नाईक]], संदीप रेडकर यांनी देखील यात काम केलेले आहे. या कार्यक्रमाचे सुद्धा अनेक पर्वे सादर झाली आहेत. महाराष्ट्र दौरा, भारत दौरा, विश्व दौरा, होऊ दे व्हायरल, शेलिब्रिटी पॅटर्न, उत्सव हास्याचा, लेडीज जिंदाबाद, वऱ्हाड निघालंय अमेरिकेला, लहान तोंडी मोठा घास ही ती पर्वे आहेत. हा कार्यक्रम नाटक, चित्रपट, मालिका यांना प्रोत्साहित करण्याचे काम करतो.

=== फू बाई फू ===
{{मुख्य|फू बाई फू}}
फू बाई फू हा झी मराठीवरील काॅमेडी शो आहे. याची ९ पर्वे सादर झाली. यात धूमधडाका, नया है यह, काॅमेडीचं आधारकार्ड, टोल फ्री कॉमेडी, जिथे असाल तिथे हसाल इत्यादी पर्वे होती. [[निलेश साबळे]], [[वैदेही परशुरामी]], [[सई ताम्हणकर]] हे सूत्रसंचालक आणि [[अश्विनी काळसेकर]], [[उमेश कामत]], [[निर्मिती सावंत]], [[महेश कोठारे]], [[रेणुका शहाणे]] व [[स्वप्नील जोशी]] या सर्वांनी परीक्षकांचे काम केले आहे.

=== एका पेक्षा एक ===
{{मुख्य|एका पेक्षा एक}}
एका पेक्षा एक हा [[सचिन पिळगांवकर]] यांची निर्मिती असलेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. याची एकूण ७ पर्वे सादर झाली होती ज्यात अप्सरा आली हे पर्व‌ विशेष गाजले. या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन [[आदेश बांदेकर]], [[पुष्कर श्रोत्री]] यांनी केले असून [[सचिन पिळगांवकर]] महागुरू होते.

=== सा रे ग म प ===
{{मुख्य|सा रे ग म प}}
सा रे ग म प या कार्यक्रमाने तब्बल १४ पर्वे सादर केली. यामध्ये वेगवेगळी पर्व ठेवले गेले. [[पल्लवी जोशी]] हिने सूत्र संचालनाचे काम केले. त्याची संक्षिप्त माहिती पुढीलप्रमाणे:-

* स्वप्न स्वरांचे : यामध्ये १८ ते २५ या वयोगटातील स्पर्धकांचा समावेश होता. हे सारेगमपचे पहिले पर्व होते. या पर्वाचा विजेता महागायक पदाचा मान कोल्हापूरचा [[अभिजीत कोसंबी]] याला मिळाला. त्यानंतरच्या पर्वाची विजेती महागायिका पदाचा मान जळगावची वैशाली भैसने-माडे हिला मिळाला. अशाचप्रकारे [[ऊर्मिला धनगर]] ही देखील विजेती होती. या पर्वांचे परीक्षक गायिका [[देवकी पंडित]], रॉकस्टार [[अवधूत गुप्ते]], संगीतकार [[अजय-अतुल]] इत्यादी दिग्गज व्यक्तींनी भूषवले.
* स्वप्न स्वरांचे ४०+ : या कार्यक्रमामध्ये वय वर्ष ४० वर्षे व त्या पुढील वयाच्या स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या कार्यक्रमाच्या विजेता जोडीचा मान संगिता चितळे व यज्ञेश्वर लिंबेकर यांना तर उपविजेता जोडीचा मान मिरजचे गायक महेश मुतालिक व मुंबईच्या अनुजा वर्तक यांना मिळाला.
* लिटील चॅम्प्स : या पर्वामध्ये लहानग्यांनी आपल्या सुरांनी जगाला मोहून टाकले. ६ ते १५ वयोगटातील स्पर्धकांनी भाग घेतला होता. या पर्वाला केवळ महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर संपूर्ण जगातील प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतले. या कार्यक्रमातील एका भागाला  [[लता मंगेशकर]] यांनी उपस्थिती लावून सर्व स्पर्धकांना आशीर्वाद दिला. याशिवाय इतर अनेक दिग्गज गायकांनी लहानग्यांना शाबासकीची थाप दिली. लिटील चॅम्प्सच्या पहिल्या पर्वाने मराठी संगीत विश्वाला पंचरत्न बहाल केले. पंचरत्न म्हणजे
* अलिबागची लिटिल मॉनिटर [[मुग्धा वैशंपायन]]
* आळंदीची लिटिल मास्टर कार्तिकी गायकवाड   
* लातूरचा म्युझिक डायरेक्टर [[रोहित राऊत]]
* पुण्याची ॲंग्री यंगगर्ल [[आर्या आंबेकर]]  
* रत्‍नागिरीचा उकडीचा मोदक [[प्रथमेश लघाटे]]

या कार्यक्रमातूनच घराघरांत पोहोचलेल्या [[केतकी माटेगांवकर]]ने संगीताबरोबरच मराठी चित्रपटांद्वारे प्रेक्षकांची मने जिंकली. गायिका [[वैशाली सामंत]] व गायक-संगीतकार [[अवधूत गुप्ते]] या पर्वाचे परीक्षक होते. यासोबतच &quot;सा रे ग म प&quot;ने अनेक यशस्वी पर्वं प्रस्तुत केली. त्यामध्ये महाराष्ट्राचा आजचा आवाज, स्वप्न स्वरांचे सूर ताऱ्यांचे, पर्व नव्हे गर्व, सूर नव्या युगाचा, घे पंगा कर दंगा, इत्यादी पर्वांचा समावेश होता. सर्वच पर्वांना प्रेक्षकांनी प्रचंड प्रतिसाद दिला. झी मराठीने &quot;सा रे ग म प&quot; द्वारे मराठी संगीताला एका वेगळ्या उंचीवर नेले आहे.

== पुरस्कार सोहळे ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!वर्ष
!पुरस्कार
!संदर्भ
|-
|२००० – चालू
|''झी चित्र गौरव पुरस्कार''
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2019-04-03|title=झी गौरव पुरस्कारात यांनी मारली बाजी, वाचा संपूर्ण यादी|url=https://www.lokmat.com/marathi-cinema/zee-marathi-gaurav-awards-2019-winners/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|२००४ – चालू
|''[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]''
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2019-10-12|url=https://www.lokmat.com/television/agabai-sasubai-and-ratris-khel-chale-2-receives-maximum-awards-zee-marathi-awards-2019/|title=या मालिकेने मारली झी मराठी अवॉर्ड्समध्ये बाजी, नुकतीच सुरु झालीये ही मालिका|access-date=2020-12-05|website=[[लोकमत]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|२०१३ – २०२४
|''उंच माझा झोका पुरस्कार''
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2017-08-22|title=स्त्री कर्तृत्वाचा सन्मान ‘उंच माझा झोका पुरस्कार’|url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/1534718/zee-marathi-unch-maza-zoka-awards/|access-date=2020-12-05|website=[[लोकसत्ता]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|२०१५ – चालू
|''झी नाट्य गौरव पुरस्कार''
|&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-09-14|title=दिमाखदार सोहळ्यात संपन्न झाला 'झी नाट्य गौरव पुरस्कार'|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/zee-natya-gaurav-puraskar-2020/534751|access-date=2021-07-20|website=[[झी २४ तास]]}}&lt;/ref&gt;
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]]
[[वर्ग:झी प्रादेशिक वाहिन्या]]
[[वर्ग:झी मराठी]]</text>
      <sha1>51v1fyxtgg5w00xfe2d622iz4puskfe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>राज्यसभा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14556</id>
    <revision>
      <id>2690845</id>
      <parentid>2683703</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* संख्याबळ */</comment>
      <origin>2690845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19843" sha1="k2a0arr5rz8x8ts67ijvz8o5fy0lkx4" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विधिमंडळ
 | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101
 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF
 | नाव = राज्यसभा
 | स्थानिक_नाव = 
 | लिप्यंतर_नाव = 
 | विधिमंडळ = 
 | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg
 | चिन्ह_रुंदी = 
 | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह
 | पालक_विधिमंडळ = 
 | सभागृहे = 
 | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}}
 | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]]
 | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक१ = 
 | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} 
 | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]]
 | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक२ = 
 | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता
 | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]  
 | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(२४ जून २०२४ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक३ =  
 | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता
 | नेता४ = ''रिक्त''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | पक्ष४ = 
 | निवडणूक४ =  
 | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता 
 | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
 | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक५ = 
 | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता
 | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
 | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१३ मार्च २०२३ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक६ = 
 | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त)
 | सभागृह१ = 
 | सभागृह२ = 
 | सभागृह१_संरचना = 
 | सभागृह१_संरचना_रुंदी = 
 | सभागृह२_संरचना = 
 | सभागृह२_संरचना_रुंदी = 
 | राजकीय_गट१ =  
 | राजकीय_गट२  =  
 | समिती१ = 
{{Collapsible list
&lt;!-- --&gt;|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}}
&lt;!-- --&gt;|1     = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|2     = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|3     = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|4     = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|5     = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|6     = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|7     = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|8     = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;}}
 | समिती२ = 
 | संयुक्त_समिती = 
 | मतदान_पद्धत१ = 
 | मतदान_पद्धत२ = 
 | मागील_निवडणूक१ =  
 | मागील_निवडणूक२ = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = 
 | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]]
 | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ]
 | तळटिपा = 
}}
'''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली।

राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते.

[[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात.

== सदस्य पात्रता ==
# राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी.
# वय तीस पेक्षा जास्त असावे.
# ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी.
# ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही.
# आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते.

==संख्याबळ==
११ मे २०२६ रोजी अद्ययावत
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;15&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |
| rowspan=&quot;15&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(१५०)'''
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| ११६
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]]
| [[गुजरात]]
|-
|bgcolor=#000000|
| [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]]
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]&lt;br&gt;[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]&lt;br&gt;[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]&lt;br&gt;[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]&lt;br&gt;[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]&lt;br&gt;[[हरिवंश नारायण सिंग]]&lt;br&gt;[[मिनाक्षी जैन]]
| राष्ट्रपती नियुक्त
|-
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
| ४
| [[संजय कुमार झा]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| ४
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|[[तेलुगू देशम पक्ष]]
| ४
| [[साना सतीश बाबू]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| ३
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]&lt;br&gt;[[दिलीप रे]]&lt;br&gt;[[परिमल नाथवाणी]]
| [[हरियाणा]]&lt;br&gt;[[ओडिशा]]&lt;br&gt;[[झारखंड]]
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| २
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
| १
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
| [[कर्नाटक]]
|-
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
| १
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
| १
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
| १
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
| [[आसाम]]
|-
|bgcolor=#FFFF00|
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
| १
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
| १
| [[वानवेरॉय खारलुखी]]
| [[मेघालय]]
|-
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
| १
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| rowspan=&quot;15&quot; bgcolor=&quot;#00B7EB&quot; |
| rowspan=&quot;15&quot; | '''विरोधी आघाडी'''&lt;br&gt;'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]'''
'''(६७)'''
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २९
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
| [[कर्नाटक]]
|-
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १३
| [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]]
| [[पश्चिम बंगाल]]
|-
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
| ४
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
| ३
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
| ३
| [[प्रेमचंद गुप्ता]]
| [[बिहार]]
|-
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
| ३
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| [[जम्मू आणि काश्मीर]]
|-
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
| २
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
| २
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
| २
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
| [[झारखंड]]
|-
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
| १
| [[एल.के. सुधीश]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
| १
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
| १
| [[कमल हासन]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| १
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| १
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| १
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| rowspan=&quot;8&quot; bgcolor=&quot;#BF00FF&quot; |
| rowspan=&quot;8&quot; | '''इतर/तटस्थ गट'''
'''(३१)'''
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ८
| [[तिरुची सिवा]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
| ७
| [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ६
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| [[ओडिशा]]
|-
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
| ३
| [[संजय सिंह]]
| [[दिल्ली]]
|-
| bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
| [[तेलंगणा]]
|-
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
| [[आसाम]]
|-
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
| १
| [[रामजी गौतम]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| [[मिझोरम]]
|-
| colspan=&quot;4&quot; | '''रिक्त''' &lt;br&gt;'''(३)'''
| ३ (ओडिशा, तमिळनाडू व महाराष्ट्र प्रत्येकी १)
|  
|-
! colspan=&quot;4&quot;|एकूण
! २४५
!
!
|}

==सदस्यत्व==
==सत्र==
सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात.

* बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]]
* पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]
* हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

==हे सुद्धा पहा==
*[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]]
* [[लोकसभा]]

== बाह्य दुवे ==
* {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}}

{{भारतीय संसद}}
{{भारताची विधिमंडळे}}

[[वर्ग:राज्यसभा| ]]
[[वर्ग:भारतातील राजकारण]]</text>
      <sha1>k2a0arr5rz8x8ts67ijvz8o5fy0lkx4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690846</id>
      <parentid>2690845</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:43:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* संख्याबळ */</comment>
      <origin>2690846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19753" sha1="2fx654tpe2la8hckjgddt82zh0wuoe9" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विधिमंडळ
 | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101
 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF
 | नाव = राज्यसभा
 | स्थानिक_नाव = 
 | लिप्यंतर_नाव = 
 | विधिमंडळ = 
 | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg
 | चिन्ह_रुंदी = 
 | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह
 | पालक_विधिमंडळ = 
 | सभागृहे = 
 | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}}
 | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]]
 | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक१ = 
 | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} 
 | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]]
 | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक२ = 
 | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता
 | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]  
 | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(२४ जून २०२४ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक३ =  
 | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता
 | नेता४ = ''रिक्त''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | पक्ष४ = 
 | निवडणूक४ =  
 | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता 
 | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
 | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक५ = 
 | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता
 | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
 | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१३ मार्च २०२३ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक६ = 
 | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त)
 | सभागृह१ = 
 | सभागृह२ = 
 | सभागृह१_संरचना = 
 | सभागृह१_संरचना_रुंदी = 
 | सभागृह२_संरचना = 
 | सभागृह२_संरचना_रुंदी = 
 | राजकीय_गट१ =  
 | राजकीय_गट२  =  
 | समिती१ = 
{{Collapsible list
&lt;!-- --&gt;|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}}
&lt;!-- --&gt;|1     = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|2     = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|3     = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|4     = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|5     = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|6     = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|7     = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|8     = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;}}
 | समिती२ = 
 | संयुक्त_समिती = 
 | मतदान_पद्धत१ = 
 | मतदान_पद्धत२ = 
 | मागील_निवडणूक१ =  
 | मागील_निवडणूक२ = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = 
 | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]]
 | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ]
 | तळटिपा = 
}}
'''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली।

राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते.

[[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात.

== सदस्य पात्रता ==
# राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी.
# वय तीस पेक्षा जास्त असावे.
# ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी.
# ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही.
# आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते.

==संख्याबळ==
११ मे २०२६ रोजी अद्ययावत
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;15&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |
| rowspan=&quot;15&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(१५०)'''
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| ११६
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]]
| [[गुजरात]]
|-
|bgcolor=#000000|
| [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]]
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]&lt;br&gt;[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]&lt;br&gt;[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]&lt;br&gt;[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]&lt;br&gt;[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]&lt;br&gt;[[हरिवंश नारायण सिंग]]&lt;br&gt;[[मिनाक्षी जैन]]
| राष्ट्रपती नियुक्त
|-
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
| ४
| [[संजय कुमार झा]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| ४
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|[[तेलुगू देशम पक्ष]]
| ४
| [[साना सतीश बाबू]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| ३
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]&lt;br&gt;[[दिलीप रे]]&lt;br&gt;[[परिमल नाथवाणी]]
| [[हरियाणा]]&lt;br&gt;[[ओडिशा]]&lt;br&gt;[[झारखंड]]
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| २
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
| १
| [[लिंगमनेणी रमेश]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
| १
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
| १
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
| १
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
| [[आसाम]]
|-
|bgcolor=#FFFF00|
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
| १
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]]
| [[मेघालय]]
|-
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
| १
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| rowspan=&quot;15&quot; bgcolor=&quot;#00B7EB&quot; |
| rowspan=&quot;15&quot; | '''विरोधी आघाडी'''&lt;br&gt;'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]'''
'''(६७)'''
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २९
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
| [[कर्नाटक]]
|-
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १३
| [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]]
| [[पश्चिम बंगाल]]
|-
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
| ४
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
| ३
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
| ३
| [[प्रेमचंद गुप्ता]]
| [[बिहार]]
|-
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
| ३
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| [[जम्मू आणि काश्मीर]]
|-
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
| २
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
| २
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
| २
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
| [[झारखंड]]
|-
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
| १
| [[एल.के. सुधीश]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
| १
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
| १
| [[कमल हासन]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| १
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| १
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| १
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| rowspan=&quot;8&quot; bgcolor=&quot;#BF00FF&quot; |
| rowspan=&quot;8&quot; | '''इतर/तटस्थ गट'''
'''(३१)'''
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ८
| [[तिरुची सिवा]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
| ७
| [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ६
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| [[ओडिशा]]
|-
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
| ३
| [[संजय सिंह]]
| [[दिल्ली]]
|-
| bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
| [[तेलंगणा]]
|-
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
| [[आसाम]]
|-
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
| १
| [[रामजी गौतम]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| [[मिझोरम]]
|-
| colspan=&quot;4&quot; | '''रिक्त''' &lt;br&gt;'''(३)'''
| ३ (ओडिशा, तमिळनाडू व महाराष्ट्र प्रत्येकी १)
|  
|-
! colspan=&quot;4&quot;|एकूण
! २४५
!
!
|}

==सदस्यत्व==
==सत्र==
सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात.

* बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]]
* पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]
* हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

==हे सुद्धा पहा==
*[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]]
* [[लोकसभा]]

== बाह्य दुवे ==
* {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}}

{{भारतीय संसद}}
{{भारताची विधिमंडळे}}

[[वर्ग:राज्यसभा| ]]
[[वर्ग:भारतातील राजकारण]]</text>
      <sha1>2fx654tpe2la8hckjgddt82zh0wuoe9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690847</id>
      <parentid>2690846</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:45:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* संख्याबळ */</comment>
      <origin>2690847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19753" sha1="h8ne6axt0794h3pj46diq12kkfgyvlv" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विधिमंडळ
 | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101
 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF
 | नाव = राज्यसभा
 | स्थानिक_नाव = 
 | लिप्यंतर_नाव = 
 | विधिमंडळ = 
 | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg
 | चिन्ह_रुंदी = 
 | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह
 | पालक_विधिमंडळ = 
 | सभागृहे = 
 | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}}
 | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]]
 | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक१ = 
 | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} 
 | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]]
 | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक२ = 
 | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता
 | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]  
 | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(२४ जून २०२४ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक३ =  
 | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता
 | नेता४ = ''रिक्त''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | पक्ष४ = 
 | निवडणूक४ =  
 | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता 
 | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
 | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक५ = 
 | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता
 | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
 | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१३ मार्च २०२३ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक६ = 
 | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त)
 | सभागृह१ = 
 | सभागृह२ = 
 | सभागृह१_संरचना = 
 | सभागृह१_संरचना_रुंदी = 
 | सभागृह२_संरचना = 
 | सभागृह२_संरचना_रुंदी = 
 | राजकीय_गट१ =  
 | राजकीय_गट२  =  
 | समिती१ = 
{{Collapsible list
&lt;!-- --&gt;|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}}
&lt;!-- --&gt;|1     = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|2     = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|3     = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|4     = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|5     = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|6     = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|7     = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|8     = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;}}
 | समिती२ = 
 | संयुक्त_समिती = 
 | मतदान_पद्धत१ = 
 | मतदान_पद्धत२ = 
 | मागील_निवडणूक१ =  
 | मागील_निवडणूक२ = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = 
 | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]]
 | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ]
 | तळटिपा = 
}}
'''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली।

राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते.

[[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात.

== सदस्य पात्रता ==
# राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी.
# वय तीस पेक्षा जास्त असावे.
# ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी.
# ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही.
# आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते.

==संख्याबळ==
११ मे २०२६ रोजी अद्ययावत
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;15&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |
| rowspan=&quot;15&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(१५१)'''
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| ११६
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]]
| [[गुजरात]]
|-
|bgcolor=#000000|
| [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]]
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]&lt;br&gt;[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]&lt;br&gt;[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]&lt;br&gt;[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]&lt;br&gt;[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]&lt;br&gt;[[हरिवंश नारायण सिंग]]&lt;br&gt;[[मिनाक्षी जैन]]
| राष्ट्रपती नियुक्त
|-
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
| ४
| [[संजय कुमार झा]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| ४
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|[[तेलुगू देशम पक्ष]]
| ४
| [[साना सतीश बाबू]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| ३
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]&lt;br&gt;[[दिलीप रे]]&lt;br&gt;[[परिमल नाथवाणी]]
| [[हरियाणा]]&lt;br&gt;[[ओडिशा]]&lt;br&gt;[[झारखंड]]
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| २
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
| १
| [[लिंगमनेणी रमेश]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
| १
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
| १
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
| १
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
| [[आसाम]]
|-
|bgcolor=#FFFF00|
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
| १
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]]
| [[मेघालय]]
|-
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
| १
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| rowspan=&quot;15&quot; bgcolor=&quot;#00B7EB&quot; |
| rowspan=&quot;15&quot; | '''विरोधी आघाडी'''&lt;br&gt;'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]'''
'''(६७)'''
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २९
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
| [[कर्नाटक]]
|-
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १३
| [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]]
| [[पश्चिम बंगाल]]
|-
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
| ४
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
| ३
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
| ३
| [[प्रेमचंद गुप्ता]]
| [[बिहार]]
|-
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
| ३
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| [[जम्मू आणि काश्मीर]]
|-
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
| २
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
| २
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
| २
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
| [[झारखंड]]
|-
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
| १
| [[एल.के. सुधीश]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
| १
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
| १
| [[कमल हासन]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| १
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| १
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| १
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| rowspan=&quot;8&quot; bgcolor=&quot;#BF00FF&quot; |
| rowspan=&quot;8&quot; | '''इतर/तटस्थ गट'''
'''(३१)'''
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ८
| [[तिरुची सिवा]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
| ७
| [[पिल्ली सुभाषचंद्र बोस]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ६
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| [[ओडिशा]]
|-
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
| ३
| [[संजय सिंह]]
| [[दिल्ली]]
|-
| bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
| [[तेलंगणा]]
|-
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
| [[आसाम]]
|-
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
| १
| [[रामजी गौतम]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| [[मिझोरम]]
|-
| colspan=&quot;4&quot; | '''रिक्त''' &lt;br&gt;'''(३)'''
| ३ (ओडिशा, तमिळनाडू व महाराष्ट्र प्रत्येकी १)
|  
|-
! colspan=&quot;4&quot;|एकूण
! २४५
!
!
|}

==सदस्यत्व==
==सत्र==
सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात.

* बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]]
* पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]
* हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

==हे सुद्धा पहा==
*[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]]
* [[लोकसभा]]

== बाह्य दुवे ==
* {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}}

{{भारतीय संसद}}
{{भारताची विधिमंडळे}}

[[वर्ग:राज्यसभा| ]]
[[वर्ग:भारतातील राजकारण]]</text>
      <sha1>h8ne6axt0794h3pj46diq12kkfgyvlv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690848</id>
      <parentid>2690847</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* संख्याबळ */</comment>
      <origin>2690848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19637" sha1="ir67as5xfe2rnflryrq0kek8wa9b32l" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विधिमंडळ
 | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101
 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF
 | नाव = राज्यसभा
 | स्थानिक_नाव = 
 | लिप्यंतर_नाव = 
 | विधिमंडळ = 
 | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg
 | चिन्ह_रुंदी = 
 | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह
 | पालक_विधिमंडळ = 
 | सभागृहे = 
 | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}}
 | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]]
 | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक१ = 
 | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} 
 | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]]
 | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक२ = 
 | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता
 | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]  
 | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(२४ जून २०२४ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक३ =  
 | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता
 | नेता४ = ''रिक्त''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | पक्ष४ = 
 | निवडणूक४ =  
 | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता 
 | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
 | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक५ = 
 | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता
 | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
 | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१३ मार्च २०२३ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक६ = 
 | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त)
 | सभागृह१ = 
 | सभागृह२ = 
 | सभागृह१_संरचना = 
 | सभागृह१_संरचना_रुंदी = 
 | सभागृह२_संरचना = 
 | सभागृह२_संरचना_रुंदी = 
 | राजकीय_गट१ =  
 | राजकीय_गट२  =  
 | समिती१ = 
{{Collapsible list
&lt;!-- --&gt;|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}}
&lt;!-- --&gt;|1     = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|2     = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|3     = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|4     = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|5     = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|6     = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|7     = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|8     = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;}}
 | समिती२ = 
 | संयुक्त_समिती = 
 | मतदान_पद्धत१ = 
 | मतदान_पद्धत२ = 
 | मागील_निवडणूक१ =  
 | मागील_निवडणूक२ = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = 
 | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]]
 | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ]
 | तळटिपा = 
}}
'''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली।

राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते.

[[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात.

== सदस्य पात्रता ==
# राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी.
# वय तीस पेक्षा जास्त असावे.
# ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी.
# ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही.
# आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते.

==संख्याबळ==
११ मे २०२६ रोजी अद्ययावत
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;15&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |
| rowspan=&quot;15&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(१५१)'''
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| ११६
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]]
| [[गुजरात]]
|-
|bgcolor=#000000|
| [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]]
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]&lt;br&gt;[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]&lt;br&gt;[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]&lt;br&gt;[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]&lt;br&gt;[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]&lt;br&gt;[[हरिवंश नारायण सिंग]]&lt;br&gt;[[मिनाक्षी जैन]]
| राष्ट्रपती नियुक्त
|-
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
| ४
| [[संजय कुमार झा]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| ४
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|[[तेलुगू देशम पक्ष]]
| ४
| [[साना सतीश बाबू]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| ३
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]&lt;br&gt;[[दिलीप रे]]&lt;br&gt;[[परिमल नाथवाणी]]
| [[हरियाणा]]&lt;br&gt;[[ओडिशा]]&lt;br&gt;[[झारखंड]]
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| २
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
| १
| [[लिंगमनेणी रमेश]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
| १
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
| १
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
| १
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
| [[आसाम]]
|-
|bgcolor=#FFFF00|
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
| १
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]]
| [[मेघालय]]
|-
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
| १
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| rowspan=&quot;13&quot; bgcolor=&quot;#00B7EB&quot; |
| rowspan=&quot;13&quot; | '''विरोधी आघाडी'''&lt;br&gt;'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]'''
'''(६७)'''
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| ३०
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
| [[कर्नाटक]]
|-
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ९
| [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]]
| [[पश्चिम बंगाल]]
|-
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
| ४
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
| ३
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
| ३
| [[प्रेमचंद गुप्ता]]
| [[बिहार]]
|-
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
| ३
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| [[जम्मू आणि काश्मीर]]
|-
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
| ३
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
| [[झारखंड]]
|-
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
| २
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
| २
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
| १
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| १
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| १
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| १
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| rowspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;#BF00FF&quot; |
| rowspan=&quot;10&quot; | '''इतर/तटस्थ गट'''
'''(३१)'''
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ८
| [[तिरुची सिवा]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ५
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| [[ओडिशा]]
|-
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
| ४
| ''अघोषित''
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
| ३
| [[संजय सिंह]]
| [[दिल्ली]]
|-
| bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
| [[तेलंगणा]]
|-
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
| [[आसाम]]
|-
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
| १
| [[रामजी गौतम]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| [[मिझोरम]]
|-
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
| १
| [[एल.के. सुधीश]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
| १
| [[कमल हासन]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
| colspan=&quot;4&quot; | '''रिक्त''' &lt;br&gt;'''(४)'''
| ४ (पश्चिम बंगाल)
|  
|-
! colspan=&quot;4&quot;|एकूण
! २४५
!
!
|}

==सदस्यत्व==
==सत्र==
सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात.

* बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]]
* पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]
* हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

==हे सुद्धा पहा==
*[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]]
* [[लोकसभा]]

== बाह्य दुवे ==
* {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}}

{{भारतीय संसद}}
{{भारताची विधिमंडळे}}

[[वर्ग:राज्यसभा| ]]
[[वर्ग:भारतातील राजकारण]]</text>
      <sha1>ir67as5xfe2rnflryrq0kek8wa9b32l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690849</id>
      <parentid>2690848</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:55:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* संख्याबळ */</comment>
      <origin>2690849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19637" sha1="opcghmuh70tbsx4sjc2ozk5rv1t5mxy" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विधिमंडळ
 | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101
 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF
 | नाव = राज्यसभा
 | स्थानिक_नाव = 
 | लिप्यंतर_नाव = 
 | विधिमंडळ = 
 | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg
 | चिन्ह_रुंदी = 
 | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह
 | पालक_विधिमंडळ = 
 | सभागृहे = 
 | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}}
 | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]]
 | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक१ = 
 | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} 
 | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]]
 | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक२ = 
 | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता
 | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]  
 | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(२४ जून २०२४ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक३ =  
 | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता
 | नेता४ = ''रिक्त''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | पक्ष४ = 
 | निवडणूक४ =  
 | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता 
 | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
 | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक५ = 
 | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता
 | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
 | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१३ मार्च २०२३ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक६ = 
 | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त)
 | सभागृह१ = 
 | सभागृह२ = 
 | सभागृह१_संरचना = 
 | सभागृह१_संरचना_रुंदी = 
 | सभागृह२_संरचना = 
 | सभागृह२_संरचना_रुंदी = 
 | राजकीय_गट१ =  
 | राजकीय_गट२  =  
 | समिती१ = 
{{Collapsible list
&lt;!-- --&gt;|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}}
&lt;!-- --&gt;|1     = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|2     = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|3     = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|4     = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|5     = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|6     = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|7     = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|8     = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;}}
 | समिती२ = 
 | संयुक्त_समिती = 
 | मतदान_पद्धत१ = 
 | मतदान_पद्धत२ = 
 | मागील_निवडणूक१ =  
 | मागील_निवडणूक२ = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = 
 | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]]
 | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ]
 | तळटिपा = 
}}
'''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली।

राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते.

[[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात.

== सदस्य पात्रता ==
# राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी.
# वय तीस पेक्षा जास्त असावे.
# ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी.
# ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही.
# आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते.

==संख्याबळ==
११ मे २०२६ रोजी अद्ययावत
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;15&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |
| rowspan=&quot;15&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(१५१)'''
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| ११६
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]]
| [[गुजरात]]
|-
|bgcolor=#000000|
| [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]]
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]&lt;br&gt;[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]&lt;br&gt;[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]&lt;br&gt;[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]&lt;br&gt;[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]&lt;br&gt;[[हरिवंश नारायण सिंग]]&lt;br&gt;[[मिनाक्षी जैन]]
| राष्ट्रपती नियुक्त
|-
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
| ४
| [[संजय कुमार झा]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| ४
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|[[तेलुगू देशम पक्ष]]
| ४
| [[साना सतीश बाबू]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| ३
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]&lt;br&gt;[[दिलीप रे]]&lt;br&gt;[[परिमल नाथवाणी]]
| [[हरियाणा]]&lt;br&gt;[[ओडिशा]]&lt;br&gt;[[झारखंड]]
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| २
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
| १
| [[लिंगमनेणी रमेश]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
| १
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
| १
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
| १
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
| [[आसाम]]
|-
|bgcolor=#FFFF00|
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
| १
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]]
| [[मेघालय]]
|-
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
| १
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| rowspan=&quot;13&quot; bgcolor=&quot;#00B7EB&quot; |
| rowspan=&quot;13&quot; | '''विरोधी आघाडी'''&lt;br&gt;'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]'''
'''(६३)'''
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| ३०
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
| [[कर्नाटक]]
|-
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ९
| [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]]
| [[पश्चिम बंगाल]]
|-
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
| ४
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
| ३
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
| ३
| [[प्रेमचंद गुप्ता]]
| [[बिहार]]
|-
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
| ३
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| [[जम्मू आणि काश्मीर]]
|-
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
| ३
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
| [[झारखंड]]
|-
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
| २
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
| २
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
| १
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| १
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| १
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| १
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| rowspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;#BF00FF&quot; |
| rowspan=&quot;10&quot; | '''इतर/तटस्थ गट'''
'''(३१)'''
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ८
| [[तिरुची सिवा]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ५
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| [[ओडिशा]]
|-
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
| ४
| ''अघोषित''
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
| ३
| [[संजय सिंह]]
| [[दिल्ली]]
|-
| bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
| [[तेलंगणा]]
|-
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
| [[आसाम]]
|-
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
| १
| [[रामजी गौतम]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| [[मिझोरम]]
|-
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
| १
| [[एल.के. सुधीश]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
| १
| [[कमल हासन]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
| colspan=&quot;4&quot; | '''रिक्त''' &lt;br&gt;'''(४)'''
| ४ (पश्चिम बंगाल)
|  
|-
! colspan=&quot;4&quot;|एकूण
! २४५
!
!
|}

==सदस्यत्व==
==सत्र==
सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात.

* बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]]
* पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]
* हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

==हे सुद्धा पहा==
*[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]]
* [[लोकसभा]]

== बाह्य दुवे ==
* {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}}

{{भारतीय संसद}}
{{भारताची विधिमंडळे}}

[[वर्ग:राज्यसभा| ]]
[[वर्ग:भारतातील राजकारण]]</text>
      <sha1>opcghmuh70tbsx4sjc2ozk5rv1t5mxy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690850</id>
      <parentid>2690849</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T06:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* संख्याबळ */</comment>
      <origin>2690850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19640" sha1="50rd0gubukl3vh16ck16d97ahrrbj99" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विधिमंडळ
 | पार्श्वभूमी_रंग = #BC0101
 | पाठ्य_रंग = #FFFFFF
 | नाव = राज्यसभा
 | स्थानिक_नाव = 
 | लिप्यंतर_नाव = 
 | विधिमंडळ = 
 | चिन्ह_चित्र = Emblem_of_India.svg
 | चिन्ह_रुंदी = 
 | सभागृह_प्रकार = वरिष्ठ सभागृह
 | पालक_विधिमंडळ = 
 | सभागृहे = 
 | नेता१_प्रकार = {{AutoLink|भारतीय उपराष्ट्रपती|सभापती}}
 | नेता१ = [[जगदीप धनखड|ॲड. जगदीप गोकलचंद धनखड]]
 | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(११ ऑगस्ट २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक१ = 
 | नेता२_प्रकार = {{AutoLink|राज्यसभेचे उपसभापती|उपसभापती}} 
 | नेता२ = [[हरिवंश नारायण सिंग]]
 | पक्ष२ = [[जनता दल (संयुक्त)]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१४ सप्टेंबर २०२० पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक२ = 
 | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता
 | नेता३ = [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]  
 | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(२४ जून २०२४ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक३ =  
 | नेता४_प्रकार = सभागृह उपनेता
 | नेता४ = ''रिक्त''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१ ऑक्टोबर २०२२ पासून)&lt;/small&gt;
 | पक्ष४ = 
 | निवडणूक४ =  
 | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता 
 | नेता५ = [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
 | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक५ = 
 | नेता६_प्रकार = विरोधी पक्ष उपनेता
 | नेता६ = [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
 | पक्ष६ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१३ मार्च २०२३ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक६ = 
 | सदस्य = २४५ (२३३ निर्वाचित + १२ नियुक्त)
 | सभागृह१ = 
 | सभागृह२ = 
 | सभागृह१_संरचना = 
 | सभागृह१_संरचना_रुंदी = 
 | सभागृह२_संरचना = 
 | सभागृह२_संरचना_रुंदी = 
 | राजकीय_गट१ =  
 | राजकीय_गट२  =  
 | समिती१ = 
{{Collapsible list
&lt;!-- --&gt;|शीर्षक = {{AutoLink|समिती}}
&lt;!-- --&gt;|1     = {{AutoLink|वाणिज्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|2     = {{AutoLink|गृह कार्य संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|3     = {{AutoLink|मानव संसाधन विकास संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|4     = {{AutoLink|उद्योग संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|5     = {{AutoLink|विज्ञान आणि प्रौद्योगिकी, पर्यावरण आणि वन संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|6     = {{AutoLink|परिवहन, पर्यटन आणि संस्कृति संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|7     = {{AutoLink|कार्मिक, लोक शिकायत, विधि आणि न्याय संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;|8     = {{AutoLink|स्वास्थ्य और परिवार कल्याण संबंधी समिती}}
&lt;!-- --&gt;}}
 | समिती२ = 
 | संयुक्त_समिती = 
 | मतदान_पद्धत१ = 
 | मतदान_पद्धत२ = 
 | मागील_निवडणूक१ =  
 | मागील_निवडणूक२ = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र = 
 | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = 
 | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]]
 | संकेतस्थळ = [http://rajyasabha.nic.in राज्यसभेचे संकेतस्थळ]
 | तळटिपा = 
}}
'''राज्यसभा''' हे [[भारतीय संसद|भारतीय संसदेतील]] वरिष्ठ सभागृह आहे.[[भारतीय राज्यघटना|भारतीय राज्यघटनेत]] कलम ८० अनुसार राज्यसभेची तरतूद केली आहे. राज्यसभेत २५० सभासद असून त्यातील १२ सभासदांची नेमणुक [[भारतीय राष्ट्रपती|राष्ट्रपती]] विविध क्षेत्रातील (कला, साहित्य, विज्ञान व समाजसेवा) मान्यवरांमधून करतात. इतर २३८ सभासदांची निवड राज्य व केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळ करतात. राज्यसभेचे पहिली सत्र बैठक [[मे १३]], [[इ.स. १९५२|१९५२]] साली झाली।

राज्यसभेचा कार्यकाळ ६ वर्षांचा असतो आणि राज्यसभा ही स्थायी सभाग्रह आहे. कारण दर दोन वर्षांनी एक तृतीयांश सभासद निवृत्त होतात आणि पुन्हा नव्याने तेवढेच सभासद निवडतात. राज्यसभेचे सत्र कायमस्वरुपी असून ते लोकसभेप्रमाणे विलीन होत नाही. राज्यसभेला लोकसभेपेक्षा कमी अधिकार आहेत, शिवाय [[धन विधेयक]] (Money/Supply Bill) जेथे लोकसभेस अध्यारोही अधिकार आहेत. परस्पर विरोधी ठराव झाल्यास एक संयुक्त बैठक घेतली जाते. परंतु लोकसभेची सभासद संख्या दुप्पट असल्याने त्यांना बहुमत मिळून जाते.

[[भारतीय उपराष्ट्रपती]] हे राज्यसभेचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात. राज्यसभेच्या उपाध्यक्षांची निवड सदस्य मतदानाने होते. अध्यक्षांच्या गैरहजरीत उपाध्यक्ष सभेचे कामकाज पाहतात.

== सदस्य पात्रता ==
# राज्यसभेचा सभासद होण्यास तो/ती व्यक्ति भारतीय नागरिक असावी.
# वय तीस पेक्षा जास्त असावे.
# ही व्यक्ती मानसिक रीत्या निरोगी असून कर्जबाजारीही (दिवाळखोर) नसावी.
# ह्या व्यक्तीने शपथपत्र द्यावे ज्यात त्याच्या कोणत्याही अपराधी कारवाई करण्यात आली नाही.
# आरक्षित जागांसाठी ही व्यक्ती [[अनुसूचित जाती]]/ जमातीतील असावी लागते.

==संख्याबळ==
२३ जून २०२६ रोजी अद्ययावत
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;15&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |
| rowspan=&quot;15&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(१५१)'''
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| ११६
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नड्डा]]
| [[गुजरात]]
|-
|bgcolor=#000000|
| [[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी#नियुक्त खासदार|नियुक्त]]
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]&lt;br&gt;[[इळैयराजा|गणतीसीगन रामस्वामी 'इळैयराजा']]&lt;br&gt;[[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]&lt;br&gt;[[पी.टी. उषा|पिलावुल्लकांडी थेक्कपारंबिल उषा]]&lt;br&gt;[[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]&lt;br&gt;[[हरिवंश नारायण सिंग]]&lt;br&gt;[[मिनाक्षी जैन]]
| राष्ट्रपती नियुक्त
|-
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
| ४
| [[संजय कुमार झा]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| ४
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|[[तेलुगू देशम पक्ष]]
| ४
| [[साना सतीश बाबू]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| ३
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]&lt;br&gt;[[दिलीप रे]]&lt;br&gt;[[परिमल नाथवाणी]]
| [[हरियाणा]]&lt;br&gt;[[ओडिशा]]&lt;br&gt;[[झारखंड]]
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| २
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
| १
| [[लिंगमनेणी रमेश]]
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
| १
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
| १
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
| [[बिहार]]
|-
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
| १
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
| [[आसाम]]
|-
|bgcolor=#FFFF00|
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
| १
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]]
| [[मेघालय]]
|-
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
| १
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| rowspan=&quot;13&quot; bgcolor=&quot;#00B7EB&quot; |
| rowspan=&quot;13&quot; | '''विरोधी आघाडी'''&lt;br&gt;'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]'''
'''(६३)'''
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| ३०
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
| [[कर्नाटक]]
|-
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ९
| [[डेरेक ओ'ब्रायन|डेरेक नील ओ'ब्रायन]]
| [[पश्चिम बंगाल]]
|-
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
| ४
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
| ३
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
| ३
| [[प्रेमचंद गुप्ता]]
| [[बिहार]]
|-
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
| ३
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| [[जम्मू आणि काश्मीर]]
|-
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
| ३
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
| [[झारखंड]]
|-
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
| २
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
| २
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
| १
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
| [[केरळ]]
|-
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| १
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| १
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| [[महाराष्ट्र]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| १
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| rowspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;#BF00FF&quot; |
| rowspan=&quot;10&quot; | '''इतर/तटस्थ गट'''
'''(२९)'''
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ८
| [[तिरुची सिवा]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ५
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| [[ओडिशा]]
|-
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
| ४
| ''अघोषित''
| [[आंध्र प्रदेश]]
|-
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
| ३
| [[संजय सिंह]]
| [[दिल्ली]]
|-
| bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
| [[तेलंगणा]]
|-
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
| [[आसाम]]
|-
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
| १
| [[रामजी गौतम]]
| [[उत्तर प्रदेश]]
|-
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| [[मिझोरम]]
|-
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
| १
| [[एल.के. सुधीश]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
| १
| [[कमल हासन]]
| [[तमिळनाडू]]
|-
| colspan=&quot;4&quot; | '''रिक्त''' &lt;br&gt;'''(४)'''
| ४ (पश्चिम बंगाल)
|  
|-
! colspan=&quot;4&quot;|एकूण
! २४५
!
!
|}

==सदस्यत्व==
==सत्र==
सामान्यतः राज्यसभेचे दर वर्षी ३ सत्र होतात.

* बजेट सत्रः [[फेब्रुवारी महिना|फेब्रुवारी]] - [[मे]]
* पावसाळी सत्रः [[जुलै]] - [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]]
* हिवाळी सत्रः [[नोव्हेंबर]] - [[डिसेंबर]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

==हे सुद्धा पहा==
*[[राज्यसभेच्या विद्यमान खासदारांची यादी]]
* [[लोकसभा]]

== बाह्य दुवे ==
* {{संकेतस्थळ|http://rajyasabha.nic.in|अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्लिश}}

{{भारतीय संसद}}
{{भारताची विधिमंडळे}}

[[वर्ग:राज्यसभा| ]]
[[वर्ग:भारतातील राजकारण]]</text>
      <sha1>50rd0gubukl3vh16ck16d97ahrrbj99</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ख्रिश्चन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14960</id>
    <revision>
      <id>2690899</id>
      <parentid>2415683</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T10:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishnu888</username>
        <id>82059</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>इंग्रजी भाषेत भाषांतर</comment>
      <origin>2690899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8427" sha1="7w3vxbr7hrzpi8g1zxfqlq61ewcmuws" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
[[चित्र:Yellow cross (cropped).png|thumb]]
[[चित्र:I love Jesus Christ.jpg|thumb]]
'''ख्रिश्चन''' किंवा '''ख्रिस्ती''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी भाषा:]] Christians)  हे [[ख्रिश्चन धर्म]]ाचे अनुयायी आहेत, जी ख्रिस्ती धर्माचे पालन करते.  हा [[येशू ख्रिस्त]]ाच्या जीवनावर आणि शिकवणींवर आधारित [[एकेश्वरवाद|एकेश्वरवादी]] अब्राहमिक धर्म आहे.  ख्रिश्चन हा जगातील सर्वात मोठा धार्मिक समुदाय आहे. ख्रिस्त आणि ख्रिश्चन हे शब्द Koine Greek शीर्षक ख्रिस्तोस Christós (Χριστός) या शब्दापासून बनविलेले आहेत, हिब्रू बायबलमधील  संज्ञा मशीहा mashiach (מָשִׁיחַ)चे भाषांतर आहे.   

== लोकसंख्या ==
२०११ मधील प्यु रिसर्च सेंटरच्या सर्वेक्षणानुसार २०१० मध्ये जगभरात सुमारे २.२ अब्ज (३१%) ख्रिस्ती होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.pewforum.org/2011/12/19/global-christianity-exec/|title=The Size and Distribution of the World’s Christian Population|last=NW|पहिले नाव=1615 L. St|last2=Washington|first2=Suite 800|दिनांक=2011-12-19|संकेतस्थळ=Pew Research Center's Religion &amp; Public Life Project|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-16|last3=Inquiries|first3=DC 20036 USA202-419-4300 {{!}} Main202-419-4349 {{!}} Fax202-419-4372 {{!}} Media}}&lt;/ref&gt; २०५० पर्यंत ख्रिश्चन लोकसंख्या ३ अब्जांपेक्षा जास्त होण्याची शक्यता आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.pewforum.org/2011/12/19/global-christianity-exec/|title=The Size and Distribution of the World’s Christian Population|last=NW|पहिले नाव=1615 L. St|last2=Washington|first2=Suite 800|दिनांक=2011-12-19|संकेतस्थळ=Pew Research Center's Religion &amp; Public Life Project|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-16|last3=Inquiries|first3=DC 20036 USA202-419-4300 {{!}} Main202-419-4349 {{!}} Fax202-419-4372 {{!}} Media}}&lt;/ref&gt; २०१२ च्या प्यू रिसर्च सेंटरच्या सर्वेक्षणानुसार जर सध्याची स्थिती कायम राहिली तर २०५० मध्ये ख्रिस्ती हा जगातील सर्वात मोठा धर्म राहील.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2019-09-16|title=Christians|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Christians&amp;oldid=915972586|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt;

३७% ख्रिस्ती अमेरिकेत राहतात, सुमारे २६% युरोपमध्ये राहतात, २४% उप-सहारा आफ्रिकेत राहतात, १३% आशिया आणि पॅसिफिकमध्ये राहतात आणि १% मध्य पूर्व आणि उत्तर आफ्रिकेत राहतात. जगभरातील सर्व ख्रिस्ती लोकांपैकी निम्मे कॅथोलिक (५०%) आहेत, तर तृतीयांशपेक्षा जास्त प्रोटेस्टंट (३७%) व  ऑर्थोडॉक्स (१२%) आहेत. इतर ख्रिश्चन गट जगाच्या उर्वरित भागात आहेत. ख्रिस्ती लोक १५८ देशांत आणि प्रदेशांत आहेत. २८ कोटी ख्रिस्ती अल्पसंख्याक म्हणून जगतात.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2019-09-16|title=Christians|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Christians&amp;oldid=915972586|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt;

ख्रिश्चनांची लोकसंख्या जगभरात सुमारे २१.५ लक्ष (३१%) असून ते मोठ्या प्रमाणात प्रामुख्याने [[दक्षिण अमेरिका]], [[उत्तर अमेरिका]], ऑस्ट्रेलिया, [[युरोप]] या खंडांमध्ये आढळतात. [[आशिया]]ात ख्रिश्चन धर्मीय हे [[बौद्ध]], [[हिंदू]] व [[मुस्लिम]]ांच्या तुलनेत फार कमी आहे परंतु [[आफ्रिका खंड]]ाची अर्ध्यापेक्षा थोडी कमी लोकसंख्या ही ख्रिश्चन आहे. ख्रिश्चन असा एकमेव धर्म आहे की, ज्याचे प्रत्येक खंडात कोट्यवधी अनुयायी आहेत. जगभरातील लहान मोठ्या अशा सुमारे १५० देशांत ख्रिश्चन बहुसंख्य आहेत. भारताच्या लोकसंख्येत ख्रिश्चनांचे प्रमाण २.३% आहे आणि हा धर्म भारताच्या ४ राज्यांत बहुसंख्य आहे.

== संप्रदाय ==
ख्रिश्चन धर्माचे ३३,०००हून अधिक संप्रदाय असून त्यांना मानणाऱ्या ख्रिश्चनांतही प्रकार आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.philvaz.com/apologetics/a106.htm |title=संग्रहित प्रत |access-date=2023-02-18 |archive-date=2022-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808043600/http://www.philvaz.com/apologetics/a106.htm |url-status=dead |आर्काईव्ह दिनांक=2022-08-08 |आर्काईव्ह दुवा=https://web.archive.org/web/20220808043600/http://www.philvaz.com/apologetics/a106.htm }}&lt;/ref&gt;
* [[रोमन कॅथलिक]]
* [[प्रोटेस्टंट]]
** [[ल्युथेरन]]
** [[कॅल्व्हिनिस्ट]]
** [[इव्हॅंजेलिकल]]
** [[बॅप्टिस्ट]]
** [[मेथाॅडिस्ट]]
* [[रूढीवादी प्रोटेस्टंट]]
* [[क्वेकर]]
* [[एपिस्कोपल]]
* [[ईस्टर्न ऑर्थोडॉक्स]]

==ख्रिश्चन सण==
* ॲश वेनसडे
* ईस्टर (पाश्चा)
* गुड फ्रायडे
* ट्रिनिटी सनडे
* नाताळ (ख्रिसमस)
* पाम सनडे
* रिसरेक्शन डे
* लेन्ट
* स्ट्रोव्ह ट्यूसडे (पॅनकेक डे), वगैरे

== चित्र ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Famous Christians.jpg
Famous Christians around the world.jpg
Famous Eastern and Oriental Orthodox Christians Mosaic.jpg
Famous Other Christians Mosaic.jpg
Famous Protestants.jpg
&lt;/gallery&gt;

== हे सुद्धा पहा ==
* [[बौद्ध]]
* [[हिंदू]]
* [[मुस्लिम]]
* [[जैन]]
* [[पारशी]]
* [[शीख]]

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

[[वर्ग:ख्रिश्चन धर्म]]
[[वर्ग:धर्म]]</text>
      <sha1>7w3vxbr7hrzpi8g1zxfqlq61ewcmuws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वासुदेव (लोककलाकार)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18837</id>
    <revision>
      <id>2690642</id>
      <parentid>2682657</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T12:22:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36125-00</username>
        <id>184517</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7637" sha1="655mcylib1n818g70k4ddqcmjb262gb" xml:space="preserve">[[File:वासुदेव.jpg|thumb|वासुदेव]]

'''वासुदेव'''[https://marathivishwakosh.org/17670/] हा [[महाराष्ट्र]]ातील गावांमध्ये सकाळच्या वेळी घरोघर हिंडून पांडुरंगावरील अभंग - गवळणी गात दान मागणारा लोककलाकार आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=लोकसंस्कृतीचे उपासक|last=ढेरे|first=रामचंद्र|publisher=पद्मगंधा प्रकाशन|year=1996|isbn=978-93-84416-46-1|location=पुणे|pages=9-19}}&lt;/ref&gt; गजानन रोडगे नांदेड 9665321748 वासुदेव.....

==वर्णन==
डोक्यावर मोरपिसांची टोपी, पायघोळ अंगरखा, पायांत विजार किंवा धोतर, कमरेभोवती शेलावजा उपरणे गुंडाळलेले, एका हातात [[चिपळी|चिपळ्या]], दुसऱ्या हातात पितळी [[टाळ]] कमरेला [[बासरी|पांवा]], [[मंजिरी, वाद्य|मंजिरी]] अशी वाद्ये आणि काखेला झोळी,गळ्यात [[कवडी|कवड्यांच्या]] व रंगीबेरंगी मण्यांच्या माळा,हातात तांब्याचे कडे,कपाळावर व कंठावर गंधाचे टिळे असा वासुदेवाचा वेष असतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32511/|title=वासुदेव|date=2019-07-04|website=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|language=mr-IN|access-date=2020-09-22|archive-date=2020-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023212641/https://vishwakosh.marathi.gov.in/32511/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==तत्त्वज्ञान==

* वासुदेव ही समाज प्रबोधन करणारी एक संस्था आहे, अशा शब्दात वासुदेवाचा गौरव केला जातो.
वासुदेव आपल्या गीतातून जे तत्त्वज्ञान सांगतो त्यामध्ये दैववाद आहे. 
* आपण चागंले काम करीत रहावे आणि आयुष्यात मिळणार-या चांगल्या वाईट अनुभवाची ईश्वरावर सोपवावी, अशी वासुदेवाची जीवनदृष्टी आहे.

==ऐतिहासिक दाखले==

वासुदेवाच्या साहाय्याने [[छत्रपती शिवाजी महाराज]]नी मावळ्यांच्या घरी निरोप पाठवले आहेत. 
*तसेच वासुदेवाचा हेरगिरीसाठी उपयोग करून शत्रूंच्या गोटातल्या बातम्याही मिळवल्या आहेत.

== परंपरेचा उगम ==
मराठी संस्कृतीतील वासुदेवांची परंपरा सुमारे हजार-बाराशे वर्षे जुनी असावी, असा अंदाज आहे. [[ज्ञानेश्वर]], [[तुकाराम]], [[नामदेव]] यांच्या साहित्यात वासुदेवावरील रूपके आढळतात. परंतु [[एकनाथ]] महाराजांनी त्याला आणखी प्रसिद्धीच्या झोतात आणले.

== वासुदेवावरील रूपकाचा नमूना ==
गातों वासुदेव मी ऐका ।&lt;br&gt;
चित्त ठायीं ठेवून ऐका ।&lt;br&gt;
डोळे झांकून रात्र करूं नका । &lt;br&gt;
काळ करीत बैसला असे लेखा गा ॥&lt;br&gt;
राम राम स्मरा आधीं ॥ ॥'''

वासुदेव हरी वासुदेव हरी |&lt;br&gt; 
सकाळच्या पारी आली वासुदेवाची स्वारी |&lt;br&gt; 
सीता सावली माना दान करी वासुदेवा |&lt;br&gt; 
श्रीकृष्ण घ्या सखा नाही होणार तुला धोका ||'''&lt;br&gt;

=== वासुदेव आला हो वासुदेव आला===

*चित्रपट: देवता, 
*गायकः जयवंत कुलकर्णी,
*संगीत: राम-लक्ष्मण, 
*गीत: मधुसूदन कालेलकर 

दान पावलं बाबा दान पावलं&lt;br&gt;
वासुदेव आला हो वासुदेव आला&lt;br&gt;
सकाळच्या पारी हरीनाम बोला ||धृ||&lt;br&gt;
 
नाही कुणी जागं झोपलं पहारा&lt;br&gt;
दुःखी जीव तुला देवाचा सहारा&lt;br&gt;
तुझ्यासाठी देव वासुदेव झाला ||१||&lt;br&gt;
 
जागा हो माणसा संधी ही अमोल&lt;br&gt;
तुझ्या रे जीवाला लाखाचं रे मोलं&lt;br&gt;
घालतील वैरी अचानक घाला ||२||&lt;br&gt;
 
इच्चेच्या झाडाला बांधलाय घोडा&lt;br&gt;
घालूनिया घावं सारे बंध तोडा&lt;br&gt;
नको रे उशीर,वेळ फार झाला ||३||&lt;br&gt;

== हे सुद्धा पहा ==
[[भटके कलावंत आणि भिक्षेकरी]]

==चित्रदालन==
&lt;gallery&gt;
File:वेळापुरचा वासुदेव.jpg|वासुदेव लोककलाकार
File:वासुदेवाची पूजा.jpg|वासुदेवाची पुजा
चित्र:Vasudev from pune.jpg|एका वासुदेवाचे आणि सोबतच्या मुलाचे [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]] येथे घेतलेले प्रकाशचित्र (इ.स. २००७)
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
* {{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://www.maayboli.com/node/35312?page=1 | title=महाराष्ट्राची लोकधारा | प्रकाशक=[[मायबोली]] | दिनांक=२९ मे २०१२ | ॲक्सेसदिनांक=२४ फेब्रुवारी २०१४ | भाषा=मराठी | लेखक=विशाल कुलकर्णी}}

{{महाराष्ट्रातील लोककला}}

{{DEFAULTSORT:वासुदेव}}
[[वर्ग:मराठी लोककलाकार]]
[[वर्ग:मराठी लोकसंस्कृतीचे उपासक]]</text>
      <sha1>655mcylib1n818g70k4ddqcmjb262gb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690651</id>
      <parentid>2690642</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:12:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-36125-00|~2026-36125-00]] ([[User talk:~2026-36125-00|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:~2026-24679-89|~2026-24679-89]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2682657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7548" sha1="6c3fxtp9l8quf4b1vs6npn40medcumi" xml:space="preserve">[[File:वासुदेव.jpg|thumb|वासुदेव]]

'''वासुदेव'''[https://marathivishwakosh.org/17670/] हा [[महाराष्ट्र]]ातील गावांमध्ये सकाळच्या वेळी घरोघर हिंडून पांडुरंगावरील अभंग - गवळणी गात दान मागणारा लोककलाकार आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=लोकसंस्कृतीचे उपासक|last=ढेरे|first=रामचंद्र|publisher=पद्मगंधा प्रकाशन|year=1996|isbn=978-93-84416-46-1|location=पुणे|pages=9-19}}&lt;/ref&gt;

==वर्णन==
डोक्यावर मोरपिसांची टोपी, पायघोळ अंगरखा, पायांत विजार किंवा धोतर, कमरेभोवती शेलावजा उपरणे गुंडाळलेले, एका हातात [[चिपळी|चिपळ्या]], दुसऱ्या हातात पितळी [[टाळ]] कमरेला [[बासरी|पांवा]], [[मंजिरी, वाद्य|मंजिरी]] अशी वाद्ये आणि काखेला झोळी,गळ्यात [[कवडी|कवड्यांच्या]] व रंगीबेरंगी मण्यांच्या माळा,हातात तांब्याचे कडे,कपाळावर व कंठावर गंधाचे टिळे असा वासुदेवाचा वेष असतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/32511/|title=वासुदेव|date=2019-07-04|website=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|language=mr-IN|access-date=2020-09-22|archive-date=2020-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023212641/https://vishwakosh.marathi.gov.in/32511/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==तत्त्वज्ञान==

* वासुदेव ही समाज प्रबोधन करणारी एक संस्था आहे, अशा शब्दात वासुदेवाचा गौरव केला जातो.
वासुदेव आपल्या गीतातून जे तत्त्वज्ञान सांगतो त्यामध्ये दैववाद आहे. 
* आपण चागंले काम करीत रहावे आणि आयुष्यात मिळणार-या चांगल्या वाईट अनुभवाची ईश्वरावर सोपवावी, अशी वासुदेवाची जीवनदृष्टी आहे.

==ऐतिहासिक दाखले==

वासुदेवाच्या साहाय्याने [[छत्रपती शिवाजी महाराज]]नी मावळ्यांच्या घरी निरोप पाठवले आहेत. 
*तसेच वासुदेवाचा हेरगिरीसाठी उपयोग करून शत्रूंच्या गोटातल्या बातम्याही मिळवल्या आहेत.

== परंपरेचा उगम ==
मराठी संस्कृतीतील वासुदेवांची परंपरा सुमारे हजार-बाराशे वर्षे जुनी असावी, असा अंदाज आहे. [[ज्ञानेश्वर]], [[तुकाराम]], [[नामदेव]] यांच्या साहित्यात वासुदेवावरील रूपके आढळतात. परंतु [[एकनाथ]] महाराजांनी त्याला आणखी प्रसिद्धीच्या झोतात आणले.

== वासुदेवावरील रूपकाचा नमूना ==
गातों वासुदेव मी ऐका ।&lt;br&gt;
चित्त ठायीं ठेवून ऐका ।&lt;br&gt;
डोळे झांकून रात्र करूं नका । &lt;br&gt;
काळ करीत बैसला असे लेखा गा ॥&lt;br&gt;
राम राम स्मरा आधीं ॥ ॥'''

वासुदेव हरी वासुदेव हरी |&lt;br&gt; 
सकाळच्या पारी आली वासुदेवाची स्वारी |&lt;br&gt; 
सीता सावली माना दान करी वासुदेवा |&lt;br&gt; 
श्रीकृष्ण घ्या सखा नाही होणार तुला धोका ||'''&lt;br&gt;

=== वासुदेव आला हो वासुदेव आला===

*चित्रपट: देवता, 
*गायकः जयवंत कुलकर्णी,
*संगीत: राम-लक्ष्मण, 
*गीत: मधुसूदन कालेलकर 

दान पावलं बाबा दान पावलं&lt;br&gt;
वासुदेव आला हो वासुदेव आला&lt;br&gt;
सकाळच्या पारी हरीनाम बोला ||धृ||&lt;br&gt;
 
नाही कुणी जागं झोपलं पहारा&lt;br&gt;
दुःखी जीव तुला देवाचा सहारा&lt;br&gt;
तुझ्यासाठी देव वासुदेव झाला ||१||&lt;br&gt;
 
जागा हो माणसा संधी ही अमोल&lt;br&gt;
तुझ्या रे जीवाला लाखाचं रे मोलं&lt;br&gt;
घालतील वैरी अचानक घाला ||२||&lt;br&gt;
 
इच्चेच्या झाडाला बांधलाय घोडा&lt;br&gt;
घालूनिया घावं सारे बंध तोडा&lt;br&gt;
नको रे उशीर,वेळ फार झाला ||३||&lt;br&gt;

== हे सुद्धा पहा ==
[[भटके कलावंत आणि भिक्षेकरी]]

==चित्रदालन==
&lt;gallery&gt;
File:वेळापुरचा वासुदेव.jpg|वासुदेव लोककलाकार
File:वासुदेवाची पूजा.jpg|वासुदेवाची पुजा
चित्र:Vasudev from pune.jpg|एका वासुदेवाचे आणि सोबतच्या मुलाचे [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]] येथे घेतलेले प्रकाशचित्र (इ.स. २००७)
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
* {{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://www.maayboli.com/node/35312?page=1 | title=महाराष्ट्राची लोकधारा | प्रकाशक=[[मायबोली]] | दिनांक=२९ मे २०१२ | ॲक्सेसदिनांक=२४ फेब्रुवारी २०१४ | भाषा=मराठी | लेखक=विशाल कुलकर्णी}}

{{महाराष्ट्रातील लोककला}}

{{DEFAULTSORT:वासुदेव}}
[[वर्ग:मराठी लोककलाकार]]
[[वर्ग:मराठी लोकसंस्कृतीचे उपासक]]</text>
      <sha1>6c3fxtp9l8quf4b1vs6npn40medcumi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>के.एस. थिमय्या</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20213</id>
    <revision>
      <id>2690770</id>
      <parentid>2683093</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:18:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>प्रस्तावना</comment>
      <origin>2690770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1094" sha1="ssn3y2oovg4r6azg1av5i3b7izsnrab" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
जनरल '''कोदंडेरा सुबय्या थिमय्या''' ([[मार्च ३०|३० मार्च]], [[इ.स. १९०६|१९०६]] - [[डिसेंबर १७|१७ डिसेंबर]], [[इ.स. १९६५|१९६५]]) हे  १९५७ ते १९६१ दरम्यान [[भारताचे सरसेनापती|भारताच्या सरसेनापती]] पदावर होते.

{{विस्तार}}

{{DEFAULTSORT:थिमय्या, के.एस.}}
[[वर्ग:भारतीय सरसेनापती]]
[[वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:डिस्टिंग्विश्ड सर्व्हिस ऑर्डर विजेते]]</text>
      <sha1>ssn3y2oovg4r6azg1av5i3b7izsnrab</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690773</id>
      <parentid>2690770</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:20:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:भारतीय सरसेनापती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1103" sha1="jo1w9zfn2ow2qtjdy3k7whegw7tk9th" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
जनरल '''कोदंडेरा सुबय्या थिमय्या''' ([[मार्च ३०|३० मार्च]], [[इ.स. १९०६|१९०६]] - [[डिसेंबर १७|१७ डिसेंबर]], [[इ.स. १९६५|१९६५]]) हे  १९५७ ते १९६१ दरम्यान [[भारताचे सरसेनापती|भारताच्या सरसेनापती]] पदावर होते.

{{विस्तार}}

{{DEFAULTSORT:थिमय्या, के.एस.}}
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:डिस्टिंग्विश्ड सर्व्हिस ऑर्डर विजेते]]</text>
      <sha1>jo1w9zfn2ow2qtjdy3k7whegw7tk9th</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सॅम माणेकशॉ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21646</id>
    <revision>
      <id>2690774</id>
      <parentid>2564297</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:20:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:भारतीय सरसेनापती]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15266" sha1="esu15rnrrdl5txqomp9wuizzmehflji" xml:space="preserve">{{बदल}}
{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''फील्ड मार्शल सॅम होर्मसजी फ्रामजी जमशेदजी माणेकशाॅ''' ([[एप्रिल ३]], [[इ.स. १९१४|१९१४]] - [[जून २७]], [[इ.स. २००८|२००८]]) हे [[भारताचे लष्करप्रमुख]] होते. 
माणेकशॉ भारताचे आठवे सैन्यप्रमुख होते. 
[[चित्र:सॅम माणेकशॉ.jpg|right|180px|thumb|सॅम माणेकशॉ]]

== सुरुवातीची वर्षे ==

माणेकशॉ यांचा जन्म [[पंजाब|पंजाबमधील]] [[अमृतसर]] येथे पारशी कुटुंबात झाला. यांचे वडील होर्मुजी माणेकशॉ तर आईचे नाव हिराबाई होते. माणेकशॉ कुटुंब मूळचे [[वलसाड]] [[गुजरात]] येथील होते. माणेकशॉ यांचे शालेय शिक्षण अमृतसर येथे झाल्यानंतर त्यांनी महाविद्यालयीन शिक्षण [[नैनिताल]] येथील शेरवूड कॉलेज मध्ये घेतले. त्याच्या वडिलांची त्यांना स्वता: प्रमाणे डॉक्टर बनवायचे होते परंतु वडिलांच्या विरोधात जाउन त्यांनी देहरादून येथे असलेल्या [[भारतीय सैनिकी अकादमी]] मध्ये प्रवेश घेतला. सॅम माणेकशॉ हे भारतीय मिलिटरी ऍकॅडमी मधून बाहेर पडणाऱ्या पहिल्या तुकडीचे विद्यार्थी होते. १९३४ मध्ये पदवीधर झाल्यानंतर त्यांची [[सेकंड लेफ्टनंट]] पदी नियुक्ती झाली.

माणेकशॉनी ब्रिटिश लष्करात व भारतीय लष्करात आपली जवळजवळ चाळीस वर्षांची कारकीर्द घडवली. दुसरे महायुद्ध तसेच १९४८, १९६५ व १९७१ या तिन्ही भारत-पाक तसेच १९६२ च्या चीन युद्धात त्यांचा हिररीने सहभाग होता. माणेकशॉ हे असे सरसेनापती आहेत ज्यांना त्यांच्या युद्ध-भूमीवरील शौर्यासाठी पदक मिळाले आहे. [[जपान]] बरोबरील बर्मा युद्धात ते प्राणांकित जखमी झाले होते.

== ब्रिटिश भारतीय लष्कर व दुसरे महायुद्ध ==
माणेक्षा यांचे भारतीय सैन्यातील आयुष्य हे चाळीस वर्षांचे असून, दुसऱ्या महायुद्धापासून ते भारताच्या तीन चीन व पाकिस्तान विरुद्ध युधांपर्यंत होते.दुसऱ्या महायुद्धात कॅप्टनच्या हुद्यावर असताना, माणेकशॉ बर्मा येथील [[सिटांग नदी]]च्या मोहिमेवर होते. येथे झालेल्या लढाईत ब्रिटिश लष्कराने नुकसान सोसूनही मोहिम फत्ते पाडली. येथे असलेल्या पॅगोडा हिल्सवर ब्रिटिश सेना ताबा मिळवताना माणेकशॉ यांना [[एल.एम.जी.]]च्या गोळ्या लागल्या व गंभीर जखमी झाले. मेजर जनरल डेव्हिड कोवाननी माणेकशॉना वाचवले. सैनिकी सूत्रांनुसार माणेकशॉ यांच्या नेतृत्वाने ती मोहिम यशस्वी होण्यास मदत झाली. यात जखमी झालेले असताना [[रंगून]]मध्ये डॉक्टरांनी माणेकशाँची जगण्याची शक्यता कमीच ग्राह्य धरली होती. तुम्हाला काय झाले असे डॉक्टरांनी विचारले असताना माणेकशॉ म्हणाले होते की `मला गाढवाने लाथ मारली' मरणाच्या दारातील या व्यक्तीचे उत्तर पाहून डॉक्टरांनी शस्त्रक्रिया करण्याचा निर्णय घेतला व ते यशस्वी झाले.

== १९७१ चे भारत-पाक युद्ध ==
{{मुख्य|भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध }}
७ जून १९६९ रोजी त्यांनी जनरल [[परमशिव प्रभाकर कुमारमंगलम|पी.पी. कुमारमंगलम]] यांच्याकडून सैन्यप्रमुख पदाची सुत्रे हाती घेतली. १९७१ च्या पूर्व पाकिस्तानातील घडामोडींनंतर भारतात मोठ्या प्रमाणावर निर्वासितांचा लोंढा येऊ लागल्याने माणेकशॉ यांचे सेनापतीपद कसाला लागले. या घडामोडींची परिणीती [[भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध|१९७१ च्या भारत-पाक युद्धात]] झाली. या युद्धात भारताने माणेकशॉ यांच्या नेतृत्वाखाली [[पाकिस्तान|पाकिस्तानचा]] जबरदस्त पराभव केला व [[बांगलादेश|बांगलादेशाची]] निर्मिती केली.

या युद्धात माणेकशॉ यांचे प्रभावी नेतृत्वाने तसेच अतिशय सजग युद्धनीतीने अमेरिकेचा पाठिंबा असूनही भारतीय सेनेने पाकिस्तानला पराभवाचे खडे चारले. याच घटनेने माणेकशॉ आज स्वतंत्र भारताचे सर्वोत्तम सेनानी मानले जातात.

*१९७१ च्या भारत-पाक युद्धानंतर घडलेला एक किस्सा

१६ डिसेंबर १९७१ रोजी पाकच्या लेफ्टनंट जनरल अमीर अब्दुल्लाखान नियाझी यांनी भारत व बांगलादेशच्या संयुक्त सैन्याचे प्रमुख लेफ्टनंट जनरल जगजितसिंह अरोरा यांच्या समोर शरणागती पत्करली आणि बांगलादेशचे स्वातंत्र्ययुद्ध संपले. अर्थातच यानंतर युद्धात पकडण्यात आलेल्या पाकिस्तानी सैनिकांना भारतातील विविध लष्करी छावण्यांमध्ये ठेवण्यात आलं. या छावण्यांमध्ये युद्धकैद्यांची नीट काळजी घेत असली जात असे, युद्धकैद्यांना नियमानुसार मिळणाऱ्या सर्व सवलती दिल्या जात असत, भारतीय जवानांना मिळणाऱ्या रेशन एवढंच रेशन मिळत असे. तर मुस्लिम सणांच्या दिवशी ज्यादा धान्य दिले जात असे. पण तरीही कैद्यांना छावण्यांमध्ये कुठल्याही सोयीसवलती दिल्या जात नाही व अतिशय वाईट वागणूक दिली जाते असा खोटा प्रचार पाकिस्तानतर्फे करण्यात आला.
एकदा पाकचे लष्करप्रमुख जनरल टिकाखान यांच्याशी चर्चा करण्यास माणेकशॉ लाहोरला गेले होते. लाहोरच्या गव्हर्नरने माणेकशॉ यांच्या सन्मानार्थ मेजवानी दिली होती. भोजनानंतर तिथल्या कर्मचाऱ्यांनी माणेकशॉ यांची भेट घेतली. माणेकशॉ प्रत्येकाशी बोलत-हस्तांदोलन करत पुढे जात होते. अचानक त्यांच्यापैकी एका कर्मचाऱ्याने आपल्या डोक्यावरचा फेटा काढून त्यांच्या पायावर ठेवला. माणेकशांनी त्याला तसं करण्याचं कारण विचारलं असता तो म्हणाला-
{{quote box
| halign   = center
| border   = 2px
|quote     =   “ सर, तुम्ही होतात म्हणून आम्ही जिवंत राहिलो. माझी पाचही मुलं सैन्यात आहेत आणि ते सगळे सध्या तुमचे कैदी आहेत. ते नेहमी मला पत्र लिहून तिथली स्थिती कळवत असतात. तुम्ही त्यांना कुराण दिले आहे, आमचे सैनिक बराकीत राहत असताना तुमच्या जवानांना तंबूत राहावं लागत आहे, हे आम्हाला माहित आहे. हिंदू वाईट आहेत जर कोणी मला सांगितलं तर मी आता त्यावर विश्वास ठेवणार नाही” {{sfn|दातार, २०१४|पृ. १६१-१६२}}}}

== निवृती नंतर ==

माणेकशॉ यांच्या प्रभावी कामगीरीने तत्कालीन भारताचे [[राष्ट्रपती]] [[वराहवेंकट गिरी]] यांनी माणेकशॉ यांना [[इ.स १९७२|१९७२]] [[पद्मभूषण]] या सन्मानाने सन्मानित केले. [[जानेवारी १]] १९७३ रोजी माणेकशॉ यांना अतिशय खास असे फिल्ड मार्शलचे पद मिळाले स्वतंत्र भारतात केवळ दोनच व्यक्तींना हे पद मिळाले आहे. या पदावरील व्यक्ती कार्यरत नसली तरी अधिकारीक दृष्ट्या निवृत होत नाही. [[जानेवारी १५]] १९७३ रोजी माणेकशॉ यांनी कार्यालयीन निवृती घेतली. निवृती नंतर ते तामिळनाडूतील वेलिंग्टन या सैनिकी कॅन्टोमेंट जवळील कून्नूर या शहरात रहात होते. या नंतरच्या काळात त्यांनी डिफेन्स सर्विसेस स्टाफ कॉलेजचे प्रमुख म्हणून काम केले. तसेच काही खाजगी कंपन्यांमध्ये बोर्ड ऑफ डायरेक्टर म्हणून पद भूषवले.

माणेकशॉ यांचा २७ जून २००८ रोजी वेलिंग्टन येथील सैनिकी रुग्णालयात रात्री १२.३० वाजता [[न्युमोनिया|न्युमोनियाच्या]] दीर्घ दुखण्याने निधन झाले.

== संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}
==संदर्भसूची==
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक
| पहिलेनाव = भगवान
| आडनाव = दातार
| title =  फील्ड मार्शल सॅम माणेकशा भारतीय लष्कराचा मानबिंदू
| भाषा =  मराठी
| प्रकाशक =  रोहन प्रकाशन
| वर्ष = २०१४
| आयएसबीएन =
| दुवा =  
| संदर्भ = 
| अ‍ॅक्सेसदिनांक = 
}}&lt;/ref&gt;

{{DEFAULTSORT:माणेकशॉ, सॅम}}
[[वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:फील्ड मार्शल]]
[[वर्ग:पारशी व्यक्ती]]
[[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>esu15rnrrdl5txqomp9wuizzmehflji</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690805</id>
      <parentid>2690774</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:38:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15357" sha1="9ns12a2etjxp4oo2jimwn1iw0n9hoss" xml:space="preserve">{{बदल}}
{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''फील्ड मार्शल सॅम होर्मसजी फ्रामजी जमशेदजी माणेकशाॅ''' ([[एप्रिल ३]], [[इ.स. १९१४|१९१४]] - [[जून २७]], [[इ.स. २००८|२००८]]) हे [[भारताचे लष्करप्रमुख]] होते. 
माणेकशॉ भारताचे आठवे सैन्यप्रमुख होते. 
[[चित्र:सॅम माणेकशॉ.jpg|right|180px|thumb|सॅम माणेकशॉ]]

== सुरुवातीची वर्षे ==

माणेकशॉ यांचा जन्म [[पंजाब|पंजाबमधील]] [[अमृतसर]] येथे पारशी कुटुंबात झाला. यांचे वडील होर्मुजी माणेकशॉ तर आईचे नाव हिराबाई होते. माणेकशॉ कुटुंब मूळचे [[वलसाड]] [[गुजरात]] येथील होते. माणेकशॉ यांचे शालेय शिक्षण अमृतसर येथे झाल्यानंतर त्यांनी महाविद्यालयीन शिक्षण [[नैनिताल]] येथील शेरवूड कॉलेज मध्ये घेतले. त्याच्या वडिलांची त्यांना स्वता: प्रमाणे डॉक्टर बनवायचे होते परंतु वडिलांच्या विरोधात जाउन त्यांनी देहरादून येथे असलेल्या [[भारतीय सैनिकी अकादमी]] मध्ये प्रवेश घेतला. सॅम माणेकशॉ हे भारतीय मिलिटरी ऍकॅडमी मधून बाहेर पडणाऱ्या पहिल्या तुकडीचे विद्यार्थी होते. १९३४ मध्ये पदवीधर झाल्यानंतर त्यांची [[सेकंड लेफ्टनंट]] पदी नियुक्ती झाली.

माणेकशॉनी ब्रिटिश लष्करात व भारतीय लष्करात आपली जवळजवळ चाळीस वर्षांची कारकीर्द घडवली. दुसरे महायुद्ध तसेच १९४८, १९६५ व १९७१ या तिन्ही भारत-पाक तसेच १९६२ च्या चीन युद्धात त्यांचा हिररीने सहभाग होता. माणेकशॉ हे असे सरसेनापती आहेत ज्यांना त्यांच्या युद्ध-भूमीवरील शौर्यासाठी पदक मिळाले आहे. [[जपान]] बरोबरील बर्मा युद्धात ते प्राणांकित जखमी झाले होते.

== ब्रिटिश भारतीय लष्कर व दुसरे महायुद्ध ==
माणेक्षा यांचे भारतीय सैन्यातील आयुष्य हे चाळीस वर्षांचे असून, दुसऱ्या महायुद्धापासून ते भारताच्या तीन चीन व पाकिस्तान विरुद्ध युधांपर्यंत होते.दुसऱ्या महायुद्धात कॅप्टनच्या हुद्यावर असताना, माणेकशॉ बर्मा येथील [[सिटांग नदी]]च्या मोहिमेवर होते. येथे झालेल्या लढाईत ब्रिटिश लष्कराने नुकसान सोसूनही मोहिम फत्ते पाडली. येथे असलेल्या पॅगोडा हिल्सवर ब्रिटिश सेना ताबा मिळवताना माणेकशॉ यांना [[एल.एम.जी.]]च्या गोळ्या लागल्या व गंभीर जखमी झाले. मेजर जनरल डेव्हिड कोवाननी माणेकशॉना वाचवले. सैनिकी सूत्रांनुसार माणेकशॉ यांच्या नेतृत्वाने ती मोहिम यशस्वी होण्यास मदत झाली. यात जखमी झालेले असताना [[रंगून]]मध्ये डॉक्टरांनी माणेकशाँची जगण्याची शक्यता कमीच ग्राह्य धरली होती. तुम्हाला काय झाले असे डॉक्टरांनी विचारले असताना माणेकशॉ म्हणाले होते की `मला गाढवाने लाथ मारली' मरणाच्या दारातील या व्यक्तीचे उत्तर पाहून डॉक्टरांनी शस्त्रक्रिया करण्याचा निर्णय घेतला व ते यशस्वी झाले.

== १९७१ चे भारत-पाक युद्ध ==
{{मुख्य|भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध }}
७ जून १९६९ रोजी त्यांनी जनरल [[परमशिव प्रभाकर कुमारमंगलम|पी.पी. कुमारमंगलम]] यांच्याकडून सैन्यप्रमुख पदाची सुत्रे हाती घेतली. १९७१ च्या पूर्व पाकिस्तानातील घडामोडींनंतर भारतात मोठ्या प्रमाणावर निर्वासितांचा लोंढा येऊ लागल्याने माणेकशॉ यांचे सेनापतीपद कसाला लागले. या घडामोडींची परिणीती [[भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध|१९७१ च्या भारत-पाक युद्धात]] झाली. या युद्धात भारताने माणेकशॉ यांच्या नेतृत्वाखाली [[पाकिस्तान|पाकिस्तानचा]] जबरदस्त पराभव केला व [[बांगलादेश|बांगलादेशाची]] निर्मिती केली.

या युद्धात माणेकशॉ यांचे प्रभावी नेतृत्वाने तसेच अतिशय सजग युद्धनीतीने अमेरिकेचा पाठिंबा असूनही भारतीय सेनेने पाकिस्तानला पराभवाचे खडे चारले. याच घटनेने माणेकशॉ आज स्वतंत्र भारताचे सर्वोत्तम सेनानी मानले जातात.

*१९७१ च्या भारत-पाक युद्धानंतर घडलेला एक किस्सा

१६ डिसेंबर १९७१ रोजी पाकच्या लेफ्टनंट जनरल अमीर अब्दुल्लाखान नियाझी यांनी भारत व बांगलादेशच्या संयुक्त सैन्याचे प्रमुख लेफ्टनंट जनरल जगजितसिंह अरोरा यांच्या समोर शरणागती पत्करली आणि बांगलादेशचे स्वातंत्र्ययुद्ध संपले. अर्थातच यानंतर युद्धात पकडण्यात आलेल्या पाकिस्तानी सैनिकांना भारतातील विविध लष्करी छावण्यांमध्ये ठेवण्यात आलं. या छावण्यांमध्ये युद्धकैद्यांची नीट काळजी घेत असली जात असे, युद्धकैद्यांना नियमानुसार मिळणाऱ्या सर्व सवलती दिल्या जात असत, भारतीय जवानांना मिळणाऱ्या रेशन एवढंच रेशन मिळत असे. तर मुस्लिम सणांच्या दिवशी ज्यादा धान्य दिले जात असे. पण तरीही कैद्यांना छावण्यांमध्ये कुठल्याही सोयीसवलती दिल्या जात नाही व अतिशय वाईट वागणूक दिली जाते असा खोटा प्रचार पाकिस्तानतर्फे करण्यात आला.
एकदा पाकचे लष्करप्रमुख जनरल टिकाखान यांच्याशी चर्चा करण्यास माणेकशॉ लाहोरला गेले होते. लाहोरच्या गव्हर्नरने माणेकशॉ यांच्या सन्मानार्थ मेजवानी दिली होती. भोजनानंतर तिथल्या कर्मचाऱ्यांनी माणेकशॉ यांची भेट घेतली. माणेकशॉ प्रत्येकाशी बोलत-हस्तांदोलन करत पुढे जात होते. अचानक त्यांच्यापैकी एका कर्मचाऱ्याने आपल्या डोक्यावरचा फेटा काढून त्यांच्या पायावर ठेवला. माणेकशांनी त्याला तसं करण्याचं कारण विचारलं असता तो म्हणाला-
{{quote box
| halign   = center
| border   = 2px
|quote     =   “ सर, तुम्ही होतात म्हणून आम्ही जिवंत राहिलो. माझी पाचही मुलं सैन्यात आहेत आणि ते सगळे सध्या तुमचे कैदी आहेत. ते नेहमी मला पत्र लिहून तिथली स्थिती कळवत असतात. तुम्ही त्यांना कुराण दिले आहे, आमचे सैनिक बराकीत राहत असताना तुमच्या जवानांना तंबूत राहावं लागत आहे, हे आम्हाला माहित आहे. हिंदू वाईट आहेत जर कोणी मला सांगितलं तर मी आता त्यावर विश्वास ठेवणार नाही” {{sfn|दातार, २०१४|पृ. १६१-१६२}}}}

== निवृती नंतर ==

माणेकशॉ यांच्या प्रभावी कामगीरीने तत्कालीन भारताचे [[राष्ट्रपती]] [[वराहवेंकट गिरी]] यांनी माणेकशॉ यांना [[इ.स १९७२|१९७२]] [[पद्मभूषण]] या सन्मानाने सन्मानित केले. [[जानेवारी १]] १९७३ रोजी माणेकशॉ यांना अतिशय खास असे फिल्ड मार्शलचे पद मिळाले स्वतंत्र भारतात केवळ दोनच व्यक्तींना हे पद मिळाले आहे. या पदावरील व्यक्ती कार्यरत नसली तरी अधिकारीक दृष्ट्या निवृत होत नाही. [[जानेवारी १५]] १९७३ रोजी माणेकशॉ यांनी कार्यालयीन निवृती घेतली. निवृती नंतर ते तामिळनाडूतील वेलिंग्टन या सैनिकी कॅन्टोमेंट जवळील कून्नूर या शहरात रहात होते. या नंतरच्या काळात त्यांनी डिफेन्स सर्विसेस स्टाफ कॉलेजचे प्रमुख म्हणून काम केले. तसेच काही खाजगी कंपन्यांमध्ये बोर्ड ऑफ डायरेक्टर म्हणून पद भूषवले.

माणेकशॉ यांचा २७ जून २००८ रोजी वेलिंग्टन येथील सैनिकी रुग्णालयात रात्री १२.३० वाजता [[न्युमोनिया|न्युमोनियाच्या]] दीर्घ दुखण्याने निधन झाले.

== संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}
==संदर्भसूची==
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक
| पहिलेनाव = भगवान
| आडनाव = दातार
| title =  फील्ड मार्शल सॅम माणेकशा भारतीय लष्कराचा मानबिंदू
| भाषा =  मराठी
| प्रकाशक =  रोहन प्रकाशन
| वर्ष = २०१४
| आयएसबीएन =
| दुवा =  
| संदर्भ = 
| अ‍ॅक्सेसदिनांक = 
}}&lt;/ref&gt;

{{DEFAULTSORT:माणेकशॉ, सॅम}}
[[वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:फील्ड मार्शल]]
[[वर्ग:पारशी व्यक्ती]]
[[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>9ns12a2etjxp4oo2jimwn1iw0n9hoss</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690806</id>
      <parentid>2690805</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:38:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15442" sha1="dwxir3zq0zxlz1ifkz28pw80cf2dbdu" xml:space="preserve">{{बदल}}
{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''फील्ड मार्शल सॅम होर्मसजी फ्रामजी जमशेदजी माणेकशाॅ''' ([[एप्रिल ३]], [[इ.स. १९१४|१९१४]] - [[जून २७]], [[इ.स. २००८|२००८]]) हे [[भारताचे लष्करप्रमुख]] होते. 
माणेकशॉ भारताचे आठवे सैन्यप्रमुख होते. 
[[चित्र:सॅम माणेकशॉ.jpg|right|180px|thumb|सॅम माणेकशॉ]]

== सुरुवातीची वर्षे ==

माणेकशॉ यांचा जन्म [[पंजाब|पंजाबमधील]] [[अमृतसर]] येथे पारशी कुटुंबात झाला. यांचे वडील होर्मुजी माणेकशॉ तर आईचे नाव हिराबाई होते. माणेकशॉ कुटुंब मूळचे [[वलसाड]] [[गुजरात]] येथील होते. माणेकशॉ यांचे शालेय शिक्षण अमृतसर येथे झाल्यानंतर त्यांनी महाविद्यालयीन शिक्षण [[नैनिताल]] येथील शेरवूड कॉलेज मध्ये घेतले. त्याच्या वडिलांची त्यांना स्वता: प्रमाणे डॉक्टर बनवायचे होते परंतु वडिलांच्या विरोधात जाउन त्यांनी देहरादून येथे असलेल्या [[भारतीय सैनिकी अकादमी]] मध्ये प्रवेश घेतला. सॅम माणेकशॉ हे भारतीय मिलिटरी ऍकॅडमी मधून बाहेर पडणाऱ्या पहिल्या तुकडीचे विद्यार्थी होते. १९३४ मध्ये पदवीधर झाल्यानंतर त्यांची [[सेकंड लेफ्टनंट]] पदी नियुक्ती झाली.

माणेकशॉनी ब्रिटिश लष्करात व भारतीय लष्करात आपली जवळजवळ चाळीस वर्षांची कारकीर्द घडवली. दुसरे महायुद्ध तसेच १९४८, १९६५ व १९७१ या तिन्ही भारत-पाक तसेच १९६२ च्या चीन युद्धात त्यांचा हिररीने सहभाग होता. माणेकशॉ हे असे सरसेनापती आहेत ज्यांना त्यांच्या युद्ध-भूमीवरील शौर्यासाठी पदक मिळाले आहे. [[जपान]] बरोबरील बर्मा युद्धात ते प्राणांकित जखमी झाले होते.

== ब्रिटिश भारतीय लष्कर व दुसरे महायुद्ध ==
माणेक्षा यांचे भारतीय सैन्यातील आयुष्य हे चाळीस वर्षांचे असून, दुसऱ्या महायुद्धापासून ते भारताच्या तीन चीन व पाकिस्तान विरुद्ध युधांपर्यंत होते.दुसऱ्या महायुद्धात कॅप्टनच्या हुद्यावर असताना, माणेकशॉ बर्मा येथील [[सिटांग नदी]]च्या मोहिमेवर होते. येथे झालेल्या लढाईत ब्रिटिश लष्कराने नुकसान सोसूनही मोहिम फत्ते पाडली. येथे असलेल्या पॅगोडा हिल्सवर ब्रिटिश सेना ताबा मिळवताना माणेकशॉ यांना [[एल.एम.जी.]]च्या गोळ्या लागल्या व गंभीर जखमी झाले. मेजर जनरल डेव्हिड कोवाननी माणेकशॉना वाचवले. सैनिकी सूत्रांनुसार माणेकशॉ यांच्या नेतृत्वाने ती मोहिम यशस्वी होण्यास मदत झाली. यात जखमी झालेले असताना [[रंगून]]मध्ये डॉक्टरांनी माणेकशाँची जगण्याची शक्यता कमीच ग्राह्य धरली होती. तुम्हाला काय झाले असे डॉक्टरांनी विचारले असताना माणेकशॉ म्हणाले होते की `मला गाढवाने लाथ मारली' मरणाच्या दारातील या व्यक्तीचे उत्तर पाहून डॉक्टरांनी शस्त्रक्रिया करण्याचा निर्णय घेतला व ते यशस्वी झाले.

== १९७१ चे भारत-पाक युद्ध ==
{{मुख्य|भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध }}
७ जून १९६९ रोजी त्यांनी जनरल [[परमशिव प्रभाकर कुमारमंगलम|पी.पी. कुमारमंगलम]] यांच्याकडून सैन्यप्रमुख पदाची सुत्रे हाती घेतली. १९७१ च्या पूर्व पाकिस्तानातील घडामोडींनंतर भारतात मोठ्या प्रमाणावर निर्वासितांचा लोंढा येऊ लागल्याने माणेकशॉ यांचे सेनापतीपद कसाला लागले. या घडामोडींची परिणीती [[भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध|१९७१ च्या भारत-पाक युद्धात]] झाली. या युद्धात भारताने माणेकशॉ यांच्या नेतृत्वाखाली [[पाकिस्तान|पाकिस्तानचा]] जबरदस्त पराभव केला व [[बांगलादेश|बांगलादेशाची]] निर्मिती केली.

या युद्धात माणेकशॉ यांचे प्रभावी नेतृत्वाने तसेच अतिशय सजग युद्धनीतीने अमेरिकेचा पाठिंबा असूनही भारतीय सेनेने पाकिस्तानला पराभवाचे खडे चारले. याच घटनेने माणेकशॉ आज स्वतंत्र भारताचे सर्वोत्तम सेनानी मानले जातात.

*१९७१ च्या भारत-पाक युद्धानंतर घडलेला एक किस्सा

१६ डिसेंबर १९७१ रोजी पाकच्या लेफ्टनंट जनरल अमीर अब्दुल्लाखान नियाझी यांनी भारत व बांगलादेशच्या संयुक्त सैन्याचे प्रमुख लेफ्टनंट जनरल जगजितसिंह अरोरा यांच्या समोर शरणागती पत्करली आणि बांगलादेशचे स्वातंत्र्ययुद्ध संपले. अर्थातच यानंतर युद्धात पकडण्यात आलेल्या पाकिस्तानी सैनिकांना भारतातील विविध लष्करी छावण्यांमध्ये ठेवण्यात आलं. या छावण्यांमध्ये युद्धकैद्यांची नीट काळजी घेत असली जात असे, युद्धकैद्यांना नियमानुसार मिळणाऱ्या सर्व सवलती दिल्या जात असत, भारतीय जवानांना मिळणाऱ्या रेशन एवढंच रेशन मिळत असे. तर मुस्लिम सणांच्या दिवशी ज्यादा धान्य दिले जात असे. पण तरीही कैद्यांना छावण्यांमध्ये कुठल्याही सोयीसवलती दिल्या जात नाही व अतिशय वाईट वागणूक दिली जाते असा खोटा प्रचार पाकिस्तानतर्फे करण्यात आला.
एकदा पाकचे लष्करप्रमुख जनरल टिकाखान यांच्याशी चर्चा करण्यास माणेकशॉ लाहोरला गेले होते. लाहोरच्या गव्हर्नरने माणेकशॉ यांच्या सन्मानार्थ मेजवानी दिली होती. भोजनानंतर तिथल्या कर्मचाऱ्यांनी माणेकशॉ यांची भेट घेतली. माणेकशॉ प्रत्येकाशी बोलत-हस्तांदोलन करत पुढे जात होते. अचानक त्यांच्यापैकी एका कर्मचाऱ्याने आपल्या डोक्यावरचा फेटा काढून त्यांच्या पायावर ठेवला. माणेकशांनी त्याला तसं करण्याचं कारण विचारलं असता तो म्हणाला-
{{quote box
| halign   = center
| border   = 2px
|quote     =   “ सर, तुम्ही होतात म्हणून आम्ही जिवंत राहिलो. माझी पाचही मुलं सैन्यात आहेत आणि ते सगळे सध्या तुमचे कैदी आहेत. ते नेहमी मला पत्र लिहून तिथली स्थिती कळवत असतात. तुम्ही त्यांना कुराण दिले आहे, आमचे सैनिक बराकीत राहत असताना तुमच्या जवानांना तंबूत राहावं लागत आहे, हे आम्हाला माहित आहे. हिंदू वाईट आहेत जर कोणी मला सांगितलं तर मी आता त्यावर विश्वास ठेवणार नाही” {{sfn|दातार, २०१४|पृ. १६१-१६२}}}}

== निवृती नंतर ==

माणेकशॉ यांच्या प्रभावी कामगीरीने तत्कालीन भारताचे [[राष्ट्रपती]] [[वराहवेंकट गिरी]] यांनी माणेकशॉ यांना [[इ.स १९७२|१९७२]] [[पद्मभूषण]] या सन्मानाने सन्मानित केले. [[जानेवारी १]] १९७३ रोजी माणेकशॉ यांना अतिशय खास असे फिल्ड मार्शलचे पद मिळाले स्वतंत्र भारतात केवळ दोनच व्यक्तींना हे पद मिळाले आहे. या पदावरील व्यक्ती कार्यरत नसली तरी अधिकारीक दृष्ट्या निवृत होत नाही. [[जानेवारी १५]] १९७३ रोजी माणेकशॉ यांनी कार्यालयीन निवृती घेतली. निवृती नंतर ते तामिळनाडूतील वेलिंग्टन या सैनिकी कॅन्टोमेंट जवळील कून्नूर या शहरात रहात होते. या नंतरच्या काळात त्यांनी डिफेन्स सर्विसेस स्टाफ कॉलेजचे प्रमुख म्हणून काम केले. तसेच काही खाजगी कंपन्यांमध्ये बोर्ड ऑफ डायरेक्टर म्हणून पद भूषवले.

माणेकशॉ यांचा २७ जून २००८ रोजी वेलिंग्टन येथील सैनिकी रुग्णालयात रात्री १२.३० वाजता [[न्युमोनिया|न्युमोनियाच्या]] दीर्घ दुखण्याने निधन झाले.

== संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}
==संदर्भसूची==
&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक
| पहिलेनाव = भगवान
| आडनाव = दातार
| title =  फील्ड मार्शल सॅम माणेकशा भारतीय लष्कराचा मानबिंदू
| भाषा =  मराठी
| प्रकाशक =  रोहन प्रकाशन
| वर्ष = २०१४
| आयएसबीएन =
| दुवा =  
| संदर्भ = 
| अ‍ॅक्सेसदिनांक = 
}}&lt;/ref&gt;

{{DEFAULTSORT:माणेकशॉ, सॅम}}
[[वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:फील्ड मार्शल]]
[[वर्ग:पारशी व्यक्ती]]
[[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>dwxir3zq0zxlz1ifkz28pw80cf2dbdu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ख्रिश्चन धर्म</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21983</id>
    <revision>
      <id>2690895</id>
      <parentid>2526273</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T10:21:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishnu888</username>
        <id>82059</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुभवर्तमान</comment>
      <origin>2690895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24841" sha1="h5eiur2l8rya3e4x2hhgb25vjgjs7vy" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
{{ख्रिश्चन धर्म}}
{{बदल}}
'''ख्रिस्ती धर्म''' किंवा '''ख्रिश्चन धर्म'''  ([[इंग्रजी भाषा]]: Christianity (/krɪstʃiˈænɪti/)) हा [[येशू ख्रिस्त|येशूच्या]] जीवनावर आणि शिकवणींवर आधारित अब्राहमिक [[एकेश्वरवाद|एकेश्वरवादी]] [[धर्म]] आहे. सुमारे २.४ अब्ज अनुयायांसह हा जगातील सर्वात मोठा आणि सर्वात व्यापक धर्म आहे, ज्यात जगातील लोकसंख्येच्या सुमारे ३१.२% आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.pewresearch.org/short-reads/2017/04/05/christians-remain-worlds-largest-religious-group-but-they-are-declining-in-europe/|title=Christians remain world’s largest religious group, but they are declining in Europe|last=Hackett|first=Conrad|last2=McClendon|first2=David|website=Pew Research Center|language=en-US|access-date=2024-02-20}}&lt;/ref&gt; त्याचे अनुयायी, [[ख्रिश्चन]] वा ख्रिस्ती म्हणून ओळखले जातात. हा धर्म १५७ देश आणि प्रदेशांमध्ये बहुसंख्य आहे. 

ख्रिश्चनांचा असा विश्वास आहे की [[येशू]] हा देवाचा पुत्र आहे, ज्याच्या मसिहा म्हणून येण्याची भविष्यवाणी [[हिब्रू बायबल]]मध्ये करण्यात आली होती (ख्रिश्चन धर्मात [[जुना करार]] म्हणतात) आणि [[नवीन करार|नवीन करारा]]मध्ये कालबद्ध आहे.

ख्रिस्ती धर्म त्याच्या पाश्चात्य आणि पूर्वेकडील शाखांमध्ये सांस्कृतिकदृष्ट्या वैविध्यपूर्ण आहे, आणि सैद्धांतिकदृष्ट्या वैविध्यपूर्ण आहे आणि तारणाचे स्वरूप, ecclesiology, ordination आणि Christology. विविध ख्रिश्चन संप्रदायांचे पंथ सामान्यतः येशूला देवाचा पुत्र म्हणून समान मानतात - लोगोने अवतार घेतला - ज्याने सेवा केली, दुःख सहन केले आणि [[वधस्तंभ|वधस्तंभावर]] मरण पावले, परंतु मानवजातीच्या तारणासाठी मेलेल्यांतून उठला; आणि गॉस्पेल म्हणून संदर्भित, ज्याचा अर्थ &quot;शुभवर्तमान&quot; आहे. मॅथ्यू, मार्क, ल्यूक आणि जॉनच्या चार प्रामाणिक शुभवर्तमानांमध्ये येशूच्या जीवनाचे आणि शिकवणींचे वर्णन आहे, जुन्या करारासह गॉस्पेलची आदरणीय पार्श्वभूमी आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2024-02-19|title=Christianity|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Christianity&amp;oldid=1208955158|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt;


हा लोकसंख्येच्या दृष्टीने जगातील सर्वात मोठा धर्म असून त्याला जवळजवळ दोन हजार वर्षांचा इतिहास आहे. जवळपास २.६ अब्ज लोक ख्रिस्ती धर्माचे पालन करतात. [[पॅलेस्टाईन]] (सध्याचा [[इस्रायल]] देश) येथील बेथलहेम येथे ख्रिस्ती धर्माचा प्रारंभ झाला. [[येशू ख्रिस्त]] हा या धर्माचा संस्थापक मानला जातो. ख्रिस्तपूर्व ४ ते ६ च्या दरम्यान येशूचा जन्म बेथलेहम या गावी झाला. ख्रिस्ती शकारंभी बलाढ्य [[रोमन साम्राज्य]] [[अटलांटिक महासागर|अटलांटिक महासागरापासून]] [[तुर्कस्तान]] पर्यंत व जर्मन समुद्रापासून [[सहारा वाळवंट |सहारा वाळवंटापर्यंत]] पर्यंत पसरले होते. पॅलेस्टाईन हा या रोमन साम्राज्यातील एक सुभा होता. योग्य वेळ आली तेव्हा गालील प्रांतातील बेथलेहम या गावी येशूचा जन्म झाला. त्या वेळी पॅलेस्टाईन देशावर रोमन सत्ता अधिकार गाजवीत होती. सम्राट [[ऑगस्टस]] हा या साम्राज्याचा सम्राट होता. त्याने गालील प्रांताचा मांडलिक राजा म्हणून हेरोद राजाला नेमले होते. याच्याच अमदानीत येशूचा जन्म झाला. ख्रिश्चन धर्माची स्थापना येशू ख्रिस्त यांनी केली हा धर्म जगभर पसरलेला आहे येशू ख्रिस्तांच्या बारा शिष्यांपैकी एक असणारे [[सेंट थॉमस]] हे इसवी सनाच्या पहिल्या शतकात [[भारत|भारतातील]] [[केरळ|केरळमध्ये]] आले. त्यांनी थ्रिसुर जिल्ह्यातील पलयेर येथे इसवी सन ५२ मध्ये चर्चची स्थापना केली. ख्रिश्चन धर्माच्या शिकवणीनुसार नुसार देव एकच आहे. तो सर्वांचा प्रेमळ पिता आहे आणि सर्वशक्तीमान आहे येशू ख्रिस्त हे देवाचे पुत्र असून मानव जातीच्या उद्धारासाठी पृथ्वीवर आलेले होते. असे मानले जाते आपण सारे एकमेकांचे बंधू भगिनी आहोत आपण सर्वांवर प्रेम केले पाहिजे अगदी शत्रूवर देखील चुकलेल्यांना क्षमा केली पाहिजे असे ख्रिश्चन धर्म सांगितले आहे. [[बायबल]] हा ख्रिश्चन धर्माचा पवित्र [[धर्मग्रंथ]] आहे ख्रिश्चन लोकांच्या प्रार्थनाच स्थळाला चर्च असे म्हणतात. 

येशू (मूळ हिब्रू शब्द यहोशवा - यहोवा माझे तारण आहे) या [[हिब्रू भाषा|हिब्रू]] नावाचा अर्थ तारणारा असा आहे. तर ख्रिस्त हा शब्द ख्रिस्तोस या [[ग्रीक]] शब्दापासून बनला आहे. त्याचा अर्थ अभिषिक्त केलेला असा होतो. ख्रिस्तोस हा शब्द मसीहा (म्हणजे तारणारा) या हिब्रू शब्दाचे ग्रीक भाषेतील रूपांतर आहे. येशू धर्माने यहुदी होता. वयाच्या ३० व्या वर्षी त्याने आपल्या शिकवणुकीला प्रारंभ केला. जवळपास तीन वर्ष त्याने आपली शिकवण संपूर्ण गालील प्रांतात व आजूबाजूच्या परिसरात प्रसारित केली. त्याने बारा प्रेषितांची निवड करून त्यांना आपले कार्य पुढे चालविण्यास प्रोत्साहन दिले. [[यहुदी]] धर्मानुसार (जुना करार) पापी मानवाच्या तारणासाठी परमेश्वराने तारणारा (मूळ हिब्रू शब्द मसीहा) पाठविण्याचे अभिवचन दिले होते. जुन्या करारात या मसीहाबद्दल अनेक भविष्ये वर्तविली गेली होती. येशू हाच तारणारा (मसीहा) आहे अशी ख्रिस्ताच्या शिष्यांची खात्री झाली होती. वयाच्या ३३ व्या वर्षी यहुदी धर्माधिकाऱ्यांनी त्यांच्यावर धर्मद्रोहाचा व राष्ट्रद्रोहाचा आरोप करून तत्कालीन रोमन सत्ताधीशांच्या करवी त्याला क्रुसावर खिळवून ठार केले. परंतु मरणानंतर तिसऱ्या दिवशी तो पुन्हा जिवंत झाला. त्याने आपल्या अनेक प्रेषितांना दर्शने दिली. व त्याची शिकवण जगभर प्रसारित करण्याची आज्ञा दिली.  त्यांनंतर तो स्वर्गात गेला. असा ख्रिस्ती धर्मीयांचा विश्वास आहे. त्याच्या आज्ञेनुसार त्याच्या प्रेषितांनी ख्रिस्ती धर्माचा जगभर प्रसार केला. बायबल (जुना व नवा करार) हा ख्रिस्ती धर्माचा धर्मग्रंथ आहे. ख्रिश्चन धर्म हा लोकसंख्येच्या बाबतीत सगळ्यात मोठा धार्मिक समुदाय आहे. ख्रिस्ती धर्मात तीन मुख्य पंथ आहेत. १. कॅथोलिक, २ ईस्टर्न  ऑर्थोडॉक्स, ३. प्रोटेस्टंट पंथ. या पंथांतही (विशेषतः प्रोटेस्टंट पंथात) [[प्रेस्बिटेरियन]], कॅल्व्हिनिस्ट आदी अनेक उपपंथ आढळतात. आज जगभरामध्ये ख्रिस्ती धर्मीय लोकांची संख्या खूप मोठी आहे स्वातंत्र्यपूर्व काळामध्ये भारतातही ख्रिश्चन मिशनरी यांनी मोठ्या प्रमाणात या धर्माचा प्रसार आणि प्रचार भारतामध्ये केला त्यातून भारतामध्ये हा धर्म मोठ्या प्रमाणात वाढला आज भारतामध्ये ख्रिस्ती धर्मीय लोकांची संख्या ही विशेष आहे मानवता धर्माची शिकवण याही धर्मामध्ये दिली जाते {{संदर्भ हवा}}

'''''ख्रिस्ती धर्मपंथ''''' : ख्रिस्ती धर्मात मुखत्वे तीन धर्मपंथ आढळून येतात. १. [[रोमन कॅथोलिक]] २. [[ईस्टर्न  ऑर्थोडॉक्स]],३. [[प्रोटेस्टंट पंथ]]. रोमन कॅथोलिक पंथ हा धर्मातील कर्मठ परंपराचे जतन करतो. रोमन कॅथोलिक पंथ रोमच्या पोपची धार्मिक सत्ता मान्य करते.  हा ख्रिस्ती धर्मातील सुधारणावादी विचारांचे समर्थन करतो. रोमन कॅथोलिक पंथ आणि  ईस्टर्न  ऑर्थोडॉक्स पंथ यांच्याशिकवणुकीत व विचारात विशेष फरक नाही. फक्त  ईस्टर्न  ऑर्थोडॉक्स पंथ हा रोमच्या पोपची सत्ता मान्य करीत नाही तर त्याऐवजी कॉनस्तंटटीनोपलची सत्ता सर्वोच्च मानतात. या पंथांच्या धार्मिक श्रद्धा, धार्मिक विधी या बाबतीत बरीच मतभिन्नता असली तरी येशू ख्रिस्ताबाबत असलेले तीन घटक सर्वांनाच मान्य आहेत. ते तीन घटक खालीलप्रमाणे :

'''१. ख्रिस्ताचा जीवन वृत्तांत''' : येशू ख्रिस्ताच्या जीवन व कार्यासंबंधी सर्वे घटनांचे संकलन करणारे वृत्तांत (चार शुभवर्तमाने - Four Gospels)

'''२. धर्मसिद्धान्त''' : येशु ख्रिस्त ही एकमेव अद्वितीय व्यक्ती व परमेश्वराचा पुत्र असून त्याच्या द्वारेच मानवाला तारणप्राप्ती होऊ शकते. तो देव व मानव यांच्यातील एकमेव मध्यस्थ आहे.

'''३. मानवी जीवन''' : परमेश्वराबद्दल व आपल्या सहकाऱ्याबद्दल प्रेम बाळगून जीवन व्यतीत करण्याचा ख्रिस्ती मनुष्य प्रयत्न करतो, म्हणजेच ख्रिस्ताच्या आदर्श जीवनाप्रमाणे आपले जीवन व्यतीत करण्याचा ख्रिस्ती व्यक्ती प्रयत्न करते.{{संदर्भ हवा}}

== आणखी उपपंथ (एकूण ४३,००० ते ५५,०००) ==
* ॲंग्लिकन कम्यूनियन
* इंडिपेन्डन्ट कॅथाॅलिकिझम
* ओरियंट ऑर्थोडाॅक्सी
* चर्च ओफ द ईस्ट
* रेस्टोरेशनिझम आणि नाॅन ट्रिनिटेरियानिझम

[[:en:List of Christian denominations by number of members|पंथ-उपपंथ]]

== विश्वास ==
ख्रिस्ती लोकांचा असा विश्वास आहे की येशू हा देवाचा पुत्र आहे, तो ईश्वर असून मनुष्य झाला, मानवतेचा रक्षक, जो तारणारा आहे, त्यामुळे ख्रिस्ती लोक येशूला [[ख्रिस्त]] किंवा मसीहा म्हणतात.

ज्याची हिब्रू बायबल (यहुदी लोकांचे धर्मपुस्तक व ख्रिस्ती लोकांचे जुना करार) मध्ये भविष्यवाणी केली होती, तोच हा येशू मसीहा आहे असा ख्रिस्ती लोकांचा विश्वास आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://hindi.webdunia.com/other-religion/judaism-108123100008_1.html|title=यहूदी धर्म को जानें {{!}} yahudi religion|last=जोशी 'शतायु'|पहिले नाव=अनिरुद्ध|संकेतस्थळ=hindi.webdunia.com|भाषा=hi|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-05}}&lt;/ref&gt;

== भारतातील ख्रिश्चन ==
[[चित्र:Nasrani cross.jpg|thumb|नसरानी cross]]
२०११ च्या जनगणनेनुसार भारतात ख्रिश्चन धर्म हा तिसऱ्या क्रमांकाचा धर्म आहे. ख्रिस्तीधर्मीय भारताच्या लोकसंख्येच्या २.३ टक्के आहेत. भारतात या धर्माचे आगमन [[संत थॉमस]] याच्या येण्यानंतर झाले. भारताच्या ४ राज्यांत ख्रिश्चन हे बहुसंख्याक आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2019-05-21|title=भारत में धर्म|url=https://hi.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A4_%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82_%E0%A4%A7%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE&amp;oldid=4195955|journal=विकिपीडिया|language=hi}}&lt;/ref&gt;

[[इस्लाम]], ख्रिस्ती आणि [[ज्यू धर्म|ज्यू]] या तिन्ही धर्माचा भारतीय उपखंडातील प्रवेश दक्षिण भारतातील [[केरळ]] प्रांतातून झाला. येशू ख्रिस्ताच्या बारा प्रत्यक्ष शिष्यांपकी सेंट थॉमस ख्रिस्ती धर्मप्रसाराच्या हेतूने केरळच्या किनारपट्टीवरील मुझिरिस म्हणजे सध्याचे कोडुंगलूर येथे इ.स. ५२ मध्ये आला. त्याच्या तिथे येण्यापूर्वी काही ज्यू लोक आधीच त्या भागात स्थायिक झाले होते. थॉमसने त्या भागातील पालायार, कोडुंगलूरवगरे आठ ठिकाणी चर्च स्थापन करून ख्रिस्ती धर्मप्रसाराची केंद्रे सुरू केली. इ.स. ७२ मध्ये [[चेन्नई]]&lt;nowiki/&gt;जवळच्या सध्याच्या सेंट थॉमस माऊंट येथे त्याची हत्या झाली.

सेंट थॉमसने ख्रिस्ती धर्माची दीक्षा (बाप्तिस्मा) दिलेल्या लोकांची संख्या वाढत गेली. सेंट थॉमस हा सीरियन ख्रिस्ती धर्मपीठाचा धर्मोपदेशक असल्यामुळे त्याने दीक्षा दिलेल्या ख्रिस्ती धर्मीयांना ‘सीरियन ख्रिश्चन्स’, ‘सेंट थॉमस ख्रिश्चन्स’ किंवा ‘नसरानी ख्रिश्चन्स’ असे संबोधण्यात येते. सीरियन ख्रिश्चन पंथीयांची संख्या अधिकतर केरळातच आढळते. सीरियन ख्रिश्चन धर्मपंथाचे हे भारतातले ख्रिश्चन या परकीय धर्माचे पहिले अनुयायी होते. पुढे मध्यपूर्वेतल्या आणि आफ्रिकन देशांमधून आलेले ख्रिश्चन लोक आणि धर्मांतर केलेले ज्यू धर्मीय यांनीही सीरियन धर्मपंथाचा स्वीकार केला. केरळातल्या या सीरियन ख्रिस्ती लोकांचे वैशिष्ट्य म्हणजे यांच्या जीवनशैलीवर तिथल्या स्थानिक हिंदू परंपरांचा पडलेला प्रभाव. हिंदूंच्या काही स्थानिक परंपरा पाळणाऱ्या या सीरियन ख्रिश्चनांचे सर्व व्यवहार [[मल्याळम भाषा|मल्याळी]] भाषेतच चालतात. मल्याळी भाषेतच अनुवादित केलेले धर्मग्रंथ येथे वाचले जातात. या समाजातील अनेक लोकांनी आपापल्या क्षेत्रात आपल्या कर्तृत्वाने समाजाचे नाव मोठे केले आहे. भूतपूर्व केंद्रीय संरक्षणमंत्री [[ए.के. अँटनी|ए. के. अँटनी]], भारतातील उच्च न्यायालयातील पहिली महिला न्यायाधीश अ‍ॅना चांदी, प्रसिद्ध मल्याळी कवी के. व्ही. सायमन, ख्रिस्ती धर्मोपदेशक साधू कोचुंजु उपदेशी हे सर्व सीरियन ख्रिश्चन होत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/navneet-news/christianity-religion-in-india-1622192/|title=भारतातील ख्रिस्ती धर्मप्रसार|दिनांक=2018-01-26|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-05}}&lt;/ref&gt;

==ख्रिश्चन सण==
* ॲश वेनसडे
* [[नाताळ]] (ख्रिसमस)
* लेन्ट
* [[गुड फ्रायडे]]

== संदर्भ यादी ==
&lt;references /&gt;
[[वर्ग:धर्म]]
[[वर्ग:ख्रिश्चन धर्म| ]]</text>
      <sha1>h5eiur2l8rya3e4x2hhgb25vjgjs7vy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>के.एम. करिअप्पा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23066</id>
    <revision>
      <id>2690798</id>
      <parentid>2676152</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19759" sha1="p01x0y0i7gpll9bcsj3ugu1tpieszzg" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[फील्ड मार्शल]] '''कोदंडेरा मदप्पा करिअप्पा''' तथा '''के.एम्. करिअप्पा''' ([[२८ जानेवारी]], [[इ.स. १८९९|१८९९]]:[[कूर्ग राज्य|कूर्ग]] - [[१५ मे]], [[इ.स. १९९३|१९९३]]:[[बेंगलुरु]]) हे एक भारतीय लष्करी अधिकारी आणि मुत्सद्दी होते, ज्यांनी [[भारतीय सैन्य|भारतीय भूदलाचे]] पहिले [[भारताचे लष्करप्रमुख]] (कमांडर इन चीफ) म्हणून काम पाहिले. [[१९४७ चे भारत-पाकिस्तान युद्ध|१९४७ च्या भारत-पाक युद्धा]] दरम्यान त्यांनी पश्चिम आघाडीवर भारतीय सैन्याचे नेतृत्व केले. १९४९ मध्ये त्यांची भारतीय भूदलाचे कमांडर-इन-चीफ म्हणून नियुक्ती झाली. भारतीय भूदलात [[पंचतारांकित]] 'फील्ड मार्शल' पद भूषवणाऱ्या केवळ दोन अधिकाऱ्यांपैकी ते एक आहेत; दुसरे अधिकारी फील्ड मार्शल [[सॅम माणेकशा]] हे होत.&lt;ref name=&quot;Did You Know?&quot;&gt;{{cite web|author1=Anwesha Madhukalya|title=Did You Know That Only 3 People Have Been Given The Highest Ranks in the Indian Armed Forces?|url=https://www.scoopwhoop.com/Highest-ranks-in-Indian-Armed-Forces/|access-date=2 August 2016|language=En|website=Scoop Whoop|date=24 February 2016 }}&lt;/ref&gt;

त्यांची देदीप्यमान लष्करी कारकीर्द जवळपास तीन दशकांच्या काळातील होती. कोडागू येथील [[मडिकेरी]] येथे जन्मलेले करिअप्पा, [[पहिले महायुद्ध]] संपल्यानंतर लगेचच [[ब्रिटिश भारतीय लष्कर|ब्रिटीश भारतीय सैन्यात]] दाखल झाले आणि त्यांची '२/८८ कार्नॅटिक इन्फंट्री'मध्ये तात्पुरते फर्स्ट लेफ्टनंट म्हणून नियुक्ती झाली. कारकिर्दीच्या सुरुवातीला त्यांची अनेक रेजिमेंटमध्ये बदली झाली, त्यानंतर ते '[[राजपूत रेजिमेंट|१/७ रजपूत]]' (७ वी राजपूत रेजिमेंट) मध्ये स्थिरावले, जी त्यांची कायमस्वरूपी रेजिमेंट बनली.
क्वेटा येथील 'स्टाफ कॉलेज'मध्ये प्रवेश घेणारे ते पहिले भारतीय लष्करी अधिकारी होते. तसेच, 'चीफ ऑफ स्टाफ' म्हणून कमान सांभाळणारे ते पहिले भारतीय होते आणि कँबर्ली येथील 'इम्पीरियल डिफेन्स कॉलेज'मध्ये प्रशिक्षणासाठी निवडल्या गेलेल्या पहिल्या दोन भारतीयांपैकी ते एक होते. त्यांनी विविध युनिट्स, कमांड मुख्यालय (HQ) आणि नवी दिल्लीतील जनरल मुख्यालय येथे विविध पदांवर सेवा बजावली. भारतीय भूदलाचे कमांडर-इन-चीफ म्हणून पदभार स्वीकारण्यापूर्वी, करिअप्पा यांनी भारतीय लष्कराच्या पूर्व आणि पश्चिम कमांडचे कमांडर म्हणून काम पाहिले होते.

== बालपण आणि शिक्षण ==
करिअप्पा यांचा जन्म २८ जानेवारी १८९९ रोजी [[कुर्ग प्रांत|कुर्ग प्रांतातील]] (सध्याचा [[कोडागू जिल्हा]], [[कर्नाटक]]) शनिवारसंथे येथे एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे कुटुंब कोडवा समुदायातील होते. त्यांचे वडील मडप्पा हे [[महसूल विभाग|महसूल विभागात]] कार्यरत होते. चार मुले आणि दोन मुली असलेल्या या कुटुंबात करिअप्पा हे दुसरे अपत्य होते.{{Sfn|Singh|2005|p=21}}
नातेवाईकांमध्ये ते &quot;चिम्मा&quot; या नावाने ओळखले जात. १९१७ मध्ये मडिकेरी येथील सेंट्रल हायस्कूलमधून शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर, पुढील शिक्षणासाठी त्यांनी चेन्नई येथील प्रेसिडेन्सी कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला.{{Sfn|Singh|2005|p=21}} महाविद्यालयात असताना त्यांना समजले की भारतीयांची सैन्यात भरती केली जात आहे आणि त्यांना भारतातच प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. एक सैनिक म्हणून सेवा बजावण्याची इच्छा असल्याने त्यांनी या प्रशिक्षणासाठी अर्ज केला.{{Sfn|Singh|2005|p=22}} एकूण ७० अर्जदारांपैकी, इंदूर येथील डेली कॅडेट कॉलेजमध्ये प्रवेश मिळालेल्या ४२ उमेदवारांमध्ये करिअप्पा यांचा समावेश होता. प्रशिक्षणाच्या सर्व पैलूंमध्ये त्यांनी उत्तम गुण मिळवले आणि ते त्यांच्या वर्गात सातव्या क्रमांकाने उत्तीर्ण झाले.{{Sfn|Singh|2005|p=22}}

== वैयक्तिक जीवन ==
[[File:Kodandera M Cariappa 1995 stamp of India.jpg|इवलेसे|१९९५ च्या भारतीय टपाल तिकिटावर करिअप्पा]]
करिअप्पा यांचा विवाह मार्च १९३७ मध्ये [[सिकंदराबाद]] येथे एका वन अधिकाऱ्याची कन्या मुथू माचिया यांच्याशी झाला. त्यांचे वैयक्तिक जीवन सुरुवातीला सुखी होते, मात्र कालांतराने विचारांमधील तफावत आणि व्यावसायिक व्यस्ततेमुळे त्यांच्या वैवाहिक जीवनात अडचणी निर्माण झाल्या. सप्टेंबर १९४५ मध्ये हे दांपत्य अधिकृत घटस्फोटाशिवाय वेगळे झाले. त्यानंतर तीन वर्षांनी मुथू यांचा एका अपघातात मृत्यू झाला.{{Sfn|Singh|2005|p=27}}

करिअप्पा आणि मुथू यांना एक मुलगा आणि एक मुलगी होती. त्यांचा मुलगा, के. सी. करिअप्पा यांचा जन्म ४ जानेवारी १९३८ रोजी झाला, तर कन्या नलिनी यांचा जन्म २३ फेब्रुवारी १९४८ रोजी झाला. त्यांचे चिरंजीव &quot;नंदा&quot; या नावाने ओळखले जात; त्यांनी [[भारतीय हवाई दल|भारतीय हवाई दलात]] प्रवेश केला आणि ते एअर मार्शल या पदापर्यंत पोहोचले.{{Sfn|Singh|2005|p=27}}
त्यांची बहीण बोल्लाव्वा यांचा मुलगा, लेफ्टनंट जनरल बिद्दंडा चेंगप्पा नंदा यांनीही भारतीय भूदलात उल्लेखनीय कारकीर्द घडवली आणि ते नॉर्दर्न कमांडचे जीओसी-इन-चीफ म्हणून निवृत्त झाले.
करिअप्पा हे [[सत्य साई बाबा]] यांचे परमभक्त होते आणि आशीर्वादासाठी ते नियमितपणे त्यांना भेटत असत. तसेच ते [[स्वामी शिवानंद सरस्वती]] यांचे अनुयायी होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://starofmysore.com/lest-we-forget-their-sacrifice-3-the-story-of-field-marshal-k-m-cariappa/ | title=Lest we forget their sacrifice-3: The story of Field Marshal K.M. Cariappa | date=30 May 2019 }}&lt;/ref&gt;

== पदोन्नतीचा तपशील ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:white&quot;
! चिन्ह !! पद !! घटक !! पदोन्नतीची तारीख
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-1a.svg|35px]] || सेकंड लेफ्टनंट || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १ डिसेंबर १९१९ (हंगामी)&lt;ref name=&quot;Indian_Army_List_43&quot;&gt;{{cite book|pages=125|title=Indian Army List for October 1943 (Part I)|publisher=Government of India Press|year=1943}}&lt;/ref&gt;
१७ जुलै १९२० (कायमस्वरूपी)&lt;ref name=&quot;london-gazette2&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-1b.svg|35px]] || लेफ्टनंट || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १ डिसेंबर १९२० (हंगामी)&lt;ref name=&quot;london-gazette1&quot;/&gt;
१७ जुलै १९२१ (कायमस्वरूपी)&lt;ref name=&quot;london-gazette3&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920–1953) OF-3.svg|35px]] || कॅप्टन || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १७ जुलै १९२७&lt;ref name=&quot;london-gazette4&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920–1953) OF-3.svg|35px]] || मेजर || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १७ जुलै १९३८&lt;ref name=&quot;london-gazette5&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-4.svg|35px]] || लेफ्टनंट-कर्नेल || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || जुलै १९४२ (प्रभारी)
१५ जुलै १९४२ (हंगामी)&lt;ref name=&quot;Indian_Army_List_43&quot;/&gt;
१७ जुलै १९४६ (कायमस्वरूपी)&lt;ref name=&quot;london-gazette6&quot;&gt;{{London Gazette|issue=37747|page=4946|date=4 October 1946}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-5.svg|35px]] || कर्नेल || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १ नोव्हेंबर १९४४ (प्रभारी)&lt;ref name=&quot;Indian_Army_List_45APR&quot;&gt;{{cite book|pages=46–O|title=Indian Army List for April 1945 (Part I)|publisher=Government of India Press|year=1945}}&lt;/ref&gt;
१ मे १९४५ (हंगामी)&lt;ref name=&quot;Quarterly_Army_List&quot;&gt;{{cite book|pages=220l–m|title=The Quarterly Army List: December 1946 (Part I)|publisher=HM Stationery Office|year=1946}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1928-1953) OF-6.svg|35px]] || ब्रिगेडियर || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १ नोव्हेंबर १९४४ (प्रभारी)&lt;ref name=&quot;Indian_Army_List_45APR&quot;/&gt;
१ मे १९४५ (हंगामी)&lt;ref name=&quot;brigadier&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;MG_appt&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-7.svg|35px]] || मेजर-जनरल || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || ३० जुलै १९४७&lt;ref name=&quot;MG_appt&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-7.svg|35px]] || मेजर-जनरल || भारतीय सैन्य || १५ ऑगस्ट १९४७&lt;ref name=&quot;insignia&quot; group=&quot;note&quot;&gt;१९४७ मध्ये स्वातंत्र्यानंतर, भारत ब्रिटीश राष्ट्रकुलातील एक डोमिनियन बनला. परिणामी, ब्रिटीश सैन्याची रँक चिन्हे, ज्यामध्ये 'ट्यूडर क्राउन' आणि चार-कोनी 'ऑर्डर ऑफ द बाथ' स्टार (&quot;पिप&quot;) यांचा समावेश होता, ती कायम ठेवण्यात आली, कारण सहावे जॉर्ज हे भारतीय सशस्त्र दलांचे सरसेनापती होते. २६ जानेवारी १९५० रोजी भारत प्रजासत्ताक झाल्यानंतर, भारताचे राष्ट्रपती सरसेनापती बनले आणि क्राउनच्या जागी 'अशोक स्तंभ' आणि पिपच्या जागी पाच-कोनी स्टार वापरण्यात आला.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;insignia_designs&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920–1953) OF-8.svg|35px]] || लेफ्टनंट-जनरल || भारतीय सैन्य || २३ नोव्हेंबर १९४७ (प्रभारी)&lt;ref name=&quot;insignia&quot; group=&quot;note&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=General Cariappa Becomes Eastern Army Commander|url=http://pibarchive.nic.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-11-21_427.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809025341/https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-11-21_427.pdf |archive-date=9 August 2024|website=Press Information Bureau of India - Archive|date=21 November 1947|access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|pages=186–188|title=The Quarterly Army List: December 1948|publisher=HM Stationery Office|url=https://books.google.com/books?id=JTPNjCq8MQIC&amp;q=The+quarterly+army+list|year=1948}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920–1953) OF-9.svg|35px]] || जनरल (COAS आणि C-in-C) || भारतीय सैन्य || १५ जानेवारी १९४९ (प्रभारी)&lt;ref name=&quot;insignia&quot; group=&quot;note&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Gazette_1949&quot;&gt;{{cite news |title=The Gazette of India (Extraordinary): Ministry of Defence |page=41 |date=15 January 1949|url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/1949/E-2348-1949-0000-108857.pdf|publisher=[[The Gazette of India]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:General of the Indian Army.svg|35px]] || जनरल (COAS आणि C-in-C) || भारतीय सैन्य || २६ जानेवारी १९५० (पुनर्नियुक्ती आणि रँक चिन्हांमध्ये बदल)&lt;ref name=&quot;insignia_designs&quot;&gt;{{cite web|title=New Designs of Crests and Badges in the Services|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|website=Press Information Bureau of India – Archive|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193914/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|archive-date=8 August 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=227 |date=11 February 1950 |publisher=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Field Marshal of the Indian Army.svg|35px]] || फील्ड मार्शल || भारतीय सैन्य || १५ जानेवारी १९८६&lt;ref name=&quot;FM_Cariappa&quot;&gt;{{cite web |title=General Cariappa Made Field Marshal |url=https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1986-JAN-JULY-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1986-01-14_020.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240507145451/https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1986-JAN-JULY-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1986-01-14_020.pdf |archive-date=7 May 2024|website=Press Information Bureau of India - Archive|date=14 January 1986|access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== पुरस्कार आणि पदके {{Sfn|Sharma|2007|p=44–45}} ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin: 1em auto&quot;
|-
|[[File:India General Service Medal 1947.svg|105px]]
|सामान्य सेवा पदक १९४७
|-
|[[File:Indian Independence medal 1947.svg|105px]]
|भारतीय स्वातंत्र्य पदक
|-
|[[File:Order of the British Empire (Military).png|105px]]
|[[ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर]]
|-
|[[File:1939–1945 Star.png|105px]]
|१९३९–१९४५ स्टार
|-
|[[File:Burma Star BAR.svg|105px]]
|बर्मा स्टार
|-
|[[File:Ribbon_-_War_Medal.png|105px]]
|युद्ध पदक १९३९–१९४५
|-
|[[File:Ribbon_India_Service_Medal.png|105px]]
|इंडिया सर्व्हिस मेडल
|-
|[[File:US_Legion_of_Merit_Chief_Commander_ribbon.png|105px]]
|लिजन ऑफ मेरिट
(चीफ कमांडर)
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:करिअप्पा, के.एम.}}
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:फील्ड मार्शल]]
[[वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>p01x0y0i7gpll9bcsj3ugu1tpieszzg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690799</id>
      <parentid>2690798</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19847" sha1="rjz7pdl1spb1ox42qtyh9dntzbk80q0" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[फील्ड मार्शल]] '''कोदंडेरा मदप्पा करिअप्पा''' तथा '''के.एम्. करिअप्पा''' ([[२८ जानेवारी]], [[इ.स. १८९९|१८९९]]:[[कूर्ग राज्य|कूर्ग]] - [[१५ मे]], [[इ.स. १९९३|१९९३]]:[[बेंगलुरु]]) हे एक भारतीय लष्करी अधिकारी आणि मुत्सद्दी होते, ज्यांनी [[भारतीय सैन्य|भारतीय भूदलाचे]] पहिले [[भारताचे लष्करप्रमुख]] (कमांडर इन चीफ) म्हणून काम पाहिले. [[१९४७ चे भारत-पाकिस्तान युद्ध|१९४७ च्या भारत-पाक युद्धा]] दरम्यान त्यांनी पश्चिम आघाडीवर भारतीय सैन्याचे नेतृत्व केले. १९४९ मध्ये त्यांची भारतीय भूदलाचे कमांडर-इन-चीफ म्हणून नियुक्ती झाली. भारतीय भूदलात [[पंचतारांकित]] 'फील्ड मार्शल' पद भूषवणाऱ्या केवळ दोन अधिकाऱ्यांपैकी ते एक आहेत; दुसरे अधिकारी फील्ड मार्शल [[सॅम माणेकशा]] हे होत.&lt;ref name=&quot;Did You Know?&quot;&gt;{{cite web|author1=Anwesha Madhukalya|title=Did You Know That Only 3 People Have Been Given The Highest Ranks in the Indian Armed Forces?|url=https://www.scoopwhoop.com/Highest-ranks-in-Indian-Armed-Forces/|access-date=2 August 2016|language=En|website=Scoop Whoop|date=24 February 2016 }}&lt;/ref&gt;

त्यांची देदीप्यमान लष्करी कारकीर्द जवळपास तीन दशकांच्या काळातील होती. कोडागू येथील [[मडिकेरी]] येथे जन्मलेले करिअप्पा, [[पहिले महायुद्ध]] संपल्यानंतर लगेचच [[ब्रिटिश भारतीय लष्कर|ब्रिटीश भारतीय सैन्यात]] दाखल झाले आणि त्यांची '२/८८ कार्नॅटिक इन्फंट्री'मध्ये तात्पुरते फर्स्ट लेफ्टनंट म्हणून नियुक्ती झाली. कारकिर्दीच्या सुरुवातीला त्यांची अनेक रेजिमेंटमध्ये बदली झाली, त्यानंतर ते '[[राजपूत रेजिमेंट|१/७ रजपूत]]' (७ वी राजपूत रेजिमेंट) मध्ये स्थिरावले, जी त्यांची कायमस्वरूपी रेजिमेंट बनली.
क्वेटा येथील 'स्टाफ कॉलेज'मध्ये प्रवेश घेणारे ते पहिले भारतीय लष्करी अधिकारी होते. तसेच, 'चीफ ऑफ स्टाफ' म्हणून कमान सांभाळणारे ते पहिले भारतीय होते आणि कँबर्ली येथील 'इम्पीरियल डिफेन्स कॉलेज'मध्ये प्रशिक्षणासाठी निवडल्या गेलेल्या पहिल्या दोन भारतीयांपैकी ते एक होते. त्यांनी विविध युनिट्स, कमांड मुख्यालय (HQ) आणि नवी दिल्लीतील जनरल मुख्यालय येथे विविध पदांवर सेवा बजावली. भारतीय भूदलाचे कमांडर-इन-चीफ म्हणून पदभार स्वीकारण्यापूर्वी, करिअप्पा यांनी भारतीय लष्कराच्या पूर्व आणि पश्चिम कमांडचे कमांडर म्हणून काम पाहिले होते.

== बालपण आणि शिक्षण ==
करिअप्पा यांचा जन्म २८ जानेवारी १८९९ रोजी [[कुर्ग प्रांत|कुर्ग प्रांतातील]] (सध्याचा [[कोडागू जिल्हा]], [[कर्नाटक]]) शनिवारसंथे येथे एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे कुटुंब कोडवा समुदायातील होते. त्यांचे वडील मडप्पा हे [[महसूल विभाग|महसूल विभागात]] कार्यरत होते. चार मुले आणि दोन मुली असलेल्या या कुटुंबात करिअप्पा हे दुसरे अपत्य होते.{{Sfn|Singh|2005|p=21}}
नातेवाईकांमध्ये ते &quot;चिम्मा&quot; या नावाने ओळखले जात. १९१७ मध्ये मडिकेरी येथील सेंट्रल हायस्कूलमधून शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर, पुढील शिक्षणासाठी त्यांनी चेन्नई येथील प्रेसिडेन्सी कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला.{{Sfn|Singh|2005|p=21}} महाविद्यालयात असताना त्यांना समजले की भारतीयांची सैन्यात भरती केली जात आहे आणि त्यांना भारतातच प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. एक सैनिक म्हणून सेवा बजावण्याची इच्छा असल्याने त्यांनी या प्रशिक्षणासाठी अर्ज केला.{{Sfn|Singh|2005|p=22}} एकूण ७० अर्जदारांपैकी, इंदूर येथील डेली कॅडेट कॉलेजमध्ये प्रवेश मिळालेल्या ४२ उमेदवारांमध्ये करिअप्पा यांचा समावेश होता. प्रशिक्षणाच्या सर्व पैलूंमध्ये त्यांनी उत्तम गुण मिळवले आणि ते त्यांच्या वर्गात सातव्या क्रमांकाने उत्तीर्ण झाले.{{Sfn|Singh|2005|p=22}}

== वैयक्तिक जीवन ==
[[File:Kodandera M Cariappa 1995 stamp of India.jpg|इवलेसे|१९९५ च्या भारतीय टपाल तिकिटावर करिअप्पा]]
करिअप्पा यांचा विवाह मार्च १९३७ मध्ये [[सिकंदराबाद]] येथे एका वन अधिकाऱ्याची कन्या मुथू माचिया यांच्याशी झाला. त्यांचे वैयक्तिक जीवन सुरुवातीला सुखी होते, मात्र कालांतराने विचारांमधील तफावत आणि व्यावसायिक व्यस्ततेमुळे त्यांच्या वैवाहिक जीवनात अडचणी निर्माण झाल्या. सप्टेंबर १९४५ मध्ये हे दांपत्य अधिकृत घटस्फोटाशिवाय वेगळे झाले. त्यानंतर तीन वर्षांनी मुथू यांचा एका अपघातात मृत्यू झाला.{{Sfn|Singh|2005|p=27}}

करिअप्पा आणि मुथू यांना एक मुलगा आणि एक मुलगी होती. त्यांचा मुलगा, के. सी. करिअप्पा यांचा जन्म ४ जानेवारी १९३८ रोजी झाला, तर कन्या नलिनी यांचा जन्म २३ फेब्रुवारी १९४८ रोजी झाला. त्यांचे चिरंजीव &quot;नंदा&quot; या नावाने ओळखले जात; त्यांनी [[भारतीय हवाई दल|भारतीय हवाई दलात]] प्रवेश केला आणि ते एअर मार्शल या पदापर्यंत पोहोचले.{{Sfn|Singh|2005|p=27}}
त्यांची बहीण बोल्लाव्वा यांचा मुलगा, लेफ्टनंट जनरल बिद्दंडा चेंगप्पा नंदा यांनीही भारतीय भूदलात उल्लेखनीय कारकीर्द घडवली आणि ते नॉर्दर्न कमांडचे जीओसी-इन-चीफ म्हणून निवृत्त झाले.
करिअप्पा हे [[सत्य साई बाबा]] यांचे परमभक्त होते आणि आशीर्वादासाठी ते नियमितपणे त्यांना भेटत असत. तसेच ते [[स्वामी शिवानंद सरस्वती]] यांचे अनुयायी होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://starofmysore.com/lest-we-forget-their-sacrifice-3-the-story-of-field-marshal-k-m-cariappa/ | title=Lest we forget their sacrifice-3: The story of Field Marshal K.M. Cariappa | date=30 May 2019 }}&lt;/ref&gt;

== पदोन्नतीचा तपशील ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:white&quot;
! चिन्ह !! पद !! घटक !! पदोन्नतीची तारीख
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-1a.svg|35px]] || सेकंड लेफ्टनंट || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १ डिसेंबर १९१९ (हंगामी)&lt;ref name=&quot;Indian_Army_List_43&quot;&gt;{{cite book|pages=125|title=Indian Army List for October 1943 (Part I)|publisher=Government of India Press|year=1943}}&lt;/ref&gt;
१७ जुलै १९२० (कायमस्वरूपी)&lt;ref name=&quot;london-gazette2&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-1b.svg|35px]] || लेफ्टनंट || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १ डिसेंबर १९२० (हंगामी)&lt;ref name=&quot;london-gazette1&quot;/&gt;
१७ जुलै १९२१ (कायमस्वरूपी)&lt;ref name=&quot;london-gazette3&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920–1953) OF-3.svg|35px]] || कॅप्टन || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १७ जुलै १९२७&lt;ref name=&quot;london-gazette4&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920–1953) OF-3.svg|35px]] || मेजर || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १७ जुलै १९३८&lt;ref name=&quot;london-gazette5&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-4.svg|35px]] || लेफ्टनंट-कर्नेल || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || जुलै १९४२ (प्रभारी)
१५ जुलै १९४२ (हंगामी)&lt;ref name=&quot;Indian_Army_List_43&quot;/&gt;
१७ जुलै १९४६ (कायमस्वरूपी)&lt;ref name=&quot;london-gazette6&quot;&gt;{{London Gazette|issue=37747|page=4946|date=4 October 1946}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-5.svg|35px]] || कर्नेल || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १ नोव्हेंबर १९४४ (प्रभारी)&lt;ref name=&quot;Indian_Army_List_45APR&quot;&gt;{{cite book|pages=46–O|title=Indian Army List for April 1945 (Part I)|publisher=Government of India Press|year=1945}}&lt;/ref&gt;
१ मे १९४५ (हंगामी)&lt;ref name=&quot;Quarterly_Army_List&quot;&gt;{{cite book|pages=220l–m|title=The Quarterly Army List: December 1946 (Part I)|publisher=HM Stationery Office|year=1946}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1928-1953) OF-6.svg|35px]] || ब्रिगेडियर || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || १ नोव्हेंबर १९४४ (प्रभारी)&lt;ref name=&quot;Indian_Army_List_45APR&quot;/&gt;
१ मे १९४५ (हंगामी)&lt;ref name=&quot;brigadier&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;MG_appt&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-7.svg|35px]] || मेजर-जनरल || ब्रिटीश भारतीय सैन्य || ३० जुलै १९४७&lt;ref name=&quot;MG_appt&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920-1953) OF-7.svg|35px]] || मेजर-जनरल || भारतीय सैन्य || १५ ऑगस्ट १९४७&lt;ref name=&quot;insignia&quot; group=&quot;note&quot;&gt;१९४७ मध्ये स्वातंत्र्यानंतर, भारत ब्रिटीश राष्ट्रकुलातील एक डोमिनियन बनला. परिणामी, ब्रिटीश सैन्याची रँक चिन्हे, ज्यामध्ये 'ट्यूडर क्राउन' आणि चार-कोनी 'ऑर्डर ऑफ द बाथ' स्टार (&quot;पिप&quot;) यांचा समावेश होता, ती कायम ठेवण्यात आली, कारण सहावे जॉर्ज हे भारतीय सशस्त्र दलांचे सरसेनापती होते. २६ जानेवारी १९५० रोजी भारत प्रजासत्ताक झाल्यानंतर, भारताचे राष्ट्रपती सरसेनापती बनले आणि क्राउनच्या जागी 'अशोक स्तंभ' आणि पिपच्या जागी पाच-कोनी स्टार वापरण्यात आला.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;insignia_designs&quot;/&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920–1953) OF-8.svg|35px]] || लेफ्टनंट-जनरल || भारतीय सैन्य || २३ नोव्हेंबर १९४७ (प्रभारी)&lt;ref name=&quot;insignia&quot; group=&quot;note&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=General Cariappa Becomes Eastern Army Commander|url=http://pibarchive.nic.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-11-21_427.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809025341/https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-11-21_427.pdf |archive-date=9 August 2024|website=Press Information Bureau of India - Archive|date=21 November 1947|access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|pages=186–188|title=The Quarterly Army List: December 1948|publisher=HM Stationery Office|url=https://books.google.com/books?id=JTPNjCq8MQIC&amp;q=The+quarterly+army+list|year=1948}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:British Army (1920–1953) OF-9.svg|35px]] || जनरल (COAS आणि C-in-C) || भारतीय सैन्य || १५ जानेवारी १९४९ (प्रभारी)&lt;ref name=&quot;insignia&quot; group=&quot;note&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Gazette_1949&quot;&gt;{{cite news |title=The Gazette of India (Extraordinary): Ministry of Defence |page=41 |date=15 January 1949|url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/1949/E-2348-1949-0000-108857.pdf|publisher=[[The Gazette of India]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:General of the Indian Army.svg|35px]] || जनरल (COAS आणि C-in-C) || भारतीय सैन्य || २६ जानेवारी १९५० (पुनर्नियुक्ती आणि रँक चिन्हांमध्ये बदल)&lt;ref name=&quot;insignia_designs&quot;&gt;{{cite web|title=New Designs of Crests and Badges in the Services|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|website=Press Information Bureau of India – Archive|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193914/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|archive-date=8 August 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=227 |date=11 February 1950 |publisher=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Field Marshal of the Indian Army.svg|35px]] || फील्ड मार्शल || भारतीय सैन्य || १५ जानेवारी १९८६&lt;ref name=&quot;FM_Cariappa&quot;&gt;{{cite web |title=General Cariappa Made Field Marshal |url=https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1986-JAN-JULY-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1986-01-14_020.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240507145451/https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1986-JAN-JULY-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1986-01-14_020.pdf |archive-date=7 May 2024|website=Press Information Bureau of India - Archive|date=14 January 1986|access-date=24 June 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== पुरस्कार आणि पदके {{Sfn|Sharma|2007|p=44–45}} ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin: 1em auto&quot;
|-
|[[File:India General Service Medal 1947.svg|105px]]
|सामान्य सेवा पदक १९४७
|-
|[[File:Indian Independence medal 1947.svg|105px]]
|भारतीय स्वातंत्र्य पदक
|-
|[[File:Order of the British Empire (Military).png|105px]]
|[[ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर]]
|-
|[[File:1939–1945 Star.png|105px]]
|१९३९–१९४५ स्टार
|-
|[[File:Burma Star BAR.svg|105px]]
|बर्मा स्टार
|-
|[[File:Ribbon_-_War_Medal.png|105px]]
|युद्ध पदक १९३९–१९४५
|-
|[[File:Ribbon_India_Service_Medal.png|105px]]
|इंडिया सर्व्हिस मेडल
|-
|[[File:US_Legion_of_Merit_Chief_Commander_ribbon.png|105px]]
|लिजन ऑफ मेरिट
(चीफ कमांडर)
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:करिअप्पा, के.एम.}}
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:फील्ड मार्शल]]
[[वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर]]</text>
      <sha1>rjz7pdl1spb1ox42qtyh9dntzbk80q0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जयंतनाथ चौधरी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23163</id>
    <revision>
      <id>2690803</id>
      <parentid>1859889</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:29:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1900" sha1="pig8dy8c712lvq6yvqx9r3wog8mjsdg" xml:space="preserve">जनरल '''जयंत नाथ चौधरी''' ([[१० जून]], [[इ.स. १९०८|१९०८]] - [[६ एप्रिल]], [[इ.स. १९८३|१९८३]]) हे [[भारतीय सैन्यातील अधिकारी|भारतीय सेनापती]] होते. हे १९६२ ते १९६६ दरम्यान [[भारतीय सैन्य|भारतीय सैन्याचे]] सरसेनापती होते. चौधरी १९४८-४९ दरम्यान [[हैदराबाद संस्थान|हैदराबाद संस्थानाचे]] मिलिटरी गव्हर्नर होते.

लष्करातून निवृत्त झाल्यावर चौधरी १९ जुलै, १९६६ ते ऑगस्ट १९६९ दरम्यान [[कॅनडा]]मधील [[भारताचे हाय कमिशनर]] होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hciottawa.ca/pages.php?id=5 |title=Archived copy |access-date=18 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924025258/http://www.hciottawa.ca/pages.php?id=5 |archive-date=24 September 2015 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:चौधरी, जयंतनाथ}}
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर]]</text>
      <sha1>pig8dy8c712lvq6yvqx9r3wog8mjsdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कॉलोराडो स्प्रिंग्ज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23535</id>
    <revision>
      <id>2690709</id>
      <parentid>2684668</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* विसावे शतक */</comment>
      <origin>2690709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18469" sha1="cyj3zrjczjrb65d0urmqldu40fq3mvz" xml:space="preserve">{| Align=&quot;Center&quot; Style=&quot;Background-color: #8888FF; Border: #44BB44 solid 2px&quot; width=&quot;75%&quot;
!|विशेष लेख
|- Align=&quot;Center&quot;
|हा लेख मराठी विकिपिडीयावरील १०,०००वा लेख आहे.
|}
{{माहितीचौकट शहर
| नाव = कॉलोराडो स्प्रिंग्ज
| स्थानिक = Colorado Springs
| चित्र = CC COSPRINGS.jpg
| नकाशा१= कॉलोराडो
| नकाशा२ = अमेरिका
| ध्वज = Flag of Colorado Springs, Colorado.svg
| देश = अमेरिका
| राज्य = [[कॉलोराडो]]
| स्थापना = [[जून १९]], [[इ.स. १८८६]]
| महापौर = 
| क्षेत्रफळ = ४८२.१
| किमान उंची = ६,०३५
| कमाल उंची = ७,२००
| लोकसंख्या = ४,१६,४२७
| लोकसंख्या_वर्ष = २०१०
| घनता = ७६७.३
| महानगर_लोकसंख्या = ६,४५,६१३
| वेळ = [[यूटीसी]] - ७:००
| वेब = 	[http://www.springsgov.com/ www.springsgov.com]
|latd = 38 |latm = 51 |lats = 48 |latNS = N
|longd = 104 |longm = 47 |longs = 31 |longEW = W
| nostub = yes
}}
'''कॉलोराडो स्प्रिंग्ज''' हे [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[कॉलोराडो]] राज्यातील एक प्रमुख शहर आहे. हे शहर [[एल पासो काउंटी, कॉलोराडो|एल पासो काउंटीचे]] प्रशासकीय केंद्र आहे. या शहराला नुसते ''स्प्रिंग्ज'' असेही संबोधतात.

कॉलोराडो स्प्रिंग्ज हे कॉलोराडो राज्याच्या भौगोलिक मध्यस्थानाच्या किंचित पूर्वेस व राज्याची राजधानी [[डेन्व्हर]]मधील [[स्टेट कॅपिटोल, डेन्व्हर|स्टेट कॅपिटोलपासून]] १०१ कि.मी. दक्षिणेस वसलेले आहे. स्प्रिंग्ज समुद्रसपाटीपासून १,८३९ मी. (६,०३५ फूट) उंचीवर आहे व शहरातील वस्तीचा काही भाग ६,८०० फूटांपर्यंत उंचीवर आहे. हे शहर [[रॉकी माउंटन्स]] या पर्वतमालेच्या पूर्व सीमेवर [[पाइक्स पीक]] या अमेरिकेतील सगळ्यात प्रसिद्ध डोंगरांपैकी एकाच्या पायथ्याशी आहे.

अमेरिकेच्या वस्तीगणना केंद्राच्या अंदाजानुसार कॉलोराडो स्प्रिंग्ज शहरात ३,६९,८१५ व्यक्ती राहतात तर स्प्रिंग्जच्या नागरी भागाची वस्ती ५,८७,५०० आहे. या आकड्यांनुसार स्प्रिंग्ज हे अमेरिकेतील ४९वे मोठे शहर आहे.

कॉलोराडो स्प्रिंग्ज गावाची स्थापना [[इ.स. १८७१]]मध्ये श्रीमंत लोकांचे सुट्टी घालवण्याचे ठिकाण म्हणून झाली होती. कालांतराने जवळच्या सोने व चांदीच्या खाणींना बरकत आली व शहराचेही रूप बदलले. सद्यस्थितीत कॉलोराडो स्प्रिंग्ज हे सैनिकी व प्रवासी व थंड हवेचे ठिकाण झालेले आहे. [[मनी, नियतकालिक|मनी]] या नियतकालिकाच्या मते कॉलोराडो स्प्रिंग्ज हे अमेरिकेतील ३,००,००० किंवा अधिक वस्ती असलेल्या शहरांपैकी राहण्यासाठी प्रथम क्रमांकाचे शहर आहे.&lt;ref&gt;http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2006/top100/bigcities.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080805173114/http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2006/top100/bigcities.html |date=2008-08-05 }} मनी नियतकालिकाचा अहवाल&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
=== सुरुवात ===
कॉलोराडो स्प्रिंग्ज शहराची स्थापना [[ऑगस्ट महिना|ऑगस्ट]] [[इ.स. १८७१]]मध्ये जनरल [[विल्यम पामर]]ने केली. पामरने हे शहर श्रीमंत लोकांना सुट्टी घालवण्यासाठीचे रिसॉर्ट करण्याचे ठरवले होते. लवकरच अनेक इंग्लिश लोक येथे येउन राहिले व त्यामुळे शहराला ''लिटल लंडन'' असे नाव मिळाले. पामरने येथे अमेरिकन तसेच आंतरराष्ट्रीय प्रवाश्यांसाठी [[ॲंटलर्स होटेल]] उघडले. स्प्रिंग्जच्या स्वच्छ व कोरड्या हवामानाचा फायदा घेण्यासाठी अनेक स्वास्थ्यप्रेमी लोकही येथे येउन रहायला लागले. शहराची वाढ होऊ लागताच पामरने [[डेन्व्हर अँड रियो ग्रांदे रेलरोड]] ही रेल्वे कंपनी सुरू केली व स्प्रिंग्ज अमेरिकेच्या इतर शहरांशी रेल्वेने जोडले गेले. पामर व त्याच्या पत्नीने कॉलोराडो स्प्रिंग्जमध्ये अनेक समाजसेवी संस्था सुरू केल्या व शहराच्या भरभराटीला कारणीभूत ठरले.

=== ओल्ड कॉलोराडो सिटी व पाइक्स पीक गोल्ड रश ===
जनरल पामरने शहरासाठीची जागा [[ओल्ड कॉलोराडो सिटी|कॉलोराडो सिटी]] नावाच्या छोट्या गावापासून जरा दूरच निवडली कारण कॉलोराडो सिटीतील रहिवाशी मुख्यत्वे आसपासच्या सोन्याच्या खाणीतील कामगार होते. तेथील वातावरण हे कुटुंबाभिमुख नसल्यामुळे पामरने कॉलोराडो सिटीच्या बाहेरील जमिनीचा मोठा पट्टा स्वतः विकत घेतला व त्यापलीकडे नवीन शहर वसवले. कॉलोराडो सिटीत दारू व इतर व्यसनांची रेलचेल होती तर कॉलोराडो स्प्रिंग्जमध्ये दारूबंदी. स्प्रिंग्जमधील दारूबंदी [[इ.स. १९३३]]मधील [[अमेरिकेतील दारूबंदी|राष्ट्रीय दारूबंदी]] नाहीशी होईपर्यंत होती.

=== विसावे शतक ===
एकोणिसाव्या शतका अखेर सोने व चांदीचे उत्पादन व स्थानिक अर्थतंत्रातील महत्त्व कमी झाले. कॉलोराडो सिटीपेक्षा आता कॉलोराडो स्प्रिंग्जची भरभराट जास्त जोमाने होऊ लागली. येथील कोरड्या व स्वच्छ हवेमुळे पर्यटक तसेच क्षयरोगी येथे आकर्षित झाले.

१९६३मध्ये येथे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]] ही [[अमेरिकेची वायुसेना|अमेरिकेच्या वायुसेनेतील]] अधिकाऱ्यांना प्रशिक्षण देणारी संस्था स्थापन करण्यात आली.

=== विसाव्या शतकाच्या शेवटी ===
[[चित्र:कॉलस्प्रिंग्सगॅझेट.jpg|120px|thumb|[[कॉलोराडो स्प्रिंग्स गॅझेट|गॅझेट]], कॉलोराडो स्प्रिग्समधील वर्तमानपत्र]]
कॉलोराडो स्प्रिंग्जमधील सर्वप्रथम सैनिकतळ [[इ.स. १९४२]]च्या [[पर्ल हार्बर]]वरील हल्ल्यानंतर उभारण्यात आला. अमेरिकेच्या पायदळाने शहराच्या दक्षिणेस [[कॅम्प कार्सन]] या नावाने हा तळ उभारला. येथे दुसऱ्या महायुद्धात जाणाऱ्या सैनिंकांना प्रशिक्षण देण्याची व युद्धभूमीवर जाईपर्यंत त्यांना राहण्याची सोय करण्यात आली. याच सुमारास लष्कराने शहराचा विमानतळ वापरण्यास सुरुवात केली. याचे [[पीटरसन फील्ड]] असे नामकरण करून याचा वापर वैमानिकांना जड बॉम्बफेकी विमाने चालवण्याचे प्रशिक्षण देण्यासाठी करण्यात येऊ लागला.

== भूगोल ==
कॉलोराडो स्प्रिंग्ज शहर ३८°५१′४८″ उत्तर अक्षांश, १०४°४७′३१″ पश्चिम रेखांशावर आहे (३८.८६३४४३, -१०४.७९१९१४).

शहराचे क्षेत्रफळ अंदाजे १८६ चौरस मैल (४८२ कि.मी.&lt;sup&gt;२&lt;/sup&gt; आहे.

== हवामान ==
{{Infobox हवामान
|location = कॉलोराडो स्प्रिंग्ज
|single line = Yes
|Jan record high F = 73
|Feb record high F = 76
|Mar record high F = 81
|Apr record high F = 87
|May record high F = 95
|Jun record high F = 100
|Jul record high F = 102
|Aug record high F = 101
|Sep record high F = 94
|Oct record high F = 86
|Nov record high F = 78
|Dec record high F = 77
|Jan high F = 41.7
|Feb high F = 45.4
|Mar high F = 51.6
|Apr high F = 59.2
|May high F = 68.4
|Jun high F = 79.2
|Jul high F = 84.4
|Aug high F = 81.6
|Sep high F = 74.1
|Oct high F = 63.4
|Nov high F = 49.8
|Dec high F = 42.4
|Jan low F = 14.5
|Feb low F = 18.0
|Mar low F = 23.9
|Apr low F = 31.4
|May low F = 40.7
|Jun low F = 49.5
|Jul low F = 54.8
|Aug low F = 53.6
|Sep low F = 45.4
|Oct low F = 34.3
|Nov low F = 22.6
|Dec low F = 15.6
|Jan record low F = −32
|Feb record low F = −27
|Mar record low F = −11
|Apr record low F = −3
|May record low F = 21
|Jun record low F = 32
|Jul record low F = 42
|Aug record low F = 39
|Sep record low F = 22
|Oct record low F = 5
|Nov record low F = −11
|Dec record low F = −27
|precipitation colour = green
|Jan precipitation inch = 0.28
|Feb precipitation inch = 0.35
|Mar precipitation inch = 1.06
|Apr precipitation inch = 1.62
|May precipitation inch = 2.39
|Jun precipitation inch = 2.34
|Jul precipitation inch = 2.85
|Aug precipitation inch = 3.48
|Sep precipitation inch = 1.23
|Oct precipitation inch = 0.86
|Nov precipitation inch = 0.52
|Dec precipitation inch = 0.42
|Jan snow inch = 5.1
|Feb snow inch = 5.1
|Mar snow inch = 9.5
|Apr snow inch = 6.3
|May snow inch = 1.4
|Jun snow inch = 0
|Jul snow inch = 0
|Aug snow inch = 0
|Sep snow inch = 0.5
|Oct snow inch = 3.6
|Nov snow inch = 5.6
|Dec snow inch = 6.1
|unit precipitation days = 0.01 in
|unit snow days = 0.1 in
|Jan precipitation days = 4.7
|Feb precipitation days = 4.4
|Mar precipitation days = 7.5
|Apr precipitation days = 8.7
|May precipitation days = 10.7
|Jun precipitation days = 9.9
|Jul precipitation days = 12.2
|Aug precipitation days = 13.4
|Sep precipitation days = 7.5
|Oct precipitation days = 5.1
|Nov precipitation days = 5.0
|Dec precipitation days = 5.0
|Jan snow days = 5.1
|Feb snow days = 4.4
|Mar snow days = 5.9
|Apr snow days = 4.0
|May snow days = 0.8
|Jun snow days = 0
|Jul snow days = 0
|Aug snow days = 0
|Sep snow days = 0.4
|Oct snow days = 1.8
|Nov snow days = 4.0
|Dec snow days = 5.0
|source 1 = The Weather Channel&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत
|दुवा= http://www.weather.com/weather/wxclimatology/monthly/graph/USCO0078?from=month_bottomnav_undeclared
|title= Monthly Averages for Colorado Springs, CO
|accessdate=September 19, 2008
|publisher=[[The Weather Channel]] }}&lt;/ref&gt;
|source 2 = NOAA&lt;ref name= NCDC&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत
| दुवा= http://cdo.ncdc.noaa.gov/climatenormals/clim20/co/051778.pdf
| title= NCDC: U.S. Climate Normals
| publisher= [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
| accessdate= September 14, 2010
}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|date = August 2010}}

== वाहतूक ==
=== विमानवाहतूक ===
[[कॉलोराडो स्प्रिंग्ज विमानतळ]] येथील मुख्य विमानतळ आहे. [[डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] येथून जवळ असल्याने येथील प्रवासी अनेकदा हाच विमानतळ पसंत करतात. [[वेस्टर्न पॅसिफिक एरलाइन्स]] या विमानवाहतूक कंपनीचे मुख्यालय १९९५ ते १९९८पर्यंत कॉलोराडो स्प्रिंग्ज विमानतळावर होते.

== वाल्डो कॅन्यन वणवा ==
[[जून २४]], [[इ.स. २०१२]] रोजी कॉलोराडो स्प्रिंग्ज जवळील [[वाल्डो कॅन्यन]] या घळीत [[वाल्डो कॅन्यन वणवा|वणवा]] लागला. पुढील तीन दिवसात जंगल व डोंगरावरून रोरावत हा वणवा जून २६ च्या संध्याकाळी शहराच्या पश्चिमेस येउन ठेपला. यात दोन व्यक्ती मृत्यू पावल्या, अंदाजे १८,००० एकर जंगल जळून गेले तसेच ३५५ घरे जळाली.

== ब्लॅक फॉरेस्ट वणवा ==
वाल्डो कॅन्यन वणव्यानंतर एक वर्षाच्या आत [[जून ११]], [[इ.स. २०१३]] रोजी शहराच्या पूर्वेस असलेल्या [[ब्लॅक फॉरेस्ट वणवा|ब्लॅक फॉरेस्ट भागात वणवा]] पेटला. यात १४,२८० एकर जंगल आणि अंदाजे ५०० घरे जळाली. या आगीत दोन व्यक्ती मृत्यू पावल्या.

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

== बाह्य दुवे ==
* [http://www.springsgov.com/ अधिकृत संकेतस्थळ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031002012442/http://www.springsgov.com/ |date=2003-10-02 }}
* [http://www.visitcos.com/ स्वागत कक्ष]
{{कॉमन्स|Colorado Springs|कॉलोराडो स्प्रिंग्ज}}

{{अमेरिकेमधील मोठी शहरे}}

[[वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे]]
[[वर्ग:एल पासो काउंटी, कॉलोराडो]]

==राफ्टिंग कंपनी कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्तिथ==
* [https://www.rockgardens.com/ RockGardens - Colorado White water Rafting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171027012928/https://www.rockgardens.com/ |date=2017-10-27 }}</text>
      <sha1>cyj3zrjczjrb65d0urmqldu40fq3mvz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>रामसे मॅकडोनाल्ड</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24441</id>
    <revision>
      <id>2690678</id>
      <parentid>2437060</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T15:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheonlyPuneriintown</username>
        <id>157039</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>दुवा जोडली</comment>
      <origin>2690678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4043" sha1="4iqg3ytkkrh4le1yg0xnd7tiqi11xfh" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पंतप्रधान
| नाव = रामसे मॅकडोनाल्ड
| लघुचित्र = 
| चित्र = Stanley Baldwin ggbain.32267.jpg
| चित्र आकारमान = 250 px
| पद = [[युनायटेड किंग्डम]]चा पंतप्रधान
| कार्यकाळ_आरंभ = ५ जून १९२९
| कार्यकाळ_समाप्ती = ७ जून १९३५
| राजा = [[पाचवा जॉर्ज, युनायटेड किंग्डम|पाचवा जॉर्ज]] 
| मागील = [[स्टॅन्ली बाल्डविन]]
| पुढील = [[स्टॅन्ली बाल्डविन]]
| कार्यकाळ_आरंभ2 = २२ जानेवारी १९२४
| कार्यकाळ_समाप्ती2 = ४ नोव्हेंबर १९२४
| राजा2 = [[पाचवा जॉर्ज, युनायटेड किंग्डम|पाचवा जॉर्ज]]
| मागील2 = [[स्टॅन्ली बाल्डविन]]
| पुढील2 = [[स्टॅन्ली बाल्डविन]]
| जन्मदिनांक           =  {{जन्म दिनांक|1866|10|12}}
| जन्मस्थान            = लॉसीमाउथ, [[स्कॉटलंड]]
| मृत्युदिनांक           = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1937|11|9|1866|10|12}}
| मृत्युस्थान            = [[अटलांटिक महासागर]]
| पक्ष                  = [[मजूर पक्ष (ब्रिटन)|मजूर पक्ष]]
| धर्म                  =
| सही                  = Ramsay Macdonald Signature.svg
| संकेतस्थळ             = 
| तळटीपा               =
}}

'''जेम्स रामसे मॅकडोनाल्ड''' ({{lang-en|James Ramsay MacDonald}}; [[ऑक्टोबर १२]], [[इ.स. १८६६]] - [[नोव्हेंबर ९]], [[इ.स. १९३७]]) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व दोन वेळा [[युनायटेड किंग्डम]]चा [[युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]] होता. गरीब घरात जन्मलेल्या मॅकडोनाल्डने [[इ.स. १९२४]]मध्ये [[मजूर पक्ष (ब्रिटन)|मजूर पक्षाकडून]] पंतप्रधानपद मिळवले. त्याच्या पंतप्रधानपदाच्या दुसऱ्या सद्दीच्या वेळी युनायटेड किंग्डमवर [[महा मंदी|आर्थिक मंदीचे]] सावट होते व तेव्हा त्याने आपल्या ''राष्ट्रीय सरकार''मध्ये [[हुजुर पक्ष (ब्रिटन)|हुजूर पक्षाच्या]] अनेक खासदारांना मंत्रीपद दिले. या कारणास्तव मजूर पक्षाने त्याची पक्षातून हकालपट्टी केली.

== बाह्य दुवे ==
* {{संकेतस्थळ|http://www.number10.gov.uk/history-and-tour/prime-ministers-in-history/james-ramsay-macdonald|मॅकडोनाल्डचे चरित्र|इंग्लिश}}
{{कॉमन्स|Ramsay MacDonald|{{लेखनाव}}}}

{{युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान}}

{{DEFAULTSORT:मॅकडॉनाल्ड, रामसे}}
[[वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान]]</text>
      <sha1>4iqg3ytkkrh4le1yg0xnd7tiqi11xfh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्वीडनचा पंधरावा चार्ल्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30587</id>
    <revision>
      <id>2690643</id>
      <parentid>2687540</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T12:40:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2690643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3619" sha1="t0siwj6sasteghyu93zf1lncttn45i1" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''कार्ल पंधरावा''' तथा '''चार्ल्स पंधरावा''' ([[स्वीडिश भाषा|स्वीडिश]]: Karl XV; [[३ मे]], [[इ.स. १८२६|१८२६]] - [[१८ सप्टेंबर]], [[इ.स. १८७२|१८७२]]) हा १८५९ पासून १८७२ मध्ये त्याच्या मृत्यूपर्यंत [[स्वीडन]] आणि [[नॉर्वे]]चा राजा होता. तो राजा [[ऑस्कर पहिला]] आणि राणी जोसेफीन यांचा सगळ्यात मोठा मुलगा होता. आपल्या कारकिर्दीत त्याने [[स्वीडनची संसद|स्वीडिश संसदेच्या]] रचनेत आणि राज्यघटनेत महत्त्वपूर्ण सुधारणा घडवून आणल्या, ज्यामुळे आधुनिक स्वीडिश लोकशाहीचा पाया रचला गेला. त्याला एक उदारमतवादी आणि कलाप्रेमी राजा म्हणून ओळखले जाते. याने आपल्या कार्यकाळात सांस्कृतिक प्रगतीला प्रोत्साहन दिले.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.kungahuset.se/english/archive/articles/2016-04-15-king-karl-xv |title=King Karl XV |publisher=Royal Court of Sweden |access-date=2026-06-04 }}{{मृत दुवा|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

चार्ल्सच्या कारकिर्दीत [[स्कँडिनेव्हिया|स्कॅन्डिनेव्हियाई]] राजकारणात महत्त्वाचे बदल घडले. त्याने [[स्कँडिनेव्हिझम|स्कॅन्डिनेव्हिझम]] या चळवळीला सक्रिय पाठिंबा दिला होता, ज्याचा उद्देश [[नॉर्डिक देश|नॉर्डिक देशांमधील]] एकजूट वाढवणे हा होता. त्याच्या व्यक्तिगत आयुष्यात तो एक उत्तम चित्रकार आणि कवी म्हणूनही प्रसिद्ध होता. १८७२ मध्ये त्याचे निधन झाल्यानंतर त्याला कोणताही कायदेशीर पुरुष वारस नसल्यामुळे त्याचा भाऊ [[ऑस्कर दुसरा]] हा स्वीडनच्या गादीवर आला.&lt;ref&gt;{{cite book |author=H. Arnold Barton |title=Sweden and Visions of Norway: Politics and Culture, 1814-1905 |year=2003 |publisher=Southern Illinois University Press |isbn=978-0809324415}}&lt;/ref&gt;

{{विस्तार}}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:स्वीडनचे राज्यकर्ते|चार्ल्स १५]]
[[वर्ग:इ.स. १८७० मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:इ.स. १८२६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>t0siwj6sasteghyu93zf1lncttn45i1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>खेड (रत्‍नागिरी)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31979</id>
    <revision>
      <id>2690696</id>
      <parentid>2658137</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6390" sha1="2n18kcvqrebgh0thewwjrov495mfrj0" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = खेड, [[रत्‍नागिरी जिल्हा]]
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव                  = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|मेट्रो                      = &lt;!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --&gt;
|आकाशदेखावा                 = India Maharashtra location map.svg
|आकाशदेखावा_शीर्षक            = महाराष्ट्रराज्य 
|अक्षांश = 17.72
|रेखांश= 73.38
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = रत्नागिरी
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = खेड
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = खेड
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = 
|पिन_कोड                   = 415709
|आरटीओ_कोड                = 
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}
'''खेड''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. याच नावाचे गाव या तालुक्याचे मुख्यालय आहे.येथे जुन्या पांडवकालीन लेण्या सुद्धा आहेत. 

खेड नावाचा तालुका पुणे जिल्ह्यातही आहे; त्याचे मुख्यालय [[राजगुरुनगर]] (जुने नाव खेड) येथे आहे.

==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
तालुक्यात मे महिन्यात सरासरीपेक्षा जास्त तापमान असेल.उष्णतेच्या लाटा नेहमीप्रमाणे असतील.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, गुरुवार दिनांक ०२ मे २०२४.&lt;/ref&gt;

==लोकजीवन==
==प्रेक्षणीय स्थळे==
'''श्री काळकाई देवी  मंदिर भरणे''' 

'''रसाळगड''' 

'''महीपतगड''' 

'''कशेडी घाट''' 

'''भोस्ते घाट''' 

==नागरी सुविधा==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

{{विस्तार}}

[[वर्ग:खेड (रत्‍नागिरी) तालुक्यातील गावे]]</text>
      <sha1>2n18kcvqrebgh0thewwjrov495mfrj0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एस.एफ. रॉड्रिगेज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41736</id>
    <revision>
      <id>2690809</id>
      <parentid>2074655</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3378" sha1="28sh17fdbamg9zgzibnaos6pv24dgr7" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| नाव = सुनित फ्रान्सिस रॉड्रिगेज
| चित्र = 
| चित्र आकारमान= 200 px
| क्रम = 
| पद = [[पंजाब]]चे राज्यपाल व [[चंदिगढ]]चे प्रचालक
| कार्यकाळ_आरंभ = १६ नोव्हेंबर २००४
| कार्यकाळ_समाप्ती = २२ जानेवारी २०१०
| मागील = [[अखलाकुर रहमान किडवाई]]
| पुढील = [[शिवराज पाटील]]
| पद1 = [[भारताचे लष्करप्रमुख]]
| कार्यकाळ_आरंभ1 = १ जुलै १९९०
| कार्यकाळ_समाप्ती1 = ३० जून १९९३
| मागील1 = [[विश्वनाथ शर्मा]]
| पुढील1 = [[बिपिनचंद्र जोशी]]
| जन्मदिनांक           = {{जन्म दिनांक आणि वय|1933|9|19}}
| जन्मस्थान            = [[मुंबई]]
| मृत्युदिनांक           = 
| मृत्युस्थान            =
| पक्ष                  =
| धर्म                  =
| सही                  =
| संकेतस्थळ             = 
| तळटीपा               =
}}
जनरल (निवृत्त) डॉ. '''सुनित फ्रान्सिस रॉड्रिगेज''' ( १९ सप्टेंबर १९३३) हे [[भारत]]ाचे एक निवृत्त [[भारतीय लष्कर|लष्करी अधिकारी]], माजी [[भारताचे लष्करप्रमुख|लष्करप्रमुख]] व [[पंजाब]] राज्याचे भूतपूर्व [[राज्यपाल]] आहेत. डिसेंबर १९५२ मध्ये लष्करात प्रवेश मिळवलेले रॉड्रिगेज ४१ वर्षे लष्करसेवा केल्यानंतर ३० जून १९९३ रोजी निवृत्त झाले. त्यांना लष्करी कारकिर्दीदरम्यान [[विशिष्ट सेवा पारितोषिक]] व [[परम विशिष्ट सेवा पारितोषिक]] ही दोन शांतताकालीन पारितोषिके मिळाली.

२००४ ते २०१० दरम्यान रॉड्रिगेज [[पंजाब]]चे राज्यपाल व [[चंदिगढ]]चे प्रचालक ह्या पदांवर होते.

==बाह्य दुवे==
*[http://chandigarh.gov.in/admn_admr-sfr.htm व्यक्तिचित्र]

{{DEFAULTSORT:रॉड्रिगेज, सुनित}}
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:पंजाबचे राज्यपाल]]
[[वर्ग:चंदिगढचे राज्यपाल]]
[[वर्ग:विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>28sh17fdbamg9zgzibnaos6pv24dgr7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690810</id>
      <parentid>2690809</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:57:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3469" sha1="lexhmkaypj79azt5eh66yq7mazwybj8" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| नाव = सुनित फ्रान्सिस रॉड्रिगेज
| चित्र = 
| चित्र आकारमान= 200 px
| क्रम = 
| पद = [[पंजाब]]चे राज्यपाल व [[चंदिगढ]]चे प्रचालक
| कार्यकाळ_आरंभ = १६ नोव्हेंबर २००४
| कार्यकाळ_समाप्ती = २२ जानेवारी २०१०
| मागील = [[अखलाकुर रहमान किडवाई]]
| पुढील = [[शिवराज पाटील]]
| पद1 = [[भारताचे लष्करप्रमुख]]
| कार्यकाळ_आरंभ1 = १ जुलै १९९०
| कार्यकाळ_समाप्ती1 = ३० जून १९९३
| मागील1 = [[विश्वनाथ शर्मा]]
| पुढील1 = [[बिपिनचंद्र जोशी]]
| जन्मदिनांक           = {{जन्म दिनांक आणि वय|1933|9|19}}
| जन्मस्थान            = [[मुंबई]]
| मृत्युदिनांक           = 
| मृत्युस्थान            =
| पक्ष                  =
| धर्म                  =
| सही                  =
| संकेतस्थळ             = 
| तळटीपा               =
}}
जनरल (निवृत्त) डॉ. '''सुनित फ्रान्सिस रॉड्रिगेज''' ( १९ सप्टेंबर १९३३) हे [[भारत]]ाचे एक निवृत्त [[भारतीय लष्कर|लष्करी अधिकारी]], माजी [[भारताचे लष्करप्रमुख|लष्करप्रमुख]] व [[पंजाब]] राज्याचे भूतपूर्व [[राज्यपाल]] आहेत. डिसेंबर १९५२ मध्ये लष्करात प्रवेश मिळवलेले रॉड्रिगेज ४१ वर्षे लष्करसेवा केल्यानंतर ३० जून १९९३ रोजी निवृत्त झाले. त्यांना लष्करी कारकिर्दीदरम्यान [[विशिष्ट सेवा पारितोषिक]] व [[परम विशिष्ट सेवा पारितोषिक]] ही दोन शांतताकालीन पारितोषिके मिळाली.

२००४ ते २०१० दरम्यान रॉड्रिगेज [[पंजाब]]चे राज्यपाल व [[चंदिगढ]]चे प्रचालक ह्या पदांवर होते.

==बाह्य दुवे==
*[http://chandigarh.gov.in/admn_admr-sfr.htm व्यक्तिचित्र]

{{DEFAULTSORT:रॉड्रिगेज, सुनित}}
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:पंजाबचे राज्यपाल]]
[[वर्ग:चंदिगढचे राज्यपाल]]
[[वर्ग:विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>lexhmkaypj79azt5eh66yq7mazwybj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>घटमपूर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००८)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51337</id>
    <revision>
      <id>2690671</id>
      <parentid>2623374</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T14:03:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <origin>2690671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1456" sha1="nkqp6tn3qpz0kmxsp7zzxclaswsnkcx" xml:space="preserve">'''घटमपूर'''  हा [[उत्तर प्रदेश]] राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ होता. २००८ साली हा मतदारसंघ बरखास्त करण्यात आला. 

==हे सुद्धा पहा==
*[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]]

== बाह्य दुवे ==
*{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/GE/PartyCompWinner/S24/partycomp59.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७७ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२० जुलै २०१३}}

[[वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ]]
[[वर्ग:कानपूर नगर जिल्हा]]
[[वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ]]</text>
      <sha1>nkqp6tn3qpz0kmxsp7zzxclaswsnkcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बिल्हौर लोकसभा मतदारसंघ (१९५७-२००८)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51338</id>
    <revision>
      <id>2690673</id>
      <parentid>2623351</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T14:03:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <origin>2690673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1507" sha1="k1ltcdic3fbmjfua8q28y6tiv7xx77g" xml:space="preserve">'''बिल्हौर''' हा [[उत्तर प्रदेश]] राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ होता. २००८ साली हा मतदारसंघ बरखास्त करण्यात आला. 

==हे सुद्धा पहा==
*[[बलरामपूर जिल्हा]]
*[[भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची]]

== बाह्य दुवे ==
*{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/GE/PartyCompWinner/S24/partycomp60.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७७ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२० जुलै २०१३}}

[[वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ]]
[[वर्ग:कानपूर नगर जिल्हा]]
[[वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ]]</text>
      <sha1>k1ltcdic3fbmjfua8q28y6tiv7xx77g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अरविंद गोखले</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56756</id>
    <revision>
      <id>2690703</id>
      <parentid>2672524</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:05:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* प्रकाशित साहित्य{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://gajawaja.in/marathi-short-stories-writer-arvind-gokhale/ |title=कथाव्रती - अरविंद गोखले  |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=गाजावाजा |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०२६-०३-१५ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20250519182324/https://gajawaja.in/marathi-short-stories-writer-arvind-gokhale/ |विदा दिनांक=२०२५-०५-१९}} */</comment>
      <origin>2690703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12607" sha1="sq12vtqwoggqmg32l23js4zvrz22z9d" xml:space="preserve">{{गल्लत|अरविंद व्यंकटेश गोखले}}
{{संदर्भ कमी}}
{{माहितीचौकट साहित्यिक
| नाव =अरविंद गोखले
| चित्र = 
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_शीर्षक = 
| पूर्ण_नाव = अरविंद विष्णू गोखले
| टोपण_नाव = 
| जन्म_दिनांक = १९ फेब्रुवारी १९१९
| जन्म_स्थान =इस्लामपूर 
| मृत्यू_दिनांक = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|1992|10|24|1919|02|19}}
| मृत्यू_स्थान = 
| कार्यक्षेत्र = [[साहित्य]]
| राष्ट्रीयत्व = [[भारत|भारतीय]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| कार्यकाळ = 
| साहित्य_प्रकार = [[कथा]]
| विषय = 
| चळवळ = 
| प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
| प्रभाव = 
| प्रभावित = 
| पुरस्कार = 
| वडील_नाव =विष्णू गोखले 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्‍नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| स्वाक्षरी_चित्र = 
| संकेतस्थळ_दुवा = 
| तळटिपा = 
}}
'''अरविंद विष्णू गोखले''' ([[१९ फेब्रुवारी]], [[इ.स. १९१९|१९१९]] - [[२४ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९९२|१९९२]]) हे एक [[मराठी भाषा|मराठी]] लघुकथा लेखक होते. त्यांचे. शिक्षण पुणे व मुंबई येथे बी.एस्‌सी. पर्यंत (१९४०) झाल्यावर १९४१ मध्ये त्यांना ‘दक्षिणा फेलो’ होण्याचा बहुमान प्राप्त झाला.{{संदर्भ हवा}} पुढे त्यांनी दिल्लीच्या ‘इंपीरिअल  ॲग्रिकल्चर रिसर्च इन्स्टिट्यूट’मधून सायटोजेनिटिक्सचा अभ्यासक्रम पुरा केला. अमेरिकेतील व्हिस्कॉन्सिन विद्यापीठात तांत्रिक वृत्तपत्रविद्येचा अभ्यास करून त्यांनी एम.एस. ही पदवी मिळविली. १९४३ पासून त्यांनी पुण्याच्या शासकीय कृषी महाविद्यालयात संशोधन आणि अध्यापन केले. १९६३नंतर ते मुंबईच्या धरमसी कंपनीत नोकरी करीत होते.{{संदर्भ हवा}}

==लेखन==
‘हेअर कटिंग सलून’ ही त्यांची पहिली कथा पुण्याच्या सर परशुरामभाऊ महाविद्यालयाच्या नियतकालिकात इ.स. १९३५मध्ये प्रसिद्ध झाली.{{संदर्भ हवा}} त्यानंतर त्यांनी साडेतीनशेहून अधिक कथा लिहिल्या. त्यांच्या बऱ्याच कथा, नजराणा (१९४४) ते दागिना (१९७२) पर्यंत प्रसिद्ध झालेल्या पंचवीस कथासंग्रहांत समाविष्ट करण्यात आलेल्या आहेत. ‘कातरवेळ ’, ‘मंजुळा’, ‘रिक्ता’, ‘कॅक्टस’, ‘विघ्नहर्ती’ ह्या त्यांच्या काही विशेष उल्लेखनीय कथा होत.{{संदर्भ हवा}} 

अरविंद गोखले यांच्या अनेक कथांचे युरोपीय व भारतीय भाषांतून अनुवाद झाले आहेत.{{संदर्भ हवा}} स्वतंत्र कथालेखनाखेरीज काही वेचक अमेरिकन कथांचे अनुवाद त्यांनी केले आहेत; तसेच [[ना.सी. फडके]], [[वामन कृष्ण चोरघडे|वामन चोरघडे]], [[व्यंकटेश माडगूळकर]] ह्यांच्या निवडक कथांचे संपादन केले आहे. त्यांनी मराठीतील १९५९ ते १९६३मधील निवडक कथांची वार्षिके प्रसिद्ध केली आहेत. ’अमेरिकेस पहावे जाऊन’  हे अरविंद गोखले यांचे प्रवासवर्णनपर पुस्तक आहे.{{संदर्भ हवा}}

== प्रकाशित साहित्य&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=[https://gajawaja.in/marathi-short-stories-writer-arvind-gokhale/](https://gajawaja.in/marathi-short-stories-writer-arvind-gokhale/) |title=कथाव्रती - अरविंद गोखले  |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=गाजावाजा |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२०२६-०३-१५ |विदा संकेतस्थळ दुवा=[https://web.archive.org/web/20250519182324/https://gajawaja.in/marathi-short-stories-writer-arvind-gokhale/](https://web.archive.org/web/20250519182324/https://gajawaja.in/marathi-short-stories-writer-arvind-gokhale/) |विदा दिनांक=२०२५-०५-१९}}&lt;/ref&gt; ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;

|-
! नाव
! साहित्यप्रकार
! प्रकाशन
! प्रकाशन वर्ष
|-
| अनवांच्छित || माहितीपर || कॉंन्टिनेंटल प्रकाशन ||
|-
| अनामिका || || || १९६१
|-
| अमेरिकेस पहावे जाऊन || प्रवासवर्णन || ||
|-
| अरविंद गोखले यांची कथा || || कॉंन्टिनेंटल प्रकाशन ||
|-
| अल् काईदा ते तालिबान || अनुवादित, मूळ लेखक - सईद सलीम शाहजाद || चिनार प्रकाशन ||

|-
| अक्षता || कथा || सन प्रकाशन ||
|-
| आले पाक || अनुभव कथन || श्रीविद्या प्रकाशन ||
|-
| कथाई || कथासंग्रह || कॉंन्टिनेंटल प्रकाशन ||

|-
| कथांते || || पॉप्युलर प्रकाशन ||

|-
| कथाष्टके || || कॉंन्टिनेंटल प्रकाशन ||

|-
| केळफूल || || मेनका प्रकाशन ||

|-
| गंधवार्ता || कथासंग्रह || पॉप्युलर प्रकाशन ||

|-
| गहिरं || कथासंग्रह || पाॅप्युलर प्रकाशन ||
|-
| गौडबंगाल || कथासंग्रह || श्रीविद्या प्रकाशन ||
|-
| चाहूल || कथासंग्रह || कॉंन्टिनेंटल प्रकाशन ||

|-
| जन्मखुणा || माहितीपर || कॉंन्टिनेंटल प्रकाशन ||

|-
| दागिना || ||  || १९७२
|-
| दि. बा. मोकाशी यांची कथा || संपादित || साहित्य अकादमी ||
|-
| देशांतर || कथासंग्रह || पॉप्युलर प्रकाशन ||

|-
| नजराणा || ||  || १९४४
|-
| निर्यातना || || प्रतिमा प्रकाशन ||

|-
| निर्वाण || || मेनका प्रकाशन ||

|-
| मंजु़ळा || || पॉप्युलर प्रकाशन ||

|-
| माणूस आणि कळस || कथासंग्रह || श्रीविद्या प्रकाशन ||

|-
| मिथिला || ||  || १९५९
|-
| व्यंकटेश माडगूळकर यांची कथा || || कॉंटिनेंटल प्रकाशन ||

|-
| शकुंत || अनुभव कथन || कॉंन्टिनेंटल प्रकाशन ||

|-
| शपथ || कादंबरी || कॉंन्टिनेंटल प्रकाशन ||

|-
| शुभा || आत्मकथन || कॉंन्टिनेंटल प्रकाशन || १९६०
|}

==&lt;ref&gt;अरविंद गोखले यांचे कथाविश्व - लेखक :डाॕ.संस्कृती आवलगावकर,प्रतिमा प्रकाशन ,पुणे&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|दुवा=???|title=अरविंद गोखले यांचे कथाविश्व|last=आवलगावाकर|first=संस्कृती|publisher=प्रतिमा प्रकाशन,पुणे|year=2015|location=Pune}}&lt;/ref&gt;अरविंद गोखले यांच्याविषयी अन्य लेखकांनी लिहिलेली पुस्तके==
*अरविंद गोखले यांच्या लघुकथांचे ’अरविंद गोखले यांची कथा’ या नावाने संकलन करून ते [[भालचंद्र फडके]] यांनी संपादित करून प्रकाशित केले आहे.
* अरविंद गोखले यांच्यावर [[नीला वसंत उपाध्ये]] यांनी 'कथाव्रती अरविंद गोखले' नावाचे व्यक्तिचित्रणात्मक पुस्तक लिहिले आहे.
* त्यांनीच 'अनवट निवडक गोखले' या कथासंग्रहाचे संपादन केले आहे.
* 'पाच कथाकार' या पुस्तकात [[वि.स. खांडेकर]] यांनी अरविंद गोखलें आणि स्वतःसहित अन्य तीन लेखकांच्या कथा संपादित करून प्रकाशित केल्या आहेत.

==पुरस्कार{{संदर्भ हवा}}==
* अरविंद गोखले यांच्या अनामिका, मिथिला आणि शुभा या तीन कथासंग्रहांना महाराष्ट्र शासनाची पारितोषिके मिळाली आहेत.
* त्यांच्या ’गंधवार्ता’ ह्या कथेस एन्‌काउंटर ह्या आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या इंग्रजी मासिकाचे आशियाई-अरबी-आफ्रिका कथास्पर्धेचे पारितोषिक मिळाले होते.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{मराठी साहित्यिक}}

{{DEFAULTSORT:गोखले,अरविंद}}
[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>sq12vtqwoggqmg32l23js4zvrz22z9d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सत्संग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58964</id>
    <revision>
      <id>2690897</id>
      <parentid>1804242</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T10:41:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yashodaasdeo</username>
        <id>156938</id>
      </contributor>
      <comment>अधिक माहिती जोडली</comment>
      <origin>2690897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10026" sha1="dsom0y6oyxl9euhjg9we4p9c70iews2" xml:space="preserve">सत्संग (संस्कृत: सत्सङ्ग; अर्थ: 'सत्याची संगत') म्हणजे आध्यात्मिक किंवा योगविषयक मार्गदर्शनासाठी सद्गुरूंची घेतलेली भेट होय. सत्संग म्हणजे भक्तिपर कार्ये करण्यासाठी सज्जन लोकांचा मेळावा होय.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=vHOODwAAQBAJ&amp;dq=satsanga+good+company&amp;pg=PT242&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=satsanga%20good%20company&amp;f=false|title=Epic Characters of Puranas|last=Bhatta|first=T. N. Padmavati, Dr A. S. Venugopal, Sri Hari, Prof T. N. Prabhakar, T. N. Saraswati, T. R. Krishnamurthy and Vidwan M. N. Lakshminarasimha|date=2019-03-23|publisher=Bharatha Samskruthi Prakashana|isbn=978-93-89028-75-1|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=BSbgGLdGSRIC&amp;dq=satsanga+satguru&amp;pg=PA7815&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false|title=Indian Encyclopaedia|last=Kapoor|first=Subodh|date=2002|publisher=Cosmo Publications|isbn=978-81-7755-257-7|page=७८१५|language=en}}&lt;/ref&gt;

सत्संगात परमेश्वराच्या अवतारलीला, गुणगान याबद्दल ऐकावयास मिळते. साधनांनी जे साधत नाही ते संतसहवासाने साधते. मोक्षाचें तें मूळ सत्संग.

== अर्थ ==
हा शब्द संस्कृतमधील 'सत्' (अर्थ: शुद्धता किंवा सत्य) आणि 'संग' (अर्थ: समूह किंवा सहवास) यांपासून बनला आहे. त्यामुळे 'सत्संग'चा शब्दशः अर्थ 'सत्याचा सहवास' असा होतो; मात्र, उत्तर भारतातील [[संत]] आणि [[भक्ती]] परंपरांमध्ये त्याचे अनेक अर्थ अभिप्रेत आहेत. शार्लोट व्हॉडव्हिल (Charlotte Vaudeville) यांनी 'संत' परंपरेचे वर्णन एक विशिष्ट परंपरा म्हणून केले आहे, कारण यात ईश्वरी नाम (सत्नाम), ईश्वरी गुरू (सद्गुरू) यांच्यावरील भक्ती आणि भक्तांचा सहवास (सत्संग) या गोष्टींवर विशेष भर दिला जातो. भारतीय परंपरांमध्ये 'सत्' ([[सत्य]]) म्हणजे जे शाश्वत आणि अपरिवर्तनीय आहे ते होय. 'चित्' (चैतन्य) आणि '[[आनंद]]' यांच्यासोबतच, 'सत्' हा '[[ब्राह्मण समाज|ब्राह्मण]]' (परम सत्ता) यांचा एक गुणधर्म आहे. या संदर्भात, सत्संग म्हणजे 'ब्रह्म'चा अनुभव घेणे होय; विशेषतः मानवी हृदयात वास करणाऱ्या वैयक्तिक ईश्वराच्या (सगुण ईश्वराच्या) स्वरूपात हा अनुभव घेतला जातो.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://www.worldcat.org/title/ocm62133001|title=Encyclopedia of Hinduism|last=Cush|first=Denise|last2=Robinson|first2=Catherine A.|last3=York|first3=Michael|publisher=Routledge|year=2008|isbn=978-0-7007-1267-0|location=London; New York|pages=774}}&lt;/ref&gt; 

भक्ती परंपरेत, सत्संगाला एक सामुदायिक स्वरूप प्राप्त होते, जे सांसारिक विचलनांमध्ये प्रेरणा आणि एकाग्रतेसाठी भक्तांच्या एकत्र येण्याचे प्रतीक आहे. यामध्ये आध्यात्मिक प्रवचने ऐकणे आणि ईश्वराची स्तुतीगीते गाणे यांचा समावेश असतो.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

कोणत्याही संस्थेद्वारे सत्संग आयोजित करण्याचा मुख्य उद्देश तिच्या इतिहासातील एखाद्या महत्त्वपूर्ण घटनेचे स्मरण करणे हा असतो. साधकाच्या आध्यात्मिक उन्नतीसाठी होणाऱ्या फायद्यांमुळे, योगशास्त्रात कोणत्याही सत्संगात सहभागी होणे हे पुण्यकारक मानले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livehindustan.com/uttar-pradesh/kannauj/story-spiritual-gathering-at-private-guest-house-sant-rampalji-maharaj-s-teachings-on-life-s-sufferings-201744568008302.html|title=सही मार्ग दर्शन की कमी मानव जीवन में दुखों का कारण|date=2025-04-13|website=www.livehindustan.com|language=hi|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt; सत्संग हे साधारणपणे आध्यात्मिक संस्थांद्वारे मोठ्या समूहांच्या उपस्थितीत आयोजित केले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhaskar.com/local/uttar-pradesh/sonbhadra/ghorawal/news/satsang-of-sant-rampal-ji-maharaj-in-ghorawal-134131485.html|title=घोरावल में संत रामपाल जी महाराज का सत्संग: विभिन्न धर्मों के ग्रंथों के बारे में संदेश दिया, परमात्मा के निराकार रूप की व्याख्या की - Ghorawal News|date=2024-12-16|website=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== उद्दिष्टे ==
सत्संग म्हणजे [[वेद]], [[भगवद्‌गीता|गीता]], [[कुराण]] आणि [[गुरु ग्रंथ साहिब]] यांसारख्या पवित्र धर्मग्रंथांवर थेट आधारित असलेल्या परम आध्यात्मिक सत्याचा प्रसार होय. खरा सत्संग साधकाच्या मनातील सर्व शंकांचे पूर्णपणे निरसन करतो आणि परम मुक्ती तसेच जन्म-मृत्यूच्या चक्रातून सुटका मिळवण्याचा निश्चित मार्ग दाखवतो, अशी शिकवण यात दिली जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagatgururampalji.org/en/way-of-living/bhakti-path-satsang-attainment/|title=44. Attainment of Path of Bhakti from Satsang {{!}} Way of Living|website=Jagat Guru Rampal Ji|language=en|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

एक मुख्य तत्त्व असे आहे की, योग्य सत्संगामुळे आत्म्यामध्ये गोंधळ किंवा आध्यात्मिक शंकांना अजिबात वाव उरत नाही. सत्संगामध्ये सहभागी होणे आणि त्यातील उपदेशांचे आचरण करणे यांचा अंतिम उद्देश म्हणजे नश्वर व दुःखमय जगाचा त्याग करून परमेश्वराचे सर्वोच्च धाम येथे शाश्वत मुक्ती प्राप्त करणे. खऱ्या सत्संगामध्ये केवळ परम सत्य असते; त्यात मानवनिर्मित कथा, दंतकथा किंवा प्रथांची (लोकवेद) कोणतीही भेसळ नसते. तो परमत्म्याचे (ईश्वराचे) वास्तविक स्वरूप स्पष्ट करतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagatgururampalji.org/en/special-message-spirituality-devotees/special-message-part-4/|title=Special Message Part 4: Importance of Satsang for Souls|website=Jagat Guru Rampal Ji|language=en|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== उपक्रम ==
सत्संगामध्ये खालील उपक्रम होऊ शकतात:

* आध्यात्मिक प्रवचन
* पाठ
* भंडारा
* रक्तदान शिबिरे
* वृक्षारोपण
* स्वच्छता कार्यक्रम
* आध्यात्मिक कथा
* विवाह सोहळे

== See also ==

* [[गुरु|गुरू]]
* [[ऋषी]]
* [[हिंदू धर्म]]
* [[अध्यात्म]]
{{विस्तार}}

[[वर्ग:अध्यात्म]]</text>
      <sha1>dsom0y6oyxl9euhjg9we4p9c70iews2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690898</id>
      <parentid>2690897</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T10:41:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — गुरूचा उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#गुरूचा उकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2690898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10026" sha1="qrk5vn9oj1z0smi6n0o05ezlvzn6v4j" xml:space="preserve">सत्संग (संस्कृत: सत्सङ्ग; अर्थ: 'सत्याची संगत') म्हणजे आध्यात्मिक किंवा योगविषयक मार्गदर्शनासाठी सद्गुरूंची घेतलेली भेट होय. सत्संग म्हणजे भक्तिपर कार्ये करण्यासाठी सज्जन लोकांचा मेळावा होय.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=vHOODwAAQBAJ&amp;dq=satsanga+good+company&amp;pg=PT242&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=satsanga%20good%20company&amp;f=false|title=Epic Characters of Puranas|last=Bhatta|first=T. N. Padmavati, Dr A. S. Venugopal, Sri Hari, Prof T. N. Prabhakar, T. N. Saraswati, T. R. Krishnamurthy and Vidwan M. N. Lakshminarasimha|date=2019-03-23|publisher=Bharatha Samskruthi Prakashana|isbn=978-93-89028-75-1|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=BSbgGLdGSRIC&amp;dq=satsanga+satguru&amp;pg=PA7815&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false|title=Indian Encyclopaedia|last=Kapoor|first=Subodh|date=2002|publisher=Cosmo Publications|isbn=978-81-7755-257-7|page=७८१५|language=en}}&lt;/ref&gt;

सत्संगात परमेश्वराच्या अवतारलीला, गुणगान याबद्दल ऐकावयास मिळते. साधनांनी जे साधत नाही ते संतसहवासाने साधते. मोक्षाचें तें मूळ सत्संग.

== अर्थ ==
हा शब्द संस्कृतमधील 'सत्' (अर्थ: शुद्धता किंवा सत्य) आणि 'संग' (अर्थ: समूह किंवा सहवास) यांपासून बनला आहे. त्यामुळे 'सत्संग'चा शब्दशः अर्थ 'सत्याचा सहवास' असा होतो; मात्र, उत्तर भारतातील [[संत]] आणि [[भक्ती]] परंपरांमध्ये त्याचे अनेक अर्थ अभिप्रेत आहेत. शार्लोट व्हॉडव्हिल (Charlotte Vaudeville) यांनी 'संत' परंपरेचे वर्णन एक विशिष्ट परंपरा म्हणून केले आहे, कारण यात ईश्वरी नाम (सत्नाम), ईश्वरी गुरू (सद्गुरू) यांच्यावरील भक्ती आणि भक्तांचा सहवास (सत्संग) या गोष्टींवर विशेष भर दिला जातो. भारतीय परंपरांमध्ये 'सत्' ([[सत्य]]) म्हणजे जे शाश्वत आणि अपरिवर्तनीय आहे ते होय. 'चित्' (चैतन्य) आणि '[[आनंद]]' यांच्यासोबतच, 'सत्' हा '[[ब्राह्मण समाज|ब्राह्मण]]' (परम सत्ता) यांचा एक गुणधर्म आहे. या संदर्भात, सत्संग म्हणजे 'ब्रह्म'चा अनुभव घेणे होय; विशेषतः मानवी हृदयात वास करणाऱ्या वैयक्तिक ईश्वराच्या (सगुण ईश्वराच्या) स्वरूपात हा अनुभव घेतला जातो.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://www.worldcat.org/title/ocm62133001|title=Encyclopedia of Hinduism|last=Cush|first=Denise|last2=Robinson|first2=Catherine A.|last3=York|first3=Michael|publisher=Routledge|year=2008|isbn=978-0-7007-1267-0|location=London; New York|pages=774}}&lt;/ref&gt; 

भक्ती परंपरेत, सत्संगाला एक सामुदायिक स्वरूप प्राप्त होते, जे सांसारिक विचलनांमध्ये प्रेरणा आणि एकाग्रतेसाठी भक्तांच्या एकत्र येण्याचे प्रतीक आहे. यामध्ये आध्यात्मिक प्रवचने ऐकणे आणि ईश्वराची स्तुतीगीते गाणे यांचा समावेश असतो.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

कोणत्याही संस्थेद्वारे सत्संग आयोजित करण्याचा मुख्य उद्देश तिच्या इतिहासातील एखाद्या महत्त्वपूर्ण घटनेचे स्मरण करणे हा असतो. साधकाच्या आध्यात्मिक उन्नतीसाठी होणाऱ्या फायद्यांमुळे, योगशास्त्रात कोणत्याही सत्संगात सहभागी होणे हे पुण्यकारक मानले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.livehindustan.com/uttar-pradesh/kannauj/story-spiritual-gathering-at-private-guest-house-sant-rampalji-maharaj-s-teachings-on-life-s-sufferings-201744568008302.html|title=सही मार्ग दर्शन की कमी मानव जीवन में दुखों का कारण|date=2025-04-13|website=www.livehindustan.com|language=hi|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt; सत्संग हे साधारणपणे आध्यात्मिक संस्थांद्वारे मोठ्या समूहांच्या उपस्थितीत आयोजित केले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhaskar.com/local/uttar-pradesh/sonbhadra/ghorawal/news/satsang-of-sant-rampal-ji-maharaj-in-ghorawal-134131485.html|title=घोरावल में संत रामपाल जी महाराज का सत्संग: विभिन्न धर्मों के ग्रंथों के बारे में संदेश दिया, परमात्मा के निराकार रूप की व्याख्या की - Ghorawal News|date=2024-12-16|website=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== उद्दिष्टे ==
सत्संग म्हणजे [[वेद]], [[भगवद्‌गीता|गीता]], [[कुराण]] आणि [[गुरू ग्रंथ साहिब]] यांसारख्या पवित्र धर्मग्रंथांवर थेट आधारित असलेल्या परम आध्यात्मिक सत्याचा प्रसार होय. खरा सत्संग साधकाच्या मनातील सर्व शंकांचे पूर्णपणे निरसन करतो आणि परम मुक्ती तसेच जन्म-मृत्यूच्या चक्रातून सुटका मिळवण्याचा निश्चित मार्ग दाखवतो, अशी शिकवण यात दिली जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagatgururampalji.org/en/way-of-living/bhakti-path-satsang-attainment/|title=44. Attainment of Path of Bhakti from Satsang {{!}} Way of Living|website=Jagat Guru Rampal Ji|language=en|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

एक मुख्य तत्त्व असे आहे की, योग्य सत्संगामुळे आत्म्यामध्ये गोंधळ किंवा आध्यात्मिक शंकांना अजिबात वाव उरत नाही. सत्संगामध्ये सहभागी होणे आणि त्यातील उपदेशांचे आचरण करणे यांचा अंतिम उद्देश म्हणजे नश्वर व दुःखमय जगाचा त्याग करून परमेश्वराचे सर्वोच्च धाम येथे शाश्वत मुक्ती प्राप्त करणे. खऱ्या सत्संगामध्ये केवळ परम सत्य असते; त्यात मानवनिर्मित कथा, दंतकथा किंवा प्रथांची (लोकवेद) कोणतीही भेसळ नसते. तो परमत्म्याचे (ईश्वराचे) वास्तविक स्वरूप स्पष्ट करतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagatgururampalji.org/en/special-message-spirituality-devotees/special-message-part-4/|title=Special Message Part 4: Importance of Satsang for Souls|website=Jagat Guru Rampal Ji|language=en|access-date=2026-06-23}}&lt;/ref&gt;

== उपक्रम ==
सत्संगामध्ये खालील उपक्रम होऊ शकतात:

* आध्यात्मिक प्रवचन
* पाठ
* भंडारा
* रक्तदान शिबिरे
* वृक्षारोपण
* स्वच्छता कार्यक्रम
* आध्यात्मिक कथा
* विवाह सोहळे

== See also ==

* [[गुरु|गुरू]]
* [[ऋषी]]
* [[हिंदू धर्म]]
* [[अध्यात्म]]
{{विस्तार}}

[[वर्ग:अध्यात्म]]</text>
      <sha1>qrk5vn9oj1z0smi6n0o05ezlvzn6v4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>स्टार प्रवाह</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59039</id>
    <revision>
      <id>2690662</id>
      <parentid>2690629</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36228-28</username>
        <id>184520</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-36334-72|~2026-36334-72]] ([[User talk:~2026-36334-72|चर्चा]])यांची आवृत्ती [[Special:Diff/2690629|2690629]] परतवली.</comment>
      <origin>2690662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31278" sha1="hkbemk40lfqndsj6tqxeve7k92sm093" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाहिनी
|नाव             = स्टार प्रवाह
|चित्र             = Star Pravah 2023.png
|चित्रसाईज         = 
|चित्र_माहिती        = 
|चित्र२            = 
|सुरुवात           = २४ नोव्हेंबर २००८
|चित्र स्वरूप        = 
|शेवटचे_प्रसारण      = 
|चित्र_प्रकार         = 
|प्रेक्षक_संख्या       = 
|प्रेक्षक_संख्या_सध्या   = 
|प्रेक्षक_संख्या_माहिती  = 
|नेटवर्क           = स्टार इंडिया
|मालक           = [[डिझ्नी स्टार]]
|ब्रीदवाक्य          = मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह
|देश             = [[भारत]]
|प्रसारण क्षेत्र        = 
|मुख्यालय          = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]
|जुने नाव          = 
|बदललेले नाव       = 
|भगिनी वाहिनी       = [[प्रवाह पिक्चर]]
|प्रसारण वेळ         = दुपारी १ ते ३.३० आणि संध्या. ६.३० ते रात्री १२ (प्राइम टाइम)
|संकेतस्थळ          ={{URL|https://www.hotstar.com/channels/star-pravah|स्टार प्रवाह}} [[डिझ्नी+ हॉटस्टार]]वर
}}

'''स्टार प्रवाह''' ही एक [[मराठी]] दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे, जी मराठी मनोरंजनात्मक मालिका व वास्तविक कार्यक्रम दाखवते. स्टार प्रवाह हे [[वॉल्ट डिझ्नी कंपनी इंडिया]] च्या उपकंपनी असलेल्या [[डिझ्नी स्टार]]च्या (माजी नाव ''स्टार इंडिया''), मालकीचे असून स्टार प्रवाहची सुरुवात २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी झाली. स्टार प्रवाह एचडी १ मे २०१६ रोजी सुरू झाले. दर रविवारी [[स्टार प्रवाह महाएपिसोड]] प्रसारित केले जातात.

==इतिहास==
स्टार प्रवाह ही स्टार इंडियाची मराठी वाहिनी आहे, स्टार जलशा या बंगाली वाहिनी नंतर २४ नोव्हेंबर २००८ रोजी लाँच केले गेले आणि त्याच लोगोची कॉपी केली गेली, फक्त रंग लाल ऐवजी निळा होता. नवीन लोगो आणि ग्राफिक्स असलेली वाहिनी (बंगाली चॅनेल स्टार जलशाद्वारे १७ जून २०१२ ते १७ फेब्रुवारी २०१९ या कालावधीत वापरलेला लोगो आणि ग्राफिक्स). ३ फेब्रुवारी २०१४ रोजी वाहिनीला &quot;स्वप्नांना पंख नवे&quot; या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. वाहिनीला परत १० ऑक्टोबर २०१६ रोजी &quot;आता थांबायचं नाय&quot; या टॅगलाइनसह रिब्रँड केले गेले. त्यानंतर परत एकदा २ डिसेंबर २०१९ रोजी &quot;मराठी परंपरा, मराठी प्रवाह!&quot; या नवीन टॅगलाइनसह, नवीन लोगो आणि ग्राफिक्ससह वाहिनीने स्वतःला रिब्रँड केले. १ मे २०१६ रोजी, स्टार प्रवाह एचडी नावाच्या वाहिनीची हाय-डेफिनिशन फीड लाँच करण्यात आले.

==पुरस्कार व सोहळे==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! सुरू झाल्याचे वर्ष || कार्यक्रमाचे नाव
|-
|२०१४-२०१८
|''येरे येरे''
|-
|२०१६
|''स्टार प्रवाह रत्न''
|-
|२०२१-चालू
|''[[स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार]]''
|-
|२०२१-चालू
|''स्टार प्रवाह गणेशोत्सव''
|-
|२०२२
|''स्टार प्रवाह धुमधडाका''
|-
|२०२३-चालू
|''स्टार प्रवाह ढिंचॅक दिवाळी''
|}

==प्रसारित कार्यक्रम==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक
! मालिका
! वेळ
! रूपांतरण
|-
| ७ जुलै २०२५
| [[हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)|हळद रुसली कुंकू हसलं]]
| दुपारी १ वाजता
|
|-
| १६ डिसेंबर २०२४
| [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]]
| दुपारी १.३० वाजता
| तमिळ मालिका इरामना रोजावे २
|-
| १५ सप्टेंबर २०२५
| लपंडाव
| दुपारी २ वाजता
|
|-
| १९ जानेवारी २०२६
| तुझ्या सोबतीने
| दुपारी २.३० वाजता
|
|-
| १४ फेब्रुवारी २०२२
| [[मुरांबा (मालिका)|मुरांबा]]
| दुपारी ३ वाजता
| हिंदी मालिका सुहानी सी एक लडकी
|-
| १५ डिसेंबर २०२५
| [[वचन दिले तू मला]]
| संध्या. ६.३० वाजता
| बंगाली मालिका गीता एल.एल.बी.
|-
| २९ जून २०२६
| विसरु नको तू मला
| संध्या. ७ वाजता
|
|-
| १५ जून २०२६
| [[सुना येती घरा]]
| संध्या. ७.३० वाजता
| तमिळ मालिका पांडेयन स्टोर २
|-
| २३ डिसेंबर २०२४
| [[तू ही रे माझा मितवा]]
| रात्री ८ वाजता
| हिंदी मालिका [[इस प्यार को क्या नाम दूँ]]
|-
| ५ डिसेंबर २०२२
| [[ठरलं तर मग!]]
| रात्री ८.३० वाजता
| तमिळ मालिका रोजा
|-
| १ जून २०२६
| पाठराखीण
| रात्री ९ वाजता
| हिंदी मालिका सपना बाबुल का... बिदाई
|-
| ३० मार्च २०२६
| आनंदी
| रात्री ९.३० वाजता
| हिंदी मालिका बंदिनी
|-
| २७ एप्रिल २०२६
| [[बाई तुझा आशीर्वाद]]
| रात्री १० वाजता
| तमिळ मालिका अय्यानार थुनाई
|-
| १८ मार्च २०२४
| [[घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)|घरोघरी मातीच्या चुली]]
| रात्री १०.४५ वाजता
| हिंदी मालिका कहानी घर घर की
|-
| २७ मे २०२४
| येड लागलं प्रेमाचं
| रात्री ११.३० वाजता
| तेलुगू मालिका गोरिंटाकू
|}

==नव्या मालिका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक
! मालिका
! रूपांतरण
|-
| rowspan=&quot;4&quot;| लवकरच..
| आमच्या लाडक्या नाईक बाई
| मल्याळम मालिका टीचरम्मा
|-
| मराठी मीडियम
| बंगाली मालिका बांग्ला मीडियम
|-
| मी कात टाकली
|
|-
| [[आता होऊ दे धिंगाणा]] ५
| तमिळ कार्यक्रम एन्किट्टा मोधाडे
|}

==जुन्या मालिका==
# [[अग्निहोत्र (मालिका)|अग्निहोत्र]]
# [[अग्निहोत्र २]]
# [[अबोली (मालिका)|अबोली]]
# [[आई कुठे काय करते!]]
# [[कुन्या राजाची गं तू राणी]]
# [[छत्रीवाली]]
# [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा]]
# [[ठिपक्यांची रांगोळी (मालिका)|ठिपक्यांची रांगोळी]]
# [[तुझं नि माझं घर श्रीमंताचं]]
# [[तुझेच मी गीत गात आहे]]
# [[थोडं तुझं आणि थोडं माझं]]
# [[दुर्वा (मालिका)|दुर्वा]]
# [[देवयानी (मालिका)|देवयानी]]
# [[नकळत सारे घडले]]
# [[पिंकीचा विजय असो!]]
# [[पुढचं पाऊल (मालिका)|पुढचं पाऊल]]
# [[प्रेमाचा गेम सेम टू सेम]]
# [[प्रेमाची गोष्ट (मालिका)|प्रेमाची गोष्ट]]
# [[फुलाला सुगंध मातीचा]]
# [[मन उधाण वाऱ्याचे]]
# [[मी सावित्रीबाई जोतीराव फुले]]
# [[मुलगी झाली हो]]
# [[मोलकरीण बाई - मोठी तिची सावली]]
# [[रंग माझा वेगळा]]
# [[राजा शिवछत्रपती (मालिका)|राजा शिवछत्रपती]]
# [[लग्नाची बेडी (मालिका)|लग्नाची बेडी]]
# [[लक्ष्मीच्या पाऊलांनी]]
# [[लक्ष्य (मालिका)|लक्ष्य]]
# [[लेक माझी लाडकी]]
# [[शुभविवाह (मालिका)|शुभविवाह]]
# [[स्वप्नांच्या पलिकडले]]
# [[सहकुटुंब सहपरिवार]]
# [[साधी माणसं (मालिका)|साधी माणसं]]
# [[स्वाभिमान - शोध अस्तित्वाचा]]
# [[सांग तू आहेस का?]]
# [[सुख म्हणजे नक्की काय असतं!]]
# आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत!
# कोण होतीस तू, काय झालीस तू!
# काजळमाया
# उदे गं अंबे
# जे३ जंक्शन
# गोष्ट एका लग्नाची
# गोष्ट एका कॉलेजची
# गोष्ट एका आनंदीची
# गोष्ट एका जप्तीची
# कुकुचकू
# असे का घडले?
# जिवलगा
# जीवलगा
# चारचौघी
# कुलस्वामिनी
# कुळ स्वामिनी
# दार उघडा ना गडे
# अंतरपाट
# वचन दिले तू मला
# कशाला उद्याची बात
# ओळख - ध्यास स्वप्नांचा
# झुंज
# बंध रेशमाचे
# दोन किनारे दोघी आपण
# तुजवीण सख्या रे
# धर्मकन्या
# सुवासिनी
# अनोळखी दिशा
# मांडला दोन घडीचा डाव
# लक्ष्मी वर्सेस सरस्वती
# पंचनामा
# माधुरी मिडलक्लास
# मानसीचा चित्रकार तो
# मन धागा धागा जोडते नवा
# आम्ही दोघे राजा राणी
# आराधना
# आंबट गोड
# अरे वेड्या मना
# बे दुणे दहा
# प्रीती परी तुजवरी
# रुंजी
# लगोरी - मैत्री रिटर्न्स
# जयोस्तुते
# येक नंबर
# तू जिवाला गुंतवावे
# तुमचं आमचं सेम असतं
# छोटी मालकीण
# दुहेरी
# नकुशी तरीही हवीहवीशी
# नशीबवान
# गं सहाजणी
# गोठ
# ललित २०५
# साथ दे तू मला
# साता जल्माच्या गाठी
# शतदा प्रेम करावे
# तुझ्या इश्काचा नादखुळा
# वैजू नंबर १
# नवे लक्ष्य
# प्रेमा तुझा रंग कसा
# प्रेमा तुझा रंग कसा २
# स्पेशल ५
# जय देवा श्री गणेशा
# दख्खनचा राजा जोतिबा
# श्री गुरुदेव दत्त
# विठू माऊली
# जय भवानी जय शिवाजी

===अनुवादित मालिका===
# ५ स्टार किचन
# देवांचे देव महादेव
# महाभारत
# श्री गणेश
# [[रामायण (मालिका)|रामायण]]
# [[सत्यमेव जयते (दूरचित्रवाणी मालिका)|सत्यमेव जयते]]

==कथाबाह्य कार्यक्रम==
# [[भांडा सौख्य भरे]]
# [[मी होणार सुपरस्टार]]
# [[मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद]]
# शिट्टी वाजली रे
# आता होऊन जाऊ द्या
# आम्ही ट्रॅव्हलकर
# कॉमेडी बिमेडी
# ढाबळ एक तास टाइमपास
# ढिंका चिका - कॉमेडीचा नवा फॉर्म्युला
# एक टप्पा आऊट
# जोडी जमली रे
# जस्ट डान्स
# किचनची सुपरस्टार
# महाराष्ट्राचा डान्सिंग सुपरस्टार
# महाराष्ट्राचा नच बलिये
# मंडळ भारी आहे
# नांदा सौख्य भरे
# पोटोबा प्रसन्न
# स्टार दरबार
# सून सासू सून
# सुप्रिया सचिन शो - जोडी तुझी माझी
# विकता का उत्तर?
# विसावा - एक घर मनासारखं
# झेप

==टीआरपी==
२०२१ च्या १४ व्या आठवड्यात, स्टार प्रवाह दहा सर्वाधिक पाहिल्या गेलेल्या भारतीय पे प्लॅटफॉर्म दूरचित्रवाणी चॅनेलमध्ये 1341.11 AMAs सह दहाव्या स्थानावर सामील झाले.

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!rowspan=&quot;2&quot; | आठवडा आणि वर्ष
!colspan=&quot;6&quot; | BARC AMAs
|-
!मेगा सिटी
!क्रमांक
!हिंदी भाषिक मार्केट
!क्रमांक
!भारत
!क्रमांक
|-
|आठवडा ३७, २०२१
|rowspan=&quot;23&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1539.19
|5
|1556.26
|10
|-
|आठवडा ३८, २०२१
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1551.06
|9
|-
|आठवडा ४५, २०२१
|1517.06
|10
|-
|आठवडा ४६, २०२१
|1576.53
|5
|1601.66
|8
|-
|आठवडा ४७, २०२१
|1546.27
|5
|1568.70
|8
|-
|आठवडा ४८, २०२१
|rowspan=&quot;5&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1544.46
|10
|-
|आठवडा ४९, २०२१
|1552.12
|10
|-
|आठवडा १, २०२२
|1617.21
|10
|-
|आठवडा २, २०२२
|1534.71
|10
|-
|आठवडा ३, २०२२
|1513
|10
|-
|आठवडा ९, २०२२
|1471.21
|5
|1495.43
|8
|-
|आठवडा १०, २०२२
|1471.95
|5
|1497.25
|8
|-
|आठवडा ११, २०२२
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1482.54
|9
|-
|आठवडा १२, २०२२
|1492.23
|10
|-
|आठवडा १३, २०२२
|1442.28
|10
|-
|आठवडा १४, २०२२
|1487.64
|5
|1517.08
|8
|-
|आठवडा १५, २०२२
|1341.36
|5
|1363.42
|8
|-
|आठवडा १६, २०२२
|1406.77
|5
|1424.58
|9
|-
|आठवडा १७, २०२२
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1416.39
|9
|-
|आठवडा १९, २०२२
|1350.4
|10
|-
|आठवडा २१, २०२२
|1381.04
|10
|-
|आठवडा २२, २०२२
|1480.72
|5
|1507.05
|8
|-
|आठवडा २३, २०२२
|1381.56
|5
|1405.59
|9
|-
|आठवडा २४, २०२२
|291.28
|5
|1474.45
|5
|1504.76
|9
|-
|आठवडा २५, २०२२
|287.99
|5
|rowspan=&quot;5&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|-
|आठवडा २८, २०२२
|rowspan=&quot;9&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1532.94
|9
|-
|आठवडा २९, २०२२
|1504.15
|8
|-
|आठवडा ३०, २०२२
|1440.66
|10
|-
|आठवडा ३१, २०२२
|1514.69
|9
|-
|आठवडा ३२, २०२२
|1500.53
|5
|1523.61
|9
|-
|आठवडा ३३, २०२२
|1565.54
|5
|1593.55
|8
|-
|आठवडा ३४, २०२२
|1584.93
|5
|1609.75
|7
|-
|आठवडा ३५, २०२२
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1429.83
|10
|-
|आठवडा ३७, २०२२
|1626.5
|4
|1649.99
|6
|-
|आठवडा ३८, २०२२
|280.84
|5
|1565.88
|4
|1587.26
|6
|-
|आठवडा ३९, २०२२
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1487.64
|5
|1509.02
|7
|-
|आठवडा ४०, २०२२
|1550.58
|5
|1575.49
|7
|-
|आठवडा ४१, २०२२
|281.01
|5
|1572.55
|5
|1599.75
|8
|-
|आठवडा ४२, २०२२
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1595.63
|5
|1616.71
|7
|-
|आठवडा ४३, २०२२
|1562.95
|5
|1585.67
|7
|-
|आठवडा ४४, २०२२
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1667.66
|8
|-
|आठवडा ४५, २०२२
|1669.9
|8
|-
|आठवडा ४६, २०२२
|293.21
|5
|1639.66
|5
|1660.83
|7
|-
|आठवडा ४७, २०२२
|288.15
|5
|1640.03
|5
|1662.68
|7
|-
|आठवडा ४८, २०२२
|286.02
|5
|1651.62
|5
|1675.98
|7
|-
|आठवडा ४९, २०२२
|284.08
|5
|1616.36
|5
|1643.6
|7
|-
|आठवडा ५०, २०२२
|298.07
|5
|1602
|5
|1627.25
|7
|-
|आठवडा ५१, २०२२
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1534.69
|5
|1559
|8
|-
|आठवडा ५२, २०२२
|1585.68
|5
|1610.02
|8
|-
|आठवडा १, २०२३
|276.4
|5
|1596.73
|5
|1619.82
|7
|-
|आठवडा २, २०२३
|292.83
|4
|1624.55
|5
|1644.4
|7
|-
|आठवडा ३, २०२३
|314.32
|4
|1711.93
|5
|1732.54
|7
|-
|आठवडा ४, २०२३
|307.1
|4
|1630.69
|5
|1648.57
|7
|-
|आठवडा ५, २०२३
|303.49
|4
|1627.73
|5
|1646.8
|7
|-
|आठवडा ६, २०२३
|292.82
|4
|1603.74
|5
|1625.13
|7
|-
|आठवडा ७, २०२३
|298.62
|4
|1646.78
|5
|1672.17
|7
|-
|आठवडा ८, २०२३
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1222.15
|5
|1246.77
|8
|-
|आठवडा ९, २०२३
|290.3
|4
|1617.14
|4
|1638.73
|7
|-
|आठवडा १०, २०२३
|284.31
|5
|1583.58
|5
|1602.8
|8
|-
|आठवडा ११, २०२३
|rowspan=&quot;7&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1568.32
|5
|1583.43
|8
|-
|आठवडा १२, २०२३
|1586.79
|4
|1601.86
|7
|-
|आठवडा १३, २०२३
|1511.79
|4
|1526.8
|7
|-
|आठवडा १४, २०२३
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1404.25
|9
|-
|आठवडा २०, २०२३
|1379.8
|10
|-
|आठवडा २१, २०२३
|1336.04
|10
|-
|आठवडा २२, २०२३
|1432.9
|5
|1455.53
|9
|-
|आठवडा २३, २०२३
|286.07
|5
|1450.61
|5
|1475.28
|9
|-
|आठवडा २४, २०२३
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1391.97
|5
|1413.13
|9
|-
|आठवडा २५, २०२३
|297.47
|5
|1508.04
|5
|1529.61
|8
|-
|आठवडा २६, २०२३
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|rowspan=&quot;7&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1508.18
|10
|-
|आठवडा २७, २०२३
|311.63
|5
|1586.14
|9
|-
|आठवडा २८, २०२३
|305.63
|5
|1576.27
|9
|-
|आठवडा २९, २०२३
|305.11
|4
|1604.36
|9
|-
|आठवडा ३०, २०२३
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1538.86
|10
|-
|आठवडा ३१, २०२३
|1590.24
|10
|-
|आठवडा ३२, २०२३
|300.09
|4
|1560.37
|10
|-
|आठवडा ३३, २०२३
|312.78
|4
|1645.59
|5
|1666.5
|8
|-
|आठवडा ३४, २०२३
|359.56
|2
|1773.39
|3
|1793.95
|5
|-
|आठवडा ३५, २०२३
|319.48
|3
|1637.29
|5
|1656.78
|8
|-
|आठवडा ३६, २०२३
|342.24
|2
|1726.76
|4
|1749.07
|7
|-
|आठवडा ३७, २०२३
|326.07
|5
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1643.41
|9
|-
|आठवडा ३८, २०२३
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1493.7
|10
|-
|आठवडा ३९, २०२३
|315.15
|5
|1606.96
|5
|1628.03
|8
|-
|आठवडा ४०, २०२३
|371.71
|4
|1845.97
|3
|1868.71
|5
|-
|आठवडा ४१, २०२३
|354.49
|5
|1746.04
|4
|1765.6
|7
|-
|आठवडा ४२, २०२३
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1728.18
|4
|1748.5
|7
|-
|आठवडा ४३, २०२३
|1688.71
|5
|1709.19
|8
|-
|आठवडा ४४, २०२३
|1688.53
|5
|1709
|8
|-
|आठवडा ४५, २०२३
|1688.86
|5
|1709.35
|8
|-
|आठवडा ४६, २०२३
|314.47
|5
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1602.99
|9
|-
|आठवडा ४७, २०२३
|334.4
|5
|1761.59
|4
|1782.84
|6
|-
|आठवडा ४८, २०२३
|340.02
|5
|1774.83
|3
|1797.74
|5
|-
|आठवडा ४९, २०२३
|330.75
|3
|1733.14
|4
|1753.03
|6
|-
|आठवडा ५०, २०२३
|345.59
|4
|1748.28
|4
|1773.41
|6
|-
|आठवडा ५१, २०२३
|350.51
|4
|1787.22
|4
|1812.24
|6
|-
|आठवडा ५२, २०२३
|334.81
|4
|1720.19
|5
|1743.27
|7
|-
|आठवडा १, २०२४
|331.16
|4
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1752.61
|8
|-
|आठवडा २, २०२४
|328.3
|4
|1692.61
|5
|1717.1
|8
|-
|आठवडा ३, २०२४
|335.95
|4
|1701.59
|4
|1727.75
|7
|-
|आठवडा ४, २०२४
|313.03
|4
|1595.58
|5
|1619.65
|7
|-
|आठवडा ५, २०२४
|324.83
|4
|1639.19
|4
|1663.48
|7
|-
|आठवडा ६, २०२४
|340.76
|4
|1699.56
|3
|1729.21
|5
|-
|आठवडा ७, २०२४
|335.94
|4
|1669.05
|3
|1697.39
|5
|-
|आठवडा ८, २०२४
|330.64
|4
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1616.1
|7
|-
|आठवडा ९, २०२४
|328.81
|4
|1588.34
|5
|1609.17
|8
|-
|आठवडा १०, २०२४
|340.62
|4
|1674.46
|3
|1700.32
|5
|-
|आठवडा ११, २०२४
|362.68
|3
|1764.45
|3
|1793.48
|5
|-
|आठवडा १२, २०२४
|'''391.66'''
|1
|'''1917.04'''
|3
|'''1944.9'''
|5
|-
|आठवडा १३, २०२४
|343.27
|4
|1720.83
|5
|1745.54
|7
|-
|आठवडा १४, २०२४
|333.75
|4
|1678.56
|5
|1701.37
|7
|-
|आठवडा १५, २०२४
|324.31
|4
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1661.26
|8
|-
|आठवडा १६, २०२४
|300.91
|4
|1466.09
|9
|-
|आठवडा १७, २०२४
|329.14
|4
|1473.76
|5
|1497.09
|8
|-
|आठवडा १८, २०२४
|313.84
|4
|1475.98
|5
|1503.38
|8
|-
|आठवडा १९, २०२४
|308.96
|4
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1480.3
|8
|-
|आठवडा २०, २०२४
|290.19
|4
|1355.01
|10
|-
|आठवडा २१, २०२४
|303.99
|4
|1445.34
|9
|-
|आठवडा २२, २०२४
|310.75
|3
|1571.52
|5
|1599.8
|7
|-
|आठवडा २३, २०२४
|313.07
|3
|1467.74
|5
|1491.59
|7
|-
|आठवडा २४, २०२४
|331.61
|3
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1518.06
|9
|-
|आठवडा २५, २०२४
|318.92
|4
|1513.29
|5
|1534.75
|8
|-
|आठवडा २६, २०२४
|319.09
|5
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1524.55
|10
|-
|आठवडा २७, २०२४
|313.37
|3
|1514.53
|9
|-
|आठवडा २८, २०२४
|318.09
|3
|1491.43
|5
|1518.17
|8
|-
|आठवडा २९, २०२४
|325
|4
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1577.98
|9
|-
|आठवडा ३०, २०२४
|335.81
|4
|1602.54
|9
|-
|आठवडा ३१, २०२४
|343.55
|3
|1689.2
|5
|1711.82
|7
|-
|आठवडा ३२, २०२४
|329.03
|4
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1621.83
|9
|-
|आठवडा ३३, २०२४
|310.4
|4
|1549.35
|9
|-
|आठवडा ३४, २०२४
|296.72
|5
|1498.66
|9
|-
|आठवडा ३५, २०२४
|307.97
|5
|1681.19
|8
|-
|आठवडा ३६, २०२४
|356.7
|3
|1797.18
|4
|1838.66
|6
|-
|आठवडा ३७, २०२४
|310
|5
|1611.89
|5
|1651.56
|8
|-
|आठवडा ३८, २०२४
|318.17
|4
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1715.5
|8
|-
|आठवडा ३९, २०२४
|313.2
|5
|1661.08
|8
|-
|आठवडा ४०, २०२४
|307.53
|5
|1604.69
|8
|-
|आठवडा ४१, २०२४
|305.13
|5
|1589.28
|5
|1628.91
|8
|-
|आठवडा ४२, २०२४
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1568.83
|5
|1595.94
|8
|-
|आठवडा ४३, २०२४
|326.61
|4
|1675.11
|4
|1710.53
|6
|-
|आठवडा ४४, २०२४
|302.04
|4
|1605.42
|5
|1640.45
|7
|-
|आठवडा ४५, २०२४
|313.14
|4
|1632.44
|5
|1673.37
|7
|-
|आठवडा ४६, २०२४
|307.54
|4
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1660.51
|6
|-
|आठवडा ४७, २०२४
|329.8
|5
|1646.53
|4
|1679.54
|7
|-
|आठवडा ४८, २०२४
|325.14
|5
|1615.88
|4
|1661.67
|7
|-
|आठवडा ४९, २०२४
|339.07
|4
|1642.63
|5
|1686.13
|8
|-
|आठवडा ५०, २०२४
|320.93
|4
|1587.81
|5
|1634.79
|7
|-
|आठवडा ५१, २०२४
|326
|5
|1628.15
|5
|1672.89
|7
|-
|आठवडा ५२, २०२४
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1572
|5
|1610.61
|7
|-
|आठवडा ५३, २०२४
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1626.97
|8
|-
|आठवडा १, २०२५
|317.92
|5
|1550.38
|5
|1600.06
|7
|-
|आठवडा २, २०२५
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1594.55
|9
|-
|आठवडा ३, २०२५
|1577.74
|8
|-
|आठवडा ४, २०२५
|307.77
|4
|1537.47
|9
|-
|आठवडा ५, २०२५
|292.2
|5
|1496.48
|9
|-
|आठवडा ६, २०२५
|328.06
|2
|1708.35
|4
|1757.59
|6
|-
|आठवडा ७, २०२५
|318.97
|5
|1629.34
|5
|1665.16
|7
|-
|आठवडा ८, २०२५
|293.83
|5
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1579.06
|8
|-
|आठवडा ९, २०२५
|305.16
|5
|1661.1
|9
|-
|आठवडा १०, २०२५
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1578.58
|9
|-
|आठवडा ११, २०२५
|334.98
|4
|1678.36
|5
|1717.9
|7
|-
|आठवडा १२, २०२५
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|rowspan=&quot;12&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1544.6
|9
|-
|आठवडा १३, २०२५
|1557.77
|9
|-
|आठवडा १४, २०२५
|1566.95
|9
|-
|आठवडा १६, २०२५
|1414.68
|10
|-
|आठवडा १९, २०२५
|259.48
|5
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|-
|आठवडा २२, २०२५
|287.04
|5
|-
|आठवडा २३, २०२५
|317.38
|5
|1535.46
|10
|-
|आठवडा २४, २०२५
|296.19
|5
|1506.47
|10
|-
|आठवडा २५, २०२५
|295.05
|5
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|-
|आठवडा २७, २०२५
|310.54
|5
|1512.98
|10
|-
|आठवडा २८, २०२५
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1509.22
|10
|-
|आठवडा २९, २०२५
|1522.89
|10
|-
|आठवडा ३०, २०२५
|320.26
|5
|1590.29
|5
|1646.37
|8
|-
|आठवडा ३१, २०२५
|307.31
|5
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1586.19
|8
|-
|आठवडा ३२, २०२५
|329.73
|3
|1591.22
|5
|1658.19
|8
|-
|आठवडा ३३, २०२५
|292.68
|5
|rowspan=&quot;5&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1602.1
|8
|-
|आठवडा ३४, २०२५
|rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1551.73
|9
|-
|आठवडा ३५, २०२५
|1543.83
|8
|-
|आठवडा ३६, २०२५
|1633.16
|7
|-
|आठवडा ३७, २०२५
|291.62
|5
|1606.41
|9
|-
|आठवडा ३८, २०२५
|rowspan=&quot;16&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1571.52
|5
|1627.19
|8
|-
|आठवडा ३९, २०२५
|1561.74
|5
|1624.6
|7
|-
|आठवडा ४०, २०२५
|1630.86
|4
|1693.01
|6
|-
|आठवडा ४१, २०२५
|1613.67
|4
|1670.28
|6
|-
|आठवडा ४२, २०२५
|colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1534.91
|8
|-
|आठवडा ४३, २०२५
|1521.48
|5
|1576.6
|8
|-
|आठवडा ४४, २०२५
|rowspan=&quot;10&quot; colspan=&quot;2&quot; {{N/A}}
|1503.83
|9
|-
|आठवडा ४५, २०२५
|1486.77
|8
|-
|आठवडा ४६, २०२५
|1487.1
|9
|-
|आठवडा ४७, २०२५
|1494.08
|9
|-
|आठवडा ४८, २०२५
|1455.08
|9
|-
|आठवडा ४९, २०२५
|1419.06
|9
|-
|आठवडा ५०, २०२५
|1408.11
|8
|-
|आठवडा ५१, २०२५
|1456.51
|9
|-
|आठवडा ३, २०२६
|1352.26
|10
|-
|आठवडा ५, २०२६
|1283.81
|10
|}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या]]
[[वर्ग:स्टार प्रवाह]]</text>
      <sha1>hkbemk40lfqndsj6tqxeve7k92sm093</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मधु दंडवते</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61579</id>
    <revision>
      <id>2690766</id>
      <parentid>2655543</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T20:38:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36176-25</username>
        <id>184535</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6470" sha1="0tf7rj1nrml1f8kpqoqwf4dyftk89sa" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट संसद सदस्य 
| नाव = मधू दंडवते
| लघुचित्र= 
| पद = [[संसद सदस्य|खासदार]]
| कार्यकाळ_आरंभ = [[इ.स. १९७१]]
| कार्यकाळ_समाप्ती = [[इ.स. १९९०]]
| राष्ट्रपती = 
| मागील = 
| पुढील = 
| जन्मदिनांक      = {{जन्म दिनांक|1924|1|21|df=y}}
| जन्मस्थान      = [[अहमदनगर (अहिल्यानगर)]], [[महाराष्ट्र]]
| मृत्युदिनांक      = {{मृत्यू दिनांक आणि वय|2005|11|12|1924|1|21|df=y}}
| मृत्युस्थान      = 
| पक्ष         = [[जनता दल]], [[जनता पक्ष]]
| नाते = 
| पत्नी            = [[प्रमिला दंडवते]]
| civil partner = 
| अपत्ये          = 
| निवास   = 
| मतदारसंघ = [[राजापूर (लोकसभा मतदारसंघ)|राजापूर]]
| कार्यकाळ_आरंभ2 =
| कार्यकाळ_समाप्ती2 =
| मागील2 = 
| पुढील2 = 
| कार्यकाळ_आरंभ3 =
| कार्यकाळ_समाप्ती3 = 
| कार्यकाळ_आरंभ4 =
| कार्यकाळ_समाप्ती4 = 
| व्यवसाय  = 
| धर्म   = हिंदू
| सही   = 
| संकेतस्थळ  = 
| तळटीपा = 
}}
'''प्रा. मधू दंडवते''' ([[२१ जानेवारी]], [[इ.स. १९२४|१९२४]] - [[१२ नोव्हेंबर]], [[इ.स. २००५|२००५]]) हे भारतीय समाजवादी व अर्थतज्ज्ञ तसेच रेल्वेमंत्री, अर्थमंत्री होते.

== कारकीर्द ==
दंडवते इ.स. १९७१ ते इ.स. १९९० दरम्यान [[राजापूर (लोकसभा मतदारसंघ)|राजापूर मतदारसंघातून]] सलग पाच वेळा [[लोकसभा]] सदस्यपदी निवडले गेले. दंडवते [[मोरारजी देसाई]] यांच्या पंतप्रधानकाळात रेल्वेमंत्री होते. या काळात त्यांच्या पुढाकारामुळे रेल्वेच्या दुसऱ्या वर्गाचा प्रवास अनेक प्रकारे सुखावह झाला. या वर्गातील शयनकक्षातील लाकडी फळकुटे बदलून त्यावर कमीतकमी दोन इंच जाडीच्या गाद्या घालण्यात आल्या. याच सुमारास त्यांनी [[कोकण रेल्वे]]च्या विकासाचे काम सुरू केले. याशिवाय [[व्ही.पी. सिंग]] यांच्या पंतप्रधानकाळात दंडवते भारताचे अर्थमंत्री होते. ते इ.स. १९९०-१९९८ दरम्यान भारताच्या योजना आयोगाचे मुख्याधिकारी होते.

त्यांच्या पत्नी [[प्रमिला दंडवते]] भारतातील समाजवादी चळवळीतील प्रमुख नेत्या होत्या. दंडवते आपल्या अगदी साध्या राहणीबद्दल ख्यातनाम होते. त्यांच्या मृत्यूनंतर त्यांच्या इच्छापत्रानुसार त्यांचे पार्थिव शरीर [[मुंबई]]मधील [[जे.जे. हॉस्पिटल]]ला दान करण्यात आले &lt;ref&gt;{{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.hindu.com/2005/11/15/stories/2005111503871300.htm | title = ''मधू दंडवतेज बॉडी डोनेटेड टू जे.जे. हॉस्पिटल'' | दिनांक = १५ नोव्हेंबर, इ.स. २०११ | प्रकाशक = हिंदू | भाषा = इंग्लिश }}&lt;/ref&gt;.

हिंदी आणि इंग्लिश या दोन्ही भाषांवर असलेले प्रभुत्व आणि व्यासंग यामुळे मधु दंडवते यांनी लोकसभेच्या कामकाजावर आपला ठसा उमटवला.

==मधु दंडवते यांनी लिहिलेली पुस्तके==
* जीवनाशी संवाद (इंग्रजीत, मराठी अनुवादकार - कुमुद करकरे)

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{विस्तार}}
{{DEFAULTSORT:दंडवते,मधू}}
[[वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:नियोजन आयोगाचे उपाध्यक्ष]]
[[वर्ग:भारतीय राजकारणी]]
[[वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री]]
[[वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री]]
[[वर्ग:राजापूरचे खासदार]]
[[वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील लोक]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>0tf7rj1nrml1f8kpqoqwf4dyftk89sa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वेद प्रकाश मलिक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61798</id>
    <revision>
      <id>2690776</id>
      <parentid>2090402</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:22:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:भारतीय सरसेनापती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1426" sha1="cl8sjopemjwhx056xs3t056bn200sku" xml:space="preserve">१९९७-२००० या काळातील भारताचे सरसेनापती. या काळात झालेल्या [[कारगिल युद्ध|कारगील युद्धाचे]] त्यांनी नेतृत्व केले.२९ मे १९६८ला त्यानी आर्मी मेडिकल कोर डॉ.रंजना शी लग्न केल

== कार्यकाल ==
६ जून [[सिख रेजिमेंट]] ते १०सिख रेजिमेंटचे कमांडर झाले.नतर ते ८ डिव्हिजनचे कमांडर झाले. ११कोरचे कोर कमांडर झाले सादन कमानचे कमांडर .१९९६थल सेनाप्रमुख होता. 

== बाह्य दुवे ==
[http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Army-Chiefs/Chiefs-Army21.html भारत रक्षक वरील संकेतस्थळ]{{मृत दुवा}} [http://wayback.archive.org/web/20071125150406/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Army-Chiefs/Chiefs-Army21.html विदागारातील आवृत्ती]

[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]


{{stub}}</text>
      <sha1>cl8sjopemjwhx056xs3t056bn200sku</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690813</id>
      <parentid>2690776</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T03:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1517" sha1="iyvqo41cdnuctfji0051wozfach52ls" xml:space="preserve">१९९७-२००० या काळातील भारताचे सरसेनापती. या काळात झालेल्या [[कारगिल युद्ध|कारगील युद्धाचे]] त्यांनी नेतृत्व केले.२९ मे १९६८ला त्यानी आर्मी मेडिकल कोर डॉ.रंजना शी लग्न केल

== कार्यकाल ==
६ जून [[सिख रेजिमेंट]] ते १०सिख रेजिमेंटचे कमांडर झाले.नतर ते ८ डिव्हिजनचे कमांडर झाले. ११कोरचे कोर कमांडर झाले सादन कमानचे कमांडर .१९९६थल सेनाप्रमुख होता. 

== बाह्य दुवे ==
[http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Army-Chiefs/Chiefs-Army21.html भारत रक्षक वरील संकेतस्थळ]{{मृत दुवा}} [http://wayback.archive.org/web/20071125150406/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Army-Chiefs/Chiefs-Army21.html विदागारातील आवृत्ती]

[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:अति विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]


{{stub}}</text>
      <sha1>iyvqo41cdnuctfji0051wozfach52ls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विकिपीडिया चर्चा:भाषांतर प्रकल्प</title>
    <ns>5</ns>
    <id>63970</id>
    <revision>
      <id>2690669</id>
      <parentid>2690055</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T14:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-35824-93|~2026-35824-93]] ([[User talk:~2026-35824-93|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2607242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26032" sha1="rml3m2kmyi0dcjussm4zgwgyqesye8j" xml:space="preserve">{{भाषांतरप्रकल्प सुचालन}}
===gif===
खालील बदलत्या चित्रातली मराठी वाक्ये '''जर तुम्हाला जास्तीची भाषा येत असेल तर....''' '''विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्पात सहभागी व्हा''' टाकून नवे{{चित्र हवे}} आहे. सध्याच्या चित्रातील बदलांचा वेग डोळ्यास त्रास होण्याइतपत जास्त आहे. तोसुद्धा कमी करून हवा आहे. कृपया जाणकारांनी सहकार्य करावे.
[[File:Qxz-ad104.gif|300px]]


'''मी आपण सुचवलेले बदल लक्षात घेऊन तसे चिञ तयार केले आहे.''' हे चिञ मी  [http://en.wikipedia.org/wiki/GIMP | GIMP] वापरुन पुर्नर्निमित केले आहे. - [http://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Bharat_Patil Bharat Patil]
&lt;br/&gt;[[चित्र:मराठी_भाषांतर_प्रकल्प_चिञ.gif]]

== मदत हवी आहे ! ==

&lt;!--या खिडकीच्या वर दिलेले साहाय्य वाचा, आपल्या शंका मनमोकळेपणाने विचाराव्यात.  जरूर पडल्यास, खाली दाखवलेले फॉर्‌मॅट तुम्ही बदलू शकता. लेखन झाल्यानंतर ते जतन करावयाला मात्र विसरू नका--&gt;
*माझी शंका 

'''मी मराठी माध्यमाच्या विद्यार्थ्यांसाठी अथवा केवळ मराठी लिहितावाचता येणार्‍यांसाठी उपलब्ध मराठी पानांचे इंग्रजी अनुवाद करू इच्छितो.'''


*माझे प्रश्न:
#समजा एखादे इंग्रजी पान मला अनुवादित करायचे असेल तर त्यासाठी पायरीगणिक (step-by-step) माहिती कुठे मिळेल? '''उत्तरे समधानकारक आहेत'''
#कोणते पान अनुवादित करायचे हे निवडण्याची मला मुभा आहे काय? (उत्तर होय मुभा आहे; सविस्तर उत्तर खाली पहावे) '''उत्तरे समधानकारक आहेत'''
#मी अर्धवट अनुवादित केलेलं पान साठवून कसे ठेवायचचे / नंतर त्याला प्रसिद्ध कसे करावे?  (सविस्तर उत्तर खाली पहावे) '''उत्तरे समधानकारक आहेत'''
&lt;!--खालील महिरपी कंसातील तंरंग चिन्हे(~~~~) वगळू नयेत. त्या तरंगचिन्हाने आपोआप आपले सदस्य नाव उमटते आणि आपल्याला साह्य  करणे सोपे जाते. या खिडकीच्या खाली 'जतन करा’ लिहिले आहे, तेथे आवर्जून टिचकी मारावी म्हणजे आपण येथे केलेले लेखन सेव्ह होईल. शंका मांडल्याबद्दल आभार. --&gt;
:धन्यवाद!
:माझे सदस्य नाव/टोपण नाव: 
:{{{1|[[सदस्य:Newkelkar|Newkelkar]] १६:०६, १३ डिसेंबर २००९ (UTC)&lt;noinclude&gt;&lt;nowiki&gt;~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/noinclude&gt;}}}
===विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प===
आपण [[विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प]] पाहिला आहे काय? त्यात कदाचित जास्तीची माहिती सापडेल. पायरीगणिक माहितीदेखील द्यायला  आवडेल. पण पायरीगणिकमध्ये आपल्याला कायकाय अभिप्रेत आहे याची कल्पना दिलीत तर बरे होईल. मी येथे थोडासा प्रयत्‍न करतो आहे.  काही शंका राहिल्यास जरूर विचाराव्यात.

#इंग्रजीतून मराठीत भाषांत्र करण्यात रूची असल्यास स्वतःच्या [[विशेष:mypage|सदस्यपानावर]]  &lt;nowiki&gt;{{भाषांतरकार|en|mr}}&lt;/nowiki&gt; &lt;nowiki&gt;{{भाषांतरकार|sa|mr}}&lt;/nowiki&gt; &lt;nowiki&gt;{{भाषांतरकार|sa|mr}}&lt;/nowiki&gt; किंवा &lt;nowiki&gt;{{भाषांतरकार|hi|mr}}&lt;/nowiki&gt;  असे साचे लावू शकाल. त्याशिवाय [[विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प/सहभागी सदस्य]] येथे स्वतःची नोंद केल्यास इतर भाषांतरकारांशी समन्वय साधणे सोपे जाईल. अर्थात हे बंधनकारक नाही. ही पायरी ओलांडून तुम्ही पुढे जाऊ शकता.
#आपल्याला  [[:वर्ग:भाषांतर]] येथे भाषांतर करून हवे असलेल्या सध्याच्या लेखांची यादी मिळेल. आपण विकिपीडियात प्रथमच संपादन करणार असल्यास अभाषांतरित लेखनातील एखादा उतारा भाषांतर करून जतन करावा, म्हणजे इतरांचेही सहकार्य मिळेल आणि विकिपीडीयातील लेखन शैलीचा अंदा्ज़ येईल. याची आवश्यकता वाटत नसेल तर आपण  ही पायरी ओलांडून सरळ पुढील पायरीवर जाऊ शकता.
#आपल्याला इंग्रजी विकिपीडिया किंवा वा अन्य विकिपीडियांतील लेखांचे भाषांतर मराठी विकिपीडियावर आणावयाचे झाल्यास:- सविस्तर उत्तरासाठी खालील स्वतंत्र विभागात पहावे.
#आपल्याला विकिपीडियेतर स्त्रोतातील लेखाचे भाषांतर करावयाचे झाल्यास प्रथमतः स्वतःला खालील बाबतीत खात्री करून घ्या. -
##हे माझे स्वतःचे अन्य भाषेतील लेखन आहे, त्याचे प्रताधिकार माझ्याकडे आहेत आणि ते लेखन मला मराठी भाषेत आणावयाचे आहे 
###ते मुळाबरहुकूम जसेच्या तसे मराठीत आणावयाचे आहे आणि इतरांनी त्यात कमीत कमी बदल करावा अशी अपेक्षा आहे. (असे असल्यास ते [[:b:विकिबुक्स]] या सहप्रकल्पात नेऊन व तेथे त्याचे [[:वर्गःविकिस्रोत]] असे वर्गीकरण केल्यास बरे होईल. तसेच, आपण हे लेखन प्रताधिकारमुक्त करत असल्याचे चर्चापानावर लिहून आपले नाव व परिचय नमूद करावा.)
###ते मुळाबरहुकूम जसेच्या तसे ठेवणे गरजेचे नसून ते विकिपीडियाच्या विश्वकोशीय लेखनशैलीत आणून इतरांनीसुद्धा त्या लेखनात, भाषांतरात आणि संपादनात सहयोगी व्हावे असे अपेक्षित असल्यास ते लेखन आपण मराठी विकिपीडियावर भाषांतर करून लिहू शकता. अधिक माहिती [[विकिपीडिया:हवे होते अपेक्षा, विकिपीडिया परीघ, आवाका आणि मर्यादा]] येथे पहावी.
####विकिपीडियावर लिहिताना लेखाचे शीर्षक मराठी भाषेतच असावे असा संकेत आहे. अधिक माहिती [[विकिपीडिया:शीर्षकलेखन संकेत]] येथे पहावी.  
##स्वतःचे नसलेल्या लेखनाचा मराठी अनुवाद करावयाच्याआगोदर [[विकिपीडिया:कायदा आणि प्रताधिकारमुक्ती प्रकल्प|प्रताधिकार मुक्ती प्रकल्प]] येथून अधिक माहिती घ्यावी.
#तुम्हाला भाषांतरास अधिक कलावधी लागणार असल्यास किंवा लेख ४ परिच्छेदांपेक्षा मोठा असल्यास आपण शीर्षक निवडल्यानंतर तो अर्धामुर्धा लेख, तापुरत्या स्वरूपात धूळपाटी/लेखाचे नाव असे साठवू शकता त्या तात्पुरत्या कालावधीत इतरांची दखल नकोशी असल्यास स्वतःचे सदस्यनाव ’सदस्य:स्वतःचे सदस्य नाव/धूळपाटी” येथेदेखील ते लेखन जतन करू शकता.  कमी परिच्छेदांचे काम असल्यास [[विकिपीडिया:धूळपाटी]] चा उपयोग करण्याचाही विचार करता येईल.
#बर्‍याचदा तुम्ही ज्या विषयावर लेखन करणार आहात त्या विषयाबद्दल एखादा [[विकिपीडिया:प्रकल्प|लेखन समन्वय प्रकल्प]] असण्याची शक्यता असते. लेखन समन्वय प्रकल्पात वेळ वाचण्याच्या दृष्टीने (बंधनकारक नसलेले) लेख आराखडे उपलब्ध असणे संभवते. ते आराखडे जरूर विचारात घ्यावेत.  
#ज्या नवीन लेखपानावर भाषांतर सुरू करत आहांत त्या लेखाला &lt;nowiki&gt;{{भाषांतर}}&lt;/nowiki&gt; किंवा &lt;nowiki&gt;{{अनुवाद}}&lt;/nowiki&gt;  साचा लावावा म्हणजे भाषांतरात सहयोग हवा आहे हे इतर सदस्यांनाही समजते. तसेच भाषांतरात सहयोग असलेल्या वर्गीकरणात लेखाची नोंदही होते.
#लेखाच्या तळाशी &lt;nowiki&gt;{{पर्याय:लेखात प्रयुक्त संज्ञा}}&lt;/nowiki&gt;  साचा लावण्याबद्दल विचार करावा. त्यामुळे लेखात इंग्रजी शब्दाकरिता मराठीत कोणता शब्द वापरला आहे याची यादी उपलब्ध करून देता येते. तसेच लेखात एखादा मराठी शब्द विशिष्ट अर्थच्‍छटेने योजल्यास अशा शब्दापुढे &lt;nowiki&gt;{{विशीष्ट अर्थ पहा}}&lt;/nowiki&gt; साचा लावण्याचा विचार करावा; आणि जेथे, '''शब्दाचा विशेष संदर्भ/अर्थ छटा''' असा वेगळा विभाग लेखाच्या तळाशी &lt;nowiki&gt;{{पर्याय:लेखात प्रयुक्त संज्ञा}}&lt;/nowiki&gt;  ने तयार झालेला असेल, तेथे ती विशेष अर्थच्छटा नमूद करावी.
#शक्यतो लेखाचा पहिला परिच्छेद आणि ==चिन्हात दिलेली विभाग/परिच्छेद नावे== प्राधान्याने मराठीत आणावी म्हणजे इतर सहयोगी सदस्यांना अधिक उत्साह वाटू शकतो.
#भाषालेखनाबद्दल सांगावयाचे झाल्यास प्रथम भाषांतर आणि लेखन करा आणि नंतर  [[विकिपीडिया:लेखनभाषा संकेत]] ला अनुसरून काही बदल करावयाचे झाल्यास विचार करावा.. तेथे आपण लेखन संकेताबद्दल चर्चासुद्धा करू शकता. 
#पर्यायी मराठी शब्दांची गरज असल्यास &lt;nowiki&gt;{{मराठी शब्द सुचवा}}&lt;/nowiki&gt; साचा लावावा तो {{मराठी शब्द सुचवा}} असा दिसेल किंवा [[विकिपीडिया:भाषांतर_प्रकल्प/ऑनलाईन_शब्दकोश_यादी|ऑनलाईन शब्दकोश यादी]] च्या साहाय्याने इंटरनेटवर आपण इंग्रजी-मराठी शब्दांचा शोध घेऊ शकता. नवीन मराठी शब्द कसे बनवावेत याबद्दल [[विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प/अनुभव#तुम्ही चपखल मराठी शब्द कसे शोधता?|तुम्ही चपखल मराठी शब्द कसे शोधता?]] येथे काही साहाय्य मिळू शकेल.
#विकिपीडियात नेहमी लागणारा [[विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प/शब्द,पद आणि वाक्य संचय|शब्द,पद आणि वाक्य संचय]] वापरावा आणि त्यात भर घालावी.
#मराठी भाषेकरिता यंत्राद्वारे भाषांतरणाची सोय अद्याप नसली तरीसुद्धा त्याबद्दल अधिक माहिती [[विकिपीडिया:भाषांतर_प्रकल्प/मशिन_ट्रान्सलेशन|मशीन ट्रान्सलेशन]]  येथे उपलब्ध आहे.
#आणि शेवटी, आपली भाषान्तर करण्याचे अनुभव इतरांना उपयोगी पडावेत म्हणून [[विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प/अनुभव|अनुभव]] येथे आवर्जून नोंदवावे.
#नेहमीचे प्रश्न 
## मी ऑफलाइन भाषांतर करून येथे आणू शकतो काय ? 
###ऑफलाइनपेक्षा विकिपीडियावरच ऑनलाइन भाषांतर करणे जमल्यास करावे. त्या लेखाच्या संपादनाचा इतिहास वाचून  [[विकिपीडिया:भाषांतर_प्रकल्प/मशिन_ट्रान्सलेशन|मशीन ट्रान्सलेशन]]  क्षेत्रात काम करणार्‍या तज्ज्ञांना हे उपयोगी ठरू शकते.
##कोणते पान अनुवादित करायचे हे निवडण्याची मला मुभा आहे काय?
###जरूर आहे. फक्त तो मजकूर व विषय [[विश्वकोश|विश्वकोशीय]] स्वरूपाचा (एन्सायक्लोपेडिक स्वरूपाचा) असावा अशी अपेक्षा आहे.

[[सदस्य:Mahitgar|माहितगार]] ०८:१२, १४ डिसेंबर २००९ (UTC)

=== उत्तर: मदत हवी आहे ! ===
: #समजा एखादे इंग्रजी पान मला अनुवादित करायचे असेल तर त्यासाठी पायरीगणिक (step-by-step) माहिती कुठे मिळेल?
: इंग्रजीतून किंवा इतर भाषांतून मराठीत एखादा लेख अनुवादताना काय पद्धत अवलंबावी याबद्दल माहिती देणारे साहाय्यपान सध्यातरी उपलब्ध नाही. परंतु,  अनुवादताना उपयुक्त पडतील असे खाली नोंदवलेले मुद्दे विचारात घ्यावेत.
:* इंग्रजी/परभाषेतील विकिपीडियांवरील अनुवाद करण्याजोग्या लेखाच्या पानावर डावीकडच्या आंतरविकी दुव्यांमध्ये मराठी विकिपीडियावरील समांतर लेखाचा दुवा असल्यास शोधणे. असा दुवा मिळाल्यास, आपल्याला जो लेख मराठीत आणावयाचा आहे, त्या लेखाचे पान अगोदरच बनवले गेले आहे हे आपल्या ध्यानात येईल. ते पान उघडून, मराठी विकिपीडियावरील त्या संबंधित लेखामध्ये आवश्यक त्या मजकुराचा अनुवाद भरून  तो लेख विस्तारायला आपण मदत करू शकता.
:* इंग्रजी/परभाषेतील लेखाच्या पानावर डावीकडच्या आंतरविकी दुव्यांमध्ये मराठी लेखाचा दुवा नसेल, तर मराठी विकिपीडियावर समानार्थी शीर्षकाचा शोध (शोधपेटी वापरून) घ्यावा. तरीही संबंधित शीर्षक न सापडल्यास त्या शीर्षकाचा नवीन लेख बनवावा आणि परभाषेतील मजकूर अनुवादण्याचे काम आरंभावे.
:* आपण छोट्या - छोट्या परिच्छेदांचा अनुवाद जोडत मराठी लेखात भर घालू शकता. किंवा परभाषेतील अख्ख्या लेखाचा ऑफ़लाइन अनुवाद एखाद्या टेक्स्ट किंवा वर्ड डॉक्युमेंट फायलीत तुमच्या वैयक्तिक संगणकावर साठवून ठेवू शकता. अनुवाद पूर्ण झाल्यानंतर तो मजकूर आपण मराठी विकिपीडियावर त्या लेखाचे पान बनवून त्यावर कॉपी-पेस्ट करू शकता.

:#  कोणते पान अनुवादित करायचे हे निवडण्याची मला मुभा आहे काय?
: जरूर आहे. फक्त तो मजकूर व विषय विश्वकोशीय स्वरूपाचा (एन्सायक्लोपेडिक स्वरूपाचा) असावा अशी अपेक्षा आहे.

:# मी अर्धवट अनुवादित केलेले पान साठवून कसे ठेवावे? आणि नंतर त्याला प्रसिद्ध कसे करावे?
: अर्धवट अनुवादित केलेलं पान साठवून ठेवायची विशेष सुविधा विकिपीडियावर उपलब्ध नाही. तुम्ही जेवढा अर्धवट अनुवाद लिहिला असेल, तेवढा अंशात्मक स्वरूपात विकिपीडियावरील लेखात साठवू शकता आणि त्यात हळूहळू नव्या परिच्छेदांची भर घालू शकता. किंवा वर सांगितल्याप्रमाणे परभाषेतील लेखाचा अख्खा अनुवाद प्रथम ऑफलाइन करून (एखाद्या टेक्स्ट किंवा वर्ड डॉक्युमेंट फायलीत तुमच्या वैयक्तिक संगणकावर साठवून ठेवून), पूर्ण अनुवादांती मराठी विकिपीडियावर लेखाचे पान बनवून त्यावर आपला ऑफलाइन अनुवाद कॉपी-पेस्ट करू शकता.

: आपण कोणत्याही प्रकारे घेतलेल्या विधायक सहभागाचे मराठी विकिपीडियावर स्वागतच आहे. अजून काही शंका असल्यास येथे किंवा [[विकिपीडिया:चावडी|चावडीवर]] विचारू शकता.

: --[[सदस्य:Sankalpdravid|संकल्प द्रविड]] ([[सदस्य चर्चा:Sankalpdravid|चर्चा]] | [[विशेष:योगदान/Sankalpdravid|योगदान]]) २२:५०, १३ डिसेंबर २००९ (UTC)

==चांगल्या भाषेत==
हा विकिप्रकल्प, विकिपीडियावरील विविध विषयांवरील लेखांचा आवाका सांभाळून त्यांच्या दर्जात सुधारणा करण्याची इच्छा असलेल्या, तसेच विकिपीडियामधील काही संबधित प्रक्रियांना सुस्थितीत ठेवण्याची जबाबदारी स्वीकारणा‍र्‍या संपादकांच्या एका मुक्त गटाचा प्रकल्प आहे.-[[सदस्य:J|J]] ०७:२६, ३१ जानेवारी २०१० (UTC)

==Help for translate==
Hello and sorry for writing in English. Can anyone help me translate a small article (2 paragraphs) from English to Marathi? Please, fell free to answer in my talk page in your wiki. [[सदस्य:Xaris333|Xaris333]] ([[सदस्य चर्चा:Xaris333|चर्चा]]) ०७:३४, २४ ऑगस्ट २०१५ (IST)</text>
      <sha1>rml3m2kmyi0dcjussm4zgwgyqesye8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>इंदिरा गांधी पुरस्कार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67805</id>
    <revision>
      <id>2690706</id>
      <parentid>2590826</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:15:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुरस्कार विजेते */</comment>
      <origin>2690706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13482" sha1="azc2ktc2cgzcrmj74f0ydzp0luh6cc4" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''इंदिरा गांधी पुरस्कार''' किंवा '''इंदिरा गांधी शांतता, निःशस्त्रीकरण व विकास पुरस्कार''' हा [[भारत सरकार|इंदिरा गांधी मेमोरिअल ट्रस्टकडुण]]  दरवर्षी त्याच्या  जन्ममदिनी१९ नोव्हेेंबरला  दिला जाणारा एक ख्यातनाम [[पुरस्कार]] आहे. हा पुरस्कार जगामधील अशा व्यक्ती किंवा संस्थेला दिला जातो ज्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर शांतता राखण्यासाठी अथक प्रयत्न केले आहेत.

==पुरस्कार विजेते==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! विजेता !! चित्र !! जन्म / मृत्यू !! देश/संस्था !! माहिती
|-
| १९८६
| पार्लमेंटेरियन्स फॉर ग्लोबल ॲक्शन
| —
| स्थापना १९७८
| —
| आंतरराष्ट्रीय संस्था
|-
| १९८७
| [[मिखाईल गोर्बाचेव]]
| [[File:RIAN archive 850809 General Secretary of the CPSU CC M. Gorbachev (crop).jpg|७५px]]
| जन्म १९३१
| {{देशध्वज|Soviet Union}}
| माजी सोव्हिएत नेता
|-
| १९८८
| [[ग्रो हार्लेम ब्रुंड्टलॅंड]]
| [[File:Gro_Harlem_Brundtland_(cropped).jpg|७५px]]
| जन्म १९३९
| {{देशध्वज|Norway}}
| नॉर्वेची माजी पंतप्रधान
|-
| १९८९
| [[युनिसेफ]]
| 
| est. १९४६
| [[File:Flag of the United Nations.svg|३०px]] [[संयुक्त राष्ट्रे]]
| संयुक्त राष्ट्रांची एक शाखा
|-
| १९९०
| [[सॅम नुजोमा]]
| [[File:Sam Nujoma.jpg|७५px]]
| जन्म १९२९
| {{देशध्वज|Namibia}}
| First राष्ट्राध्यक्ष of Namibia
|-
| १९९१
| [[राजीव गांधी]]
| [[File:Rajiv Gandhi (cropped).jpg|७५px]]
| १९४४&amp;nbsp;– १९९१
| {{देशध्वज|India}}
| [[भारताचे पंतप्रधान|भारताचे दिवंगत पंतप्रधान]]
|-
| १९९२
| [[सबुरो ओकिता]]
| 
| १९१४ - १९९३
| {{देशध्वज|Japan}}
| जपानी अर्थतज्ञ
|-
| १९९३&lt;ref&gt;[http://old.hrad.cz/राष्ट्राध्यक्ष/Havel/speeches/1994/0802_uk.html Havel's Acceptance Speech]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''accessed'' ४ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[व्हात्स्लाफ हावेल]]
| [[File:Václav Havel - Freedom and its adversaries conference.jpg|७५px]]
| १९३६ – २०११
| {{देशध्वज|Czech Republic}}
| चेक प्रजासत्ताकाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष
|-
| १९९४
| [[ट्रेव्हर हडलसन]]
|
| १९१३ - १९९८
| {{देशध्वज|United Kingdom}}
| [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णद्वेष|वर्णद्वेष]] विरोधी कार्यकर्ता
|-
| १९९५&lt;ref&gt;[http://www.fes.de/interntl/hr1996_about.html FES Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927123825/http://www.fes.de/interntl/hr1996_about.html |date=2011-09-27 }} ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[ओलुसेगुन ओबासान्जो]]
| [[File:Olusegun Obasanjo (Brasilia 6 September 2005).jpg|७५px]]
| जन्म १९३७
| {{देशध्वज|Nigeria}}
| नायजेरियाचा १२वा राष्ट्राध्यक्ष
|-
| १९९६
| [[मेदसें सां फ्रोंत्येर]]
| 
| स्थापना १९७१
| {{देशध्वज|France}}
| ऐच्छिक संस्था
|-
| १९९७
| [[जिमी कार्टर]]
| [[File:JimmyCarterPortrait2.jpg|७५px]]
| जन्म १९२४
| {{देशध्वज|United States}}
| [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचा ३९वा राष्ट्राध्यक्ष]]
|-
| १९९८
| [[मुहम्मद युनुस]]
| [[File:Yunus, Muhammad (1940).jpg|७५px]]
| जन्म १९४०
| {{देशध्वज|Bangladesh}}
| [[ग्रामीण बँक]]ेचा संस्थापक
|-
| १९९९
| [[एम.एस. स्वामीनाथन]]
| [[File:Monkombu Sambasivan Swaminathan - Kolkata 2013-01-07 2674.JPG|७५px]]
| जन्म १९२५
| {{देशध्वज|India}}
| भारतीय कृषी शास्त्रज्ञ
|-
| २०००
| [[मेरी रॉबिन्सन]]
| [[File:Mary Robinson-Obama31.04secs.png|७५px]]
| जन्म १९४४
| {{देशध्वज|Ireland}}
| आयर्लंडची सातवी राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २००१
| [[सादाको ओगाता]]
| [[File:Ogata Sadako 1-1.jpg|७५px]]
| जन्म १९२७
| {{देशध्वज|Japan}}
| माजी [[संयुक्त राष्ट्रे निर्वासित उच्चायुक्त]]
|-
| २००२&lt;ref&gt;[http://www.tribuneindia.com/2003/20030412/nation.htm The Tribune] ''dated'' १३ April २००३, ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[श्रीदत रामफल]]
| 
| जन्म १९२८
| {{देशध्वज|Guyana}}
| दुसरे [[राष्ट्रकुल परिषद सचिवालय|राष्ट्रकुल परिषदेचे सचिव]]
|-
| २००३&lt;ref&gt;[http://www.hinduonnet.com/2003/11/20/stories/2003112010891300.htm द हिंदू news article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050125055312/http://www.hinduonnet.com/2003/11/20/stories/2003112010891300.htm |date=2005-01-25 }} ''dated'' २० November २००३, ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[कोफी अन्नान]]
| [[File:Kofi Annan.jpg|७५px]]
| जन्म १९३८
| {{देशध्वज|Ghana}}
| [[संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस|संयुक्त राष्ट्रांचे सातवे सरचिटणीस]]
|-
| २००४&lt;ref&gt;[http://www.hinduonnet.com/2005/11/20/stories/2005112007421000.htm द हिंदू news article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200405174037/http://www.hinduonnet.com/2005/11/20/stories/2005112007421000.htm |date=2020-04-05 }} ''dated'' २० November २००५, ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[महा चक्री सिरिंधोर्न]]
| [[File:Princess Sirindhorn 2009-12-7 Royal Thai Government House 2 (Cropped).jpg|७५px]]
| जन्म १९५५
| {{देशध्वज|Thailand}}
| थायलंडची युवराज्ञी
|-
| २००५&lt;ref&gt;[http://www.tribuneindia.com/2005/20051120/nation.htm The Tribune] ''dated'' २० November २००५, ''accessed'' २ November २००५.&lt;/ref&gt;
| [[हमीद करझाई]]
| [[File:Hamid Karzai in February 2009.jpg|७५px]]
| जन्म १९५७
| {{देशध्वज|Afghanistan}}
|  अफगाणिस्तानचे १२वे राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २००६&lt;ref&gt;[http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IEH20071119105443&amp;Page=H&amp;Headline=Mathai+awarded+Indira+Gandhi+peace+prize&amp;Title=Top+Stories&amp;Topic=0 New India Press]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''dated'' २० November २००७, ''accessed'' २० November २००७.&lt;/ref&gt;
| [[वंगारी मथाई]]
| [[File:Wangari Maathai in Nairobi.jpg|७५px]]
| १९४० - २०११
| {{देशध्वज|Kenya}}
| पर्यावरण व राजकीय कार्यकर्त्या
|-
| २००७&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/India/Indira_Gandhi_prize_for_Gates_Foundation/rssarticleshow/2867423.cms timesofindia.indiatimes.com] ''dated'' १५ March २००८, ''accessed'' १५ March २००८.&lt;/ref&gt;
| [[बिल गेट्स|बिल]] व मेलिंडा गेट्स फाउंडेशन
| [[File:BillMelindaGatesFoundation.svg|७५px]]
| स्थापना १९९४
| {{देशध्वज|United States}}
| दान संस्था
|-
| २००८&lt;ref&gt;[http://www.hindu.com/2008/11/20/stories/2008112057310100.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119034441/http://www.hindu.com/2008/11/20/stories/2008112057310100.htm |date=2009-11-19 }} ''dated'' २० November २००८, ''accessed'' २० November २००८.&lt;/ref&gt;
| [[मोहमद एल-बरादेई]]
| [[File:Mohamed ElBaradei.jpg|७५px]]
| जन्म १९४२
| {{देशध्वज|Egypt}}
| [[आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था|आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेचे]] कोणतेही चौथे प्रमुख
|-
| २००९&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/international/article51571.ece] ''dated'' १९ November २००९, ''accessed'' ५ October २०११.&lt;/ref&gt;
| [[शेख हसीना]]
| [[File:Sheikh Hasina - 2009.jpg|७५px]]
| जन्म १९४७
| {{देशध्वज|Bangladesh}}
| बांगलादेशची पंतप्रधान
|-
| २०१०&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/article898611.ece Indira Gandhi peace prize for Lula] ''dated'' १९ November २०१०, ''accessed'' ५ October २०११.&lt;/ref&gt;
| [[लुइझ इनासियो लुला दा सिल्वा]]
| [[File:Luiz Inácio Lula da Silva.jpg|७५px]]
| जन्म १९४५
| {{देशध्वज|Brazil}}
| ब्राझीलचा माजी राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २०११&lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/news/indira-peace-prize-for-ela-bhatt/878160/ indira gandhi peace prize for ela bhatt]''dated'' १९ November २०११, ''accessed'' २२ November २०११.&lt;/ref&gt;
| [[इला भट्ट]]
| [[File:MJ-Ela-Bhatt-October-2013.jpg|७५px]]
| जन्म १९३३
| {{देशध्वज|India}}
| सेवा संस्थेच्या संस्थापक
|-
| २०१२&lt;ref&gt;[http://www.emansion.gov.lr/press.php?news_id=2422 2012 Indira Gandhi Prize for Peace, Disarmament and Development Is Awarded to राष्ट्राध्यक्ष Ellen Johnson Sirleaf of Liberia ] {{Webarchive|url=https://swap.stanford.edu/20121122182148/http://www.emansion.gov.lr/press.php?news_id=2422 |date=2012-11-22 }}''dated'' १९ November २०१२, ''accessed'' २८ November २०१२.&lt;/ref&gt;
| [[एलेन जॉन्सन-सर्लिफ]]
| [[File:Ellen Johnson-Sirleaf, April 2010.jpg|७५px]]
| जन्म १९३८
| {{देशध्वज|Liberia}}
| लायबेरियाची राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २०१३&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/angela-merkel-to-get-2013-indira-gandhi-prize-for-peace/article5367696.ece?homepage=true Indira Gandhi Prize for Peace, Disarmament and Development Is Awarded to Chancellor Angela Merkel of Germany ]''dated'' १९ November २०१३, ''accessed'' १९ November २०१३.&lt;/ref&gt;
| [[आंगेला मेर्कल]]
| [[File:Angela Merkel (2008).jpg|७५px]]
| जन्म १९५४
| {{देशध्वज|Germany}}
| जर्मनीची विद्यमान चान्सेलर
|-
| २०१४&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/isro-chosen-for-indira-gandhi-prize-for-peace-disarmament/article6614424.ece ISRO chosen for Indira Gandhi prize for peace, disarmament ]''dated'' १९ November २०१४, ''accessed'' १९ November २०१४.&lt;/ref&gt;
| [[भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था|इस्रो]]
| [[File:Indian Space Research Organisation Logo.svg|७५px]]
| स्थापना १९६९
| {{देशध्वज|भारत}}
| भारतीय अंतराळ संस्था
|-
| २०१७
| [[मनमोहन सिंग]]
|
|
| भारत
|
|-
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय सन्मान व पुरस्कार}}

[[वर्ग:शांतता पुरस्कार]]
[[वर्ग:भारत सरकार]]</text>
      <sha1>azc2ktc2cgzcrmj74f0ydzp0luh6cc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690707</id>
      <parentid>2690706</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुरस्कार विजेते */</comment>
      <origin>2690707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13526" sha1="psyh5f2b6m25jmbvr2fmmmwx7gwglrp" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''इंदिरा गांधी पुरस्कार''' किंवा '''इंदिरा गांधी शांतता, निःशस्त्रीकरण व विकास पुरस्कार''' हा [[भारत सरकार|इंदिरा गांधी मेमोरिअल ट्रस्टकडुण]]  दरवर्षी त्याच्या  जन्ममदिनी१९ नोव्हेेंबरला  दिला जाणारा एक ख्यातनाम [[पुरस्कार]] आहे. हा पुरस्कार जगामधील अशा व्यक्ती किंवा संस्थेला दिला जातो ज्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर शांतता राखण्यासाठी अथक प्रयत्न केले आहेत.

==पुरस्कार विजेते==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! विजेता !! चित्र !! जन्म / मृत्यू !! देश/संस्था !! माहिती
|-
| १९८६
| पार्लमेंटेरियन्स फॉर GLOBAL ॲक्शन
| —
| स्थापना १९७८
| —
| आंतरराष्ट्रीय संस्था
|-
| १९८७
| [[मिखाईल गोर्बाचेव]]
| [[File:RIAN archive 850809 General Secretary of the CPSU CC M. Gorbachev (crop).jpg|२००px]]
| जन्म १९३१
| {{देशध्वज|Soviet Union}}
| माजी सोव्हिएत नेता
|-
| १९८८
| [[ग्रो हार्लेम ब्रुंड्टलॅंड]]
| [[File:Gro_Harlem_Brundtland_(cropped).jpg|२००px]]
| जन्म १९३१
| {{देशध्वज|Norway}}
| नॉर्वेची माजी पंतप्रधान
|-
| १९८९
| [[युनिसेफ]]
| 
| est. १९४६
| [[File:Flag of the United Nations.svg|२००px]] [[संयुक्त राष्ट्रे]]
| संयुक्त राष्ट्रांची एक शाखा
|-
| १९९०
| [[सॅम नुजोमा]]
| [[File:Sam Nujoma.jpg|२००px]]
| जन्म १९२९
| {{देशध्वज|Namibia}}
| First राष्ट्राध्यक्ष of Namibia
|-
| १९९१
| [[राजीव गांधी]]
| [[File:Rajiv Gandhi (cropped).jpg|२००px]]
| १९४४&amp;nbsp;– १९९१
| {{देशध्वज|India}}
| [[भारताचे पंतप्रधान|भारताचे दिवंगत पंतप्रधान]]
|-
| १९९२
| [[सबुरो ओकिता]]
| 
| १९१४ - १९९३
| {{देशध्वज|Japan}}
| जपानी अर्थतज्ञ
|-
| १९९३&lt;ref&gt;[http://old.hrad.cz/राष्ट्राध्यक्ष/Havel/speeches/1994/0802_uk.html Havel's Acceptance Speech]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''accessed'' ४ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[व्हात्स्लाफ हावेल]]
| [[File:Václav Havel - Freedom and its adversaries conference.jpg|२००px]]
| १९३६ – २०११
| {{देशध्वज|Czech Republic}}
| चेक प्रजासत्ताकाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष
|-
| १९९४
| [[ट्रेव्हर हडलसन]]
|
| १९१३ - १९९८
| {{देशध्वज|United Kingdom}}
| [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णद्वेष|वर्णद्वेष]] विरोधी कार्यकर्ता
|-
| १९९५&lt;ref&gt;[http://www.fes.de/interntl/hr1996_about.html FES Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927123825/http://www.fes.de/interntl/hr1996_about.html |date=2011-09-27 }} ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[ओलुसेगुन ओबासान्जो]]
| [[File:Olusegun Obasanjo (Brasilia 6 September 2005).jpg|२००px]]
| जन्म १९३७
| {{देशध्वज|Nigeria}}
| नायजेरियाचा १२वा राष्ट्राध्यक्ष
|-
| १९९६
| [[मेदसें सां फ्रोंत्येर]]
| 
| स्थापना १९७१
| {{देशध्वज|France}}
| ऐच्छिक संस्था
|-
| १९९७
| [[जिमी कार्टर]]
| [[File:JimmyCarterPortrait2.jpg|२००px]]
| जन्म १९२४
| {{देशध्वज|United States}}
| [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचा ३९वा राष्ट्राध्यक्ष]]
|-
| १९९८
| [[मुहम्मद युनुस]]
| [[File:Yunus, Muhammad (1940).jpg|२००px]]
| जन्म १९४०
| {{देशध्वज|Bangladesh}}
| [[ग्रामीण बँक]]ेचा संस्थापक
|-
| १९९९
| [[एम.एस. स्वामीनाथन]]
| [[File:Monkombu Sambasivan Swaminathan - Kolkata 2013-01-07 2674.JPG|२००px]]
| जन्म १९२५
| {{देशध्वज|India}}
| भारतीय कृषी शास्त्रज्ञ
|-
| २०००
| [[मेरी रॉबिन्सन]]
| [[File:Mary Robinson-Obama31.04secs.png|२००px]]
| जन्म १९४४
| {{देशध्वज|Ireland}}
| आयर्लंडची सातवी राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २००१
| [[सादाको ओगाता]]
| [[File:Ogata Sadako 1-1.jpg|२००px]]
| जन्म १९२७
| {{देशध्वज|Japan}}
| माजी [[संयुक्त राष्ट्रे निर्वासित उच्चायुक्त]]
|-
| २००२&lt;ref&gt;[http://www.tribuneindia.com/2003/20030412/nation.htm The Tribune] ''dated'' १३ April २००३, ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[श्रीदत रामफल]]
| 
| जन्म १९२८
| {{देशध्वज|Guyana}}
| दुसरे [[राष्ट्रकुल परिषद सचिवालय|राष्ट्रकुल परिषदेचे सचिव]]
|-
| २००३&lt;ref&gt;[http://www.hinduonnet.com/2003/11/20/stories/2003112010891300.htm द हिंदू news article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050125055312/http://www.hinduonnet.com/2003/11/20/stories/2003112010891300.htm |date=2005-01-25 }} ''dated'' २० November २००३, ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[कोफी अन्नान]]
| [[File:Kofi Annan.jpg|२००px]]
| जन्म १९३८
| {{देशध्वज|Ghana}}
| [[संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस|संयुक्त राष्ट्रांचे सातवे सरचिटणीस]]
|-
| २००४&lt;ref&gt;[http://www.hinduonnet.com/2005/11/20/stories/2005112007421000.htm द हिंदू news article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200405174037/http://www.hinduonnet.com/2005/11/20/stories/2005112007421000.htm |date=2020-04-05 }} ''dated'' २० November २००५, ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[महा चक्री सिरिंधोर्न]]
| [[File:Princess Sirindhorn 2009-12-7 Royal Thai Government House 2 (Cropped).jpg|२००px]]
| जन्म १९५५
| {{देशध्वज|Thailand}}
| थायलंडची युवराज्ञी
|-
| २००५&lt;ref&gt;[http://www.tribuneindia.com/2005/20051120/nation.htm The Tribune] ''dated'' २० November २००५, ''accessed'' २ November २००५.&lt;/ref&gt;
| [[हमीद करझाई]]
| [[File:Hamid Karzai in February 2009.jpg|२००px]]
| जन्म १९५७
| {{देशध्वज|Afghanistan}}
|  अफगाणिस्तानचे १२वे राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २००६&lt;ref&gt;[http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IEH20071119105443&amp;Page=H&amp;Headline=Mathai+awarded+Indira+Gandhi+peace+prize&amp;Title=Top+Stories&amp;Topic=0 New India Press]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''dated'' २० November २००७, ''accessed'' २० November २००७.&lt;/ref&gt;
| [[वंगारी मथाई]]
| [[File:Wangari Maathai in Nairobi.jpg|२००px]]
| १९४० - २०११
| {{देशध्वज|Kenya}}
| पर्यावरण व राजकीय कार्यकर्त्या
|-
| २००७&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/India/Indira_Gandhi_prize_for_Gates_Foundation/rssarticleshow/2867423.cms timesofindia.indiatimes.com] ''dated'' १५ March २००८, ''accessed'' १५ March २००८.&lt;/ref&gt;
| [[बिल गेट्स|बिल]] व मेलिंडा गेट्स फाउंडेशन
| [[File:BillMelindaGatesFoundation.svg|२००px]]
| स्थापना १९९४
| {{देशध्वज|United States}}
| दान संस्था
|-
| २००८&lt;ref&gt;[http://www.hindu.com/2008/11/20/stories/2008112057310100.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119034441/http://www.hindu.com/2008/11/20/stories/2008112057310100.htm |date=2009-11-19 }} ''dated'' २० November २००८, ''accessed'' २० November २००८.&lt;/ref&gt;
| [[मोहमद एल-बरादेई]]
| [[File:Mohamed ElBaradei.jpg|२००px]]
| जन्म १९४२
| {{देशध्वज|Egypt}}
| [[आन्तरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था|आन्तरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेचे]] चौथे प्रमुख
|-
| २००९&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/international/article51571.ece] ''dated'' १९ November २००९, ''accessed'' ५ October २०११.&lt;/ref&gt;
| [[शेख हसीना]]
| [[File:Sheikh Hasina - 2009.jpg|२००px]]
| जन्म १९४७
| {{देशध्वज|Bangladesh}}
| बांगलादेशची पंतप्रधान
|-
| २०१०&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/article898611.ece Indira Gandhi peace prize for Lula] ''dated'' १९ November २०१०, ''accessed'' ५ October २०११.&lt;/ref&gt;
| [[लुइझ इनासियो लुला दा सिल्वा]]
| [[File:Luiz Inácio Lula da Silva.jpg|२००px]]
| जन्म १९४५
| {{देशध्वज|Brazil}}
| ब्राझीलचा माजी राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २०११&lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/news/indira-peace-prize-for-ela-bhatt/878160/ indira gandhi peace prize for ela bhatt]''dated'' १९ November २०११, ''accessed'' २२ November २०११.&lt;/ref&gt;
| [[इला भट्ट]]
| [[File:MJ-Ela-Bhatt-October-2013.jpg|२००px]]
| जन्म १९३३
| {{देशध्वज|India}}
| सेवा संस्थेच्या संस्थापक
|-
| २०१२&lt;ref&gt;[http://www.emansion.gov.lr/press.php?news_id=2422 2012 Indira Gandhi Prize for Peace, Disarmament and Development Is Awarded to राष्ट्राध्यक्ष Ellen Johnson Sirleaf of Liberia ] {{Webarchive|url=https://swap.stanford.edu/20121122182148/http://www.emansion.gov.lr/press.php?news_id=2422 |date=2012-11-22 }}''dated'' १९ November २०१२, ''accessed'' २८ November २०१२.&lt;/ref&gt;
| [[एलेन जॉन्सन-सर्लिफ]]
| [[File:Ellen Johnson-Sirleaf, April 2010.jpg|२००px]]
| जन्म १९३८
| {{देशध्वज|Liberia}}
| लायबेरियाची राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २०१३&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/angela-merkel-to-get-2013-indira-gandhi-prize-for-peace/article5367696.ece?homepage=true Indira Gandhi Prize for Peace, Disarmament and Development Is Awarded to Chancellor Angela Merkel of Germany ]''dated'' १९ November २०१३, ''accessed'' १९ November २०१३.&lt;/ref&gt;
| [[आंगेला मेर्कल]]
| [[File:Angela Merkel (2008).jpg|२००px]]
| जन्म १९५४
| {{देशध्वज|Germany}}
| जर्मनीची विद्यमान चान्सेलर
|-
| २०१४&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/isro-chosen-for-indira-gandhi-prize-for-peace-disarmament/article6614424.ece ISRO chosen for Indira Gandhi prize for peace, disarmament ]''dated'' १९ November २०१४, ''accessed'' १९ November २०१४.&lt;/ref&gt;
| [[भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था|इस्रो]]
| [[File:Indian Space Research Organisation Logo.svg|२००px]]
| स्थापना १९६९
| {{देशध्वज|भारत}}
| भारतीय अंतराळ संस्था
|-
| २०१७
| [[मनमोहन सिंग]]
|
|
| भारत
|
|-
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय सन्मान व पुरस्कार}}

[[वर्ग:शांतता पुरस्कार]]
[[वर्ग:भारत सरकार]]</text>
      <sha1>psyh5f2b6m25jmbvr2fmmmwx7gwglrp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690708</id>
      <parentid>2690707</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:17:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुरस्कार विजेते */</comment>
      <origin>2690708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13382" sha1="71e0tyzpmf60glxcn3o3cxef5dh7xfx" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''इंदिरा गांधी पुरस्कार''' किंवा '''इंदिरा गांधी शांतता, निःशस्त्रीकरण व विकास पुरस्कार''' हा [[भारत सरकार|इंदिरा गांधी मेमोरिअल ट्रस्टकडुण]]  दरवर्षी त्याच्या  जन्ममदिनी१९ नोव्हेेंबरला  दिला जाणारा एक ख्यातनाम [[पुरस्कार]] आहे. हा पुरस्कार जगामधील अशा व्यक्ती किंवा संस्थेला दिला जातो ज्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर शांतता राखण्यासाठी अथक प्रयत्न केले आहेत.

==पुरस्कार विजेते==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! विजेता !! चित्र !! जन्म / मृत्यू !! देश/संस्था !! माहिती
|-
| १९८६
| पार्लमेंटेरियन्स फॉर GLOBAL ॲक्शन
| —
| स्थापना १९७८
| —
| आंतरराष्ट्रीय संस्था
|-
| १९८७
| [[मिखाईल गोर्बाचेव]]
| [[File:RIAN archive 850809 General Secretary of the CPSU CC M. Gorbachev (crop).jpg|125px]]
| जन्म १९३१
| {{देशध्वज|Soviet Union}}
| माजी सोव्हिएत नेता
|-
| १९८८
| [[ग्रो हार्लेम ब्रुंड्टलॅंड]]
| [[File:Gro_Harlem_Brundtland_(cropped).jpg|125px]]
| जन्म १९३१
| {{देशध्वज|Norway}}
| नॉर्वेची माजी पंतप्रधान
|-
| १९८९
| [[युनिसेफ]]
| 
| est. १९४६
| [[File:Flag of the United Nations.svg|125px]] [[संयुक्त राष्ट्रे]]
| संयुक्त राष्ट्रांची एक शाखा
|-
| १९९०
| [[सॅम नुजोमा]]
| [[File:Sam Nujoma.jpg|125px]]
| जन्म १९२९
| {{देशध्वज|Namibia}}
| First राष्ट्राध्यक्ष of Namibia
|-
| १९९१
| [[राजीव गांधी]]
| [[File:Rajiv Gandhi (cropped).jpg|125px]]
| १९४४&amp;nbsp;– १९९१
| {{देशध्वज|India}}
| [[भारताचे पंतप्रधान|भारताचे दिवंगत पंतप्रधान]]
|-
| १९९२
| [[सबुरो ओकिता]]
| 
| १९१४ - १९९३
| {{देशध्वज|Japan}}
| जपानी अर्थतज्ञ
|-
| १९९३&lt;ref&gt;[http://old.hrad.cz/राष्ट्राध्यक्ष/Havel/speeches/1994/0802_uk.html Havel's Acceptance Speech]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''accessed'' ४ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[व्हात्स्लाफ हावेल]]
| [[File:Václav Havel - Freedom and its adversaries conference.jpg|125px]]
| १९३६ – २०११
| {{देशध्वज|Czech Republic}}
| चेक प्रजासत्ताकाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष
|-
| १९९४
| [[ट्रेव्हर हडलसन]]
|
| १९१३ - १९९८
| {{देशध्वज|United Kingdom}}
| [[दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णद्वेष|वर्णद्वेष]] विरोधी कार्यकर्ता
|-
| १९९५&lt;ref&gt;[http://www.fes.de/interntl/hr1996_about.html FES Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927123825/http://www.fes.de/interntl/hr1996_about.html |date=2011-09-27 }} ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[ओलुसेगुन ओबासान्जो]]
| [[File:Olusegun Obasanjo (Brasilia 6 September 2005).jpg|125px]]
| जन्म १९३७
| {{देशध्वज|Nigeria}}
| नायजेरियाचा १२वा राष्ट्राध्यक्ष
|-
| १९९६
| [[मेदसें सां फ्रोंत्येर]]
| 
| स्थापना १९७१
| {{देशध्वज|France}}
| ऐच्छिक संस्था
|-
| १९९७
| [[जिमी कार्टर]]
| [[File:JimmyCarterPortrait2.jpg|125px]]
| जन्म १९२४
| {{देशध्वज|United States}}
| [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचा ३९वा राष्ट्राध्यक्ष]]
|-
| १९९८
| [[मुहम्मद युनुस]]
| [[File:Yunus, Muhammad (1940).jpg|125px]]
| जन्म १९४०
| {{देशध्वज|Bangladesh}}
| [[ग्रामीण बँक]]ेचा संस्थापक
|-
| १९९९
| [[एम.एस. स्वामीनाथन]]
| [[File:Monkombu Sambasivan Swaminathan - Kolkata 2013-01-07 2674.JPG|125px]]
| जन्म १९२५
| {{देशध्वज|India}}
| भारतीय कृषी शास्त्रज्ञ
|-
| २०००
| [[मेरी रॉबिन्सन]]
| [[File:Mary Robinson-Obama31.04secs.png|125px]]
| जन्म १९४४
| {{देशध्वज|Ireland}}
| आयर्लंडची सातवी राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २००१
| [[सादाको ओगाता]]
| [[File:Ogata Sadako 1-1.jpg|125px]]
| जन्म १९२७
| {{देशध्वज|Japan}}
| माजी [[संयुक्त राष्ट्रे निर्वासित उच्चायुक्त]]
|-
| २००२&lt;ref&gt;[http://www.tribuneindia.com/2003/20030412/nation.htm The Tribune] ''dated'' १३ April २००३, ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[श्रीदत रामफल]]
| 
| जन्म १९२८
| {{देशध्वज|Guyana}}
| दुसरे [[राष्ट्रकुल परिषद सचिवालय|राष्ट्रकुल परिषदेचे सचिव]]
|-
| २००३&lt;ref&gt;[http://www.hinduonnet.com/2003/11/20/stories/2003112010891300.htm द हिंदू news article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050125055312/http://www.hinduonnet.com/2003/11/20/stories/2003112010891300.htm |date=2005-01-25 }} ''dated'' २० November २००३, ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[कोफी अन्नान]]
| [[File:Kofi Annan.jpg|125px]]
| जन्म १९३८
| {{देशध्वज|Ghana}}
| [[संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस|संयुक्त राष्ट्रांचे सातवे सरचिटणीस]]
|-
| २००४&lt;ref&gt;[http://www.hinduonnet.com/2005/11/20/stories/2005112007421000.htm द हिंदू news article] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200405174037/http://www.hinduonnet.com/2005/11/20/stories/2005112007421000.htm |date=2020-04-05 }} ''dated'' २० November २००५, ''accessed'' २ November २००६.&lt;/ref&gt;
| [[महा चक्री सिरिंधोर्न]]
| [[File:Princess Sirindhorn 2009-12-7 Royal Thai Government House 2 (Cropped).jpg|125px]]
| जन्म १९५५
| {{देशध्वज|Thailand}}
| थायलंडची युवराज्ञी
|-
| २००५&lt;ref&gt;[http://www.tribuneindia.com/2005/20051120/nation.htm The Tribune] ''dated'' २० November २००५, ''accessed'' २ November २००५.&lt;/ref&gt;
| [[हमीद करझाई]]
| [[File:Hamid Karzai in February 2009.jpg|125px]]
| जन्म १९५७
| {{देशध्वज|Afghanistan}}
|  अफगाणिस्तानचे १२वे राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २००६&lt;ref&gt;[http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IEH20071119105443&amp;Page=H&amp;Headline=Mathai+awarded+Indira+Gandhi+peace+prize&amp;Title=Top+Stories&amp;Topic=0 New India Press]{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''dated'' २० November २००७, ''accessed'' २० November २००७.&lt;/ref&gt;
| [[वंगारी मथाई]]
| [[File:Wangari Maathai in Nairobi.jpg|125px]]
| १९४० - २०११
| {{देशध्वज|Kenya}}
| पर्यावरण व राजकीय कार्यकर्त्या
|-
| २००७&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/India/Indira_Gandhi_prize_for_Gates_Foundation/rssarticleshow/2867423.cms timesofindia.indiatimes.com] ''dated'' १५ March २००८, ''accessed'' १५ March २००८.&lt;/ref&gt;
| [[बिल गेट्स|बिल]] व मेलिंडा गेट्स फाउंडेशन
| [[File:BillMelindaGatesFoundation.svg|125px]]
| स्थापना १९९४
| {{देशध्वज|United States}}
| दान संस्था
|-
| २००८&lt;ref&gt;[http://www.hindu.com/2008/11/20/stories/2008112057310100.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091119034441/http://www.hindu.com/2008/11/20/stories/2008112057310100.htm |date=2009-11-19 }} ''dated'' २० November २००८, ''accessed'' २० November २००८.&lt;/ref&gt;
| [[मोहमद एल-बरादेई]]
| [[File:Mohamed ElBaradei.jpg|125px]]
| जन्म १९४२
| {{देशध्वज|Egypt}}
| [[आन्तरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था|आन्तरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेचे]] चौथे प्रमुख
|-
| २००९&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/international/article51571.ece] ''dated'' १९ November २००९, ''accessed'' ५ October २०११.&lt;/ref&gt;
| [[शेख हसीना]]
| [[File:Sheikh Hasina - 2009.jpg|125px]]
| जन्म १९४७
| {{देशध्वज|Bangladesh}}
| बांगलादेशची पंतप्रधान
|-
| २०१०&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/article898611.ece Indira Gandhi peace prize for Lula] ''dated'' १९ November २०१०, ''accessed'' ५ October २०११.&lt;/ref&gt;
| [[लुइझ इनासियो लुला दा सिल्वा]]
| [[File:Luiz Inácio Lula da Silva.jpg|125px]]
| जन्म १९४५
| {{देशध्वज|Brazil}}
| ब्राझीलचा माजी राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २०११&lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/news/indira-peace-prize-for-ela-bhatt/878160/ indira gandhi peace prize for ela bhatt]''dated'' १९ November २०११, ''accessed'' २२ November २०११.&lt;/ref&gt;
| [[इला भट्ट]]
| [[File:MJ-Ela-Bhatt-October-2013.jpg|125px]]
| जन्म १९३३
| {{देशध्वज|India}}
| सेवा संस्थेच्या संस्थापक
|-
| २०१२&lt;ref&gt;[http://www.emansion.gov.lr/press.php?news_id=2422 2012 Indira Gandhi Prize for Peace, Disarmament and Development Is Awarded to राष्ट्राध्यक्ष Ellen Johnson Sirleaf of Liberia ] {{Webarchive|url=https://swap.stanford.edu/20121122182148/http://www.emansion.gov.lr/press.php?news_id=2422 |date=2012-11-22 }}''dated'' १९ November २०१२, ''accessed'' २८ November २०१२.&lt;/ref&gt;
| [[एलेन जॉन्सन-सर्लिफ]]
| [[File:Ellen Johnson-Sirleaf, April 2010.jpg|125px]]
| जन्म १९३८
| {{देशध्वज|Liberia}}
| लायबेरियाची राष्ट्राध्यक्ष
|-
| २०१३&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/angela-merkel-to-get-2013-indira-gandhi-prize-for-peace/article5367696.ece?homepage=true Indira Gandhi Prize for Peace, Disarmament and Development Is Awarded to Chancellor Angela Merkel of Germany ]''dated'' १९ November २०१३, ''accessed'' १९ November २०१३.&lt;/ref&gt;
| [[आंगेला मेर्कल]]
| [[File:Angela Merkel (2008).jpg|125px]]
| जन्म १९५४
| {{देशध्वज|Germany}}
| जर्मनीची विद्यमान चान्सेलर
|-
| २०१४&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/isro-chosen-for-indira-gandhi-prize-for-peace-disarmament/article6614424.ece ISRO chosen for Indira Gandhi prize for peace, disarmament ]''dated'' १९ November २०१४, ''accessed'' १९ November २०१४.&lt;/ref&gt;
| [[भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था|इस्रो]]
| [[File:Indian Space Research Organisation Logo.svg|125px]]
| स्थापना १९६९
| {{देशध्वज|भारत}}
| भारतीय अंतराळ संस्था
|-
| २०१७
| [[मनमोहन सिंग]]
|
|
| भारत
|
|-
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय सन्मान व पुरस्कार}}

[[वर्ग:शांतता पुरस्कार]]
[[वर्ग:भारत सरकार]]</text>
      <sha1>71e0tyzpmf60glxcn3o3cxef5dh7xfx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>खेड आळंदी विधानसभा मतदारसंघ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68664</id>
    <revision>
      <id>2690874</id>
      <parentid>2623404</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6866" sha1="iyvlphyxw42f5hqkueetmqbcgee60nj" xml:space="preserve">'''खेड आळंदी विधानसभा मतदारसंघ - १९७''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]&lt;nowiki/&gt;च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार खेड आळंदी मतदारसंघात [[पुणे जिल्हा|पुणे जिल्ह्यातील]] खेड तालुक्याचा समावेश होतो. खेड आळंदी हा विधानसभा मतदारसंघ [[शिरुर लोकसभा मतदारसंघ|शिरुर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शिवसेना(उबाठा) पक्षाचे]] श्री. [[बाबाजी रामचंद्र काळे]] हे खेड आळंदी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== आमदार ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!वर्ष
!आमदार&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!पक्ष
|-
![[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०२४|२०२४]]
![[बाबाजी रामचंद्र काळे]]
![[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शिवसेना(उबाठा)]]
|-
|[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]]
| [[दिलीप दत्तात्रय मोहिते-पाटील]]
|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|-
|[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]]
| [[सुरेश नामदेव गोरे]]
|[[शिवसेना]]
|-
|[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]]
| [[दिलीप दत्तात्रय मोहिते]]
|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|}

== निवडणूक निकाल ==
{|class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot;
! colspan=3 width=600{{!}} [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९]]
|-
!colspan=3|खेड आळंदी
|-
|-
!उमेदवार
![[पक्ष]]
!मत
|-
|[[दिलीप दत्तात्रय मोहिते]]
|[[राष्ट्रवादी]]
|६४७२६
|-
| अशोक श्रीपती खंडेभराड
|[[शिवसेना]] 
|४३९३४
|-
| रामदास नामदेव ठाकुर
|[[अपक्ष]]
|४०५२८
|-
| राजेश वसंतराव जवळेकर
|[[अपक्ष]]
|१५१७०
|-
| मनोहर पोपट भालेराव
|[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]]
|१७३४
|-
| स्वाती भालचंद्र निळेगांवकर
|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया|रिपाई (आ)]]
|१५३८
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{महाराष्ट्र विधानसभा}}
== बाह्य दुवे ==
*{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S13/partycomp242.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७८ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२० जुलै २०१३}}

{{विस्तार}}

[[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]]
[[वर्ग:पुणे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]]
[[वर्ग:शिरूर लोकसभा मतदारसंघ]]</text>
      <sha1>iyvlphyxw42f5hqkueetmqbcgee60nj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690875</id>
      <parentid>2690874</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:33:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6866" sha1="63llbfx8w2rnfn7swm8dgjlw3idjk02" xml:space="preserve">'''खेड-आळंदी विधानसभा मतदारसंघ - १९७''' हा [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र राज्य विधानसभे]]&lt;nowiki/&gt;च्या [[महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी|२८८ मतदारसंघांपैकी]] एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार खेड आळंदी मतदारसंघात [[पुणे जिल्हा|पुणे जिल्ह्यातील]] खेड तालुक्याचा समावेश होतो. खेड आळंदी हा विधानसभा मतदारसंघ [[शिरुर लोकसभा मतदारसंघ|शिरुर लोकसभा मतदारसंघात]] मोडतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=भारत परिसीमन आयोग यांची अधिसूचना|लेखक=|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20090219014012/http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|विदा दिनांक=2009-02-19|दुवा=http://ceo.maharashtra.gov.in/pdf/Notification_Marathi.pdf|कृती=|प्रकाशक=मुख्य निवडणुक अधिकारी, महाराष्ट्र राज्य|दिनांक=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१२ October २००९|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/files/file/3931-delimitation-of-parliamentary-assembly-constituencies-order-2008/|title=Delimitation of Parliamentary &amp; Assembly Constituencies Order - 2008|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शिवसेना(उबाठा) पक्षाचे]] श्री. [[बाबाजी रामचंद्र काळे]] हे खेड आळंदी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mls.org.in/pdf2022/budget/%E0%A5%A7%E0%A5%AA%20%E0%A4%B5%E0%A5%80%20%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%20%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%AD%E0%A4%BE%20%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A7%E0%A5%AF%20%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%20%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF.pdf|title=१४ वी महाराष्ट्र विधानसभा २०१९ सदस्यांचा संक्षिप्त जीवन परिचय|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== आमदार ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!वर्ष
!आमदार&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/statistical-report/statistical-reports/|title=STATISTICAL REPORTS OF GENERAL ELECTION TO STATE LEGISLATIVE ASSEMBLY (VIDHANSABHA)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!पक्ष
|-
![[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०२४|२०२४]]
![[बाबाजी रामचंद्र काळे]]
![[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शिवसेना(उबाठा)]]
|-
|[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१९|२०१९]]
| [[दिलीप दत्तात्रय मोहिते-पाटील]]
|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|-
|[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४|२०१४]]
| [[सुरेश नामदेव गोरे]]
|[[शिवसेना]]
|-
|[[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९]]
| [[दिलीप दत्तात्रय मोहिते]]
|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|}

== निवडणूक निकाल ==
{|class=&quot;wikitable collapsible collapsed&quot;
! colspan=3 width=600{{!}} [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक २००९]]
|-
!colspan=3|खेड आळंदी
|-
|-
!उमेदवार
![[पक्ष]]
!मत
|-
|[[दिलीप दत्तात्रय मोहिते]]
|[[राष्ट्रवादी]]
|६४७२६
|-
| अशोक श्रीपती खंडेभराड
|[[शिवसेना]] 
|४३९३४
|-
| रामदास नामदेव ठाकुर
|[[अपक्ष]]
|४०५२८
|-
| राजेश वसंतराव जवळेकर
|[[अपक्ष]]
|१५१७०
|-
| मनोहर पोपट भालेराव
|[[बहुजन समाज पक्ष|बसपा]]
|१७३४
|-
| स्वाती भालचंद्र निळेगांवकर
|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया|रिपाई (आ)]]
|१५३८
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{महाराष्ट्र विधानसभा}}
== बाह्य दुवे ==
*{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा=http://eci.nic.in/eci_main/electionanalysis/AE/S13/partycomp242.htm | प्रकाशक=[[भारतीय निवडणूक आयोग]] | भाषा=इंग्लिश | title=भारतीय निवडणूक आयोगाच्या संकेतस्थळावर {{लेखनाव}} निवडणुकांतील इ.स. १९७८ पासूनच्या निवडणुकांचे पक्षनिहाय मतदानाच्या टक्केवारीचे तुलनात्मक विश्लेषण | ॲक्सेसदिनांक=२० जुलै २०१३}}

{{विस्तार}}

[[वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ]]
[[वर्ग:पुणे जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ]]
[[वर्ग:शिरूर लोकसभा मतदारसंघ]]</text>
      <sha1>63llbfx8w2rnfn7swm8dgjlw3idjk02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्राणनाथ थापर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80209</id>
    <revision>
      <id>2690800</id>
      <parentid>1894304</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2910" sha1="4qke88nztsqxa7jj25jporc54dhszha" xml:space="preserve">जनरल '''प्राणनाथ थापर''' ([[पंजाबी भाषा|पंजाबी]]: ਪ੍ਰਾਨ ਨਾਥ ਥਾਪਰ ;) ([[मे २३]], [[इ.स. १९०६]] - [[जून २३]], [[इ.स. १९७५]]) हे [[भारतीय सेना|भारतीय सेनेच्या]] भूदलाचे पाचवे प्रमुख होते. त्यांनी [[मे ७]], [[इ.स. १९६१]] रोजी भूदलप्रमुखपदाची सूत्रे हाती घेतली व ती [[नोव्हेंबर १९]], [[इ.स. १९६२]] या सेवानिवृत्तीच्या दिवसापर्यंत सांभाळली.

== सैनिकी कारकीर्द ==
महाविद्यालयीन शिक्षणानंतर थापरांनी [[बर्कशायर]], [[युनायटेड किंग्डम]] येथील ''रॉयल अकॅडमी ऑफ सॅंडहर्स्ट'' या सैनिकी अकादमीत प्रशिक्षण घेतले. इ.स. १९२६ साली १ल्या पंजाब रेजिमेंटीमध्ये ते दाखल झाले. [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] ते ब्रिटिश भारतीय सैन्यातर्फे [[म्यानमार|बर्मा]], [[मध्यपूर्व]] व [[इटली]] आघाड्यांवरील मोहिमांत सहभागी झाले होते. त्यांना नोव्हेंबर, इ.स. १९४७मध्ये ''मेजर जनरलपदावर बढती मिळाली, तर इ.स. १९५४ साली त्यांची लेफ्टनंट जनरलपदी नेमणूक झाली होती.

== सेवानिवृत्तीनंतरचे जीवन ==
भूदलातून सेवानिवृत्त झाल्यावर थापर ऑगस्ट, इ.स. १९६४ ते जानेवारी, इ.स. १९६९ या काळात [[अफगाणिस्तान|अफगाणिस्तानात]] भारताचे राजदूत होते. २३ जून, इ.स. १९७५ रोजी नव्या दिल्लीत वयाच्या ६९व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.

{{DEFAULTSORT:थापर,प्राणनाथ}}
[[वर्ग:पंजाबी व्यक्ती]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>4qke88nztsqxa7jj25jporc54dhszha</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690801</id>
      <parentid>2690800</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:28:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2981" sha1="baeal2ovhfl4vcbefhkljf8hhn487zw" xml:space="preserve">जनरल '''प्राणनाथ थापर''' ([[पंजाबी भाषा|पंजाबी]]: ਪ੍ਰਾਨ ਨਾਥ ਥਾਪਰ ;) ([[मे २३]], [[इ.स. १९०६]] - [[जून २३]], [[इ.स. १९७५]]) हे [[भारतीय सेना|भारतीय सेनेच्या]] भूदलाचे पाचवे प्रमुख होते. त्यांनी [[मे ७]], [[इ.स. १९६१]] रोजी भूदलप्रमुखपदाची सूत्रे हाती घेतली व ती [[नोव्हेंबर १९]], [[इ.स. १९६२]] या सेवानिवृत्तीच्या दिवसापर्यंत सांभाळली.

== सैनिकी कारकीर्द ==
महाविद्यालयीन शिक्षणानंतर थापरांनी [[बर्कशायर]], [[युनायटेड किंग्डम]] येथील ''रॉयल अकॅडमी ऑफ सॅंडहर्स्ट'' या सैनिकी अकादमीत प्रशिक्षण घेतले. इ.स. १९२६ साली १ल्या पंजाब रेजिमेंटीमध्ये ते दाखल झाले. [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] ते ब्रिटिश भारतीय सैन्यातर्फे [[म्यानमार|बर्मा]], [[मध्यपूर्व]] व [[इटली]] आघाड्यांवरील मोहिमांत सहभागी झाले होते. त्यांना नोव्हेंबर, इ.स. १९४७मध्ये ''मेजर जनरलपदावर बढती मिळाली, तर इ.स. १९५४ साली त्यांची लेफ्टनंट जनरलपदी नेमणूक झाली होती.

== सेवानिवृत्तीनंतरचे जीवन ==
भूदलातून सेवानिवृत्त झाल्यावर थापर ऑगस्ट, इ.स. १९६४ ते जानेवारी, इ.स. १९६९ या काळात [[अफगाणिस्तान|अफगाणिस्तानात]] भारताचे राजदूत होते. २३ जून, इ.स. १९७५ रोजी नव्या दिल्लीत वयाच्या ६९व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.

{{DEFAULTSORT:थापर,प्राणनाथ}}
[[वर्ग:पंजाबी व्यक्ती]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू]]</text>
      <sha1>baeal2ovhfl4vcbefhkljf8hhn487zw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690802</id>
      <parentid>2690801</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:28:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3042" sha1="167tbmseuk23446egp4mj1b68pu6dq6" xml:space="preserve">जनरल '''प्राणनाथ थापर''' ([[पंजाबी भाषा|पंजाबी]]: ਪ੍ਰਾਨ ਨਾਥ ਥਾਪਰ ;) ([[मे २३]], [[इ.स. १९०६]] - [[जून २३]], [[इ.स. १९७५]]) हे [[भारतीय सेना|भारतीय सेनेच्या]] भूदलाचे पाचवे प्रमुख होते. त्यांनी [[मे ७]], [[इ.स. १९६१]] रोजी भूदलप्रमुखपदाची सूत्रे हाती घेतली व ती [[नोव्हेंबर १९]], [[इ.स. १९६२]] या सेवानिवृत्तीच्या दिवसापर्यंत सांभाळली.

== सैनिकी कारकीर्द ==
महाविद्यालयीन शिक्षणानंतर थापरांनी [[बर्कशायर]], [[युनायटेड किंग्डम]] येथील ''रॉयल अकॅडमी ऑफ सॅंडहर्स्ट'' या सैनिकी अकादमीत प्रशिक्षण घेतले. इ.स. १९२६ साली १ल्या पंजाब रेजिमेंटीमध्ये ते दाखल झाले. [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] ते ब्रिटिश भारतीय सैन्यातर्फे [[म्यानमार|बर्मा]], [[मध्यपूर्व]] व [[इटली]] आघाड्यांवरील मोहिमांत सहभागी झाले होते. त्यांना नोव्हेंबर, इ.स. १९४७मध्ये ''मेजर जनरलपदावर बढती मिळाली, तर इ.स. १९५४ साली त्यांची लेफ्टनंट जनरलपदी नेमणूक झाली होती.

== सेवानिवृत्तीनंतरचे जीवन ==
भूदलातून सेवानिवृत्त झाल्यावर थापर ऑगस्ट, इ.स. १९६४ ते जानेवारी, इ.स. १९६९ या काळात [[अफगाणिस्तान|अफगाणिस्तानात]] भारताचे राजदूत होते. २३ जून, इ.स. १९७५ रोजी नव्या दिल्लीत वयाच्या ६९व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.

{{DEFAULTSORT:थापर,प्राणनाथ}}
[[वर्ग:पंजाबी व्यक्ती]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>167tbmseuk23446egp4mj1b68pu6dq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कानपुर नगर जिल्हा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93562</id>
    <redirect title="कानपूर नगर जिल्हा" />
    <revision>
      <id>2690721</id>
      <parentid>1504310</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:18:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>9929</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Fixing double redirect from [[कानपूर जिल्हा]] to [[कानपूर नगर जिल्हा]]</comment>
      <origin>2690721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="pc131b8hcj83wv6bzspw8qxvac3m3zc" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[कानपूर नगर जिल्हा]]</text>
      <sha1>pc131b8hcj83wv6bzspw8qxvac3m3zc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अरुण श्रीधर वैद्य</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100137</id>
    <revision>
      <id>2690808</id>
      <parentid>2169035</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:48:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4142" sha1="1e4x4yoxe8mohpumqefxuiv4vipxvyp" xml:space="preserve">''जनरल'' '''अरुण श्रीधर वैद्य''' (२७ जानेवारी, इ.स. १९२६; [[अलिबाग]], [[महाराष्ट्र]] - १० ऑगस्ट, इ.स. १९८६; [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]]) हे [[भारतीय भूदल|भारतीय भूदलाचे]] १३ वे भूदलप्रमुख होते. [[दुसरे भारत-पाकिस्तान युद्ध|इ.स. १९६५ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धातील]] कामगिरीबद्दल त्यांना [[महावीर चक्र]] पुरस्कार मिळाला. नंतर [[तिसरे भारत-पाकिस्तान युद्ध|इ.स. १९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धात]] दुसऱ्यांदा त्यांना महावीर चक्राने गौरवण्यात आले. [[ऑपरेशन ब्लू स्टार]]च्या वेळी ते भारतीय भूदलाचे प्रमुख होते. सेवेतून निवृत्त झाल्यावर [[खलिस्तान|खलिस्तानी]] अतिरेक्यांनी त्यांची [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] [[पुणे]] येथे ह्त्या केली.

== हत्या ==
भारतीय भूदलातून निवृत्त झाल्यावर अरुण वैद्य [[पुणे|पुण्यात]] स्थायिक झाले. १० ऑगस्ट, इ.स. १९८६ रोजी बाजारातून घरी परतत असताना दुचाकीवरून आलेल्या दहशतवाद्यांनी त्यांच्यावर बंदुकीतुन ८ गोळ्या झाडल्या. वैद्यांना डोक्यात आणि मानेत गोळ्या लागल्या व त्यांचा घटनास्थळीच मृत्यू झाला. यावेळी त्यांचा अंगरक्षकही सोबत होता; व तोही पाठीत व मांड्यांत गोळ्या लागून जखमी झाला. [[खलिस्तान कमांडो फोर्स]] या अतिरेकी संघटनेने या हत्येची जबाबदारी स्वीकारली व [[सुवर्णमंदिर|सुवर्णमंदिरावर]] करण्यात आलेल्या कारवाईचा सूड उगवण्यासाठी वैद्यांना मा‍रल्याचा दावा केला. काही काळात वैद्याच्या मारेकऱ्यांना पकडण्यात आले. इ.स. १९८९ मध्ये सुखदेव सिंग आणि हरजिंदर सिंग यांना मृत्युदंडाची शिक्षा ठोठावण्यात आली. ९ ऑक्टोंबर, इ.स. १९९२ रोजी या दोघांना फाशी देण्यात आले.

{{विस्तार}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:वैद्य,अरुण श्रीधर}}
[[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती]]
[[वर्ग:हत्या झालेल्या मराठी व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>1e4x4yoxe8mohpumqefxuiv4vipxvyp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विजय कुमार सिंह</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123144</id>
    <revision>
      <id>2690775</id>
      <parentid>2025460</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:22:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:भारतीय सरसेनापती]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1288" sha1="624y19wfcq1kvrkhzqvfkz9vs6tydi8" xml:space="preserve">'''जनरल विजय कुमार सिंह''' ( १० मे १९५१) हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्कराचे]] माजी लष्करप्रमुख आहेत. ते  [[मार्च ३१]], [[इ.स. २०१०]] ते [[३१ मे]], [[इ.स. २०१२]] दरम्यान भारतीय भूदलाचे २६वे भारतीय भूदलप्रमुख होते. [[बिक्रम सिंग]] हे भारताचे नवे लष्करप्रमुख आहेत.

विजय कुमार सिंह ह्यांचा जन्म [[हरियाणा]] राज्यातील [[भिवानी]] जिल्ह्यातील बापोरा गावी झाला. जनरल विजय कुमार सिंह हे प्रहार या नाना पाटेकर यांच्या चित्रपटात दिसून आले होते.

{{विस्तार}}

{{भारतीय सशस्त्र सेना}}

[[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]</text>
      <sha1>624y19wfcq1kvrkhzqvfkz9vs6tydi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मराठी ख्रिस्ती साहित्य संमेलन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125428</id>
    <revision>
      <id>2690857</id>
      <parentid>2618885</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T08:03:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Revyang</username>
        <id>184288</id>
      </contributor>
      <comment>अक्षरचुका दुरुस्ती</comment>
      <origin>2690857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8678" sha1="qq90do6ad8xpbgtatrghebqf7pxx9p0" xml:space="preserve">'''मराठी ख्रिस्ती साहित्य परिषदेचे २६ ,वे साहित्य संमेलन दिनांक ६, ७ व ८ नोव्हेंबर २०२२ दरम्यान बीड येथे संपन्न झाले. साहित्यिक पौलस वाघमारे हे संंमेलनाचे अध्यक्ष होते तर बीड येथील आल्फा ओमेगा ख्रिश्चन महासंघाचे आशिष शिंदे स्वागताध्यक्ष होते. तीन दिवसीय संमेलनात परिसंवाद, चर्चिसत्रे, कथाकथन, कविसंमेलन, खुले अधिवेशन आदी उपक्रम उत्साहाने पार पडले.

२३वे अधिवेशन १०-११-१२ मे २०१२, या दिवसांत [[अहमदनगर]] येथे भरले होते. संमेलनाध्यक्ष अशोक आंग्रे होते. हे साहित्य संमेलन, इसवी सन १८४२ च्या जून महिन्यापासून अहमदनगर येथून प्रसिद्ध होणाऱ्या, आणि आजतागायत गेली १७० वर्षे अव्याहतपणे चालू असणाऱ्या ज्ञानोदय नियतकालिकातर्फे आयोजित केले जाते.

पहिल्या २३ संमेलनांपैकी आतापावेतो १६ प्रॉटेस्टंटपंथीय ख्रिस्ती लेखकांनी तर केवळ सात कॅथोलिकपंथीय लेखकांनी या साहित्य संमेलनांची अध्यक्षपदे भूषविली आहेत. काही वर्षांपूर्वी ही अध्यक्षपदे दोन्ही पंथातील लेखकांनी आलटून पालटून वाटून घ्यावीत असा अलिखित समझोता झाला होता.

आतापर्यंत महाराष्ट्रातील नाशिक, निपाणी, अहमदनगर, पुणे, बारामती, सोलापूर, मुंबई, मालवण, जालना, नागपूर या विविध ठिकाणी ख्रिस्ती मराठी साहित्य संमेलने भरली. त्यांतील बहुतांशी द्विदिवसीय होती. अध्यक्षस्थानी फादर फ्रान्सिस दिब्रिटो,  निरंजन उजगरे, डॉ. सिसिलिया कार्व्हालो, डॉ. [[ अनुपमा निरंजन उजगरे|अनुपमा उजगरे]], डॉ. सुभाष पाटील वगैरे साहित्यिक होते.

;यापूर्वीची मराठी ख्रिस्ती साहित्य संमेलने आणि त्यांचे अध्यक्ष

* १ले : १८-१९एप्रिल १९२७, अहमदनगर, रेव्हरंड डॉ. निकल मेकॅनिकल
* २रे : १८-१९ एप्रिल १९३०, मुंबई, मनोहर कृष्ण उजगरे (स्वागताध्यक्षा लक्ष्मीबाई टिळक)
* ३रे : २८-२९ डिसेंबर १९३२, निपाणी, देवदत्त नारायण टिळक
* ४थे : २८-२९ डिसेंबर १९३३, नागपूर, लक्ष्मीबाई नारायण टिळक (स्वागताध्यक्ष ॲडव्होकेट प्रसाद साळवे)
* ५वे : १५-१७ ऑक्टोबर १९५४, केडगाव, पु.ल.पाटोळे
* ६वे : १८-१९ नोव्हेंबर १९५५, पुणे, रेव्ह. सुमंत धोंडो रामटेके
* ७वे : २७-२९ डिसेंबर १९५६, पुणतांबे, वसंत भाऊराव समुद्रे
* ८वे :  ६-७ नोव्हेंबर १९७२, पुणे, आचार्य [[सत्यवान नामदेव सूर्यवंशी]] (स्वागताध्यक्ष आचार्य दीनानाथ एस.पाठक)
* ९वे : २९-३० डिसेंबर १९७३, मुंबई, फादर डॉमनिक ऑब्रिओ (स्वागताध्यक्ष हरिश्चंद्र भास्कर उजगरे)
*१०वे : ३-४-नोव्हेंबर १९७५, बारामती, भास्करराव जाधव (स्वागताध्यक्ष डॉ. कमलाकर कोल्हटकर)
*११वे : २७-२८डिसेंबर १९७७, सोलापूर, रॉक कार्व्हालो (स्वागताध्यक्षा मरियम रॉजर्स)
*१२वे : २३-२४ मे १९८१, अहमदनगर, श्रीमती रामकुंवर नामदेव सूर्यवंशी (स्वागताध्यक्ष डॉ.एस.के. हळबे)
*१३वे : २९-३० डिसेंबर १९८४, मुंबई, फादर डॉ. एलायस रॉड्रिग्ज (स्वागताध्यक्षा विजया शामराव पुणेकर)
*१४वे : २८-२९ एप्रिल १९९०, मुंबई, विजया शामराव पुणेकर (स्वागताध्यक्ष रवि देवीप्रसाद शर्मा)
*१५वे : १०-१२ जानेवारी १९९२, पुणे, फादर [[फ्रान्सिस दिब्रिटो]] (स्वागताध्यक्ष फादर नेल्सन मच्याडो)
*१६वे : १७-१८ डिसेंबर १९९४, मालवण, निरंजन हरिश्चंद्र उजगरे (स्वागताध्यक्ष फादर डिसिल्व्हा)
*१७वे : १८-१९ एप्रिल १९९८, नागपूर, प्रा. सुधीर देवीप्रसाद शर्मा (स्वागताध्यक्ष बिशप रा. रेव्ह. विनोद पीटर)
*१८वे : ५-६ फेब्रुवारी २०००, नाशिक, प्रा.डॉ. सिसिलिया कार्व्हालो (स्वागताध्यक्ष फादर ज्यो पिठेकर)
*१९वे : १५-१७ नोव्हेंबर २००१, अहमदनगर, प्राचार्य देवदत्त हुसळे (स्वागताध्यक्ष कमलाकर देठे)
*२०वे : २७-२९ मे २००५, मुंबई, डॉ. [[अनुपमा उजगरे|अनुपमा निरंजन उजगरे]] (स्वागताध्यक्ष विलास तोरणे)
*२१वे : १८-२० मे २००७, जालना, डॉ. सुभाष कृष्णराव पाटील (स्वागताध्यक्ष विवेक निर्मल)
*२२वे : ८-९-१० मे २००९, वसई, अध्यक्ष फादर मायकेल (स्वागताध्यक्ष
*२३वे : १०-१२ मे २०१२, अहमदनगर, अशोक आंग्रे (स्वागताध्यक्ष रेव्ह. प्रदीप कांबळे)
* २४वे :
* २५वे : २०-२२ नोव्हेंबर २०१४, सोलापूर, डॉ. नाझरथ मिस्किटा (स्वागताध्यक्ष मोहन आंग्रे)

[[वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने]]</text>
      <sha1>qq90do6ad8xpbgtatrghebqf7pxx9p0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मराठी ख्रिस्ती साहित्य</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125456</id>
    <revision>
      <id>2690863</id>
      <parentid>2689649</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T08:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Revyang</username>
        <id>184288</id>
      </contributor>
      <comment>दुवा जोडला</comment>
      <origin>2690863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12547" sha1="13yk9ei0nxs4vwj60jjxne3e5jo1g5t" xml:space="preserve">{{संदर्भहीन लेख}}
'''मराठी ख्रिस्ती साहित्य''' ही संज्ञा [[ख्रिश्चन धर्म|ख्रिश्चन धर्मीय]] [[मराठी लोक|मराठ्यांनी]] लिहिलेल्या मराठी साहित्यास उद्देशून वापरली जाते.

==मराठी ख्रिस्ती साहित्य लेखनाचा सुरुवातीचा काळ==
[[इ.स. १६१६]] साली फादर स्टीफन्स यांनी १०,९६२ ओव्यांचे 'ख्रिस्तपुराण' हे पुस्तक लिहिले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://shreshthmaharashtra.com/knowledge_bank/shreshth-maharashtra-bible-stories-in-marathi-christ-puran/|title=ख्रिस्तपुराण - बायबलमधील कथानकाचे मराठीतील पुनर्कथन|website=Shreshtha Maharashtra|language=en-US|access-date=2026-06-14}}&lt;/ref&gt; हे पुस्तक रोमन लिपीमध्ये लिहिलेले होते व त्याचे 'पैले पुराण' (जुना करार) आणि 'दुसरे पुराण' (नवीन करार) असे दोन भाग होते, आणि ते तत्कालीन नवीन ख्रिस्ती झालेल्यांना ख्रिस्ती धर्माची माहिती पुरविण्याच्या हेतूने लिहिलेले होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/23529/|title=स्टीफन्स, फादर|date=2019-07-04|website=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|language=mr-IN|access-date=2026-06-14}}&lt;/ref&gt; [[इ.स.चे १६ वे शतक|सोळाव्या शतकामध्ये]] फादर आंतुनिया साल्दाज आणि [[इ.स.चे १७ वे शतक|सतराव्या शतकामध्ये]] फादर जुवांव पेत्रोझ यांनी [[मराठी]]मध्ये काव्यलेखन केले. [[इ.स.चे १९ वे शतक|एकोणिसाव्या शतकामध्ये]] रेव्हरंड हरिपंत खिस्ती यांनी ओवीबद्ध 'ख्रिस्तचरित्र' लिहिले. बाबुराव पवार हे [[ख्रिस्ती|ख्रिस्ती समाजातले]] पहिले [[शाहीर]] होते. [[इ.स. १९१४]] साली रेव्हरंड भास्कर कृष्ण उजगरे यांनी 'वनवासी फूल', 'केवढे हे क्रौर्य' अशा कविता लिहिणाऱ्या [[नारायण वामन टिळक]] यांची कविता संपादित केली. [[इ.स. १९२०]] साली भास्करराव उजगरे यांनीच ना.वा. टिळकांची 'अभंगांजली' प्रकाशित केली. [[इ.स. १९३८|१९३८]] साली नारायण वामन टिळकांचा 'ख्रिस्तायन' हा ग्रंथ प्रकाशित झाला. या ग्रंथात एकूण शहात्तर अध्याय आहेत. पहिले साडेबारा अध्याय स्वतः रेव्हरंड टिळकांनी, शेवटचा अध्याय देवदत्त टिळकांनी आणि बाकी सर्व ख्रिस्तायन, लक्ष्मीबाई टिळकांनी लिहिले. [[इ.स. १९३०|१९३०]] साली शाहू दगडोबा उजगरे या कवीचे 'नवे अंजन' हे खंडकाव्य प्रसिद्ध झाले. हे खंडकाव्य १२० श्लोकांचे असून दिंडी वृत्तामध्ये लिहिलेले आहे.

==मराठी ख्रिस्ती साहित्यातील  लेखिकांचे योगदान==
[[पंडिता रमाबाई|पंडिता रमाबाईंनी]] [[इ.स. १८८२]] साली 'स्त्रीधर्मनीती' नावाचे स्त्री जीवनाला मार्गदर्शक असे पुस्तक लिहिले.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/30987|title=रमाबाई, पंडिता|website=|url-status=live}}&lt;/ref&gt; पंडिता रमाबाईंनी ख्रिस्ती धर्म स्वीकारल्यानंतर [[बायबल]]चे मराठीत भाषांतरही केले. त्यानंतर त्यांनी 'इंग्लंडचा प्रवास' हे पुस्तक लिहिले. या पुस्तकाचा पहिला भाग म्हणजे सदा पांडुरंग केळकर यांना लिहिलेले पत्र आहे तर दुसऱ्या भागात [[इंग्लंड]]मधील स्त्रीजीवनाचे वर्णन आहे. 'युनायटेड स्टेट्सची लोकस्थिती आणि प्रवासवर्णन' हे पुस्तकही रमाबाईंनी लिहिले. १९८७-८८ साली त्यांनी '''द हायकास्ट हिंदू वूमन''&lt;nowiki/&gt;' हे पुस्तक लिहिले.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; त्यांच्या लिखितांमध्ये इब्री भाषेचे व्याकरण (१९०८), नवा करार (१९१२), मूळ ग्रीक व इब्री भाषेतून बायबलचे मराठी भाषांतर आणि येशू चरित्र (१९१३) यांचाही समावेश आहे.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; लक्ष्मीबाई टिळक यांनीही मराठी ख्रिस्ती साहित्य निर्मितीमध्ये भर घातलेली आहे. [[लक्ष्मीबाई टिळक]] या [[इ.स. १८९०|१८९०]] सालापर्यंत निरक्षर होत्या रेव्हरंड टिळकांनी त्यांना लिहायला वाचायला शिकविले. [[इ.स. १८९४]] साली लक्ष्मीबाई टिळकांची 'भरली घागर' ही पहिली कविता प्रसिद्ध झाली. लक्ष्मीबाईंनी [[स्मृतिचित्रे]] हे पुस्तकही लिहिले.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/17552/|title=टिळक, लक्ष्मीबाई|date=2019-07-04|website=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|language=mr-IN|access-date=2026-06-17}}&lt;/ref&gt; रेव्हरंड ना. वा. टिळकांच्या मृत्यूनंतर १२ वर्षांनी त्यांचे अपूर्ण राहिलेले 'ख्रिस्तायन' ही लक्ष्मीबाईंनी पूर्ण केले.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; रामकुंवर सूर्यवंशी यांचा 'मयूरपंख' हा कथासंग्रह [[इ.स. १९८०]] साली प्रकाशित झाला. या संग्रहात 'झुंज', 'बडी हवेली', 'भैरवाच्या परिसरात' यासारख्या एकूण आठ कथा आहेत. 'मयूरपंख' या पुस्तकाला [[रवींद्र पिंगे]] यांची प्रस्तावना आहे. रामकुंवर सूर्यवंशी यांनीच ख्रिस्तचरित्रावर आधारलेली दोन हजार ओव्यांची 'भक्तिमंगला' ही रचनाही केलेली आहे. [[अनुपमा उजगरे|अनुपमा उजगरे]] यांनी 'तुम्हाला काय वाटतं?'  या नावाचे सामाजिक व कौटुंबिक समस्यांवर आधारित सदर ज्ञानोदय या नियतकालिकातून लिहिले. उषा हरिश्चंद्र उजगरे यांचे 'एकेक वेस ओलांडताना' आणि डॉ. उषा विजय कोल्हटकर यांचे 'अमेरिका किती मोठी? किती छोटी?' ही पुस्तकेही महत्त्वाची आहेत. [[सिसिलिया कार्व्हालो]] यांचे 'उन्मेष', 'प्रकाशझोत', 'काठ' हे कथासंग्रह प्रकाशित आहेत. 'पंडिता रमाबाई:व्यक्ती व वाङ्मय' हा त्यांचा प्रबंधही प्रकाशित आहे.

==मराठी ख्रिस्ती साहित्यातील काही लेखक-लेखिका==

* बाबा पदमनजी&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathivishwakosh.org/48535/|title=बाबा पदमनजी (Baba Padamanji)|last=उजगरे|first=अनुपमा|date=2021-02-15|website=मराठी विश्वकोश|language=en-US|access-date=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;
* [[प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक)]]
* [https://www.aksharnama.com/client/article_detail/5406 अनिल दहिवाडकर]
* रेव्ह. ऍडव्होकेट देवदत्त कसोटे (देवाचा शब्द, मनन))
* श्यामसुंदर आढाव
* सुनील आढाव
* [[अनुपमा उजगरे|डॉ. अनुपमा उजगरे]]
* विजयानंद उजगरे
* देवदत्त कांबळे
* रॉक कार्व्हालो
* सिसिलिया कार्व्हालो
* इनास कून
* संपतकुमार गायकवाड
* अशोक टिळक 
* जोजेफ तुस्कानो
* फेलिक्स तुस्कानो
* अमृतराव त्रिभुवन
* इंदिरा त्रिभुवन
* कैतान दोडती
* [[हिलरी फर्नांडीस]]
* जयंत भांबळ
* सायमन मार्टिन
* प्रल्हाद शांतवन रणदिवे
* [[रमण रणदिवे]]
* जॉर्ज लोपीझ
* सुधीर शर्मा
*डॉ. विश्वास वळवी
*कामिल पारखे

== हे सुद्धा पहा ==
* [[मराठी ख्रिस्ती साहित्य संमेलन]]

== बाह्य दुवे ==
* [https://www.bbc.com/marathi/india-48173162 नारायण वामन टिळक ते रेव्हरंड टिळक; विस्मृतीत गेलेल्या कवीचा प्रवास]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठी साहित्य]]
[[वर्ग:ख्रिश्चन धर्म]]</text>
      <sha1>13yk9ei0nxs4vwj60jjxne3e5jo1g5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बिक्रम सिंग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126508</id>
    <revision>
      <id>2690772</id>
      <parentid>1178327</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:भारतीय सरसेनापती]] - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1336" sha1="4gyifi71c0bqa90ppn7u37qpcf6susb" xml:space="preserve">[[File:General Bikram Singh.jpg|right|300px|thumb|जनरल बिक्रम सिंग (डावीकडील)]]
''जनरल'' '''बिक्रम सिंग''' ([[१० मे]], [[इ.स. १९५१]] - हयात) हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्कराचे]] २७वे लष्करप्रमुख आहेत. त्यांनी [[१ जून]], [[इ.स. २०१२]] रोजी मावळते लष्करप्रमुख [[विजय कुमार सिंह]] ह्यांच्याकडून पदाची सूत्रे हाती घेतली.

[[३१ मार्च]], [[इ.स. १९७२]] रोजी [[सिख लाइट इन्फंट्री]]मध्ये भरती झालेल्या व तेव्हापासून भारतीय लष्करात सक्रिय असलेल्या बिक्रम सिंग ह्यांना आजवर अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत

{{विस्तार}}

{{भारतीय सशस्त्र सेना}}

[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>4gyifi71c0bqa90ppn7u37qpcf6susb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135538</id>
    <revision>
      <id>2690689</id>
      <parentid>2247398</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2026" sha1="drk011qp026bcwyro7vw0l0lzaoea02" xml:space="preserve">[[File:Statue of Balasaheb Sawant.jpg|thumb|डॉ. बाळासाहेब सावंत यांचा बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली येथील पुतळा]]
[[File:KKV Library.jpg|thumb|बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली येथील वाचनालय]]
'''डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ''' [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] [[दापोली]] गावातील कृषी विद्यापीठ आहे. याची स्थापना  वसंंतराव नाईक सरकारने [[१८ मे]], [[इ.स. १९७२]] रोजी '''कोकण कृषी विद्यापीठ''' नावाने केली. कृृृषी औद्योगिकीकरण व शेतकरी सक्षमीकरणासााठी हरितक्रांतीचे जनक [[वसंतराव नाईक]] यांनी पहिल्यांदाच ४ कृषी विदयापिठाची स्थापना केली, त्यापैकी असलेले हेे एक कृषी विद्यापीठ. पुढे या विदयापिठाचे नवे नामकरण [[१२ फेब्रुवारी]], [[इ.स. २००१]] रोजी याचे नामविस्तार [[पी.के. सावंत]] यांचे नांव देवून केले गेले.
{{भारतातील कृषी विद्यापीठे}}

[[वर्ग:महाराष्ट्रातील विद्यापीठे]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील कृषि विद्यापीठे]]</text>
      <sha1>drk011qp026bcwyro7vw0l0lzaoea02</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690690</id>
      <parentid>2690689</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:23:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम ८.९|शुद्धलेखनाचा नियम ८.९]])</comment>
      <origin>2690690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2023" sha1="gzstliv38fpo6p3qq46w6lziv31y0dl" xml:space="preserve">[[File:Statue of Balasaheb Sawant.jpg|thumb|डॉ. बाळासाहेब सावंत यांचा बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली येथील पुतळा]]
[[File:KKV Library.jpg|thumb|बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली येथील वाचनालय]]
'''डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ''' [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] [[दापोली]] गावातील कृषी विद्यापीठ आहे. याची स्थापना  वसंंतराव नाईक सरकारने [[१८ मे]], [[इ.स. १९७२]] रोजी '''कोकण कृषी विद्यापीठ''' नावाने केली. कृृृषी औद्योगिकीकरण व शेतकरी सक्षमीकरणासााठी हरितक्रांतीचे जनक [[वसंतराव नाईक]] यांनी पहिल्यांदाच ४ कृषी विदयापिठाची स्थापना केली, त्यापैकी असलेले हेे एक कृषी विद्यापीठ. पुढे या विदयापिठाचे नवे नामकरण [[१२ फेब्रुवारी]], [[इ.स. २००१]] रोजी याचे नामविस्तार [[पी.के. सावंत]] यांचे नांव देऊन केले गेले.
{{भारतातील कृषी विद्यापीठे}}

[[वर्ग:महाराष्ट्रातील विद्यापीठे]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील कृषि विद्यापीठे]]</text>
      <sha1>gzstliv38fpo6p3qq46w6lziv31y0dl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150173</id>
    <revision>
      <id>2690869</id>
      <parentid>2589665</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:13:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8229" sha1="p7b395nu802tgf0xznk1mv897zufx9c" xml:space="preserve">
'''वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ''' [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राच्या]] [[परभणी]] शहरातील हे एक प्रसिद्ध कृषी विद्यापीठ आहे. कृषी औद्योगिकीकरण व शेतकरी सक्षमीकरणासाठी हरितक्रांतीचे जनक [[वसंतराव नाईक]] यांनी राज्यात पहिल्यांदाच चार कृषी विद्यापिठांची स्थापना केली. त्यापैकी असलेले हे एक कृषी विद्यापीठ. या कृषी विद्यापीठ उभारणीत वसंतराव नाईक यांचे शेती व शेतकरीवरील नितांत प्रेम आणि दूरदृष्टी होती.

१८ मे १९७२ रोजी वसंतराव नाईक सरकारने '''मराठवाडा कृषी विद्यापीठा'''ची स्थापना परभणी येथे केली. २०१३ मध्ये या विद्यापीठाचे नाव बदलले आणि त्याचे नामविस्तार ''वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ'' असे करण्यात आले. वसंतराव नाईकांचे कृषी क्षेत्रातील मोलाचे कार्य लक्षात घेऊन नोव्हेंबर २०१२ मध्ये  मुख्यमंत्री [[पृथ्वीराज चव्हाण]] यांनी घोषित केले. मराठवाडा कृषी विद्यापीठाचे नाव बदलून ते '''[[वसंतराव नाईक]]''' यांच्या नावावर ठेवण्यात आले. 
मराठवाड्यातील आठही जिल्हे हे या विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रामध्ये येतात. 
२०१४ पर्यंत, या विद्यापीठात १२ घटक महाविद्यालये आणि ३२ संलग्न महाविद्यालये आहेत, ज्यांची एकूण विद्यार्थी घेण्याची क्षमता ४१७५ विद्यार्थी इतकी आहे. घटक महाविद्यालयांमध्ये पदवी, पदव्युत्तर आणि पीएच.डी. अभ्यासक्रम, तर संलग्न महाविद्यालयात फक्त पदवी शिक्षण घेतले आहे. विद्यापीठात ९ घटक कृषी शाळा आणि ५३ संलग्न शाळा आहेत, ज्यामध्ये एकूण ३२७० विद्यार्थ्यांचा समावेश आहे.

कृषी, शेतीशी संबंधित शास्त्रे आणि मानव्यविद्येचे शिक्षण देणे हे या विद्यापीठाचे प्रमुख कार्य आहे. त्याचप्रमाणे कृषी विषयांचे संशोधनही येथे होते. या विद्यापीठामध्ये आणि याच्या अंतर्गत वेगवेगळी महाविद्यालये आहेत. त्यामध्ये कृषी महाविद्यालय, उद्यानविद्या महाविद्यालय, '''गृहविज्ञान महाविद्यालय''' (अलीकडे याचे नाव बदलून सामुदायिक विज्ञान महाविद्यालय असे करण्यात आले आहे), अन्नतंत्र महाविद्यालय, कृषी [[अभियांत्रिकी|अभियांत्रिकी महाविद्यालय]] इत्यादींचा समावेश होतो. 
* या विद्यापीठाच्या स्थापनेच्या वेळी या विद्यापीठामध्ये पशुवैद्यक आणि पशुविद्यान महाविद्यालयाचाही समावेश होता, परंतु महाराष्ट्र पशु व मत्स्य विज्ञान विद्यापीठ, नागपूरच्या स्थापनेनंतर हे महाविद्यालय २०००-२००१ या वर्षात वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठापासून वेगळे झाले. 
या विद्यापीठामध्ये वेगवेगळी पदविका, पदवी, पदविउत्तर, तसेच आचार्य पदवी अभ्यासक्रमे घेतली जातात. या विद्यापीठामध्ये शिक्षणाबरोबरच संशोधन आणि विस्तार शिक्षणही तितकेच महत्त्वाचे आहे.

'''वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठा अंतर्गत येणाऱ्या १४ घटक महाविद्यालये''':

# कृषी महाविद्यालय, परभणी (स्थापना १९५६)
# कृषी महाविद्यालय, लातूर (स्थापना १९८७)
# कृषी महाविद्यालय, आंबेजोगाई (स्थापना २०००)
# कृषी महाविद्यालय, बदनापूर, जिल्हा जालना (स्थापना २०००)
# कृषी महाविद्यालय, उस्मानाबाद (स्थापना २०००)
# कृषी महाविद्यालय, गोळेगाव
# उद्यानविद्या महाविद्यालय, परभणी (स्थापना १९८४)
# अन्नतंत्र महाविद्यालय, परभणी (स्थापना १९७६)
# कृषी अभीयांत्रिकी महाविद्यालय, परभणी (स्थापना १९८६)
# गृहविज्ञान महाविद्यालय, परभणी (स्थापना १९७६) (२०१८ पासून बदललेले नाव सामुदायिक विज्ञान महाविद्यालय, परभणी

११. वसंतराव देशमुख कृषी जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय, लातूर (स्थापना २००६)

१२. कृषी व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालय, चाकूर (स्थापना २००९)

१३. शासकीय कृषी महाविद्यालय, नांदेड (स्थापना:२०२४) 

{{भारतातील कृषी विद्यापीठे}}
{{महाराष्ट्रातील विद्यापीठे}} 
[[वर्ग:परभणी]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील कृषि विद्यापीठे]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील विद्यापीठे]]</text>
      <sha1>p7b395nu802tgf0xznk1mv897zufx9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>हिल्टन चेन्नई</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178632</id>
    <revision>
      <id>2690654</id>
      <parentid>2586293</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:21:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2690654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9982" sha1="p6jqucj8n2ousefvm3bi9mq3miyx237" xml:space="preserve">हिल्टन चेन्नई हे 5 स्टार आराम हॉटेल भारतातील [[चेन्नई]]&lt;nowiki/&gt;तील एक्काडूठंगळ येथे 124/1, 100 फिट रोड रिंग रोड मध्ये आहे. हे गुईनदी मध्ये ओल्यंपिय टेक्नॉलोंजी पार्क आणि काठीपारा जंक्शन जवळ आहे. अंदाजित गुंतवणूक 4000 मील्लियन करून इंडो साराकेनिक पद्दतीने बांधलेले आहे. ही हिल्टनची भारतातील 4 थी मालमत्ता आहे. हिल्टन (जनकपुरी), हिल्टन गार्डन इन (साकेत), दोन्ही न्यू दिल्ली येथील आणि हिल्टन मुंबई इंटरनॅशनल एयरपोर्ट या अगोदरच्या !&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://archive.financialexpress.com/news/hiltons-chennai-property-to-open-today/755538/0 |प्रकाशक=फायनानशिअल एकसप्रेस |title=हिल्टन चेन्नई हॉटेल आजपासून खुले झाले |दिनांक=फेब  २८  २०११ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१४ जुलै २०१५ |भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; दि. 28 2 2011 रोजी या हॉटेलचे इंडियन ओवर्सीस बँकेचे चेरमन आणि मॅनिजिंग डायरेक्टर एम. नरेंद्र यांचे हस्ते या हॉटेलचे उद्घाटन झाले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.thehindu.com/business/Industry/article1492697.ece |प्रकाशक=द हिंदू.कॉम |title=एमपी युनीवेल्स हॉटेल चेन्नई हॉटेल|दिनांक=२६ फेब.  २०१५  |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१४ जुलै २०१५ |भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; याचे व्यवस्थापन हिल्टन हॉटेल्स &amp; रेसोर्ट्स कडे आहे. एमपी हॉटेल्स हे मालक आहेत.  
                                                                                            
==हॉटेल ==
हिल्टन चेन्नई या हॉटेलचे [[बांधकाम]]  9 मजल्याचे आहे.या इमारतीचा आराखडा आणि बांधकाम विमबेरले अल्लिसोन टोंग &amp; गू या वास्तु विशारदाणी केलेले आहे. यात 204 खोल्या आहेत त्यात 2 एक्झिक्युटिव सुट्स, 16 जुनीयर सुट्स, 7 हिल्टन डिलक्स सुट्स,58 हिल्टन एक्झिक्युटिव खोल्या, 121 हिल्टन किंग गेस्ट खोल्या, असा समावेश आहे. हॉटेलमधील आतील देखाव्याचा आराखडा हाँग काँग येथील विल्सन आणि अस्सोसीएटचे दिलेओणर्डो आणि डल्लास यानी केला होता. येथे 5 खान पान व्यवस्था आहेत. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.cleartrip.com/hotels/info/hilton-chennai-707600 |प्रकाशक=क्लिअरट्रिप.कॉम |title=हिल्टन चेन्नई वैशिष्ट्ये |दिनांक= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१४ जुलै २०१५ |भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;

# आयना (समकालीन भारतीय रिसॉर्ट) 
# विंटेज बँक ( राज पददतीची वाइन आणि चीज बार.) 
# कयू बार ( टेरेस उपहार ग्रह) 
# वास्को ( तिसऱ्या मजल्यावर पूर्ण दिवस उपहार ग्रह आणि सर्व साधनसह स्वयंपाक ग्रह.) 
# एस्ट ( तळ मजल्यावर उपहार ग्रह.) &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.thehindubusinessline.com/features/smartbuy/luxury-and-fashion/article2259726.ece |प्रकाशक=द हिन्दू बिज़नेस लाइन  |title=हिल्टन चेन्नई रिव्युव्  - अ  चिक  कोकून in चेन्नई 'स  बैकयार्ड |दिनांक=२६ फेब.  २०१५  |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१४ जुलै २०१५ |भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt; 

आधुनिक ऑडिओ विजुयल तांत्रिक साधनासह पहिल्या मजल्यावर 445एम 2 बालरूम, दोन सभाग्रह, आणि कमिटी सभाग्रह आहेत. बालरूम की जे हिल्टन ग्रँड बालरूम या नावाने ओळखले जाते त्याच्या छताची ऊंची 4.8 मीटर आहे आणि ते साधारण 750 मानसे समाऊन घेऊ शकते. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.businesstraveller.asia/tried-and-tested/hotels/india/hotel-check-hilton-chennai |प्रकाशक=बिज़नेस ट्राव्लर .एशिया  |title=हॉटेल चेक: हिल्टन चेन्नई |दिनांक=२३ ऑगस्ट २०११ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१४ जुलै २०१५ |भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;

दरवाज्याच्या बाहेरील छत 15 फुट x 80फुट (25 मी) आहे. भन्नाट असी पोहण्याच्या तलावाची रचना आहे की पाहुणे पोहता पोहता मांडी घालून एकटक शहराचे अवलोकन करू शकतात.
वस्तूशिल्प 
भारतीय संस्कृतीचे सिल्प कलेचा या हॉटेलचे बाहेरील आराखड्यात समावेश केलेला होता. त्याला कमानी, कोपरे होते. त्या वास्तु शिल्पात ऐतिहाशिक आठवणींना उजाळा मिळंत होता. एसआरएसएस या वास्तु सिल्पकाराची या हॉटेलचा नवीन आराखडा तयार करण्यासाठी नेमणूक केली. नवीन आराखड्यात पालीश केलेले ग्रेनाइट, इ.चा विचार झाला.अंतर्गत देखावा आराखडा दिलेओणर्डो होस्पिटलिटी आरेखन यांनी केले होते. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.srssa.com/project.php?catID=6&amp;subCatID=18&amp;subSubCatID=30&amp;projID=244 |प्रकाशक=एस आर एस एस ए |title=हिल्टन  हॉटेल चेन्नई |दिनांक=२३ ऑगस्ट २०११ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१४ जुलै २०१५ |भाषा=इंग्लिश |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402134205/http://www.srssa.com/project.php?catID=6&amp;subCatID=18&amp;subSubCatID=30&amp;projID=244 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

==सुविधा आणि सेवा ==

व्यवसाइक, नियमित शरीर स्वास्थ्य सांभाळणारे, कुटुंबाबरोबर वेल खर्च करणारे, यासाठी त्यांना हव्या असणाऱ्या सर्व गरजा हिल्टन चेन्नई पुरविते, तुमचे इच्छेप्रमाणे सुविधा आणि जास्त ! 

व्यवसायाच्या सोयीसाठी 

ऑडिओ / विजुयल ईक्विपमेंट रेंटल, व्यवसाय केंद्र, फॅक्स, सभाग्रह,फोटो कॉपी सेवा, प्रिंटर. 

कुटुंब आराम आणि सुविधा 

उपहार ग्रह, आराम खुर्ची शीवाय 

सामान कोठार, चर्चा टेबल, एलेवटोर्स, विदेशी चलन विनिमय, भेट वस्तु शॉप, धोबी / नोकर, अंतर्गत प्रवास सुविधा, रूम सेवा,  फिटनेस रूम, साइट सीइंग , इ सेवा सुविधा हिल्टन चेन्नई हॉटेल देते.   

==संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:चेन्नईतील पंचतारांकित हॉटेल्स]]</text>
      <sha1>p6jqucj8n2ousefvm3bi9mq3miyx237</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>रमेश रासकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>188997</id>
    <revision>
      <id>2690704</id>
      <parentid>2560994</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:10:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुरस्कार */</comment>
      <origin>2690704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20865" sha1="no5fzcz5n9o5ryxn6zg9hkku31etvpm" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट शास्त्रज्ञ
| नाव = {{लेखनाव}}
| चित्र = Ramesh Raskar (11539797465).jpg
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_title = 
| पूर्ण_नाव = 
| जन्म_दिनांक = [[इ.स. १९७०|१९७०]]
| जन्म_स्थान = [[नाशिक]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान = 
| निवास_स्थान = [[केंब्रिज, मॅसेच्युसेट्स]], [[अमेरिका]]
| नागरिकत्व = अमेरिकन
| राष्ट्रीयत्व = 
| वांशिकत्व = 
| धर्म = 
| कार्यक्षेत्र = संगणक शास्त्रज्ञ
| कार्यसंस्था = [[मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी]]
| प्रशिक्षण_संस्था = [[नॉर्थ कॅरोलिना विद्यापीठ, चॅपेल हिल]]&lt;br/&gt;[[अभियांत्रिकी महाविद्यालय, पुणे]]&lt;br/&gt;[[पुणे विद्यापीठ]]
| डॉक्टरेट_मार्गदर्शक = हेन्रि फुक्स
| डॉक्टोरल_विद्यार्थी = 
| ख्याती = फेम्टो-फोटोग्राफी, कम्प्यूटेशनल फोटोग्राफी, एचाआर३डी
| संशोधक_लघुरूप_वनस्पतिशास्त्र = 
| संशोधक_लघुरूप_प्राणिशास्त्र = 
| पुरस्कार = टीआर१००
| वडील_नाव = 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| तळटिपा = 
}}

'''{{लेखनाव}}''' हे अमेरिकेत [[मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी]] (एमआयटी) येथे प्राध्यापक असून एमआयटी मीडिया लॅब्सच्या कॅमेरा कल्चर संशोधन गटाचे अध्यक्ष आहेत. त्यांच्या नावावर पन्नासपेक्षा जास्त [[पेटंट]] आहेत.

== बालपण आणि शिक्षण ==
रमेश रासकर यांचा [[नाशिक|नाशिकमध्ये]] एका शेतकरी कुटुंबात जन्म झाला. त्यांचे दहावीपर्यंतचे शिक्षण मराठी माध्यमाच्या शाळेतून झाले. पुढे अभियांत्रिकी प्रवेशासाठीच्या परीक्षेमध्ये ते महाराष्ट्रात पहिले आले. त्यांनी [[अभियांत्रिकी महाविद्यालय, पुणे]] येथून इलेक्ट्रॉनिक्स आणि दूरसंचार अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले. पुण्यात शिकत असताना त्याकाळी नुकताच प्रकाशित झालेला ज्युरासिक पार्क हा सिनेमा रासकर यांनी पाहिला. त्यातील संगणक ग्राफिक्स पाहून ते अतिशय प्रभावित झाले आणि त्यांना त्या क्षेत्रात आवड निर्माण झाली. त्याकाळी भारतात या क्षेत्रात शिकण्याच्या खूप कमी संधी उपलब्ध असल्याने त्यांनी अमेरिकेतील सर्वोत्तम संगणक ग्राफिक्स विभाग असलेल्या [[नॉर्थ कॅरोलिना विद्यापीठ|नॉर्थ कॅरोलिना विद्यापीठात]] प्रवेश घेतला आणि तेथून पीएचडी पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत| दुवा=http://news.mit.edu/2011/profile-raskar-0929|title = In Profile: Ramesh Raskar|प्रकाशक = MIT News| दिनांक = २९ सप्टेंबर, २०११| भाषा = इंग्रजी}}&lt;/ref&gt;

== संशोधन ==
रासकर २००७ साली एमआयटी मीडिया लॅब्समध्ये रुजू झाले. रासकर यांनी त्या प्रयोगशाळेत फेम्टो-फोटोग्राफीचे तंत्र वापरून दर सेकंदाला एक हजार अब्ज (~१०&lt;sup&gt;१२&lt;/sup&gt;) फ्रेम या वेगाने छायाचित्रे घेऊ शकणारा अतिशय गतिमान असा फेम्टो-कॅमेरा विकसित केला. हा वेग इतका जास्त आहे की, त्यामुळे प्रकाश किरणांचा/[[फोटॉन|फोटॉन्सचा]] एखाद्या माध्यमातील प्रवाससुद्धा पाहता येऊ शकतो.&lt;ref name=&quot;femtocam&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Imaging at a trillion frames per second (इमेजिंग ॲट अ ट्रिलिअन फ्रेम्स पर सेकेंड) (दृश्यफित)|दुवा=http://www.ted.com/talks/ramesh_raskar_a_camera_that_takes_one_trillion_frames_per_second|प्रकाशक = Ted.com|दिनांक = जून २०१२|ॲक्सेसदिनांक = १८ फेब्रुवारी, २०१६|भाषा=इंग्रजी}}&lt;/ref&gt; त्यांनी [[लेसर]] प्रकाशाचे बर्स्ट्‌स वापरून कोपऱ्यांच्या भोवती पाहू शकणारा कॅमेरादेखील विकसित केला आहे.&lt;ref name=&quot;femtocam&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|आडनाव=जोन्स |पहिलेनाव=ओरायन |दुवा=http://bigthink.com/ideafeed/ramesh-raskar-an-immigrants-story |title=Ramesh Raskar: An Immigrant's Story &amp;#124; IdeaFeed (रमेश रासकर : ॲन इमिग्रंट्स स्टोरी) |प्रकाशक=Big Think |दिनांक=३०-०९-२०११ |ॲक्सेसदिनांक=१८-०२-२०१६|भाषा=इंग्रजी}}&lt;/ref&gt; याव्यतिरिक्त स्मार्टफोनद्वारे चष्म्याचा नंबर शोधणे, पुस्तक न उघडताच त्यातील मजकूर वाचणे, एक्स-रे शिवाय शरीराच्या अंतर्भागाचे निरीक्षण करणे आणि दाट धुक्यातून गाडी सहजपणे चालवणे इत्यादींसाठीचे तंत्रज्ञान त्यांनी विकसित केले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://abpmajha.abplive.in/india/award-winning-scientist-ramesh-raskar-invention-285901#image7 | title = डॉ. रमेश रासकर यांचं संशोधन | दिनांक = १७ सप्टेंबर, २०१६ | प्रकाशक = [[एबीपी माझा]] | access-date = 2016-09-17 | archive-date = 2016-09-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160918145142/http://abpmajha.abplive.in/india/award-winning-scientist-ramesh-raskar-invention-285901#image7 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==
== पुरस्कार आणि शिष्यवृत्ती ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! पुरस्कार / शिष्यवृत्ती
! माहिती
|-
| TR100 पुरस्कार || [[टेक्नॉलॉजी रिव्ह्यू]] (Technology Review) कडून प्रदान (३५ वर्षांखालील अग्रगण्य तरुण नवसंशोधकांचा गौरव)&lt;ref&gt;{{cite news|title=MIT Professor Ramesh Raskar busts biggest Startup Myths|url=[http://www.businessinsider.in/Exclusive-MIT-Professor-RameshRaskar-busts-biggest-Startup-Myths/articleshow/50903305.cms](http://www.businessinsider.in/Exclusive-MIT-Professor-RameshRaskar-busts-biggest-Startup-Myths/articleshow/50903305.cms)|access-date=12 September 2016|publisher=Business Insider India|archive-date=3 July 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160703132826/http://www.businessinsider.in/exclusive-mit-professor-rameshraskar-busts-biggest-startup-myths/articleshow/50903305.cms](https://web.archive.org/web/20160703132826/http://www.businessinsider.in/exclusive-mit-professor-rameshraskar-busts-biggest-startup-myths/articleshow/50903305.cms)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| द ग्लोबल इंडस टेक्नॉव्हेटर पुरस्कार (The Global Indus Technovator Award) || जगभरातील सर्वोच्च २० भारतीय तंत्रज्ञान नवसंशोधकांना गौरवण्यासाठी [[एमआयटी]] (MIT) येथे स्थापित&lt;ref&gt;{{cite news|title=Technovator Awards|url=[http://web.mit.edu/technovators/](http://web.mit.edu/technovators/)|agency=MIT|access-date=12 September 2016|archive-date=4 March 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160304202119/http://web.mit.edu/technovators/](https://web.archive.org/web/20160304202119/http://web.mit.edu/technovators/)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| एमआयटी स्लोन रिसर्च फेलोशिप (MIT Sloan Research Fellowship) || स्लोन釋र्च फेलोशिप&lt;ref&gt;{{cite web|title=Six junior faculty named Sloan Research Fellows|url=[https://news.mit.edu/2009/sloan-fellows-0217](https://news.mit.edu/2009/sloan-fellows-0217)|website=MIT News|date=17 February 2009 |access-date=12 September 2016|archive-date=3 February 2017|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170203225127/http://news.mit.edu/2009/sloan-fellows-0217](https://web.archive.org/web/20170203225127/http://news.mit.edu/2009/sloan-fellows-0217)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| डार्पा यंग फॅकल्टी अवॉर्ड ([[DARPA]] Young Faculty Award) || डार्पा (DARPA) कडून तरुण प्राध्यापकांसाठीचा पुरस्कार&lt;ref&gt;{{cite web|title=DARPA Young Faculty Award|url=[http://www.northeastern.edu/resdev/funding-announcement/darpa-young-faculty-award/](http://www.northeastern.edu/resdev/funding-announcement/darpa-young-faculty-award/)|website=Northeastern University|access-date=12 September 2016|archive-date=27 March 2017|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170327021930/http://www.northeastern.edu/resdev/funding-announcement/darpa-young-faculty-award/](https://web.archive.org/web/20170327021930/http://www.northeastern.edu/resdev/funding-announcement/darpa-young-faculty-award/)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Awards Info|url=[http://www.darpa.mil/work-with-us/for-universities/young-faculty-award](http://www.darpa.mil/work-with-us/for-universities/young-faculty-award)|website=DARPA|access-date=12 September 2016|archive-date=11 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160911172159/http://www.darpa.mil/work-with-us/for-universities/young-faculty-award](https://web.archive.org/web/20160911172159/http://www.darpa.mil/work-with-us/for-universities/young-faculty-award)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=List of DARPA Award recipients|url=[http://www.darpa.mil/attachments/YFAAwardees2006_2015.pdf](http://www.darpa.mil/attachments/YFAAwardees2006_2015.pdf)|access-date=12 September 2016|archive-date=13 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160913134118/http://www.darpa.mil/attachments/YFAAwardees2006_2015.pdf](https://web.archive.org/web/20160913134118/http://www.darpa.mil/attachments/YFAAwardees2006_2015.pdf)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| लाँच हेल्थ इनोव्हेशन पुरस्कार (LAUNCH Health Innovation Award) || [[नासा]] (NASA), [[युनायटेड स्टेट्स एजन्सी फॉर跨टरनॅशनल डेव्हलपमेंट|USAID]], अमेरिकेचे परराष्ट्र खाते आणि नाईकी (NIKE) द्वारे प्रदान&lt;ref&gt;{{cite web|title=Innovating for Billions: Inverting the Research and Funding Models|url=[http://hci.stanford.edu/courses/cs547/speaker.php?date=2016-04-29](http://hci.stanford.edu/courses/cs547/speaker.php?date=2016-04-29)|publisher=Stanford University|access-date=12 September 2016|archive-date=11 December 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20161211031927/http://hci.stanford.edu/courses/cs547/speaker.php?date=2016-04-29](https://web.archive.org/web/20161211031927/http://hci.stanford.edu/courses/cs547/speaker.php?date=2016-04-29)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Intro of Dr Raskar|url=[http://www.ges2016.org/ges-2016-speakers/2016/5/18/raskar-ramesh](http://www.ges2016.org/ges-2016-speakers/2016/5/18/raskar-ramesh)|website=GES|publisher=Global Entrepreneur sUMMIT|access-date=12 September 2016|archive-date=19 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160919132203/http://www.ges2016.org/ges-2016-speakers/2016/5/18/raskar-ramesh](https://web.archive.org/web/20160919132203/http://www.ges2016.org/ges-2016-speakers/2016/5/18/raskar-ramesh)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| फार्माव्हॉईस १०० (PharmaVOICE 100) || जीवन-विज्ञान (life-sciences) उद्योगातील सकारात्मक योगदानासाठी प्रदान&lt;ref&gt;{{cite web|title=Raskar was awarded PharmaVOICE 100 his positive contributions to the life-sciences industry|url=[http://www.pharmavoice.com/content/digitaledition.html?pg=105](http://www.pharmavoice.com/content/digitaledition.html?pg=105)|access-date=4 July 2017|archive-date=7 August 2014|archive-url=[https://web.archive.org/web/20140807084757/http://www.pharmavoice.com/content/digitaledition.html?pg=105](https://web.archive.org/web/20140807084757/http://www.pharmavoice.com/content/digitaledition.html?pg=105)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| व्होडाफोन वायरलेस इनोव्हेशन प्रोजेक्ट पुरस्कार (Vodafone Wireless Innovation Project Award) || प्रथम क्रमांक&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ramesh Raskar Intro|url=[http://tatacenter.mit.edu/portfolio/ramesh-raskar/](http://tatacenter.mit.edu/portfolio/ramesh-raskar/)|website=Tata Center at MIT|publisher=Tata Center for Technology and Design|access-date=12 September 2016|archive-date=26 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160926092825/http://tatacenter.mit.edu/portfolio/ramesh-raskar/](https://web.archive.org/web/20160926092825/http://tatacenter.mit.edu/portfolio/ramesh-raskar/)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| लेमल्सन-एमआयटी पुरस्कार (Lemelson–MIT Prize) || ५,००,००० अमेरिकन डॉलरचे बक्षीस&lt;ref&gt;{{cite news|title=Inverting the Venture Model, Ramesh Raskar's REDX platform- Congrats to Ramesh Raskar for receiving the $500,000 Lemelson-MIT Prize Invention-Imaging scientist and inventor sets sights on launching peer-to-peer invention platforms for global impact.|url=[https://medium.com/@cameraculturegroup/100-photos-related-to-emerging-worlds-work-with-ramesh-raskar-f3fc4fa1a0e2#.2uny8vic6](https://medium.com/@cameraculturegroup/100-photos-related-to-emerging-worlds-work-with-ramesh-raskar-f3fc4fa1a0e2#.2uny8vic6)|access-date=14 September 2016|agency=The Medium|publisher=John Werner|archive-date=19 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160919194133/https://medium.com/@cameraculturegroup/100-photos-related-to-emerging-worlds-work-with-ramesh-raskar-f3fc4fa1a0e2#.2uny8vic6](https://web.archive.org/web/20160919194133/https://medium.com/@cameraculturegroup/100-photos-related-to-emerging-worlds-work-with-ramesh-raskar-f3fc4fa1a0e2#.2uny8vic6)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ramesh Raskar Inventor of Femto-photography; Awarded $500,000 Lemelson-MIT Prize|url=[http://lemelson.mit.edu/winners/ramesh-raskar](http://lemelson.mit.edu/winners/ramesh-raskar)|website=Lemelson MIT|publisher=Massachusetts Institute of Technology|access-date=14 September 2016|archive-date=16 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160916163053/http://lemelson.mit.edu/winners/ramesh-raskar](https://web.archive.org/web/20160916163053/http://lemelson.mit.edu/winners/ramesh-raskar)|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७ एसीएम सिग्ग्राफ अचिव्हमेंट पुरस्कार (2017 ACM SIGGRAPH Achievement Award) || कॉम्प्युटर ग्राफिक्स क्षेत्रातील कामगिरीसाठी प्रदान&lt;ref&gt;{{cite news|title= 2017 CG Achievement Award: Ramesh Raskar.|url= [http://www.siggraph.org/participate/awards/2017-cg-achievement-award-ramesh-raskar](http://www.siggraph.org/participate/awards/2017-cg-achievement-award-ramesh-raskar)|access-date= 13 July 2017|archive-date= 30 June 2017|archive-url= [https://web.archive.org/web/20170630040911/http://www.siggraph.org/participate/awards/2017-cg-achievement-award-ramesh-raskar](https://web.archive.org/web/20170630040911/http://www.siggraph.org/participate/awards/2017-cg-achievement-award-ramesh-raskar)|url-status= live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९ जॅक डँगरमंड पुरस्कार (2019 Jack Dangermond Award) || जर्नल पेपरमधील भू-स्थानिक संशोधनासाठी (GeoSpatial Research) १०,००० अमेरिकन डॉलरचा पुरस्कार ('स्ट्रीट ॲड्रेस फॉर ऑल' या शोधनिबंधासाठी)&lt;ref&gt;{{cite web|url=[https://www.isprs.org/society/awards/dangermond.aspx](https://www.isprs.org/society/awards/dangermond.aspx)|title=The Jack Dangermond Award|website=isprs.org|access-date=2019-05-15|archive-date=15 May 2019|archive-url=[https://web.archive.org/web/20190515041446/https://www.isprs.org/society/awards/dangermond.aspx](https://web.archive.org/web/20190515041446/https://www.isprs.org/society/awards/dangermond.aspx)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| आरपीएस पुरस्कार (RPS Award for Imaging Science) || द रॉयल फोटोग्राफिक सोसायटी (The Royal Photographic Society) कडून इमेजिंग सायन्ससाठीचा पुरस्कार
|}

== बाह्य दुवे ==
* [http://web.media.mit.edu/~raskar/ रमेश रासकर यांचे एमआयटी मीडिया लॅब्सचे संकेतस्थळ]
* [http://web.media.mit.edu/~raskar/#pubs रमेश रासकर यांचे प्रकाशित साहित्य]
* [http://www.kumbha.org कुंभॅथॉन व्हेंचर्सचे सहसंस्थापक डॉ. रमेश रासकर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205060328/http://www.kumbha.org/ |date=2016-02-05 }}
* [https://eyenetra.com आय-नेत्रचे संस्थापक डॉ. रमेश रासकर]
== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]]
[[वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>no5fzcz5n9o5ryxn6zg9hkku31etvpm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690705</id>
      <parentid>2690704</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुरस्कार आणि शिष्यवृत्ती */</comment>
      <origin>2690705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20789" sha1="ixv0xqthq0f577tjo9833fgfjg6lm7y" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट शास्त्रज्ञ
| नाव = {{लेखनाव}}
| चित्र = Ramesh Raskar (11539797465).jpg
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_title = 
| पूर्ण_नाव = 
| जन्म_दिनांक = [[इ.स. १९७०|१९७०]]
| जन्म_स्थान = [[नाशिक]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान = 
| निवास_स्थान = [[केंब्रिज, मॅसेच्युसेट्स]], [[अमेरिका]]
| नागरिकत्व = अमेरिकन
| राष्ट्रीयत्व = 
| वांशिकत्व = 
| धर्म = 
| कार्यक्षेत्र = संगणक शास्त्रज्ञ
| कार्यसंस्था = [[मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी]]
| प्रशिक्षण_संस्था = [[नॉर्थ कॅरोलिना विद्यापीठ, चॅपेल हिल]]&lt;br/&gt;[[अभियांत्रिकी महाविद्यालय, पुणे]]&lt;br/&gt;[[पुणे विद्यापीठ]]
| डॉक्टरेट_मार्गदर्शक = हेन्रि फुक्स
| डॉक्टोरल_विद्यार्थी = 
| ख्याती = फेम्टो-फोटोग्राफी, कम्प्यूटेशनल फोटोग्राफी, एचाआर३डी
| संशोधक_लघुरूप_वनस्पतिशास्त्र = 
| संशोधक_लघुरूप_प्राणिशास्त्र = 
| पुरस्कार = टीआर१००
| वडील_नाव = 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| तळटिपा = 
}}

'''{{लेखनाव}}''' हे अमेरिकेत [[मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी]] (एमआयटी) येथे प्राध्यापक असून एमआयटी मीडिया लॅब्सच्या कॅमेरा कल्चर संशोधन गटाचे अध्यक्ष आहेत. त्यांच्या नावावर पन्नासपेक्षा जास्त [[पेटंट]] आहेत.

== बालपण आणि शिक्षण ==
रमेश रासकर यांचा [[नाशिक|नाशिकमध्ये]] एका शेतकरी कुटुंबात जन्म झाला. त्यांचे दहावीपर्यंतचे शिक्षण मराठी माध्यमाच्या शाळेतून झाले. पुढे अभियांत्रिकी प्रवेशासाठीच्या परीक्षेमध्ये ते महाराष्ट्रात पहिले आले. त्यांनी [[अभियांत्रिकी महाविद्यालय, पुणे]] येथून इलेक्ट्रॉनिक्स आणि दूरसंचार अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेतले. पुण्यात शिकत असताना त्याकाळी नुकताच प्रकाशित झालेला ज्युरासिक पार्क हा सिनेमा रासकर यांनी पाहिला. त्यातील संगणक ग्राफिक्स पाहून ते अतिशय प्रभावित झाले आणि त्यांना त्या क्षेत्रात आवड निर्माण झाली. त्याकाळी भारतात या क्षेत्रात शिकण्याच्या खूप कमी संधी उपलब्ध असल्याने त्यांनी अमेरिकेतील सर्वोत्तम संगणक ग्राफिक्स विभाग असलेल्या [[नॉर्थ कॅरोलिना विद्यापीठ|नॉर्थ कॅरोलिना विद्यापीठात]] प्रवेश घेतला आणि तेथून पीएचडी पदवी मिळवली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत| दुवा=http://news.mit.edu/2011/profile-raskar-0929|title = In Profile: Ramesh Raskar|प्रकाशक = MIT News| दिनांक = २९ सप्टेंबर, २०११| भाषा = इंग्रजी}}&lt;/ref&gt;

== संशोधन ==
रासकर २००७ साली एमआयटी मीडिया लॅब्समध्ये रुजू झाले. रासकर यांनी त्या प्रयोगशाळेत फेम्टो-फोटोग्राफीचे तंत्र वापरून दर सेकंदाला एक हजार अब्ज (~१०&lt;sup&gt;१२&lt;/sup&gt;) फ्रेम या वेगाने छायाचित्रे घेऊ शकणारा अतिशय गतिमान असा फेम्टो-कॅमेरा विकसित केला. हा वेग इतका जास्त आहे की, त्यामुळे प्रकाश किरणांचा/[[फोटॉन|फोटॉन्सचा]] एखाद्या माध्यमातील प्रवाससुद्धा पाहता येऊ शकतो.&lt;ref name=&quot;femtocam&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Imaging at a trillion frames per second (इमेजिंग ॲट अ ट्रिलिअन फ्रेम्स पर सेकेंड) (दृश्यफित)|दुवा=http://www.ted.com/talks/ramesh_raskar_a_camera_that_takes_one_trillion_frames_per_second|प्रकाशक = Ted.com|दिनांक = जून २०१२|ॲक्सेसदिनांक = १८ फेब्रुवारी, २०१६|भाषा=इंग्रजी}}&lt;/ref&gt; त्यांनी [[लेसर]] प्रकाशाचे बर्स्ट्‌स वापरून कोपऱ्यांच्या भोवती पाहू शकणारा कॅमेरादेखील विकसित केला आहे.&lt;ref name=&quot;femtocam&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|आडनाव=जोन्स |पहिलेनाव=ओरायन |दुवा=http://bigthink.com/ideafeed/ramesh-raskar-an-immigrants-story |title=Ramesh Raskar: An Immigrant's Story &amp;#124; IdeaFeed (रमेश रासकर : ॲन इमिग्रंट्स स्टोरी) |प्रकाशक=Big Think |दिनांक=३०-०९-२०११ |ॲक्सेसदिनांक=१८-०२-२०१६|भाषा=इंग्रजी}}&lt;/ref&gt; याव्यतिरिक्त स्मार्टफोनद्वारे चष्म्याचा नंबर शोधणे, पुस्तक न उघडताच त्यातील मजकूर वाचणे, एक्स-रे शिवाय शरीराच्या अंतर्भागाचे निरीक्षण करणे आणि दाट धुक्यातून गाडी सहजपणे चालवणे इत्यादींसाठीचे तंत्रज्ञान त्यांनी विकसित केले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://abpmajha.abplive.in/india/award-winning-scientist-ramesh-raskar-invention-285901#image7 | title = डॉ. रमेश रासकर यांचं संशोधन | दिनांक = १७ सप्टेंबर, २०१६ | प्रकाशक = [[एबीपी माझा]] | access-date = 2016-09-17 | archive-date = 2016-09-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160918145142/http://abpmajha.abplive.in/india/award-winning-scientist-ramesh-raskar-invention-285901#image7 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! पुरस्कार / शिष्यवृत्ती
! माहिती
|-
| TR100 पुरस्कार || [[टेक्नॉलॉजी रिव्ह्यू]] (Technology Review) कडून प्रदान (३५ वर्षांखालील अग्रगण्य तरुण नवसंशोधकांचा गौरव)&lt;ref&gt;{{cite news|title=MIT Professor Ramesh Raskar busts biggest Startup Myths|url=[http://www.businessinsider.in/Exclusive-MIT-Professor-RameshRaskar-busts-biggest-Startup-Myths/articleshow/50903305.cms](http://www.businessinsider.in/Exclusive-MIT-Professor-RameshRaskar-busts-biggest-Startup-Myths/articleshow/50903305.cms)|access-date=12 September 2016|publisher=Business Insider India|archive-date=3 July 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160703132826/http://www.businessinsider.in/exclusive-mit-professor-rameshraskar-busts-biggest-startup-myths/articleshow/50903305.cms](https://web.archive.org/web/20160703132826/http://www.businessinsider.in/exclusive-mit-professor-rameshraskar-busts-biggest-startup-myths/articleshow/50903305.cms)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| द ग्लोबल इंडस टेक्नॉव्हेटर पुरस्कार (The Global Indus Technovator Award) || जगभरातील सर्वोच्च २० भारतीय तंत्रज्ञान नवसंशोधकांना गौरवण्यासाठी [[एमआयटी]] (MIT) येथे स्थापित&lt;ref&gt;{{cite news|title=Technovator Awards|url=[http://web.mit.edu/technovators/](http://web.mit.edu/technovators/)|agency=MIT|access-date=12 September 2016|archive-date=4 March 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160304202119/http://web.mit.edu/technovators/](https://web.archive.org/web/20160304202119/http://web.mit.edu/technovators/)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| एमआयटी स्लोन रिसर्च फेलोशिप (MIT Sloan Research Fellowship) || स्लोन釋र्च फेलोशिप&lt;ref&gt;{{cite web|title=Six junior faculty named Sloan Research Fellows|url=[https://news.mit.edu/2009/sloan-fellows-0217](https://news.mit.edu/2009/sloan-fellows-0217)|website=MIT News|date=17 February 2009 |access-date=12 September 2016|archive-date=3 February 2017|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170203225127/http://news.mit.edu/2009/sloan-fellows-0217](https://web.archive.org/web/20170203225127/http://news.mit.edu/2009/sloan-fellows-0217)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| डार्पा यंग फॅकल्टी अवॉर्ड ([[DARPA]] Young Faculty Award) || डार्पा (DARPA) कडून तरुण प्राध्यापकांसाठीचा पुरस्कार&lt;ref&gt;{{cite web|title=DARPA Young Faculty Award|url=[http://www.northeastern.edu/resdev/funding-announcement/darpa-young-faculty-award/](http://www.northeastern.edu/resdev/funding-announcement/darpa-young-faculty-award/)|website=Northeastern University|access-date=12 September 2016|archive-date=27 March 2017|archive-url=[https://web.archive.org/web/20170327021930/http://www.northeastern.edu/resdev/funding-announcement/darpa-young-faculty-award/](https://web.archive.org/web/20170327021930/http://www.northeastern.edu/resdev/funding-announcement/darpa-young-faculty-award/)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Awards Info|url=[http://www.darpa.mil/work-with-us/for-universities/young-faculty-award](http://www.darpa.mil/work-with-us/for-universities/young-faculty-award)|website=DARPA|access-date=12 September 2016|archive-date=11 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160911172159/http://www.darpa.mil/work-with-us/for-universities/young-faculty-award](https://web.archive.org/web/20160911172159/http://www.darpa.mil/work-with-us/for-universities/young-faculty-award)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=List of DARPA Award recipients|url=[http://www.darpa.mil/attachments/YFAAwardees2006_2015.pdf](http://www.darpa.mil/attachments/YFAAwardees2006_2015.pdf)|access-date=12 September 2016|archive-date=13 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160913134118/http://www.darpa.mil/attachments/YFAAwardees2006_2015.pdf](https://web.archive.org/web/20160913134118/http://www.darpa.mil/attachments/YFAAwardees2006_2015.pdf)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| लाँच हेल्थ इनोव्हेशन पुरस्कार (LAUNCH Health Innovation Award) || [[नासा]] (NASA), [[युनायटेड स्टेट्स एजन्सी फॉर跨टरनॅशनल डेव्हलपमेंट|USAID]], अमेरिकेचे परराष्ट्र खाते आणि नाईकी (NIKE) द्वारे प्रदान&lt;ref&gt;{{cite web|title=Innovating for Billions: Inverting the Research and Funding Models|url=[http://hci.stanford.edu/courses/cs547/speaker.php?date=2016-04-29](http://hci.stanford.edu/courses/cs547/speaker.php?date=2016-04-29)|publisher=Stanford University|access-date=12 September 2016|archive-date=11 December 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20161211031927/http://hci.stanford.edu/courses/cs547/speaker.php?date=2016-04-29](https://web.archive.org/web/20161211031927/http://hci.stanford.edu/courses/cs547/speaker.php?date=2016-04-29)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Intro of Dr Raskar|url=[http://www.ges2016.org/ges-2016-speakers/2016/5/18/raskar-ramesh](http://www.ges2016.org/ges-2016-speakers/2016/5/18/raskar-ramesh)|website=GES|publisher=Global Entrepreneur sUMMIT|access-date=12 September 2016|archive-date=19 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160919132203/http://www.ges2016.org/ges-2016-speakers/2016/5/18/raskar-ramesh](https://web.archive.org/web/20160919132203/http://www.ges2016.org/ges-2016-speakers/2016/5/18/raskar-ramesh)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| फार्माव्हॉईस १०० (PharmaVOICE 100) || जीवन-विज्ञान (life-sciences) उद्योगातील सकारात्मक योगदानासाठी प्रदान&lt;ref&gt;{{cite web|title=Raskar was awarded PharmaVOICE 100 his positive contributions to the life-sciences industry|url=[http://www.pharmavoice.com/content/digitaledition.html?pg=105](http://www.pharmavoice.com/content/digitaledition.html?pg=105)|access-date=4 July 2017|archive-date=7 August 2014|archive-url=[https://web.archive.org/web/20140807084757/http://www.pharmavoice.com/content/digitaledition.html?pg=105](https://web.archive.org/web/20140807084757/http://www.pharmavoice.com/content/digitaledition.html?pg=105)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| व्होडाफोन वायरलेस इनोव्हेशन प्रोजेक्ट पुरस्कार (Vodafone Wireless Innovation Project Award) || प्रथम क्रमांक&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ramesh Raskar Intro|url=[http://tatacenter.mit.edu/portfolio/ramesh-raskar/](http://tatacenter.mit.edu/portfolio/ramesh-raskar/)|website=Tata Center at MIT|publisher=Tata Center for Technology and Design|access-date=12 September 2016|archive-date=26 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160926092825/http://tatacenter.mit.edu/portfolio/ramesh-raskar/](https://web.archive.org/web/20160926092825/http://tatacenter.mit.edu/portfolio/ramesh-raskar/)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| लेमल्सन-एमआयटी पुरस्कार (Lemelson–MIT Prize) || ५,००,००० अमेरिकन डॉलरचे बक्षीस&lt;ref&gt;{{cite news|title=Inverting the Venture Model, Ramesh Raskar's REDX platform- Congrats to Ramesh Raskar for receiving the $500,000 Lemelson-MIT Prize Invention-Imaging scientist and inventor sets sights on launching peer-to-peer invention platforms for global impact.|url=[https://medium.com/@cameraculturegroup/100-photos-related-to-emerging-worlds-work-with-ramesh-raskar-f3fc4fa1a0e2#.2uny8vic6](https://medium.com/@cameraculturegroup/100-photos-related-to-emerging-worlds-work-with-ramesh-raskar-f3fc4fa1a0e2#.2uny8vic6)|access-date=14 September 2016|agency=The Medium|publisher=John Werner|archive-date=19 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160919194133/https://medium.com/@cameraculturegroup/100-photos-related-to-emerging-worlds-work-with-ramesh-raskar-f3fc4fa1a0e2#.2uny8vic6](https://web.archive.org/web/20160919194133/https://medium.com/@cameraculturegroup/100-photos-related-to-emerging-worlds-work-with-ramesh-raskar-f3fc4fa1a0e2#.2uny8vic6)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ramesh Raskar Inventor of Femto-photography; Awarded $500,000 Lemelson-MIT Prize|url=[http://lemelson.mit.edu/winners/ramesh-raskar](http://lemelson.mit.edu/winners/ramesh-raskar)|website=Lemelson MIT|publisher=Massachusetts Institute of Technology|access-date=14 September 2016|archive-date=16 September 2016|archive-url=[https://web.archive.org/web/20160916163053/http://lemelson.mit.edu/winners/ramesh-raskar](https://web.archive.org/web/20160916163053/http://lemelson.mit.edu/winners/ramesh-raskar)|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७ एसीएम सिग्ग्राफ अचिव्हमेंट पुरस्कार (2017 ACM SIGGRAPH Achievement Award) || कॉम्प्युटर ग्राफिक्स क्षेत्रातील कामगिरीसाठी प्रदान&lt;ref&gt;{{cite news|title= 2017 CG Achievement Award: Ramesh Raskar.|url= [http://www.siggraph.org/participate/awards/2017-cg-achievement-award-ramesh-raskar](http://www.siggraph.org/participate/awards/2017-cg-achievement-award-ramesh-raskar)|access-date= 13 July 2017|archive-date= 30 June 2017|archive-url= [https://web.archive.org/web/20170630040911/http://www.siggraph.org/participate/awards/2017-cg-achievement-award-ramesh-raskar](https://web.archive.org/web/20170630040911/http://www.siggraph.org/participate/awards/2017-cg-achievement-award-ramesh-raskar)|url-status= live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९ जॅक डँगरमंड पुरस्कार (2019 Jack Dangermond Award) || जर्नल पेपरमधील भू-स्थानिक संशोधनासाठी (GeoSpatial Research) १०,००० अमेरिकन डॉलरचा पुरस्कार ('स्ट्रीट ॲड्रेस फॉर ऑल' या शोधनिबंधासाठी)&lt;ref&gt;{{cite web|url=[https://www.isprs.org/society/awards/dangermond.aspx](https://www.isprs.org/society/awards/dangermond.aspx)|title=The Jack Dangermond Award|website=isprs.org|access-date=2019-05-15|archive-date=15 May 2019|archive-url=[https://web.archive.org/web/20190515041446/https://www.isprs.org/society/awards/dangermond.aspx](https://web.archive.org/web/20190515041446/https://www.isprs.org/society/awards/dangermond.aspx)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| आरपीएस पुरस्कार (RPS Award for Imaging Science) || द रॉयल फोटोग्राफिक सोसायटी (The Royal Photographic Society) कडून इमेजिंग सायन्ससाठीचा पुरस्कार
|}

== बाह्य दुवे ==
* [http://web.media.mit.edu/~raskar/ रमेश रासकर यांचे एमआयटी मीडिया लॅब्सचे संकेतस्थळ]
* [http://web.media.mit.edu/~raskar/#pubs रमेश रासकर यांचे प्रकाशित साहित्य]
* [http://www.kumbha.org कुंभॅथॉन व्हेंचर्सचे सहसंस्थापक डॉ. रमेश रासकर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205060328/http://www.kumbha.org/ |date=2016-02-05 }}
* [https://eyenetra.com आय-नेत्रचे संस्थापक डॉ. रमेश रासकर]
== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ]]
[[वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>ixv0xqthq0f577tjo9833fgfjg6lm7y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गवळी समाज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195575</id>
    <revision>
      <id>2690687</id>
      <parentid>2690284</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:18:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* गवळी लोकांची गावे व नावे */</comment>
      <origin>2690687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52032" sha1="modcpzhkiaqya6x63rm719qap2eimx1" xml:space="preserve">[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रा]]&lt;nowiki/&gt;तील '''हिंदू-गवळी''' हा समाज प्रामुख्याने उत्तर कोकणात राहणारा समाज आहे. मुंबई, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी भागात गवळी समाजाची लोकसंख्या मोठी आहे. महाराष्ट्रात त्यांच्या गो-पालन (गाय) व्यवसायावरून त्यांना [[गवळी]] असे म्हणले गेले, तरी त्यांचा महाराष्ट्रातील प्रमुख व्यवसाय शेती हाच आहे. गवळी समाजाच्या अनेक उपजाती आहेत. '''गवळी''' ही [[यादव]] समाजातील एक महत्त्वाची व प्रमुख उपजात आहे. ज्यांचा संबंध यादव कुळाशी जोडला जातो. ते भगवान [[श्रीकृष्ण|श्रीकृष्णा]]चे वंशज मानले जातात.

[[चित्र:SRI fields left almost dry.jpg|इवलेसे|भातशेती]]

== स्थान ==

मुंबई, पालघर, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी, सिंधुदुर्ग, कोल्हापूर या जिल्ह्यांत गवळी समाजाची मोठी लोकसंख्या आहे.
 
याशिवाय पुणे, सोलापूर, धाराशिव (उस्मानाबाद), जालना, अहमदनगर, लातूर, धुळे, नाशिक, मालेगांव, हिंगोली, नांदेड, परभणी, अमरावती, बुलडाणा, जळगाव, अकोला इत्यादी जिल्ह्यांत देखील गवळी समाज आहे.

== इतिहास ==

मूळ सोमवंशी (चंद्रवंशी) क्षत्रिय हिंदू-गवळी जमातीच्या उपजाती वेगवेगळ्या असल्या, तरी '''श्रीकृष्ण''' हा त्यांचा महापुरुष आहे. श्रीकृष्ण &quot;यदु कुळातील&quot; ('''यदुवंशी''') होते. त्यांची वसाहत मथुरेच्या प्रदेशात होती. पुढे चंद्रवंशातील यादव यमुनेच्या काठी येऊन राहू लागले. त्यांनी शेती आणि गोपालन सुरू केले. तत्कालीन राजकारणामध्येही त्यांना महत्त्वाचे स्थान मिळाले. महाभारत कालखंडामध्ये त्यांनी मानाचे स्थान मिळवले होते.

चंद्रवंशी समाज (ज्याला सोमवंशी किंवा चंद्र राजवंश असेही म्हणतात) हा चंद्रदेवापासून उद्गम झाला, पुढे हा वंश दोन प्रमुख शाखांमध्ये विभागला गेला.
* राजा यदूच्या वंशातून निर्माण झालेला &quot;'''यदुवंश'''&quot; ('''यदुवंशी''') आणि
* राजा पुरूच्या वंशातून उदयास आलेला पुरूवंश.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2025-11-18|title=Lunar dynasty|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lunar_dynasty&amp;oldid=1322864234|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt;

श्रीकृष्णाच्या काळात अंधक, कुकर, दाशीह, भोज, भौम, यादव आणि वृष्णी असे सात सोमवंशीय (चंद्रवंशी) राजे राज्य कारभार करत होते. या सर्व राज्यांमध्ये यादवकुळ प्रबळ आणि बलवान होते. त्या काळामध्ये काही विध्वंसक वृत्तीच्या व्यक्ती होत्या. त्यांनी समाजावर जुलूम सुरू केला होता. त्यांमध्ये कंस, कौरव, जरासंध आणि शिशुपाल इत्यादी होते. जरासंधाच्या त्रासाला कंटाळून अंधक, यादव आणि वृष्णी हे वंश मथुरेलगतचा परिसर सोडून सौराष्ट्रात गेले. प्रबळ असलेले राजे मथुरेतच राहिले, तर अन्य राजे आणि लोक स्थलांतरित झाले. श्रीकृष्णांच्या निधनानंतर यादव कुळातील राजे आपापसात भांडू लागले आणि त्यांतून यादवी माजली त्यात यादवकुळाचा भयंकर संहार झाला. त्यातून काही यादव सौराष्ट्रातून निघून समुद्रमार्गे व भूमार्गे महाराष्ट्राच्या दिशेने आले आणि येथील लोकसंस्कृतीशी समरस झाले.

* त्यापैकी प्रमुख जमातीची ओळख आणि सद्यस्थिती अशी आहे. :-

ही प्राचीन कृषिप्रधान जमात सर्व भारतात परसली तसेच हजारो वर्षांपूर्वी महाराष्ट्राच्या वसई आणि दाभोळ या बंदरांवर आणि तिथून उर्वरित कोकणात पसरली अनेक वर्षे या परिसरात वास्तव्य केल्यानंतर ही जमात येथील संस्कृतीशी समरस झाली. महाराष्ट्रात ठाणे, रायगड आणि रत्‍नागिरी या जिल्ह्यांमध्ये बहुसंख्येने असलेली ही जात प्रामुख्याने खाडीकिनारी व नदीकिनारी भागातील भातशेतीच्या तसेच डोंगरी भातशेतीच्या प्रदेशात वास्तव्य करून आहे.

प्राचिन काळापासून गवळी हे महाराष्ट्रात ले मूळ रहिवासी आहेत. महाराष्ट्रात ज्ञात इतिहास इ.स. पूर्व २५० अर्थात मौर्य/अशोकाच्या काळापर्यंत जातो. प्राचीन काळात कोकणच्या किनारपट्टीवर अनेक बंदरे भरभराटीला आली होती. आफ्रिका, भूमध्यसमुद्रापासून ते रोमन साम्राज्यापर्यंतचे व्यापारी येथून समुद्रमार्गाने भारतात येत होते. कोकण विभागावर शिलाहार, मौर्य, शक, राष्ट्रकुट, सातवाहन, वाकाटक, बहमनी सुलतान, आदिलशाही, मुघल, सिद्दी, '''मराठेशाही''' आणि त्यानंतर स्वातंत्र्यापर्यंत ब्रिटिशांची राजवट होती. डच, पोर्तुगिज आणि ब्रिटिशांच्या कोकण किनारपट्टीवर वसाहती होत्या. स्वातंत्र्यापर्यंत कोकणावर ब्रिटिशांचे राज्य असले, तरीही सावंतवाडी, मुरुड-जंजिरा, जव्हार अशी संस्थानेही येथे होती. कोकणचा प्रदेश हा जास्तकरून शिलाहारांच्या ताब्यात होता. त्यांची राजधानी [[स्थानक]] म्हणजेच [[ठाणे]] येथे होती.  

'''&lt;big&gt;[[देवगिरीचे यादव]] :&lt;/big&gt;'''  देवगिरी यादव राजघराणे (इ.स. ८५० - इ.स. १३१७) यांना '''सेवुण/सेऊण राजवंश''' असेही म्हणले जात होते. हे महाराष्ट्रातील प्राचीन पूर्वमध्ययुगीन काळातील राजघराणे होते.देवगिरी यादवांचे साम्राज्य नर्मदा नदीपासून तुंगभद्रा नदीपर्यंत पसरले होते. यादव घराण्यातील राजांच्या सापडलेल्या शिलालेखात त्यांची बिरूदे, हे राजघराणे महाभारत कालीन श्रीकृष्णांचे वंशज असण्यासंबंधाने असल्याची आढळतात. यादवांचे राज्य महाराष्ट्र, उत्तरकर्नाटक आणि मध्यप्रदेशच्या काही भागात पसरलेले होते. सुरुवातीच्या काळात ते चालुक्यांचे मित्र असावेत, असे दिसते. चालुक्यांच्या दुर्लक्षित प्रशासनामुळे पुढे ते सुबाहूच्या कारकिर्दीत स्वतंत्र सम्राट झाले. सुबाहू यांनी साम्राज्य व्यवस्थापनासाठी वारंगळ व हाळेबीड येथे उपराजधान्या स्थापून आपल्या दोन्ही मुलांना तिकडे पाठवले. त्यांचाच वंशज असणाऱ्या भिल्लम याने [[देवगिरी]] येथे राजधानी स्थापन केली. सिंघनदेव यादवांनी अनेक मंदिरे बांधली. हेमाडपंथी पद्धतीची बांधकाम हे यादव काळातील मानले जाते. यादवकाळात या शैलीला वेगळे निशाण होते. पुढे मूळचा यादवकुलीन सम्राट रामदेवराव यादव यांच्या दरबारी असणारा हेमाड पंडिताने स्वतःचे नाव त्या शैलीला दिले. सिंघणदेव (द्वितीय) आणि राजा महादेव यादव यांच्या काळात या राज्याची भरभराट झाली. सिंघणदेव यादव सम्राटांची तुलना महान सम्राटांशी होऊ शकते, सिंघणदेवच्या काळात महाराष्ट्रातील प्रजा सुखी होती. १ले मराठी साम्राज्य हे यादवराजांनी जन्माला आणले यात सिंघणदेव राजाचा अमूल्य वाटा आहे, त्याच्याच नावाने आजचे सातारा जिल्ह्यातील शिंगणापूर हे गाव हे अजरामर झाले.शिखर शिंगणापूर चे महादेव मंदिर सिंघणदेवांनी बांधले, सिंघणवरून शिंगणापूर झाले. यादव राजवंशाचा शेवटचा सम्राट शंकरदेेव होय, तर त्यांचे वडिल रामचंद्राच्या यांच्या काळातच मराठी भाषेला राजाश्रय मिळाला. त्यांचा पराभव अल्लाउद्दिन खिलजी व मलिक काफूरने त्यांना फितूरीने केला. रामचंद्रदेव रायांचे जावई व सेनापती [[हरपालदेव]] यांची क्रूर हत्या करून त्यांना देवगिरीच्या प्रवेशद्वाराला टांगून ठेवले होते. इ.स.च्या १३व्या शतकाच्या प्रारंभी '''देवगिरीच्या यादवां'''नी कोकणचा ताबा मिळवला होता. देवगिरीचा पाडाव झाला, त्यावेळीही ठाणे यादवांच्या आधिपत्याखाली होते. देवगिरीच्या पराभवानंतर रामदेवराय यांचा दुसरा मुलगा बिंबराज (भीमदेव) यादव कोकणात आला. यादव-गवळी यांना '''&lt;nowiki/&gt;'[[:en:Seuna_(Yadava)_dynasty|देवगिरीचे यादव]]'''[[:en:Seuna_(Yadava)_dynasty|&lt;nowiki/&gt;']] असेही ओळखले जाते

[[चित्र:Map of the Yadavas.png|इवलेसे|सेऊना (यादव) साम्राज्य (1187 ते 1317)]] 
[[चित्र:Aurangabad - Daulatabad Fort (95).JPG|इवलेसे|देवगिरी किल्ला ]] 

महाराष्ट्रात राहणारे हे यादव शुद्ध क्षत्रिय त्यांच्या पिढीजात धंद्यावरून त्यांना ”गवळी” हे नामाभिधान पडून त्यांची वेगळीच जात निर्माण झाली.
महाराष्ट्रात यादव- गवळी ही जी अलग अशी जात दिसून येते त्याचे मुख्य कारण हेच कि, त्यांनी क्षात्रवृत्ती किंचित बाजूला ठेवली व साधारण शेतकऱ्यांप्रमाणे राहू लागले, शेती व गोपालन हा मुख्य धंदा आणि यादवी युद्धामुळे कायमची भरलेली धडकी यामुळे त्यांनी दुर्गम अशा अपरांत म्हणजेच कोकण प्रांतात वसाहती करण्यास सुरुवात केली. परंतु मूळपिंड हा क्षात्रवृत्तीचा असल्यामुळे ते ज्या ठिकाणी वसाहत करून राहिले त्या त्या ठिकाणी आपले वर्चस्व स्थापिले. यादवकुळी गवळी समाज गुलामी वृत्तीने केव्हाच राहिला नाही किंवा दास्यवृत्ती स्वीकारून इतरांची सेवा केली नाही.

इतकेच नव्हे तर कोकणपट्ट्यात बरेच ठिकाणी या लोकांनी स्वतःची गावे वसवून त्या त्या गावचे ते वतनदार, पाटील, खोत बनले. त्यांची प्रामुख्याने उदाहरणे म्हणजे दापोली तालुक्यातील वाकवलीचे धुमाळ खोत, खेड त्यालुक्यातील आंबवलीचे यादव खोत, दापोली तालुक्यातील पिचडोलीचे चोगले खोत, मंडणगड पेठ्यातील पाटगावचे दिवेकर खोत, महाड तालुक्यातील डोंगरोळीचे महाडिक खोत, सुधागड तालुक्यातील खवलीचे चिले खोत वैगरेची उदाहरणे देता येतील. हजारो पिढ्या गेल्यानंतर मुळात भरलेली धडकी पुढे पुढे प्रत्येक पिढीत कमी कमी होत जाऊन शेवटी नाहीशी झाली आणि मुळची संस्कृती उच्च असल्यामुळे व जातिवंत क्षत्रियाचे रक्त नसानसात खेळत असल्यामुळे काही लोकांनी पुढे पुढे लष्करात, मराठेशाही सरकारात, इंग्रज लष्करात नोकऱ्या करून आपले नाव कमाविले.

कित्येकांनी पोलिसात नोकऱ्या केल्या. कित्येक गुजरातमध्ये वडोदर्यातील गायकवाडीत नोकरीस गेले. काही कोल्हापुरात गेले. कित्येक पुणे आणि सातारा प्रांतात स्थायिक झाले.

सामान्य गवळी कुटुंबातील रावसाहेब रावबहादूर डॉक्टर '''विश्राम रामजी घोले''' पुण्यात सर्जन झाले. त्यांची ऐन तारुण्याची वर्षे १८५७ च्या युद्धात सैनिकांची शुश्रुषा करण्यात गेली. युद्धोत्तर काळात त्यांचे जीवन एक निष्णात शल्यविशारद, सेवाभावी गृहस्थ, उदारमतवादी समाजसुधारक म्हणून गेले. मूळचे दापोली तालुक्यातील विश्राम रामजींचे घोले घराणे हे एका काळी अंजनवेल (गोपाळगड) गडाचे किल्लेदार होते.

खेड तालुक्यातील भरणे गावचे महाडिक सुभेदार होते. दापोली तालुक्यातील काते प्रसिद्ध डॉक्टर झाले, त्यांचेच वंशज आज कोल्हापुरात डॉक्टर आहेत. महाडचे बाळू गवळी चिले हे ब्रिटीश सैन्यात हवालदार होते, त्यांनी अफगाणिस्थानच्या लढाईत फार मोठा पराक्रम केला म्हणून त्यांना दोन चांद व रेशमी शाल इनाम मिळाली.

माणगावचे कै. विठ्ठलराव कृष्णाजी खेडेकर हे एक उत्तम समाजसुधारक, शिक्षक व लेखक होऊन गेले. गवळी जमातीतील ते पहिले शिक्षक होत. ''विठोबा मास्तर'' ते म्हणून ते प्रसिद्ध होते. विठ्ठलराव हे भाननगर संस्थानचे दिवाण सुद्धा बनले राहिले होते. त्यांनी [[महाराष्ट्रीय दाभोळी यादव]] समाजाचा इतिहास लिहिला होता. श्रीकृष्ण आणि गोपाल या त्यांच्या हस्तलिखित ग्रंथाचा उपयोग करून त्यांचे चिरंजीव डॉ. रघुनाथराव यांनी दि डिव्हाइन हेरिटेज ऑफ यादवाज् हा ग्रंथ लिहिला. 'श्रीकृष्ण आणि गोपाल' या ग्रंथाच्या आधारे त्यांनी इंग्रजी प्रत टंकलिखित स्वरूपात तयार केली. त्याचे हिंदीमध्ये यादव-हरिवंश या नावाने ग्रंथ अनुवादित करण्यात आला. कै. रघुनाथराव खेडेकर हे शल्यविशारद होते. शिवाय ते वेदांत निपुण असल्यामुळे त्यांना शंकराचार्यांनी वेदांतभूषण अशी पदवी दिली होती.

कर्जत तालुक्यातील कै. नानासाहेब घाटवळ हे त्यांच्या उपजत गुण, धाडसी वृत्ती व तीक्ष्ण बुद्धी यामुळे सध्या शिपायापासून डेप्युटी सुपरीटेंडन्ट ऑफ पोलीस (DSP) या मोठ्या हुद्यापर्यंत वाढत गेले. पोलीस खात्यात त्यांच्यासारखा अधिकारी फारच विरळा.
** त्यांचे धाकटे बंधू गजानन घाटवळ यांनी ”यादव शिक्षण प्रसारक मंडळी” या नावाची संस्था काढली.
असो, अशा किती तरी प्रसिद्ध व्यक्तीची माहिती सांगण्यासारखी आहे. संस्कृती आणि आनुवंशिक संस्कार याच्या उपजत सहाय्यामुळे यादवांच्या वंशजांनी आज निरनिराळ्या क्षेत्रात, विद्येत, व्यापारात, धर्मकार्यात प्रवेश केला आणि त्यात यश मिळवले.

==समाजाची दैवते==
[[चित्र:Pali- Shri Ballaleshwar.jpg|250px|right|thumb|बल्लाळेश्वर (पाली)]]
गवळी बांधवांच्या गावात मधोमध देऊळ असते. गावदेवी, हनुमान, राधाकृष्ण, विठ्ठलरुक्मिणी, राम, गणपती, शंकर, दत्त यांची ही देवळे असतात. गावदेवी, खंडोबा, भैरी, भवानी, जोगेश्वरी, सालबाई, मोठ्याबाया, जागेवाला, म्हसोबा, वेताळ, चेडा ही समाजाची मुख्य दैवते. अलीकडे एकवीरा हेही दैवत मानले जात आहे. बहुतेकांच्या घरी गणपती येतो. गौरीगणपती, होळी, लग्नसमारंभ यांत गवळी बांधव नाचतात.
* ग्रामदैवत:
कोकण प्रांतातील गवळी समाज ठिकठिकाणच्या ग्रामदैवतांना मानत आलेला आहे. त्यापैकी मुंबईची [[मुंबादेवी]], पालीचा बल्लाळेश्वर, महाडचे विरेश्वर कोटेश्वरी, नागोठणेची जोगेश्वरी,
* रोह्याचे व म्हसळ्याचे धावीर महाराज, 
* तळ्याची व दाभोळची चंडिका, 
कडापेचे बापुजी काळकाई, भरणेची काळकाई,
* श्रीवर्धनची सोमजाई, 
बोरलीची चिंचबाई, आंबवलीची विन्हेरेची झोलाई, धामणी गावची झोलाई, गोरेगावचे भैरीनाथ, साखरोळीचे खेमदेव या ठिकाणच्या दैवतांना गवळी समाज विशेष मानत आलेला आहे. लग्नसोहोळ्या प्रसंगी या देवतांच्या आवर्जून भेटी घेतल्या जातात.
[[चित्र:Mumbadevi (f).jpg|इवलेसे|180x180अंश|मुंबादेवीचे देऊळ]]

* समाजात कुलदैवताला घरचा देव म्हटले जाते. भावकीतील, घराण्यातील एका कुटुंबात घराण्याच्या कुलस्वामीचा देव्हारा पुजला जातो. लग्नाच्या वेळी हा देव आणून त्याची लग्नघरात स्थापना केली जाते. लग्नानंतर कोंबड्या, बकऱ्याचा मान देऊन देव उठवला जातो. वर्षातून एकदा प्रत्येक कुटुंबाने कुलस्वामी कुलस्वामिनीच्या भेटीला जायची रीत आहे. कुलदेवाचा देव्हारा असणाऱ्या घरातील गौरी मानाची असते. गणेशोत्सवात कुलस्वामीचा देव्हारा असलेल्या घरातील गौरीगणपतीच्या दर्शनासाठी जातात. कुलदेवतांचे वर्षातून गौरीपूजन, घटस्थापना, नवरात्र-अष्टमी, महानवमी, चैतावली असे समारंभ केले जातात.
समाजातील पाटील व इतर काही घराण्यांचा अपवाद सोडला तर, बाकीच्या सर्व घराण्यांतील कुलदेवतांचा गोंधळ हा दर तीन वर्षांनी होतो. हल्ली घाटावरील लोकांप्रमाणे गवळ्यांमध्ये सुद्धा वर्षातून एकदा जेजुरीला किंवा तीर्थक्षेत्राला जायचा प्रघात पडला आहे.

== समाजाच्या चालीरिती ==

समाजात जन्मविधी, नामकरण, साखरपुडा, लग्नसमारंभाच्या आधीचे तांदुळ, देवक, उटणे, हळद वैगरे मंगलविधी हे समाजातील जेष्ठ व्यक्ती व स्रीयां मार्फत केले जातात. परंतु लग्नाच्या व उत्तरकार्याच्या वेळी ब्राह्मणच असावा लागतो. कुणबी, आगरी समाजाप्रमाणे गवळ्यांमध्ये सुद्धा पूर्वीपासूनच विधवा विवाहाला मान्यता आहे.
 
कुणबी, आडमराठे किंवा मराठेकुणबी, आगरी ह्या जाती गवळी सदृश असल्या तरी भिन्न आहेत. पूर्वीचा मुंबई इलाख्यांत (Bombay Presidency) सध्याचा कोकण आणि मध्य महाराष्ट्रात गवळी जातींत कोकणातले व घाटावरचे या पोटभेदांखेरीज पोटजाती नाहीत. विवाहादि संस्कार ब्राम्हणच करतात. जातीचे बहुतेक सर्व प्रश्न जातीतच गोतगंगे (गोतसभा) मार्फत सोडवले जात;, मात्र क्वचित् महत्त्वाच्या धार्मिक प्रश्नांवर ब्राह्मणांचे मत घेण्यात येतेयेत असे.
 
गेल्या तीनचारशे वर्षात जातीचे स्थलांतर मुळीच झालेले नाही. इंग्रजी राज्यापूर्वी जातीचा आचार चालीरीतीस अनुसरून होता, असे ज्ञातीच्या मंडळीचे म्हणणे आहे. त्यानंतर काही बाबतीत सुधारणेच्या दृष्टीने फरक पडत चालला आहे.

लग्नाच्या आदल्या दिवशीचा हळदीचा कार्यक्रम. या दिवशी वर व वधूला घरात हळद दळून (वाटून) लावतात. याच दिवशी ग्रामदेवता, कुलस्वामी आणि घरच्या देवांना (कुटुंबात पुजत असलेल्या देवांना) मान देण्यात येतो. गवळी समाजात प्रत्येक कुटुंबांचा एक देव्हारा असतो. आणि त्याची पूजा करणारा (भगत) हे मान देतो.
 
समाजात लग्न समारंभासाठी सूप, टोपली, रोवळी, उखळ, मुसळ, जाता, पाटा, वरवंटा, माल्टा (दगडी दिवा), नामनदिवा (लमाणदिवा), पितळीपराती, मडके, कोयती, कुराड, कनाकोंडा, बिनभरडलेला भात या ग्राम्यसंस्कृती व शेतकरी संस्कृतीशी घट्ट नाते असणाऱ्या वस्तूंचे महत्व खूप आहे. या वस्तूंचा उपलब्धते शिवाय विधी पूर्ण होणे अशक्य आहे. देवता पूजण्या शिवाय तांदूळ धुवणे, तांदूळ दळणे, पोल्या तळणे, हळद वाटणे, घाणा भरणे, घाणा कुटणे इत्यादी अनेक विधी करवली आणि नवरानवरीचा हातून करून घेतल्या जातात. यात वरमाया करवल्यांचा मोठामान असतो. हळदी समारंभाचा दिवशी रुईच्या फुलांचा मुंडावळ्या वधू वरांस बांधल्या जातात. पूर्वीचा काळी लग्नासाठी तांदूळ, लाह्या, खोबरे, चणे इत्यादी जिनसा भिजत घालून घरचा घरी मुंडावळ्या ओवल्या जात असत. हल्ली मण्यांचा मुंडावळ्या बांधल्या जातात.
 
लग्नसमारंभात हळदुल्या कट्यारीला अनन्यसाधारण महत्व असून लग्नसोहोळा पूर्णपणे पारपडून वरात घरी भरून होईपर्यंत वधूवर नेहमी कट्यार आपल्या जवळ बाळगून असतात. त्याचप्रमाणे वर लग्नघरातून निघाल्यावर्ती नवरदेवावर्ती धरण्यात येणारा '''सतिर''' (छत्री) लग्न लागल्यावरतीच मिटण्यात येतो. समाजाची क्षात्रधर्मी पार्श्वभूमी यातून दिसून येते. 

कोकण प्रांतातील गवळी, कुणबी, आगरी लोकांमध्ये सण चालीरीती लग्नसमारंभ यात साम्यता आढळते. तरीही या समाजांमध्ये परस्परात लग्न समारंभ होत नाहीत. या समाजात स्त्रियांसुद्धा पुरुषांसोबत शेतीला आणि व्यवसायाला हातभार लावतात. आज महाराष्ट्रात भेडसावत असलेल्या हुंडापद्धतीच्या विपरीत या समाजात हुंडापद्धत पूर्वीपासून अस्तित्वात नाही. समाजात लग्नसमारंभात स्त्रियांना अग्रामन असतो. गवळी समाजात मातृसत्ताक पद्धतीची झलक आपल्याला दिसून येईल. तसेच सध्या चालत आलेल्या पद्धतीनुसार मामाच्या (आईचा भाऊ) मुलीशी लग्न करण्याची पद्धत आहे. पूर्वी गवळी समाजात केवळ आपल्याच विभागातील गावांमध्ये सोयरीक करण्याची  पद्धत होती. काळाने हे सर्व विभाग एक मेकात मिसळून गेले.

== पारंपरिक पोशाख ==

कमरेला रुमाल नेसलेला, खांद्यावर घोंगडी, विशेष प्रसंगी धोतीर (धोतर) नेसल्यास ढोपरापर्यंतच, डोक्याला गवारीटोपी, पागोटे, पगडी किंवा मुंडासे, कानात वाळ्या-भिकबाळी, गळ्यात गोफ, पायात जाड करकरीत वहाणा, कमरेवर आकडी आणि कोयती सदोनीत अडकवलेली असा पुरुषांचा भारी रुबाब. 
[[File:Agrees, or Salt Cultivators of Salsette (9842277595).jpg|thumb|Agrees, or Salt Cultivators of Salsette]]
स्त्रियांमध्ये नाकात मोठीनथ, कानात कुड्या कानपट्ट्या बुगडया, हातात पाटल्या/ गोठ, गळ्यात गळसरी-गाठवण-पुतळीहार, पायात जोडव्या तोडे, कपाळावर गोल मोठे ठसठशीत कुंकू किंवा कुंकवाची जाडसर आडवी चिरी, डोईवर वेणी किंवा सुवासिक रानफुले खोचलेली यासारख्या सौंदर्यालंकारासोबतच ढोपरापर्यंतच लुगडे नेसण्याची पद्धत प्रचलित, त्याला '''मांडकास नेसणे''' असेही म्हणतात. 
[[चित्र:Sone_of_the_soil_community_historical_photograph.jpg|इवलेसे|Kunbi-Gavli-Aagri community Historical Photograph]]
तांदळाची भाकरी, भात, मळ्यातल्या भाज्या, सुकीमासळी हे नियमित अन्न. भाताची खीर, चामट्या, पानगे, उकडीचा शेंगा-दिवे, नेवऱ्या, मुगवऱ्या, फेण्या पापड्या, तांदळाची बोरं, गोडाचेवडे (पोल्या) हे गवळी चे सणासुदीचे पारंपरिक खाद्य. एकेकाळी भाता सोबत नाचणी, वरी, हारीक ही धान्ये आणि कडधान्ये, भाजीपाला पिकवणारा भूमीपूत्र समाज.

==गवळी समाजाबद्दल==

सद्यस्थितीला गवळी समाजात नोकरी, उद्योग, विविध व्यवसायांमधून आर्थिक सुबत्ता दिसून येते. हा समाज आता सामाजिक, आर्थिक, भौगोलिक स्तरांनुसार विभागला गेला आहे. घरातील वडिलधाऱ्या व्यक्ती जुनी बोलीभाषा बोलतात. कोकणातील गवळी समाजाची बोली ही आगरी बोलीशी मिळतीजुळती आहे. काळानुरूप समाजाचा पेहरावही बदलला आहे. पूर्वी कंबरेला रुमाल, अंगात बंडी, डोक्‍यावर पटका (फेटा) किंवा टोपी असायची. तर लग्न समारंभाला हाफपॅन्ट, कोट, धोतिर (धोतर), टोपी आणि महिला नऊवारी साडी नेसायच्या. तर &quot;आठवार मुली&quot; (लग्न न झालेल्या) &quot;परकर पोलका&quot; घालीत. लग्न समारंभातील हळदीच्या गाण्यांनी आणि अन्य पारंपरिक गाण्यांनी समारंभ अविस्मरणीय व्हायचा. आता त्याचे स्वरूप बदलल्याचे जाणवते. ही गाणी आता ऐकायला मिळत नाहीत.
* समाजातील बहुतेक मंडळी उच्चशिक्षित, वारकरी आणि आध्यात्मिक बैठकीला जाणारी असल्याने पारंपरिक बोली भाषा विस्मरणात गेली आहे. पूर्वी कुटुंबात आईला &quot;आये&quot; किंवा &quot;बय&quot;, आजीला सुद्धा &quot;बय&quot; किंवा &quot;म्हातारी आये&quot; आणि बहिणीला &quot;बाय'' असे संबोधण्यात येत होते. तसेच वडिलधाऱ्या मंडळींना &quot;बाबास&quot;, &quot;काकास&quot;, &quot;दादास&quot; म्हणण्याची पद्धत होती. तर लहान मुलांना &quot;बाला, बावा''' म्हणून हाक मारले जायचे. 'च्या भना', 'वाटोला झाला' ही शिवी-वजा विशेषणे सर्रास वापरली जात. मात्र आता त्याच्यावर काहीसे निर्बंध आल्याचे जाणवते. किंवा ही वाक्‍ये विस्मरणात गेली. गवळी माणसाचा कणखर आणि काहीसा राकटपणा त्यांच्या बोलीभाषेतून जाणवतो. तर गवळी मंडळींची देहबोलीही त्यांच्या बोलीभाषेशी साधर्म्य साधणारी आहे. या समाजाचे वैशिष्ट्य आणि बोलीभाषा काळानुरूप बदलत आहेत.

गोपालनाच्या व्यवसायावरून '''‘गवळी’''' हे नाव पडलेले असले तरी, मुख्य व्यवसाय हा भातशेतीच आहे. ही जात ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणावर आहे. भातशेतीच्या व गोपालनाच्या धंद्यावरून ही एक स्वतंत्र जात झालेली आहे. 
यांमध्ये 
#आगरातले गवळी (कोकणातले), 
#घाटावरचे गवळी 
असे पोटभेद असून त्या पोटभेदांतील लोकांच्या चालीरीती, बोलीभाषा वेगवेगळ्या आहेत. गवळ्यांच्या पुष्कळ चालीरीती आगरी व कुणब्यांप्रमाणे आहेत. आडनांव एक असलेल्या लोकांमध्ये विवाहसंबंध होत नाहीत. पुनर्विवाह व काडीमोड (घटस्फोट) या दोन्ही चाली गवळ्यांमध्ये पूर्वीपासूनच रूढ आहेत. पूर्वीचा काळी स्त्रिया पांढरे शुभ्र उपरणे किंवा धोतर अंगाभोवती शालीप्रमाणे पांघरून घेत असत. 
 
जवळपास दोन तृतीयांश गवळी शाकाहारी तर ईतर मांसाहारी असून मुख्य अन्न तांदळाची भाकरी, भात, सुकी मासळी हे आहे.

==गवळी लोकांची गावे व नावे==

'''गावे:'''
[[श्रीवर्धन]], [[दापोली]], [[खेड]], [[मुरूड]], [[अलिबाग]], खवली, आपटा, [[वडवली]], सावरोली, बेलोशी, [[खोपोली]], माणगाव, डोंगरोली, [[तळा]], [[म्हसळा]], महाड, नागोठणे, [[इंदापूर]], तारने, [[बामणघर]], साखरी, [[पाली]], वाघिवली, [[रोहा]], [[घोसाळे]], कोलाड, [[मंडणगड]], चरई ईत्यादी.

'''आडनावे:'''

'''कोकण:'''

आवासकर, आईनकर, कोटकर, कोदेरे , काटेकर, काते, कासार, किलजे, कांबळे, कोंडेरे, काटले, कापदुले, कलांबकर, केलस्कर, टोपरे, केसरकर, खताते, खरपुडे, खेडेकर, खवलेकर, गवळी, गायकर, गोरीवले, गोपाळे, घाटवळ, घोसाळकर, ठसाळ, साळ, घोले, चाचे, चिले, चोगले, चौकेकर, टावरे, ठाणके, डायरे, डाकरे, दिघे, डिगे, ढगे, तरेकर, तटकरे, तळकर, तिसकर, तांबडे, दर्गे, दुर्गवळी, दळवी, दिवेकर, दुखले, दुर्गावळे, दिघीकर, दाभोळकर, धुमाळ, नटे, नारिंगकर, पाटील, साबळे, पंदेरे, पवार, पगार, पगडे, पाटगे, पाटे, बांडागळे, बाठे, बिरवटकर, बिरवाडकर, बोबडे, बोरे, भुरण, भालेकर, भेसरे, भोजने, मांदाडकर, महागावकर, महाडीक, माटे, मिरगळ, मोडशिंग, सारंगे, साईकर, यादव, राईन, रायगवळी, रिकामे, लटके, लाड, लेपकर, वरणकर, वरेकर, वाजे, शिवकर, शिंदे, भाटकर, किन्होळकर, करंजकर, शिळीमकर, हिवरकर.			
			

'''पश्चिम महाराष्ट्र:'''
 
देखनाळे, बहिरट, बिडकर, कलागते, किन्होळकर, गार्वे, वैराळकर, इंगोले, डाकवे, देवर्षी, हुच्चे, परळकर, अलंकर, अवधूत, कविस्कर, नागापुरे, पायकर, परळकर, औरंगे, घुले, साठे, हिरणवाळे, खडके, येवले, हेकडे, भाकरे, शेळके, शनवारे, चावंडे, काळे, गायन, सुडस्कर, बावस्कर, निखाडे, तोटे, भक्ते, आलोकर, घाटोळ, पाटणकर, घुमारे, आसोले, कटाले, चौधरी, लंगोटे, यमगवळी, खोपेकर, पुलाते, भालेराव, ढोकणे, अवसरे, फुके, काष्टे, भाकरे, डाखोरे, साखरे, पारध, देव्हारे, मंदाडे, झित्रे, लोहंबरे, कवरके, देसाई, देशमुख, दादगाये, नाथ ई.
 
'''मराठवाडा आणि विदर्भ:'''
 
गोलावार, बोंदरवाड, येईलवाड, घुमे, बुरकुले, जक्कलवार, जंगवाड, किरतवाड, गाडे, माडगे, जिल्हेवाड, पाटील, एडले, मुंगरे, कांकांडे, नुनुंचे, खरबकर, गोटमवाड, डोनकेवाड, दामनबैनवाड, लिंगनवाड, जानापुरे, मोटपरे, जाणापुरे, कोंके, तोडचिरे, बोंबदरे, कासार, देशमुख, देवणे, आऊलवार, जंगवाड, मुगरे, कटकेमोड, करेवाड, जिंकोड, बुरफुले ई.

=== जुन्या पिढीतील नावे ===

'''पुरुषांचीः-''' कान्हा, काळू, केरु, गोमा, गोईन, गोंदया, गौरु, गणू, गंग्या, जानू, जोमा, धर्मा, दोरक्या, दामु, धाकटू, धोंडू, पदू, पंड्या, पोशा, बारक्या, बाळा, बेंडू, बंडया, बेमट्या, सुडक्या, सोनू, चांगो, भिकू, महादू, लखु, राघो, रामा, येशा, वाळकू इ. 
 
 
'''बायकांची:-''' कुंदा, गुणी, गंगा, चंद्रा, जनी, ठकू, तानी, दोरकी, देऊ, धाकटी, धोंडी, नामी, पंडी, पिठी, पारबती, बाया, बारकी, भागी, भिमा, भिकी, महाली, मंदा, राजी, रोंगी, विठा, शांती, सखू, सोनी, हिरा, येस्वदा, येशी इ.
 
लग्नानंतर मुलींचा नावापुढे '''बाई''' लावले जात असे.

== प्रसिद्ध व्यक्तीमत्वे ==

* [[आदिती तटकरे]], महिलाविकास मंत्री
* [[सचिन खेडेकर]], सिने कलाकार
* [[तेजस्विनी घोसाळकर]], नगरसेविका
* [[ओंकार भोजने]], नाट्य कलावंत
* [[रमेश लटके]]
** [[ऋतुजा रमेश लटके]]
* [[दीपक वसंत केसरकर]], माजी मंत्री</text>
      <sha1>modcpzhkiaqya6x63rm719qap2eimx1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690695</id>
      <parentid>2690687</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* गवळी लोकांची गावे व नावे */</comment>
      <origin>2690695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52034" sha1="gbmebetdhhwqbj54cghsdrnyns08o94" xml:space="preserve">[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रा]]&lt;nowiki/&gt;तील '''हिंदू-गवळी''' हा समाज प्रामुख्याने उत्तर कोकणात राहणारा समाज आहे. मुंबई, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी भागात गवळी समाजाची लोकसंख्या मोठी आहे. महाराष्ट्रात त्यांच्या गो-पालन (गाय) व्यवसायावरून त्यांना [[गवळी]] असे म्हणले गेले, तरी त्यांचा महाराष्ट्रातील प्रमुख व्यवसाय शेती हाच आहे. गवळी समाजाच्या अनेक उपजाती आहेत. '''गवळी''' ही [[यादव]] समाजातील एक महत्त्वाची व प्रमुख उपजात आहे. ज्यांचा संबंध यादव कुळाशी जोडला जातो. ते भगवान [[श्रीकृष्ण|श्रीकृष्णा]]चे वंशज मानले जातात.

[[चित्र:SRI fields left almost dry.jpg|इवलेसे|भातशेती]]

== स्थान ==

मुंबई, पालघर, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी, सिंधुदुर्ग, कोल्हापूर या जिल्ह्यांत गवळी समाजाची मोठी लोकसंख्या आहे.
 
याशिवाय पुणे, सोलापूर, धाराशिव (उस्मानाबाद), जालना, अहमदनगर, लातूर, धुळे, नाशिक, मालेगांव, हिंगोली, नांदेड, परभणी, अमरावती, बुलडाणा, जळगाव, अकोला इत्यादी जिल्ह्यांत देखील गवळी समाज आहे.

== इतिहास ==

मूळ सोमवंशी (चंद्रवंशी) क्षत्रिय हिंदू-गवळी जमातीच्या उपजाती वेगवेगळ्या असल्या, तरी '''श्रीकृष्ण''' हा त्यांचा महापुरुष आहे. श्रीकृष्ण &quot;यदु कुळातील&quot; ('''यदुवंशी''') होते. त्यांची वसाहत मथुरेच्या प्रदेशात होती. पुढे चंद्रवंशातील यादव यमुनेच्या काठी येऊन राहू लागले. त्यांनी शेती आणि गोपालन सुरू केले. तत्कालीन राजकारणामध्येही त्यांना महत्त्वाचे स्थान मिळाले. महाभारत कालखंडामध्ये त्यांनी मानाचे स्थान मिळवले होते.

चंद्रवंशी समाज (ज्याला सोमवंशी किंवा चंद्र राजवंश असेही म्हणतात) हा चंद्रदेवापासून उद्गम झाला, पुढे हा वंश दोन प्रमुख शाखांमध्ये विभागला गेला.
* राजा यदूच्या वंशातून निर्माण झालेला &quot;'''यदुवंश'''&quot; ('''यदुवंशी''') आणि
* राजा पुरूच्या वंशातून उदयास आलेला पुरूवंश.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2025-11-18|title=Lunar dynasty|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lunar_dynasty&amp;oldid=1322864234|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt;

श्रीकृष्णाच्या काळात अंधक, कुकर, दाशीह, भोज, भौम, यादव आणि वृष्णी असे सात सोमवंशीय (चंद्रवंशी) राजे राज्य कारभार करत होते. या सर्व राज्यांमध्ये यादवकुळ प्रबळ आणि बलवान होते. त्या काळामध्ये काही विध्वंसक वृत्तीच्या व्यक्ती होत्या. त्यांनी समाजावर जुलूम सुरू केला होता. त्यांमध्ये कंस, कौरव, जरासंध आणि शिशुपाल इत्यादी होते. जरासंधाच्या त्रासाला कंटाळून अंधक, यादव आणि वृष्णी हे वंश मथुरेलगतचा परिसर सोडून सौराष्ट्रात गेले. प्रबळ असलेले राजे मथुरेतच राहिले, तर अन्य राजे आणि लोक स्थलांतरित झाले. श्रीकृष्णांच्या निधनानंतर यादव कुळातील राजे आपापसात भांडू लागले आणि त्यांतून यादवी माजली त्यात यादवकुळाचा भयंकर संहार झाला. त्यातून काही यादव सौराष्ट्रातून निघून समुद्रमार्गे व भूमार्गे महाराष्ट्राच्या दिशेने आले आणि येथील लोकसंस्कृतीशी समरस झाले.

* त्यापैकी प्रमुख जमातीची ओळख आणि सद्यस्थिती अशी आहे. :-

ही प्राचीन कृषिप्रधान जमात सर्व भारतात परसली तसेच हजारो वर्षांपूर्वी महाराष्ट्राच्या वसई आणि दाभोळ या बंदरांवर आणि तिथून उर्वरित कोकणात पसरली अनेक वर्षे या परिसरात वास्तव्य केल्यानंतर ही जमात येथील संस्कृतीशी समरस झाली. महाराष्ट्रात ठाणे, रायगड आणि रत्‍नागिरी या जिल्ह्यांमध्ये बहुसंख्येने असलेली ही जात प्रामुख्याने खाडीकिनारी व नदीकिनारी भागातील भातशेतीच्या तसेच डोंगरी भातशेतीच्या प्रदेशात वास्तव्य करून आहे.

प्राचिन काळापासून गवळी हे महाराष्ट्रात ले मूळ रहिवासी आहेत. महाराष्ट्रात ज्ञात इतिहास इ.स. पूर्व २५० अर्थात मौर्य/अशोकाच्या काळापर्यंत जातो. प्राचीन काळात कोकणच्या किनारपट्टीवर अनेक बंदरे भरभराटीला आली होती. आफ्रिका, भूमध्यसमुद्रापासून ते रोमन साम्राज्यापर्यंतचे व्यापारी येथून समुद्रमार्गाने भारतात येत होते. कोकण विभागावर शिलाहार, मौर्य, शक, राष्ट्रकुट, सातवाहन, वाकाटक, बहमनी सुलतान, आदिलशाही, मुघल, सिद्दी, '''मराठेशाही''' आणि त्यानंतर स्वातंत्र्यापर्यंत ब्रिटिशांची राजवट होती. डच, पोर्तुगिज आणि ब्रिटिशांच्या कोकण किनारपट्टीवर वसाहती होत्या. स्वातंत्र्यापर्यंत कोकणावर ब्रिटिशांचे राज्य असले, तरीही सावंतवाडी, मुरुड-जंजिरा, जव्हार अशी संस्थानेही येथे होती. कोकणचा प्रदेश हा जास्तकरून शिलाहारांच्या ताब्यात होता. त्यांची राजधानी [[स्थानक]] म्हणजेच [[ठाणे]] येथे होती.  

'''&lt;big&gt;[[देवगिरीचे यादव]] :&lt;/big&gt;'''  देवगिरी यादव राजघराणे (इ.स. ८५० - इ.स. १३१७) यांना '''सेवुण/सेऊण राजवंश''' असेही म्हणले जात होते. हे महाराष्ट्रातील प्राचीन पूर्वमध्ययुगीन काळातील राजघराणे होते.देवगिरी यादवांचे साम्राज्य नर्मदा नदीपासून तुंगभद्रा नदीपर्यंत पसरले होते. यादव घराण्यातील राजांच्या सापडलेल्या शिलालेखात त्यांची बिरूदे, हे राजघराणे महाभारत कालीन श्रीकृष्णांचे वंशज असण्यासंबंधाने असल्याची आढळतात. यादवांचे राज्य महाराष्ट्र, उत्तरकर्नाटक आणि मध्यप्रदेशच्या काही भागात पसरलेले होते. सुरुवातीच्या काळात ते चालुक्यांचे मित्र असावेत, असे दिसते. चालुक्यांच्या दुर्लक्षित प्रशासनामुळे पुढे ते सुबाहूच्या कारकिर्दीत स्वतंत्र सम्राट झाले. सुबाहू यांनी साम्राज्य व्यवस्थापनासाठी वारंगळ व हाळेबीड येथे उपराजधान्या स्थापून आपल्या दोन्ही मुलांना तिकडे पाठवले. त्यांचाच वंशज असणाऱ्या भिल्लम याने [[देवगिरी]] येथे राजधानी स्थापन केली. सिंघनदेव यादवांनी अनेक मंदिरे बांधली. हेमाडपंथी पद्धतीची बांधकाम हे यादव काळातील मानले जाते. यादवकाळात या शैलीला वेगळे निशाण होते. पुढे मूळचा यादवकुलीन सम्राट रामदेवराव यादव यांच्या दरबारी असणारा हेमाड पंडिताने स्वतःचे नाव त्या शैलीला दिले. सिंघणदेव (द्वितीय) आणि राजा महादेव यादव यांच्या काळात या राज्याची भरभराट झाली. सिंघणदेव यादव सम्राटांची तुलना महान सम्राटांशी होऊ शकते, सिंघणदेवच्या काळात महाराष्ट्रातील प्रजा सुखी होती. १ले मराठी साम्राज्य हे यादवराजांनी जन्माला आणले यात सिंघणदेव राजाचा अमूल्य वाटा आहे, त्याच्याच नावाने आजचे सातारा जिल्ह्यातील शिंगणापूर हे गाव हे अजरामर झाले.शिखर शिंगणापूर चे महादेव मंदिर सिंघणदेवांनी बांधले, सिंघणवरून शिंगणापूर झाले. यादव राजवंशाचा शेवटचा सम्राट शंकरदेेव होय, तर त्यांचे वडिल रामचंद्राच्या यांच्या काळातच मराठी भाषेला राजाश्रय मिळाला. त्यांचा पराभव अल्लाउद्दिन खिलजी व मलिक काफूरने त्यांना फितूरीने केला. रामचंद्रदेव रायांचे जावई व सेनापती [[हरपालदेव]] यांची क्रूर हत्या करून त्यांना देवगिरीच्या प्रवेशद्वाराला टांगून ठेवले होते. इ.स.च्या १३व्या शतकाच्या प्रारंभी '''देवगिरीच्या यादवां'''नी कोकणचा ताबा मिळवला होता. देवगिरीचा पाडाव झाला, त्यावेळीही ठाणे यादवांच्या आधिपत्याखाली होते. देवगिरीच्या पराभवानंतर रामदेवराय यांचा दुसरा मुलगा बिंबराज (भीमदेव) यादव कोकणात आला. यादव-गवळी यांना '''&lt;nowiki/&gt;'[[:en:Seuna_(Yadava)_dynasty|देवगिरीचे यादव]]'''[[:en:Seuna_(Yadava)_dynasty|&lt;nowiki/&gt;']] असेही ओळखले जाते

[[चित्र:Map of the Yadavas.png|इवलेसे|सेऊना (यादव) साम्राज्य (1187 ते 1317)]] 
[[चित्र:Aurangabad - Daulatabad Fort (95).JPG|इवलेसे|देवगिरी किल्ला ]] 

महाराष्ट्रात राहणारे हे यादव शुद्ध क्षत्रिय त्यांच्या पिढीजात धंद्यावरून त्यांना ”गवळी” हे नामाभिधान पडून त्यांची वेगळीच जात निर्माण झाली.
महाराष्ट्रात यादव- गवळी ही जी अलग अशी जात दिसून येते त्याचे मुख्य कारण हेच कि, त्यांनी क्षात्रवृत्ती किंचित बाजूला ठेवली व साधारण शेतकऱ्यांप्रमाणे राहू लागले, शेती व गोपालन हा मुख्य धंदा आणि यादवी युद्धामुळे कायमची भरलेली धडकी यामुळे त्यांनी दुर्गम अशा अपरांत म्हणजेच कोकण प्रांतात वसाहती करण्यास सुरुवात केली. परंतु मूळपिंड हा क्षात्रवृत्तीचा असल्यामुळे ते ज्या ठिकाणी वसाहत करून राहिले त्या त्या ठिकाणी आपले वर्चस्व स्थापिले. यादवकुळी गवळी समाज गुलामी वृत्तीने केव्हाच राहिला नाही किंवा दास्यवृत्ती स्वीकारून इतरांची सेवा केली नाही.

इतकेच नव्हे तर कोकणपट्ट्यात बरेच ठिकाणी या लोकांनी स्वतःची गावे वसवून त्या त्या गावचे ते वतनदार, पाटील, खोत बनले. त्यांची प्रामुख्याने उदाहरणे म्हणजे दापोली तालुक्यातील वाकवलीचे धुमाळ खोत, खेड त्यालुक्यातील आंबवलीचे यादव खोत, दापोली तालुक्यातील पिचडोलीचे चोगले खोत, मंडणगड पेठ्यातील पाटगावचे दिवेकर खोत, महाड तालुक्यातील डोंगरोळीचे महाडिक खोत, सुधागड तालुक्यातील खवलीचे चिले खोत वैगरेची उदाहरणे देता येतील. हजारो पिढ्या गेल्यानंतर मुळात भरलेली धडकी पुढे पुढे प्रत्येक पिढीत कमी कमी होत जाऊन शेवटी नाहीशी झाली आणि मुळची संस्कृती उच्च असल्यामुळे व जातिवंत क्षत्रियाचे रक्त नसानसात खेळत असल्यामुळे काही लोकांनी पुढे पुढे लष्करात, मराठेशाही सरकारात, इंग्रज लष्करात नोकऱ्या करून आपले नाव कमाविले.

कित्येकांनी पोलिसात नोकऱ्या केल्या. कित्येक गुजरातमध्ये वडोदर्यातील गायकवाडीत नोकरीस गेले. काही कोल्हापुरात गेले. कित्येक पुणे आणि सातारा प्रांतात स्थायिक झाले.

सामान्य गवळी कुटुंबातील रावसाहेब रावबहादूर डॉक्टर '''विश्राम रामजी घोले''' पुण्यात सर्जन झाले. त्यांची ऐन तारुण्याची वर्षे १८५७ च्या युद्धात सैनिकांची शुश्रुषा करण्यात गेली. युद्धोत्तर काळात त्यांचे जीवन एक निष्णात शल्यविशारद, सेवाभावी गृहस्थ, उदारमतवादी समाजसुधारक म्हणून गेले. मूळचे दापोली तालुक्यातील विश्राम रामजींचे घोले घराणे हे एका काळी अंजनवेल (गोपाळगड) गडाचे किल्लेदार होते.

खेड तालुक्यातील भरणे गावचे महाडिक सुभेदार होते. दापोली तालुक्यातील काते प्रसिद्ध डॉक्टर झाले, त्यांचेच वंशज आज कोल्हापुरात डॉक्टर आहेत. महाडचे बाळू गवळी चिले हे ब्रिटीश सैन्यात हवालदार होते, त्यांनी अफगाणिस्थानच्या लढाईत फार मोठा पराक्रम केला म्हणून त्यांना दोन चांद व रेशमी शाल इनाम मिळाली.

माणगावचे कै. विठ्ठलराव कृष्णाजी खेडेकर हे एक उत्तम समाजसुधारक, शिक्षक व लेखक होऊन गेले. गवळी जमातीतील ते पहिले शिक्षक होत. ''विठोबा मास्तर'' ते म्हणून ते प्रसिद्ध होते. विठ्ठलराव हे भाननगर संस्थानचे दिवाण सुद्धा बनले राहिले होते. त्यांनी [[महाराष्ट्रीय दाभोळी यादव]] समाजाचा इतिहास लिहिला होता. श्रीकृष्ण आणि गोपाल या त्यांच्या हस्तलिखित ग्रंथाचा उपयोग करून त्यांचे चिरंजीव डॉ. रघुनाथराव यांनी दि डिव्हाइन हेरिटेज ऑफ यादवाज् हा ग्रंथ लिहिला. 'श्रीकृष्ण आणि गोपाल' या ग्रंथाच्या आधारे त्यांनी इंग्रजी प्रत टंकलिखित स्वरूपात तयार केली. त्याचे हिंदीमध्ये यादव-हरिवंश या नावाने ग्रंथ अनुवादित करण्यात आला. कै. रघुनाथराव खेडेकर हे शल्यविशारद होते. शिवाय ते वेदांत निपुण असल्यामुळे त्यांना शंकराचार्यांनी वेदांतभूषण अशी पदवी दिली होती.

कर्जत तालुक्यातील कै. नानासाहेब घाटवळ हे त्यांच्या उपजत गुण, धाडसी वृत्ती व तीक्ष्ण बुद्धी यामुळे सध्या शिपायापासून डेप्युटी सुपरीटेंडन्ट ऑफ पोलीस (DSP) या मोठ्या हुद्यापर्यंत वाढत गेले. पोलीस खात्यात त्यांच्यासारखा अधिकारी फारच विरळा.
** त्यांचे धाकटे बंधू गजानन घाटवळ यांनी ”यादव शिक्षण प्रसारक मंडळी” या नावाची संस्था काढली.
असो, अशा किती तरी प्रसिद्ध व्यक्तीची माहिती सांगण्यासारखी आहे. संस्कृती आणि आनुवंशिक संस्कार याच्या उपजत सहाय्यामुळे यादवांच्या वंशजांनी आज निरनिराळ्या क्षेत्रात, विद्येत, व्यापारात, धर्मकार्यात प्रवेश केला आणि त्यात यश मिळवले.

==समाजाची दैवते==
[[चित्र:Pali- Shri Ballaleshwar.jpg|250px|right|thumb|बल्लाळेश्वर (पाली)]]
गवळी बांधवांच्या गावात मधोमध देऊळ असते. गावदेवी, हनुमान, राधाकृष्ण, विठ्ठलरुक्मिणी, राम, गणपती, शंकर, दत्त यांची ही देवळे असतात. गावदेवी, खंडोबा, भैरी, भवानी, जोगेश्वरी, सालबाई, मोठ्याबाया, जागेवाला, म्हसोबा, वेताळ, चेडा ही समाजाची मुख्य दैवते. अलीकडे एकवीरा हेही दैवत मानले जात आहे. बहुतेकांच्या घरी गणपती येतो. गौरीगणपती, होळी, लग्नसमारंभ यांत गवळी बांधव नाचतात.
* ग्रामदैवत:
कोकण प्रांतातील गवळी समाज ठिकठिकाणच्या ग्रामदैवतांना मानत आलेला आहे. त्यापैकी मुंबईची [[मुंबादेवी]], पालीचा बल्लाळेश्वर, महाडचे विरेश्वर कोटेश्वरी, नागोठणेची जोगेश्वरी,
* रोह्याचे व म्हसळ्याचे धावीर महाराज, 
* तळ्याची व दाभोळची चंडिका, 
कडापेचे बापुजी काळकाई, भरणेची काळकाई,
* श्रीवर्धनची सोमजाई, 
बोरलीची चिंचबाई, आंबवलीची विन्हेरेची झोलाई, धामणी गावची झोलाई, गोरेगावचे भैरीनाथ, साखरोळीचे खेमदेव या ठिकाणच्या दैवतांना गवळी समाज विशेष मानत आलेला आहे. लग्नसोहोळ्या प्रसंगी या देवतांच्या आवर्जून भेटी घेतल्या जातात.
[[चित्र:Mumbadevi (f).jpg|इवलेसे|180x180अंश|मुंबादेवीचे देऊळ]]

* समाजात कुलदैवताला घरचा देव म्हटले जाते. भावकीतील, घराण्यातील एका कुटुंबात घराण्याच्या कुलस्वामीचा देव्हारा पुजला जातो. लग्नाच्या वेळी हा देव आणून त्याची लग्नघरात स्थापना केली जाते. लग्नानंतर कोंबड्या, बकऱ्याचा मान देऊन देव उठवला जातो. वर्षातून एकदा प्रत्येक कुटुंबाने कुलस्वामी कुलस्वामिनीच्या भेटीला जायची रीत आहे. कुलदेवाचा देव्हारा असणाऱ्या घरातील गौरी मानाची असते. गणेशोत्सवात कुलस्वामीचा देव्हारा असलेल्या घरातील गौरीगणपतीच्या दर्शनासाठी जातात. कुलदेवतांचे वर्षातून गौरीपूजन, घटस्थापना, नवरात्र-अष्टमी, महानवमी, चैतावली असे समारंभ केले जातात.
समाजातील पाटील व इतर काही घराण्यांचा अपवाद सोडला तर, बाकीच्या सर्व घराण्यांतील कुलदेवतांचा गोंधळ हा दर तीन वर्षांनी होतो. हल्ली घाटावरील लोकांप्रमाणे गवळ्यांमध्ये सुद्धा वर्षातून एकदा जेजुरीला किंवा तीर्थक्षेत्राला जायचा प्रघात पडला आहे.

== समाजाच्या चालीरिती ==

समाजात जन्मविधी, नामकरण, साखरपुडा, लग्नसमारंभाच्या आधीचे तांदुळ, देवक, उटणे, हळद वैगरे मंगलविधी हे समाजातील जेष्ठ व्यक्ती व स्रीयां मार्फत केले जातात. परंतु लग्नाच्या व उत्तरकार्याच्या वेळी ब्राह्मणच असावा लागतो. कुणबी, आगरी समाजाप्रमाणे गवळ्यांमध्ये सुद्धा पूर्वीपासूनच विधवा विवाहाला मान्यता आहे.
 
कुणबी, आडमराठे किंवा मराठेकुणबी, आगरी ह्या जाती गवळी सदृश असल्या तरी भिन्न आहेत. पूर्वीचा मुंबई इलाख्यांत (Bombay Presidency) सध्याचा कोकण आणि मध्य महाराष्ट्रात गवळी जातींत कोकणातले व घाटावरचे या पोटभेदांखेरीज पोटजाती नाहीत. विवाहादि संस्कार ब्राम्हणच करतात. जातीचे बहुतेक सर्व प्रश्न जातीतच गोतगंगे (गोतसभा) मार्फत सोडवले जात;, मात्र क्वचित् महत्त्वाच्या धार्मिक प्रश्नांवर ब्राह्मणांचे मत घेण्यात येतेयेत असे.
 
गेल्या तीनचारशे वर्षात जातीचे स्थलांतर मुळीच झालेले नाही. इंग्रजी राज्यापूर्वी जातीचा आचार चालीरीतीस अनुसरून होता, असे ज्ञातीच्या मंडळीचे म्हणणे आहे. त्यानंतर काही बाबतीत सुधारणेच्या दृष्टीने फरक पडत चालला आहे.

लग्नाच्या आदल्या दिवशीचा हळदीचा कार्यक्रम. या दिवशी वर व वधूला घरात हळद दळून (वाटून) लावतात. याच दिवशी ग्रामदेवता, कुलस्वामी आणि घरच्या देवांना (कुटुंबात पुजत असलेल्या देवांना) मान देण्यात येतो. गवळी समाजात प्रत्येक कुटुंबांचा एक देव्हारा असतो. आणि त्याची पूजा करणारा (भगत) हे मान देतो.
 
समाजात लग्न समारंभासाठी सूप, टोपली, रोवळी, उखळ, मुसळ, जाता, पाटा, वरवंटा, माल्टा (दगडी दिवा), नामनदिवा (लमाणदिवा), पितळीपराती, मडके, कोयती, कुराड, कनाकोंडा, बिनभरडलेला भात या ग्राम्यसंस्कृती व शेतकरी संस्कृतीशी घट्ट नाते असणाऱ्या वस्तूंचे महत्व खूप आहे. या वस्तूंचा उपलब्धते शिवाय विधी पूर्ण होणे अशक्य आहे. देवता पूजण्या शिवाय तांदूळ धुवणे, तांदूळ दळणे, पोल्या तळणे, हळद वाटणे, घाणा भरणे, घाणा कुटणे इत्यादी अनेक विधी करवली आणि नवरानवरीचा हातून करून घेतल्या जातात. यात वरमाया करवल्यांचा मोठामान असतो. हळदी समारंभाचा दिवशी रुईच्या फुलांचा मुंडावळ्या वधू वरांस बांधल्या जातात. पूर्वीचा काळी लग्नासाठी तांदूळ, लाह्या, खोबरे, चणे इत्यादी जिनसा भिजत घालून घरचा घरी मुंडावळ्या ओवल्या जात असत. हल्ली मण्यांचा मुंडावळ्या बांधल्या जातात.
 
लग्नसमारंभात हळदुल्या कट्यारीला अनन्यसाधारण महत्व असून लग्नसोहोळा पूर्णपणे पारपडून वरात घरी भरून होईपर्यंत वधूवर नेहमी कट्यार आपल्या जवळ बाळगून असतात. त्याचप्रमाणे वर लग्नघरातून निघाल्यावर्ती नवरदेवावर्ती धरण्यात येणारा '''सतिर''' (छत्री) लग्न लागल्यावरतीच मिटण्यात येतो. समाजाची क्षात्रधर्मी पार्श्वभूमी यातून दिसून येते. 

कोकण प्रांतातील गवळी, कुणबी, आगरी लोकांमध्ये सण चालीरीती लग्नसमारंभ यात साम्यता आढळते. तरीही या समाजांमध्ये परस्परात लग्न समारंभ होत नाहीत. या समाजात स्त्रियांसुद्धा पुरुषांसोबत शेतीला आणि व्यवसायाला हातभार लावतात. आज महाराष्ट्रात भेडसावत असलेल्या हुंडापद्धतीच्या विपरीत या समाजात हुंडापद्धत पूर्वीपासून अस्तित्वात नाही. समाजात लग्नसमारंभात स्त्रियांना अग्रामन असतो. गवळी समाजात मातृसत्ताक पद्धतीची झलक आपल्याला दिसून येईल. तसेच सध्या चालत आलेल्या पद्धतीनुसार मामाच्या (आईचा भाऊ) मुलीशी लग्न करण्याची पद्धत आहे. पूर्वी गवळी समाजात केवळ आपल्याच विभागातील गावांमध्ये सोयरीक करण्याची  पद्धत होती. काळाने हे सर्व विभाग एक मेकात मिसळून गेले.

== पारंपरिक पोशाख ==

कमरेला रुमाल नेसलेला, खांद्यावर घोंगडी, विशेष प्रसंगी धोतीर (धोतर) नेसल्यास ढोपरापर्यंतच, डोक्याला गवारीटोपी, पागोटे, पगडी किंवा मुंडासे, कानात वाळ्या-भिकबाळी, गळ्यात गोफ, पायात जाड करकरीत वहाणा, कमरेवर आकडी आणि कोयती सदोनीत अडकवलेली असा पुरुषांचा भारी रुबाब. 
[[File:Agrees, or Salt Cultivators of Salsette (9842277595).jpg|thumb|Agrees, or Salt Cultivators of Salsette]]
स्त्रियांमध्ये नाकात मोठीनथ, कानात कुड्या कानपट्ट्या बुगडया, हातात पाटल्या/ गोठ, गळ्यात गळसरी-गाठवण-पुतळीहार, पायात जोडव्या तोडे, कपाळावर गोल मोठे ठसठशीत कुंकू किंवा कुंकवाची जाडसर आडवी चिरी, डोईवर वेणी किंवा सुवासिक रानफुले खोचलेली यासारख्या सौंदर्यालंकारासोबतच ढोपरापर्यंतच लुगडे नेसण्याची पद्धत प्रचलित, त्याला '''मांडकास नेसणे''' असेही म्हणतात. 
[[चित्र:Sone_of_the_soil_community_historical_photograph.jpg|इवलेसे|Kunbi-Gavli-Aagri community Historical Photograph]]
तांदळाची भाकरी, भात, मळ्यातल्या भाज्या, सुकीमासळी हे नियमित अन्न. भाताची खीर, चामट्या, पानगे, उकडीचा शेंगा-दिवे, नेवऱ्या, मुगवऱ्या, फेण्या पापड्या, तांदळाची बोरं, गोडाचेवडे (पोल्या) हे गवळी चे सणासुदीचे पारंपरिक खाद्य. एकेकाळी भाता सोबत नाचणी, वरी, हारीक ही धान्ये आणि कडधान्ये, भाजीपाला पिकवणारा भूमीपूत्र समाज.

==गवळी समाजाबद्दल==

सद्यस्थितीला गवळी समाजात नोकरी, उद्योग, विविध व्यवसायांमधून आर्थिक सुबत्ता दिसून येते. हा समाज आता सामाजिक, आर्थिक, भौगोलिक स्तरांनुसार विभागला गेला आहे. घरातील वडिलधाऱ्या व्यक्ती जुनी बोलीभाषा बोलतात. कोकणातील गवळी समाजाची बोली ही आगरी बोलीशी मिळतीजुळती आहे. काळानुरूप समाजाचा पेहरावही बदलला आहे. पूर्वी कंबरेला रुमाल, अंगात बंडी, डोक्‍यावर पटका (फेटा) किंवा टोपी असायची. तर लग्न समारंभाला हाफपॅन्ट, कोट, धोतिर (धोतर), टोपी आणि महिला नऊवारी साडी नेसायच्या. तर &quot;आठवार मुली&quot; (लग्न न झालेल्या) &quot;परकर पोलका&quot; घालीत. लग्न समारंभातील हळदीच्या गाण्यांनी आणि अन्य पारंपरिक गाण्यांनी समारंभ अविस्मरणीय व्हायचा. आता त्याचे स्वरूप बदलल्याचे जाणवते. ही गाणी आता ऐकायला मिळत नाहीत.
* समाजातील बहुतेक मंडळी उच्चशिक्षित, वारकरी आणि आध्यात्मिक बैठकीला जाणारी असल्याने पारंपरिक बोली भाषा विस्मरणात गेली आहे. पूर्वी कुटुंबात आईला &quot;आये&quot; किंवा &quot;बय&quot;, आजीला सुद्धा &quot;बय&quot; किंवा &quot;म्हातारी आये&quot; आणि बहिणीला &quot;बाय'' असे संबोधण्यात येत होते. तसेच वडिलधाऱ्या मंडळींना &quot;बाबास&quot;, &quot;काकास&quot;, &quot;दादास&quot; म्हणण्याची पद्धत होती. तर लहान मुलांना &quot;बाला, बावा''' म्हणून हाक मारले जायचे. 'च्या भना', 'वाटोला झाला' ही शिवी-वजा विशेषणे सर्रास वापरली जात. मात्र आता त्याच्यावर काहीसे निर्बंध आल्याचे जाणवते. किंवा ही वाक्‍ये विस्मरणात गेली. गवळी माणसाचा कणखर आणि काहीसा राकटपणा त्यांच्या बोलीभाषेतून जाणवतो. तर गवळी मंडळींची देहबोलीही त्यांच्या बोलीभाषेशी साधर्म्य साधणारी आहे. या समाजाचे वैशिष्ट्य आणि बोलीभाषा काळानुरूप बदलत आहेत.

गोपालनाच्या व्यवसायावरून '''‘गवळी’''' हे नाव पडलेले असले तरी, मुख्य व्यवसाय हा भातशेतीच आहे. ही जात ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणावर आहे. भातशेतीच्या व गोपालनाच्या धंद्यावरून ही एक स्वतंत्र जात झालेली आहे. 
यांमध्ये 
#आगरातले गवळी (कोकणातले), 
#घाटावरचे गवळी 
असे पोटभेद असून त्या पोटभेदांतील लोकांच्या चालीरीती, बोलीभाषा वेगवेगळ्या आहेत. गवळ्यांच्या पुष्कळ चालीरीती आगरी व कुणब्यांप्रमाणे आहेत. आडनांव एक असलेल्या लोकांमध्ये विवाहसंबंध होत नाहीत. पुनर्विवाह व काडीमोड (घटस्फोट) या दोन्ही चाली गवळ्यांमध्ये पूर्वीपासूनच रूढ आहेत. पूर्वीचा काळी स्त्रिया पांढरे शुभ्र उपरणे किंवा धोतर अंगाभोवती शालीप्रमाणे पांघरून घेत असत. 
 
जवळपास दोन तृतीयांश गवळी शाकाहारी तर ईतर मांसाहारी असून मुख्य अन्न तांदळाची भाकरी, भात, सुकी मासळी हे आहे.

==गवळी लोकांची गावे व नावे==

'''गावे:'''
[[श्रीवर्धन]], [[दापोली]], [[खेड]], [[मुरूड]], [[अलिबाग]], खवली, आपटा, [[वडवली]], सावरोली, बेलोशी, [[खोपोली]], माणगाव, डोंगरोली, [[तळा]], [[म्हसळा]], महाड, नागोठणे, [[इंदापूर]], तारने, [[बामणघर]], साखरी, [[पाली]], वाघिवली, [[रोहा]], [[घोसाळे]], कोलाड, [[मंडणगड]], चरई ईत्यादी.

¶'''आडनावे:'''

'''कोकण:'''

आवासकर, आईनकर, कोटकर, कोदेरे , काटेकर, काते, कासार, किलजे, कांबळे, कोंडेरे, काटले, कापदुले, कलांबकर, केलस्कर, टोपरे, केसरकर, खताते, खरपुडे, खेडेकर, खवलेकर, गवळी, गायकर, गोरीवले, गोपाळे, घाटवळ, घोसाळकर, ठसाळ, साळ, घोले, चाचे, चिले, चोगले, चौकेकर, टावरे, ठाणके, डायरे, डाकरे, दिघे, डिगे, ढगे, तरेकर, तटकरे, तळकर, तिसकर, तांबडे, दर्गे, दुर्गवळी, दळवी, दिवेकर, दुखले, दुर्गावळे, दिघीकर, दाभोळकर, धुमाळ, नटे, नारिंगकर, पाटील, साबळे, पंदेरे, पवार, पगार, पगडे, पाटगे, पाटे, बांडागळे, बाठे, बिरवटकर, बिरवाडकर, बोबडे, बोरे, भुरण, भालेकर, भेसरे, भोजने, मांदाडकर, महागावकर, महाडीक, माटे, मिरगळ, मोडशिंग, सारंगे, साईकर, यादव, राईन, रायगवळी, रिकामे, लटके, लाड, लेपकर, वरणकर, वरेकर, वाजे, शिवकर, शिंदे, भाटकर, किन्होळकर, करंजकर, शिळीमकर, हिवरकर.			
			

'''पश्चिम महाराष्ट्र:'''
 
देखनाळे, बहिरट, बिडकर, कलागते, किन्होळकर, गार्वे, वैराळकर, इंगोले, डाकवे, देवर्षी, हुच्चे, परळकर, अलंकर, अवधूत, कविस्कर, नागापुरे, पायकर, परळकर, औरंगे, घुले, साठे, हिरणवाळे, खडके, येवले, हेकडे, भाकरे, शेळके, शनवारे, चावंडे, काळे, गायन, सुडस्कर, बावस्कर, निखाडे, तोटे, भक्ते, आलोकर, घाटोळ, पाटणकर, घुमारे, आसोले, कटाले, चौधरी, लंगोटे, यमगवळी, खोपेकर, पुलाते, भालेराव, ढोकणे, अवसरे, फुके, काष्टे, भाकरे, डाखोरे, साखरे, पारध, देव्हारे, मंदाडे, झित्रे, लोहंबरे, कवरके, देसाई, देशमुख, दादगाये, नाथ ई.
 
'''मराठवाडा आणि विदर्भ:'''
 
गोलावार, बोंदरवाड, येईलवाड, घुमे, बुरकुले, जक्कलवार, जंगवाड, किरतवाड, गाडे, माडगे, जिल्हेवाड, पाटील, एडले, मुंगरे, कांकांडे, नुनुंचे, खरबकर, गोटमवाड, डोनकेवाड, दामनबैनवाड, लिंगनवाड, जानापुरे, मोटपरे, जाणापुरे, कोंके, तोडचिरे, बोंबदरे, कासार, देशमुख, देवणे, आऊलवार, जंगवाड, मुगरे, कटकेमोड, करेवाड, जिंकोड, बुरफुले ई.

=== जुन्या पिढीतील नावे ===

'''पुरुषांचीः-''' कान्हा, काळू, केरु, गोमा, गोईन, गोंदया, गौरु, गणू, गंग्या, जानू, जोमा, धर्मा, दोरक्या, दामु, धाकटू, धोंडू, पदू, पंड्या, पोशा, बारक्या, बाळा, बेंडू, बंडया, बेमट्या, सुडक्या, सोनू, चांगो, भिकू, महादू, लखु, राघो, रामा, येशा, वाळकू इ. 
 
 
'''बायकांची:-''' कुंदा, गुणी, गंगा, चंद्रा, जनी, ठकू, तानी, दोरकी, देऊ, धाकटी, धोंडी, नामी, पंडी, पिठी, पारबती, बाया, बारकी, भागी, भिमा, भिकी, महाली, मंदा, राजी, रोंगी, विठा, शांती, सखू, सोनी, हिरा, येस्वदा, येशी इ.
 
लग्नानंतर मुलींचा नावापुढे '''बाई''' लावले जात असे.

== प्रसिद्ध व्यक्तीमत्वे ==

* [[आदिती तटकरे]], महिलाविकास मंत्री
* [[सचिन खेडेकर]], सिने कलाकार
* [[तेजस्विनी घोसाळकर]], नगरसेविका
* [[ओंकार भोजने]], नाट्य कलावंत
* [[रमेश लटके]]
** [[ऋतुजा रमेश लटके]]
* [[दीपक वसंत केसरकर]], माजी मंत्री</text>
      <sha1>gbmebetdhhwqbj54cghsdrnyns08o94</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विकिपीडिया:लुआ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>196790</id>
    <revision>
      <id>2690761</id>
      <parentid>2690484</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T20:00:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>184502</id>
      </contributor>
      <comment>/* डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा */ Introducing Debug console to start learning Lua. Click &quot;View source&quot; [[विभाग:Yesno]]. It's safe because this module is protected 🔒: हे पान, [[विकिपीडिया:संरक्षण धोरण|कॅसकेड-संरक्षित पानापैकी]] एक आहे. Scroll to the bottom of the page to the &quot;Debug console&quot; section. Paste together both the comment and the call of print() into the gray input box (above the &quot;Clear&quot; button).</comment>
      <origin>2690761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3654" sha1="dqpff3muk9vp7sh177qiqonlklzed4k" xml:space="preserve">'''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे.

== लुआ मधील &quot;नमस्कार, जगा!&quot; ==
लुआचा स्रोत-सूचक हा &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt; (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas).&lt;br /&gt;
हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; असा संकेत देऊन.

काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही.
# तुमचे युजर पान संपादित करा.
# खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Bananas|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;&lt;code&gt;झलक पहा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello, world!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt; &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा ==
लुआ Scribunto &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे.
# [[विभाग:Yesno]] या पानावर &lt;code&gt;View source&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.

==विभाग उद्युक्त करणे==

==उदाहरणादाखलचे विभाग==
==लेखनाची विनंती==
==इतिहास==
==लुआ बद्दल==
==एकक चाचणी==
==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा==
==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी==
==हेही बघा==
==नोंदी==

{{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}}</text>
      <sha1>dqpff3muk9vp7sh177qiqonlklzed4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690763</id>
      <parentid>2690761</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T20:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>184502</id>
      </contributor>
      <comment>/* डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा */ २. Debug console is beneath the Lua editor. ३. You can paste more than one line, such as an entire function.</comment>
      <origin>2690763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4164" sha1="ps6r5q1n1ov131zepgm70wxy2mmrvqz" xml:space="preserve">'''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे.

== लुआ मधील &quot;नमस्कार, जगा!&quot; ==
लुआचा स्रोत-सूचक हा &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt; (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas).&lt;br /&gt;
हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; असा संकेत देऊन.

काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही.
# तुमचे युजर पान संपादित करा.
# खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Bananas|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;&lt;code&gt;झलक पहा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello, world!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt; &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा ==
लुआ Scribunto &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे.
# [[विभाग:Yesno]] या पानावर &lt;code&gt;View source&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.
# पानाच्या तळाशी जा आणि &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हा विभाग शोधा.
# &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;करड्या&lt;/span&gt; इनपुट बॉक्समध्ये (&lt;code&gt;स्वच्छ करा&lt;/code&gt; बटणाच्या वर) &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;-- टिप्पणी&lt;/syntaxhighlight&gt; आणि कॉल (&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print()&lt;/syntaxhighlight&gt;) पेस्ट करा.

==विभाग उद्युक्त करणे==

==उदाहरणादाखलचे विभाग==
==लेखनाची विनंती==
==इतिहास==
==लुआ बद्दल==
==एकक चाचणी==
==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा==
==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी==
==हेही बघा==
==नोंदी==

{{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}}</text>
      <sha1>ps6r5q1n1ov131zepgm70wxy2mmrvqz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690764</id>
      <parentid>2690763</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T20:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>184502</id>
      </contributor>
      <comment>/* डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा */ लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम: print &quot;नमस्कार, जगा!&quot;-like concatenated with the Lua _VERSION in UPPERcase</comment>
      <origin>2690764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4542" sha1="lsrtakgsvemlz9hpawoa1h4hptj6vjc" xml:space="preserve">'''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे.

== लुआ मधील &quot;नमस्कार, जगा!&quot; ==
लुआचा स्रोत-सूचक हा &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt; (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas).&lt;br /&gt;
हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; असा संकेत देऊन.

काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही.
# तुमचे युजर पान संपादित करा.
# खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Bananas|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;&lt;code&gt;झलक पहा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello, world!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt; &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा ==
लुआ Scribunto &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे.
# [[विभाग:Yesno]] या पानावर &lt;code&gt;View source&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.
# पानाच्या तळाशी जा आणि &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हा विभाग शोधा.
# &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;करड्या&lt;/span&gt; इनपुट बॉक्समध्ये (&lt;code&gt;स्वच्छ करा&lt;/code&gt; बटणाच्या वर) &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;-- टिप्पणी&lt;/syntaxhighlight&gt; आणि कॉल (&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print()&lt;/syntaxhighlight&gt;) पेस्ट करा.
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
--[[लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम]]--
print(&quot;स्वागत आहे, &quot; .. _VERSION .. &quot;!&quot;) -- `..` वापरून लुआ आवृत्ती _VERSION एकत्र करा
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

==विभाग उद्युक्त करणे==

==उदाहरणादाखलचे विभाग==
==लेखनाची विनंती==
==इतिहास==
==लुआ बद्दल==
==एकक चाचणी==
==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा==
==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी==
==हेही बघा==
==नोंदी==

{{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}}</text>
      <sha1>lsrtakgsvemlz9hpawoa1h4hptj6vjc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690765</id>
      <parentid>2690764</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T20:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>184502</id>
      </contributor>
      <comment>/* डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा */ Press Enter (↵) once to execute the two Lua commands. The result will appear below the Lua print command line: &quot;Welcome to Lua 5.1!&quot;</comment>
      <origin>2690765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4983" sha1="t0jvsb5m9w7y8t3r10l0nplckfmft7x" xml:space="preserve">'''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे.

== लुआ मधील &quot;नमस्कार, जगा!&quot; ==
लुआचा स्रोत-सूचक हा &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt; (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas).&lt;br /&gt;
हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; असा संकेत देऊन.

काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही.
# तुमचे युजर पान संपादित करा.
# खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Bananas|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;&lt;code&gt;झलक पहा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello, world!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt; &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा ==
लुआ Scribunto &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे.
# [[विभाग:Yesno]] या पानावर &lt;code&gt;View source&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.
# पानाच्या तळाशी जा आणि &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हा विभाग शोधा.
# &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;करड्या&lt;/span&gt; इनपुट बॉक्समध्ये (&lt;code&gt;स्वच्छ करा&lt;/code&gt; बटणाच्या वर) &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;-- टिप्पणी&lt;/syntaxhighlight&gt; आणि कॉल (&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print()&lt;/syntaxhighlight&gt;) पेस्ट करा.
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
--[[लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम]]--
print(&quot;स्वागत आहे, &quot; .. _VERSION .. &quot;!&quot;) -- `..` वापरून लुआ आवृत्ती _VERSION एकत्र करा
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;दोन लुआ कमांड''स'' चालवण्यासाठी एकदा {{key press|Enter}} दाबा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;लुआ &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print&lt;/syntaxhighlight&gt; कमांड ओळीखाली निकाल दिसेल:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;text&quot; line start=3&gt;
स्वागत आहे, Lua 5.1!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

==विभाग उद्युक्त करणे==

==उदाहरणादाखलचे विभाग==
==लेखनाची विनंती==
==इतिहास==
==लुआ बद्दल==
==एकक चाचणी==
==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा==
==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी==
==हेही बघा==
==नोंदी==

{{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}}</text>
      <sha1>t0jvsb5m9w7y8t3r10l0nplckfmft7x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690767</id>
      <parentid>2690765</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T20:51:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>184502</id>
      </contributor>
      <comment>/* डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा */ The end of Debug console user manual indicates: Press Up arrow (↑) to cycle through previous Lua commands. Optionally, click on &quot;Clear&quot; button to clear only the Debug Console; the Lua editor above will remain unmodified.</comment>
      <origin>2690767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5487" sha1="mnx2fqceo7v6n2cfzp9vizlgiaxcim7" xml:space="preserve">'''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे.

== लुआ मधील &quot;नमस्कार, जगा!&quot; ==
लुआचा स्रोत-सूचक हा &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt; (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas).&lt;br /&gt;
हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; असा संकेत देऊन.

काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही.
# तुमचे युजर पान संपादित करा.
# खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Bananas|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;&lt;code&gt;झलक पहा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello, world!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt; &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा ==
लुआ Scribunto &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे.
# [[विभाग:Yesno]] या पानावर &lt;code&gt;View source&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.
# पानाच्या तळाशी जा आणि &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हा विभाग शोधा.
# &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;करड्या&lt;/span&gt; इनपुट बॉक्समध्ये (&lt;code&gt;स्वच्छ करा&lt;/code&gt; बटणाच्या वर) &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;-- टिप्पणी&lt;/syntaxhighlight&gt; आणि कॉल (&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print()&lt;/syntaxhighlight&gt;) पेस्ट करा.
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
--[[लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम]]--
print(&quot;स्वागत आहे, &quot; .. _VERSION .. &quot;!&quot;) -- `..` वापरून लुआ आवृत्ती _VERSION एकत्र करा
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;दोन लुआ कमांड''स'' चालवण्यासाठी एकदा {{key press|Enter}} दाबा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;लुआ &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print&lt;/syntaxhighlight&gt; कमांड ओळीखाली निकाल दिसेल:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;text&quot; line start=3&gt;
स्वागत आहे, Lua 5.1!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;6&quot;&gt;
    &lt;li&gt;आधीच्या लुआ कमांड्समधून फिरण्यासाठी {{key press|Up}} &lt;code&gt;वरचा बाण&lt;/code&gt; दाबा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;पर्यायीपणे, ''फक्त'' &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; साफ करण्यासाठी &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा; वरचा लुआ एडिटर '''ब'''दललेला राहील.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

==विभाग उद्युक्त करणे==

==उदाहरणादाखलचे विभाग==
==लेखनाची विनंती==
==इतिहास==
==लुआ बद्दल==
==एकक चाचणी==
==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा==
==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी==
==हेही बघा==
==नोंदी==

{{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}}</text>
      <sha1>mnx2fqceo7v6n2cfzp9vizlgiaxcim7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690768</id>
      <parentid>2690767</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:11:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>184502</id>
      </contributor>
      <comment>/* डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा */ The main difference with calling [[विभाग:Bananas]] in your User page is that the line number is incremented in the expected result: this convention identifies that the call has been done from Debug console. To simplify, pressing Enter (↵) is no longer indicated. You may wish to call the print on only one line without any local variables using: print(require('विभाग:Bananas').hello(mw.getCurrentFrame())) -- &quot;नमस्कार, जगा!&quot; दाखवा</comment>
      <origin>2690768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6206" sha1="ggn7ycrfc6hbg5krx1fxjrpu1wrcf6l" xml:space="preserve">'''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे.

== लुआ मधील &quot;नमस्कार, जगा!&quot; ==
लुआचा स्रोत-सूचक हा &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt; (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas).&lt;br /&gt;
हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; असा संकेत देऊन.

काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही.
# तुमचे युजर पान संपादित करा.
# खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Bananas|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;&lt;code&gt;झलक पहा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello, world!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt; &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा ==
लुआ Scribunto &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे.
# [[विभाग:Yesno]] या पानावर &lt;code&gt;View source&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.
# पानाच्या तळाशी जा आणि &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हा विभाग शोधा.
# &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;करड्या&lt;/span&gt; इनपुट बॉक्समध्ये (&lt;code&gt;स्वच्छ करा&lt;/code&gt; बटणाच्या वर) &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;-- टिप्पणी&lt;/syntaxhighlight&gt; आणि कॉल (&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print()&lt;/syntaxhighlight&gt;) पेस्ट करा.
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
--[[लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम]]--
print(&quot;स्वागत आहे, &quot; .. _VERSION .. &quot;!&quot;) -- `..` वापरून लुआ आवृत्ती _VERSION एकत्र करा
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;दोन लुआ कमांड''स'' चालवण्यासाठी एकदा {{key press|Enter}} दाबा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;लुआ &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print&lt;/syntaxhighlight&gt; कमांड ओळीखाली निकाल दिसेल:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;text&quot; line start=3&gt;
स्वागत आहे, Lua 5.1!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;6&quot;&gt;
    &lt;li&gt;आधीच्या लुआ कमांड्समधून फिरण्यासाठी {{key press|Up}} &lt;code&gt;वरचा बाण&lt;/code&gt; दाबा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;पर्यायीपणे, ''फक्त'' &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; साफ करण्यासाठी &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा; वरचा लुआ एडिटर '''ब'''दललेला राहील.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;


; HTML जनरेटर डिबग संचालकात
डिबग संचालकातील &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas मध्ये &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; ही फंक्शन कॉल करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local modHello = require('विभाग:Bananas') -- डिबग संचालकात मॉड्यूल लोड करा
local frame = mw.getCurrentFrame()
print(modHello.hello(frame)) -- &quot;नमस्कार, जगा!&quot; दाखवा
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;text&quot; line start=4&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

==विभाग उद्युक्त करणे==

==उदाहरणादाखलचे विभाग==
==लेखनाची विनंती==
==इतिहास==
==लुआ बद्दल==
==एकक चाचणी==
==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा==
==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी==
==हेही बघा==
==नोंदी==

{{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}}</text>
      <sha1>ggn7ycrfc6hbg5krx1fxjrpu1wrcf6l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690779</id>
      <parentid>2690768</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:30:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>184502</id>
      </contributor>
      <comment>/* डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा */ होय, ओळख फंक्शन त्याचा इनपुट पॅरामीटर परत करते: “होय”.</comment>
      <origin>2690779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6826" sha1="lee27luh83j8mi526rgu40bx2xf3s5k" xml:space="preserve">'''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे.

== लुआ मधील &quot;नमस्कार, जगा!&quot; ==
लुआचा स्रोत-सूचक हा &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt; (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas).&lt;br /&gt;
हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; असा संकेत देऊन.

काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही.
# तुमचे युजर पान संपादित करा.
# खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Bananas|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;&lt;code&gt;झलक पहा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello, world!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt; &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा ==
लुआ Scribunto &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे.
# [[विभाग:Yesno]] या पानावर &lt;code&gt;View source&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.
# पानाच्या तळाशी जा आणि &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हा विभाग शोधा.
# &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;करड्या&lt;/span&gt; इनपुट बॉक्समध्ये (&lt;code&gt;स्वच्छ करा&lt;/code&gt; बटणाच्या वर) &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;-- टिप्पणी&lt;/syntaxhighlight&gt; आणि कॉल (&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print()&lt;/syntaxhighlight&gt;) पेस्ट करा.
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
--[[लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम]]--
print(&quot;स्वागत आहे, &quot; .. _VERSION .. &quot;!&quot;) -- `..` वापरून लुआ आवृत्ती _VERSION एकत्र करा
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;दोन लुआ कमांड''स'' चालवण्यासाठी एकदा {{key press|Enter}} दाबा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;लुआ &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print&lt;/syntaxhighlight&gt; कमांड ओळीखाली निकाल दिसेल:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;text&quot; line start=3&gt;
स्वागत आहे, Lua 5.1!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;6&quot;&gt;
    &lt;li&gt;आधीच्या लुआ कमांड्समधून फिरण्यासाठी {{key press|Up}} &lt;code&gt;वरचा बाण&lt;/code&gt; दाबा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;पर्यायीपणे, ''फक्त'' &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; साफ करण्यासाठी &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा; वरचा लुआ एडिटर '''ब'''दललेला राहील.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;


; HTML जनरेटर डिबग संचालकात
डिबग संचालकातील &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas मध्ये &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; ही फंक्शन कॉल करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local modHello = require('विभाग:Bananas') -- डिबग संचालकात मॉड्यूल लोड करा
local frame = mw.getCurrentFrame()
print(modHello.hello(frame)) -- &quot;नमस्कार, जगा!&quot; दाखवा
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;text&quot; line start=4&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

; ओळख फंक्शन
&lt;code&gt;callParserFunction&lt;/code&gt; [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local yesno = require('विभाग:Yesno') -- #if yesno मग त्याचे इनपुट पॅरामीटर परत करते
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#if&quot;, yesno(&quot;Yes&quot;), &quot;Yes&quot;, 'ना'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#if&quot;, yesno('no'),  &quot;हो&quot;,  'no'))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;text&quot; line start=4&gt;
Yes
no
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

==विभाग उद्युक्त करणे==

==उदाहरणादाखलचे विभाग==
==लेखनाची विनंती==
==इतिहास==
==लुआ बद्दल==
==एकक चाचणी==
==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा==
==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी==
==हेही बघा==
==नोंदी==

{{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}}</text>
      <sha1>lee27luh83j8mi526rgu40bx2xf3s5k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690783</id>
      <parentid>2690779</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>184502</id>
      </contributor>
      <comment>/* डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा */ Close the protected [[विभाग:Yesno]] that remains unmodified. It's safe to learn Lua in the Debug Console; any infinite while or repeat loop is automatically stopped after 10 seconds of CPU time.</comment>
      <origin>2690783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6967" sha1="5ask4gahqz73h0v8ou61waz1018yj2m" xml:space="preserve">'''लुआ''' ही प्रोग्रामिंगची भाषा आहे. ही सध्या स्क्रिबुंटो(इं:Scribunto) या मीडियाविकि विस्तारकामार्फत विकिपीडियावर उपलब्ध आहे. लुआचे संकेत आता विकिच्या साच्यात टाकता येतात. त्यासाठी &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; ही स्क्रिबुंटोची कार्यान्वयन प्रणाली वापरावी लागते. जुलै २०१५ ला असणाऱ्या स्थितीनुसार, हे विस्तारक Lua 5.1 ला साहाय्यीकृत आहे.

== लुआ मधील &quot;नमस्कार, जगा!&quot; ==
लुआचा स्रोत-सूचक हा &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt; (मोड्यूल - इं:module) या पानांवर असतो. (उदा., &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas).&lt;br /&gt;
हे वेगवेगळे विभाग मग साचा पानांवर कॉल केल्या जातात: &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;{{#invoke:}}&lt;/syntaxhighlight&gt; असा संकेत देऊन.

काहीही इन्स्टॉल किंवा सेव्ह करण्याची गरज नाही.
# तुमचे युजर पान संपादित करा.
# खालील कॉल तुमच्या युजर पानावर नवीन ओळीच्या सुरुवातीला पेस्ट करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=1 copy&gt;
{{#invoke:Bananas|hello}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;3&quot;&gt;
    &lt;li&gt;&lt;code&gt;झलक पहा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. [[विभाग:Bananas]] मधील फंक्शन &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; चा कॉल “नमस्कार, जगा!” ने बदलला जातो:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line&gt;
Hello, world!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt; &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा. विचारले गेल्यावर &lt;code&gt;Leave&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;तुमचे युजर पान '''ब'''दललेले नाही.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;

== डिबग संचालक: लुआ शिकायला सुरुवात करा ==
लुआ Scribunto &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हे विकिपीडियामध्ये लुआ शिकण्यासाठीचे सुरक्षित, संवादात्मक साधन आहे.
# [[विभाग:Yesno]] या पानावर &lt;code&gt;View source&lt;/code&gt; वर क्लिक करा.
# पानाच्या तळाशी जा आणि &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; हा विभाग शोधा.
# &lt;span style=&quot;color:#86888c;&quot;&gt;करड्या&lt;/span&gt; इनपुट बॉक्समध्ये (&lt;code&gt;स्वच्छ करा&lt;/code&gt; बटणाच्या वर) &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;-- टिप्पणी&lt;/syntaxhighlight&gt; आणि कॉल (&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print()&lt;/syntaxhighlight&gt;) पेस्ट करा.
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
--[[लुआमधील तुमचा पहिला “नमस्कार, जगा!” प्रोग्राम]]--
print(&quot;स्वागत आहे, &quot; .. _VERSION .. &quot;!&quot;) -- `..` वापरून लुआ आवृत्ती _VERSION एकत्र करा
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;4&quot;&gt;
    &lt;li&gt;दोन लुआ कमांड''स'' चालवण्यासाठी एकदा {{key press|Enter}} दाबा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;लुआ &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;print&lt;/syntaxhighlight&gt; कमांड ओळीखाली निकाल दिसेल:&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;text&quot; line start=3&gt;
स्वागत आहे, Lua 5.1!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;ol start=&quot;6&quot;&gt;
    &lt;li&gt;आधीच्या लुआ कमांड्समधून फिरण्यासाठी {{key press|Up}} &lt;code&gt;वरचा बाण&lt;/code&gt; दाबा.&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;पर्यायीपणे, ''फक्त'' &lt;code&gt;डिबग संचालक&lt;/code&gt; साफ करण्यासाठी &lt;code&gt;रद्द करा&lt;/code&gt; वर क्लिक करा; वरचा लुआ एडिटर '''ब'''दललेला राहील.&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;


; HTML जनरेटर डिबग संचालकात
डिबग संचालकातील &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Bananas मध्ये &lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; inline&gt;hello&lt;/syntaxhighlight&gt; ही फंक्शन कॉल करा:
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local modHello = require('विभाग:Bananas') -- डिबग संचालकात मॉड्यूल लोड करा
local frame = mw.getCurrentFrame()
print(modHello.hello(frame)) -- &quot;नमस्कार, जगा!&quot; दाखवा
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;text&quot; line start=4&gt;
Hello World!
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

; ओळख फंक्शन
&lt;code&gt;callParserFunction&lt;/code&gt; [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;lua&quot; line highlight=2 copy&gt;
local yesno = require('विभाग:Yesno') -- #if yesno मग त्याचे इनपुट पॅरामीटर परत करते
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#if&quot;, yesno(&quot;Yes&quot;), &quot;Yes&quot;, 'ना'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction(&quot;#if&quot;, yesno('no'),  &quot;हो&quot;,  'no'))
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

&lt;blockquote&gt;&lt;syntaxhighlight lang=&quot;text&quot; line start=4&gt;
Yes
no
&lt;/syntaxhighlight&gt;&lt;/blockquote&gt;

# '''ब'''दललेले न राहिलेले संरक्षित &lt;code&gt;विभाग:&lt;/code&gt;Yesno बंद करा.

==विभाग उद्युक्त करणे==

==उदाहरणादाखलचे विभाग==
==लेखनाची विनंती==
==इतिहास==
==लुआ बद्दल==
==एकक चाचणी==
==विकिपीडियाबद्दलचा विशिष्ट तोंडवळा==
==लुआने बदललेल्या साच्यांवर लावावयाची चिठ्ठी==
==हेही बघा==
==नोंदी==

{{विकिपीडिया तांत्रिक सहाय्य}}</text>
      <sha1>5ask4gahqz73h0v8ou61waz1018yj2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दिलीप मोहिते</title>
    <ns>0</ns>
    <id>200509</id>
    <revision>
      <id>2690876</id>
      <parentid>2493458</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3108" sha1="20j622iwhbm0pm3fjogmboncnbj9jdk" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विधानसभा सदस्य 
| नाव           = दिलीप मोहिते-पाटील
| लघुचित्र              = 
| पद            = [[महाराष्ट्र विधानसभा सदस्य]]
| कार्यकाळ_आरंभ         = [[इ.स. २००९]]
| कार्यकाळ_समाप्ती      = [[१० जून]], [[इ.स. २०११]]
| मागील                 =[[सुरेश गोरे]] 
| पुढील                 = 
| जन्मदिनांक            = २९मे१९६०
| जन्मस्थान            = 
| मृत्युदिनांक          = 
| मृत्युस्थान          = 
| पक्ष                = [[राष्ट्रवादी काँग्रेस]]
| पत्नी                 = सुरेखाताई मोहिते
| अपत्ये                = नाही
| निवास                 = शेलपिंपळगाव ता. खेड
| मतदारसंघ              = [[खेड आळंदी विधानसभा मतदारसंघ|खेड आळंदी]]
| पद2           =
| कार्यकाळ_आरंभ2        = 2009
| कार्यकाळ_समाप्ती2     = 2014
| मागील2                = 
| पुढील2                = 
| कार्यकाळ_आरंभ3        = 2019
| कार्यकाळ_समाप्ती3     = 
| कार्यकाळ_आरंभ4        = 
| कार्यकाळ_समाप्ती4     = 
| व्यवसाय               = शेती
| धर्म                  = [[हिंदू धर्म]]
| सही                   = 
| संकेतस्थळ     = 
| तळटीपा                = 
| तारीख                 = 
| वर्ष          = 
| स्रोत               = 
}}
'''दिलीप मोहिते''' [[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा|महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे]] सदस्य होते. हे [[खेड आळंदी विधानसभा मतदारसंघ|खेड आळंदी मतदारसंघातून]] निवडून गेले.

{{DEFAULTSORT:मोहिते, दिलीप}}
[[वर्ग:मराठी राजकारणी]]
[[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]]
[[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]]
[[वर्ग:खेड-आळंदीचे आमदार]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]</text>
      <sha1>20j622iwhbm0pm3fjogmboncnbj9jdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690877</id>
      <parentid>2690876</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:34:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3139" sha1="9bv2ymryogqrclt61k8yh84fo7x4lf9" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विधानसभा सदस्य 
| नाव           = दिलीप मोहिते-पाटील
| लघुचित्र              = 
| पद            = [[महाराष्ट्र विधानसभा सदस्य]]
| कार्यकाळ_आरंभ         = [[इ.स. २००९]]
| कार्यकाळ_समाप्ती      = [[१० जून]], [[इ.स. २०११]]
| मागील                 =[[सुरेश गोरे]] 
| पुढील                 = 
| जन्मदिनांक            = २९मे१९६०
| जन्मस्थान            = 
| मृत्युदिनांक          = 
| मृत्युस्थान          = 
| पक्ष                = [[राष्ट्रवादी काँग्रेस]]
| पत्नी                 = सुरेखाताई मोहिते
| अपत्ये                = नाही
| निवास                 = शेलपिंपळगाव ता. खेड
| मतदारसंघ              = [[खेड आळंदी विधानसभा मतदारसंघ|खेड आळंदी]]
| पद2           =
| कार्यकाळ_आरंभ2        = 2009
| कार्यकाळ_समाप्ती2     = 2014
| मागील2                = 
| पुढील2                = 
| कार्यकाळ_आरंभ3        = 2019
| कार्यकाळ_समाप्ती3     = 
| कार्यकाळ_आरंभ4        = 
| कार्यकाळ_समाप्ती4     = 
| व्यवसाय               = शेती
| धर्म                  = [[हिंदू धर्म]]
| सही                   = 
| संकेतस्थळ     = 
| तळटीपा                = 
| तारीख                 = 
| वर्ष          = 
| स्रोत               = 
}}
'''दिलीप दत्तात्रेय मोहिते''' [[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा|महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे]] सदस्य होते. हे [[खेड आळंदी विधानसभा मतदारसंघ|खेड आळंदी मतदारसंघातून]] निवडून गेले.

{{DEFAULTSORT:मोहिते, दिलीप}}
[[वर्ग:मराठी राजकारणी]]
[[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]]
[[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]]
[[वर्ग:खेड-आळंदीचे आमदार]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]</text>
      <sha1>9bv2ymryogqrclt61k8yh84fo7x4lf9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690878</id>
      <parentid>2690877</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:34:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3132" sha1="ncb5wtvd1in2cvdi2vrfvdm0uqlyupy" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विधानसभा सदस्य 
| नाव           = दिलीपराव मोहिते
| लघुचित्र              = 
| पद            = [[महाराष्ट्र विधानसभा सदस्य]]
| कार्यकाळ_आरंभ         = [[इ.स. २००९]]
| कार्यकाळ_समाप्ती      = [[१० जून]], [[इ.स. २०११]]
| मागील                 =[[सुरेश गोरे]] 
| पुढील                 = 
| जन्मदिनांक            = २९मे१९६०
| जन्मस्थान            = 
| मृत्युदिनांक          = 
| मृत्युस्थान          = 
| पक्ष                = [[राष्ट्रवादी काँग्रेस]]
| पत्नी                 = सुरेखाताई मोहिते
| अपत्ये                = नाही
| निवास                 = शेलपिंपळगाव ता. खेड
| मतदारसंघ              = [[खेड आळंदी विधानसभा मतदारसंघ|खेड आळंदी]]
| पद2           =
| कार्यकाळ_आरंभ2        = 2009
| कार्यकाळ_समाप्ती2     = 2014
| मागील2                = 
| पुढील2                = 
| कार्यकाळ_आरंभ3        = 2019
| कार्यकाळ_समाप्ती3     = 
| कार्यकाळ_आरंभ4        = 
| कार्यकाळ_समाप्ती4     = 
| व्यवसाय               = शेती
| धर्म                  = [[हिंदू धर्म]]
| सही                   = 
| संकेतस्थळ     = 
| तळटीपा                = 
| तारीख                 = 
| वर्ष          = 
| स्रोत               = 
}}
'''दिलीप दत्तात्रेय मोहिते''' [[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा|महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे]] सदस्य होते. हे [[खेड आळंदी विधानसभा मतदारसंघ|खेड आळंदी मतदारसंघातून]] निवडून गेले.

{{DEFAULTSORT:मोहिते, दिलीप}}
[[वर्ग:मराठी राजकारणी]]
[[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार]]
[[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]]
[[वर्ग:खेड-आळंदीचे आमदार]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]</text>
      <sha1>ncb5wtvd1in2cvdi2vrfvdm0uqlyupy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्रसाद सावकार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201878</id>
    <revision>
      <id>2690727</id>
      <parentid>2689673</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1510" sha1="n8tgkyq8z1xn14g6f19tnlq5rtiflem" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''प्रसाद सावकार'''(१४ डिसेंबर १९२८ – १७ जून २०२६)&lt;ref&gt;[https://www.heraldgoa.in/goa/veteran-theatre-artist-and-padma-shri-awardee-prasad-sawkar-passes-away-at-98/478746/ Veteran Theatre Artist and Padma Shri Awardee Prasad Sawkar Passes Away at 98]&lt;/ref&gt;  हे मराठी संगीत नाटकांत काम करणारे गायकनट होते. ते गद्य भूमिका देखील करीत असत. [[कट्यार काळजात घुसली (नाटक)|कट्यार काळजात घुसली]] या नाटकात ''सदाशिव'' व त्यानंतर ''कविराज'' या भूमिका त्यांनी केल्या. तसेच [[छोटा गंधर्व|छोटा गंधर्वांबरोबर]] [[संगीत सौभद्र|सौभद्रात]] अर्जुनाची भूमिका केली.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:सावकार, प्रसाद}}
[[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>n8tgkyq8z1xn14g6f19tnlq5rtiflem</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690728</id>
      <parentid>2690727</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:39:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1581" sha1="lnzhnsntmfrwkexjscumz549k3i58px" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''प्रसाद सावकार'''(१४ डिसेंबर १९२८ – १७ जून २०२६)&lt;ref&gt;[https://www.heraldgoa.in/goa/veteran-theatre-artist-and-padma-shri-awardee-prasad-sawkar-passes-away-at-98/478746/ Veteran Theatre Artist and Padma Shri Awardee Prasad Sawkar Passes Away at 98]&lt;/ref&gt;  हे मराठी संगीत नाटकांत काम करणारे गायकनट होते. ते गद्य भूमिका देखील करीत असत. [[कट्यार काळजात घुसली (नाटक)|कट्यार काळजात घुसली]] या नाटकात ''सदाशिव'' व त्यानंतर ''कविराज'' या भूमिका त्यांनी केल्या. तसेच [[छोटा गंधर्व|छोटा गंधर्वांबरोबर]] [[संगीत सौभद्र|सौभद्रात]] अर्जुनाची भूमिका केली.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:सावकार, प्रसाद}}
[[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]</text>
      <sha1>lnzhnsntmfrwkexjscumz549k3i58px</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690729</id>
      <parentid>2690728</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:40:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1645" sha1="rcabmjvd612w972ulteao3374c20x3y" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''प्रसाद सावकार'''(१४ डिसेंबर १९२८ – १७ जून २०२६)&lt;ref&gt;[https://www.heraldgoa.in/goa/veteran-theatre-artist-and-padma-shri-awardee-prasad-sawkar-passes-away-at-98/478746/ Veteran Theatre Artist and Padma Shri Awardee Prasad Sawkar Passes Away at 98]&lt;/ref&gt;  हे मराठी संगीत नाटकांत काम करणारे गायकनट होते. ते गद्य भूमिका देखील करीत असत. [[कट्यार काळजात घुसली (नाटक)|कट्यार काळजात घुसली]] या नाटकात ''सदाशिव'' व त्यानंतर ''कविराज'' या भूमिका त्यांनी केल्या. तसेच [[छोटा गंधर्व|छोटा गंधर्वांबरोबर]] [[संगीत सौभद्र|सौभद्रात]] अर्जुनाची भूमिका केली.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:सावकार, प्रसाद}}
[[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:हिंदुस्तानी गायक]]</text>
      <sha1>rcabmjvd612w972ulteao3374c20x3y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690731</id>
      <parentid>2690729</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:41:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1691" sha1="tbp1ikgkohcge461k2rqeadq5twlw0k" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''प्रसाद सावकार'''(१४ डिसेंबर १९२८ – १७ जून २०२६)&lt;ref&gt;[https://www.heraldgoa.in/goa/veteran-theatre-artist-and-padma-shri-awardee-prasad-sawkar-passes-away-at-98/478746/ Veteran Theatre Artist and Padma Shri Awardee Prasad Sawkar Passes Away at 98]&lt;/ref&gt;  हे मराठी संगीत नाटकांत काम करणारे गायकनट होते. ते गद्य भूमिका देखील करीत असत. [[कट्यार काळजात घुसली (नाटक)|कट्यार काळजात घुसली]] या नाटकात ''सदाशिव'' व त्यानंतर ''कविराज'' या भूमिका त्यांनी केल्या. तसेच [[छोटा गंधर्व|छोटा गंधर्वांबरोबर]] [[संगीत सौभद्र|सौभद्रात]] अर्जुनाची भूमिका केली.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:सावकार, प्रसाद}}
[[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:हिंदुस्तानी गायक]]
[[वर्ग:मराठी गायक]]</text>
      <sha1>tbp1ikgkohcge461k2rqeadq5twlw0k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690732</id>
      <parentid>2690731</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:41:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1762" sha1="d7i79p43rkuz2l5ti6cafdhf3n9eqfy" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''प्रसाद सावकार'''(१४ डिसेंबर १९२८ – १७ जून २०२६)&lt;ref&gt;[https://www.heraldgoa.in/goa/veteran-theatre-artist-and-padma-shri-awardee-prasad-sawkar-passes-away-at-98/478746/ Veteran Theatre Artist and Padma Shri Awardee Prasad Sawkar Passes Away at 98]&lt;/ref&gt;  हे मराठी संगीत नाटकांत काम करणारे गायकनट होते. ते गद्य भूमिका देखील करीत असत. [[कट्यार काळजात घुसली (नाटक)|कट्यार काळजात घुसली]] या नाटकात ''सदाशिव'' व त्यानंतर ''कविराज'' या भूमिका त्यांनी केल्या. तसेच [[छोटा गंधर्व|छोटा गंधर्वांबरोबर]] [[संगीत सौभद्र|सौभद्रात]] अर्जुनाची भूमिका केली.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:सावकार, प्रसाद}}
[[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:हिंदुस्तानी गायक]]
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:कोकणी नाट्य अभिनेते]]</text>
      <sha1>d7i79p43rkuz2l5ti6cafdhf3n9eqfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690733</id>
      <parentid>2690732</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:43:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:कोकणी नाट्य अभिनेते]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1746" sha1="cy3cvx9p0kj9kx90wdxjzx8avwc2831" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''प्रसाद सावकार'''(१४ डिसेंबर १९२८ – १७ जून २०२६)&lt;ref&gt;[https://www.heraldgoa.in/goa/veteran-theatre-artist-and-padma-shri-awardee-prasad-sawkar-passes-away-at-98/478746/ Veteran Theatre Artist and Padma Shri Awardee Prasad Sawkar Passes Away at 98]&lt;/ref&gt;  हे मराठी संगीत नाटकांत काम करणारे गायकनट होते. ते गद्य भूमिका देखील करीत असत. [[कट्यार काळजात घुसली (नाटक)|कट्यार काळजात घुसली]] या नाटकात ''सदाशिव'' व त्यानंतर ''कविराज'' या भूमिका त्यांनी केल्या. तसेच [[छोटा गंधर्व|छोटा गंधर्वांबरोबर]] [[संगीत सौभद्र|सौभद्रात]] अर्जुनाची भूमिका केली.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:सावकार, प्रसाद}}
[[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:हिंदुस्तानी गायक]]
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:कोकणी व्यक्ती]]</text>
      <sha1>cy3cvx9p0kj9kx90wdxjzx8avwc2831</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690736</id>
      <parentid>2690733</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1808" sha1="fvqegkqsx3dciqinwxt268ve104aa7q" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''प्रसाद सावकार'''([[१४ डिसेंबर]], [[इ.स. १९२८|१९२८]] – [[१७ जून]], [[इ.स. २०२६|२०२६]])&lt;ref&gt;[https://www.heraldgoa.in/goa/veteran-theatre-artist-and-padma-shri-awardee-prasad-sawkar-passes-away-at-98/478746/ Veteran Theatre Artist and Padma Shri Awardee Prasad Sawkar Passes Away at 98]&lt;/ref&gt;  हे मराठी संगीत नाटकांत काम करणारे गायकनट होते. ते गद्य भूमिका देखील करीत असत. [[कट्यार काळजात घुसली (नाटक)|कट्यार काळजात घुसली]] या नाटकात ''सदाशिव'' व त्यानंतर ''कविराज'' या भूमिका त्यांनी केल्या. तसेच [[छोटा गंधर्व|छोटा गंधर्वांबरोबर]] [[संगीत सौभद्र|सौभद्रात]] अर्जुनाची भूमिका केली.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:सावकार, प्रसाद}}
[[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:हिंदुस्तानी गायक]]
[[वर्ग:मराठी गायक]]
[[वर्ग:कोकणी व्यक्ती]]</text>
      <sha1>fvqegkqsx3dciqinwxt268ve104aa7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पी. विठ्ठल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>209265</id>
    <revision>
      <id>2690645</id>
      <parentid>2687828</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T12:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12761" sha1="8jc7dskcokz3g8se3qgxwf6h8upupf9" xml:space="preserve">{{बदल}}
{{संदर्भहीन लेख}}
'''डॉ. पी. विठ्ठल''' (जन्म: १ जून, १९७५) हे [[स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ|नांदेड]] विद्यापीठातील भाषा संकुलात  मराठीचे विषयाचे प्राध्यापक आहेत. तसेच ललित व प्रयोगजीवी कला संकुलाचे माजी संचालक आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अध्यासन न व अभ्यास केंद्राचे प्रमुखही आहेत. नांदेडला येण्यापूर्वी पी. विठ्ठल हे औरंगाबाद येथील मराठवाड़ा शिक्षण प्रसारक मंडळाच्या देवगिरी महाविद्यालयात १६ डिसेंबर २००४ ते २८ जानेवारी २००९ पर्यंत पूर्णवेळ व्याख्याता होते. त्याआधी २००१ पासून त्यांनी शिवछत्रपती महाविद्यालयात अध्यापन केले आहे.{{संदर्भ हवा}}

महाराष्ट्र शासनाच्या मराठी भाषा सल्लागार समितीचे आणि शासन व्यवहारकोश उपसमितीचे ते सदस्य आहेत. महाराष्ट्रातील विविध विद्यापीठांच्या आणि स्वायत्त महाविद्यालयांच्या अभ्यास मंडळाचे ते सदस्य आहेत.{{संदर्भ हवा}}

त्यांना बडोदा येथील अभिरुची गौरव पुरस्कार, अहमदनगर येथील संजीवनी खोजे काव्य पुरस्कार, नांदेड येथील प्रसाद बन ग्रंथ गौरव पुरस्कार, अमरावती येथील स्व. सूर्यकांतादेवी पोटे पुरस्कार. कोल्हापूर येथील धम्मपाल रत्नाकर पुरस्कार, महारष्ट्र कामगार साहित्य परिषदेचा गदिमा पुरस्कार, पुणे , मनोरमा साहित्य पुरस्कार, सोलापूर, विदर्भ साहित्य संघाचा कवी श्रीधर शनवारे काव्य पुरस्कार, जळगाव येथील स्व. गणेश चौधरी काव्य पुरस्कार, महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा शंकर पाटील पुरस्कार, आपटे वाचन मंदिराचा सर्वोत्तम कादंबरी पुरस्कारासह अनेक  सन्मान मिळाले आहेत.{{संदर्भ हवा}}

==प्रकाशित पुस्तके{{संदर्भ हवा}}==
* 'माझ्या वर्तमानाची नोंद' (कवितासंग्रह, गोदा प्रकाशन, औरंगाबाद,२०११ दुसरी आवृत्ती, लोकवाड्मयगृह मुंबई, २०१७ ) कवितासंग्रह 
* 'शून्य एक मी'  (कवितासंग्रह, कॉन्टिनेन्टल प्रकाशन, पुणे,२०१७) कवितासंग्रह 
* मी सार्वकालिक सर्वत्र (कवितासंग्रह , गोल्डनपेज पब्लिकेशन्स, पुणे, २०२२ कवितासंग्रह 
*
* 'करुणेचा अंतःस्वर' (लेखसंग्रह, कैलास पब्लिकेशन्स, औरंगाबाद, २०१६) लेखसंग्रह 
* 'जनवादी साहित्यिक : अण्णा भाऊ साठे' (संपादित, डायमंड प्रकाशन, पुणे २०१७) संपादन 
* 'जागतिकीकरण, बदलते सामाजिक वास्तव आणि समकालीन मराठी कविता' (पुस्तिका) (अक्षरवाङ्&amp;zwnj;मय प्रकाशन, पुणे, २०१७) समीक्षा 
* 'वाङ्मयीन प्रवृत्ती : तत्त्वशोध' (प्रतिमा प्रकाशन, पुणे २००७) संपादन 
* 'विशाखा : एक परिशीलन' (संपादित, चिन्मय प्रकाशन, औरंगाबाद, २००७) संपादन 
* 'संदर्भ : मराठी भाषा' (लेखसंग्रह, २०१४ मीरा बुक्स, औरंगाबाद ) लेखसंग्रह 
*'मराठी कविता: समकालीन परिदृश्य', (समीक्षा, कैलाश पब्लिकेशन्स, औरंगाबाद, २०१९) समीक्षा 
* 'सर्वदर्शी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर' (संपादित, डायमंड प्रकाशन, पुणे २०१६) संपादन 
*वर्तमानाचा उच्चार, (लेखसंग्रह, गोल्डनपेज पब्लिकेशन, पुणे २०२१) लेखसंग्रह 
*समन्वयाचे क्षेत्र, (लेखसंग्रह, इसाप प्रकाशन, नांदेड २०२१) लेखसंग्रह 
*समकालीन मराठी कविता: दोन लेख, (समीक्षा, सौरव प्रकाशन औरंगाबाद, २०२१) समीक्षा 
*वैचारिक साहित्य (संपादन, अथर्व पब्लिकेशन्स, जळगाव २०२१) संपादन 
*विश्लेषण, वैचारिक लेखसंग्रह  (ग्रंथाली प्रकाशन, मुंबई, २०२२ ) समीक्षा 
*'संभ्रमाची' गोष्ट  (राजहंस प्रकाशन, पुणे २०२३ ) कादंबरी
इत्यादी पुस्तके प्रकाशित आहेत.

पी. विठ्ठल यांनी नाशिकच्या यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाच्या आणि नांदेड विद्यापीठाच्या मराठी विषयाच्या काही पुस्तकांचे लेखन केले आहे. औरंगाबाद विद्यापीठाच्या बी.ए. द्वितीय वर्षाच्या पाठ्यपुस्तकात त्यांच्या कवितेचा समावेश होता. याशिवाय मुंबई, अमरावती, जळगाव, गडचिरोली, नांदेड येथील विद्यापीठात त्यांच्या कवितांचा अभ्यासक्रमात समावेश आहे. काही काळ त्यांनी विश्वकोशाचे (कुमार चरित्र -अपूर्ण राहिले) अभ्यागत संपादक म्हणूनही काम केले आहे.

==इतर== 
मराठवाडा शिक्षण प्रसारक मंडळाच्या 'आशय' या मुखपत्राचे ते पहिले संपादक आहेत. याशिवाय 'भाषाभान' या त्रैमासिकाचे त्यांनी काही काळ संपादन केले आहे. पी. विठ्ठल हे मराठी भाषा अध्यापक परिषदेचे सहसचिव असून, मराठीतील बहुतेक सर्वच महत्त्वाच्या वाङ्&amp;zwnj;मयीन नियतकालिकांमधून व वर्तमानपत्रांतून (उदा० अस्मितादर्श, आशय, ऊर्मी, कविता-रती, काव्याग्रह, खेळ, दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य पत्रिका, पंचधारा, परिवर्तनाचा वाटसरू, पुण्यनगरी, प्रतिष्ठान, महाराष्ट्र टाइम्स, महाराष्ट्र साहित्य पत्रिका, मौज, युगवाणी, लोकमत, लोकसत्ता, सकाळ, सांकृतिक कालनिर्णय, साक्षात, वगैरे) त्यांचे लेखन  प्रकाशित झाले आहे.{{संदर्भ हवा}} साहित्य अकादमीच्या Indian Literatureच्या ३०१ व्या अंकात त्यांच्या कवितांचा इंग्रजी अनुवाद प्रसिद्ध झाला आहे. याशिवाय त्यांच्या काही कवितांचे हिंदी अनुवादही (अनुवादकः प्रकाश भातंब्रेकर, सुनिता डागा, युवराज सोनटक्के, महेश लीला पंडित ) प्रसिद्ध झाले आहेत. याशिवाय डॉ. सतपाल भिकी यांनी त्यांच्या कवितांचे अनुवाद पंजाबी भाषेत केला आहे.{{संदर्भ हवा}} विविध विद्यापीठातील उजळणी वर्गांत आणि विविध चर्चासत्रांत त्यांनी व्याख्याने दिली आहेत. अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनात अनेकदा कवी व वक्ता म्हणून पी. विठ्ठल यांना निमंत्रित करण्यात आले आहे.{{संदर्भ हवा}} 

महाराष्ट्र शासनाच्या www.mahanews.gov.in वेबपोर्टलवर त्यांनी 'आपली मराठी' या नावाखाली केलेले लिखाण आणि, दैनिक पुण्यनगरीच्या मराठवाडा आवृत्तीत 'करुणेचा अंतःस्वर' व दैनिक सकाळ मध्ये 'सम-विषम' ही सदरे सदर प्रचंड वाचकप्रिय ठरली होती. दैनिक आपलं महानगर (मुंबई ) या वर्तमानपत्रातील 'वर्तमानाचा उच्चार' हे त्यांचे सदरही वाचकप्रिय ठरले आहे.{{संदर्भ हवा}}

सूर्योदय सर्वसमावेशक मंडळ जळगाव आयोजित राज्यस्तरीय सूर्योदय मराठी साहित्य संमेलनाचे उद्घाटक - २०२२, नाशिक{{संदर्भ हवा}} 


[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:मराठी कवी]]
[[वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म]]
[[वर्ग:एक ही संदर्भ नसलेले लेख]]</text>
      <sha1>8jc7dskcokz3g8se3qgxwf6h8upupf9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दापोली तालुका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>210697</id>
    <revision>
      <id>2690688</id>
      <parentid>2615752</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:21:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69309" sha1="gbcgw3jib8visxh9o1sk9kj1gaeii6g" xml:space="preserve">{{हा लेख|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुका|दापोली (निःसंदिग्धीकरण)}}
{{गल्लत|दापोली शहर}}
{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = दापोली तालुका
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव   = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|मेट्रो                      = &lt;!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --&gt;
|आकाशदेखावा                 = India Maharashtra location map.svg
|आकाशदेखावा_शीर्षक            = महाराष्ट्रराज्य 
|अक्षांश = 
|रेखांश=
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = कोकण 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = ४१५७१२
|पिन_कोड                   = ०२३५८
|आरटीओ_कोड                = महा -०८
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}
'''दापोली तालुका''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. [[दापोली शहर]] त्याचे मुख्यालय आहे. दापोली हे मुंबईपासून २१५ किलोमीटर (१३५ मैल) अंतरावर आहे.

दापोलीला कॅम्प दापोली असे म्हणले जाते कारण ब्रिटिशांनी दापोलीला त्यांचा शिबिराची (कॅम्प)ची स्थापना केली होती. बऱ्याच उच्च पदवी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांची अधिकार गावे या टाऊनमध्ये होती. 
* दापोलीत [[बाळासाहेब  सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ]] हे भारतातील सर्वात मोठे कृषी  विद्यापीठ आहे. 
दापोली तालुका व शहर हे दापोली नगर परिषदेने प्रशसित आहे. दापोली शहराची गावदेवी [[कालकाई देवी]] आहे. शहरातील [[काळकाईकोंड]] या ठिकाणी गावदेवीचे मंदिर आहे. मौजेदापोली गावची [[जानाई गावदेवी]] आहे. दापोलीला जाण्यासाठी मुंबई-गोवा महामार्गावरून म्हाप्रळ-मंडणगड-पालगडमार्गे रस्ता आहे. मंडणगड-दापोली हे अंतर 30 किलोमीटर आहे. मुंबई-गोवा महामार्गावरील [[खेड]] शहरातून दापोली 35 किलोमीटर अंतरावर आहे.

==हवामान==
तालुक्यात मे महिन्यात सरासरीपेक्षा जास्त तापमान असेल.उष्णतेच्या लाटा नेहमीप्रमाणे असतील.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, गुरुवार दिनांक ०२ मे २०२४.&lt;/ref&gt;
== कॅम्प दापोलीचा इतिहास ==
१८१८ ते १८१९ च्या दरम्यान ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने ''कॅम्प दापोली'' हे लष्करी ठाणे वसवले. संपूर्ण कोकण पट्टयात दापोली कॅम्प हे तेव्हाच्या काळातले इंग्रजांचे एकमेव सुरक्षित व सोयीस्कर ठिकाण समजले जात असे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/camp-dapoli-history/|title=कॅम्प दापोलीची गोष्ट|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.

== स्थान ==

दापोली शहर व ग्रामीण भाग हा सह्याद्रीच्या पायथ्याचा खेड रांगेतून वेगळा आहे. दापोली तालुक्याला सुमारे ५० किलोमीटर (३५ मैल) [[केळशी|केलशी]], [[बुरोंडी]] ते [[दाभोळ|दाभोळच्या]] बंदरा पर्यंत समुद्र किनारा आहे. किनारपट्टी कोकणच्या इतर भागापेक्षा सामान्य वैशिष्ट्यांमधे फारशी भिन्न आहे. प्रमुख नद्या उत्तरेला [[भारजा]] आणि दक्षिणेला [[वशिष्ठी]] आहे. [[जोगेळे]] नावाची एक छोटी नदी आहे जी [[सारंग]] गावात समुद्राला मिळते. शहराच्या ८०० फुट  (२४० मिटर)च्या समुद्रसपाटीवर आहे. अरबी समुद्रापासून ८ किलोमीटर अंतरावर आहे.

हिरव्यागार डोंगररांगांवर ठिपक्यासारखी दिसणारी घरे, मोकळी हवा आणि शहरातून फेरफटका करतांना दिसणारे विविध रंगी पुष्पसौंदर्य हे दापोली शहराचे वैशिष्ट्य आहे. शहराच्या गजबजाटापासून दूर निसर्गाचे वरदान लाभलेल्या या शहराचे सौंदर्य पर्यटकांसाठी आकर्षण आहे. थंडगार हवेमुळे हे शहर '[[मिनी महाबळेश्वर]]' म्हणून ओळखले जाते.
पावसाळ्यात दापोली परिसराची भटकंती करताना [[बहावा]], [[पेव]], [[दयाळू]], [[अग्निशिखा]], मधूनच डोकविणारी विविधरंगी [[जास्वंद]] अशा अनेक फुलांचे सौंदर्य डोळ्याचे पारणे फेडते. समुद्र सपाटीपासून साधारण आठशे फूट उंचीवर असलेले हे शहर इंग्रजांच्या काळात '[[दापोली कॅम्प]]' म्हणून परिचित होते. सुंदर समुद्र किनारे, किनाऱ्यावर हिवाळ्यात येणारे '[[सी गल]]' पक्षी, याच दरम्यान मधूनच घडणारे [[डॉल्फीन|डॉल्फीनचे]] दर्शन, समुद्र किनारचा मासोळी बाजार, [[ऐतिहासिक]] [[गड-किल्ले]] आणि इमारतींसाठी दापोली तालुका प्रसिद्ध आहे. अनेक थोर व्यक्तिमत्त्वांची खाण म्हणून हा परिसर ओळखला जातो.

मंडणगडहून कोकण भ्रमंती सुरू केल्यास [[वेळास]]-[[केळशी]]-[[आंजर्ले]]-[[मुरुड]]मार्गेदेखील दापोलीला येणे शक्य आहे. वेळास-दापोली हा दोन तासांचा प्रवास आहे.

==दापोली शहर==

आसूद गावापासून दापोली केवळ 6 किलोमीटर अंतरावर आहे. दापोली थंड हवचे ठिकाण म्हणून प्रसिद्ध आहे. दापोलीला आल्यावर कोकण कृषी विद्यापीठाला आवर्जुन भेट द्यावी. 1972 मध्ये स्थापन झालेल्या या विद्यापीठात कृषी क्षेत्राशी निगडीत अनेक नवे प्रयोग अचंभीत करणारे तेवढेच शेतीत रुची असणाऱ्यांसाठी उपयुक्त आहेत. विद्यापीठातील विविध उद्यानांची रचनादेखील तेवढीच सुंदर आहे. विद्यापीठाच्या माहिती केंद्रात कृषी प्रदर्शन पाहता येते.
दापोली परिसरातील फळबागांचा उपयोग करून अनेक ठिकाणी कृषी पर्यटन केंद्रे विकसीत करण्यात आली आहेत. या पर्यटन केंद्रांमधून झाडावरून नारळ काढणे, जलक्रीडा, बैलगाडीची सफर, कलम करणे, नारळ सोलणे, चूलीवर स्वयंपाक करणे, रात्री जाखडी खेळणे, कोकणी भोजन प्रकार आदी सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातात. कृषी पर्यटन केंद्रात दिवस घालविल्यास 'कोकणी लाईफस्टाईल'ची मजा लुटता येते.

==दापोली तालुक्यातील गावे==

#[[अडखळ]]
#[[आगरवायंगणी]]
#[[आघारी]]
#[[आडे]]
#[[आसोंड]] 
#[[आवाशी]] 
#[[आपटी (दापोली)]]
#[[आसूद]]
#[[आतगाव]]
#[[आंजर्ले]]
#[[आंबवली खुर्द]]
#[[आंबवली बुद्रुक]]
#[[इनामपांगारी]]
#[[इलणे]]
#[[उंबार्ली]]
#[[उटंबर]]
#[[उन्हवरे (दापोली)]]
#[[उर्फी]]
#[[उसगाव (दापोली)]]
#[[उंबरघर]]
#[[उंबरशेत]]
#[[ओणनवसे]]
#[[ओणी (दापोली)]]
#[[ओलगाव]]
#[[करजगाव]]
#[[करंजाणी]]
#[[करंजाली]]
#[[कर्दे]]
#[[कलंबट]]
#[[कळकी]]
#[[कवडोली]]
#[[कात्रण]]
#[[कादिवली]]
#[[कांगवई]]
#[[किन्हळ]]
#[[कुडावळे]]
#[[कुंभवे]]
#[[कॅम्प दापोली]]
#[[केळशी]]
#[[केळील]]
#[[कोळथरे]]
#[[कोळबांद्रे]]
#[[कोंगाळे]]
#[[कोंढ्ये]]
#[[खारवते]]
#[[खेर्डी]]
#[[गव्हे]]
#[[गावतळे]]
#[[गावरई]]
#[[गिम्हवणे]]
#[[गुडघे]]
#[[चांदिवणे (दापोली)]]
#[[चिखलगाव]]
#[[चिंचाली]]
#[[चंडिकानगर]]
#[[जामगे]]
#[[जालगाव]]
#[[जुईकर]]
#[[जोगळे]]
#[[टालसुरे]]
#[[टांगर]]
#[[टेटवली]]
#[[डवली]]
#[[ताडाचाकोंड]]
#[[ताडील]]
#[[तामसतिर्थ]]
#[[तामोंड]]
#[[तेरेवायंगणी]]
#[[तुरवडे]]
#[[तेलेश्वर]]
#[[दमामे]]
#[[दळखण]]
#[[दाभिळ (दापोली)]]
#[[दाभोळ]]
#[[दुमदेव]]
#[[देगाव (दापोली)]]
#[[देर्दे]]
#[[देहेन]]
#[[देवके]]
#[[धानकोली]]
#[[नवशी]]
#[[नवसे]]
#[[नानटे]]
#[[नारगोली]]
#[[निगडे (दापोली)]]
#[[पंदेरी]]
#[[पन्हाळेकाजी]]
#[[पाचवली]]
#[[पडले]]
#[[पालगड]]
#[[पावनळ]]
#[[पांगारी तर्फे हवेली]]
#[[पीचडोली]]
#[[पिसई]]
#[[पोफलवणे]]
#[[पंचनदी]]
#[[पंढरी (दापोली)]]
#[[फणसु]]
#[[फरारे]]
#[[बांधतिवरे]]
#[[बुरोंडी]]
#[[बोरघर (दापोली)]]
#[[बोरथल]]
#[[बोरीवली (दापोली)]]
#[[बोंडीवली]]
#[[ब्राह्मणवाडी (दापोली)]]
#[[भडावळे]]
#[[भाटघर]]
#[[भाटी]]
#[[भानघर]]
#[[भोपण]]
#[[भोमडी]]
#[[मळे प्रभाकर पां]]
#[[डुरंग]]
#[[महाळुंगे (दापोली)]]
#[[माटवण]]
#[[माथेगुजर]]
#[[माळवी (दापोली)]]
#[[महामाईनगर]]
#[[मांदिवली]]
#[[मुंगीज]]
#[[मुरूड (दापोली)]]
#[[मुरडी]]
#[[मौजेदापोली]]
#[[राजापूर (दापोली)]]
#[[रावतोली]]
#[[रुखी]]
#[[रेवाली]]
#[[रोवले]]
#[[लाडघर]]
#[[लोणवडी (दापोली)]]
#[[वडवली (राजापूर)]]
#[[वाणोशी तर्फे पंचनदी]]
#[[वणौशी तर्फे नातु]]
#[[वणंद]]
#[[वळणे]]
#[[वाकवली (दापोली)]]
#[[वाघवे]]
#[[वाघिवणे]]
#[[वावघर]]
#[[वांझलोली]]
#[[विरसई]]
#[[विसापूर (दापोली)]]
#[[वेलवी]]
#[[शिरखल]]
#[[शिरवणे]]
#[[शिरशिंगे]]
#[[शिरसाडी]]
#[[शिरसेश्वर]]
#[[शिरसोली]]
#[[शिर्दे]]
#[[शिवनारी]]
#[[शिवाजीनगर (आडे)]]
#[[शिवाजीनगर (गिम्हवणे)]]
#[[शिवाजीनगर (साखलोली)]]
#[[सडवे]]
#[[सडवली (दापोली)]]
#[[साकुर्डे]]
#[[सातांबे]]
#[[साखलोली]]
#[[सातेरे तर्फे नातु]]
#[[सातेरे तर्फे हवेली]]
#[[सारंग (दापोली)]]
#[[सालदुरे]]
#[[सुकोंडी]]
#[[सोवेली]]
#[[सोंडेघर]]
#[[हर्णे]]
#[[हातीप]]

==समाज जीवन==

दापोली तालुक्यात कुणबी, गवळी, कोळी, भंडारी, आगरी, सोनकोळी, डोंगरीकोळी, भोई, खारवी, मराठा, सुतार, कुंभार, चांभार, माळी, साळी, ब्राह्मण, कातकरी, मुसलमान, बौद्ध हे समाज मुळ भूमिपुत्र असुन यातील भंडारी, गवळी, कुणबी, मराठा, बौद्ध समाजाची मोठी वस्ती जवळ जवळ सर्वच गावांमध्ये आहे. खाडी किनारा व समुद्र किनारपट्टीच्या भागात प्रामुख्याने कोळी, सोनकोळी, भंडारी, आगरी, भोई, खारवी, मुसलमान समाजांची वस्ती आहे. दापोली तालुक्यातील ग्रामीण भागातील लोक नोकरी धंद्यासाठी मुंबई, ठाणे, वसई  भागात स्थाईक झाले आहेत. प्रत्येक गावाचे गावदेवी हे श्रद्धास्थान असुन गावातील सर्वच जाती धर्माच्या लोकांची गावदेवी वरती नितांत श्रद्धा आहे. गावदेवीमातेचा पालखी सोहळा व जत्रा हे वार्षिक सण साजरे केले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-folk-art/|title=दापोलीच्या लोककला {{!}} Folk Cultures of Dapoli {{!}} Taluka Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt; त्याच प्रमाणे गणपती, शंकर, हनुमान&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/dapoli-hanuman-jayanti/|title=दापोलीतील हनुमान जयंती- एक आनंदमय उत्सव|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, भैरी (काळभैरव), राम, राधाकृष्ण, दत्त, विठ्ठलरुक्मिणी, खंडोबा, म्हसोबा, जागेवाला, भवानी, जोगेश्वरी, काळकाई&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/kalkaidapoli/|title=Kalkai Temple Dapoli {{!}} kalkai devi mandir {{!}} kalkai devi {{!}} kalkai mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, सोमजाई, झोलाई, वाघजाई, बापदेव, बापुजी, धावजी, सातआसरा ही दैवते आहेत. दापोली शहर व ग्रामीण भागातील गावांमधे स्थानिक भूमिपुत्रांबरोबर बाहेरून आलेल्या लोकांची संख्या मोठी आहे. गणपती व होळी हे गाववाल्यांचे मुख्य सण आहेत.

पूर्वी तालुक्यातील सर्वच गावांमध्ये खोती-वतनदारी पद्धत होती. स्वातंत्र्यपूर्व काळात कोकणामध्ये जमीन कसणाऱ्या कुळांची खोतांकडून पिळवणूक होत होती.खोत हे प्रामुख्याने मराठा, ब्राह्मण आणि मुसलमान समाजातील असत. खोत ब्रिटिश सरकारचे नोकर होते. कोकणातील अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात नारायण नागो पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली २७ आॅक्टोंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित केला.

कोकणामध्ये अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात त्यांनी शेतकऱ्यांना एकत्र केले. २७ सप्टेंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये २५ गावांमधील शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित करण्यात आला. या मेळाव्यात याच लढ्यात शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन केले. शेतकऱ्यांना उत्पन्नातील योग्य वाटा मिळत नसल्यामुळे त्यांनी संपावर जावे असे क्रांतिकारी निर्णय घेण्यात आले. ज्यांचे आयुष्य शेतीवर अवलंबून आहे त्यांनी शेती करणेच बंद केले. खोतांना वाटले किती दिवस आंदोलन सुरू राहील. खायला अन्न मिळेना की संप मागे घेतला जाईल. परंतु शेतकरी निर्णयावर ठाम राहिले. शहरात जाऊन मिळेल ते काम केले. महिलांनी भांडी - धुण्याचे काम केले. या आंदोलनाची दखल घेऊन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी चरीला जाऊन आंदोलकांची भेट घेतली. जुलूम बंद पाडण्यासाठी कायदा करण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले व त्यांनी कूळ कायदा करण्यास शासनास भाग पाडले. अखेर १९३९ मध्ये हा संप मागे घेण्यात आला.

चरी कोपरच्या सभेत शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन करण्यात आले. २५ गावातील शेतकऱ्यांनी शेती न कसण्याचा निर्णय घेतला. तब्बल सहा वर्ष हा संप सुरू होता. अनेकांची उपासमार झाली. काहींनी एक वेळ जेवण करून दिवस काढले परंतु सरकारच्या दबावाला बळी पडले नाहीत. अखेर तत्कालीन इंग्रज राजवटीतील सरकारला संपाची दखल घ्यावी लागली. शेतकऱ्यांच्या मागण्या मान्य झाल्यानंतर सहा वर्षांनी १९३९ मध्ये हा संप मिटला. या संपामुळे राज्यात कूळ कायदा तयार करण्यात आला होता. दापोली तालुक्यात कूळ कायद्याने अन्यायकारक  खोती पद्धत संपवली.

==ऐतिहासिक दाभोळ बंदर==

दाभोळ-दापोलीकडून दाभोळ गावात प्रवेश करताना सडयावरून खाली दिसणारे मनोहरी दृश्य कुणालाही वेड लावेल. चिपळूणकडून येणारी वाशिष्टी नदी, पलीकडील डोंगरावरचा गोपाळ गड किल्ला, टाळकेश्वराच्या देवळाचे शिखर, दाभोळकडील बाजूचे मशिदीचे मिनार, शिळावरचे मारुती मंदिर, समुद्रकिना-याला लागूनच वाढलेले सुरूचे दाट वन आणि खाडीच्या किनारपट्टीत वाढलेले उंच माड, आपल्या हिरव्यागार झावळय़ांचा गुच्छ करून वा-याच्या झुळकीने येणा-यांचे स्वागत आणि जाणा-यांना निरोप देताना दिसतात. सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळी तर ही शोभा अवर्णनीय असते. कोकणातल्या समुद्राकाठच्या कुठल्याही खेडयात साधारणत: असेच वातावरण असते. पण दाभोळच्या या पार्श्वभूमीला प्रचंड घडामोडींच्या इतिहासाला रक्तरंजित गूढ पडदा आहे. भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर दाभोळ इतके जुने आणि प्रसिद्ध बंदर नव्हते. दाभोळ किना-यावर सध्या कार्पोरेट जगताचे लक्ष केंद्रित झाले असून येथे मुंबई प्रवासी बोट पुन्हा सुरू झाल्यास पर्यटन उद्योगालाही चालना मिळणार आहे. कोकणातली पहिली दाभोळ-धोपावे ही प्रवासी फेरी बोट माजी आ. डॉ. चंद्रकांत मोकल यांच्या प्रयत्नाने सुरू झाल्याने येथे पर्यटकांचा ओघ वाढला आहे.

टॉमेलीच्या सर्वात जुन्या नकाशात दाभोळचा उल्लेख आहे. दक्षिण भारतातील बहुसंख्य मुस्लिम यात्रेकरू मक्केला जाण्यासाठी दाभोळ बंदरात येत . त्यामुळे दाभोळला बाबुलहीद म्हणजे मक्केचा दरवाजा म्हणत. इथला तलम वस्त्रांचा व्यापार मोठा होता. अत्यंत कसबी कारागीर इथे वस्त्र विणत असत. अगदी १०० वर्षापूर्वीपर्यंत इथला साळीवाडा गजबजलेला होता आणि घोटय़ांच्या लयबद्ध ठोक्यांवर इथे सुंदर वस्त्र विणली जात होती. शिवशाहीतील आरमारात येथील भंडारी समाजाचे प्रमुख होते. अशा इतिहासाच्या ब-याच खाणाखुणा येथील किनारपट्टीत, डोंगरावर, सपाटीवर सर्वत्र दिसून येतात.

तेराव्या शतकापर्यंतचा दाभोळचा इतिहास चौल, शिलाहार आणि अशाच हिंदू राजवटीचा इतिहास आहे. मात्र पश्चिम किनारपट्टीवरील या सुरक्षित बंदराची माहिती परदेशीयांना झाली आणि या बंदरावर समुद्रमार्गे पोर्तुगीज, डच, हबशी, तुर्क, इराणी यांची सतत आक्रमणे होत राहिली. तेराव्या शतकाच्या मध्यापासून सोळाव्या शतकाच्या अखेपर्यंत जवळपास ३०० वर्षापासून अधिक काळ मुसलमानी सत्तांचा अंमल दाभोळवर राहिला होता. त्यातील काहींनी आपल्या सत्तेत आणि कारभारात येथील लोकांना सामावून घेऊन सुखाचा राज्यकारभार केला. येथील मुस्लिम सत्ताधीशांनाही बाहेरच्या तुर्की, हबशी, शिया यांच्याशी युद्धे करावी लागली आणि इथे हजारोंची कत्तल वेळोवेळी झाली. त्यामुळे दाभोळच्या बहुसंख्य भागात जिकडेतिकडे कबरीच कबरी दिसतात. दाभोळच्या पश्चिमेला समुद्रकिनारी आणि डोंगरावर शिया मुसलमानांची असंख्य थडगी दिसतात.

३-४ शतकांच्या प्रदीर्घ कालखंडात ज्यांनी चांगला राज्यकारभार केला, जे लढाईत शहीद झाले, त्यांची गणना साधुसंतात झाली. त्यांचे दर्गे बांधण्यात आले. दाभोळ परिसरातील देर्दे हद्दीत असलेल्या अमीरूद्दीन बालापीर (बाला म्हणजे उंच ठिकाण) हा हिंदू-मुसलमानात विशेषतः दर्यावर्दी समाजात अत्यंत आदराचे स्थान असलेला पीर समुद्रसपाटीपासून आठशे फूट उंचीवर आहे. दाभोळ गावातला सर्वात प्रसिद्ध पीर म्हणजे आझमखान पीर, या पिराला १८७४ सालात ब्रिटिश सरकारने दिलेली १८ रुपयांची सनद आजही चालू असून या दग्र्याचे पुजारी इनुस मुजावर यांना मिळते.

बालापीरलाही १८७० पासून ३० रुपयांची सनद असून ती परंपरेने नवसे येथील मुजावर घराण्यास मिळते. आझमखान पीर हे ठिकाण दाभोळच्या मध्यभागी एका डोंगराच्या पायथ्याशी आहे. निसर्गाच्या कुशीतील अत्यंत शांत ठिकाणी झाडीमध्ये हा दर्गा आहे. याच्या आजूबाजूला असलेल्या लहान-मोठया असंख्य कबरी आणि तेथील निरव शांतता गूढ वाटते. मन अंतर्मुख करते. विशेषतः आझमखानच्या भव्य कबरीजवळ उभे राहिले की, इथे काही इतिहास घडला असावा याचा सहज साक्षात्कार होतो. इनुस मुजावर यांच्याजवळ ११० वर्षापूर्वीची एक हस्तलिखित वही सापडली. त्यातील पार्शियन आणि उर्दू मजकूर माझे मित्र आफाक कुरेशी आणि समशुद्दीन बामणे यांच्या सहकार्याने वाचून काढली. त्यात आझमखान यांच्याविषयी लिहिले आहे. मुजावर यांच्याकडील जुन्या हस्तलिखित आझमखान हुरमुजहून धर्म प्रचारासाठी हिजरी सन ६८९ मध्ये आले असे आहे. परंतु, बर्जेस यांच्या फिरस्तामध्ये आझमखान हिजरी ९०० मध्ये म्हणजे इ. स. १४९४ मध्ये आल्याची नोंद आहे. त्या वेळी कोकणात नागोजीराव यांचे राज्य होते. नागोजीने रत्‍नागिरीपासून समुद्रात आणि जमिनीवर या परकियांशी टक्क र दिली. दाभोळला तुंबळ रणसंग्राम झाला. त्यात आझमखान मरण पावले. परंतु, नागोजीचा पराभव झाला. त्याआगोदर (१३४७ ते १५००) येथे बहामनी राजवटीत दाभोळचे नाव मुस्तफाबाद होते. आझमखान याच्या मुलाने ते बदलून हामजाबाद असे ठेवले. येथील जंगल साफ केले आणि गाव नव्याने वसवले, सुधारणा केल्या, बाजार सुरू केला. आझमखान यांचे शिर तवसाळ येथे आहे आणि धड दाभोळला आहे. त्याचा उर्स २७ रजाब (शबेमेराज) मोठया इतमानाने साजरा होतो.

१९४९ साली औरंगजेबाच्या कारकिर्दीमध्ये त्याचा या जिल्हय़ाचा सुभेदार पीर अहमद अब्दुल्ला याने बांधलेली जुम्मा मशिदही भग्नावस्थेत आहे आणि तिसरी एक जुनी प्रचंड मशिद समुद्रकिनारी सादत अली यांच्या स्मरणार्थ १५५८ मध्ये बांधलेली आहे. या दोन्ही वास्तू शियापंथी असल्याचा कयास आहे. जामा मशिदीसमोर मिळालेला शिलालेख मुंबईच्या प्रिन्स ऑफ वेल्स म्युझियममध्ये ठेवण्यात आला आहे. दाभोळच्या धक्क्यावर उतरताच उभी असलेली जुनी ऐतिहासिक भव्य मशिद आपले लक्ष वेधून घेते.

मुंबईचा [[भाऊचा धक्का]] सोडल्यास ज्या धक्क्याला थेट बोट लागत असे, असे कोकणातले एकमेव बंदर म्हणजे [[दाभोळचा धक्का]]. कोकण किना-यावर हाजी कासम कंपनीने ज्या बोटी आणल्या त्यातील ‘टिळक’ व ‘बुवा’ या बोटी एकमजली होत्या. त्या कोळशावर चालत असत. अलिबाग, रेवदांडा, बोर्ली, जंजिरा, दाभोळ, जयगड, मुसाकाझी, जैतापूर, विजयदुर्ग, देवगड, मालवण, वेंगुर्ला, गोवा अशा बंदरातून त्यांचा प्रवास होता. त्यानंतर दी बॉम्बे स्टीम नेव्हिगेशन कंपनीने बोटी सुरू केल्या. मुंबईला भाऊचा धक्का  पहिल्यांदा बांधल्यानंतर १८९८ साली सुमारास दाभोळचा धक्का बांधला गेला. त्यानंतर आरसीसी धक्का १९६८-६९ साली केंद्र सरकारने बांधला. १२ जानेवारी १९६९ साली तत्कालीन केंद्रीय मंत्री व्ही. के. आर. व्ही. राव यांच्या हस्ते उद्घाटन झाले आणि त्यानंतर बोट वाहतूक तिस-या दिवसापासून बंद झाली ती कायमचीच, अशी माहिती येथील जाणकार देतात.

==दापोली कृषी विद्यापीठ==

* स्थापना
कोकणातील शेती, पशुसंवर्धन आणि मत्स्य व्यवसाय यांचा विकास करून येथील ग्रामीण लोकांची आर्थिक उन्नती करण्यास मदत व्हावी, या उद्देशाने महाराष्ट्र शासनाने 18 मे 1972 रोजी दापोली येथे कोकण कृषी विद्यापीठाची स्थापना केली. त्यावेळी या विद्यापीठाकडे दापोलीचे कृषी महाविद्यालय, मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय आणि कोकणातील १६ संशोधन केंद्रे होती. दोन वर्षांनी कोकणातील तीन शेती शाळाही या विद्यापीठाच्या अधिपत्याखाली देण्यात आल्या. गेल्या 42 वर्षात विद्यापीठाच्या शिक्षण, संशोधन आणि विस्तार शिक्षण कार्याचा लक्षणीय विस्तार झाला. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ हे देशातील सर्वोत्कृष्ट संस्था पुरस्कार प्राप्त केलेले अग्रगण्य कृषी विद्यापीठ आहे.
या विद्यापीठाने अगदी स्थापनेपासून कोकणातील शेतकऱ्यांच्या कृषी विषयक गरजांना प्राधान्य देऊन संशोधन केले आणि हे उपयुक्त संशोधन कोकणातील सर्वसामान्य शेतकऱ्यांपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचविण्यासाठी विविध विस्तार शिक्षण उपक्रम राबविले. त्याचाच परिणाम म्हणून कोकणातील शेतीत क्रांतीकारी परिवर्तन होत आहे. मुंबई-पुण्यासारख्या महानगरांकडे नोकरीसाठी धावणारा तरुणवर्ग आता कोकणात स्थिरावत असून शेती व्यवसायाकडे वळू लागला आहे. इतकेच नाही, तर कोकणातील अनेक प्रगतीशील शेतकऱ्यांना राज्य व राष्ट्रीय पातळीवरील विविध पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे.

* विस्तार
विद्यापीठाचे मुख्य केन्द्र दापोली येथे असून, महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील ठाणे, पालघर, रायगड, रत्‍नागिरी, सिंधुदूर्ग आणि बृहन्मुंबई हे जिल्हे विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रात येतात. दिनांक 12 फेब्रुवारी 2001 रोजी कोकणचे सुपुत्र आणि द्रष्टे लोकनेते कै. डॉ. बाळासाहेब सावंत यांचे नाव या विद्यापीठाला दिले गेले. राज्यात पशुवैद्यक विद्यापीठाची स्थापना झाल्यानंतर मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय त्या विद्यापीठाकडे गेले. आजमितीस या विद्यापीठामध्ये कृषी, मत्स्य आणि कृषी अभियांत्रिकी अशा तीन विद्याशाखा आहेत.

* अभ्यासक्रम
दापोली (रत्‍नागिरी) येथे कृषी, कृषी अभियांत्रिकी, वनशास्त्र आणि उद्यानविद्या तसेच रोहा (रायगड) येथे काढणी पश्चात व्यवस्थापन पदव्युत्तर अभ्यासक्रम व मुळदे (सिंधुदूर्ग) येथे उद्यान महाविद्यालय अशी सहा घटक महाविद्यालये असून रत्‍नागिरी येथे मत्स्य महाविद्यालय आहे. याशिवाय विद्यापीठाची मान्यताप्राप्त सहा कृषी व एक उद्यानविद्या महाविद्यालय, दोन कृषी पणन व व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालये, चार अन्नतंत्र महाविद्यालये, चार जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय आणि एक कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालय कार्यरत आहे. अशाप्रकारे आठ विषयांतील पदवी शिक्षणाची सोय विद्यापीठाने उपलब्ध केली आहे. याशिवाय, कृषी विद्याशाखेमध्ये अकरा विषयांत, मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयांत आणि कृषी अभियांत्रिकी विद्याशाखेत पाच विषयात पदव्युत्तर शिक्षणाची सोय उपलब्ध आहे. त्याचप्रमाणे कृषी विद्याशाखेत नऊ आणि मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयात पीएच्.डी. शिक्षण दिले जाते.
कृषी अभियांत्रिकीच्या तीन विषयात पीएच्.डी. शिक्षणाची सुविधा सुरू आहे. विद्यापीठाच्या निम्नस्तर कृषी विद्याशाखेंतर्गत रायगड जिल्ह्यातील रोहा आणि रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील लांजा येथे विद्यापीठाची घटक कृषी तंत्र विद्यालये आहेत. शिवाय पालघर जिल्ह्यातील कोसबाडहिल येथील दोन कृषी तंत्र विद्यालये तसेच 34 खाजगी मान्यताप्राप्त कृषी तंत्र विद्यालये कार्यरत आहेत. घटक तंत्र विद्यालयामध्ये दोन वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्रज्ञान पदविका अभ्यासक्रम तर विना अनुदानित तंत्र विद्यालयामध्ये 3 वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्र निकेतन अभ्यासक्रम शिकविला जातो. तसेच शिरगांव (रत्‍नागिरी) येथे मत्स्य अभियांत्रिकी पदविका अभ्यासक्रम आहे याशिवाय बागकाम तंत्रज्ञान प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमही शिकविला जातो.

==दापोली पर्यटन स्थळे==
[[File:केशवराज मंदिर, आसूद.jpg|thumb|केशवराज मंदिर, आसूद]]
[[File:केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र.jpg|thumb|केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र]]

* दाभोळ बंदर - दाभोळ हा एक बंदर आहे जो दापोलीच्या 28 किमी (17 मैल) दक्षिणेला आहे. दाभोल जवळ दाभोळ पॉवर प्लांट एनरॉन आहे.  रत्‍नागिरी गॅस ऍण्ड पॉवर प्रायव्हेट लिमिटेड (आरजीपीपीएल) ने हा प्रकल्प ताब्यात घेतला आहे. वीज स्टेशन भारत सर्वात मोठी ऑपरेटिंग गॅस आधारित संयुक्त चक्र वीज स्टेशन आहे.


* हरणई बंदर - हे महाराष्ट्रातल्या मासेबाजारांतील सर्वात मोठे पुरवठादार मानले जाते. लॉबस्टर आणि कोळंबीसह अनेक प्रकारचे समुद्री खाद्यपदार्थ येथे उपलब्ध असतात.&lt;br /&gt;


* कड्यावरचा गणपती - आंजर्ले कड्यावरचा गणपतीसाठी प्रसिद्ध आहे. या प्राचीन आणि भव्य गणेश मंदिराची उभारणी सुमारे 1150च्या सुमारास लाकडी खांबांवर केली होती. 1768 ते 1780च्या कालखंडात याचे नूतनीकरण करण्यात आले. नारळाची झाडे, सुपारी वृक्ष, सुवर्णदुर्ग किल्ला, निळा समुद्र आणि आसपासच्या टेकड्यांवरील घनदाट जंगलांचे ईथुन भव्य दृश्य दिसते&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/aanjarle-kadyavarcha-ganpati-dapoli/|title=Kadyavarcha Ganpati Mandir {{!}} Temples in dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;


* श्री केशवराज मंदिर - हे ठिकाण दापोली आणि आसुद पुल दरम्यान आहे. प्रवेश डबकेवाडीमार्गे आणि लहान नदी ओलांडून पुढे गेल्यावर, खडतर चढावा मार्गे आहे. या उंचीवर, ताजे पाणी एक आश्चर्यकारक गोष्ट आहे आणि वृक्षाच्या खोडापासून उगम आहे असे म्हणले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dapoli-keshavraj-temple/|title=Keshavraj Temple {{!}} Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;

केशवराज मंदिर हे विष्णूच्या केशव रूपाला समर्पित आहे. मंदिराच्या परिसरात हिरवेगार जंगल असून पक्ष्यांचा किलबिलाट वातावरण आनंददायी बनवतो. मंदिरात काळ्या दगडाची केशवराजाची मुर्ती आहे आणि सुंदर लाकडी मंडप आहे. मंदिराजवळ एक काळ्या दगडातील गोमुख आहे, ज्यातून सतत पाणी वाहते. हे पाणी डोंगरातून येते आणि गोमुखातून निघते. परिसरात आंब्याची झाडे आहेत, ज्यामुळे उन्हाळ्यात त्याचा सुगंध अनुभवता येतो. केशवराज मंदिर हे एक शांत आणि निसर्गरम्य ठिकाण आहे, जिथे भक्त आणि पर्यटक दोन्ही धार्मिक तसेच नैसर्गिक सौंदर्याचा अनुभव घेऊ शकतात.&lt;ref&gt;[https://hostedopen.com/keshavraj-temple-dapoli-complete-information-in-marathi/ केशवराज मंदिर दापोली माहिती] hostedopen.com/&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;


* मुरुड बीच - मुरुड हा दापोलीपासून जवळजवळ 12 किमी (7.5 मैल) समुद्रसपाटीवरील लहान गाव आहे.&lt;br /&gt;


* पन्हाळेकाजी लेणी - दापोली-पांगारी रस्त्यावर स्थित, पन्हाळेजी गुहांमधे खेड मार्गे किंवा वाकवली आणि टेटवली  येथुन प्रवेश करता येतो. कोटजाई आणि धाकटी नद्यांच्या संगमाजवळ हे स्थान खोल दरीमध्ये आहे. तेथे सुमारे 29 कोरीव लेणी आहेत.&lt;br /&gt;


* पालगड - मंडणगडपासून साधारण बारा किलोमीटर अंतरावर दापोली तालुक्यातील पालगड येथे पूज्य साने गुरुजींचे जन्मगाव आहे. या ठिकाणी पारंपरिक कोकणी पद्धतीच्या स्मारकात गुरुजींच्या जिवनातील अनेक प्रसंग छायाचित्रांच्या रूपात प्रदर्शित करण्यात आले आहेत. गावातील प्राथमिक शाळेत गुरुजींचे प्राथमिक शिक्षण झाले होते. ट्रेकींगची आवड असल्यास गावालगतच असलेल्या पालगड किल्ल्यावर जाऊन प्राचीन अवशेष पाहता येतात. मात्र किल्ल्याची भटकंती करतांना स्थानिकांची मदत अवश्य घ्यावी.


* सुवर्णदुर्ग किल्ला – सुवर्णदुर्ग हा जलदुर्ग हर्णे बंदरापासून साधारणपणे १ किमी अंतरावर समुद्रात असलेल्या बेटावर बांधलेला आहे. ह्या किल्ल्याचे प्रवेशद्वार गोमुखी पद्धतीचे आहे. किल्ल्याला १५ बुरुज असून किल्ल्याची तटबंदी अजूनही सुस्थितीत आहे. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराच्या उजव्या तटावर मारुतीची मूर्ती आणि पायरीवर कासव कोरले आहे. किल्ल्यावर वाड्याचे अवशेष असून धान्यकोठारे, पाण्याचे तलाव आणि टाके आहे. ह्या किल्ल्याचे बांधकाम शिलाहारकालीन असून १६व्या शतकात किल्ला आदिलशाहीच्या ताब्यात होता. १६६० च्या सुमारास हा किल्ला शिवाजीमहाराजांनी स्वराज्यात सामील केला आणि डागडुजी करून किल्ला बळकट केला.&lt;br /&gt;


* कनकदुर्ग, फतेदुर्ग आणि गोवा किल्ला – हे तिन्ही किल्ले सुवर्णदुर्ग किल्ल्याचे संरक्षण करण्यासाठी हर्णे समुद्रकिनाऱ्यावर बांधले आहेत. तिन्ही किल्ले चिंचोळ्या भूभागाने हर्णे बंदराला जोडले आहेत. फतेदुर्गाची समुद्राच्या दिशेला असलेली थोडीशी तटबंदी आणि कनकदुर्ग व फतेदुर्ग यांना जोडणारा दगडी पूल  वगळता बाकी वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झाल्या आहेत. किल्ल्यावर सद्यस्थितीत कोळी लोकांची वसाहत आहे. कनकदुर्ग किल्ला समुद्रात घुसलेल्या कातळाच्या माथ्यावर बांधला आहे. किल्ल्यावर जाण्यासाठी पायऱ्या असून जवळच डाव्या हाताला दगडी बुरुज आहे. किल्ल्यावर पाण्याची टाकी आणि थोडीशी तटबंदी साबूत आहे. सद्यस्थितीत किल्ल्यावर दीपगृह आहे. तिन्ही किल्ल्यांमध्ये बऱ्यापैकी सुस्थित असलेला किल्ला म्हणजे गोवा किल्ला.&lt;br /&gt;


* पर्णालक दुर्ग – हा किल्ला पन्हाळेकाजी लेण्यांच्या वरच्या भागात एका टेकडीवर आहे. हा भूप्रदेश साधारणपणे ११व्या शतकात शिलाहार राजांनी आपल्या वर्चस्वाखाली आणला. शिलाहार राजा अपरादित्य (इ.स. ११२७ ते ११४८) याने कदंब राजसत्तेकडून हा भूभाग जिंकून घेतला. अपरादित्यने आपला मुलगा विक्रमादित्य याला कोकण प्रांताचा अधिपती बनवले. आजचे पन्हाळे गाव ही शिलाहारांची राजधानी. त्यावेळी गावाचे नाव होते प्रणालक. म्हणून हा प्रणालक दुर्ग. किल्ल्यावर असलेल्या वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झालेल्या आहेत. किल्ल्यावर झोलाईदेवीचे मंदिर आहे. शासनाने डांबरी रस्ता बांधला असल्यामुळे झोलाई देवीच्या मंदिरापर्यंत गाडी घेऊन जाता येते. पण ज्यांना किल्ला चढायचा असेल त्यांनी पन्हाळे गावाच्या थोडे पुढे एक वाट डावीकडे जाते, त्या वाटेने किल्ला चढायला सुरुवात करावी. हा किल्ल्यावर जाणारा राजमार्ग. या वाटेने जाताना पायऱ्या चढाव्या लागतात. पायऱ्यांच्या वाटेवर एक पाण्याचे टाक सुद्धा आहे. येथे किल्ला होता हे सांगणारे दोनच अवशेष आपल्याला दिसतात आणि ते म्हणजे पायऱ्या आणि पाण्याचे टाके.&lt;br /&gt;


* उन्हवरे / फरारे - गरम पाण्याचे कुंड  (स्प्रिंग्स) दापोलीपासून 35 किमी (22 मैल) उंचावर गावात नैसर्गिक गरम पाण्याचे झरे आहेत. वकावली पासून 21 किमी (13 मैल) व टेटवली पासून 17 किमी (11 मैल) अंतरावर आहेत. आसपासच्या भागातले लोक व पर्यटक येथे येतात जे गरम सल्फर वॉटर स्प्रिंग्समध्ये आंघोळ करण्यासाठी येतात, त्वचेचे आजार या गरम पाण्याने बरे होतात.


* श्री वाघेश्वर मंदिर – केशवराज मंदिरापासून अवघ्या २-३ किमी वर वाघेश्वराचे हेमाडपंथी मंदिर आहे. मंदिराच्या सभागृहात लाकडी खांब असून त्यांच्यावर पुराणातील प्रसंग कोरलेले असून गाभाऱ्यात असलेले शिवलिंग स्वयंभू आहे. मंदिराच्या परिसरात गणपती, काळभैरव आणि झोलाईदेवी इ. देवतांची मंदिरे आहेत. वाघेश्वर मंदिर नदीच्या काठावर *असून नदीला सुंदर घाटसुद्धा बांधला आहे.&lt;br /&gt;


* श्री विमलेश्वर मंदिर - हे आंजार्ले जवळील मुर्डी गावात स्थित आहे, काड्यावराचा गणपती पासून फक्त 1 किमी. मंदिर सुमारे 1200 वर्षे जुने आहे आणि बांधकाम अजूनही मजबूत आहे.&lt;br /&gt;


* श्री चंडिकादेवी मंदिर, दाभोळ
दापोलीपासून 30 किलोमीटर अंतरावर श्री चंडिकादेवीचे जागृत देवस्थान आहे. दाभोळच्या खाडीपासून 5 किलोमीटरवर हे मंदिर आहे. हिरव्यागार परिसरात डोंगरातील एकसंध पाषाणात कोरीव काम करून देवीची मुर्ती आणि गाभारा उभारण्यात आला आहे. मंदिराच्या दारातच भव्य प्रवेशद्वार आणि दिपमाळ आहे. नंदादीपाच्या प्रकाशात गुहेत जाऊन देवीचे दर्शन घ्यावे लागते. मंद प्रकाशात दिसणारी देवीची मुर्ती नजरेत साठवून घ्यावीशी वाटते. नंदादीपांनी प्रकाशीत गुहेतील वाटही तेवढीच सुंदर दिसते. गुहेत प्रदक्षिणा मार्ग तयार करण्यात आला आहे. गाभाऱ्यात विजेचा वापर केला जात नाही. मंदिराशेजारी असलेल्या आणखी एका गुहेतून पाण्याचा मोठा प्रवाह बाहेर आलेला दिसतो. भाविक या ठिकाणी स्नानदेखील करतात. हा प्रवाहकुंड पांडवकालीन आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मंदिराला भेट दिल्याचे येथे सांगितले जाते.&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dabhol-chandika-temple/|title=chandika mandir dabhol {{!}} chandika mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;


* कर्दे बीच — डॉल्फिन निरीक्षणासाठी प्रसिद्ध. कर्दे समुद्रकिनाऱ्याला “डॉल्फिन वॉचिंग गॅलरी” म्हटलं तर चुकीचं ठरणार नाही. पहाटेच्या बोटीवर बसून समुद्रात शिरलं की अचानक डॉल्फिन्सचा एक थवा डोकं वर काढतो. &lt;ref&gt;https://hostedopen.com/dapoli-tourist-places-guide/&lt;/ref&gt;


==कोंढे दापोली==

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

1.^ &quot;दापोली विकासपिडीया&quot;.
2.^ &quot;District Census Handbook&quot; (PDF). Census of India. p.&amp;nbsp;44. Retrieved 16 April 2016.
3.^ Dapoli sets example by shunning plastic - The Times of India on Mobile http://timesofindia.com/city/pune/Dapoli-sets-example-by-shunning-plastic/articleshow/14221597.cms

[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>gbcgw3jib8visxh9o1sk9kj1gaeii6g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690864</id>
      <parentid>2690688</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T08:58:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <origin>2690864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69269" sha1="ox5kd3zi9p6xmpefaphu24egakotnmk" xml:space="preserve">{{हा लेख|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुका|दापोली (निःसंदिग्धीकरण)}}
{{गल्लत|दापोली शहर}}
{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = दापोली तालुका
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव   = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|मेट्रो                      = &lt;!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --&gt;
|आकाशदेखावा                 = India Maharashtra location map.svg
|आकाशदेखावा_शीर्षक            = महाराष्ट्रराज्य 
|अक्षांश = 
|रेखांश=
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = कोकण 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = ४१५७१२
|पिन_कोड                   = ०२३५८
|आरटीओ_कोड                = महा -०८
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}
'''दापोली तालुका''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. [[दापोली शहर]] त्याचे मुख्यालय आहे. दापोली हे मुंबईपासून २१५ किलोमीटर (१३५ मैल) अंतरावर आहे.

दापोलीला कॅम्प दापोली असे म्हणले जाते कारण ब्रिटिशांनी दापोलीला त्यांचा शिबिराची (कॅम्प)ची स्थापना केली होती. बऱ्याच उच्च पदवी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांची अधिकार गावे या टाऊनमध्ये होती. 
* दापोलीत [[बाळासाहेब  सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ]] हे भारतातील सर्वात मोठे कृषी  विद्यापीठ आहे. 
दापोली तालुका व शहर हे दापोली नगर परिषदेने प्रशसित आहे. दापोली शहराची गावदेवी [[कालकाई देवी]] आहे. शहरातील [[काळकाईकोंड]] या ठिकाणी गावदेवीचे मंदिर आहे. मौजेदापोली गावची [[जानाई गावदेवी]] आहे. दापोलीला जाण्यासाठी मुंबई-गोवा महामार्गावरून म्हाप्रळ-मंडणगड-पालगडमार्गे रस्ता आहे. मंडणगड-दापोली हे अंतर 30 किलोमीटर आहे. मुंबई-गोवा महामार्गावरील [[खेड]] शहरातून दापोली 35 किलोमीटर अंतरावर आहे.

==हवामान==
तालुक्यात मे महिन्यात सरासरीपेक्षा जास्त तापमान असेल.उष्णतेच्या लाटा नेहमीप्रमाणे असतील.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, गुरुवार दिनांक ०२ मे २०२४.&lt;/ref&gt;
== कॅम्प दापोलीचा इतिहास ==
१८१८ ते १८१९ च्या दरम्यान ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने ''कॅम्प दापोली'' हे लष्करी ठाणे वसवले. संपूर्ण कोकण पट्टयात दापोली कॅम्प हे तेव्हाच्या काळातले इंग्रजांचे एकमेव सुरक्षित व सोयीस्कर ठिकाण समजले जात असे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/camp-dapoli-history/|title=कॅम्प दापोलीची गोष्ट|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.

== स्थान ==

दापोली शहर व ग्रामीण भाग हा सह्याद्रीच्या पायथ्याचा खेड रांगेतून वेगळा आहे. दापोली तालुक्याला सुमारे ५० किलोमीटर (३५ मैल) [[केळशी|केलशी]], [[बुरोंडी]] ते [[दाभोळ|दाभोळच्या]] बंदरा पर्यंत समुद्र किनारा आहे. किनारपट्टी कोकणच्या इतर भागापेक्षा सामान्य वैशिष्ट्यांमधे फारशी भिन्न आहे. प्रमुख नद्या उत्तरेला [[भारजा]] आणि दक्षिणेला [[वशिष्ठी]] आहे. [[जोगेळे]] नावाची एक छोटी नदी आहे जी [[सारंग]] गावात समुद्राला मिळते. शहराच्या ८०० फुट  (२४० मिटर)च्या समुद्रसपाटीवर आहे. अरबी समुद्रापासून ८ किलोमीटर अंतरावर आहे.

हिरव्यागार डोंगररांगांवर ठिपक्यासारखी दिसणारी घरे, मोकळी हवा आणि शहरातून फेरफटका करतांना दिसणारे विविध रंगी पुष्पसौंदर्य हे दापोली शहराचे वैशिष्ट्य आहे. शहराच्या गजबजाटापासून दूर निसर्गाचे वरदान लाभलेल्या या शहराचे सौंदर्य पर्यटकांसाठी आकर्षण आहे. थंडगार हवेमुळे हे शहर '[[मिनी महाबळेश्वर]]' म्हणून ओळखले जाते.
पावसाळ्यात दापोली परिसराची भटकंती करताना [[बहावा]], [[पेव]], [[दयाळू]], [[अग्निशिखा]], मधूनच डोकविणारी विविधरंगी [[जास्वंद]] अशा अनेक फुलांचे सौंदर्य डोळ्याचे पारणे फेडते. समुद्र सपाटीपासून साधारण आठशे फूट उंचीवर असलेले हे शहर इंग्रजांच्या काळात '[[दापोली कॅम्प]]' म्हणून परिचित होते. सुंदर समुद्र किनारे, किनाऱ्यावर हिवाळ्यात येणारे '[[सी गल]]' पक्षी, याच दरम्यान मधूनच घडणारे [[डॉल्फीन|डॉल्फीनचे]] दर्शन, समुद्र किनारचा मासोळी बाजार, [[ऐतिहासिक]] [[गड-किल्ले]] आणि इमारतींसाठी दापोली तालुका प्रसिद्ध आहे. अनेक थोर व्यक्तिमत्त्वांची खाण म्हणून हा परिसर ओळखला जातो.

मंडणगडहून कोकण भ्रमंती सुरू केल्यास [[वेळास]]-[[केळशी]]-[[आंजर्ले]]-[[मुरुड]]मार्गेदेखील दापोलीला येणे शक्य आहे. वेळास-दापोली हा दोन तासांचा प्रवास आहे.

==दापोली शहर==

आसूद गावापासून दापोली केवळ 6 किलोमीटर अंतरावर आहे. दापोली थंड हवचे ठिकाण म्हणून प्रसिद्ध आहे. दापोलीला आल्यावर कोकण कृषी विद्यापीठाला आवर्जुन भेट द्यावी. 1972 मध्ये स्थापन झालेल्या या विद्यापीठात कृषी क्षेत्राशी निगडीत अनेक नवे प्रयोग अचंभीत करणारे तेवढेच शेतीत रुची असणाऱ्यांसाठी उपयुक्त आहेत. विद्यापीठातील विविध उद्यानांची रचनादेखील तेवढीच सुंदर आहे. विद्यापीठाच्या माहिती केंद्रात कृषी प्रदर्शन पाहता येते.
दापोली परिसरातील फळबागांचा उपयोग करून अनेक ठिकाणी कृषी पर्यटन केंद्रे विकसीत करण्यात आली आहेत. या पर्यटन केंद्रांमधून झाडावरून नारळ काढणे, जलक्रीडा, बैलगाडीची सफर, कलम करणे, नारळ सोलणे, चूलीवर स्वयंपाक करणे, रात्री जाखडी खेळणे, कोकणी भोजन प्रकार आदी सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातात. कृषी पर्यटन केंद्रात दिवस घालविल्यास 'कोकणी लाईफस्टाईल'ची मजा लुटता येते.

==दापोली तालुक्यातील गावे==

#[[अडखळ]]
#[[आगरवायंगणी]]
#[[आघारी]]
#[[आडे]]
#[[आसोंड]] 
#[[आवाशी]] 
#[[आपटी (दापोली)]]
#[[आसूद]]
#[[आतगाव]]
#[[आंजर्ले]]
#[[आंबवली खुर्द]]
#[[आंबवली बुद्रुक]]
#[[इनामपांगारी]]
#[[इलणे]]
#[[उंबार्ली]]
#[[उटंबर]]
#[[उन्हवरे (दापोली)]]
#[[उर्फी]]
#[[उसगाव (दापोली)]]
#[[उंबरघर]]
#[[उंबरशेत]]
#[[ओणनवसे]]
#[[ओणी (दापोली)]]
#[[ओलगाव]]
#[[करजगाव]]
#[[करंजाणी]]
#[[करंजाली]]
#[[कर्दे]]
#[[कलंबट]]
#[[कळकी]]
#[[कवडोली]]
#[[कात्रण]]
#[[कादिवली]]
#[[कांगवई]]
#[[किन्हळ]]
#[[कुडावळे]]
#[[कुंभवे]]
#[[कॅम्प दापोली]]
#[[केळशी]]
#[[केळील]]
#[[कोळथरे]]
#[[कोळबांद्रे]]
#[[कोंगाळे]]
#[[कोंढ्ये]]
#[[खारवते]]
#[[खेर्डी]]
#[[गव्हे]]
#[[गावतळे]]
#[[गावरई]]
#[[गिम्हवणे]]
#[[गुडघे]]
#[[चांदिवणे (दापोली)]]
#[[चिखलगाव]]
#[[चिंचाली]]
#[[चंडिकानगर]]
#[[जामगे]]
#[[जालगाव]]
#[[जुईकर]]
#[[जोगळे]]
#[[टालसुरे]]
#[[टांगर]]
#[[टेटवली]]
#[[डवली]]
#[[ताडाचाकोंड]]
#[[ताडील]]
#[[तामसतिर्थ]]
#[[तामोंड]]
#[[तेरेवायंगणी]]
#[[तुरवडे]]
#[[तेलेश्वर]]
#[[दमामे]]
#[[दळखण]]
#[[दाभिळ (दापोली)]]
#[[दाभोळ]]
#[[दुमदेव]]
#[[देगाव (दापोली)]]
#[[देर्दे]]
#[[देहेन]]
#[[देवके]]
#[[धानकोली]]
#[[नवशी]]
#[[नवसे]]
#[[नानटे]]
#[[नारगोली]]
#[[निगडे (दापोली)]]
#[[पंदेरी]]
#[[पन्हाळेकाजी]]
#[[पाचवली]]
#[[पडले]]
#[[पालगड]]
#[[पावनळ]]
#[[पांगारी तर्फे हवेली]]
#[[पीचडोली]]
#[[पिसई]]
#[[पोफलवणे]]
#[[पंचनदी]]
#[[पंढरी (दापोली)]]
#[[फणसु]]
#[[फरारे]]
#[[बांधतिवरे]]
#[[बुरोंडी]]
#[[बोरघर (दापोली)]]
#[[बोरथल]]
#[[बोरीवली (दापोली)]]
#[[बोंडीवली]]
#[[ब्राह्मणवाडी (दापोली)]]
#[[भडावळे]]
#[[भाटघर]]
#[[भाटी]]
#[[भानघर]]
#[[भोपण]]
#[[भोमडी]]
#[[मळे प्रभाकर पां]]
#[[डुरंग]]
#[[महाळुंगे (दापोली)]]
#[[माटवण]]
#[[माथेगुजर]]
#[[माळवी (दापोली)]]
#[[महामाईनगर]]
#[[मांदिवली]]
#[[मुंगीज]]
#[[मुरूड (दापोली)]]
#[[मुरडी]]
#[[मौजेदापोली]]
#[[राजापूर (दापोली)]]
#[[रावतोली]]
#[[रुखी]]
#[[रेवाली]]
#[[रोवले]]
#[[लाडघर]]
#[[लोणवडी (दापोली)]]
#[[वडवली (राजापूर)]]
#[[वाणोशी तर्फे पंचनदी]]
#[[वणौशी तर्फे नातु]]
#[[वणंद]]
#[[वळणे]]
#[[वाकवली (दापोली)]]
#[[वाघवे]]
#[[वाघिवणे]]
#[[वावघर]]
#[[वांझलोली]]
#[[विरसई]]
#[[विसापूर (दापोली)]]
#[[वेलवी]]
#[[शिरखल]]
#[[शिरवणे]]
#[[शिरशिंगे]]
#[[शिरसाडी]]
#[[शिरसेश्वर]]
#[[शिरसोली]]
#[[शिर्दे]]
#[[शिवनारी]]
#[[शिवाजीनगर (आडे)]]
#[[शिवाजीनगर (गिम्हवणे)]]
#[[शिवाजीनगर (साखलोली)]]
#[[सडवे]]
#[[सडवली (दापोली)]]
#[[साकुर्डे]]
#[[सातांबे]]
#[[साखलोली]]
#[[सातेरे तर्फे नातु]]
#[[सातेरे तर्फे हवेली]]
#[[सारंग (दापोली)]]
#[[सालदुरे]]
#[[सुकोंडी]]
#[[सोवेली]]
#[[सोंडेघर]]
#[[हर्णे]]
#[[हातीप]]

==समाज जीवन==

दापोली तालुक्यात कुणबी, गवळी, कोळी, भंडारी, आगरी, सोनकोळी, डोंगरीकोळी, भोई, खारवी, मराठा, सुतार, कुंभार, चांभार, माळी, साळी, ब्राह्मण, कातकरी, मुसलमान, बौद्ध हे समाज मुळ भूमिपुत्र असुन यातील भंडारी, गवळी, कुणबी, मराठा, बौद्ध समाजाची मोठी वस्ती जवळ जवळ सर्वच गावांमध्ये आहे. खाडी किनारा व समुद्र किनारपट्टीच्या भागात प्रामुख्याने कोळी, सोनकोळी, भंडारी, आगरी, भोई, खारवी, मुसलमान समाजांची वस्ती आहे. दापोली तालुक्यातील ग्रामीण भागातील लोक नोकरी धंद्यासाठी मुंबई, ठाणे, वसई  भागात स्थाईक झाले आहेत. प्रत्येक गावाचे गावदेवी हे श्रद्धास्थान असुन गावातील सर्वच जाती धर्माच्या लोकांची गावदेवी वरती नितांत श्रद्धा आहे. गावदेवीमातेचा पालखी सोहळा व जत्रा हे वार्षिक सण साजरे केले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-folk-art/|title=दापोलीच्या लोककला {{!}} Folk Cultures of Dapoli {{!}} Taluka Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt; त्याच प्रमाणे गणपती, शंकर, हनुमान&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/dapoli-hanuman-jayanti/|title=दापोलीतील हनुमान जयंती- एक आनंदमय उत्सव|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, भैरी (काळभैरव), राम, राधाकृष्ण, दत्त, विठ्ठलरुक्मिणी, खंडोबा, म्हसोबा, जागेवाला, भवानी, जोगेश्वरी, काळकाई&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/kalkaidapoli/|title=Kalkai Temple Dapoli {{!}} kalkai devi mandir {{!}} kalkai devi {{!}} kalkai mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, सोमजाई, झोलाई, वाघजाई, बापदेव, बापुजी, धावजी, सातआसरा ही दैवते आहेत. दापोली शहर व ग्रामीण भागातील गावांमधे स्थानिक भूमिपुत्रांबरोबर बाहेरून आलेल्या लोकांची संख्या मोठी आहे. गणपती व होळी हे गाववाल्यांचे मुख्य सण आहेत.

पूर्वी तालुक्यातील सर्वच गावांमध्ये खोती-वतनदारी पद्धत होती. स्वातंत्र्यपूर्व काळात कोकणामध्ये जमीन कसणाऱ्या कुळांची खोतांकडून पिळवणूक होत होती.खोत हे प्रामुख्याने मराठा, ब्राह्मण आणि मुसलमान समाजातील असत. खोत ब्रिटिश सरकारचे नोकर होते. कोकणातील अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात नारायण नागो पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली २७ आॅक्टोंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित केला.

कोकणामध्ये अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात त्यांनी शेतकऱ्यांना एकत्र केले. २७ सप्टेंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये २५ गावांमधील शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित करण्यात आला. या मेळाव्यात याच लढ्यात शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन केले. शेतकऱ्यांना उत्पन्नातील योग्य वाटा मिळत नसल्यामुळे त्यांनी संपावर जावे असे क्रांतिकारी निर्णय घेण्यात आले. ज्यांचे आयुष्य शेतीवर अवलंबून आहे त्यांनी शेती करणेच बंद केले. खोतांना वाटले किती दिवस आंदोलन सुरू राहील. खायला अन्न मिळेना की संप मागे घेतला जाईल. परंतु शेतकरी निर्णयावर ठाम राहिले. शहरात जाऊन मिळेल ते काम केले. महिलांनी भांडी - धुण्याचे काम केले. या आंदोलनाची दखल घेऊन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी चरीला जाऊन आंदोलकांची भेट घेतली. जुलूम बंद पाडण्यासाठी कायदा करण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले व त्यांनी कूळ कायदा करण्यास शासनास भाग पाडले. अखेर १९३९ मध्ये हा संप मागे घेण्यात आला.

चरी कोपरच्या सभेत शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन करण्यात आले. २५ गावातील शेतकऱ्यांनी शेती न कसण्याचा निर्णय घेतला. तब्बल सहा वर्ष हा संप सुरू होता. अनेकांची उपासमार झाली. काहींनी एक वेळ जेवण करून दिवस काढले परंतु सरकारच्या दबावाला बळी पडले नाहीत. अखेर तत्कालीन इंग्रज राजवटीतील सरकारला संपाची दखल घ्यावी लागली. शेतकऱ्यांच्या मागण्या मान्य झाल्यानंतर सहा वर्षांनी १९३९ मध्ये हा संप मिटला. या संपामुळे राज्यात कूळ कायदा तयार करण्यात आला होता. दापोली तालुक्यात कूळ कायद्याने अन्यायकारक  खोती पद्धत संपवली.

==ऐतिहासिक दाभोळ बंदर==

दाभोळ-दापोलीकडून दाभोळ गावात प्रवेश करताना सडयावरून खाली दिसणारे मनोहरी दृश्य कुणालाही वेड लावेल. चिपळूणकडून येणारी वाशिष्टी नदी, पलीकडील डोंगरावरचा गोपाळ गड किल्ला, टाळकेश्वराच्या देवळाचे शिखर, दाभोळकडील बाजूचे मशिदीचे मिनार, शिळावरचे मारुती मंदिर, समुद्रकिना-याला लागूनच वाढलेले सुरूचे दाट वन आणि खाडीच्या किनारपट्टीत वाढलेले उंच माड, आपल्या हिरव्यागार झावळय़ांचा गुच्छ करून वा-याच्या झुळकीने येणा-यांचे स्वागत आणि जाणा-यांना निरोप देताना दिसतात. सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळी तर ही शोभा अवर्णनीय असते. कोकणातल्या समुद्राकाठच्या कुठल्याही खेडयात साधारणत: असेच वातावरण असते. पण दाभोळच्या या पार्श्वभूमीला प्रचंड घडामोडींच्या इतिहासाला रक्तरंजित गूढ पडदा आहे. भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर दाभोळ इतके जुने आणि प्रसिद्ध बंदर नव्हते. दाभोळ किना-यावर सध्या कार्पोरेट जगताचे लक्ष केंद्रित झाले असून येथे मुंबई प्रवासी बोट पुन्हा सुरू झाल्यास पर्यटन उद्योगालाही चालना मिळणार आहे. कोकणातली पहिली दाभोळ-धोपावे ही प्रवासी फेरी बोट माजी आ. डॉ. चंद्रकांत मोकल यांच्या प्रयत्नाने सुरू झाल्याने येथे पर्यटकांचा ओघ वाढला आहे.

टॉमेलीच्या सर्वात जुन्या नकाशात दाभोळचा उल्लेख आहे. दक्षिण भारतातील बहुसंख्य मुस्लिम यात्रेकरू मक्केला जाण्यासाठी दाभोळ बंदरात येत . त्यामुळे दाभोळला बाबुलहीद म्हणजे मक्केचा दरवाजा म्हणत. इथला तलम वस्त्रांचा व्यापार मोठा होता. अत्यंत कसबी कारागीर इथे वस्त्र विणत असत. अगदी १०० वर्षापूर्वीपर्यंत इथला साळीवाडा गजबजलेला होता आणि घोटय़ांच्या लयबद्ध ठोक्यांवर इथे सुंदर वस्त्र विणली जात होती. शिवशाहीतील आरमारात येथील भंडारी समाजाचे प्रमुख होते. अशा इतिहासाच्या ब-याच खाणाखुणा येथील किनारपट्टीत, डोंगरावर, सपाटीवर सर्वत्र दिसून येतात.

तेराव्या शतकापर्यंतचा दाभोळचा इतिहास चौल, शिलाहार आणि अशाच हिंदू राजवटीचा इतिहास आहे. मात्र पश्चिम किनारपट्टीवरील या सुरक्षित बंदराची माहिती परदेशीयांना झाली आणि या बंदरावर समुद्रमार्गे पोर्तुगीज, डच, हबशी, तुर्क, इराणी यांची सतत आक्रमणे होत राहिली. तेराव्या शतकाच्या मध्यापासून सोळाव्या शतकाच्या अखेपर्यंत जवळपास ३०० वर्षापासून अधिक काळ मुसलमानी सत्तांचा अंमल दाभोळवर राहिला होता. त्यातील काहींनी आपल्या सत्तेत आणि कारभारात येथील लोकांना सामावून घेऊन सुखाचा राज्यकारभार केला. येथील मुस्लिम सत्ताधीशांनाही बाहेरच्या तुर्की, हबशी, शिया यांच्याशी युद्धे करावी लागली आणि इथे हजारोंची कत्तल वेळोवेळी झाली. त्यामुळे दाभोळच्या बहुसंख्य भागात जिकडेतिकडे कबरीच कबरी दिसतात. दाभोळच्या पश्चिमेला समुद्रकिनारी आणि डोंगरावर शिया मुसलमानांची असंख्य थडगी दिसतात.

३-४ शतकांच्या प्रदीर्घ कालखंडात ज्यांनी चांगला राज्यकारभार केला, जे लढाईत शहीद झाले, त्यांची गणना साधुसंतात झाली. त्यांचे दर्गे बांधण्यात आले. दाभोळ परिसरातील देर्दे हद्दीत असलेल्या अमीरूद्दीन बालापीर (बाला म्हणजे उंच ठिकाण) हा हिंदू-मुसलमानात विशेषतः दर्यावर्दी समाजात अत्यंत आदराचे स्थान असलेला पीर समुद्रसपाटीपासून आठशे फूट उंचीवर आहे. दाभोळ गावातला सर्वात प्रसिद्ध पीर म्हणजे आझमखान पीर, या पिराला १८७४ सालात ब्रिटिश सरकारने दिलेली १८ रुपयांची सनद आजही चालू असून या दग्र्याचे पुजारी इनुस मुजावर यांना मिळते.

बालापीरलाही १८७० पासून ३० रुपयांची सनद असून ती परंपरेने नवसे येथील मुजावर घराण्यास मिळते. आझमखान पीर हे ठिकाण दाभोळच्या मध्यभागी एका डोंगराच्या पायथ्याशी आहे. निसर्गाच्या कुशीतील अत्यंत शांत ठिकाणी झाडीमध्ये हा दर्गा आहे. याच्या आजूबाजूला असलेल्या लहान-मोठया असंख्य कबरी आणि तेथील निरव शांतता गूढ वाटते. मन अंतर्मुख करते. विशेषतः आझमखानच्या भव्य कबरीजवळ उभे राहिले की, इथे काही इतिहास घडला असावा याचा सहज साक्षात्कार होतो. इनुस मुजावर यांच्याजवळ ११० वर्षापूर्वीची एक हस्तलिखित वही सापडली. त्यातील पार्शियन आणि उर्दू मजकूर माझे मित्र आफाक कुरेशी आणि समशुद्दीन बामणे यांच्या सहकार्याने वाचून काढली. त्यात आझमखान यांच्याविषयी लिहिले आहे. मुजावर यांच्याकडील जुन्या हस्तलिखित आझमखान हुरमुजहून धर्म प्रचारासाठी हिजरी सन ६८९ मध्ये आले असे आहे. परंतु, बर्जेस यांच्या फिरस्तामध्ये आझमखान हिजरी ९०० मध्ये म्हणजे इ. स. १४९४ मध्ये आल्याची नोंद आहे. त्या वेळी कोकणात नागोजीराव यांचे राज्य होते. नागोजीने रत्‍नागिरीपासून समुद्रात आणि जमिनीवर या परकियांशी टक्क र दिली. दाभोळला तुंबळ रणसंग्राम झाला. त्यात आझमखान मरण पावले. परंतु, नागोजीचा पराभव झाला. त्याआगोदर (१३४७ ते १५००) येथे बहामनी राजवटीत दाभोळचे नाव मुस्तफाबाद होते. आझमखान याच्या मुलाने ते बदलून हामजाबाद असे ठेवले. येथील जंगल साफ केले आणि गाव नव्याने वसवले, सुधारणा केल्या, बाजार सुरू केला. आझमखान यांचे शिर तवसाळ येथे आहे आणि धड दाभोळला आहे. त्याचा उर्स २७ रजाब (शबेमेराज) मोठया इतमानाने साजरा होतो.

१९४९ साली औरंगजेबाच्या कारकिर्दीमध्ये त्याचा या जिल्हय़ाचा सुभेदार पीर अहमद अब्दुल्ला याने बांधलेली जुम्मा मशिदही भग्नावस्थेत आहे आणि तिसरी एक जुनी प्रचंड मशिद समुद्रकिनारी सादत अली यांच्या स्मरणार्थ १५५८ मध्ये बांधलेली आहे. या दोन्ही वास्तू शियापंथी असल्याचा कयास आहे. जामा मशिदीसमोर मिळालेला शिलालेख मुंबईच्या प्रिन्स ऑफ वेल्स म्युझियममध्ये ठेवण्यात आला आहे. दाभोळच्या धक्क्यावर उतरताच उभी असलेली जुनी ऐतिहासिक भव्य मशिद आपले लक्ष वेधून घेते.

मुंबईचा [[भाऊचा धक्का]] सोडल्यास ज्या धक्क्याला थेट बोट लागत असे, असे कोकणातले एकमेव बंदर म्हणजे [[दाभोळचा धक्का]]. कोकण किना-यावर हाजी कासम कंपनीने ज्या बोटी आणल्या त्यातील ‘टिळक’ व ‘बुवा’ या बोटी एकमजली होत्या. त्या कोळशावर चालत असत. अलिबाग, रेवदांडा, बोर्ली, जंजिरा, दाभोळ, जयगड, मुसाकाझी, जैतापूर, विजयदुर्ग, देवगड, मालवण, वेंगुर्ला, गोवा अशा बंदरातून त्यांचा प्रवास होता. त्यानंतर दी बॉम्बे स्टीम नेव्हिगेशन कंपनीने बोटी सुरू केल्या. मुंबईला भाऊचा धक्का  पहिल्यांदा बांधल्यानंतर १८९८ साली सुमारास दाभोळचा धक्का बांधला गेला. त्यानंतर आरसीसी धक्का १९६८-६९ साली केंद्र सरकारने बांधला. १२ जानेवारी १९६९ साली तत्कालीन केंद्रीय मंत्री व्ही. के. आर. व्ही. राव यांच्या हस्ते उद्घाटन झाले आणि त्यानंतर बोट वाहतूक तिस-या दिवसापासून बंद झाली ती कायमचीच, अशी माहिती येथील जाणकार देतात.

==दापोली कृषी विद्यापीठ==

* स्थापना
कोकणातील शेती, पशुसंवर्धन आणि मत्स्य व्यवसाय यांचा विकास करून येथील ग्रामीण लोकांची आर्थिक उन्नती करण्यास मदत व्हावी, या उद्देशाने महाराष्ट्र शासनाने 18 मे 1972 रोजी दापोली येथे कोकण कृषी विद्यापीठाची स्थापना केली. त्यावेळी या विद्यापीठाकडे दापोलीचे कृषी महाविद्यालय, मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय आणि कोकणातील १६ संशोधन केंद्रे होती. दोन वर्षांनी कोकणातील तीन शेती शाळाही या विद्यापीठाच्या अधिपत्याखाली देण्यात आल्या. गेल्या 42 वर्षात विद्यापीठाच्या शिक्षण, संशोधन आणि विस्तार शिक्षण कार्याचा लक्षणीय विस्तार झाला. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ हे देशातील सर्वोत्कृष्ट संस्था पुरस्कार प्राप्त केलेले अग्रगण्य कृषी विद्यापीठ आहे.
या विद्यापीठाने अगदी स्थापनेपासून कोकणातील शेतकऱ्यांच्या कृषी विषयक गरजांना प्राधान्य देऊन संशोधन केले आणि हे उपयुक्त संशोधन कोकणातील सर्वसामान्य शेतकऱ्यांपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचविण्यासाठी विविध विस्तार शिक्षण उपक्रम राबविले. त्याचाच परिणाम म्हणून कोकणातील शेतीत क्रांतीकारी परिवर्तन होत आहे. मुंबई-पुण्यासारख्या महानगरांकडे नोकरीसाठी धावणारा तरुणवर्ग आता कोकणात स्थिरावत असून शेती व्यवसायाकडे वळू लागला आहे. इतकेच नाही, तर कोकणातील अनेक प्रगतीशील शेतकऱ्यांना राज्य व राष्ट्रीय पातळीवरील विविध पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे.

* विस्तार
विद्यापीठाचे मुख्य केन्द्र दापोली येथे असून, महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील ठाणे, पालघर, रायगड, रत्‍नागिरी, सिंधुदूर्ग आणि बृहन्मुंबई हे जिल्हे विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रात येतात. दिनांक 12 फेब्रुवारी 2001 रोजी कोकणचे सुपुत्र आणि द्रष्टे लोकनेते कै. डॉ. बाळासाहेब सावंत यांचे नाव या विद्यापीठाला दिले गेले. राज्यात पशुवैद्यक विद्यापीठाची स्थापना झाल्यानंतर मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय त्या विद्यापीठाकडे गेले. आजमितीस या विद्यापीठामध्ये कृषी, मत्स्य आणि कृषी अभियांत्रिकी अशा तीन विद्याशाखा आहेत.

* अभ्यासक्रम
दापोली (रत्‍नागिरी) येथे कृषी, कृषी अभियांत्रिकी, वनशास्त्र आणि उद्यानविद्या तसेच रोहा (रायगड) येथे काढणी पश्चात व्यवस्थापन पदव्युत्तर अभ्यासक्रम व मुळदे (सिंधुदूर्ग) येथे उद्यान महाविद्यालय अशी सहा घटक महाविद्यालये असून रत्‍नागिरी येथे मत्स्य महाविद्यालय आहे. याशिवाय विद्यापीठाची मान्यताप्राप्त सहा कृषी व एक उद्यानविद्या महाविद्यालय, दोन कृषी पणन व व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालये, चार अन्नतंत्र महाविद्यालये, चार जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय आणि एक कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालय कार्यरत आहे. अशाप्रकारे आठ विषयांतील पदवी शिक्षणाची सोय विद्यापीठाने उपलब्ध केली आहे. याशिवाय, कृषी विद्याशाखेमध्ये अकरा विषयांत, मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयांत आणि कृषी अभियांत्रिकी विद्याशाखेत पाच विषयात पदव्युत्तर शिक्षणाची सोय उपलब्ध आहे. त्याचप्रमाणे कृषी विद्याशाखेत नऊ आणि मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयात पीएच्.डी. शिक्षण दिले जाते.
कृषी अभियांत्रिकीच्या तीन विषयात पीएच्.डी. शिक्षणाची सुविधा सुरू आहे. विद्यापीठाच्या निम्नस्तर कृषी विद्याशाखेंतर्गत रायगड जिल्ह्यातील रोहा आणि रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील लांजा येथे विद्यापीठाची घटक कृषी तंत्र विद्यालये आहेत. शिवाय पालघर जिल्ह्यातील कोसबाडहिल येथील दोन कृषी तंत्र विद्यालये तसेच 34 खाजगी मान्यताप्राप्त कृषी तंत्र विद्यालये कार्यरत आहेत. घटक तंत्र विद्यालयामध्ये दोन वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्रज्ञान पदविका अभ्यासक्रम तर विना अनुदानित तंत्र विद्यालयामध्ये 3 वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्र निकेतन अभ्यासक्रम शिकविला जातो. तसेच शिरगांव (रत्‍नागिरी) येथे मत्स्य अभियांत्रिकी पदविका अभ्यासक्रम आहे याशिवाय बागकाम तंत्रज्ञान प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमही शिकविला जातो.

==दापोली पर्यटन स्थळे==
[[File:केशवराज मंदिर, आसूद.jpg|thumb|केशवराज मंदिर, आसूद]]
[[File:केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र.jpg|thumb|केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र]]

* दाभोळ बंदर - दाभोळ हा एक बंदर आहे जो दापोलीच्या 28 किमी (17 मैल) दक्षिणेला आहे. दाभोल जवळ दाभोळ पॉवर प्लांट एनरॉन आहे.  रत्‍नागिरी गॅस ऍण्ड पॉवर प्रायव्हेट लिमिटेड (आरजीपीपीएल) ने हा प्रकल्प ताब्यात घेतला आहे. वीज स्टेशन भारत सर्वात मोठी ऑपरेटिंग गॅस आधारित संयुक्त चक्र वीज स्टेशन आहे.


* हरणई बंदर - हे महाराष्ट्रातल्या मासेबाजारांतील सर्वात मोठे पुरवठादार मानले जाते. लॉबस्टर आणि कोळंबीसह अनेक प्रकारचे समुद्री खाद्यपदार्थ येथे उपलब्ध असतात.&lt;br /&gt;


* कड्यावरचा गणपती - आंजर्ले कड्यावरचा गणपतीसाठी प्रसिद्ध आहे. या प्राचीन आणि भव्य गणेश मंदिराची उभारणी सुमारे 1150च्या सुमारास लाकडी खांबांवर केली होती. 1768 ते 1780च्या कालखंडात याचे नूतनीकरण करण्यात आले. नारळाची झाडे, सुपारी वृक्ष, सुवर्णदुर्ग किल्ला, निळा समुद्र आणि आसपासच्या टेकड्यांवरील घनदाट जंगलांचे ईथुन भव्य दृश्य दिसते&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/aanjarle-kadyavarcha-ganpati-dapoli/|title=Kadyavarcha Ganpati Mandir {{!}} Temples in dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;


* श्री केशवराज मंदिर - हे ठिकाण दापोली आणि आसुद पुल दरम्यान आहे. प्रवेश डबकेवाडीमार्गे आणि लहान नदी ओलांडून पुढे गेल्यावर, खडतर चढावा मार्गे आहे. या उंचीवर, ताजे पाणी एक आश्चर्यकारक गोष्ट आहे आणि वृक्षाच्या खोडापासून उगम आहे असे म्हणले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dapoli-keshavraj-temple/|title=Keshavraj Temple {{!}} Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;

केशवराज मंदिर हे विष्णूच्या केशव रूपाला समर्पित आहे. मंदिराच्या परिसरात हिरवेगार जंगल असून पक्ष्यांचा किलबिलाट वातावरण आनंददायी बनवतो. मंदिरात काळ्या दगडाची केशवराजाची मुर्ती आहे आणि सुंदर लाकडी मंडप आहे. मंदिराजवळ एक काळ्या दगडातील गोमुख आहे, ज्यातून सतत पाणी वाहते. हे पाणी डोंगरातून येते आणि गोमुखातून निघते. परिसरात आंब्याची झाडे आहेत, ज्यामुळे उन्हाळ्यात त्याचा सुगंध अनुभवता येतो. केशवराज मंदिर हे एक शांत आणि निसर्गरम्य ठिकाण आहे, जिथे भक्त आणि पर्यटक दोन्ही धार्मिक तसेच नैसर्गिक सौंदर्याचा अनुभव घेऊ शकतात.&lt;ref&gt;[https://hostedopen.com/keshavraj-temple-dapoli-complete-information-in-marathi/ केशवराज मंदिर दापोली माहिती] hostedopen.com/&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;


* मुरुड बीच - मुरुड हा दापोलीपासून जवळजवळ 12 किमी (7.5 मैल) समुद्रसपाटीवरील लहान गाव आहे.&lt;br /&gt;


* पन्हाळेकाजी लेणी - दापोली-पांगारी रस्त्यावर स्थित, पन्हाळेजी गुहांमधे खेड मार्गे किंवा वाकवली आणि टेटवली  येथुन प्रवेश करता येतो. कोटजाई आणि धाकटी नद्यांच्या संगमाजवळ हे स्थान खोल दरीमध्ये आहे. तेथे सुमारे 29 कोरीव लेणी आहेत.&lt;br /&gt;


* पालगड - मंडणगडपासून साधारण बारा किलोमीटर अंतरावर दापोली तालुक्यातील पालगड येथे पूज्य साने गुरुजींचे जन्मगाव आहे. या ठिकाणी पारंपरिक कोकणी पद्धतीच्या स्मारकात गुरुजींच्या जिवनातील अनेक प्रसंग छायाचित्रांच्या रूपात प्रदर्शित करण्यात आले आहेत. गावातील प्राथमिक शाळेत गुरुजींचे प्राथमिक शिक्षण झाले होते. ट्रेकींगची आवड असल्यास गावालगतच असलेल्या पालगड किल्ल्यावर जाऊन प्राचीन अवशेष पाहता येतात. मात्र किल्ल्याची भटकंती करतांना स्थानिकांची मदत अवश्य घ्यावी.


* सुवर्णदुर्ग किल्ला – सुवर्णदुर्ग हा जलदुर्ग हर्णे बंदरापासून साधारणपणे १ किमी अंतरावर समुद्रात असलेल्या बेटावर बांधलेला आहे. ह्या किल्ल्याचे प्रवेशद्वार गोमुखी पद्धतीचे आहे. किल्ल्याला १५ बुरुज असून किल्ल्याची तटबंदी अजूनही सुस्थितीत आहे. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराच्या उजव्या तटावर मारुतीची मूर्ती आणि पायरीवर कासव कोरले आहे. किल्ल्यावर वाड्याचे अवशेष असून धान्यकोठारे, पाण्याचे तलाव आणि टाके आहे. ह्या किल्ल्याचे बांधकाम शिलाहारकालीन असून १६व्या शतकात किल्ला आदिलशाहीच्या ताब्यात होता. १६६० च्या सुमारास हा किल्ला शिवाजीमहाराजांनी स्वराज्यात सामील केला आणि डागडुजी करून किल्ला बळकट केला.&lt;br /&gt;


* कनकदुर्ग, फतेदुर्ग आणि गोवा किल्ला – हे तिन्ही किल्ले सुवर्णदुर्ग किल्ल्याचे संरक्षण करण्यासाठी हर्णे समुद्रकिनाऱ्यावर बांधले आहेत. तिन्ही किल्ले चिंचोळ्या भूभागाने हर्णे बंदराला जोडले आहेत. फतेदुर्गाची समुद्राच्या दिशेला असलेली थोडीशी तटबंदी आणि कनकदुर्ग व फतेदुर्ग यांना जोडणारा दगडी पूल  वगळता बाकी वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झाल्या आहेत. किल्ल्यावर सद्यस्थितीत कोळी लोकांची वसाहत आहे. कनकदुर्ग किल्ला समुद्रात घुसलेल्या कातळाच्या माथ्यावर बांधला आहे. किल्ल्यावर जाण्यासाठी पायऱ्या असून जवळच डाव्या हाताला दगडी बुरुज आहे. किल्ल्यावर पाण्याची टाकी आणि थोडीशी तटबंदी साबूत आहे. सद्यस्थितीत किल्ल्यावर दीपगृह आहे. तिन्ही किल्ल्यांमध्ये बऱ्यापैकी सुस्थित असलेला किल्ला म्हणजे गोवा किल्ला.&lt;br /&gt;


* पर्णालक दुर्ग – हा किल्ला पन्हाळेकाजी लेण्यांच्या वरच्या भागात एका टेकडीवर आहे. हा भूप्रदेश साधारणपणे ११व्या शतकात शिलाहार राजांनी आपल्या वर्चस्वाखाली आणला. शिलाहार राजा अपरादित्य (इ.स. ११२७ ते ११४८) याने कदंब राजसत्तेकडून हा भूभाग जिंकून घेतला. अपरादित्यने आपला मुलगा विक्रमादित्य याला कोकण प्रांताचा अधिपती बनवले. आजचे पन्हाळे गाव ही शिलाहारांची राजधानी. त्यावेळी गावाचे नाव होते प्रणालक. म्हणून हा प्रणालक दुर्ग. किल्ल्यावर असलेल्या वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झालेल्या आहेत. किल्ल्यावर झोलाईदेवीचे मंदिर आहे. शासनाने डांबरी रस्ता बांधला असल्यामुळे झोलाई देवीच्या मंदिरापर्यंत गाडी घेऊन जाता येते. पण ज्यांना किल्ला चढायचा असेल त्यांनी पन्हाळे गावाच्या थोडे पुढे एक वाट डावीकडे जाते, त्या वाटेने किल्ला चढायला सुरुवात करावी. हा किल्ल्यावर जाणारा राजमार्ग. या वाटेने जाताना पायऱ्या चढाव्या लागतात. पायऱ्यांच्या वाटेवर एक पाण्याचे टाक सुद्धा आहे. येथे किल्ला होता हे सांगणारे दोनच अवशेष आपल्याला दिसतात आणि ते म्हणजे पायऱ्या आणि पाण्याचे टाके.&lt;br /&gt;


* उन्हवरे / फरारे - गरम पाण्याचे कुंड  (स्प्रिंग्स) दापोलीपासून 35 किमी (22 मैल) उंचावर गावात नैसर्गिक गरम पाण्याचे झरे आहेत. वकावली पासून 21 किमी (13 मैल) व टेटवली पासून 17 किमी (11 मैल) अंतरावर आहेत. आसपासच्या भागातले लोक व पर्यटक येथे येतात जे गरम सल्फर वॉटर स्प्रिंग्समध्ये आंघोळ करण्यासाठी येतात, त्वचेचे आजार या गरम पाण्याने बरे होतात.


* श्री वाघेश्वर मंदिर – केशवराज मंदिरापासून अवघ्या २-३ किमी वर वाघेश्वराचे हेमाडपंथी मंदिर आहे. मंदिराच्या सभागृहात लाकडी खांब असून त्यांच्यावर पुराणातील प्रसंग कोरलेले असून गाभाऱ्यात असलेले शिवलिंग स्वयंभू आहे. मंदिराच्या परिसरात गणपती, काळभैरव आणि झोलाईदेवी इ. देवतांची मंदिरे आहेत. वाघेश्वर मंदिर नदीच्या काठावर *असून नदीला सुंदर घाटसुद्धा बांधला आहे.&lt;br /&gt;


* श्री विमलेश्वर मंदिर - हे आंजार्ले जवळील मुर्डी गावात स्थित आहे, काड्यावराचा गणपती पासून फक्त 1 किमी. मंदिर सुमारे 1200 वर्षे जुने आहे आणि बांधकाम अजूनही मजबूत आहे.&lt;br /&gt;


* श्री चंडिकादेवी मंदिर, दाभोळ
दापोलीपासून 30 किलोमीटर अंतरावर श्री चंडिकादेवीचे जागृत देवस्थान आहे. दाभोळच्या खाडीपासून 5 किलोमीटरवर हे मंदिर आहे. हिरव्यागार परिसरात डोंगरातील एकसंध पाषाणात कोरीव काम करून देवीची मुर्ती आणि गाभारा उभारण्यात आला आहे. मंदिराच्या दारातच भव्य प्रवेशद्वार आणि दिपमाळ आहे. नंदादीपाच्या प्रकाशात गुहेत जाऊन देवीचे दर्शन घ्यावे लागते. मंद प्रकाशात दिसणारी देवीची मुर्ती नजरेत साठवून घ्यावीशी वाटते. नंदादीपांनी प्रकाशीत गुहेतील वाटही तेवढीच सुंदर दिसते. गुहेत प्रदक्षिणा मार्ग तयार करण्यात आला आहे. गाभाऱ्यात विजेचा वापर केला जात नाही. मंदिराशेजारी असलेल्या आणखी एका गुहेतून पाण्याचा मोठा प्रवाह बाहेर आलेला दिसतो. भाविक या ठिकाणी स्नानदेखील करतात. हा प्रवाहकुंड पांडवकालीन आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मंदिराला भेट दिल्याचे येथे सांगितले जाते.&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dabhol-chandika-temple/|title=chandika mandir dabhol {{!}} chandika mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;


* कर्दे बीच — डॉल्फिन निरीक्षणासाठी प्रसिद्ध. कर्दे समुद्रकिनाऱ्याला “डॉल्फिन वॉचिंग गॅलरी” म्हटलं तर चुकीचं ठरणार नाही. पहाटेच्या बोटीवर बसून समुद्रात शिरलं की अचानक डॉल्फिन्सचा एक थवा डोकं वर काढतो. &lt;ref&gt;https://hostedopen.com/dapoli-tourist-places-guide/&lt;/ref&gt;


==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

1.^ &quot;दापोली विकासपिडीया&quot;.
2.^ &quot;District Census Handbook&quot; (PDF). Census of India. p.&amp;nbsp;44. Retrieved 16 April 2016.
3.^ Dapoli sets example by shunning plastic - The Times of India on Mobile http://timesofindia.com/city/pune/Dapoli-sets-example-by-shunning-plastic/articleshow/14221597.cms

[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>ox5kd3zi9p6xmpefaphu24egakotnmk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690865</id>
      <parentid>2690864</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:08:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* ऐतिहासिक दाभोळ बंदर */</comment>
      <origin>2690865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69266" sha1="2ddnqfvnt0ubbds1t77g4sj0lzfvnmc" xml:space="preserve">{{हा लेख|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुका|दापोली (निःसंदिग्धीकरण)}}
{{गल्लत|दापोली शहर}}
{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = दापोली तालुका
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव   = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|मेट्रो                      = &lt;!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --&gt;
|आकाशदेखावा                 = India Maharashtra location map.svg
|आकाशदेखावा_शीर्षक            = महाराष्ट्रराज्य 
|अक्षांश = 
|रेखांश=
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = कोकण 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = ४१५७१२
|पिन_कोड                   = ०२३५८
|आरटीओ_कोड                = महा -०८
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}
'''दापोली तालुका''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. [[दापोली शहर]] त्याचे मुख्यालय आहे. दापोली हे मुंबईपासून २१५ किलोमीटर (१३५ मैल) अंतरावर आहे.

दापोलीला कॅम्प दापोली असे म्हणले जाते कारण ब्रिटिशांनी दापोलीला त्यांचा शिबिराची (कॅम्प)ची स्थापना केली होती. बऱ्याच उच्च पदवी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांची अधिकार गावे या टाऊनमध्ये होती. 
* दापोलीत [[बाळासाहेब  सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ]] हे भारतातील सर्वात मोठे कृषी  विद्यापीठ आहे. 
दापोली तालुका व शहर हे दापोली नगर परिषदेने प्रशसित आहे. दापोली शहराची गावदेवी [[कालकाई देवी]] आहे. शहरातील [[काळकाईकोंड]] या ठिकाणी गावदेवीचे मंदिर आहे. मौजेदापोली गावची [[जानाई गावदेवी]] आहे. दापोलीला जाण्यासाठी मुंबई-गोवा महामार्गावरून म्हाप्रळ-मंडणगड-पालगडमार्गे रस्ता आहे. मंडणगड-दापोली हे अंतर 30 किलोमीटर आहे. मुंबई-गोवा महामार्गावरील [[खेड]] शहरातून दापोली 35 किलोमीटर अंतरावर आहे.

==हवामान==
तालुक्यात मे महिन्यात सरासरीपेक्षा जास्त तापमान असेल.उष्णतेच्या लाटा नेहमीप्रमाणे असतील.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, गुरुवार दिनांक ०२ मे २०२४.&lt;/ref&gt;
== कॅम्प दापोलीचा इतिहास ==
१८१८ ते १८१९ च्या दरम्यान ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने ''कॅम्प दापोली'' हे लष्करी ठाणे वसवले. संपूर्ण कोकण पट्टयात दापोली कॅम्प हे तेव्हाच्या काळातले इंग्रजांचे एकमेव सुरक्षित व सोयीस्कर ठिकाण समजले जात असे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/camp-dapoli-history/|title=कॅम्प दापोलीची गोष्ट|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.

== स्थान ==

दापोली शहर व ग्रामीण भाग हा सह्याद्रीच्या पायथ्याचा खेड रांगेतून वेगळा आहे. दापोली तालुक्याला सुमारे ५० किलोमीटर (३५ मैल) [[केळशी|केलशी]], [[बुरोंडी]] ते [[दाभोळ|दाभोळच्या]] बंदरा पर्यंत समुद्र किनारा आहे. किनारपट्टी कोकणच्या इतर भागापेक्षा सामान्य वैशिष्ट्यांमधे फारशी भिन्न आहे. प्रमुख नद्या उत्तरेला [[भारजा]] आणि दक्षिणेला [[वशिष्ठी]] आहे. [[जोगेळे]] नावाची एक छोटी नदी आहे जी [[सारंग]] गावात समुद्राला मिळते. शहराच्या ८०० फुट  (२४० मिटर)च्या समुद्रसपाटीवर आहे. अरबी समुद्रापासून ८ किलोमीटर अंतरावर आहे.

हिरव्यागार डोंगररांगांवर ठिपक्यासारखी दिसणारी घरे, मोकळी हवा आणि शहरातून फेरफटका करतांना दिसणारे विविध रंगी पुष्पसौंदर्य हे दापोली शहराचे वैशिष्ट्य आहे. शहराच्या गजबजाटापासून दूर निसर्गाचे वरदान लाभलेल्या या शहराचे सौंदर्य पर्यटकांसाठी आकर्षण आहे. थंडगार हवेमुळे हे शहर '[[मिनी महाबळेश्वर]]' म्हणून ओळखले जाते.
पावसाळ्यात दापोली परिसराची भटकंती करताना [[बहावा]], [[पेव]], [[दयाळू]], [[अग्निशिखा]], मधूनच डोकविणारी विविधरंगी [[जास्वंद]] अशा अनेक फुलांचे सौंदर्य डोळ्याचे पारणे फेडते. समुद्र सपाटीपासून साधारण आठशे फूट उंचीवर असलेले हे शहर इंग्रजांच्या काळात '[[दापोली कॅम्प]]' म्हणून परिचित होते. सुंदर समुद्र किनारे, किनाऱ्यावर हिवाळ्यात येणारे '[[सी गल]]' पक्षी, याच दरम्यान मधूनच घडणारे [[डॉल्फीन|डॉल्फीनचे]] दर्शन, समुद्र किनारचा मासोळी बाजार, [[ऐतिहासिक]] [[गड-किल्ले]] आणि इमारतींसाठी दापोली तालुका प्रसिद्ध आहे. अनेक थोर व्यक्तिमत्त्वांची खाण म्हणून हा परिसर ओळखला जातो.

मंडणगडहून कोकण भ्रमंती सुरू केल्यास [[वेळास]]-[[केळशी]]-[[आंजर्ले]]-[[मुरुड]]मार्गेदेखील दापोलीला येणे शक्य आहे. वेळास-दापोली हा दोन तासांचा प्रवास आहे.

==दापोली शहर==

आसूद गावापासून दापोली केवळ 6 किलोमीटर अंतरावर आहे. दापोली थंड हवचे ठिकाण म्हणून प्रसिद्ध आहे. दापोलीला आल्यावर कोकण कृषी विद्यापीठाला आवर्जुन भेट द्यावी. 1972 मध्ये स्थापन झालेल्या या विद्यापीठात कृषी क्षेत्राशी निगडीत अनेक नवे प्रयोग अचंभीत करणारे तेवढेच शेतीत रुची असणाऱ्यांसाठी उपयुक्त आहेत. विद्यापीठातील विविध उद्यानांची रचनादेखील तेवढीच सुंदर आहे. विद्यापीठाच्या माहिती केंद्रात कृषी प्रदर्शन पाहता येते.
दापोली परिसरातील फळबागांचा उपयोग करून अनेक ठिकाणी कृषी पर्यटन केंद्रे विकसीत करण्यात आली आहेत. या पर्यटन केंद्रांमधून झाडावरून नारळ काढणे, जलक्रीडा, बैलगाडीची सफर, कलम करणे, नारळ सोलणे, चूलीवर स्वयंपाक करणे, रात्री जाखडी खेळणे, कोकणी भोजन प्रकार आदी सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातात. कृषी पर्यटन केंद्रात दिवस घालविल्यास 'कोकणी लाईफस्टाईल'ची मजा लुटता येते.

==दापोली तालुक्यातील गावे==

#[[अडखळ]]
#[[आगरवायंगणी]]
#[[आघारी]]
#[[आडे]]
#[[आसोंड]] 
#[[आवाशी]] 
#[[आपटी (दापोली)]]
#[[आसूद]]
#[[आतगाव]]
#[[आंजर्ले]]
#[[आंबवली खुर्द]]
#[[आंबवली बुद्रुक]]
#[[इनामपांगारी]]
#[[इलणे]]
#[[उंबार्ली]]
#[[उटंबर]]
#[[उन्हवरे (दापोली)]]
#[[उर्फी]]
#[[उसगाव (दापोली)]]
#[[उंबरघर]]
#[[उंबरशेत]]
#[[ओणनवसे]]
#[[ओणी (दापोली)]]
#[[ओलगाव]]
#[[करजगाव]]
#[[करंजाणी]]
#[[करंजाली]]
#[[कर्दे]]
#[[कलंबट]]
#[[कळकी]]
#[[कवडोली]]
#[[कात्रण]]
#[[कादिवली]]
#[[कांगवई]]
#[[किन्हळ]]
#[[कुडावळे]]
#[[कुंभवे]]
#[[कॅम्प दापोली]]
#[[केळशी]]
#[[केळील]]
#[[कोळथरे]]
#[[कोळबांद्रे]]
#[[कोंगाळे]]
#[[कोंढ्ये]]
#[[खारवते]]
#[[खेर्डी]]
#[[गव्हे]]
#[[गावतळे]]
#[[गावरई]]
#[[गिम्हवणे]]
#[[गुडघे]]
#[[चांदिवणे (दापोली)]]
#[[चिखलगाव]]
#[[चिंचाली]]
#[[चंडिकानगर]]
#[[जामगे]]
#[[जालगाव]]
#[[जुईकर]]
#[[जोगळे]]
#[[टालसुरे]]
#[[टांगर]]
#[[टेटवली]]
#[[डवली]]
#[[ताडाचाकोंड]]
#[[ताडील]]
#[[तामसतिर्थ]]
#[[तामोंड]]
#[[तेरेवायंगणी]]
#[[तुरवडे]]
#[[तेलेश्वर]]
#[[दमामे]]
#[[दळखण]]
#[[दाभिळ (दापोली)]]
#[[दाभोळ]]
#[[दुमदेव]]
#[[देगाव (दापोली)]]
#[[देर्दे]]
#[[देहेन]]
#[[देवके]]
#[[धानकोली]]
#[[नवशी]]
#[[नवसे]]
#[[नानटे]]
#[[नारगोली]]
#[[निगडे (दापोली)]]
#[[पंदेरी]]
#[[पन्हाळेकाजी]]
#[[पाचवली]]
#[[पडले]]
#[[पालगड]]
#[[पावनळ]]
#[[पांगारी तर्फे हवेली]]
#[[पीचडोली]]
#[[पिसई]]
#[[पोफलवणे]]
#[[पंचनदी]]
#[[पंढरी (दापोली)]]
#[[फणसु]]
#[[फरारे]]
#[[बांधतिवरे]]
#[[बुरोंडी]]
#[[बोरघर (दापोली)]]
#[[बोरथल]]
#[[बोरीवली (दापोली)]]
#[[बोंडीवली]]
#[[ब्राह्मणवाडी (दापोली)]]
#[[भडावळे]]
#[[भाटघर]]
#[[भाटी]]
#[[भानघर]]
#[[भोपण]]
#[[भोमडी]]
#[[मळे प्रभाकर पां]]
#[[डुरंग]]
#[[महाळुंगे (दापोली)]]
#[[माटवण]]
#[[माथेगुजर]]
#[[माळवी (दापोली)]]
#[[महामाईनगर]]
#[[मांदिवली]]
#[[मुंगीज]]
#[[मुरूड (दापोली)]]
#[[मुरडी]]
#[[मौजेदापोली]]
#[[राजापूर (दापोली)]]
#[[रावतोली]]
#[[रुखी]]
#[[रेवाली]]
#[[रोवले]]
#[[लाडघर]]
#[[लोणवडी (दापोली)]]
#[[वडवली (राजापूर)]]
#[[वाणोशी तर्फे पंचनदी]]
#[[वणौशी तर्फे नातु]]
#[[वणंद]]
#[[वळणे]]
#[[वाकवली (दापोली)]]
#[[वाघवे]]
#[[वाघिवणे]]
#[[वावघर]]
#[[वांझलोली]]
#[[विरसई]]
#[[विसापूर (दापोली)]]
#[[वेलवी]]
#[[शिरखल]]
#[[शिरवणे]]
#[[शिरशिंगे]]
#[[शिरसाडी]]
#[[शिरसेश्वर]]
#[[शिरसोली]]
#[[शिर्दे]]
#[[शिवनारी]]
#[[शिवाजीनगर (आडे)]]
#[[शिवाजीनगर (गिम्हवणे)]]
#[[शिवाजीनगर (साखलोली)]]
#[[सडवे]]
#[[सडवली (दापोली)]]
#[[साकुर्डे]]
#[[सातांबे]]
#[[साखलोली]]
#[[सातेरे तर्फे नातु]]
#[[सातेरे तर्फे हवेली]]
#[[सारंग (दापोली)]]
#[[सालदुरे]]
#[[सुकोंडी]]
#[[सोवेली]]
#[[सोंडेघर]]
#[[हर्णे]]
#[[हातीप]]

==समाज जीवन==

दापोली तालुक्यात कुणबी, गवळी, कोळी, भंडारी, आगरी, सोनकोळी, डोंगरीकोळी, भोई, खारवी, मराठा, सुतार, कुंभार, चांभार, माळी, साळी, ब्राह्मण, कातकरी, मुसलमान, बौद्ध हे समाज मुळ भूमिपुत्र असुन यातील भंडारी, गवळी, कुणबी, मराठा, बौद्ध समाजाची मोठी वस्ती जवळ जवळ सर्वच गावांमध्ये आहे. खाडी किनारा व समुद्र किनारपट्टीच्या भागात प्रामुख्याने कोळी, सोनकोळी, भंडारी, आगरी, भोई, खारवी, मुसलमान समाजांची वस्ती आहे. दापोली तालुक्यातील ग्रामीण भागातील लोक नोकरी धंद्यासाठी मुंबई, ठाणे, वसई  भागात स्थाईक झाले आहेत. प्रत्येक गावाचे गावदेवी हे श्रद्धास्थान असुन गावातील सर्वच जाती धर्माच्या लोकांची गावदेवी वरती नितांत श्रद्धा आहे. गावदेवीमातेचा पालखी सोहळा व जत्रा हे वार्षिक सण साजरे केले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-folk-art/|title=दापोलीच्या लोककला {{!}} Folk Cultures of Dapoli {{!}} Taluka Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt; त्याच प्रमाणे गणपती, शंकर, हनुमान&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/dapoli-hanuman-jayanti/|title=दापोलीतील हनुमान जयंती- एक आनंदमय उत्सव|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, भैरी (काळभैरव), राम, राधाकृष्ण, दत्त, विठ्ठलरुक्मिणी, खंडोबा, म्हसोबा, जागेवाला, भवानी, जोगेश्वरी, काळकाई&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/kalkaidapoli/|title=Kalkai Temple Dapoli {{!}} kalkai devi mandir {{!}} kalkai devi {{!}} kalkai mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, सोमजाई, झोलाई, वाघजाई, बापदेव, बापुजी, धावजी, सातआसरा ही दैवते आहेत. दापोली शहर व ग्रामीण भागातील गावांमधे स्थानिक भूमिपुत्रांबरोबर बाहेरून आलेल्या लोकांची संख्या मोठी आहे. गणपती व होळी हे गाववाल्यांचे मुख्य सण आहेत.

पूर्वी तालुक्यातील सर्वच गावांमध्ये खोती-वतनदारी पद्धत होती. स्वातंत्र्यपूर्व काळात कोकणामध्ये जमीन कसणाऱ्या कुळांची खोतांकडून पिळवणूक होत होती.खोत हे प्रामुख्याने मराठा, ब्राह्मण आणि मुसलमान समाजातील असत. खोत ब्रिटिश सरकारचे नोकर होते. कोकणातील अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात नारायण नागो पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली २७ आॅक्टोंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित केला.

कोकणामध्ये अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात त्यांनी शेतकऱ्यांना एकत्र केले. २७ सप्टेंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये २५ गावांमधील शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित करण्यात आला. या मेळाव्यात याच लढ्यात शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन केले. शेतकऱ्यांना उत्पन्नातील योग्य वाटा मिळत नसल्यामुळे त्यांनी संपावर जावे असे क्रांतिकारी निर्णय घेण्यात आले. ज्यांचे आयुष्य शेतीवर अवलंबून आहे त्यांनी शेती करणेच बंद केले. खोतांना वाटले किती दिवस आंदोलन सुरू राहील. खायला अन्न मिळेना की संप मागे घेतला जाईल. परंतु शेतकरी निर्णयावर ठाम राहिले. शहरात जाऊन मिळेल ते काम केले. महिलांनी भांडी - धुण्याचे काम केले. या आंदोलनाची दखल घेऊन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी चरीला जाऊन आंदोलकांची भेट घेतली. जुलूम बंद पाडण्यासाठी कायदा करण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले व त्यांनी कूळ कायदा करण्यास शासनास भाग पाडले. अखेर १९३९ मध्ये हा संप मागे घेण्यात आला.

चरी कोपरच्या सभेत शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन करण्यात आले. २५ गावातील शेतकऱ्यांनी शेती न कसण्याचा निर्णय घेतला. तब्बल सहा वर्ष हा संप सुरू होता. अनेकांची उपासमार झाली. काहींनी एक वेळ जेवण करून दिवस काढले परंतु सरकारच्या दबावाला बळी पडले नाहीत. अखेर तत्कालीन इंग्रज राजवटीतील सरकारला संपाची दखल घ्यावी लागली. शेतकऱ्यांच्या मागण्या मान्य झाल्यानंतर सहा वर्षांनी १९३९ मध्ये हा संप मिटला. या संपामुळे राज्यात कूळ कायदा तयार करण्यात आला होता. दापोली तालुक्यात कूळ कायद्याने अन्यायकारक  खोती पद्धत संपवली.

==ऐतिहासिक दाभोळ बंदर==

दाभोळ-दापोलीकडून दाभोळ गावात प्रवेश करताना सडयावरून खाली दिसणारे मनोहरी दृश्य कुणालाही वेड लावेल. चिपळूणकडून येणारी वाशिष्टी नदी, पलीकडील डोंगरावरचा गोपाळ गड किल्ला, टाळकेश्वराच्या देवळाचे शिखर, दाभोळकडील बाजूचे मशिदीचे मिनार, शिळावरचे मारुती मंदिर, समुद्रकिना-याला लागूनच वाढलेले सुरूचे दाट वन आणि खाडीच्या किनारपट्टीत वाढलेले उंच माड, आपल्या हिरव्यागार झावळय़ांचा गुच्छ करून वा-याच्या झुळकीने येणा-यांचे स्वागत आणि जाणा-यांना निरोप देताना दिसतात. सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळी तर ही शोभा अवर्णनीय असते. कोकणातल्या समुद्राकाठच्या कुठल्याही खेडयात साधारणत: असेच वातावरण असते. पण दाभोळच्या या पार्श्वभूमीला प्रचंड घडामोडींच्या इतिहासाला रक्तरंजित गूढ पडदा आहे. भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर दाभोळ इतके जुने आणि प्रसिद्ध बंदर नव्हते. दाभोळ किना-यावर सध्या कार्पोरेट जगताचे लक्ष केंद्रित झाले असून येथे मुंबई प्रवासी बोट पुन्हा सुरू झाल्यास पर्यटन उद्योगालाही चालना मिळणार आहे. कोकणातली पहिली दाभोळ-धोपावे ही प्रवासी फेरी बोट माजी आ. डॉ. चंद्रकांत मोकल यांच्या प्रयत्नाने सुरू झाल्याने येथे पर्यटकांचा ओघ वाढला आहे.

टॉमेलीच्या सर्वात जुन्या नकाशात दाभोळचा उल्लेख आहे. दक्षिण भारतातील बहुसंख्य मुस्लिम यात्रेकरू मक्केला जाण्यासाठी दाभोळ बंदरात येत . त्यामुळे दाभोळला बाबुलहीद म्हणजे मक्केचा दरवाजा म्हणत. इथला तलम वस्त्रांचा व्यापार मोठा होता. अत्यंत कसबी कारागीर इथे वस्त्र विणत असत. अगदी १०० वर्षापूर्वीपर्यंत इथला साळीवाडा गजबजलेला होता आणि घोटय़ांच्या लयबद्ध ठोक्यांवर इथे सुंदर वस्त्र विणली जात होती. शिवशाहीतील आरमारात येथील भंडारी समाजाचे प्रमुख होते. अशा इतिहासाच्या ब-याच खाणाखुणा येथील किनारपट्टीत, डोंगरावर, सपाटीवर सर्वत्र दिसून येतात.

तेराव्या शतकापर्यंतचा दाभोळचा इतिहास चौल, शिलाहार आणि अशाच हिंदू राजवटीचा इतिहास आहे. मात्र पश्चिम किनारपट्टीवरील या सुरक्षित बंदराची माहिती परदेशीयांना झाली आणि या बंदरावर समुद्रमार्गे पोर्तुगीज, डच, हबशी, तुर्क, इराणी यांची सतत आक्रमणे होत राहिली. तेराव्या शतकाच्या मध्यापासून सोळाव्या शतकाच्या अखेपर्यंत जवळपास ३०० वर्षापासून अधिक काळ मुसलमानी सत्तांचा अंमल दाभोळवर राहिला होता. त्यातील काहींनी आपल्या सत्तेत आणि कारभारात येथील लोकांना सामावून घेऊन सुखाचा राज्यकारभार केला. येथील मुस्लिम सत्ताधीशांनाही बाहेरच्या तुर्की, हबशी, शिया यांच्याशी युद्धे करावी लागली आणि इथे हजारोंची कत्तल वेळोवेळी झाली. त्यामुळे दाभोळच्या बहुसंख्य भागात जिकडेतिकडे कबरीच कबरी दिसतात. दाभोळच्या पश्चिमेला समुद्रकिनारी आणि डोंगरावर शिया मुसलमानांची असंख्य थडगी दिसतात.

३-४ शतकांच्या प्रदीर्घ कालखंडात ज्यांनी चांगला राज्यकारभार केला, जे लढाईत शहीद झाले, त्यांची गणना साधुसंतात झाली. त्यांचे दर्गे बांधण्यात आले. दाभोळ परिसरातील देर्दे हद्दीत असलेल्या अमीरूद्दीन बालापीर (बाला म्हणजे उंच ठिकाण) हा हिंदू-मुसलमानात विशेषतः दर्यावर्दी समाजात अत्यंत आदराचे स्थान असलेला पीर समुद्रसपाटीपासून आठशे फूट उंचीवर आहे. दाभोळ गावातला सर्वात प्रसिद्ध पीर म्हणजे आझमखान पीर, या पिराला १८७४ सालात ब्रिटिश सरकारने दिलेली १८ रुपयांची सनद आजही चालू असून या दग्र्याचे पुजारी इनुस मुजावर यांना मिळते.

बालापीरलाही १८७० पासून ३० रुपयांची सनद असून ती परंपरेने नवसे येथील मुजावर घराण्यास मिळते. आझमखान पीर हे ठिकाण दाभोळच्या मध्यभागी एका डोंगराच्या पायथ्याशी आहे. निसर्गाच्या कुशीतील अत्यंत शांत ठिकाणी झाडीमध्ये हा दर्गा आहे. याच्या आजूबाजूला असलेल्या लहान-मोठया असंख्य कबरी आणि तेथील निरव शांतता गूढ वाटते. मन अंतर्मुख करते. विशेषतः आझमखानच्या भव्य कबरीजवळ उभे राहिले की, इथे काही इतिहास घडला असावा याचा सहज साक्षात्कार होतो. इनुस मुजावर यांच्याजवळ ११० वर्षापूर्वीची एक हस्तलिखित वही सापडली. त्यातील पार्शियन आणि उर्दू मजकूर माझे मित्र आफाक कुरेशी आणि समशुद्दीन बामणे यांच्या सहकार्याने वाचून काढली. त्यात आझमखान यांच्याविषयी लिहिले आहे. मुजावर यांच्याकडील जुन्या हस्तलिखित आझमखान हुरमुजहून धर्म प्रचारासाठी हिजरी सन ६८९ मध्ये आले असे आहे. परंतु, बर्जेस यांच्या फिरस्तामध्ये आझमखान हिजरी ९०० मध्ये म्हणजे इ. स. १४९४ मध्ये आल्याची नोंद आहे. त्या वेळी कोकणात नागोजीराव यांचे राज्य होते. नागोजीने रत्‍नागिरीपासून समुद्रात आणि जमिनीवर या परकियांशी टक्क र दिली. दाभोळला तुंबळ रणसंग्राम झाला. त्यात आझमखान मरण पावले. परंतु, नागोजीचा पराभव झाला. त्याआगोदर (१३४७ ते १५००) येथे बहामनी राजवटीत दाभोळचे नाव मुस्तफाबाद होते. आझमखान याच्या मुलाने ते बदलून हामजाबाद असे ठेवले. येथील जंगल साफ केले आणि गाव नव्याने वसवले, सुधारणा केल्या, बाजार सुरू केला. आझमखान यांचे शिर तवसाळ येथे आहे आणि धड दाभोळला आहे. त्याचा उर्स २७ रजाब (शबेमेराज) मोठया इतमानाने साजरा होतो.

१९४९ साली औरंगजेबाच्या कारकिर्दीमध्ये त्याचा या जिल्हय़ाचा सुभेदार पीर अहमद अब्दुल्ला याने बांधलेली जुम्मा मशिदही भग्नावस्थेत आहे आणि तिसरी एक जुनी प्रचंड मशिद समुद्रकिनारी सादत अली यांच्या स्मरणार्थ १५५८ मध्ये बांधलेली आहे. या दोन्ही वास्तू शियापंथी असल्याचा कयास आहे. जामा मशिदीसमोर मिळालेला शिलालेख मुंबईच्या प्रिन्स ऑफ वेल्स म्युझियममध्ये ठेवण्यात आला आहे. दाभोळच्या धक्क्यावर उतरताच उभी असलेली जुनी ऐतिहासिक भव्य मशिद आपले लक्ष वेधून घेते.

मुंबईचा [[भाऊचा धक्का]] सोडल्यास ज्या धक्क्याला थेट बोट लागत असे, असे कोकणातले एकमेव बंदर म्हणजे [[दाभोळचा धक्का]]. कोकण किना-यावर हाजी कासम कंपनीने ज्या बोटी आणल्या त्यातील ‘टिळक’ व ‘बुवा’ या बोटी एकमजली होत्या. त्या कोळशावर चालत असत. अलिबाग, रेवदांडा, बोर्ली, जंजिरा, दाभोळ, जयगड, मुसाकाझी, जैतापूर, विजयदुर्ग, देवगड, मालवण, वेंगुर्ला, गोवा अशा बंदरातून त्यांचा प्रवास होता. त्यानंतर दी बॉम्बे स्टीम नेव्हिगेशन कंपनीने बोटी सुरू केल्या. मुंबईला भाऊचा धक्का  पहिल्यांदा बांधल्यानंतर १८९८ साली सुमारास दाभोळचा धक्का बांधला गेला. त्यानंतर आरसीसी धक्का १९६८-६९ साली केंद्र सरकारने बांधला. १२ जानेवारी, १९६९ साली तत्कालीन केंद्रीयमंत्री व्ही.के.आर.व्ही. राव यांच्या हस्ते उद्घाटन झाले आणि त्यानंतर बोट वाहतूक तिस-या दिवसापासून बंद झाली ती कायमचीच, अशी माहिती येथील जाणकार देतात.

==दापोली कृषी विद्यापीठ==

* स्थापना
कोकणातील शेती, पशुसंवर्धन आणि मत्स्य व्यवसाय यांचा विकास करून येथील ग्रामीण लोकांची आर्थिक उन्नती करण्यास मदत व्हावी, या उद्देशाने महाराष्ट्र शासनाने 18 मे 1972 रोजी दापोली येथे कोकण कृषी विद्यापीठाची स्थापना केली. त्यावेळी या विद्यापीठाकडे दापोलीचे कृषी महाविद्यालय, मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय आणि कोकणातील १६ संशोधन केंद्रे होती. दोन वर्षांनी कोकणातील तीन शेती शाळाही या विद्यापीठाच्या अधिपत्याखाली देण्यात आल्या. गेल्या 42 वर्षात विद्यापीठाच्या शिक्षण, संशोधन आणि विस्तार शिक्षण कार्याचा लक्षणीय विस्तार झाला. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ हे देशातील सर्वोत्कृष्ट संस्था पुरस्कार प्राप्त केलेले अग्रगण्य कृषी विद्यापीठ आहे.
या विद्यापीठाने अगदी स्थापनेपासून कोकणातील शेतकऱ्यांच्या कृषी विषयक गरजांना प्राधान्य देऊन संशोधन केले आणि हे उपयुक्त संशोधन कोकणातील सर्वसामान्य शेतकऱ्यांपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचविण्यासाठी विविध विस्तार शिक्षण उपक्रम राबविले. त्याचाच परिणाम म्हणून कोकणातील शेतीत क्रांतीकारी परिवर्तन होत आहे. मुंबई-पुण्यासारख्या महानगरांकडे नोकरीसाठी धावणारा तरुणवर्ग आता कोकणात स्थिरावत असून शेती व्यवसायाकडे वळू लागला आहे. इतकेच नाही, तर कोकणातील अनेक प्रगतीशील शेतकऱ्यांना राज्य व राष्ट्रीय पातळीवरील विविध पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे.

* विस्तार
विद्यापीठाचे मुख्य केन्द्र दापोली येथे असून, महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील ठाणे, पालघर, रायगड, रत्‍नागिरी, सिंधुदूर्ग आणि बृहन्मुंबई हे जिल्हे विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रात येतात. दिनांक 12 फेब्रुवारी 2001 रोजी कोकणचे सुपुत्र आणि द्रष्टे लोकनेते कै. डॉ. बाळासाहेब सावंत यांचे नाव या विद्यापीठाला दिले गेले. राज्यात पशुवैद्यक विद्यापीठाची स्थापना झाल्यानंतर मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय त्या विद्यापीठाकडे गेले. आजमितीस या विद्यापीठामध्ये कृषी, मत्स्य आणि कृषी अभियांत्रिकी अशा तीन विद्याशाखा आहेत.

* अभ्यासक्रम
दापोली (रत्‍नागिरी) येथे कृषी, कृषी अभियांत्रिकी, वनशास्त्र आणि उद्यानविद्या तसेच रोहा (रायगड) येथे काढणी पश्चात व्यवस्थापन पदव्युत्तर अभ्यासक्रम व मुळदे (सिंधुदूर्ग) येथे उद्यान महाविद्यालय अशी सहा घटक महाविद्यालये असून रत्‍नागिरी येथे मत्स्य महाविद्यालय आहे. याशिवाय विद्यापीठाची मान्यताप्राप्त सहा कृषी व एक उद्यानविद्या महाविद्यालय, दोन कृषी पणन व व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालये, चार अन्नतंत्र महाविद्यालये, चार जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय आणि एक कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालय कार्यरत आहे. अशाप्रकारे आठ विषयांतील पदवी शिक्षणाची सोय विद्यापीठाने उपलब्ध केली आहे. याशिवाय, कृषी विद्याशाखेमध्ये अकरा विषयांत, मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयांत आणि कृषी अभियांत्रिकी विद्याशाखेत पाच विषयात पदव्युत्तर शिक्षणाची सोय उपलब्ध आहे. त्याचप्रमाणे कृषी विद्याशाखेत नऊ आणि मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयात पीएच्.डी. शिक्षण दिले जाते.
कृषी अभियांत्रिकीच्या तीन विषयात पीएच्.डी. शिक्षणाची सुविधा सुरू आहे. विद्यापीठाच्या निम्नस्तर कृषी विद्याशाखेंतर्गत रायगड जिल्ह्यातील रोहा आणि रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील लांजा येथे विद्यापीठाची घटक कृषी तंत्र विद्यालये आहेत. शिवाय पालघर जिल्ह्यातील कोसबाडहिल येथील दोन कृषी तंत्र विद्यालये तसेच 34 खाजगी मान्यताप्राप्त कृषी तंत्र विद्यालये कार्यरत आहेत. घटक तंत्र विद्यालयामध्ये दोन वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्रज्ञान पदविका अभ्यासक्रम तर विना अनुदानित तंत्र विद्यालयामध्ये 3 वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्र निकेतन अभ्यासक्रम शिकविला जातो. तसेच शिरगांव (रत्‍नागिरी) येथे मत्स्य अभियांत्रिकी पदविका अभ्यासक्रम आहे याशिवाय बागकाम तंत्रज्ञान प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमही शिकविला जातो.

==दापोली पर्यटन स्थळे==
[[File:केशवराज मंदिर, आसूद.jpg|thumb|केशवराज मंदिर, आसूद]]
[[File:केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र.jpg|thumb|केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र]]

* दाभोळ बंदर - दाभोळ हा एक बंदर आहे जो दापोलीच्या 28 किमी (17 मैल) दक्षिणेला आहे. दाभोल जवळ दाभोळ पॉवर प्लांट एनरॉन आहे.  रत्‍नागिरी गॅस ऍण्ड पॉवर प्रायव्हेट लिमिटेड (आरजीपीपीएल) ने हा प्रकल्प ताब्यात घेतला आहे. वीज स्टेशन भारत सर्वात मोठी ऑपरेटिंग गॅस आधारित संयुक्त चक्र वीज स्टेशन आहे.


* हरणई बंदर - हे महाराष्ट्रातल्या मासेबाजारांतील सर्वात मोठे पुरवठादार मानले जाते. लॉबस्टर आणि कोळंबीसह अनेक प्रकारचे समुद्री खाद्यपदार्थ येथे उपलब्ध असतात.&lt;br /&gt;


* कड्यावरचा गणपती - आंजर्ले कड्यावरचा गणपतीसाठी प्रसिद्ध आहे. या प्राचीन आणि भव्य गणेश मंदिराची उभारणी सुमारे 1150च्या सुमारास लाकडी खांबांवर केली होती. 1768 ते 1780च्या कालखंडात याचे नूतनीकरण करण्यात आले. नारळाची झाडे, सुपारी वृक्ष, सुवर्णदुर्ग किल्ला, निळा समुद्र आणि आसपासच्या टेकड्यांवरील घनदाट जंगलांचे ईथुन भव्य दृश्य दिसते&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/aanjarle-kadyavarcha-ganpati-dapoli/|title=Kadyavarcha Ganpati Mandir {{!}} Temples in dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;


* श्री केशवराज मंदिर - हे ठिकाण दापोली आणि आसुद पुल दरम्यान आहे. प्रवेश डबकेवाडीमार्गे आणि लहान नदी ओलांडून पुढे गेल्यावर, खडतर चढावा मार्गे आहे. या उंचीवर, ताजे पाणी एक आश्चर्यकारक गोष्ट आहे आणि वृक्षाच्या खोडापासून उगम आहे असे म्हणले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dapoli-keshavraj-temple/|title=Keshavraj Temple {{!}} Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;

केशवराज मंदिर हे विष्णूच्या केशव रूपाला समर्पित आहे. मंदिराच्या परिसरात हिरवेगार जंगल असून पक्ष्यांचा किलबिलाट वातावरण आनंददायी बनवतो. मंदिरात काळ्या दगडाची केशवराजाची मुर्ती आहे आणि सुंदर लाकडी मंडप आहे. मंदिराजवळ एक काळ्या दगडातील गोमुख आहे, ज्यातून सतत पाणी वाहते. हे पाणी डोंगरातून येते आणि गोमुखातून निघते. परिसरात आंब्याची झाडे आहेत, ज्यामुळे उन्हाळ्यात त्याचा सुगंध अनुभवता येतो. केशवराज मंदिर हे एक शांत आणि निसर्गरम्य ठिकाण आहे, जिथे भक्त आणि पर्यटक दोन्ही धार्मिक तसेच नैसर्गिक सौंदर्याचा अनुभव घेऊ शकतात.&lt;ref&gt;[https://hostedopen.com/keshavraj-temple-dapoli-complete-information-in-marathi/ केशवराज मंदिर दापोली माहिती] hostedopen.com/&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;


* मुरुड बीच - मुरुड हा दापोलीपासून जवळजवळ 12 किमी (7.5 मैल) समुद्रसपाटीवरील लहान गाव आहे.&lt;br /&gt;


* पन्हाळेकाजी लेणी - दापोली-पांगारी रस्त्यावर स्थित, पन्हाळेजी गुहांमधे खेड मार्गे किंवा वाकवली आणि टेटवली  येथुन प्रवेश करता येतो. कोटजाई आणि धाकटी नद्यांच्या संगमाजवळ हे स्थान खोल दरीमध्ये आहे. तेथे सुमारे 29 कोरीव लेणी आहेत.&lt;br /&gt;


* पालगड - मंडणगडपासून साधारण बारा किलोमीटर अंतरावर दापोली तालुक्यातील पालगड येथे पूज्य साने गुरुजींचे जन्मगाव आहे. या ठिकाणी पारंपरिक कोकणी पद्धतीच्या स्मारकात गुरुजींच्या जिवनातील अनेक प्रसंग छायाचित्रांच्या रूपात प्रदर्शित करण्यात आले आहेत. गावातील प्राथमिक शाळेत गुरुजींचे प्राथमिक शिक्षण झाले होते. ट्रेकींगची आवड असल्यास गावालगतच असलेल्या पालगड किल्ल्यावर जाऊन प्राचीन अवशेष पाहता येतात. मात्र किल्ल्याची भटकंती करतांना स्थानिकांची मदत अवश्य घ्यावी.


* सुवर्णदुर्ग किल्ला – सुवर्णदुर्ग हा जलदुर्ग हर्णे बंदरापासून साधारणपणे १ किमी अंतरावर समुद्रात असलेल्या बेटावर बांधलेला आहे. ह्या किल्ल्याचे प्रवेशद्वार गोमुखी पद्धतीचे आहे. किल्ल्याला १५ बुरुज असून किल्ल्याची तटबंदी अजूनही सुस्थितीत आहे. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराच्या उजव्या तटावर मारुतीची मूर्ती आणि पायरीवर कासव कोरले आहे. किल्ल्यावर वाड्याचे अवशेष असून धान्यकोठारे, पाण्याचे तलाव आणि टाके आहे. ह्या किल्ल्याचे बांधकाम शिलाहारकालीन असून १६व्या शतकात किल्ला आदिलशाहीच्या ताब्यात होता. १६६० च्या सुमारास हा किल्ला शिवाजीमहाराजांनी स्वराज्यात सामील केला आणि डागडुजी करून किल्ला बळकट केला.&lt;br /&gt;


* कनकदुर्ग, फतेदुर्ग आणि गोवा किल्ला – हे तिन्ही किल्ले सुवर्णदुर्ग किल्ल्याचे संरक्षण करण्यासाठी हर्णे समुद्रकिनाऱ्यावर बांधले आहेत. तिन्ही किल्ले चिंचोळ्या भूभागाने हर्णे बंदराला जोडले आहेत. फतेदुर्गाची समुद्राच्या दिशेला असलेली थोडीशी तटबंदी आणि कनकदुर्ग व फतेदुर्ग यांना जोडणारा दगडी पूल  वगळता बाकी वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झाल्या आहेत. किल्ल्यावर सद्यस्थितीत कोळी लोकांची वसाहत आहे. कनकदुर्ग किल्ला समुद्रात घुसलेल्या कातळाच्या माथ्यावर बांधला आहे. किल्ल्यावर जाण्यासाठी पायऱ्या असून जवळच डाव्या हाताला दगडी बुरुज आहे. किल्ल्यावर पाण्याची टाकी आणि थोडीशी तटबंदी साबूत आहे. सद्यस्थितीत किल्ल्यावर दीपगृह आहे. तिन्ही किल्ल्यांमध्ये बऱ्यापैकी सुस्थित असलेला किल्ला म्हणजे गोवा किल्ला.&lt;br /&gt;


* पर्णालक दुर्ग – हा किल्ला पन्हाळेकाजी लेण्यांच्या वरच्या भागात एका टेकडीवर आहे. हा भूप्रदेश साधारणपणे ११व्या शतकात शिलाहार राजांनी आपल्या वर्चस्वाखाली आणला. शिलाहार राजा अपरादित्य (इ.स. ११२७ ते ११४८) याने कदंब राजसत्तेकडून हा भूभाग जिंकून घेतला. अपरादित्यने आपला मुलगा विक्रमादित्य याला कोकण प्रांताचा अधिपती बनवले. आजचे पन्हाळे गाव ही शिलाहारांची राजधानी. त्यावेळी गावाचे नाव होते प्रणालक. म्हणून हा प्रणालक दुर्ग. किल्ल्यावर असलेल्या वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झालेल्या आहेत. किल्ल्यावर झोलाईदेवीचे मंदिर आहे. शासनाने डांबरी रस्ता बांधला असल्यामुळे झोलाई देवीच्या मंदिरापर्यंत गाडी घेऊन जाता येते. पण ज्यांना किल्ला चढायचा असेल त्यांनी पन्हाळे गावाच्या थोडे पुढे एक वाट डावीकडे जाते, त्या वाटेने किल्ला चढायला सुरुवात करावी. हा किल्ल्यावर जाणारा राजमार्ग. या वाटेने जाताना पायऱ्या चढाव्या लागतात. पायऱ्यांच्या वाटेवर एक पाण्याचे टाक सुद्धा आहे. येथे किल्ला होता हे सांगणारे दोनच अवशेष आपल्याला दिसतात आणि ते म्हणजे पायऱ्या आणि पाण्याचे टाके.&lt;br /&gt;


* उन्हवरे / फरारे - गरम पाण्याचे कुंड  (स्प्रिंग्स) दापोलीपासून 35 किमी (22 मैल) उंचावर गावात नैसर्गिक गरम पाण्याचे झरे आहेत. वकावली पासून 21 किमी (13 मैल) व टेटवली पासून 17 किमी (11 मैल) अंतरावर आहेत. आसपासच्या भागातले लोक व पर्यटक येथे येतात जे गरम सल्फर वॉटर स्प्रिंग्समध्ये आंघोळ करण्यासाठी येतात, त्वचेचे आजार या गरम पाण्याने बरे होतात.


* श्री वाघेश्वर मंदिर – केशवराज मंदिरापासून अवघ्या २-३ किमी वर वाघेश्वराचे हेमाडपंथी मंदिर आहे. मंदिराच्या सभागृहात लाकडी खांब असून त्यांच्यावर पुराणातील प्रसंग कोरलेले असून गाभाऱ्यात असलेले शिवलिंग स्वयंभू आहे. मंदिराच्या परिसरात गणपती, काळभैरव आणि झोलाईदेवी इ. देवतांची मंदिरे आहेत. वाघेश्वर मंदिर नदीच्या काठावर *असून नदीला सुंदर घाटसुद्धा बांधला आहे.&lt;br /&gt;


* श्री विमलेश्वर मंदिर - हे आंजार्ले जवळील मुर्डी गावात स्थित आहे, काड्यावराचा गणपती पासून फक्त 1 किमी. मंदिर सुमारे 1200 वर्षे जुने आहे आणि बांधकाम अजूनही मजबूत आहे.&lt;br /&gt;


* श्री चंडिकादेवी मंदिर, दाभोळ
दापोलीपासून 30 किलोमीटर अंतरावर श्री चंडिकादेवीचे जागृत देवस्थान आहे. दाभोळच्या खाडीपासून 5 किलोमीटरवर हे मंदिर आहे. हिरव्यागार परिसरात डोंगरातील एकसंध पाषाणात कोरीव काम करून देवीची मुर्ती आणि गाभारा उभारण्यात आला आहे. मंदिराच्या दारातच भव्य प्रवेशद्वार आणि दिपमाळ आहे. नंदादीपाच्या प्रकाशात गुहेत जाऊन देवीचे दर्शन घ्यावे लागते. मंद प्रकाशात दिसणारी देवीची मुर्ती नजरेत साठवून घ्यावीशी वाटते. नंदादीपांनी प्रकाशीत गुहेतील वाटही तेवढीच सुंदर दिसते. गुहेत प्रदक्षिणा मार्ग तयार करण्यात आला आहे. गाभाऱ्यात विजेचा वापर केला जात नाही. मंदिराशेजारी असलेल्या आणखी एका गुहेतून पाण्याचा मोठा प्रवाह बाहेर आलेला दिसतो. भाविक या ठिकाणी स्नानदेखील करतात. हा प्रवाहकुंड पांडवकालीन आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मंदिराला भेट दिल्याचे येथे सांगितले जाते.&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dabhol-chandika-temple/|title=chandika mandir dabhol {{!}} chandika mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;


* कर्दे बीच — डॉल्फिन निरीक्षणासाठी प्रसिद्ध. कर्दे समुद्रकिनाऱ्याला “डॉल्फिन वॉचिंग गॅलरी” म्हटलं तर चुकीचं ठरणार नाही. पहाटेच्या बोटीवर बसून समुद्रात शिरलं की अचानक डॉल्फिन्सचा एक थवा डोकं वर काढतो. &lt;ref&gt;https://hostedopen.com/dapoli-tourist-places-guide/&lt;/ref&gt;


==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

1.^ &quot;दापोली विकासपिडीया&quot;.
2.^ &quot;District Census Handbook&quot; (PDF). Census of India. p.&amp;nbsp;44. Retrieved 16 April 2016.
3.^ Dapoli sets example by shunning plastic - The Times of India on Mobile http://timesofindia.com/city/pune/Dapoli-sets-example-by-shunning-plastic/articleshow/14221597.cms

[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>2ddnqfvnt0ubbds1t77g4sj0lzfvnmc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690866</id>
      <parentid>2690865</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:08:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* दापोली कृषी विद्यापीठ */</comment>
      <origin>2690866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69270" sha1="d3b95cukb01g7c9cblx7gkyi19q2hf2" xml:space="preserve">{{हा लेख|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुका|दापोली (निःसंदिग्धीकरण)}}
{{गल्लत|दापोली शहर}}
{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = दापोली तालुका
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव   = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|मेट्रो                      = &lt;!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --&gt;
|आकाशदेखावा                 = India Maharashtra location map.svg
|आकाशदेखावा_शीर्षक            = महाराष्ट्रराज्य 
|अक्षांश = 
|रेखांश=
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = कोकण 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = ४१५७१२
|पिन_कोड                   = ०२३५८
|आरटीओ_कोड                = महा -०८
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}
'''दापोली तालुका''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. [[दापोली शहर]] त्याचे मुख्यालय आहे. दापोली हे मुंबईपासून २१५ किलोमीटर (१३५ मैल) अंतरावर आहे.

दापोलीला कॅम्प दापोली असे म्हणले जाते कारण ब्रिटिशांनी दापोलीला त्यांचा शिबिराची (कॅम्प)ची स्थापना केली होती. बऱ्याच उच्च पदवी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांची अधिकार गावे या टाऊनमध्ये होती. 
* दापोलीत [[बाळासाहेब  सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ]] हे भारतातील सर्वात मोठे कृषी  विद्यापीठ आहे. 
दापोली तालुका व शहर हे दापोली नगर परिषदेने प्रशसित आहे. दापोली शहराची गावदेवी [[कालकाई देवी]] आहे. शहरातील [[काळकाईकोंड]] या ठिकाणी गावदेवीचे मंदिर आहे. मौजेदापोली गावची [[जानाई गावदेवी]] आहे. दापोलीला जाण्यासाठी मुंबई-गोवा महामार्गावरून म्हाप्रळ-मंडणगड-पालगडमार्गे रस्ता आहे. मंडणगड-दापोली हे अंतर 30 किलोमीटर आहे. मुंबई-गोवा महामार्गावरील [[खेड]] शहरातून दापोली 35 किलोमीटर अंतरावर आहे.

==हवामान==
तालुक्यात मे महिन्यात सरासरीपेक्षा जास्त तापमान असेल.उष्णतेच्या लाटा नेहमीप्रमाणे असतील.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, गुरुवार दिनांक ०२ मे २०२४.&lt;/ref&gt;
== कॅम्प दापोलीचा इतिहास ==
१८१८ ते १८१९ च्या दरम्यान ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने ''कॅम्प दापोली'' हे लष्करी ठाणे वसवले. संपूर्ण कोकण पट्टयात दापोली कॅम्प हे तेव्हाच्या काळातले इंग्रजांचे एकमेव सुरक्षित व सोयीस्कर ठिकाण समजले जात असे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/camp-dapoli-history/|title=कॅम्प दापोलीची गोष्ट|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.

== स्थान ==

दापोली शहर व ग्रामीण भाग हा सह्याद्रीच्या पायथ्याचा खेड रांगेतून वेगळा आहे. दापोली तालुक्याला सुमारे ५० किलोमीटर (३५ मैल) [[केळशी|केलशी]], [[बुरोंडी]] ते [[दाभोळ|दाभोळच्या]] बंदरा पर्यंत समुद्र किनारा आहे. किनारपट्टी कोकणच्या इतर भागापेक्षा सामान्य वैशिष्ट्यांमधे फारशी भिन्न आहे. प्रमुख नद्या उत्तरेला [[भारजा]] आणि दक्षिणेला [[वशिष्ठी]] आहे. [[जोगेळे]] नावाची एक छोटी नदी आहे जी [[सारंग]] गावात समुद्राला मिळते. शहराच्या ८०० फुट  (२४० मिटर)च्या समुद्रसपाटीवर आहे. अरबी समुद्रापासून ८ किलोमीटर अंतरावर आहे.

हिरव्यागार डोंगररांगांवर ठिपक्यासारखी दिसणारी घरे, मोकळी हवा आणि शहरातून फेरफटका करतांना दिसणारे विविध रंगी पुष्पसौंदर्य हे दापोली शहराचे वैशिष्ट्य आहे. शहराच्या गजबजाटापासून दूर निसर्गाचे वरदान लाभलेल्या या शहराचे सौंदर्य पर्यटकांसाठी आकर्षण आहे. थंडगार हवेमुळे हे शहर '[[मिनी महाबळेश्वर]]' म्हणून ओळखले जाते.
पावसाळ्यात दापोली परिसराची भटकंती करताना [[बहावा]], [[पेव]], [[दयाळू]], [[अग्निशिखा]], मधूनच डोकविणारी विविधरंगी [[जास्वंद]] अशा अनेक फुलांचे सौंदर्य डोळ्याचे पारणे फेडते. समुद्र सपाटीपासून साधारण आठशे फूट उंचीवर असलेले हे शहर इंग्रजांच्या काळात '[[दापोली कॅम्प]]' म्हणून परिचित होते. सुंदर समुद्र किनारे, किनाऱ्यावर हिवाळ्यात येणारे '[[सी गल]]' पक्षी, याच दरम्यान मधूनच घडणारे [[डॉल्फीन|डॉल्फीनचे]] दर्शन, समुद्र किनारचा मासोळी बाजार, [[ऐतिहासिक]] [[गड-किल्ले]] आणि इमारतींसाठी दापोली तालुका प्रसिद्ध आहे. अनेक थोर व्यक्तिमत्त्वांची खाण म्हणून हा परिसर ओळखला जातो.

मंडणगडहून कोकण भ्रमंती सुरू केल्यास [[वेळास]]-[[केळशी]]-[[आंजर्ले]]-[[मुरुड]]मार्गेदेखील दापोलीला येणे शक्य आहे. वेळास-दापोली हा दोन तासांचा प्रवास आहे.

==दापोली शहर==

आसूद गावापासून दापोली केवळ 6 किलोमीटर अंतरावर आहे. दापोली थंड हवचे ठिकाण म्हणून प्रसिद्ध आहे. दापोलीला आल्यावर कोकण कृषी विद्यापीठाला आवर्जुन भेट द्यावी. 1972 मध्ये स्थापन झालेल्या या विद्यापीठात कृषी क्षेत्राशी निगडीत अनेक नवे प्रयोग अचंभीत करणारे तेवढेच शेतीत रुची असणाऱ्यांसाठी उपयुक्त आहेत. विद्यापीठातील विविध उद्यानांची रचनादेखील तेवढीच सुंदर आहे. विद्यापीठाच्या माहिती केंद्रात कृषी प्रदर्शन पाहता येते.
दापोली परिसरातील फळबागांचा उपयोग करून अनेक ठिकाणी कृषी पर्यटन केंद्रे विकसीत करण्यात आली आहेत. या पर्यटन केंद्रांमधून झाडावरून नारळ काढणे, जलक्रीडा, बैलगाडीची सफर, कलम करणे, नारळ सोलणे, चूलीवर स्वयंपाक करणे, रात्री जाखडी खेळणे, कोकणी भोजन प्रकार आदी सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातात. कृषी पर्यटन केंद्रात दिवस घालविल्यास 'कोकणी लाईफस्टाईल'ची मजा लुटता येते.

==दापोली तालुक्यातील गावे==

#[[अडखळ]]
#[[आगरवायंगणी]]
#[[आघारी]]
#[[आडे]]
#[[आसोंड]] 
#[[आवाशी]] 
#[[आपटी (दापोली)]]
#[[आसूद]]
#[[आतगाव]]
#[[आंजर्ले]]
#[[आंबवली खुर्द]]
#[[आंबवली बुद्रुक]]
#[[इनामपांगारी]]
#[[इलणे]]
#[[उंबार्ली]]
#[[उटंबर]]
#[[उन्हवरे (दापोली)]]
#[[उर्फी]]
#[[उसगाव (दापोली)]]
#[[उंबरघर]]
#[[उंबरशेत]]
#[[ओणनवसे]]
#[[ओणी (दापोली)]]
#[[ओलगाव]]
#[[करजगाव]]
#[[करंजाणी]]
#[[करंजाली]]
#[[कर्दे]]
#[[कलंबट]]
#[[कळकी]]
#[[कवडोली]]
#[[कात्रण]]
#[[कादिवली]]
#[[कांगवई]]
#[[किन्हळ]]
#[[कुडावळे]]
#[[कुंभवे]]
#[[कॅम्प दापोली]]
#[[केळशी]]
#[[केळील]]
#[[कोळथरे]]
#[[कोळबांद्रे]]
#[[कोंगाळे]]
#[[कोंढ्ये]]
#[[खारवते]]
#[[खेर्डी]]
#[[गव्हे]]
#[[गावतळे]]
#[[गावरई]]
#[[गिम्हवणे]]
#[[गुडघे]]
#[[चांदिवणे (दापोली)]]
#[[चिखलगाव]]
#[[चिंचाली]]
#[[चंडिकानगर]]
#[[जामगे]]
#[[जालगाव]]
#[[जुईकर]]
#[[जोगळे]]
#[[टालसुरे]]
#[[टांगर]]
#[[टेटवली]]
#[[डवली]]
#[[ताडाचाकोंड]]
#[[ताडील]]
#[[तामसतिर्थ]]
#[[तामोंड]]
#[[तेरेवायंगणी]]
#[[तुरवडे]]
#[[तेलेश्वर]]
#[[दमामे]]
#[[दळखण]]
#[[दाभिळ (दापोली)]]
#[[दाभोळ]]
#[[दुमदेव]]
#[[देगाव (दापोली)]]
#[[देर्दे]]
#[[देहेन]]
#[[देवके]]
#[[धानकोली]]
#[[नवशी]]
#[[नवसे]]
#[[नानटे]]
#[[नारगोली]]
#[[निगडे (दापोली)]]
#[[पंदेरी]]
#[[पन्हाळेकाजी]]
#[[पाचवली]]
#[[पडले]]
#[[पालगड]]
#[[पावनळ]]
#[[पांगारी तर्फे हवेली]]
#[[पीचडोली]]
#[[पिसई]]
#[[पोफलवणे]]
#[[पंचनदी]]
#[[पंढरी (दापोली)]]
#[[फणसु]]
#[[फरारे]]
#[[बांधतिवरे]]
#[[बुरोंडी]]
#[[बोरघर (दापोली)]]
#[[बोरथल]]
#[[बोरीवली (दापोली)]]
#[[बोंडीवली]]
#[[ब्राह्मणवाडी (दापोली)]]
#[[भडावळे]]
#[[भाटघर]]
#[[भाटी]]
#[[भानघर]]
#[[भोपण]]
#[[भोमडी]]
#[[मळे प्रभाकर पां]]
#[[डुरंग]]
#[[महाळुंगे (दापोली)]]
#[[माटवण]]
#[[माथेगुजर]]
#[[माळवी (दापोली)]]
#[[महामाईनगर]]
#[[मांदिवली]]
#[[मुंगीज]]
#[[मुरूड (दापोली)]]
#[[मुरडी]]
#[[मौजेदापोली]]
#[[राजापूर (दापोली)]]
#[[रावतोली]]
#[[रुखी]]
#[[रेवाली]]
#[[रोवले]]
#[[लाडघर]]
#[[लोणवडी (दापोली)]]
#[[वडवली (राजापूर)]]
#[[वाणोशी तर्फे पंचनदी]]
#[[वणौशी तर्फे नातु]]
#[[वणंद]]
#[[वळणे]]
#[[वाकवली (दापोली)]]
#[[वाघवे]]
#[[वाघिवणे]]
#[[वावघर]]
#[[वांझलोली]]
#[[विरसई]]
#[[विसापूर (दापोली)]]
#[[वेलवी]]
#[[शिरखल]]
#[[शिरवणे]]
#[[शिरशिंगे]]
#[[शिरसाडी]]
#[[शिरसेश्वर]]
#[[शिरसोली]]
#[[शिर्दे]]
#[[शिवनारी]]
#[[शिवाजीनगर (आडे)]]
#[[शिवाजीनगर (गिम्हवणे)]]
#[[शिवाजीनगर (साखलोली)]]
#[[सडवे]]
#[[सडवली (दापोली)]]
#[[साकुर्डे]]
#[[सातांबे]]
#[[साखलोली]]
#[[सातेरे तर्फे नातु]]
#[[सातेरे तर्फे हवेली]]
#[[सारंग (दापोली)]]
#[[सालदुरे]]
#[[सुकोंडी]]
#[[सोवेली]]
#[[सोंडेघर]]
#[[हर्णे]]
#[[हातीप]]

==समाज जीवन==

दापोली तालुक्यात कुणबी, गवळी, कोळी, भंडारी, आगरी, सोनकोळी, डोंगरीकोळी, भोई, खारवी, मराठा, सुतार, कुंभार, चांभार, माळी, साळी, ब्राह्मण, कातकरी, मुसलमान, बौद्ध हे समाज मुळ भूमिपुत्र असुन यातील भंडारी, गवळी, कुणबी, मराठा, बौद्ध समाजाची मोठी वस्ती जवळ जवळ सर्वच गावांमध्ये आहे. खाडी किनारा व समुद्र किनारपट्टीच्या भागात प्रामुख्याने कोळी, सोनकोळी, भंडारी, आगरी, भोई, खारवी, मुसलमान समाजांची वस्ती आहे. दापोली तालुक्यातील ग्रामीण भागातील लोक नोकरी धंद्यासाठी मुंबई, ठाणे, वसई  भागात स्थाईक झाले आहेत. प्रत्येक गावाचे गावदेवी हे श्रद्धास्थान असुन गावातील सर्वच जाती धर्माच्या लोकांची गावदेवी वरती नितांत श्रद्धा आहे. गावदेवीमातेचा पालखी सोहळा व जत्रा हे वार्षिक सण साजरे केले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-folk-art/|title=दापोलीच्या लोककला {{!}} Folk Cultures of Dapoli {{!}} Taluka Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt; त्याच प्रमाणे गणपती, शंकर, हनुमान&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/dapoli-hanuman-jayanti/|title=दापोलीतील हनुमान जयंती- एक आनंदमय उत्सव|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, भैरी (काळभैरव), राम, राधाकृष्ण, दत्त, विठ्ठलरुक्मिणी, खंडोबा, म्हसोबा, जागेवाला, भवानी, जोगेश्वरी, काळकाई&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/kalkaidapoli/|title=Kalkai Temple Dapoli {{!}} kalkai devi mandir {{!}} kalkai devi {{!}} kalkai mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, सोमजाई, झोलाई, वाघजाई, बापदेव, बापुजी, धावजी, सातआसरा ही दैवते आहेत. दापोली शहर व ग्रामीण भागातील गावांमधे स्थानिक भूमिपुत्रांबरोबर बाहेरून आलेल्या लोकांची संख्या मोठी आहे. गणपती व होळी हे गाववाल्यांचे मुख्य सण आहेत.

पूर्वी तालुक्यातील सर्वच गावांमध्ये खोती-वतनदारी पद्धत होती. स्वातंत्र्यपूर्व काळात कोकणामध्ये जमीन कसणाऱ्या कुळांची खोतांकडून पिळवणूक होत होती.खोत हे प्रामुख्याने मराठा, ब्राह्मण आणि मुसलमान समाजातील असत. खोत ब्रिटिश सरकारचे नोकर होते. कोकणातील अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात नारायण नागो पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली २७ आॅक्टोंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित केला.

कोकणामध्ये अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात त्यांनी शेतकऱ्यांना एकत्र केले. २७ सप्टेंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये २५ गावांमधील शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित करण्यात आला. या मेळाव्यात याच लढ्यात शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन केले. शेतकऱ्यांना उत्पन्नातील योग्य वाटा मिळत नसल्यामुळे त्यांनी संपावर जावे असे क्रांतिकारी निर्णय घेण्यात आले. ज्यांचे आयुष्य शेतीवर अवलंबून आहे त्यांनी शेती करणेच बंद केले. खोतांना वाटले किती दिवस आंदोलन सुरू राहील. खायला अन्न मिळेना की संप मागे घेतला जाईल. परंतु शेतकरी निर्णयावर ठाम राहिले. शहरात जाऊन मिळेल ते काम केले. महिलांनी भांडी - धुण्याचे काम केले. या आंदोलनाची दखल घेऊन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी चरीला जाऊन आंदोलकांची भेट घेतली. जुलूम बंद पाडण्यासाठी कायदा करण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले व त्यांनी कूळ कायदा करण्यास शासनास भाग पाडले. अखेर १९३९ मध्ये हा संप मागे घेण्यात आला.

चरी कोपरच्या सभेत शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन करण्यात आले. २५ गावातील शेतकऱ्यांनी शेती न कसण्याचा निर्णय घेतला. तब्बल सहा वर्ष हा संप सुरू होता. अनेकांची उपासमार झाली. काहींनी एक वेळ जेवण करून दिवस काढले परंतु सरकारच्या दबावाला बळी पडले नाहीत. अखेर तत्कालीन इंग्रज राजवटीतील सरकारला संपाची दखल घ्यावी लागली. शेतकऱ्यांच्या मागण्या मान्य झाल्यानंतर सहा वर्षांनी १९३९ मध्ये हा संप मिटला. या संपामुळे राज्यात कूळ कायदा तयार करण्यात आला होता. दापोली तालुक्यात कूळ कायद्याने अन्यायकारक  खोती पद्धत संपवली.

==ऐतिहासिक दाभोळ बंदर==

दाभोळ-दापोलीकडून दाभोळ गावात प्रवेश करताना सडयावरून खाली दिसणारे मनोहरी दृश्य कुणालाही वेड लावेल. चिपळूणकडून येणारी वाशिष्टी नदी, पलीकडील डोंगरावरचा गोपाळ गड किल्ला, टाळकेश्वराच्या देवळाचे शिखर, दाभोळकडील बाजूचे मशिदीचे मिनार, शिळावरचे मारुती मंदिर, समुद्रकिना-याला लागूनच वाढलेले सुरूचे दाट वन आणि खाडीच्या किनारपट्टीत वाढलेले उंच माड, आपल्या हिरव्यागार झावळय़ांचा गुच्छ करून वा-याच्या झुळकीने येणा-यांचे स्वागत आणि जाणा-यांना निरोप देताना दिसतात. सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळी तर ही शोभा अवर्णनीय असते. कोकणातल्या समुद्राकाठच्या कुठल्याही खेडयात साधारणत: असेच वातावरण असते. पण दाभोळच्या या पार्श्वभूमीला प्रचंड घडामोडींच्या इतिहासाला रक्तरंजित गूढ पडदा आहे. भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर दाभोळ इतके जुने आणि प्रसिद्ध बंदर नव्हते. दाभोळ किना-यावर सध्या कार्पोरेट जगताचे लक्ष केंद्रित झाले असून येथे मुंबई प्रवासी बोट पुन्हा सुरू झाल्यास पर्यटन उद्योगालाही चालना मिळणार आहे. कोकणातली पहिली दाभोळ-धोपावे ही प्रवासी फेरी बोट माजी आ. डॉ. चंद्रकांत मोकल यांच्या प्रयत्नाने सुरू झाल्याने येथे पर्यटकांचा ओघ वाढला आहे.

टॉमेलीच्या सर्वात जुन्या नकाशात दाभोळचा उल्लेख आहे. दक्षिण भारतातील बहुसंख्य मुस्लिम यात्रेकरू मक्केला जाण्यासाठी दाभोळ बंदरात येत . त्यामुळे दाभोळला बाबुलहीद म्हणजे मक्केचा दरवाजा म्हणत. इथला तलम वस्त्रांचा व्यापार मोठा होता. अत्यंत कसबी कारागीर इथे वस्त्र विणत असत. अगदी १०० वर्षापूर्वीपर्यंत इथला साळीवाडा गजबजलेला होता आणि घोटय़ांच्या लयबद्ध ठोक्यांवर इथे सुंदर वस्त्र विणली जात होती. शिवशाहीतील आरमारात येथील भंडारी समाजाचे प्रमुख होते. अशा इतिहासाच्या ब-याच खाणाखुणा येथील किनारपट्टीत, डोंगरावर, सपाटीवर सर्वत्र दिसून येतात.

तेराव्या शतकापर्यंतचा दाभोळचा इतिहास चौल, शिलाहार आणि अशाच हिंदू राजवटीचा इतिहास आहे. मात्र पश्चिम किनारपट्टीवरील या सुरक्षित बंदराची माहिती परदेशीयांना झाली आणि या बंदरावर समुद्रमार्गे पोर्तुगीज, डच, हबशी, तुर्क, इराणी यांची सतत आक्रमणे होत राहिली. तेराव्या शतकाच्या मध्यापासून सोळाव्या शतकाच्या अखेपर्यंत जवळपास ३०० वर्षापासून अधिक काळ मुसलमानी सत्तांचा अंमल दाभोळवर राहिला होता. त्यातील काहींनी आपल्या सत्तेत आणि कारभारात येथील लोकांना सामावून घेऊन सुखाचा राज्यकारभार केला. येथील मुस्लिम सत्ताधीशांनाही बाहेरच्या तुर्की, हबशी, शिया यांच्याशी युद्धे करावी लागली आणि इथे हजारोंची कत्तल वेळोवेळी झाली. त्यामुळे दाभोळच्या बहुसंख्य भागात जिकडेतिकडे कबरीच कबरी दिसतात. दाभोळच्या पश्चिमेला समुद्रकिनारी आणि डोंगरावर शिया मुसलमानांची असंख्य थडगी दिसतात.

३-४ शतकांच्या प्रदीर्घ कालखंडात ज्यांनी चांगला राज्यकारभार केला, जे लढाईत शहीद झाले, त्यांची गणना साधुसंतात झाली. त्यांचे दर्गे बांधण्यात आले. दाभोळ परिसरातील देर्दे हद्दीत असलेल्या अमीरूद्दीन बालापीर (बाला म्हणजे उंच ठिकाण) हा हिंदू-मुसलमानात विशेषतः दर्यावर्दी समाजात अत्यंत आदराचे स्थान असलेला पीर समुद्रसपाटीपासून आठशे फूट उंचीवर आहे. दाभोळ गावातला सर्वात प्रसिद्ध पीर म्हणजे आझमखान पीर, या पिराला १८७४ सालात ब्रिटिश सरकारने दिलेली १८ रुपयांची सनद आजही चालू असून या दग्र्याचे पुजारी इनुस मुजावर यांना मिळते.

बालापीरलाही १८७० पासून ३० रुपयांची सनद असून ती परंपरेने नवसे येथील मुजावर घराण्यास मिळते. आझमखान पीर हे ठिकाण दाभोळच्या मध्यभागी एका डोंगराच्या पायथ्याशी आहे. निसर्गाच्या कुशीतील अत्यंत शांत ठिकाणी झाडीमध्ये हा दर्गा आहे. याच्या आजूबाजूला असलेल्या लहान-मोठया असंख्य कबरी आणि तेथील निरव शांतता गूढ वाटते. मन अंतर्मुख करते. विशेषतः आझमखानच्या भव्य कबरीजवळ उभे राहिले की, इथे काही इतिहास घडला असावा याचा सहज साक्षात्कार होतो. इनुस मुजावर यांच्याजवळ ११० वर्षापूर्वीची एक हस्तलिखित वही सापडली. त्यातील पार्शियन आणि उर्दू मजकूर माझे मित्र आफाक कुरेशी आणि समशुद्दीन बामणे यांच्या सहकार्याने वाचून काढली. त्यात आझमखान यांच्याविषयी लिहिले आहे. मुजावर यांच्याकडील जुन्या हस्तलिखित आझमखान हुरमुजहून धर्म प्रचारासाठी हिजरी सन ६८९ मध्ये आले असे आहे. परंतु, बर्जेस यांच्या फिरस्तामध्ये आझमखान हिजरी ९०० मध्ये म्हणजे इ. स. १४९४ मध्ये आल्याची नोंद आहे. त्या वेळी कोकणात नागोजीराव यांचे राज्य होते. नागोजीने रत्‍नागिरीपासून समुद्रात आणि जमिनीवर या परकियांशी टक्क र दिली. दाभोळला तुंबळ रणसंग्राम झाला. त्यात आझमखान मरण पावले. परंतु, नागोजीचा पराभव झाला. त्याआगोदर (१३४७ ते १५००) येथे बहामनी राजवटीत दाभोळचे नाव मुस्तफाबाद होते. आझमखान याच्या मुलाने ते बदलून हामजाबाद असे ठेवले. येथील जंगल साफ केले आणि गाव नव्याने वसवले, सुधारणा केल्या, बाजार सुरू केला. आझमखान यांचे शिर तवसाळ येथे आहे आणि धड दाभोळला आहे. त्याचा उर्स २७ रजाब (शबेमेराज) मोठया इतमानाने साजरा होतो.

१९४९ साली औरंगजेबाच्या कारकिर्दीमध्ये त्याचा या जिल्हय़ाचा सुभेदार पीर अहमद अब्दुल्ला याने बांधलेली जुम्मा मशिदही भग्नावस्थेत आहे आणि तिसरी एक जुनी प्रचंड मशिद समुद्रकिनारी सादत अली यांच्या स्मरणार्थ १५५८ मध्ये बांधलेली आहे. या दोन्ही वास्तू शियापंथी असल्याचा कयास आहे. जामा मशिदीसमोर मिळालेला शिलालेख मुंबईच्या प्रिन्स ऑफ वेल्स म्युझियममध्ये ठेवण्यात आला आहे. दाभोळच्या धक्क्यावर उतरताच उभी असलेली जुनी ऐतिहासिक भव्य मशिद आपले लक्ष वेधून घेते.

मुंबईचा [[भाऊचा धक्का]] सोडल्यास ज्या धक्क्याला थेट बोट लागत असे, असे कोकणातले एकमेव बंदर म्हणजे [[दाभोळचा धक्का]]. कोकण किना-यावर हाजी कासम कंपनीने ज्या बोटी आणल्या त्यातील ‘टिळक’ व ‘बुवा’ या बोटी एकमजली होत्या. त्या कोळशावर चालत असत. अलिबाग, रेवदांडा, बोर्ली, जंजिरा, दाभोळ, जयगड, मुसाकाझी, जैतापूर, विजयदुर्ग, देवगड, मालवण, वेंगुर्ला, गोवा अशा बंदरातून त्यांचा प्रवास होता. त्यानंतर दी बॉम्बे स्टीम नेव्हिगेशन कंपनीने बोटी सुरू केल्या. मुंबईला भाऊचा धक्का  पहिल्यांदा बांधल्यानंतर १८९८ साली सुमारास दाभोळचा धक्का बांधला गेला. त्यानंतर आरसीसी धक्का १९६८-६९ साली केंद्र सरकारने बांधला. १२ जानेवारी, १९६९ साली तत्कालीन केंद्रीयमंत्री व्ही.के.आर.व्ही. राव यांच्या हस्ते उद्घाटन झाले आणि त्यानंतर बोट वाहतूक तिस-या दिवसापासून बंद झाली ती कायमचीच, अशी माहिती येथील जाणकार देतात.

== दापोली कृषी विद्यापीठ ==

* स्थापना:

कोकणातील शेती, पशुसंवर्धन आणि मत्स्य व्यवसाय यांचा विकास करून येथील ग्रामीण लोकांची आर्थिक उन्नती करण्यास मदत व्हावी, या उद्देशाने महाराष्ट्र शासनाने 18 मे 1972 रोजी दापोली येथे कोकण कृषी विद्यापीठाची स्थापना केली. त्यावेळी या विद्यापीठाकडे दापोलीचे कृषी महाविद्यालय, मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय आणि कोकणातील १६ संशोधन केंद्रे होती. दोन वर्षांनी कोकणातील तीन शेती शाळाही या विद्यापीठाच्या अधिपत्याखाली देण्यात आल्या. गेल्या 42 वर्षात विद्यापीठाच्या शिक्षण, संशोधन आणि विस्तार शिक्षण कार्याचा लक्षणीय विस्तार झाला. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ हे देशातील सर्वोत्कृष्ट संस्था पुरस्कार प्राप्त केलेले अग्रगण्य कृषी विद्यापीठ आहे.
या विद्यापीठाने अगदी स्थापनेपासून कोकणातील शेतकऱ्यांच्या कृषी विषयक गरजांना प्राधान्य देऊन संशोधन केले आणि हे उपयुक्त संशोधन कोकणातील सर्वसामान्य शेतकऱ्यांपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचविण्यासाठी विविध विस्तार शिक्षण उपक्रम राबविले. त्याचाच परिणाम म्हणून कोकणातील शेतीत क्रांतीकारी परिवर्तन होत आहे. मुंबई-पुण्यासारख्या महानगरांकडे नोकरीसाठी धावणारा तरुणवर्ग आता कोकणात स्थिरावत असून शेती व्यवसायाकडे वळू लागला आहे. इतकेच नाही, तर कोकणातील अनेक प्रगतीशील शेतकऱ्यांना राज्य व राष्ट्रीय पातळीवरील विविध पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे.

* विस्तार
विद्यापीठाचे मुख्य केन्द्र दापोली येथे असून, महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील ठाणे, पालघर, रायगड, रत्‍नागिरी, सिंधुदूर्ग आणि बृहन्मुंबई हे जिल्हे विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रात येतात. दिनांक 12 फेब्रुवारी 2001 रोजी कोकणचे सुपुत्र आणि द्रष्टे लोकनेते कै. डॉ. बाळासाहेब सावंत यांचे नाव या विद्यापीठाला दिले गेले. राज्यात पशुवैद्यक विद्यापीठाची स्थापना झाल्यानंतर मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय त्या विद्यापीठाकडे गेले. आजमितीस या विद्यापीठामध्ये कृषी, मत्स्य आणि कृषी अभियांत्रिकी अशा तीन विद्याशाखा आहेत.

* अभ्यासक्रम
दापोली (रत्‍नागिरी) येथे कृषी, कृषी अभियांत्रिकी, वनशास्त्र आणि उद्यानविद्या तसेच रोहा (रायगड) येथे काढणी पश्चात व्यवस्थापन पदव्युत्तर अभ्यासक्रम व मुळदे (सिंधुदूर्ग) येथे उद्यान महाविद्यालय अशी सहा घटक महाविद्यालये असून रत्‍नागिरी येथे मत्स्य महाविद्यालय आहे. याशिवाय विद्यापीठाची मान्यताप्राप्त सहा कृषी व एक उद्यानविद्या महाविद्यालय, दोन कृषी पणन व व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालये, चार अन्नतंत्र महाविद्यालये, चार जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय आणि एक कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालय कार्यरत आहे. अशाप्रकारे आठ विषयांतील पदवी शिक्षणाची सोय विद्यापीठाने उपलब्ध केली आहे. याशिवाय, कृषी विद्याशाखेमध्ये अकरा विषयांत, मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयांत आणि कृषी अभियांत्रिकी विद्याशाखेत पाच विषयात पदव्युत्तर शिक्षणाची सोय उपलब्ध आहे. त्याचप्रमाणे कृषी विद्याशाखेत नऊ आणि मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयात पीएच्.डी. शिक्षण दिले जाते.
कृषी अभियांत्रिकीच्या तीन विषयात पीएच्.डी. शिक्षणाची सुविधा सुरू आहे. विद्यापीठाच्या निम्नस्तर कृषी विद्याशाखेंतर्गत रायगड जिल्ह्यातील रोहा आणि रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील लांजा येथे विद्यापीठाची घटक कृषी तंत्र विद्यालये आहेत. शिवाय पालघर जिल्ह्यातील कोसबाडहिल येथील दोन कृषी तंत्र विद्यालये तसेच 34 खाजगी मान्यताप्राप्त कृषी तंत्र विद्यालये कार्यरत आहेत. घटक तंत्र विद्यालयामध्ये दोन वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्रज्ञान पदविका अभ्यासक्रम तर विना अनुदानित तंत्र विद्यालयामध्ये 3 वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्र निकेतन अभ्यासक्रम शिकविला जातो. तसेच शिरगांव (रत्‍नागिरी) येथे मत्स्य अभियांत्रिकी पदविका अभ्यासक्रम आहे याशिवाय बागकाम तंत्रज्ञान प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमही शिकविला जातो.

==दापोली पर्यटन स्थळे==
[[File:केशवराज मंदिर, आसूद.jpg|thumb|केशवराज मंदिर, आसूद]]
[[File:केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र.jpg|thumb|केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र]]

* दाभोळ बंदर - दाभोळ हा एक बंदर आहे जो दापोलीच्या 28 किमी (17 मैल) दक्षिणेला आहे. दाभोल जवळ दाभोळ पॉवर प्लांट एनरॉन आहे.  रत्‍नागिरी गॅस ऍण्ड पॉवर प्रायव्हेट लिमिटेड (आरजीपीपीएल) ने हा प्रकल्प ताब्यात घेतला आहे. वीज स्टेशन भारत सर्वात मोठी ऑपरेटिंग गॅस आधारित संयुक्त चक्र वीज स्टेशन आहे.


* हरणई बंदर - हे महाराष्ट्रातल्या मासेबाजारांतील सर्वात मोठे पुरवठादार मानले जाते. लॉबस्टर आणि कोळंबीसह अनेक प्रकारचे समुद्री खाद्यपदार्थ येथे उपलब्ध असतात.&lt;br /&gt;


* कड्यावरचा गणपती - आंजर्ले कड्यावरचा गणपतीसाठी प्रसिद्ध आहे. या प्राचीन आणि भव्य गणेश मंदिराची उभारणी सुमारे 1150च्या सुमारास लाकडी खांबांवर केली होती. 1768 ते 1780च्या कालखंडात याचे नूतनीकरण करण्यात आले. नारळाची झाडे, सुपारी वृक्ष, सुवर्णदुर्ग किल्ला, निळा समुद्र आणि आसपासच्या टेकड्यांवरील घनदाट जंगलांचे ईथुन भव्य दृश्य दिसते&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/aanjarle-kadyavarcha-ganpati-dapoli/|title=Kadyavarcha Ganpati Mandir {{!}} Temples in dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;


* श्री केशवराज मंदिर - हे ठिकाण दापोली आणि आसुद पुल दरम्यान आहे. प्रवेश डबकेवाडीमार्गे आणि लहान नदी ओलांडून पुढे गेल्यावर, खडतर चढावा मार्गे आहे. या उंचीवर, ताजे पाणी एक आश्चर्यकारक गोष्ट आहे आणि वृक्षाच्या खोडापासून उगम आहे असे म्हणले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dapoli-keshavraj-temple/|title=Keshavraj Temple {{!}} Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;

केशवराज मंदिर हे विष्णूच्या केशव रूपाला समर्पित आहे. मंदिराच्या परिसरात हिरवेगार जंगल असून पक्ष्यांचा किलबिलाट वातावरण आनंददायी बनवतो. मंदिरात काळ्या दगडाची केशवराजाची मुर्ती आहे आणि सुंदर लाकडी मंडप आहे. मंदिराजवळ एक काळ्या दगडातील गोमुख आहे, ज्यातून सतत पाणी वाहते. हे पाणी डोंगरातून येते आणि गोमुखातून निघते. परिसरात आंब्याची झाडे आहेत, ज्यामुळे उन्हाळ्यात त्याचा सुगंध अनुभवता येतो. केशवराज मंदिर हे एक शांत आणि निसर्गरम्य ठिकाण आहे, जिथे भक्त आणि पर्यटक दोन्ही धार्मिक तसेच नैसर्गिक सौंदर्याचा अनुभव घेऊ शकतात.&lt;ref&gt;[https://hostedopen.com/keshavraj-temple-dapoli-complete-information-in-marathi/ केशवराज मंदिर दापोली माहिती] hostedopen.com/&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;


* मुरुड बीच - मुरुड हा दापोलीपासून जवळजवळ 12 किमी (7.5 मैल) समुद्रसपाटीवरील लहान गाव आहे.&lt;br /&gt;


* पन्हाळेकाजी लेणी - दापोली-पांगारी रस्त्यावर स्थित, पन्हाळेजी गुहांमधे खेड मार्गे किंवा वाकवली आणि टेटवली  येथुन प्रवेश करता येतो. कोटजाई आणि धाकटी नद्यांच्या संगमाजवळ हे स्थान खोल दरीमध्ये आहे. तेथे सुमारे 29 कोरीव लेणी आहेत.&lt;br /&gt;


* पालगड - मंडणगडपासून साधारण बारा किलोमीटर अंतरावर दापोली तालुक्यातील पालगड येथे पूज्य साने गुरुजींचे जन्मगाव आहे. या ठिकाणी पारंपरिक कोकणी पद्धतीच्या स्मारकात गुरुजींच्या जिवनातील अनेक प्रसंग छायाचित्रांच्या रूपात प्रदर्शित करण्यात आले आहेत. गावातील प्राथमिक शाळेत गुरुजींचे प्राथमिक शिक्षण झाले होते. ट्रेकींगची आवड असल्यास गावालगतच असलेल्या पालगड किल्ल्यावर जाऊन प्राचीन अवशेष पाहता येतात. मात्र किल्ल्याची भटकंती करतांना स्थानिकांची मदत अवश्य घ्यावी.


* सुवर्णदुर्ग किल्ला – सुवर्णदुर्ग हा जलदुर्ग हर्णे बंदरापासून साधारणपणे १ किमी अंतरावर समुद्रात असलेल्या बेटावर बांधलेला आहे. ह्या किल्ल्याचे प्रवेशद्वार गोमुखी पद्धतीचे आहे. किल्ल्याला १५ बुरुज असून किल्ल्याची तटबंदी अजूनही सुस्थितीत आहे. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराच्या उजव्या तटावर मारुतीची मूर्ती आणि पायरीवर कासव कोरले आहे. किल्ल्यावर वाड्याचे अवशेष असून धान्यकोठारे, पाण्याचे तलाव आणि टाके आहे. ह्या किल्ल्याचे बांधकाम शिलाहारकालीन असून १६व्या शतकात किल्ला आदिलशाहीच्या ताब्यात होता. १६६० च्या सुमारास हा किल्ला शिवाजीमहाराजांनी स्वराज्यात सामील केला आणि डागडुजी करून किल्ला बळकट केला.&lt;br /&gt;


* कनकदुर्ग, फतेदुर्ग आणि गोवा किल्ला – हे तिन्ही किल्ले सुवर्णदुर्ग किल्ल्याचे संरक्षण करण्यासाठी हर्णे समुद्रकिनाऱ्यावर बांधले आहेत. तिन्ही किल्ले चिंचोळ्या भूभागाने हर्णे बंदराला जोडले आहेत. फतेदुर्गाची समुद्राच्या दिशेला असलेली थोडीशी तटबंदी आणि कनकदुर्ग व फतेदुर्ग यांना जोडणारा दगडी पूल  वगळता बाकी वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झाल्या आहेत. किल्ल्यावर सद्यस्थितीत कोळी लोकांची वसाहत आहे. कनकदुर्ग किल्ला समुद्रात घुसलेल्या कातळाच्या माथ्यावर बांधला आहे. किल्ल्यावर जाण्यासाठी पायऱ्या असून जवळच डाव्या हाताला दगडी बुरुज आहे. किल्ल्यावर पाण्याची टाकी आणि थोडीशी तटबंदी साबूत आहे. सद्यस्थितीत किल्ल्यावर दीपगृह आहे. तिन्ही किल्ल्यांमध्ये बऱ्यापैकी सुस्थित असलेला किल्ला म्हणजे गोवा किल्ला.&lt;br /&gt;


* पर्णालक दुर्ग – हा किल्ला पन्हाळेकाजी लेण्यांच्या वरच्या भागात एका टेकडीवर आहे. हा भूप्रदेश साधारणपणे ११व्या शतकात शिलाहार राजांनी आपल्या वर्चस्वाखाली आणला. शिलाहार राजा अपरादित्य (इ.स. ११२७ ते ११४८) याने कदंब राजसत्तेकडून हा भूभाग जिंकून घेतला. अपरादित्यने आपला मुलगा विक्रमादित्य याला कोकण प्रांताचा अधिपती बनवले. आजचे पन्हाळे गाव ही शिलाहारांची राजधानी. त्यावेळी गावाचे नाव होते प्रणालक. म्हणून हा प्रणालक दुर्ग. किल्ल्यावर असलेल्या वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झालेल्या आहेत. किल्ल्यावर झोलाईदेवीचे मंदिर आहे. शासनाने डांबरी रस्ता बांधला असल्यामुळे झोलाई देवीच्या मंदिरापर्यंत गाडी घेऊन जाता येते. पण ज्यांना किल्ला चढायचा असेल त्यांनी पन्हाळे गावाच्या थोडे पुढे एक वाट डावीकडे जाते, त्या वाटेने किल्ला चढायला सुरुवात करावी. हा किल्ल्यावर जाणारा राजमार्ग. या वाटेने जाताना पायऱ्या चढाव्या लागतात. पायऱ्यांच्या वाटेवर एक पाण्याचे टाक सुद्धा आहे. येथे किल्ला होता हे सांगणारे दोनच अवशेष आपल्याला दिसतात आणि ते म्हणजे पायऱ्या आणि पाण्याचे टाके.&lt;br /&gt;


* उन्हवरे / फरारे - गरम पाण्याचे कुंड  (स्प्रिंग्स) दापोलीपासून 35 किमी (22 मैल) उंचावर गावात नैसर्गिक गरम पाण्याचे झरे आहेत. वकावली पासून 21 किमी (13 मैल) व टेटवली पासून 17 किमी (11 मैल) अंतरावर आहेत. आसपासच्या भागातले लोक व पर्यटक येथे येतात जे गरम सल्फर वॉटर स्प्रिंग्समध्ये आंघोळ करण्यासाठी येतात, त्वचेचे आजार या गरम पाण्याने बरे होतात.


* श्री वाघेश्वर मंदिर – केशवराज मंदिरापासून अवघ्या २-३ किमी वर वाघेश्वराचे हेमाडपंथी मंदिर आहे. मंदिराच्या सभागृहात लाकडी खांब असून त्यांच्यावर पुराणातील प्रसंग कोरलेले असून गाभाऱ्यात असलेले शिवलिंग स्वयंभू आहे. मंदिराच्या परिसरात गणपती, काळभैरव आणि झोलाईदेवी इ. देवतांची मंदिरे आहेत. वाघेश्वर मंदिर नदीच्या काठावर *असून नदीला सुंदर घाटसुद्धा बांधला आहे.&lt;br /&gt;


* श्री विमलेश्वर मंदिर - हे आंजार्ले जवळील मुर्डी गावात स्थित आहे, काड्यावराचा गणपती पासून फक्त 1 किमी. मंदिर सुमारे 1200 वर्षे जुने आहे आणि बांधकाम अजूनही मजबूत आहे.&lt;br /&gt;


* श्री चंडिकादेवी मंदिर, दाभोळ
दापोलीपासून 30 किलोमीटर अंतरावर श्री चंडिकादेवीचे जागृत देवस्थान आहे. दाभोळच्या खाडीपासून 5 किलोमीटरवर हे मंदिर आहे. हिरव्यागार परिसरात डोंगरातील एकसंध पाषाणात कोरीव काम करून देवीची मुर्ती आणि गाभारा उभारण्यात आला आहे. मंदिराच्या दारातच भव्य प्रवेशद्वार आणि दिपमाळ आहे. नंदादीपाच्या प्रकाशात गुहेत जाऊन देवीचे दर्शन घ्यावे लागते. मंद प्रकाशात दिसणारी देवीची मुर्ती नजरेत साठवून घ्यावीशी वाटते. नंदादीपांनी प्रकाशीत गुहेतील वाटही तेवढीच सुंदर दिसते. गुहेत प्रदक्षिणा मार्ग तयार करण्यात आला आहे. गाभाऱ्यात विजेचा वापर केला जात नाही. मंदिराशेजारी असलेल्या आणखी एका गुहेतून पाण्याचा मोठा प्रवाह बाहेर आलेला दिसतो. भाविक या ठिकाणी स्नानदेखील करतात. हा प्रवाहकुंड पांडवकालीन आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मंदिराला भेट दिल्याचे येथे सांगितले जाते.&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dabhol-chandika-temple/|title=chandika mandir dabhol {{!}} chandika mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;


* कर्दे बीच — डॉल्फिन निरीक्षणासाठी प्रसिद्ध. कर्दे समुद्रकिनाऱ्याला “डॉल्फिन वॉचिंग गॅलरी” म्हटलं तर चुकीचं ठरणार नाही. पहाटेच्या बोटीवर बसून समुद्रात शिरलं की अचानक डॉल्फिन्सचा एक थवा डोकं वर काढतो. &lt;ref&gt;https://hostedopen.com/dapoli-tourist-places-guide/&lt;/ref&gt;


==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

1.^ &quot;दापोली विकासपिडीया&quot;.
2.^ &quot;District Census Handbook&quot; (PDF). Census of India. p.&amp;nbsp;44. Retrieved 16 April 2016.
3.^ Dapoli sets example by shunning plastic - The Times of India on Mobile http://timesofindia.com/city/pune/Dapoli-sets-example-by-shunning-plastic/articleshow/14221597.cms

[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>d3b95cukb01g7c9cblx7gkyi19q2hf2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690867</id>
      <parentid>2690866</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:09:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* समाजजीवन */</comment>
      <origin>2690867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69270" sha1="gj6z0j2vm4w37zbcz3l0wua79dt07b0" xml:space="preserve">{{हा लेख|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुका|दापोली (निःसंदिग्धीकरण)}}
{{गल्लत|दापोली शहर}}
{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = दापोली तालुका
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव   = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|मेट्रो                      = &lt;!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --&gt;
|आकाशदेखावा                 = India Maharashtra location map.svg
|आकाशदेखावा_शीर्षक            = महाराष्ट्रराज्य 
|अक्षांश = 
|रेखांश=
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = कोकण 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = ४१५७१२
|पिन_कोड                   = ०२३५८
|आरटीओ_कोड                = महा -०८
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}
'''दापोली तालुका''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. [[दापोली शहर]] त्याचे मुख्यालय आहे. दापोली हे मुंबईपासून २१५ किलोमीटर (१३५ मैल) अंतरावर आहे.

दापोलीला कॅम्प दापोली असे म्हणले जाते कारण ब्रिटिशांनी दापोलीला त्यांचा शिबिराची (कॅम्प)ची स्थापना केली होती. बऱ्याच उच्च पदवी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांची अधिकार गावे या टाऊनमध्ये होती. 
* दापोलीत [[बाळासाहेब  सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ]] हे भारतातील सर्वात मोठे कृषी  विद्यापीठ आहे. 
दापोली तालुका व शहर हे दापोली नगर परिषदेने प्रशसित आहे. दापोली शहराची गावदेवी [[कालकाई देवी]] आहे. शहरातील [[काळकाईकोंड]] या ठिकाणी गावदेवीचे मंदिर आहे. मौजेदापोली गावची [[जानाई गावदेवी]] आहे. दापोलीला जाण्यासाठी मुंबई-गोवा महामार्गावरून म्हाप्रळ-मंडणगड-पालगडमार्गे रस्ता आहे. मंडणगड-दापोली हे अंतर 30 किलोमीटर आहे. मुंबई-गोवा महामार्गावरील [[खेड]] शहरातून दापोली 35 किलोमीटर अंतरावर आहे.

==हवामान==
तालुक्यात मे महिन्यात सरासरीपेक्षा जास्त तापमान असेल.उष्णतेच्या लाटा नेहमीप्रमाणे असतील.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, गुरुवार दिनांक ०२ मे २०२४.&lt;/ref&gt;
== कॅम्प दापोलीचा इतिहास ==
१८१८ ते १८१९ च्या दरम्यान ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने ''कॅम्प दापोली'' हे लष्करी ठाणे वसवले. संपूर्ण कोकण पट्टयात दापोली कॅम्प हे तेव्हाच्या काळातले इंग्रजांचे एकमेव सुरक्षित व सोयीस्कर ठिकाण समजले जात असे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/camp-dapoli-history/|title=कॅम्प दापोलीची गोष्ट|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.

== स्थान ==

दापोली शहर व ग्रामीण भाग हा सह्याद्रीच्या पायथ्याचा खेड रांगेतून वेगळा आहे. दापोली तालुक्याला सुमारे ५० किलोमीटर (३५ मैल) [[केळशी|केलशी]], [[बुरोंडी]] ते [[दाभोळ|दाभोळच्या]] बंदरा पर्यंत समुद्र किनारा आहे. किनारपट्टी कोकणच्या इतर भागापेक्षा सामान्य वैशिष्ट्यांमधे फारशी भिन्न आहे. प्रमुख नद्या उत्तरेला [[भारजा]] आणि दक्षिणेला [[वशिष्ठी]] आहे. [[जोगेळे]] नावाची एक छोटी नदी आहे जी [[सारंग]] गावात समुद्राला मिळते. शहराच्या ८०० फुट  (२४० मिटर)च्या समुद्रसपाटीवर आहे. अरबी समुद्रापासून ८ किलोमीटर अंतरावर आहे.

हिरव्यागार डोंगररांगांवर ठिपक्यासारखी दिसणारी घरे, मोकळी हवा आणि शहरातून फेरफटका करतांना दिसणारे विविध रंगी पुष्पसौंदर्य हे दापोली शहराचे वैशिष्ट्य आहे. शहराच्या गजबजाटापासून दूर निसर्गाचे वरदान लाभलेल्या या शहराचे सौंदर्य पर्यटकांसाठी आकर्षण आहे. थंडगार हवेमुळे हे शहर '[[मिनी महाबळेश्वर]]' म्हणून ओळखले जाते.
पावसाळ्यात दापोली परिसराची भटकंती करताना [[बहावा]], [[पेव]], [[दयाळू]], [[अग्निशिखा]], मधूनच डोकविणारी विविधरंगी [[जास्वंद]] अशा अनेक फुलांचे सौंदर्य डोळ्याचे पारणे फेडते. समुद्र सपाटीपासून साधारण आठशे फूट उंचीवर असलेले हे शहर इंग्रजांच्या काळात '[[दापोली कॅम्प]]' म्हणून परिचित होते. सुंदर समुद्र किनारे, किनाऱ्यावर हिवाळ्यात येणारे '[[सी गल]]' पक्षी, याच दरम्यान मधूनच घडणारे [[डॉल्फीन|डॉल्फीनचे]] दर्शन, समुद्र किनारचा मासोळी बाजार, [[ऐतिहासिक]] [[गड-किल्ले]] आणि इमारतींसाठी दापोली तालुका प्रसिद्ध आहे. अनेक थोर व्यक्तिमत्त्वांची खाण म्हणून हा परिसर ओळखला जातो.

मंडणगडहून कोकण भ्रमंती सुरू केल्यास [[वेळास]]-[[केळशी]]-[[आंजर्ले]]-[[मुरुड]]मार्गेदेखील दापोलीला येणे शक्य आहे. वेळास-दापोली हा दोन तासांचा प्रवास आहे.

==दापोली शहर==

आसूद गावापासून दापोली केवळ 6 किलोमीटर अंतरावर आहे. दापोली थंड हवचे ठिकाण म्हणून प्रसिद्ध आहे. दापोलीला आल्यावर कोकण कृषी विद्यापीठाला आवर्जुन भेट द्यावी. 1972 मध्ये स्थापन झालेल्या या विद्यापीठात कृषी क्षेत्राशी निगडीत अनेक नवे प्रयोग अचंभीत करणारे तेवढेच शेतीत रुची असणाऱ्यांसाठी उपयुक्त आहेत. विद्यापीठातील विविध उद्यानांची रचनादेखील तेवढीच सुंदर आहे. विद्यापीठाच्या माहिती केंद्रात कृषी प्रदर्शन पाहता येते.
दापोली परिसरातील फळबागांचा उपयोग करून अनेक ठिकाणी कृषी पर्यटन केंद्रे विकसीत करण्यात आली आहेत. या पर्यटन केंद्रांमधून झाडावरून नारळ काढणे, जलक्रीडा, बैलगाडीची सफर, कलम करणे, नारळ सोलणे, चूलीवर स्वयंपाक करणे, रात्री जाखडी खेळणे, कोकणी भोजन प्रकार आदी सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातात. कृषी पर्यटन केंद्रात दिवस घालविल्यास 'कोकणी लाईफस्टाईल'ची मजा लुटता येते.

==दापोली तालुक्यातील गावे==

#[[अडखळ]]
#[[आगरवायंगणी]]
#[[आघारी]]
#[[आडे]]
#[[आसोंड]] 
#[[आवाशी]] 
#[[आपटी (दापोली)]]
#[[आसूद]]
#[[आतगाव]]
#[[आंजर्ले]]
#[[आंबवली खुर्द]]
#[[आंबवली बुद्रुक]]
#[[इनामपांगारी]]
#[[इलणे]]
#[[उंबार्ली]]
#[[उटंबर]]
#[[उन्हवरे (दापोली)]]
#[[उर्फी]]
#[[उसगाव (दापोली)]]
#[[उंबरघर]]
#[[उंबरशेत]]
#[[ओणनवसे]]
#[[ओणी (दापोली)]]
#[[ओलगाव]]
#[[करजगाव]]
#[[करंजाणी]]
#[[करंजाली]]
#[[कर्दे]]
#[[कलंबट]]
#[[कळकी]]
#[[कवडोली]]
#[[कात्रण]]
#[[कादिवली]]
#[[कांगवई]]
#[[किन्हळ]]
#[[कुडावळे]]
#[[कुंभवे]]
#[[कॅम्प दापोली]]
#[[केळशी]]
#[[केळील]]
#[[कोळथरे]]
#[[कोळबांद्रे]]
#[[कोंगाळे]]
#[[कोंढ्ये]]
#[[खारवते]]
#[[खेर्डी]]
#[[गव्हे]]
#[[गावतळे]]
#[[गावरई]]
#[[गिम्हवणे]]
#[[गुडघे]]
#[[चांदिवणे (दापोली)]]
#[[चिखलगाव]]
#[[चिंचाली]]
#[[चंडिकानगर]]
#[[जामगे]]
#[[जालगाव]]
#[[जुईकर]]
#[[जोगळे]]
#[[टालसुरे]]
#[[टांगर]]
#[[टेटवली]]
#[[डवली]]
#[[ताडाचाकोंड]]
#[[ताडील]]
#[[तामसतिर्थ]]
#[[तामोंड]]
#[[तेरेवायंगणी]]
#[[तुरवडे]]
#[[तेलेश्वर]]
#[[दमामे]]
#[[दळखण]]
#[[दाभिळ (दापोली)]]
#[[दाभोळ]]
#[[दुमदेव]]
#[[देगाव (दापोली)]]
#[[देर्दे]]
#[[देहेन]]
#[[देवके]]
#[[धानकोली]]
#[[नवशी]]
#[[नवसे]]
#[[नानटे]]
#[[नारगोली]]
#[[निगडे (दापोली)]]
#[[पंदेरी]]
#[[पन्हाळेकाजी]]
#[[पाचवली]]
#[[पडले]]
#[[पालगड]]
#[[पावनळ]]
#[[पांगारी तर्फे हवेली]]
#[[पीचडोली]]
#[[पिसई]]
#[[पोफलवणे]]
#[[पंचनदी]]
#[[पंढरी (दापोली)]]
#[[फणसु]]
#[[फरारे]]
#[[बांधतिवरे]]
#[[बुरोंडी]]
#[[बोरघर (दापोली)]]
#[[बोरथल]]
#[[बोरीवली (दापोली)]]
#[[बोंडीवली]]
#[[ब्राह्मणवाडी (दापोली)]]
#[[भडावळे]]
#[[भाटघर]]
#[[भाटी]]
#[[भानघर]]
#[[भोपण]]
#[[भोमडी]]
#[[मळे प्रभाकर पां]]
#[[डुरंग]]
#[[महाळुंगे (दापोली)]]
#[[माटवण]]
#[[माथेगुजर]]
#[[माळवी (दापोली)]]
#[[महामाईनगर]]
#[[मांदिवली]]
#[[मुंगीज]]
#[[मुरूड (दापोली)]]
#[[मुरडी]]
#[[मौजेदापोली]]
#[[राजापूर (दापोली)]]
#[[रावतोली]]
#[[रुखी]]
#[[रेवाली]]
#[[रोवले]]
#[[लाडघर]]
#[[लोणवडी (दापोली)]]
#[[वडवली (राजापूर)]]
#[[वाणोशी तर्फे पंचनदी]]
#[[वणौशी तर्फे नातु]]
#[[वणंद]]
#[[वळणे]]
#[[वाकवली (दापोली)]]
#[[वाघवे]]
#[[वाघिवणे]]
#[[वावघर]]
#[[वांझलोली]]
#[[विरसई]]
#[[विसापूर (दापोली)]]
#[[वेलवी]]
#[[शिरखल]]
#[[शिरवणे]]
#[[शिरशिंगे]]
#[[शिरसाडी]]
#[[शिरसेश्वर]]
#[[शिरसोली]]
#[[शिर्दे]]
#[[शिवनारी]]
#[[शिवाजीनगर (आडे)]]
#[[शिवाजीनगर (गिम्हवणे)]]
#[[शिवाजीनगर (साखलोली)]]
#[[सडवे]]
#[[सडवली (दापोली)]]
#[[साकुर्डे]]
#[[सातांबे]]
#[[साखलोली]]
#[[सातेरे तर्फे नातु]]
#[[सातेरे तर्फे हवेली]]
#[[सारंग (दापोली)]]
#[[सालदुरे]]
#[[सुकोंडी]]
#[[सोवेली]]
#[[सोंडेघर]]
#[[हर्णे]]
#[[हातीप]]

== समाजजीवन ==

दापोली तालुक्यात कुणबी, गवळी, कोळी, भंडारी, आगरी, सोनकोळी, डोंगरीकोळी, भोई, खारवी, मराठा, सुतार, कुंभार, चांभार, माळी, साळी, ब्राह्मण, कातकरी, मुसलमान, बौद्ध हे समाज मुळ भूमिपुत्र असुन यातील भंडारी, गवळी, कुणबी, मराठा, बौद्ध समाजाची मोठी वस्ती जवळजवळ सर्वच गावांमध्ये आहे. खाडी किनारा व समुद्र किनारपट्टीच्या भागात प्रामुख्याने कोळी, सोनकोळी, भंडारी, आगरी, भोई, खारवी, मुसलमान समाजांची वस्ती आहे. दापोली तालुक्यातील ग्रामीण भागातील लोक नोकरी धंद्यासाठी मुंबई, ठाणे, वसई  भागात स्थाईक झाले आहेत. प्रत्येक गावाचे गावदेवी हे श्रद्धास्थान असुन गावातील सर्वच जाती धर्माच्या लोकांची गावदेवी वरती नितांत श्रद्धा आहे. गावदेवीमातेचा पालखी सोहळा व जत्रा हे वार्षिक सण साजरे केले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-folk-art/|title=दापोलीच्या लोककला {{!}} Folk Cultures of Dapoli {{!}} Taluka Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt; त्याच प्रमाणे गणपती, शंकर, हनुमान&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/dapoli-hanuman-jayanti/|title=दापोलीतील हनुमान जयंती- एक आनंदमय उत्सव|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, भैरी (काळभैरव), राम, राधाकृष्ण, दत्त, विठ्ठलरुक्मिणी, खंडोबा, म्हसोबा, जागेवाला, भवानी, जोगेश्वरी, काळकाई&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/kalkaidapoli/|title=Kalkai Temple Dapoli {{!}} kalkai devi mandir {{!}} kalkai devi {{!}} kalkai mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, सोमजाई, झोलाई, वाघजाई, बापदेव, बापुजी, धावजी, सातआसरा ही दैवते आहेत. दापोली शहर व ग्रामीण भागातील गावांमधे स्थानिक भूमिपुत्रांबरोबर बाहेरून आलेल्या लोकांची संख्या मोठी आहे. गणपती व होळी हे गाववाल्यांचे मुख्य सण आहेत.

पूर्वी तालुक्यातील सर्वच गावांमध्ये खोती-वतनदारी पद्धत होती. स्वातंत्र्यपूर्व काळात कोकणामध्ये जमीन कसणाऱ्या कुळांची खोतांकडून पिळवणूक होत होती.खोत हे प्रामुख्याने मराठा, ब्राह्मण आणि मुसलमान समाजातील असत. खोत ब्रिटिश सरकारचे नोकर होते. कोकणातील अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात नारायण नागो पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली २७ आॅक्टोंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित केला.

कोकणामध्ये अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात त्यांनी शेतकऱ्यांना एकत्र केले. २७ सप्टेंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये २५ गावांमधील शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित करण्यात आला. या मेळाव्यात याच लढ्यात शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन केले. शेतकऱ्यांना उत्पन्नातील योग्य वाटा मिळत नसल्यामुळे त्यांनी संपावर जावे असे क्रांतिकारी निर्णय घेण्यात आले. ज्यांचे आयुष्य शेतीवर अवलंबून आहे त्यांनी शेती करणेच बंद केले. खोतांना वाटले किती दिवस आंदोलन सुरू राहील. खायला अन्न मिळेना की संप मागे घेतला जाईल. परंतु शेतकरी निर्णयावर ठाम राहिले. शहरात जाऊन मिळेल ते काम केले. महिलांनी भांडी - धुण्याचे काम केले. या आंदोलनाची दखल घेऊन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी चरीला जाऊन आंदोलकांची भेट घेतली. जुलूम बंद पाडण्यासाठी कायदा करण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले व त्यांनी कूळ कायदा करण्यास शासनास भाग पाडले. अखेर १९३९ मध्ये हा संप मागे घेण्यात आला.

चरी कोपरच्या सभेत शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन करण्यात आले. २५ गावातील शेतकऱ्यांनी शेती न कसण्याचा निर्णय घेतला. तब्बल सहा वर्ष हा संप सुरू होता. अनेकांची उपासमार झाली. काहींनी एक वेळ जेवण करून दिवस काढले परंतु सरकारच्या दबावाला बळी पडले नाहीत. अखेर तत्कालीन इंग्रज राजवटीतील सरकारला संपाची दखल घ्यावी लागली. शेतकऱ्यांच्या मागण्या मान्य झाल्यानंतर सहा वर्षांनी १९३९ मध्ये हा संप मिटला. या संपामुळे राज्यात कूळ कायदा तयार करण्यात आला होता. दापोली तालुक्यात कूळ कायद्याने अन्यायकारक  खोती पद्धत संपवली.

==ऐतिहासिक दाभोळ बंदर==

दाभोळ-दापोलीकडून दाभोळ गावात प्रवेश करताना सडयावरून खाली दिसणारे मनोहरी दृश्य कुणालाही वेड लावेल. चिपळूणकडून येणारी वाशिष्टी नदी, पलीकडील डोंगरावरचा गोपाळ गड किल्ला, टाळकेश्वराच्या देवळाचे शिखर, दाभोळकडील बाजूचे मशिदीचे मिनार, शिळावरचे मारुती मंदिर, समुद्रकिना-याला लागूनच वाढलेले सुरूचे दाट वन आणि खाडीच्या किनारपट्टीत वाढलेले उंच माड, आपल्या हिरव्यागार झावळय़ांचा गुच्छ करून वा-याच्या झुळकीने येणा-यांचे स्वागत आणि जाणा-यांना निरोप देताना दिसतात. सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळी तर ही शोभा अवर्णनीय असते. कोकणातल्या समुद्राकाठच्या कुठल्याही खेडयात साधारणत: असेच वातावरण असते. पण दाभोळच्या या पार्श्वभूमीला प्रचंड घडामोडींच्या इतिहासाला रक्तरंजित गूढ पडदा आहे. भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर दाभोळ इतके जुने आणि प्रसिद्ध बंदर नव्हते. दाभोळ किना-यावर सध्या कार्पोरेट जगताचे लक्ष केंद्रित झाले असून येथे मुंबई प्रवासी बोट पुन्हा सुरू झाल्यास पर्यटन उद्योगालाही चालना मिळणार आहे. कोकणातली पहिली दाभोळ-धोपावे ही प्रवासी फेरी बोट माजी आ. डॉ. चंद्रकांत मोकल यांच्या प्रयत्नाने सुरू झाल्याने येथे पर्यटकांचा ओघ वाढला आहे.

टॉमेलीच्या सर्वात जुन्या नकाशात दाभोळचा उल्लेख आहे. दक्षिण भारतातील बहुसंख्य मुस्लिम यात्रेकरू मक्केला जाण्यासाठी दाभोळ बंदरात येत . त्यामुळे दाभोळला बाबुलहीद म्हणजे मक्केचा दरवाजा म्हणत. इथला तलम वस्त्रांचा व्यापार मोठा होता. अत्यंत कसबी कारागीर इथे वस्त्र विणत असत. अगदी १०० वर्षापूर्वीपर्यंत इथला साळीवाडा गजबजलेला होता आणि घोटय़ांच्या लयबद्ध ठोक्यांवर इथे सुंदर वस्त्र विणली जात होती. शिवशाहीतील आरमारात येथील भंडारी समाजाचे प्रमुख होते. अशा इतिहासाच्या ब-याच खाणाखुणा येथील किनारपट्टीत, डोंगरावर, सपाटीवर सर्वत्र दिसून येतात.

तेराव्या शतकापर्यंतचा दाभोळचा इतिहास चौल, शिलाहार आणि अशाच हिंदू राजवटीचा इतिहास आहे. मात्र पश्चिम किनारपट्टीवरील या सुरक्षित बंदराची माहिती परदेशीयांना झाली आणि या बंदरावर समुद्रमार्गे पोर्तुगीज, डच, हबशी, तुर्क, इराणी यांची सतत आक्रमणे होत राहिली. तेराव्या शतकाच्या मध्यापासून सोळाव्या शतकाच्या अखेपर्यंत जवळपास ३०० वर्षापासून अधिक काळ मुसलमानी सत्तांचा अंमल दाभोळवर राहिला होता. त्यातील काहींनी आपल्या सत्तेत आणि कारभारात येथील लोकांना सामावून घेऊन सुखाचा राज्यकारभार केला. येथील मुस्लिम सत्ताधीशांनाही बाहेरच्या तुर्की, हबशी, शिया यांच्याशी युद्धे करावी लागली आणि इथे हजारोंची कत्तल वेळोवेळी झाली. त्यामुळे दाभोळच्या बहुसंख्य भागात जिकडेतिकडे कबरीच कबरी दिसतात. दाभोळच्या पश्चिमेला समुद्रकिनारी आणि डोंगरावर शिया मुसलमानांची असंख्य थडगी दिसतात.

३-४ शतकांच्या प्रदीर्घ कालखंडात ज्यांनी चांगला राज्यकारभार केला, जे लढाईत शहीद झाले, त्यांची गणना साधुसंतात झाली. त्यांचे दर्गे बांधण्यात आले. दाभोळ परिसरातील देर्दे हद्दीत असलेल्या अमीरूद्दीन बालापीर (बाला म्हणजे उंच ठिकाण) हा हिंदू-मुसलमानात विशेषतः दर्यावर्दी समाजात अत्यंत आदराचे स्थान असलेला पीर समुद्रसपाटीपासून आठशे फूट उंचीवर आहे. दाभोळ गावातला सर्वात प्रसिद्ध पीर म्हणजे आझमखान पीर, या पिराला १८७४ सालात ब्रिटिश सरकारने दिलेली १८ रुपयांची सनद आजही चालू असून या दग्र्याचे पुजारी इनुस मुजावर यांना मिळते.

बालापीरलाही १८७० पासून ३० रुपयांची सनद असून ती परंपरेने नवसे येथील मुजावर घराण्यास मिळते. आझमखान पीर हे ठिकाण दाभोळच्या मध्यभागी एका डोंगराच्या पायथ्याशी आहे. निसर्गाच्या कुशीतील अत्यंत शांत ठिकाणी झाडीमध्ये हा दर्गा आहे. याच्या आजूबाजूला असलेल्या लहान-मोठया असंख्य कबरी आणि तेथील निरव शांतता गूढ वाटते. मन अंतर्मुख करते. विशेषतः आझमखानच्या भव्य कबरीजवळ उभे राहिले की, इथे काही इतिहास घडला असावा याचा सहज साक्षात्कार होतो. इनुस मुजावर यांच्याजवळ ११० वर्षापूर्वीची एक हस्तलिखित वही सापडली. त्यातील पार्शियन आणि उर्दू मजकूर माझे मित्र आफाक कुरेशी आणि समशुद्दीन बामणे यांच्या सहकार्याने वाचून काढली. त्यात आझमखान यांच्याविषयी लिहिले आहे. मुजावर यांच्याकडील जुन्या हस्तलिखित आझमखान हुरमुजहून धर्म प्रचारासाठी हिजरी सन ६८९ मध्ये आले असे आहे. परंतु, बर्जेस यांच्या फिरस्तामध्ये आझमखान हिजरी ९०० मध्ये म्हणजे इ. स. १४९४ मध्ये आल्याची नोंद आहे. त्या वेळी कोकणात नागोजीराव यांचे राज्य होते. नागोजीने रत्‍नागिरीपासून समुद्रात आणि जमिनीवर या परकियांशी टक्क र दिली. दाभोळला तुंबळ रणसंग्राम झाला. त्यात आझमखान मरण पावले. परंतु, नागोजीचा पराभव झाला. त्याआगोदर (१३४७ ते १५००) येथे बहामनी राजवटीत दाभोळचे नाव मुस्तफाबाद होते. आझमखान याच्या मुलाने ते बदलून हामजाबाद असे ठेवले. येथील जंगल साफ केले आणि गाव नव्याने वसवले, सुधारणा केल्या, बाजार सुरू केला. आझमखान यांचे शिर तवसाळ येथे आहे आणि धड दाभोळला आहे. त्याचा उर्स २७ रजाब (शबेमेराज) मोठया इतमानाने साजरा होतो.

१९४९ साली औरंगजेबाच्या कारकिर्दीमध्ये त्याचा या जिल्हय़ाचा सुभेदार पीर अहमद अब्दुल्ला याने बांधलेली जुम्मा मशिदही भग्नावस्थेत आहे आणि तिसरी एक जुनी प्रचंड मशिद समुद्रकिनारी सादत अली यांच्या स्मरणार्थ १५५८ मध्ये बांधलेली आहे. या दोन्ही वास्तू शियापंथी असल्याचा कयास आहे. जामा मशिदीसमोर मिळालेला शिलालेख मुंबईच्या प्रिन्स ऑफ वेल्स म्युझियममध्ये ठेवण्यात आला आहे. दाभोळच्या धक्क्यावर उतरताच उभी असलेली जुनी ऐतिहासिक भव्य मशिद आपले लक्ष वेधून घेते.

मुंबईचा [[भाऊचा धक्का]] सोडल्यास ज्या धक्क्याला थेट बोट लागत असे, असे कोकणातले एकमेव बंदर म्हणजे [[दाभोळचा धक्का]]. कोकण किना-यावर हाजी कासम कंपनीने ज्या बोटी आणल्या त्यातील ‘टिळक’ व ‘बुवा’ या बोटी एकमजली होत्या. त्या कोळशावर चालत असत. अलिबाग, रेवदांडा, बोर्ली, जंजिरा, दाभोळ, जयगड, मुसाकाझी, जैतापूर, विजयदुर्ग, देवगड, मालवण, वेंगुर्ला, गोवा अशा बंदरातून त्यांचा प्रवास होता. त्यानंतर दी बॉम्बे स्टीम नेव्हिगेशन कंपनीने बोटी सुरू केल्या. मुंबईला भाऊचा धक्का  पहिल्यांदा बांधल्यानंतर १८९८ साली सुमारास दाभोळचा धक्का बांधला गेला. त्यानंतर आरसीसी धक्का १९६८-६९ साली केंद्र सरकारने बांधला. १२ जानेवारी, १९६९ साली तत्कालीन केंद्रीयमंत्री व्ही.के.आर.व्ही. राव यांच्या हस्ते उद्घाटन झाले आणि त्यानंतर बोट वाहतूक तिस-या दिवसापासून बंद झाली ती कायमचीच, अशी माहिती येथील जाणकार देतात.

== दापोली कृषी विद्यापीठ ==

* स्थापना:

कोकणातील शेती, पशुसंवर्धन आणि मत्स्य व्यवसाय यांचा विकास करून येथील ग्रामीण लोकांची आर्थिक उन्नती करण्यास मदत व्हावी, या उद्देशाने महाराष्ट्र शासनाने 18 मे 1972 रोजी दापोली येथे कोकण कृषी विद्यापीठाची स्थापना केली. त्यावेळी या विद्यापीठाकडे दापोलीचे कृषी महाविद्यालय, मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय आणि कोकणातील १६ संशोधन केंद्रे होती. दोन वर्षांनी कोकणातील तीन शेती शाळाही या विद्यापीठाच्या अधिपत्याखाली देण्यात आल्या. गेल्या 42 वर्षात विद्यापीठाच्या शिक्षण, संशोधन आणि विस्तार शिक्षण कार्याचा लक्षणीय विस्तार झाला. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ हे देशातील सर्वोत्कृष्ट संस्था पुरस्कार प्राप्त केलेले अग्रगण्य कृषी विद्यापीठ आहे.
या विद्यापीठाने अगदी स्थापनेपासून कोकणातील शेतकऱ्यांच्या कृषी विषयक गरजांना प्राधान्य देऊन संशोधन केले आणि हे उपयुक्त संशोधन कोकणातील सर्वसामान्य शेतकऱ्यांपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचविण्यासाठी विविध विस्तार शिक्षण उपक्रम राबविले. त्याचाच परिणाम म्हणून कोकणातील शेतीत क्रांतीकारी परिवर्तन होत आहे. मुंबई-पुण्यासारख्या महानगरांकडे नोकरीसाठी धावणारा तरुणवर्ग आता कोकणात स्थिरावत असून शेती व्यवसायाकडे वळू लागला आहे. इतकेच नाही, तर कोकणातील अनेक प्रगतीशील शेतकऱ्यांना राज्य व राष्ट्रीय पातळीवरील विविध पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे.

* विस्तार
विद्यापीठाचे मुख्य केन्द्र दापोली येथे असून, महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील ठाणे, पालघर, रायगड, रत्‍नागिरी, सिंधुदूर्ग आणि बृहन्मुंबई हे जिल्हे विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रात येतात. दिनांक 12 फेब्रुवारी 2001 रोजी कोकणचे सुपुत्र आणि द्रष्टे लोकनेते कै. डॉ. बाळासाहेब सावंत यांचे नाव या विद्यापीठाला दिले गेले. राज्यात पशुवैद्यक विद्यापीठाची स्थापना झाल्यानंतर मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय त्या विद्यापीठाकडे गेले. आजमितीस या विद्यापीठामध्ये कृषी, मत्स्य आणि कृषी अभियांत्रिकी अशा तीन विद्याशाखा आहेत.

* अभ्यासक्रम
दापोली (रत्‍नागिरी) येथे कृषी, कृषी अभियांत्रिकी, वनशास्त्र आणि उद्यानविद्या तसेच रोहा (रायगड) येथे काढणी पश्चात व्यवस्थापन पदव्युत्तर अभ्यासक्रम व मुळदे (सिंधुदूर्ग) येथे उद्यान महाविद्यालय अशी सहा घटक महाविद्यालये असून रत्‍नागिरी येथे मत्स्य महाविद्यालय आहे. याशिवाय विद्यापीठाची मान्यताप्राप्त सहा कृषी व एक उद्यानविद्या महाविद्यालय, दोन कृषी पणन व व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालये, चार अन्नतंत्र महाविद्यालये, चार जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय आणि एक कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालय कार्यरत आहे. अशाप्रकारे आठ विषयांतील पदवी शिक्षणाची सोय विद्यापीठाने उपलब्ध केली आहे. याशिवाय, कृषी विद्याशाखेमध्ये अकरा विषयांत, मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयांत आणि कृषी अभियांत्रिकी विद्याशाखेत पाच विषयात पदव्युत्तर शिक्षणाची सोय उपलब्ध आहे. त्याचप्रमाणे कृषी विद्याशाखेत नऊ आणि मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयात पीएच्.डी. शिक्षण दिले जाते.
कृषी अभियांत्रिकीच्या तीन विषयात पीएच्.डी. शिक्षणाची सुविधा सुरू आहे. विद्यापीठाच्या निम्नस्तर कृषी विद्याशाखेंतर्गत रायगड जिल्ह्यातील रोहा आणि रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील लांजा येथे विद्यापीठाची घटक कृषी तंत्र विद्यालये आहेत. शिवाय पालघर जिल्ह्यातील कोसबाडहिल येथील दोन कृषी तंत्र विद्यालये तसेच 34 खाजगी मान्यताप्राप्त कृषी तंत्र विद्यालये कार्यरत आहेत. घटक तंत्र विद्यालयामध्ये दोन वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्रज्ञान पदविका अभ्यासक्रम तर विना अनुदानित तंत्र विद्यालयामध्ये 3 वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्र निकेतन अभ्यासक्रम शिकविला जातो. तसेच शिरगांव (रत्‍नागिरी) येथे मत्स्य अभियांत्रिकी पदविका अभ्यासक्रम आहे याशिवाय बागकाम तंत्रज्ञान प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमही शिकविला जातो.

==दापोली पर्यटन स्थळे==
[[File:केशवराज मंदिर, आसूद.jpg|thumb|केशवराज मंदिर, आसूद]]
[[File:केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र.jpg|thumb|केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र]]

* दाभोळ बंदर - दाभोळ हा एक बंदर आहे जो दापोलीच्या 28 किमी (17 मैल) दक्षिणेला आहे. दाभोल जवळ दाभोळ पॉवर प्लांट एनरॉन आहे.  रत्‍नागिरी गॅस ऍण्ड पॉवर प्रायव्हेट लिमिटेड (आरजीपीपीएल) ने हा प्रकल्प ताब्यात घेतला आहे. वीज स्टेशन भारत सर्वात मोठी ऑपरेटिंग गॅस आधारित संयुक्त चक्र वीज स्टेशन आहे.


* हरणई बंदर - हे महाराष्ट्रातल्या मासेबाजारांतील सर्वात मोठे पुरवठादार मानले जाते. लॉबस्टर आणि कोळंबीसह अनेक प्रकारचे समुद्री खाद्यपदार्थ येथे उपलब्ध असतात.&lt;br /&gt;


* कड्यावरचा गणपती - आंजर्ले कड्यावरचा गणपतीसाठी प्रसिद्ध आहे. या प्राचीन आणि भव्य गणेश मंदिराची उभारणी सुमारे 1150च्या सुमारास लाकडी खांबांवर केली होती. 1768 ते 1780च्या कालखंडात याचे नूतनीकरण करण्यात आले. नारळाची झाडे, सुपारी वृक्ष, सुवर्णदुर्ग किल्ला, निळा समुद्र आणि आसपासच्या टेकड्यांवरील घनदाट जंगलांचे ईथुन भव्य दृश्य दिसते&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/aanjarle-kadyavarcha-ganpati-dapoli/|title=Kadyavarcha Ganpati Mandir {{!}} Temples in dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;


* श्री केशवराज मंदिर - हे ठिकाण दापोली आणि आसुद पुल दरम्यान आहे. प्रवेश डबकेवाडीमार्गे आणि लहान नदी ओलांडून पुढे गेल्यावर, खडतर चढावा मार्गे आहे. या उंचीवर, ताजे पाणी एक आश्चर्यकारक गोष्ट आहे आणि वृक्षाच्या खोडापासून उगम आहे असे म्हणले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dapoli-keshavraj-temple/|title=Keshavraj Temple {{!}} Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;

केशवराज मंदिर हे विष्णूच्या केशव रूपाला समर्पित आहे. मंदिराच्या परिसरात हिरवेगार जंगल असून पक्ष्यांचा किलबिलाट वातावरण आनंददायी बनवतो. मंदिरात काळ्या दगडाची केशवराजाची मुर्ती आहे आणि सुंदर लाकडी मंडप आहे. मंदिराजवळ एक काळ्या दगडातील गोमुख आहे, ज्यातून सतत पाणी वाहते. हे पाणी डोंगरातून येते आणि गोमुखातून निघते. परिसरात आंब्याची झाडे आहेत, ज्यामुळे उन्हाळ्यात त्याचा सुगंध अनुभवता येतो. केशवराज मंदिर हे एक शांत आणि निसर्गरम्य ठिकाण आहे, जिथे भक्त आणि पर्यटक दोन्ही धार्मिक तसेच नैसर्गिक सौंदर्याचा अनुभव घेऊ शकतात.&lt;ref&gt;[https://hostedopen.com/keshavraj-temple-dapoli-complete-information-in-marathi/ केशवराज मंदिर दापोली माहिती] hostedopen.com/&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;


* मुरुड बीच - मुरुड हा दापोलीपासून जवळजवळ 12 किमी (7.5 मैल) समुद्रसपाटीवरील लहान गाव आहे.&lt;br /&gt;


* पन्हाळेकाजी लेणी - दापोली-पांगारी रस्त्यावर स्थित, पन्हाळेजी गुहांमधे खेड मार्गे किंवा वाकवली आणि टेटवली  येथुन प्रवेश करता येतो. कोटजाई आणि धाकटी नद्यांच्या संगमाजवळ हे स्थान खोल दरीमध्ये आहे. तेथे सुमारे 29 कोरीव लेणी आहेत.&lt;br /&gt;


* पालगड - मंडणगडपासून साधारण बारा किलोमीटर अंतरावर दापोली तालुक्यातील पालगड येथे पूज्य साने गुरुजींचे जन्मगाव आहे. या ठिकाणी पारंपरिक कोकणी पद्धतीच्या स्मारकात गुरुजींच्या जिवनातील अनेक प्रसंग छायाचित्रांच्या रूपात प्रदर्शित करण्यात आले आहेत. गावातील प्राथमिक शाळेत गुरुजींचे प्राथमिक शिक्षण झाले होते. ट्रेकींगची आवड असल्यास गावालगतच असलेल्या पालगड किल्ल्यावर जाऊन प्राचीन अवशेष पाहता येतात. मात्र किल्ल्याची भटकंती करतांना स्थानिकांची मदत अवश्य घ्यावी.


* सुवर्णदुर्ग किल्ला – सुवर्णदुर्ग हा जलदुर्ग हर्णे बंदरापासून साधारणपणे १ किमी अंतरावर समुद्रात असलेल्या बेटावर बांधलेला आहे. ह्या किल्ल्याचे प्रवेशद्वार गोमुखी पद्धतीचे आहे. किल्ल्याला १५ बुरुज असून किल्ल्याची तटबंदी अजूनही सुस्थितीत आहे. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराच्या उजव्या तटावर मारुतीची मूर्ती आणि पायरीवर कासव कोरले आहे. किल्ल्यावर वाड्याचे अवशेष असून धान्यकोठारे, पाण्याचे तलाव आणि टाके आहे. ह्या किल्ल्याचे बांधकाम शिलाहारकालीन असून १६व्या शतकात किल्ला आदिलशाहीच्या ताब्यात होता. १६६० च्या सुमारास हा किल्ला शिवाजीमहाराजांनी स्वराज्यात सामील केला आणि डागडुजी करून किल्ला बळकट केला.&lt;br /&gt;


* कनकदुर्ग, फतेदुर्ग आणि गोवा किल्ला – हे तिन्ही किल्ले सुवर्णदुर्ग किल्ल्याचे संरक्षण करण्यासाठी हर्णे समुद्रकिनाऱ्यावर बांधले आहेत. तिन्ही किल्ले चिंचोळ्या भूभागाने हर्णे बंदराला जोडले आहेत. फतेदुर्गाची समुद्राच्या दिशेला असलेली थोडीशी तटबंदी आणि कनकदुर्ग व फतेदुर्ग यांना जोडणारा दगडी पूल  वगळता बाकी वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झाल्या आहेत. किल्ल्यावर सद्यस्थितीत कोळी लोकांची वसाहत आहे. कनकदुर्ग किल्ला समुद्रात घुसलेल्या कातळाच्या माथ्यावर बांधला आहे. किल्ल्यावर जाण्यासाठी पायऱ्या असून जवळच डाव्या हाताला दगडी बुरुज आहे. किल्ल्यावर पाण्याची टाकी आणि थोडीशी तटबंदी साबूत आहे. सद्यस्थितीत किल्ल्यावर दीपगृह आहे. तिन्ही किल्ल्यांमध्ये बऱ्यापैकी सुस्थित असलेला किल्ला म्हणजे गोवा किल्ला.&lt;br /&gt;


* पर्णालक दुर्ग – हा किल्ला पन्हाळेकाजी लेण्यांच्या वरच्या भागात एका टेकडीवर आहे. हा भूप्रदेश साधारणपणे ११व्या शतकात शिलाहार राजांनी आपल्या वर्चस्वाखाली आणला. शिलाहार राजा अपरादित्य (इ.स. ११२७ ते ११४८) याने कदंब राजसत्तेकडून हा भूभाग जिंकून घेतला. अपरादित्यने आपला मुलगा विक्रमादित्य याला कोकण प्रांताचा अधिपती बनवले. आजचे पन्हाळे गाव ही शिलाहारांची राजधानी. त्यावेळी गावाचे नाव होते प्रणालक. म्हणून हा प्रणालक दुर्ग. किल्ल्यावर असलेल्या वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झालेल्या आहेत. किल्ल्यावर झोलाईदेवीचे मंदिर आहे. शासनाने डांबरी रस्ता बांधला असल्यामुळे झोलाई देवीच्या मंदिरापर्यंत गाडी घेऊन जाता येते. पण ज्यांना किल्ला चढायचा असेल त्यांनी पन्हाळे गावाच्या थोडे पुढे एक वाट डावीकडे जाते, त्या वाटेने किल्ला चढायला सुरुवात करावी. हा किल्ल्यावर जाणारा राजमार्ग. या वाटेने जाताना पायऱ्या चढाव्या लागतात. पायऱ्यांच्या वाटेवर एक पाण्याचे टाक सुद्धा आहे. येथे किल्ला होता हे सांगणारे दोनच अवशेष आपल्याला दिसतात आणि ते म्हणजे पायऱ्या आणि पाण्याचे टाके.&lt;br /&gt;


* उन्हवरे / फरारे - गरम पाण्याचे कुंड  (स्प्रिंग्स) दापोलीपासून 35 किमी (22 मैल) उंचावर गावात नैसर्गिक गरम पाण्याचे झरे आहेत. वकावली पासून 21 किमी (13 मैल) व टेटवली पासून 17 किमी (11 मैल) अंतरावर आहेत. आसपासच्या भागातले लोक व पर्यटक येथे येतात जे गरम सल्फर वॉटर स्प्रिंग्समध्ये आंघोळ करण्यासाठी येतात, त्वचेचे आजार या गरम पाण्याने बरे होतात.


* श्री वाघेश्वर मंदिर – केशवराज मंदिरापासून अवघ्या २-३ किमी वर वाघेश्वराचे हेमाडपंथी मंदिर आहे. मंदिराच्या सभागृहात लाकडी खांब असून त्यांच्यावर पुराणातील प्रसंग कोरलेले असून गाभाऱ्यात असलेले शिवलिंग स्वयंभू आहे. मंदिराच्या परिसरात गणपती, काळभैरव आणि झोलाईदेवी इ. देवतांची मंदिरे आहेत. वाघेश्वर मंदिर नदीच्या काठावर *असून नदीला सुंदर घाटसुद्धा बांधला आहे.&lt;br /&gt;


* श्री विमलेश्वर मंदिर - हे आंजार्ले जवळील मुर्डी गावात स्थित आहे, काड्यावराचा गणपती पासून फक्त 1 किमी. मंदिर सुमारे 1200 वर्षे जुने आहे आणि बांधकाम अजूनही मजबूत आहे.&lt;br /&gt;


* श्री चंडिकादेवी मंदिर, दाभोळ
दापोलीपासून 30 किलोमीटर अंतरावर श्री चंडिकादेवीचे जागृत देवस्थान आहे. दाभोळच्या खाडीपासून 5 किलोमीटरवर हे मंदिर आहे. हिरव्यागार परिसरात डोंगरातील एकसंध पाषाणात कोरीव काम करून देवीची मुर्ती आणि गाभारा उभारण्यात आला आहे. मंदिराच्या दारातच भव्य प्रवेशद्वार आणि दिपमाळ आहे. नंदादीपाच्या प्रकाशात गुहेत जाऊन देवीचे दर्शन घ्यावे लागते. मंद प्रकाशात दिसणारी देवीची मुर्ती नजरेत साठवून घ्यावीशी वाटते. नंदादीपांनी प्रकाशीत गुहेतील वाटही तेवढीच सुंदर दिसते. गुहेत प्रदक्षिणा मार्ग तयार करण्यात आला आहे. गाभाऱ्यात विजेचा वापर केला जात नाही. मंदिराशेजारी असलेल्या आणखी एका गुहेतून पाण्याचा मोठा प्रवाह बाहेर आलेला दिसतो. भाविक या ठिकाणी स्नानदेखील करतात. हा प्रवाहकुंड पांडवकालीन आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मंदिराला भेट दिल्याचे येथे सांगितले जाते.&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dabhol-chandika-temple/|title=chandika mandir dabhol {{!}} chandika mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;


* कर्दे बीच — डॉल्फिन निरीक्षणासाठी प्रसिद्ध. कर्दे समुद्रकिनाऱ्याला “डॉल्फिन वॉचिंग गॅलरी” म्हटलं तर चुकीचं ठरणार नाही. पहाटेच्या बोटीवर बसून समुद्रात शिरलं की अचानक डॉल्फिन्सचा एक थवा डोकं वर काढतो. &lt;ref&gt;https://hostedopen.com/dapoli-tourist-places-guide/&lt;/ref&gt;


==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

1.^ &quot;दापोली विकासपिडीया&quot;.
2.^ &quot;District Census Handbook&quot; (PDF). Census of India. p.&amp;nbsp;44. Retrieved 16 April 2016.
3.^ Dapoli sets example by shunning plastic - The Times of India on Mobile http://timesofindia.com/city/pune/Dapoli-sets-example-by-shunning-plastic/articleshow/14221597.cms

[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>gj6z0j2vm4w37zbcz3l0wua79dt07b0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690868</id>
      <parentid>2690867</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:09:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* दापोली पर्यटनस्थळे */</comment>
      <origin>2690868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69272" sha1="mxes246p6izw8v5pwmo0wyy8t0d8irp" xml:space="preserve">{{हा लेख|रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुका|दापोली (निःसंदिग्धीकरण)}}
{{गल्लत|दापोली शहर}}
{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = दापोली तालुका
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव   = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|मेट्रो                      = &lt;!-- फक्त शेजार /उपनगर साठी --&gt;
|आकाशदेखावा                 = India Maharashtra location map.svg
|आकाशदेखावा_शीर्षक            = महाराष्ट्रराज्य 
|अक्षांश = 
|रेखांश=
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = कोकण 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = दापोली तालुका
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = ४१५७१२
|पिन_कोड                   = ०२३५८
|आरटीओ_कोड                = महा -०८
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}
'''दापोली तालुका''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी जिल्ह्याचा]] एक तालुका आहे. [[दापोली शहर]] त्याचे मुख्यालय आहे. दापोली हे मुंबईपासून २१५ किलोमीटर (१३५ मैल) अंतरावर आहे.

दापोलीला कॅम्प दापोली असे म्हणले जाते कारण ब्रिटिशांनी दापोलीला त्यांचा शिबिराची (कॅम्प)ची स्थापना केली होती. बऱ्याच उच्च पदवी ब्रिटिश अधिकाऱ्यांची अधिकार गावे या टाऊनमध्ये होती. 
* दापोलीत [[बाळासाहेब  सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ]] हे भारतातील सर्वात मोठे कृषी  विद्यापीठ आहे. 
दापोली तालुका व शहर हे दापोली नगर परिषदेने प्रशसित आहे. दापोली शहराची गावदेवी [[कालकाई देवी]] आहे. शहरातील [[काळकाईकोंड]] या ठिकाणी गावदेवीचे मंदिर आहे. मौजेदापोली गावची [[जानाई गावदेवी]] आहे. दापोलीला जाण्यासाठी मुंबई-गोवा महामार्गावरून म्हाप्रळ-मंडणगड-पालगडमार्गे रस्ता आहे. मंडणगड-दापोली हे अंतर 30 किलोमीटर आहे. मुंबई-गोवा महामार्गावरील [[खेड]] शहरातून दापोली 35 किलोमीटर अंतरावर आहे.

==हवामान==
तालुक्यात मे महिन्यात सरासरीपेक्षा जास्त तापमान असेल.उष्णतेच्या लाटा नेहमीप्रमाणे असतील.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, गुरुवार दिनांक ०२ मे २०२४.&lt;/ref&gt;
== कॅम्प दापोलीचा इतिहास ==
१८१८ ते १८१९ च्या दरम्यान ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने ''कॅम्प दापोली'' हे लष्करी ठाणे वसवले. संपूर्ण कोकण पट्टयात दापोली कॅम्प हे तेव्हाच्या काळातले इंग्रजांचे एकमेव सुरक्षित व सोयीस्कर ठिकाण समजले जात असे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/camp-dapoli-history/|title=कॅम्प दापोलीची गोष्ट|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.

== स्थान ==

दापोली शहर व ग्रामीण भाग हा सह्याद्रीच्या पायथ्याचा खेड रांगेतून वेगळा आहे. दापोली तालुक्याला सुमारे ५० किलोमीटर (३५ मैल) [[केळशी|केलशी]], [[बुरोंडी]] ते [[दाभोळ|दाभोळच्या]] बंदरा पर्यंत समुद्र किनारा आहे. किनारपट्टी कोकणच्या इतर भागापेक्षा सामान्य वैशिष्ट्यांमधे फारशी भिन्न आहे. प्रमुख नद्या उत्तरेला [[भारजा]] आणि दक्षिणेला [[वशिष्ठी]] आहे. [[जोगेळे]] नावाची एक छोटी नदी आहे जी [[सारंग]] गावात समुद्राला मिळते. शहराच्या ८०० फुट  (२४० मिटर)च्या समुद्रसपाटीवर आहे. अरबी समुद्रापासून ८ किलोमीटर अंतरावर आहे.

हिरव्यागार डोंगररांगांवर ठिपक्यासारखी दिसणारी घरे, मोकळी हवा आणि शहरातून फेरफटका करतांना दिसणारे विविध रंगी पुष्पसौंदर्य हे दापोली शहराचे वैशिष्ट्य आहे. शहराच्या गजबजाटापासून दूर निसर्गाचे वरदान लाभलेल्या या शहराचे सौंदर्य पर्यटकांसाठी आकर्षण आहे. थंडगार हवेमुळे हे शहर '[[मिनी महाबळेश्वर]]' म्हणून ओळखले जाते.
पावसाळ्यात दापोली परिसराची भटकंती करताना [[बहावा]], [[पेव]], [[दयाळू]], [[अग्निशिखा]], मधूनच डोकविणारी विविधरंगी [[जास्वंद]] अशा अनेक फुलांचे सौंदर्य डोळ्याचे पारणे फेडते. समुद्र सपाटीपासून साधारण आठशे फूट उंचीवर असलेले हे शहर इंग्रजांच्या काळात '[[दापोली कॅम्प]]' म्हणून परिचित होते. सुंदर समुद्र किनारे, किनाऱ्यावर हिवाळ्यात येणारे '[[सी गल]]' पक्षी, याच दरम्यान मधूनच घडणारे [[डॉल्फीन|डॉल्फीनचे]] दर्शन, समुद्र किनारचा मासोळी बाजार, [[ऐतिहासिक]] [[गड-किल्ले]] आणि इमारतींसाठी दापोली तालुका प्रसिद्ध आहे. अनेक थोर व्यक्तिमत्त्वांची खाण म्हणून हा परिसर ओळखला जातो.

मंडणगडहून कोकण भ्रमंती सुरू केल्यास [[वेळास]]-[[केळशी]]-[[आंजर्ले]]-[[मुरुड]]मार्गेदेखील दापोलीला येणे शक्य आहे. वेळास-दापोली हा दोन तासांचा प्रवास आहे.

==दापोली शहर==

आसूद गावापासून दापोली केवळ 6 किलोमीटर अंतरावर आहे. दापोली थंड हवचे ठिकाण म्हणून प्रसिद्ध आहे. दापोलीला आल्यावर कोकण कृषी विद्यापीठाला आवर्जुन भेट द्यावी. 1972 मध्ये स्थापन झालेल्या या विद्यापीठात कृषी क्षेत्राशी निगडीत अनेक नवे प्रयोग अचंभीत करणारे तेवढेच शेतीत रुची असणाऱ्यांसाठी उपयुक्त आहेत. विद्यापीठातील विविध उद्यानांची रचनादेखील तेवढीच सुंदर आहे. विद्यापीठाच्या माहिती केंद्रात कृषी प्रदर्शन पाहता येते.
दापोली परिसरातील फळबागांचा उपयोग करून अनेक ठिकाणी कृषी पर्यटन केंद्रे विकसीत करण्यात आली आहेत. या पर्यटन केंद्रांमधून झाडावरून नारळ काढणे, जलक्रीडा, बैलगाडीची सफर, कलम करणे, नारळ सोलणे, चूलीवर स्वयंपाक करणे, रात्री जाखडी खेळणे, कोकणी भोजन प्रकार आदी सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातात. कृषी पर्यटन केंद्रात दिवस घालविल्यास 'कोकणी लाईफस्टाईल'ची मजा लुटता येते.

==दापोली तालुक्यातील गावे==

#[[अडखळ]]
#[[आगरवायंगणी]]
#[[आघारी]]
#[[आडे]]
#[[आसोंड]] 
#[[आवाशी]] 
#[[आपटी (दापोली)]]
#[[आसूद]]
#[[आतगाव]]
#[[आंजर्ले]]
#[[आंबवली खुर्द]]
#[[आंबवली बुद्रुक]]
#[[इनामपांगारी]]
#[[इलणे]]
#[[उंबार्ली]]
#[[उटंबर]]
#[[उन्हवरे (दापोली)]]
#[[उर्फी]]
#[[उसगाव (दापोली)]]
#[[उंबरघर]]
#[[उंबरशेत]]
#[[ओणनवसे]]
#[[ओणी (दापोली)]]
#[[ओलगाव]]
#[[करजगाव]]
#[[करंजाणी]]
#[[करंजाली]]
#[[कर्दे]]
#[[कलंबट]]
#[[कळकी]]
#[[कवडोली]]
#[[कात्रण]]
#[[कादिवली]]
#[[कांगवई]]
#[[किन्हळ]]
#[[कुडावळे]]
#[[कुंभवे]]
#[[कॅम्प दापोली]]
#[[केळशी]]
#[[केळील]]
#[[कोळथरे]]
#[[कोळबांद्रे]]
#[[कोंगाळे]]
#[[कोंढ्ये]]
#[[खारवते]]
#[[खेर्डी]]
#[[गव्हे]]
#[[गावतळे]]
#[[गावरई]]
#[[गिम्हवणे]]
#[[गुडघे]]
#[[चांदिवणे (दापोली)]]
#[[चिखलगाव]]
#[[चिंचाली]]
#[[चंडिकानगर]]
#[[जामगे]]
#[[जालगाव]]
#[[जुईकर]]
#[[जोगळे]]
#[[टालसुरे]]
#[[टांगर]]
#[[टेटवली]]
#[[डवली]]
#[[ताडाचाकोंड]]
#[[ताडील]]
#[[तामसतिर्थ]]
#[[तामोंड]]
#[[तेरेवायंगणी]]
#[[तुरवडे]]
#[[तेलेश्वर]]
#[[दमामे]]
#[[दळखण]]
#[[दाभिळ (दापोली)]]
#[[दाभोळ]]
#[[दुमदेव]]
#[[देगाव (दापोली)]]
#[[देर्दे]]
#[[देहेन]]
#[[देवके]]
#[[धानकोली]]
#[[नवशी]]
#[[नवसे]]
#[[नानटे]]
#[[नारगोली]]
#[[निगडे (दापोली)]]
#[[पंदेरी]]
#[[पन्हाळेकाजी]]
#[[पाचवली]]
#[[पडले]]
#[[पालगड]]
#[[पावनळ]]
#[[पांगारी तर्फे हवेली]]
#[[पीचडोली]]
#[[पिसई]]
#[[पोफलवणे]]
#[[पंचनदी]]
#[[पंढरी (दापोली)]]
#[[फणसु]]
#[[फरारे]]
#[[बांधतिवरे]]
#[[बुरोंडी]]
#[[बोरघर (दापोली)]]
#[[बोरथल]]
#[[बोरीवली (दापोली)]]
#[[बोंडीवली]]
#[[ब्राह्मणवाडी (दापोली)]]
#[[भडावळे]]
#[[भाटघर]]
#[[भाटी]]
#[[भानघर]]
#[[भोपण]]
#[[भोमडी]]
#[[मळे प्रभाकर पां]]
#[[डुरंग]]
#[[महाळुंगे (दापोली)]]
#[[माटवण]]
#[[माथेगुजर]]
#[[माळवी (दापोली)]]
#[[महामाईनगर]]
#[[मांदिवली]]
#[[मुंगीज]]
#[[मुरूड (दापोली)]]
#[[मुरडी]]
#[[मौजेदापोली]]
#[[राजापूर (दापोली)]]
#[[रावतोली]]
#[[रुखी]]
#[[रेवाली]]
#[[रोवले]]
#[[लाडघर]]
#[[लोणवडी (दापोली)]]
#[[वडवली (राजापूर)]]
#[[वाणोशी तर्फे पंचनदी]]
#[[वणौशी तर्फे नातु]]
#[[वणंद]]
#[[वळणे]]
#[[वाकवली (दापोली)]]
#[[वाघवे]]
#[[वाघिवणे]]
#[[वावघर]]
#[[वांझलोली]]
#[[विरसई]]
#[[विसापूर (दापोली)]]
#[[वेलवी]]
#[[शिरखल]]
#[[शिरवणे]]
#[[शिरशिंगे]]
#[[शिरसाडी]]
#[[शिरसेश्वर]]
#[[शिरसोली]]
#[[शिर्दे]]
#[[शिवनारी]]
#[[शिवाजीनगर (आडे)]]
#[[शिवाजीनगर (गिम्हवणे)]]
#[[शिवाजीनगर (साखलोली)]]
#[[सडवे]]
#[[सडवली (दापोली)]]
#[[साकुर्डे]]
#[[सातांबे]]
#[[साखलोली]]
#[[सातेरे तर्फे नातु]]
#[[सातेरे तर्फे हवेली]]
#[[सारंग (दापोली)]]
#[[सालदुरे]]
#[[सुकोंडी]]
#[[सोवेली]]
#[[सोंडेघर]]
#[[हर्णे]]
#[[हातीप]]

== समाजजीवन ==

दापोली तालुक्यात कुणबी, गवळी, कोळी, भंडारी, आगरी, सोनकोळी, डोंगरीकोळी, भोई, खारवी, मराठा, सुतार, कुंभार, चांभार, माळी, साळी, ब्राह्मण, कातकरी, मुसलमान, बौद्ध हे समाज मुळ भूमिपुत्र असुन यातील भंडारी, गवळी, कुणबी, मराठा, बौद्ध समाजाची मोठी वस्ती जवळजवळ सर्वच गावांमध्ये आहे. खाडी किनारा व समुद्र किनारपट्टीच्या भागात प्रामुख्याने कोळी, सोनकोळी, भंडारी, आगरी, भोई, खारवी, मुसलमान समाजांची वस्ती आहे. दापोली तालुक्यातील ग्रामीण भागातील लोक नोकरी धंद्यासाठी मुंबई, ठाणे, वसई  भागात स्थाईक झाले आहेत. प्रत्येक गावाचे गावदेवी हे श्रद्धास्थान असुन गावातील सर्वच जाती धर्माच्या लोकांची गावदेवी वरती नितांत श्रद्धा आहे. गावदेवीमातेचा पालखी सोहळा व जत्रा हे वार्षिक सण साजरे केले जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-folk-art/|title=दापोलीच्या लोककला {{!}} Folk Cultures of Dapoli {{!}} Taluka Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt; त्याच प्रमाणे गणपती, शंकर, हनुमान&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/dapoli-special/dapoli-hanuman-jayanti/|title=दापोलीतील हनुमान जयंती- एक आनंदमय उत्सव|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, भैरी (काळभैरव), राम, राधाकृष्ण, दत्त, विठ्ठलरुक्मिणी, खंडोबा, म्हसोबा, जागेवाला, भवानी, जोगेश्वरी, काळकाई&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/kalkaidapoli/|title=Kalkai Temple Dapoli {{!}} kalkai devi mandir {{!}} kalkai devi {{!}} kalkai mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;, सोमजाई, झोलाई, वाघजाई, बापदेव, बापुजी, धावजी, सातआसरा ही दैवते आहेत. दापोली शहर व ग्रामीण भागातील गावांमधे स्थानिक भूमिपुत्रांबरोबर बाहेरून आलेल्या लोकांची संख्या मोठी आहे. गणपती व होळी हे गाववाल्यांचे मुख्य सण आहेत.

पूर्वी तालुक्यातील सर्वच गावांमध्ये खोती-वतनदारी पद्धत होती. स्वातंत्र्यपूर्व काळात कोकणामध्ये जमीन कसणाऱ्या कुळांची खोतांकडून पिळवणूक होत होती.खोत हे प्रामुख्याने मराठा, ब्राह्मण आणि मुसलमान समाजातील असत. खोत ब्रिटिश सरकारचे नोकर होते. कोकणातील अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात नारायण नागो पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली २७ आॅक्टोंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित केला.

कोकणामध्ये अन्यायकारक खोती पद्धतीविरोधात त्यांनी शेतकऱ्यांना एकत्र केले. २७ सप्टेंबर १९३३ मध्ये चरी कोपरमध्ये २५ गावांमधील शेतकऱ्यांचा मेळावा आयोजित करण्यात आला. या मेळाव्यात याच लढ्यात शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन केले. शेतकऱ्यांना उत्पन्नातील योग्य वाटा मिळत नसल्यामुळे त्यांनी संपावर जावे असे क्रांतिकारी निर्णय घेण्यात आले. ज्यांचे आयुष्य शेतीवर अवलंबून आहे त्यांनी शेती करणेच बंद केले. खोतांना वाटले किती दिवस आंदोलन सुरू राहील. खायला अन्न मिळेना की संप मागे घेतला जाईल. परंतु शेतकरी निर्णयावर ठाम राहिले. शहरात जाऊन मिळेल ते काम केले. महिलांनी भांडी - धुण्याचे काम केले. या आंदोलनाची दखल घेऊन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी चरीला जाऊन आंदोलकांची भेट घेतली. जुलूम बंद पाडण्यासाठी कायदा करण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले व त्यांनी कूळ कायदा करण्यास शासनास भाग पाडले. अखेर १९३९ मध्ये हा संप मागे घेण्यात आला.

चरी कोपरच्या सभेत शेतकऱ्यांना संपावर जाण्याचे आवाहन करण्यात आले. २५ गावातील शेतकऱ्यांनी शेती न कसण्याचा निर्णय घेतला. तब्बल सहा वर्ष हा संप सुरू होता. अनेकांची उपासमार झाली. काहींनी एक वेळ जेवण करून दिवस काढले परंतु सरकारच्या दबावाला बळी पडले नाहीत. अखेर तत्कालीन इंग्रज राजवटीतील सरकारला संपाची दखल घ्यावी लागली. शेतकऱ्यांच्या मागण्या मान्य झाल्यानंतर सहा वर्षांनी १९३९ मध्ये हा संप मिटला. या संपामुळे राज्यात कूळ कायदा तयार करण्यात आला होता. दापोली तालुक्यात कूळ कायद्याने अन्यायकारक  खोती पद्धत संपवली.

==ऐतिहासिक दाभोळ बंदर==

दाभोळ-दापोलीकडून दाभोळ गावात प्रवेश करताना सडयावरून खाली दिसणारे मनोहरी दृश्य कुणालाही वेड लावेल. चिपळूणकडून येणारी वाशिष्टी नदी, पलीकडील डोंगरावरचा गोपाळ गड किल्ला, टाळकेश्वराच्या देवळाचे शिखर, दाभोळकडील बाजूचे मशिदीचे मिनार, शिळावरचे मारुती मंदिर, समुद्रकिना-याला लागूनच वाढलेले सुरूचे दाट वन आणि खाडीच्या किनारपट्टीत वाढलेले उंच माड, आपल्या हिरव्यागार झावळय़ांचा गुच्छ करून वा-याच्या झुळकीने येणा-यांचे स्वागत आणि जाणा-यांना निरोप देताना दिसतात. सूर्योदय आणि सूर्यास्ताच्या वेळी तर ही शोभा अवर्णनीय असते. कोकणातल्या समुद्राकाठच्या कुठल्याही खेडयात साधारणत: असेच वातावरण असते. पण दाभोळच्या या पार्श्वभूमीला प्रचंड घडामोडींच्या इतिहासाला रक्तरंजित गूढ पडदा आहे. भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर दाभोळ इतके जुने आणि प्रसिद्ध बंदर नव्हते. दाभोळ किना-यावर सध्या कार्पोरेट जगताचे लक्ष केंद्रित झाले असून येथे मुंबई प्रवासी बोट पुन्हा सुरू झाल्यास पर्यटन उद्योगालाही चालना मिळणार आहे. कोकणातली पहिली दाभोळ-धोपावे ही प्रवासी फेरी बोट माजी आ. डॉ. चंद्रकांत मोकल यांच्या प्रयत्नाने सुरू झाल्याने येथे पर्यटकांचा ओघ वाढला आहे.

टॉमेलीच्या सर्वात जुन्या नकाशात दाभोळचा उल्लेख आहे. दक्षिण भारतातील बहुसंख्य मुस्लिम यात्रेकरू मक्केला जाण्यासाठी दाभोळ बंदरात येत . त्यामुळे दाभोळला बाबुलहीद म्हणजे मक्केचा दरवाजा म्हणत. इथला तलम वस्त्रांचा व्यापार मोठा होता. अत्यंत कसबी कारागीर इथे वस्त्र विणत असत. अगदी १०० वर्षापूर्वीपर्यंत इथला साळीवाडा गजबजलेला होता आणि घोटय़ांच्या लयबद्ध ठोक्यांवर इथे सुंदर वस्त्र विणली जात होती. शिवशाहीतील आरमारात येथील भंडारी समाजाचे प्रमुख होते. अशा इतिहासाच्या ब-याच खाणाखुणा येथील किनारपट्टीत, डोंगरावर, सपाटीवर सर्वत्र दिसून येतात.

तेराव्या शतकापर्यंतचा दाभोळचा इतिहास चौल, शिलाहार आणि अशाच हिंदू राजवटीचा इतिहास आहे. मात्र पश्चिम किनारपट्टीवरील या सुरक्षित बंदराची माहिती परदेशीयांना झाली आणि या बंदरावर समुद्रमार्गे पोर्तुगीज, डच, हबशी, तुर्क, इराणी यांची सतत आक्रमणे होत राहिली. तेराव्या शतकाच्या मध्यापासून सोळाव्या शतकाच्या अखेपर्यंत जवळपास ३०० वर्षापासून अधिक काळ मुसलमानी सत्तांचा अंमल दाभोळवर राहिला होता. त्यातील काहींनी आपल्या सत्तेत आणि कारभारात येथील लोकांना सामावून घेऊन सुखाचा राज्यकारभार केला. येथील मुस्लिम सत्ताधीशांनाही बाहेरच्या तुर्की, हबशी, शिया यांच्याशी युद्धे करावी लागली आणि इथे हजारोंची कत्तल वेळोवेळी झाली. त्यामुळे दाभोळच्या बहुसंख्य भागात जिकडेतिकडे कबरीच कबरी दिसतात. दाभोळच्या पश्चिमेला समुद्रकिनारी आणि डोंगरावर शिया मुसलमानांची असंख्य थडगी दिसतात.

३-४ शतकांच्या प्रदीर्घ कालखंडात ज्यांनी चांगला राज्यकारभार केला, जे लढाईत शहीद झाले, त्यांची गणना साधुसंतात झाली. त्यांचे दर्गे बांधण्यात आले. दाभोळ परिसरातील देर्दे हद्दीत असलेल्या अमीरूद्दीन बालापीर (बाला म्हणजे उंच ठिकाण) हा हिंदू-मुसलमानात विशेषतः दर्यावर्दी समाजात अत्यंत आदराचे स्थान असलेला पीर समुद्रसपाटीपासून आठशे फूट उंचीवर आहे. दाभोळ गावातला सर्वात प्रसिद्ध पीर म्हणजे आझमखान पीर, या पिराला १८७४ सालात ब्रिटिश सरकारने दिलेली १८ रुपयांची सनद आजही चालू असून या दग्र्याचे पुजारी इनुस मुजावर यांना मिळते.

बालापीरलाही १८७० पासून ३० रुपयांची सनद असून ती परंपरेने नवसे येथील मुजावर घराण्यास मिळते. आझमखान पीर हे ठिकाण दाभोळच्या मध्यभागी एका डोंगराच्या पायथ्याशी आहे. निसर्गाच्या कुशीतील अत्यंत शांत ठिकाणी झाडीमध्ये हा दर्गा आहे. याच्या आजूबाजूला असलेल्या लहान-मोठया असंख्य कबरी आणि तेथील निरव शांतता गूढ वाटते. मन अंतर्मुख करते. विशेषतः आझमखानच्या भव्य कबरीजवळ उभे राहिले की, इथे काही इतिहास घडला असावा याचा सहज साक्षात्कार होतो. इनुस मुजावर यांच्याजवळ ११० वर्षापूर्वीची एक हस्तलिखित वही सापडली. त्यातील पार्शियन आणि उर्दू मजकूर माझे मित्र आफाक कुरेशी आणि समशुद्दीन बामणे यांच्या सहकार्याने वाचून काढली. त्यात आझमखान यांच्याविषयी लिहिले आहे. मुजावर यांच्याकडील जुन्या हस्तलिखित आझमखान हुरमुजहून धर्म प्रचारासाठी हिजरी सन ६८९ मध्ये आले असे आहे. परंतु, बर्जेस यांच्या फिरस्तामध्ये आझमखान हिजरी ९०० मध्ये म्हणजे इ. स. १४९४ मध्ये आल्याची नोंद आहे. त्या वेळी कोकणात नागोजीराव यांचे राज्य होते. नागोजीने रत्‍नागिरीपासून समुद्रात आणि जमिनीवर या परकियांशी टक्क र दिली. दाभोळला तुंबळ रणसंग्राम झाला. त्यात आझमखान मरण पावले. परंतु, नागोजीचा पराभव झाला. त्याआगोदर (१३४७ ते १५००) येथे बहामनी राजवटीत दाभोळचे नाव मुस्तफाबाद होते. आझमखान याच्या मुलाने ते बदलून हामजाबाद असे ठेवले. येथील जंगल साफ केले आणि गाव नव्याने वसवले, सुधारणा केल्या, बाजार सुरू केला. आझमखान यांचे शिर तवसाळ येथे आहे आणि धड दाभोळला आहे. त्याचा उर्स २७ रजाब (शबेमेराज) मोठया इतमानाने साजरा होतो.

१९४९ साली औरंगजेबाच्या कारकिर्दीमध्ये त्याचा या जिल्हय़ाचा सुभेदार पीर अहमद अब्दुल्ला याने बांधलेली जुम्मा मशिदही भग्नावस्थेत आहे आणि तिसरी एक जुनी प्रचंड मशिद समुद्रकिनारी सादत अली यांच्या स्मरणार्थ १५५८ मध्ये बांधलेली आहे. या दोन्ही वास्तू शियापंथी असल्याचा कयास आहे. जामा मशिदीसमोर मिळालेला शिलालेख मुंबईच्या प्रिन्स ऑफ वेल्स म्युझियममध्ये ठेवण्यात आला आहे. दाभोळच्या धक्क्यावर उतरताच उभी असलेली जुनी ऐतिहासिक भव्य मशिद आपले लक्ष वेधून घेते.

मुंबईचा [[भाऊचा धक्का]] सोडल्यास ज्या धक्क्याला थेट बोट लागत असे, असे कोकणातले एकमेव बंदर म्हणजे [[दाभोळचा धक्का]]. कोकण किना-यावर हाजी कासम कंपनीने ज्या बोटी आणल्या त्यातील ‘टिळक’ व ‘बुवा’ या बोटी एकमजली होत्या. त्या कोळशावर चालत असत. अलिबाग, रेवदांडा, बोर्ली, जंजिरा, दाभोळ, जयगड, मुसाकाझी, जैतापूर, विजयदुर्ग, देवगड, मालवण, वेंगुर्ला, गोवा अशा बंदरातून त्यांचा प्रवास होता. त्यानंतर दी बॉम्बे स्टीम नेव्हिगेशन कंपनीने बोटी सुरू केल्या. मुंबईला भाऊचा धक्का  पहिल्यांदा बांधल्यानंतर १८९८ साली सुमारास दाभोळचा धक्का बांधला गेला. त्यानंतर आरसीसी धक्का १९६८-६९ साली केंद्र सरकारने बांधला. १२ जानेवारी, १९६९ साली तत्कालीन केंद्रीयमंत्री व्ही.के.आर.व्ही. राव यांच्या हस्ते उद्घाटन झाले आणि त्यानंतर बोट वाहतूक तिस-या दिवसापासून बंद झाली ती कायमचीच, अशी माहिती येथील जाणकार देतात.

== दापोली कृषी विद्यापीठ ==

* स्थापना:

कोकणातील शेती, पशुसंवर्धन आणि मत्स्य व्यवसाय यांचा विकास करून येथील ग्रामीण लोकांची आर्थिक उन्नती करण्यास मदत व्हावी, या उद्देशाने महाराष्ट्र शासनाने 18 मे 1972 रोजी दापोली येथे कोकण कृषी विद्यापीठाची स्थापना केली. त्यावेळी या विद्यापीठाकडे दापोलीचे कृषी महाविद्यालय, मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय आणि कोकणातील १६ संशोधन केंद्रे होती. दोन वर्षांनी कोकणातील तीन शेती शाळाही या विद्यापीठाच्या अधिपत्याखाली देण्यात आल्या. गेल्या 42 वर्षात विद्यापीठाच्या शिक्षण, संशोधन आणि विस्तार शिक्षण कार्याचा लक्षणीय विस्तार झाला. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ हे देशातील सर्वोत्कृष्ट संस्था पुरस्कार प्राप्त केलेले अग्रगण्य कृषी विद्यापीठ आहे.
या विद्यापीठाने अगदी स्थापनेपासून कोकणातील शेतकऱ्यांच्या कृषी विषयक गरजांना प्राधान्य देऊन संशोधन केले आणि हे उपयुक्त संशोधन कोकणातील सर्वसामान्य शेतकऱ्यांपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचविण्यासाठी विविध विस्तार शिक्षण उपक्रम राबविले. त्याचाच परिणाम म्हणून कोकणातील शेतीत क्रांतीकारी परिवर्तन होत आहे. मुंबई-पुण्यासारख्या महानगरांकडे नोकरीसाठी धावणारा तरुणवर्ग आता कोकणात स्थिरावत असून शेती व्यवसायाकडे वळू लागला आहे. इतकेच नाही, तर कोकणातील अनेक प्रगतीशील शेतकऱ्यांना राज्य व राष्ट्रीय पातळीवरील विविध पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे.

* विस्तार
विद्यापीठाचे मुख्य केन्द्र दापोली येथे असून, महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील ठाणे, पालघर, रायगड, रत्‍नागिरी, सिंधुदूर्ग आणि बृहन्मुंबई हे जिल्हे विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रात येतात. दिनांक 12 फेब्रुवारी 2001 रोजी कोकणचे सुपुत्र आणि द्रष्टे लोकनेते कै. डॉ. बाळासाहेब सावंत यांचे नाव या विद्यापीठाला दिले गेले. राज्यात पशुवैद्यक विद्यापीठाची स्थापना झाल्यानंतर मुंबईचे पशुवैद्यक महाविद्यालय त्या विद्यापीठाकडे गेले. आजमितीस या विद्यापीठामध्ये कृषी, मत्स्य आणि कृषी अभियांत्रिकी अशा तीन विद्याशाखा आहेत.

* अभ्यासक्रम
दापोली (रत्‍नागिरी) येथे कृषी, कृषी अभियांत्रिकी, वनशास्त्र आणि उद्यानविद्या तसेच रोहा (रायगड) येथे काढणी पश्चात व्यवस्थापन पदव्युत्तर अभ्यासक्रम व मुळदे (सिंधुदूर्ग) येथे उद्यान महाविद्यालय अशी सहा घटक महाविद्यालये असून रत्‍नागिरी येथे मत्स्य महाविद्यालय आहे. याशिवाय विद्यापीठाची मान्यताप्राप्त सहा कृषी व एक उद्यानविद्या महाविद्यालय, दोन कृषी पणन व व्यवसाय व्यवस्थापन महाविद्यालये, चार अन्नतंत्र महाविद्यालये, चार जैवतंत्रज्ञान महाविद्यालय आणि एक कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालय कार्यरत आहे. अशाप्रकारे आठ विषयांतील पदवी शिक्षणाची सोय विद्यापीठाने उपलब्ध केली आहे. याशिवाय, कृषी विद्याशाखेमध्ये अकरा विषयांत, मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयांत आणि कृषी अभियांत्रिकी विद्याशाखेत पाच विषयात पदव्युत्तर शिक्षणाची सोय उपलब्ध आहे. त्याचप्रमाणे कृषी विद्याशाखेत नऊ आणि मत्स्य विद्याशाखेत सहा विषयात पीएच्.डी. शिक्षण दिले जाते.
कृषी अभियांत्रिकीच्या तीन विषयात पीएच्.डी. शिक्षणाची सुविधा सुरू आहे. विद्यापीठाच्या निम्नस्तर कृषी विद्याशाखेंतर्गत रायगड जिल्ह्यातील रोहा आणि रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील लांजा येथे विद्यापीठाची घटक कृषी तंत्र विद्यालये आहेत. शिवाय पालघर जिल्ह्यातील कोसबाडहिल येथील दोन कृषी तंत्र विद्यालये तसेच 34 खाजगी मान्यताप्राप्त कृषी तंत्र विद्यालये कार्यरत आहेत. घटक तंत्र विद्यालयामध्ये दोन वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्रज्ञान पदविका अभ्यासक्रम तर विना अनुदानित तंत्र विद्यालयामध्ये 3 वर्ष कालावधीचा कृषी तंत्र निकेतन अभ्यासक्रम शिकविला जातो. तसेच शिरगांव (रत्‍नागिरी) येथे मत्स्य अभियांत्रिकी पदविका अभ्यासक्रम आहे याशिवाय बागकाम तंत्रज्ञान प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमही शिकविला जातो.

== दापोली पर्यटनस्थळे ==

[[File:केशवराज मंदिर, आसूद.jpg|thumb|केशवराज मंदिर, आसूद]]

[[File:केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र.jpg|thumb|केशवराज मंदिर पायऱ्या (आसूदगाव दापोली)महाराष्ट्र]]

* दाभोळ बंदर - दाभोळ हा एक बंदर आहे जो दापोलीच्या 28 किमी (17 मैल) दक्षिणेला आहे. दाभोल जवळ दाभोळ पॉवर प्लांट एनरॉन आहे.  रत्‍नागिरी गॅस ऍण्ड पॉवर प्रायव्हेट लिमिटेड (आरजीपीपीएल) ने हा प्रकल्प ताब्यात घेतला आहे. वीज स्टेशन भारत सर्वात मोठी ऑपरेटिंग गॅस आधारित संयुक्त चक्र वीज स्टेशन आहे.


* हरणई बंदर - हे महाराष्ट्रातल्या मासेबाजारांतील सर्वात मोठे पुरवठादार मानले जाते. लॉबस्टर आणि कोळंबीसह अनेक प्रकारचे समुद्री खाद्यपदार्थ येथे उपलब्ध असतात.&lt;br /&gt;


* कड्यावरचा गणपती - आंजर्ले कड्यावरचा गणपतीसाठी प्रसिद्ध आहे. या प्राचीन आणि भव्य गणेश मंदिराची उभारणी सुमारे 1150च्या सुमारास लाकडी खांबांवर केली होती. 1768 ते 1780च्या कालखंडात याचे नूतनीकरण करण्यात आले. नारळाची झाडे, सुपारी वृक्ष, सुवर्णदुर्ग किल्ला, निळा समुद्र आणि आसपासच्या टेकड्यांवरील घनदाट जंगलांचे ईथुन भव्य दृश्य दिसते&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/aanjarle-kadyavarcha-ganpati-dapoli/|title=Kadyavarcha Ganpati Mandir {{!}} Temples in dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;.&lt;br /&gt;


* श्री केशवराज मंदिर - हे ठिकाण दापोली आणि आसुद पुल दरम्यान आहे. प्रवेश डबकेवाडीमार्गे आणि लहान नदी ओलांडून पुढे गेल्यावर, खडतर चढावा मार्गे आहे. या उंचीवर, ताजे पाणी एक आश्चर्यकारक गोष्ट आहे आणि वृक्षाच्या खोडापासून उगम आहे असे म्हणले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dapoli-keshavraj-temple/|title=Keshavraj Temple {{!}} Dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;/ref&gt;

केशवराज मंदिर हे विष्णूच्या केशव रूपाला समर्पित आहे. मंदिराच्या परिसरात हिरवेगार जंगल असून पक्ष्यांचा किलबिलाट वातावरण आनंददायी बनवतो. मंदिरात काळ्या दगडाची केशवराजाची मुर्ती आहे आणि सुंदर लाकडी मंडप आहे. मंदिराजवळ एक काळ्या दगडातील गोमुख आहे, ज्यातून सतत पाणी वाहते. हे पाणी डोंगरातून येते आणि गोमुखातून निघते. परिसरात आंब्याची झाडे आहेत, ज्यामुळे उन्हाळ्यात त्याचा सुगंध अनुभवता येतो. केशवराज मंदिर हे एक शांत आणि निसर्गरम्य ठिकाण आहे, जिथे भक्त आणि पर्यटक दोन्ही धार्मिक तसेच नैसर्गिक सौंदर्याचा अनुभव घेऊ शकतात.&lt;ref&gt;[https://hostedopen.com/keshavraj-temple-dapoli-complete-information-in-marathi/ केशवराज मंदिर दापोली माहिती] hostedopen.com/&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;


* मुरुड बीच - मुरुड हा दापोलीपासून जवळजवळ 12 किमी (7.5 मैल) समुद्रसपाटीवरील लहान गाव आहे.&lt;br /&gt;


* पन्हाळेकाजी लेणी - दापोली-पांगारी रस्त्यावर स्थित, पन्हाळेजी गुहांमधे खेड मार्गे किंवा वाकवली आणि टेटवली  येथुन प्रवेश करता येतो. कोटजाई आणि धाकटी नद्यांच्या संगमाजवळ हे स्थान खोल दरीमध्ये आहे. तेथे सुमारे 29 कोरीव लेणी आहेत.&lt;br /&gt;


* पालगड - मंडणगडपासून साधारण बारा किलोमीटर अंतरावर दापोली तालुक्यातील पालगड येथे पूज्य साने गुरुजींचे जन्मगाव आहे. या ठिकाणी पारंपरिक कोकणी पद्धतीच्या स्मारकात गुरुजींच्या जिवनातील अनेक प्रसंग छायाचित्रांच्या रूपात प्रदर्शित करण्यात आले आहेत. गावातील प्राथमिक शाळेत गुरुजींचे प्राथमिक शिक्षण झाले होते. ट्रेकींगची आवड असल्यास गावालगतच असलेल्या पालगड किल्ल्यावर जाऊन प्राचीन अवशेष पाहता येतात. मात्र किल्ल्याची भटकंती करतांना स्थानिकांची मदत अवश्य घ्यावी.


* सुवर्णदुर्ग किल्ला – सुवर्णदुर्ग हा जलदुर्ग हर्णे बंदरापासून साधारणपणे १ किमी अंतरावर समुद्रात असलेल्या बेटावर बांधलेला आहे. ह्या किल्ल्याचे प्रवेशद्वार गोमुखी पद्धतीचे आहे. किल्ल्याला १५ बुरुज असून किल्ल्याची तटबंदी अजूनही सुस्थितीत आहे. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराच्या उजव्या तटावर मारुतीची मूर्ती आणि पायरीवर कासव कोरले आहे. किल्ल्यावर वाड्याचे अवशेष असून धान्यकोठारे, पाण्याचे तलाव आणि टाके आहे. ह्या किल्ल्याचे बांधकाम शिलाहारकालीन असून १६व्या शतकात किल्ला आदिलशाहीच्या ताब्यात होता. १६६० च्या सुमारास हा किल्ला शिवाजीमहाराजांनी स्वराज्यात सामील केला आणि डागडुजी करून किल्ला बळकट केला.&lt;br /&gt;


* कनकदुर्ग, फतेदुर्ग आणि गोवा किल्ला – हे तिन्ही किल्ले सुवर्णदुर्ग किल्ल्याचे संरक्षण करण्यासाठी हर्णे समुद्रकिनाऱ्यावर बांधले आहेत. तिन्ही किल्ले चिंचोळ्या भूभागाने हर्णे बंदराला जोडले आहेत. फतेदुर्गाची समुद्राच्या दिशेला असलेली थोडीशी तटबंदी आणि कनकदुर्ग व फतेदुर्ग यांना जोडणारा दगडी पूल  वगळता बाकी वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झाल्या आहेत. किल्ल्यावर सद्यस्थितीत कोळी लोकांची वसाहत आहे. कनकदुर्ग किल्ला समुद्रात घुसलेल्या कातळाच्या माथ्यावर बांधला आहे. किल्ल्यावर जाण्यासाठी पायऱ्या असून जवळच डाव्या हाताला दगडी बुरुज आहे. किल्ल्यावर पाण्याची टाकी आणि थोडीशी तटबंदी साबूत आहे. सद्यस्थितीत किल्ल्यावर दीपगृह आहे. तिन्ही किल्ल्यांमध्ये बऱ्यापैकी सुस्थित असलेला किल्ला म्हणजे गोवा किल्ला.&lt;br /&gt;


* पर्णालक दुर्ग – हा किल्ला पन्हाळेकाजी लेण्यांच्या वरच्या भागात एका टेकडीवर आहे. हा भूप्रदेश साधारणपणे ११व्या शतकात शिलाहार राजांनी आपल्या वर्चस्वाखाली आणला. शिलाहार राजा अपरादित्य (इ.स. ११२७ ते ११४८) याने कदंब राजसत्तेकडून हा भूभाग जिंकून घेतला. अपरादित्यने आपला मुलगा विक्रमादित्य याला कोकण प्रांताचा अधिपती बनवले. आजचे पन्हाळे गाव ही शिलाहारांची राजधानी. त्यावेळी गावाचे नाव होते प्रणालक. म्हणून हा प्रणालक दुर्ग. किल्ल्यावर असलेल्या वास्तू काळाच्या ओघात नष्ट झालेल्या आहेत. किल्ल्यावर झोलाईदेवीचे मंदिर आहे. शासनाने डांबरी रस्ता बांधला असल्यामुळे झोलाई देवीच्या मंदिरापर्यंत गाडी घेऊन जाता येते. पण ज्यांना किल्ला चढायचा असेल त्यांनी पन्हाळे गावाच्या थोडे पुढे एक वाट डावीकडे जाते, त्या वाटेने किल्ला चढायला सुरुवात करावी. हा किल्ल्यावर जाणारा राजमार्ग. या वाटेने जाताना पायऱ्या चढाव्या लागतात. पायऱ्यांच्या वाटेवर एक पाण्याचे टाक सुद्धा आहे. येथे किल्ला होता हे सांगणारे दोनच अवशेष आपल्याला दिसतात आणि ते म्हणजे पायऱ्या आणि पाण्याचे टाके.&lt;br /&gt;


* उन्हवरे / फरारे - गरम पाण्याचे कुंड  (स्प्रिंग्स) दापोलीपासून 35 किमी (22 मैल) उंचावर गावात नैसर्गिक गरम पाण्याचे झरे आहेत. वकावली पासून 21 किमी (13 मैल) व टेटवली पासून 17 किमी (11 मैल) अंतरावर आहेत. आसपासच्या भागातले लोक व पर्यटक येथे येतात जे गरम सल्फर वॉटर स्प्रिंग्समध्ये आंघोळ करण्यासाठी येतात, त्वचेचे आजार या गरम पाण्याने बरे होतात.


* श्री वाघेश्वर मंदिर – केशवराज मंदिरापासून अवघ्या २-३ किमी वर वाघेश्वराचे हेमाडपंथी मंदिर आहे. मंदिराच्या सभागृहात लाकडी खांब असून त्यांच्यावर पुराणातील प्रसंग कोरलेले असून गाभाऱ्यात असलेले शिवलिंग स्वयंभू आहे. मंदिराच्या परिसरात गणपती, काळभैरव आणि झोलाईदेवी इ. देवतांची मंदिरे आहेत. वाघेश्वर मंदिर नदीच्या काठावर *असून नदीला सुंदर घाटसुद्धा बांधला आहे.&lt;br /&gt;


* श्री विमलेश्वर मंदिर - हे आंजार्ले जवळील मुर्डी गावात स्थित आहे, काड्यावराचा गणपती पासून फक्त 1 किमी. मंदिर सुमारे 1200 वर्षे जुने आहे आणि बांधकाम अजूनही मजबूत आहे.&lt;br /&gt;


* श्री चंडिकादेवी मंदिर, दाभोळ
दापोलीपासून 30 किलोमीटर अंतरावर श्री चंडिकादेवीचे जागृत देवस्थान आहे. दाभोळच्या खाडीपासून 5 किलोमीटरवर हे मंदिर आहे. हिरव्यागार परिसरात डोंगरातील एकसंध पाषाणात कोरीव काम करून देवीची मुर्ती आणि गाभारा उभारण्यात आला आहे. मंदिराच्या दारातच भव्य प्रवेशद्वार आणि दिपमाळ आहे. नंदादीपाच्या प्रकाशात गुहेत जाऊन देवीचे दर्शन घ्यावे लागते. मंद प्रकाशात दिसणारी देवीची मुर्ती नजरेत साठवून घ्यावीशी वाटते. नंदादीपांनी प्रकाशीत गुहेतील वाटही तेवढीच सुंदर दिसते. गुहेत प्रदक्षिणा मार्ग तयार करण्यात आला आहे. गाभाऱ्यात विजेचा वापर केला जात नाही. मंदिराशेजारी असलेल्या आणखी एका गुहेतून पाण्याचा मोठा प्रवाह बाहेर आलेला दिसतो. भाविक या ठिकाणी स्नानदेखील करतात. हा प्रवाहकुंड पांडवकालीन आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मंदिराला भेट दिल्याचे येथे सांगितले जाते.&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;&lt;/nowiki&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://talukadapoli.com/places/dabhol-chandika-temple/|title=chandika mandir dabhol {{!}} chandika mandir dapoli|website=talukadapoli.com|language=en-US|access-date=2018-07-19}}&lt;nowiki&gt;&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;


* कर्दे बीच — डॉल्फिन निरीक्षणासाठी प्रसिद्ध. कर्दे समुद्रकिनाऱ्याला “डॉल्फिन वॉचिंग गॅलरी” म्हटलं तर चुकीचं ठरणार नाही. पहाटेच्या बोटीवर बसून समुद्रात शिरलं की अचानक डॉल्फिन्सचा एक थवा डोकं वर काढतो. &lt;ref&gt;https://hostedopen.com/dapoli-tourist-places-guide/&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

1.^ &quot;दापोली विकासपिडीया&quot;.
2.^ &quot;District Census Handbook&quot; (PDF). Census of India. p.&amp;nbsp;44. Retrieved 16 April 2016.
3.^ Dapoli sets example by shunning plastic - The Times of India on Mobile http://timesofindia.com/city/pune/Dapoli-sets-example-by-shunning-plastic/articleshow/14221597.cms

[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुके]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]]</text>
      <sha1>mxes246p6izw8v5pwmo0wyy8t0d8irp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बिठूर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212252</id>
    <revision>
      <id>2690672</id>
      <parentid>2357990</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T14:03:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6687" sha1="9oscfkbpbnlzwar4zvs6kigixeg5v8h" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट शहर
| नाव = बिठूर ( ब्रह्मावर्त )
| स्थानिक = 
| चित्र = 1167_main-ghat-at-bithoor.jpg
| चित्र_वर्णन = बिठूर येथील गंगा नदीवरील ब्रह्मावर्त घाट
| ध्वज = 
| चिन्ह =
| नकाशा१ = उत्तर प्रदेश
| नकाशा२ = भारत
| pushpin_label_position = 
| देश = भारत
| राज्य = [[उत्तर प्रदेश]]
| जिल्हा = [[कानपूर नगर जिल्हा]]
| स्थापना =
| महापौर =
| क्षेत्रफळ = 
| उंची = 
| लोकसंख्या_वर्ष = २०११
| लोकसंख्या = ११,३००
| घनता = 
| महानगर_लोकसंख्या = 
| वेळ = [[भारतीय प्रमाणवेळ]]
| वेब = 
|latd = 26 |latm = 36 |lats = 36 |latNS = N
|longd = 80 |longm = 16 |longs = 19  |longEW = E
}}
[[चित्र:Nana Sahib Memorial.JPG|250 px|इवलेसे|येथील नानसाहेब पेशवा स्मारक]]
'''बिठूर''' हे [[भारत|भारताच्या]] [[उत्तर प्रदेश]] राज्यामधील एक नगर आहे. [[कानपूर]] शहराच्या २५ किमी वायव्येस [[गंगा नदी]]च्या पश्चिम काठावर वसलेले बिठूर एक ऐतिहासिक स्थान असून [[श्रीराम]]ामांच्या [[लव]] आणि [[कुश]] ह्या पुत्रांचा जन्म येथेच झाला होता असे मानले जाते. ह्या नगराचे जुने पौराणिक नाव ब्रह्मावर्त होते. 

१८१७ साली घडलेल्या [[तिसरे इंग्रज-मराठा युद्ध|तिसऱ्या इंग्रज-मराठा युद्धात]] पेशव्यांचा सपशेल पराभव झाला ज्याबरोबरच [[मराठा साम्राज्य]]ाचा अस्त झाला. तत्कालीन पेशवा [[दुसरे बाजीराव पेशवे|दुसरा बाजीराव]] ह्यास इंग्रजांनी पुण्यातून पदच्युत केले. ज्या नंतर ते बिठूर येथे स्थायिक झाले. आपल्या सोबत ते १० हजार मराठी कुटुंबे घेऊन आले होते. तसेच त्यांच्या १३ राण्या होत्या. त्यापैकी महाराणी गंगाबाई यांना बयाबाई  नावाची कन्या होती. बाकी आपल्या कुटुंबातून‌ त्यांनी नानासाहेब धोंडोपंत पेशवे, पांडुरंग सदाशिव उर्फ रावसाहेब, बाळासाहेब यांना दत्तक घेतले होते.बिठूर येथे त्यांचा शनिवार वाडा होता. बाजीराव पेशवे यांना बिठूर नगरात खुप मानाचे स्थान होते.

१८३८ साली काशीच्या चिमाजी अप्पा पेशवे द्वितीय यांचे निधन झाल्यावर मोरोपंत तांबे आपल्या कन्येला मणिकर्णिकाला बिठूरला घेऊन आले. आणि बाजीरावांचे आश्रित म्हणून राहीले. मणिकर्णिका ही बाजीरावांना आपल्या मुलांप्रमाणे अती प्रिय होती. ते तिला छबिली म्हणत. त्यामुळे मणिकर्णिकचे बालपण ह्या राजवाड्यात गेले. नंतर बाजीराव पेशवे यांच्या मध्यस्थीने मणिकर्णिकेचा विवाह झांशीच्या महाराजा गंगाधरराव नेवाळकर यांच्यासोबत झाला. आणि नेवाळकर‌ व‌ पेशव्यांचे संबंध सुधारले.

जानेवारी १८५१ साली बिठूरमध्येच बाजीराव पेशवे यांचे निधन झाले. दुसऱ्या बाजीरावांचा दत्तक मुलगा [[धोंडोपंत बाजीराव पेशवे|नानासाहेबाने]] उत्तर भारतातील इतर स्वातंत्र्यसेनानी [[तात्या टोपे]], [[राणी लक्ष्मीबाई]] इत्यादींसोबत हातमिळवणी करून इंग्रजांविरुद्ध लढा चालू ठेवला होता. [[१८५७ चे स्वातंत्र्ययुद्ध|१८५७ च्या स्वातंत्र्ययुद्धादरम्यान]] नानासाहेबाने येथूनच कानपूराला वेढा देऊन सुमारे ३०० ब्रिटिश सैनिकांची हत्त्या केली होती. ह्याचा बदला म्हणून ब्रिटिश राजवटीने बिठूर गाव जमीनदोस्त करून येथील अनेक मंदिरे व पेशव्यांचा राजवाडा पाडून टाकला. ह्या अग्नितांडवात नानासाहेबांची कन्या मैनावतीचा मृत्यू झाला. 

[[वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे]]
[[वर्ग:कानपूर नगर जिल्हा]]</text>
      <sha1>9oscfkbpbnlzwar4zvs6kigixeg5v8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मनोज पांडे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215914</id>
    <revision>
      <id>2690793</id>
      <parentid>2640758</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5266" sha1="ruyt6kthwcj6jo3j1nuyalpi3g0qrig" xml:space="preserve">{{गल्लत|मनोज कुमार पांडे}}
[[चित्र:General Manoj Pande, India Chief of Army Staff, at the Pentagon on February 7, 2024 (cropped).jpg|इवलेसे|2024.]]
लेफ्टनंट जनरल '''मनोज पांडे''' ([[इ.स. १९६२|१९६२]]:[[नागपूर]], [[महाराष्ट्र]] - ) हे भारतीय लष्करातील अधिकारी आहेत. हे पुण्यात असलेल्या भारतीय लष्कराच्या दक्षिण कमांडचे प्रमुख आहेत. 

{{बदल}}
पांडे यांचे वडील डॉक्टर होते. त्यांचे कुटुंब नागपुरात शहरापासून दूर असलेल्या विद्यापीठ परिसरात राहायचे. तेव्हा त्या भागात शाळा नव्हती. जवळच असलेल्या वायुसेनानगरात केंद्रीय विद्यालय होते, पण तिथे बाहेरच्यांना प्रवेश नव्हता. डॉ. पांडे यांनी हवाई दलातील अधिकाऱ्यांना विनंती करून मुलगा मनोज याला या शाळेत प्रवेश मिळवून दिला. या शाळेच्या लष्करी शिस्तीत मनोज पांडे रमले व तिथूनच त्यांना सैन्यदलात जाण्याची प्रेरणा मिळाली. 

अकरावी उत्तीर्ण केल्यावर मनोज पांडे केंद्रीय लोकसेवा आयोगाची परीक्षा उत्तीर्ण करून पुण्याच्या नॅशनल डिफेन्स ॲकॅडमीत दाखल झाले. तेथील तीन वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी डेहराडूनच्या मिलिटरी इंजिनीअरिंग कॉलेजमधून अभियांत्रिकीची पदवी मिळवली. १९८२ मध्ये ते पुण्याच्याच बॉम्बे सॅपर्स या लष्कराच्या अभियांत्रिकी सेवेत रुजू झाले. 

==देशात आणि परदेशांत==
मनोज पांडे यांची देशाच्या सर्व भागांत नोकरी झाली आहे.त्यांनी इथिओपिया व इरिशिया या देशांत संयुक्त राष्ट्राच्या शांतिसेनेतसुद्धा काम केले आहे. कारगिलमध्ये ते डिव्हिजनचे कमांडर होते. 

==नातेवाईक==
मनोज पांडे यांचे वडील नागपूरला डॉक्टर तर आई प्रेमा पांडे नागपूर आकाशवाणीत उद्‌घोषिका होत्या. त्या सादर करीत असलेल्या ‘बेला के फूल’ हा कार्यक्रम अतिशय लोकप्रिय होता. मनोज पांडे यांचे मामा बेळगावला मराठा लाईट इन्फंटरीत, तर लहान बंधू संकेत पांडे हे लष्करात कर्नल होते. सर्वात लहान बंधू डॉ. केतन पांडे ब्रुनोईच्या राजाचे मुख्य वैद्यकीय अधिकारी म्हणून सध्या (२०१७ साली) कार्यरत आहेत. मनोज पांडे यांची सून सौम्या सिंग लष्करी सेवेत असून मुलगा अक्षय हा हवाई दलात वैमानिक आहे.

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* कारगीलमध्ये डिव्हिजन कमांडची जबाबदारी सांभाळताना त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी बजावली आहे. त्यांच्या या सेवेचा गौरव म्हणून पांडे यांना विशिष्ट तसेच अतिविशिष्ट सेवा पदक देऊन गौरवण्यात आले आहे. 


(अपूर्ण)


[[वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]</text>
      <sha1>ruyt6kthwcj6jo3j1nuyalpi3g0qrig</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690794</id>
      <parentid>2690793</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5327" sha1="6p097vn4umioemkn5u8is4y2dxpjgx6" xml:space="preserve">{{गल्लत|मनोज कुमार पांडे}}
[[चित्र:General Manoj Pande, India Chief of Army Staff, at the Pentagon on February 7, 2024 (cropped).jpg|इवलेसे|2024.]]
लेफ्टनंट जनरल '''मनोज पांडे''' ([[इ.स. १९६२|१९६२]]:[[नागपूर]], [[महाराष्ट्र]] - ) हे भारतीय लष्करातील अधिकारी आहेत. हे पुण्यात असलेल्या भारतीय लष्कराच्या दक्षिण कमांडचे प्रमुख आहेत. 

{{बदल}}
पांडे यांचे वडील डॉक्टर होते. त्यांचे कुटुंब नागपुरात शहरापासून दूर असलेल्या विद्यापीठ परिसरात राहायचे. तेव्हा त्या भागात शाळा नव्हती. जवळच असलेल्या वायुसेनानगरात केंद्रीय विद्यालय होते, पण तिथे बाहेरच्यांना प्रवेश नव्हता. डॉ. पांडे यांनी हवाई दलातील अधिकाऱ्यांना विनंती करून मुलगा मनोज याला या शाळेत प्रवेश मिळवून दिला. या शाळेच्या लष्करी शिस्तीत मनोज पांडे रमले व तिथूनच त्यांना सैन्यदलात जाण्याची प्रेरणा मिळाली. 

अकरावी उत्तीर्ण केल्यावर मनोज पांडे केंद्रीय लोकसेवा आयोगाची परीक्षा उत्तीर्ण करून पुण्याच्या नॅशनल डिफेन्स ॲकॅडमीत दाखल झाले. तेथील तीन वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी डेहराडूनच्या मिलिटरी इंजिनीअरिंग कॉलेजमधून अभियांत्रिकीची पदवी मिळवली. १९८२ मध्ये ते पुण्याच्याच बॉम्बे सॅपर्स या लष्कराच्या अभियांत्रिकी सेवेत रुजू झाले. 

==देशात आणि परदेशांत==
मनोज पांडे यांची देशाच्या सर्व भागांत नोकरी झाली आहे.त्यांनी इथिओपिया व इरिशिया या देशांत संयुक्त राष्ट्राच्या शांतिसेनेतसुद्धा काम केले आहे. कारगिलमध्ये ते डिव्हिजनचे कमांडर होते. 

==नातेवाईक==
मनोज पांडे यांचे वडील नागपूरला डॉक्टर तर आई प्रेमा पांडे नागपूर आकाशवाणीत उद्‌घोषिका होत्या. त्या सादर करीत असलेल्या ‘बेला के फूल’ हा कार्यक्रम अतिशय लोकप्रिय होता. मनोज पांडे यांचे मामा बेळगावला मराठा लाईट इन्फंटरीत, तर लहान बंधू संकेत पांडे हे लष्करात कर्नल होते. सर्वात लहान बंधू डॉ. केतन पांडे ब्रुनोईच्या राजाचे मुख्य वैद्यकीय अधिकारी म्हणून सध्या (२०१७ साली) कार्यरत आहेत. मनोज पांडे यांची सून सौम्या सिंग लष्करी सेवेत असून मुलगा अक्षय हा हवाई दलात वैमानिक आहे.

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* कारगीलमध्ये डिव्हिजन कमांडची जबाबदारी सांभाळताना त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी बजावली आहे. त्यांच्या या सेवेचा गौरव म्हणून पांडे यांना विशिष्ट तसेच अतिविशिष्ट सेवा पदक देऊन गौरवण्यात आले आहे. 


(अपूर्ण)


[[वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>6p097vn4umioemkn5u8is4y2dxpjgx6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690814</id>
      <parentid>2690794</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T03:13:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5392" sha1="tp6too93zkt59e3dd1ksc5ljzqcr0wp" xml:space="preserve">{{गल्लत|मनोज कुमार पांडे}}
[[चित्र:General Manoj Pande, India Chief of Army Staff, at the Pentagon on February 7, 2024 (cropped).jpg|इवलेसे|2024.]]
लेफ्टनंट जनरल '''मनोज पांडे''' ([[इ.स. १९६२|१९६२]]:[[नागपूर]], [[महाराष्ट्र]] - ) हे भारतीय लष्करातील अधिकारी आहेत. हे पुण्यात असलेल्या भारतीय लष्कराच्या दक्षिण कमांडचे प्रमुख आहेत. 

{{बदल}}
पांडे यांचे वडील डॉक्टर होते. त्यांचे कुटुंब नागपुरात शहरापासून दूर असलेल्या विद्यापीठ परिसरात राहायचे. तेव्हा त्या भागात शाळा नव्हती. जवळच असलेल्या वायुसेनानगरात केंद्रीय विद्यालय होते, पण तिथे बाहेरच्यांना प्रवेश नव्हता. डॉ. पांडे यांनी हवाई दलातील अधिकाऱ्यांना विनंती करून मुलगा मनोज याला या शाळेत प्रवेश मिळवून दिला. या शाळेच्या लष्करी शिस्तीत मनोज पांडे रमले व तिथूनच त्यांना सैन्यदलात जाण्याची प्रेरणा मिळाली. 

अकरावी उत्तीर्ण केल्यावर मनोज पांडे केंद्रीय लोकसेवा आयोगाची परीक्षा उत्तीर्ण करून पुण्याच्या नॅशनल डिफेन्स ॲकॅडमीत दाखल झाले. तेथील तीन वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी डेहराडूनच्या मिलिटरी इंजिनीअरिंग कॉलेजमधून अभियांत्रिकीची पदवी मिळवली. १९८२ मध्ये ते पुण्याच्याच बॉम्बे सॅपर्स या लष्कराच्या अभियांत्रिकी सेवेत रुजू झाले. 

==देशात आणि परदेशांत==
मनोज पांडे यांची देशाच्या सर्व भागांत नोकरी झाली आहे.त्यांनी इथिओपिया व इरिशिया या देशांत संयुक्त राष्ट्राच्या शांतिसेनेतसुद्धा काम केले आहे. कारगिलमध्ये ते डिव्हिजनचे कमांडर होते. 

==नातेवाईक==
मनोज पांडे यांचे वडील नागपूरला डॉक्टर तर आई प्रेमा पांडे नागपूर आकाशवाणीत उद्‌घोषिका होत्या. त्या सादर करीत असलेल्या ‘बेला के फूल’ हा कार्यक्रम अतिशय लोकप्रिय होता. मनोज पांडे यांचे मामा बेळगावला मराठा लाईट इन्फंटरीत, तर लहान बंधू संकेत पांडे हे लष्करात कर्नल होते. सर्वात लहान बंधू डॉ. केतन पांडे ब्रुनोईच्या राजाचे मुख्य वैद्यकीय अधिकारी म्हणून सध्या (२०१७ साली) कार्यरत आहेत. मनोज पांडे यांची सून सौम्या सिंग लष्करी सेवेत असून मुलगा अक्षय हा हवाई दलात वैमानिक आहे.

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* कारगीलमध्ये डिव्हिजन कमांडची जबाबदारी सांभाळताना त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी बजावली आहे. त्यांच्या या सेवेचा गौरव म्हणून पांडे यांना विशिष्ट तसेच अतिविशिष्ट सेवा पदक देऊन गौरवण्यात आले आहे. 


(अपूर्ण)


[[वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>tp6too93zkt59e3dd1ksc5ljzqcr0wp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690815</id>
      <parentid>2690814</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T03:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5483" sha1="q79lb0i0w0arcfljdq1q3ibn002utcw" xml:space="preserve">{{गल्लत|मनोज कुमार पांडे}}
[[चित्र:General Manoj Pande, India Chief of Army Staff, at the Pentagon on February 7, 2024 (cropped).jpg|इवलेसे|2024.]]
लेफ्टनंट जनरल '''मनोज पांडे''' ([[इ.स. १९६२|१९६२]]:[[नागपूर]], [[महाराष्ट्र]] - ) हे भारतीय लष्करातील अधिकारी आहेत. हे पुण्यात असलेल्या भारतीय लष्कराच्या दक्षिण कमांडचे प्रमुख आहेत. 

{{बदल}}
पांडे यांचे वडील डॉक्टर होते. त्यांचे कुटुंब नागपुरात शहरापासून दूर असलेल्या विद्यापीठ परिसरात राहायचे. तेव्हा त्या भागात शाळा नव्हती. जवळच असलेल्या वायुसेनानगरात केंद्रीय विद्यालय होते, पण तिथे बाहेरच्यांना प्रवेश नव्हता. डॉ. पांडे यांनी हवाई दलातील अधिकाऱ्यांना विनंती करून मुलगा मनोज याला या शाळेत प्रवेश मिळवून दिला. या शाळेच्या लष्करी शिस्तीत मनोज पांडे रमले व तिथूनच त्यांना सैन्यदलात जाण्याची प्रेरणा मिळाली. 

अकरावी उत्तीर्ण केल्यावर मनोज पांडे केंद्रीय लोकसेवा आयोगाची परीक्षा उत्तीर्ण करून पुण्याच्या नॅशनल डिफेन्स ॲकॅडमीत दाखल झाले. तेथील तीन वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी डेहराडूनच्या मिलिटरी इंजिनीअरिंग कॉलेजमधून अभियांत्रिकीची पदवी मिळवली. १९८२ मध्ये ते पुण्याच्याच बॉम्बे सॅपर्स या लष्कराच्या अभियांत्रिकी सेवेत रुजू झाले. 

==देशात आणि परदेशांत==
मनोज पांडे यांची देशाच्या सर्व भागांत नोकरी झाली आहे.त्यांनी इथिओपिया व इरिशिया या देशांत संयुक्त राष्ट्राच्या शांतिसेनेतसुद्धा काम केले आहे. कारगिलमध्ये ते डिव्हिजनचे कमांडर होते. 

==नातेवाईक==
मनोज पांडे यांचे वडील नागपूरला डॉक्टर तर आई प्रेमा पांडे नागपूर आकाशवाणीत उद्‌घोषिका होत्या. त्या सादर करीत असलेल्या ‘बेला के फूल’ हा कार्यक्रम अतिशय लोकप्रिय होता. मनोज पांडे यांचे मामा बेळगावला मराठा लाईट इन्फंटरीत, तर लहान बंधू संकेत पांडे हे लष्करात कर्नल होते. सर्वात लहान बंधू डॉ. केतन पांडे ब्रुनोईच्या राजाचे मुख्य वैद्यकीय अधिकारी म्हणून सध्या (२०१७ साली) कार्यरत आहेत. मनोज पांडे यांची सून सौम्या सिंग लष्करी सेवेत असून मुलगा अक्षय हा हवाई दलात वैमानिक आहे.

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* कारगीलमध्ये डिव्हिजन कमांडची जबाबदारी सांभाळताना त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी बजावली आहे. त्यांच्या या सेवेचा गौरव म्हणून पांडे यांना विशिष्ट तसेच अतिविशिष्ट सेवा पदक देऊन गौरवण्यात आले आहे. 


(अपूर्ण)


[[वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>q79lb0i0w0arcfljdq1q3ibn002utcw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690816</id>
      <parentid>2690815</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T03:14:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5574" sha1="o1yvt8mn8ktmmrb8klj4kwr3fij6bqe" xml:space="preserve">{{गल्लत|मनोज कुमार पांडे}}
[[चित्र:General Manoj Pande, India Chief of Army Staff, at the Pentagon on February 7, 2024 (cropped).jpg|इवलेसे|2024.]]
लेफ्टनंट जनरल '''मनोज पांडे''' ([[इ.स. १९६२|१९६२]]:[[नागपूर]], [[महाराष्ट्र]] - ) हे भारतीय लष्करातील अधिकारी आहेत. हे पुण्यात असलेल्या भारतीय लष्कराच्या दक्षिण कमांडचे प्रमुख आहेत. 

{{बदल}}
पांडे यांचे वडील डॉक्टर होते. त्यांचे कुटुंब नागपुरात शहरापासून दूर असलेल्या विद्यापीठ परिसरात राहायचे. तेव्हा त्या भागात शाळा नव्हती. जवळच असलेल्या वायुसेनानगरात केंद्रीय विद्यालय होते, पण तिथे बाहेरच्यांना प्रवेश नव्हता. डॉ. पांडे यांनी हवाई दलातील अधिकाऱ्यांना विनंती करून मुलगा मनोज याला या शाळेत प्रवेश मिळवून दिला. या शाळेच्या लष्करी शिस्तीत मनोज पांडे रमले व तिथूनच त्यांना सैन्यदलात जाण्याची प्रेरणा मिळाली. 

अकरावी उत्तीर्ण केल्यावर मनोज पांडे केंद्रीय लोकसेवा आयोगाची परीक्षा उत्तीर्ण करून पुण्याच्या नॅशनल डिफेन्स ॲकॅडमीत दाखल झाले. तेथील तीन वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी डेहराडूनच्या मिलिटरी इंजिनीअरिंग कॉलेजमधून अभियांत्रिकीची पदवी मिळवली. १९८२ मध्ये ते पुण्याच्याच बॉम्बे सॅपर्स या लष्कराच्या अभियांत्रिकी सेवेत रुजू झाले. 

==देशात आणि परदेशांत==
मनोज पांडे यांची देशाच्या सर्व भागांत नोकरी झाली आहे.त्यांनी इथिओपिया व इरिशिया या देशांत संयुक्त राष्ट्राच्या शांतिसेनेतसुद्धा काम केले आहे. कारगिलमध्ये ते डिव्हिजनचे कमांडर होते. 

==नातेवाईक==
मनोज पांडे यांचे वडील नागपूरला डॉक्टर तर आई प्रेमा पांडे नागपूर आकाशवाणीत उद्‌घोषिका होत्या. त्या सादर करीत असलेल्या ‘बेला के फूल’ हा कार्यक्रम अतिशय लोकप्रिय होता. मनोज पांडे यांचे मामा बेळगावला मराठा लाईट इन्फंटरीत, तर लहान बंधू संकेत पांडे हे लष्करात कर्नल होते. सर्वात लहान बंधू डॉ. केतन पांडे ब्रुनोईच्या राजाचे मुख्य वैद्यकीय अधिकारी म्हणून सध्या (२०१७ साली) कार्यरत आहेत. मनोज पांडे यांची सून सौम्या सिंग लष्करी सेवेत असून मुलगा अक्षय हा हवाई दलात वैमानिक आहे.

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* कारगीलमध्ये डिव्हिजन कमांडची जबाबदारी सांभाळताना त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी बजावली आहे. त्यांच्या या सेवेचा गौरव म्हणून पांडे यांना विशिष्ट तसेच अतिविशिष्ट सेवा पदक देऊन गौरवण्यात आले आहे. 


(अपूर्ण)


[[वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:अति विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>o1yvt8mn8ktmmrb8klj4kwr3fij6bqe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690817</id>
      <parentid>2690816</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T03:14:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5655" sha1="40nnlarpawf969rppkghu0id7n2rbmj" xml:space="preserve">{{गल्लत|मनोज कुमार पांडे}}
[[चित्र:General Manoj Pande, India Chief of Army Staff, at the Pentagon on February 7, 2024 (cropped).jpg|इवलेसे|2024.]]
लेफ्टनंट जनरल '''मनोज पांडे''' ([[इ.स. १९६२|१९६२]]:[[नागपूर]], [[महाराष्ट्र]] - ) हे भारतीय लष्करातील अधिकारी आहेत. हे पुण्यात असलेल्या भारतीय लष्कराच्या दक्षिण कमांडचे प्रमुख आहेत. 

{{बदल}}
पांडे यांचे वडील डॉक्टर होते. त्यांचे कुटुंब नागपुरात शहरापासून दूर असलेल्या विद्यापीठ परिसरात राहायचे. तेव्हा त्या भागात शाळा नव्हती. जवळच असलेल्या वायुसेनानगरात केंद्रीय विद्यालय होते, पण तिथे बाहेरच्यांना प्रवेश नव्हता. डॉ. पांडे यांनी हवाई दलातील अधिकाऱ्यांना विनंती करून मुलगा मनोज याला या शाळेत प्रवेश मिळवून दिला. या शाळेच्या लष्करी शिस्तीत मनोज पांडे रमले व तिथूनच त्यांना सैन्यदलात जाण्याची प्रेरणा मिळाली. 

अकरावी उत्तीर्ण केल्यावर मनोज पांडे केंद्रीय लोकसेवा आयोगाची परीक्षा उत्तीर्ण करून पुण्याच्या नॅशनल डिफेन्स ॲकॅडमीत दाखल झाले. तेथील तीन वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी डेहराडूनच्या मिलिटरी इंजिनीअरिंग कॉलेजमधून अभियांत्रिकीची पदवी मिळवली. १९८२ मध्ये ते पुण्याच्याच बॉम्बे सॅपर्स या लष्कराच्या अभियांत्रिकी सेवेत रुजू झाले. 

==देशात आणि परदेशांत==
मनोज पांडे यांची देशाच्या सर्व भागांत नोकरी झाली आहे.त्यांनी इथिओपिया व इरिशिया या देशांत संयुक्त राष्ट्राच्या शांतिसेनेतसुद्धा काम केले आहे. कारगिलमध्ये ते डिव्हिजनचे कमांडर होते. 

==नातेवाईक==
मनोज पांडे यांचे वडील नागपूरला डॉक्टर तर आई प्रेमा पांडे नागपूर आकाशवाणीत उद्‌घोषिका होत्या. त्या सादर करीत असलेल्या ‘बेला के फूल’ हा कार्यक्रम अतिशय लोकप्रिय होता. मनोज पांडे यांचे मामा बेळगावला मराठा लाईट इन्फंटरीत, तर लहान बंधू संकेत पांडे हे लष्करात कर्नल होते. सर्वात लहान बंधू डॉ. केतन पांडे ब्रुनोईच्या राजाचे मुख्य वैद्यकीय अधिकारी म्हणून सध्या (२०१७ साली) कार्यरत आहेत. मनोज पांडे यांची सून सौम्या सिंग लष्करी सेवेत असून मुलगा अक्षय हा हवाई दलात वैमानिक आहे.

==पुरस्कार आणि सन्मान==
* कारगीलमध्ये डिव्हिजन कमांडची जबाबदारी सांभाळताना त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी बजावली आहे. त्यांच्या या सेवेचा गौरव म्हणून पांडे यांना विशिष्ट तसेच अतिविशिष्ट सेवा पदक देऊन गौरवण्यात आले आहे. 


(अपूर्ण)


[[वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:अति विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>40nnlarpawf969rppkghu0id7n2rbmj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कोइंबतूर शहरातील पर्यटन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216415</id>
    <revision>
      <id>2690762</id>
      <parentid>2647385</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T20:09:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>दुवे</comment>
      <origin>2690762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13349" sha1="l844b0j664o3semy18rftd9zxiquug3" xml:space="preserve">'''[[कोइंबतूर]] शहरातील पर्यटन''' ऐतिहासिक स्थळे आणि इमारती, वन्यजीव, सांस्कृतिक आणि कला केंद्रे आणि उद्याने यांभोवती केंद्रित आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा= http://www.coimbatore.tn.nic.in/tourism.html |title= Tourism in Coimbatore |प्रकाशक= coimbatore.tn.nic.in |दिनांक= 19 September 2016 |प्राप्त दिनांक=  |accessdate= 2017-09-19 |archive-date= 2013-01-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130126231110/http://www.coimbatore.tn.nic.in/tourism.html |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;

== उद्याने ==
[[कोइंबतूर वनस्पतीशास्त्रीय उद्यान]] १९२५ मध्ये स्थापित केले गेले. याचे प्रशासन [[तामिळनाडू कृषिविद्यापीठ]] (टीएनएयू) द्वारे केले जाते. हे उद्यान ३०० हेक्टर क्षेत्रावर पसरलेले असून येथे विविध प्रकारच्या वनस्पती आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.cleartrip.com/india/coimbatore/ |title= The Southern Retreat  |प्रकाशक= cleartrip.com |दिनांक= 19 September 2017 | प्राप्त दिनांक=}}&lt;/ref&gt; 

== संग्रहालये ==
* प्राचीन औद्योगिक कृत्रिम वस्तू संग्रहालय - नानजुंदपूरम रोडवरील या संग्रहालयात जुन्या आणि नव्या पाषाणयुगातील कृत्रिम वस्तू ठेवलेल्या आहेत. पारंपारिक संकलनांमध्ये त्या काळातील दगडी औजार आणि दफनविधीमध्ये वापरले जाणारे अस्थिकलश (urn) यांचा समावेश होतो. संग्रहालयामध्ये बोलावॅम्पट्टी (तांब्याच्या बांगड्या, दगडाचे मणी), वेल्लोलोर आणि [[पेरूर]] (नाणी, दागिने आणि शंखाच्या बांगड्या) या खोदलेल्या पुरातन वस्तू सुद्धा आहेत. आणखी एक दुर्मिळ कृत्रिम वस्तू म्हणजे [[उडुमलपेट]]चा दगडी शिलालेख आहे ज्यावर राजाच्या आदेशानुसार पाळल्या जाणाऱ्या नियम आणि कायद्यांची यादी आहे.
* जीडी नायडू संग्रहालय - येथे विविध वैज्ञानिक साधने आणि यंत्रे यांचा उत्कृष्ट संग्रह आहे. यामध्ये [[गोपालस्वामी दुरैस्वामी नायडू]] ज्यांना भारताचे एडिसनही म्हटले जाते त्यांच्या उपकरणांचा समावेश आहे. विज्ञानाच्या इतिहासात रस असलेल्यांनी अवश्य या संग्रहालयाला भेट द्यावी. कोइंबतूरमधील औद्योगिकीकरणाचा इतिहासही येथे दिसून येतो. हे संग्रहालय रविवारी सोडून सर्व दिवस सकाळी ८ ते संध्याकाळी ४.३० वाजेपर्यंत खुले असून प्रवेश विनामूल्य आहे.
* गॉस फॉरेस्ट संग्रहालय - १९०२ मध्ये होरेस आर्चीबाल्ड गॉस या जंगलाच्या तत्कालीन संरक्षकाने वनीकरणासाठी (forestry) या संग्रहालयाची स्थापना केली. त्यात फुलपाखरे, पक्षी आणि सस्तन प्राणी यांच्या दुर्मिळ प्रजातींचे जिवंत नमुने आहेत. येथे शेतीपद्धती, घरे, सैनिकांचे कवच आणि शिकारीची साधने सुद्धा बघू शकतो. ही वनविभागाकडून जतन केलेली आहेत. सामान्य कार्यालयीन वेळेत अत्यल्प शुल्क आकारून प्रवेश दिला जातो. हे संग्रहालय वनविभाग टीआरजी केंद्र, कौली ब्राऊन रोड, तडगाम आणि मेट्टुपलायम लिंक रोड दरम्यान स्थित आहे.
* शासकीय संग्रहालय - येथे अनेक कलाकृतींचे दर्शन घडते.
* कस्तुरी श्रीनिवासन आर्ट गॅलरी व टेक्सटाइल संग्रहालय - हे एक आर्ट गॅलरी, एक टेक्सटाईल (वस्त्रोद्योग) संग्रहालय, एक सभागृह आणि वाचनालय आहे. हे अविनाशी रस्त्यावर आहे.
* प्रादेशिक विज्ञान केंद्र - हे ६.७१ एकर क्षेत्रावर (कोदिसिया (CODISSIA) ट्रेड फेअर कॉम्प्लेक्सकडे जाणाऱ्या रस्त्या जवळ) पसरलेले एक विज्ञान उद्यान आहे. यात ५,००० चौ. फूट वस्त्रोद्योग दालन (textile gallery) आहे जे वस्त्रोद्योग उद्योगाची उत्क्रांती दाखवते, तसेच एक ५,००० चौ. फूट फन सायन्स गॅलरी, मुलांसाठी एक ३डी (3D) थिएटर, एक अवाढव्य पृथ्वीचा गोल (globe) आणि पोर्टेबल मिनी तारांगण येथे आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.thehindu.com/news/cities/Coimbatore/regional-science-park-inauguration-in-may/article3306693.ece |title= Regional Science Park inauguration in May  |प्रकाशक= thehindu.com |दिनांक= 12 April 2012 | प्राप्त दिनांक=}}&lt;/ref&gt;

== वारसा इमारती ==
* टाऊन हॉल - ही कोइंबतूर शहरातील १८८२ मध्ये [[राणी व्हिक्टोरिया]]च्या सन्मानार्थ, दगड आणि चुना वापरून बांधलेली एक वारसा इमारत आहे. ही इमारत आता कोइंबतूर कॉर्पोरेशन प्रशासकीय इमारतींचा एक भाग आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.thehindu.com/news/cities/Coimbatore/Victoria-Town-Hall-stands-tall-after-restoration/article13383286.ece |title= Victoria Town Hall stands tall after restoration  |प्रकाशक= thehindu.com |दिनांक= 28 January 2012 | प्राप्त दिनांक=}}&lt;/ref&gt; ही इमारत ३,००० चौ. फूट क्षेत्रात बांधलेली असून तिला खिडक्यांसाठी पॅनल शटर्स आणि मंगलोर टाईल्सनी झाकलेले लाकडी छत आहे.

== निसर्ग आणि वन्यजीव ==
* [[नॉययाल नदी]] - कोइंबतूर शहर एकेकाळी नॉययाल नदी आणि तिचे कालवे, टाक्या आणि नद्यांमुळे वेढलेले होते. नॉययाल नदी आणि तिच्याशी जोडलेली तलाव व कालवा पद्धत मूळतः [[चालुक्य राजवंश|चालुक्य]] आणि [[चोल राजवंश|चोल]] राजांनी बांधली होती असे मानले जाते.
* कोइंबतूर शहरामधील तलाव - कोइंबतूर शहरामधील तलावांमध्ये वालकाकुलम तलाव, कृष्णमपट्टी झोन, सिंगनल्लूर तलाव, सेवगिसिंतमनी तलाव, कुरुची तलाव, पेरूर तलाव, सुळूर तलाव, उककडम पेरियाकुलम तलाव आणि मुथनान तलाव यांचा समावेश आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/city/coimbatore/Eight-Coimbatore-lakes-to-get-commercial-touch-up/articleshow/12285203.cms?referral=PM |title= Eight Coimbatore lakes to get commercial touch-up  |प्रकाशक= timesofindia.indiatimes.com |दिनांक= 16 March 2012 | प्राप्त दिनांक=}}&lt;/ref&gt;
* वायदेकी धबधबा - हा कोइंबतूरपासून ३५ किमी अंतरावर कोइंबतूर शहराच्या सीमेवर स्थित एक धबधबा आहे.
* सेनगुप्ती धबधबा - हा कोइंबतूरपासून ३५ किमी (२२ मैलांवर) स्थित आहे.
* सिरुवनी धबधबा आणि धरण - कोइंबतूर शहरापासून ४९ किमी अंतरावर आहेत. हे धरण १९२७ मध्ये बांधण्यात आलेले आहे. सिरुवानी येथील जलाशय केरळ सरकारने तमिळनाडूतील कोइंबतूर शहराची पिण्याच्या पाण्याची आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी बांधला होता.
* [[अनामलाई व्याघ्र प्रकल्प|अन्नामलाई राष्ट्रीय उद्यान]] - हे [[पोलाची]]च्या अनाईमलाई पर्वतावर कोइंबतूर जिल्ह्यातील आणि [[तिरुपूर जिल्हा|तिरुपूर]] जिल्ह्यातील [[वालपराई]] आणि उडुमलपेट तालुक्यांमधील एक संरक्षित क्षेत्र आहे. हे राष्ट्रीय उद्यान आणि अभयारण्य [[पश्चिम घाट]] जागतिक वारसा स्थळाचा (World Heritage Site) भाग म्हणून [[युनेस्को]]च्या अंतर्गत समाविष्ट आहे. त्यामध्ये असंख्य प्राण्यांच्या प्रजाती (ज्यात ५ धोक्यात आलेल्या प्रजाती समाविष्ट आहेत), पक्ष्यांच्या २५० प्रजाती आणि फुलपाखरांच्या ३१५ प्रजाती आहेत.
* [[सायलेंट व्हॅली राष्ट्रीय उद्यान]] - कोइंबतूरपासून साधारण ६० किमी अंतरावर स्थित आहे. भारतातील मानवी हस्तक्षेपापासून अलिप्त राहिलेल्या पावसाळी जंगलाच्या (rainforest) शेवटच्या भागाचे हे प्रतिनिधित्व करते.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:कोइंबतूर]]
[[वर्ग:तमिळनाडूमधील पर्यटन]]</text>
      <sha1>l844b0j664o3semy18rftd9zxiquug3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:Wikidata Infobox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>236823</id>
    <redirect title="साचा:Databox" />
    <revision>
      <id>2690755</id>
      <parentid>1940379</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:43:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>9929</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Fixing double redirect from [[साचा:विकिडेटा माहितीचौकट]] to [[साचा:Databox]]</comment>
      <origin>2690755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="0kzwl2ljifgnjzzyk3z6ugxs2xazf7h" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[साचा:Databox]]</text>
      <sha1>0kzwl2ljifgnjzzyk3z6ugxs2xazf7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:विडामा</title>
    <ns>10</ns>
    <id>237022</id>
    <redirect title="साचा:Databox" />
    <revision>
      <id>2690758</id>
      <parentid>1940374</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:43:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>9929</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Fixing double redirect from [[साचा:विकिडेटा माहितीचौकट]] to [[साचा:Databox]]</comment>
      <origin>2690758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="0kzwl2ljifgnjzzyk3z6ugxs2xazf7h" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[साचा:Databox]]</text>
      <sha1>0kzwl2ljifgnjzzyk3z6ugxs2xazf7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>244507</id>
    <revision>
      <id>2690820</id>
      <parentid>2688745</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T03:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* आंध्र प्रदेश */</comment>
      <origin>2690820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131979" sha1="rj5y1rqldvuj1v6dp8oa1dn2a0vlkbq" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२०
|२३ जून २०२६
| 
|}
===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| २
| [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ३
| [[नरहरी अमीन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ६
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ८
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ९
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दीपक प्रकाश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[शिबू सोरेन]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ६
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ३
| [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ५
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ६
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ७
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ९
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ११
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[वानवेरॉय खारलुखी]]
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजेंद्र गहलोत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रवनित सिंह बिट्टु]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) 
|-
| ३
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ४
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ६
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ७
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ८
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|}
===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>rj5y1rqldvuj1v6dp8oa1dn2a0vlkbq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690821</id>
      <parentid>2690820</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T03:47:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* आंध्र प्रदेश */</comment>
      <origin>2690821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132090" sha1="1ltayblpwjo6vqa04ov6kt43orb5k08" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नबम रेबिया|नबम इपो रेबिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२०
|२३ जून २०२६
| 
|}
===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| २
| [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ३
| [[नरहरी अमीन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ६
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ८
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ९
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दीपक प्रकाश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[शिबू सोरेन]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ६
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ३
| [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ५
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ६
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ७
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ९
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ११
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[वानवेरॉय खारलुखी]]
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजेंद्र गहलोत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रवनित सिंह बिट्टु]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) 
|-
| ३
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ४
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ६
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ७
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ८
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|}
===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>1ltayblpwjo6vqa04ov6kt43orb5k08</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690822</id>
      <parentid>2690821</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T04:16:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* अरुणाचल प्रदेश */</comment>
      <origin>2690822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132074" sha1="km3apyafm93dbk5d1r9pou1jwpioulz" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१०) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[शक्तीसिंह गोहिल|ॲड. शक्तीसिंह हरिश्चंद्रजी गोहिल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| २
| [[रमिलाबेन बरा|रमिलाबेन बेचरभाई बरा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ३
| [[नरहरी अमीन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[अभय भारद्वाज|ॲड. अभय भारद्वाज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| १ डिसेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[रामभाई मोकारिया|ॲड. रामभाई हरजीभाई मोकारिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ डिसेंबर २०२० ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ६
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ८
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ९
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दीपक प्रकाश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[शिबू सोरेन]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ६
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ३
| [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ५
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ६
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ७
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ९
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ११
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[वानवेरॉय खारलुखी]]
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजेंद्र गहलोत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रवनित सिंह बिट्टु]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) 
|-
| ३
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ४
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ६
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ७
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ८
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|}
===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>km3apyafm93dbk5d1r9pou1jwpioulz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690823</id>
      <parentid>2690822</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T04:28:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* गुजरात */</comment>
      <origin>2690823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131369" sha1="ipxm0hkb4ve0p90k4bcir93pzuon15l" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दीपक प्रकाश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[शिबू सोरेन]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| ४ ऑगस्ट २०२५ रोजी निधन
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''४ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ६
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ३
| [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ५
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ६
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ७
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ९
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ११
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[वानवेरॉय खारलुखी]]
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजेंद्र गहलोत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रवनित सिंह बिट्टु]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) 
|-
| ३
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ४
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ६
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ७
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ८
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|}
===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>ipxm0hkb4ve0p90k4bcir93pzuon15l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690824</id>
      <parentid>2690823</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T04:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* झारखंड */</comment>
      <origin>2690824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131296" sha1="al57w00teium0z62mqmeb200zcko7u4" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ३
| [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ५
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ६
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ७
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ९
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ११
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[वानवेरॉय खारलुखी]]
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजेंद्र गहलोत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रवनित सिंह बिट्टु]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) 
|-
| ३
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ४
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ६
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ७
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ८
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|}
===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>al57w00teium0z62mqmeb200zcko7u4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690825</id>
      <parentid>2690824</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T04:34:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* झारखंड */</comment>
      <origin>2690825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131296" sha1="g0x5brpd4ze4zfee0hs8ykl1mu7fb3q" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सुमेर सिंह सोलंकी|डॉ. सुमेर सिंह सोलंकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[जॉर्ज कुरियन|ॲड. जॉर्ज कुरियन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार राज्यमंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ३
| [[दिग्विजय सिंग|दिग्विजय बलभद्र सिंग]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ५
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ६
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ७
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ९
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ११
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[वानवेरॉय खारलुखी]]
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजेंद्र गहलोत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रवनित सिंह बिट्टु]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) 
|-
| ३
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ४
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ६
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ७
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ८
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|}
===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>g0x5brpd4ze4zfee0hs8ykl1mu7fb3q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690826</id>
      <parentid>2690825</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T04:50:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* मध्य प्रदेश */</comment>
      <origin>2690826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129963" sha1="7ih1w92es3jdwaquxztuwnsbnvdttov" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[लैशेंबा सनाजाउबा|लैशेंबा ओक्रेनजितसिंह सनाजाउबा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[वानवेरॉय खारलुखी]]
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजेंद्र गहलोत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रवनित सिंह बिट्टु]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) 
|-
| ३
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ४
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ६
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ७
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ८
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|}
===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>7ih1w92es3jdwaquxztuwnsbnvdttov</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690827</id>
      <parentid>2690826</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T04:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* मणिपूर */</comment>
      <origin>2690827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129979" sha1="eoxhlpx8wcz522pxiddsegg1dgm4k6q" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[वानवेरॉय खारलुखी]]
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
|  
|}
===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजेंद्र गहलोत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रवनित सिंह बिट्टु]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) 
|-
| ३
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ४
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ६
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ७
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ८
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|}
===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>eoxhlpx8wcz522pxiddsegg1dgm4k6q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690828</id>
      <parentid>2690827</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T04:55:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* मेघालय */</comment>
      <origin>2690828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129986" sha1="4rg86xiljy6jmmz0z0nr7heddpcq71o" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजेंद्र गहलोत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[के.सी. वेणूगोपाल|वेणुगोपाळ नंबी कुंजूकृष्णन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२६
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रवनित सिंह बिट्टु]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते २१ जून २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया व उद्योग राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून) 
|-
| ३
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२०
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ४
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ६
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ७
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ८
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|}
===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>4rg86xiljy6jmmz0z0nr7heddpcq71o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690829</id>
      <parentid>2690828</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* राजस्थान */</comment>
      <origin>2690829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129043" sha1="t01tlxrll301n0zfb4cjrgunwxhh0ss" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| rowspan=&quot;3&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>t01tlxrll301n0zfb4cjrgunwxhh0ss</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690830</id>
      <parentid>2690829</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:10:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ सालच्या पोट-निवडणूका */</comment>
      <origin>2690830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129313" sha1="5sk8uoder9g7wjkd2p0sbgn9cr86hpm" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''६ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>5sk8uoder9g7wjkd2p0sbgn9cr86hpm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690831</id>
      <parentid>2690830</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:10:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* महाराष्ट्र */</comment>
      <origin>2690831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129673" sha1="el3b767vl28xitynlakw193jidt34tz" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ६ मे २०२६ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>el3b767vl28xitynlakw193jidt34tz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690832</id>
      <parentid>2690831</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* महाराष्ट्र */</comment>
      <origin>2690832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129673" sha1="hlwpslhpmli45yp3it0oqoq7n3vbysr" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ६ मे २०२६ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>hlwpslhpmli45yp3it0oqoq7n3vbysr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690833</id>
      <parentid>2690832</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:12:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* महाराष्ट्र */</comment>
      <origin>2690833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129607" sha1="4y2w5g1xpibwffeo0lu35xabiwqyczw" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ६ मे २०२६ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>4y2w5g1xpibwffeo0lu35xabiwqyczw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690834</id>
      <parentid>2690833</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:16:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ सालच्या पोट-निवडणूका */</comment>
      <origin>2690834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129733" sha1="40p1vci4rx59c1t8sind3v0albuzqhg" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ६ मे २०२६ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''२५ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ३ एप्रिल २०३०
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>40p1vci4rx59c1t8sind3v0albuzqhg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690835</id>
      <parentid>2690834</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* ओडिशा */</comment>
      <origin>2690835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130214" sha1="nixzlgdzykql8d0y6cvtm77t1mb448x" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ६ मे २०२६ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|४ एप्रिल २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ मे २०२६ ते ३ एप्रिल २०३० या उर्वरीत शेष काळासाठी पुन्हा पोटनिवणूकीद्वारे निवड (भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून निवडून आले)
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ३ एप्रिल २०३०
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>nixzlgdzykql8d0y6cvtm77t1mb448x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690836</id>
      <parentid>2690835</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:18:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* ओडिशा */</comment>
      <origin>2690836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130148" sha1="p0fm1k26ta1hqx8gvxz73ndovd3rkzj" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ६ मे २०२६ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|४ एप्रिल २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ मे २०२६ ते ३ एप्रिल २०३० या उर्वरीत शेष काळासाठी पुन्हा पोटनिवणूकीद्वारे निवड (भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून निवडून आले)
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ३ एप्रिल २०३०
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>p0fm1k26ta1hqx8gvxz73ndovd3rkzj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690837</id>
      <parentid>2690836</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:22:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ सालच्या पोट-निवडणूका */</comment>
      <origin>2690837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130302" sha1="rk7dz37knj6wmosfz175vkwt7z0ce45" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ६ मे २०२६ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|४ एप्रिल २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ मे २०२६ ते ३ एप्रिल २०३० या उर्वरीत शेष काळासाठी पुन्हा पोटनिवणूकीद्वारे निवड (भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून निवडून आले)
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''७ मे २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ३ एप्रिल २०३०
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| [[प्रवीण चक्रवर्ती]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २२ जून २०२६
| २९ जून २०२८
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>rk7dz37knj6wmosfz175vkwt7z0ce45</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690838</id>
      <parentid>2690837</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* तमिळनाडू */</comment>
      <origin>2690838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130639" sha1="st4zz85ap1if0n34y7mhduw26178f82" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ६ मे २०२६ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|४ एप्रिल २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ मे २०२६ ते ३ एप्रिल २०३० या उर्वरीत शेष काळासाठी पुन्हा पोटनिवणूकीद्वारे निवड (भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून निवडून आले)
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|३० जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| [[प्रवीण चक्रवर्ती]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] 
| ७ मे २०२६ ते २९ जून २०२८ या उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ३ एप्रिल २०३०
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| [[प्रवीण चक्रवर्ती]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २२ जून २०२६
| २९ जून २०२८
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>st4zz85ap1if0n34y7mhduw26178f82</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690842</id>
      <parentid>2690838</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:32:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* राष्ट्रपती मनोनित खासदार */</comment>
      <origin>2690842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130672" sha1="ctq364er536qmqdurw3ypf3vpucorut" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ६ मे २०२६ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|४ एप्रिल २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ मे २०२६ ते ३ एप्रिल २०३० या उर्वरीत शेष काळासाठी पुन्हा पोटनिवणूकीद्वारे निवड (भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून निवडून आले)
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|३० जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| [[प्रवीण चक्रवर्ती]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] 
| ७ मे २०२६ ते २९ जून २०२८ या उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं‌).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ३ एप्रिल २०३०
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| [[प्रवीण चक्रवर्ती]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २२ जून २०२६
| २९ जून २०२८
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>ctq364er536qmqdurw3ypf3vpucorut</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690844</id>
      <parentid>2690842</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:33:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* राष्ट्रपती मनोनित खासदार */</comment>
      <origin>2690844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130522" sha1="92ecxq5cnkzuz9fa2279s5qstv3s685" xml:space="preserve"> 
[[राज्यसभा]] हे भारतीय संसदेचे उच्च सदन आहे. राज्यसभेत जास्तीत जास्त २५० सदस्य असू शकतात. सध्या राज्यसभेवर २४५ खासदार आहेत. त्यांपैकी २३३ खासदार हे राज्यांच्या विधानसभेचे आमदार निवडतात तर कला, साहित्य, विज्ञान आणि सामाजिक कार्यात विशेष कामगिरी बजावणारे १२ सदस्य राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त करण्यात येतात. दरवर्षी राज्यसभेचे एक-तृतीयांश खासदार निवृत्त होत असून, प्रत्येक खासदाराचा कार्यकाळ हा सहा वर्षांचा असतो. राज्यसभा कधीच बरखास्त होत नाही.

खाली दिलेल्या यादीत नियुक्ती झालेल्या आणि राज्यांतून निवडून आलेल्या खासदारांची नावे आहेत. एखादी जागा रिकामी असल्यास तसे नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.5/Newmembers/statepositionsummary.aspx|title=State Position Summary|website=164.100.47.5|access-date=12 June 2016}}&lt;/ref&gt;
==खासदार==
===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FFED00|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.द.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.से.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १ 
| [[वेणुम्बका विजयसाई रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२५ जानेवारी २०२५ रोजी राजीनामा
|-
| [[पी. वेंकट सत्यनारायण]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जानेवारी २०२५ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २ 
| [[एस. निरंजन रेड्डी|ॲड. निरंजन विद्यासागर रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|२२ जून २०२२
|२१ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३ 
| [[बीदा मस्तान राव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२९ ऑगस्ट २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[बीदा मस्तान राव]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ ऑगस्ट २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|rowspan=&quot;2&quot;|२२ जून २०२२
|rowspan=&quot;2&quot;|२१ जून २०२८
|२३ सप्टेंबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[आर. कृष्णैय्या|ॲड. रायगा कृष्णैय्या]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ सप्टेंबर २०२४ ते २१ जून २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५ 
| [[येर्रम वेंकट सुब्बा रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६ 
| [[मेदा रघुनाथ रामकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[गोल्ला बाबुराव|ॲड. गोल्ला बाबुराव]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|०३ एप्रिल २०२४
|०२ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८ 
| [[भाष्यम राम कृष्ण]]  
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९ 
| [[विजय चिंतकायला]]     
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| १० 
| [[लिंगमनेणी रमेश]]     
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|-
| ११
| [[साना सतीश बाबू]]
| style=&quot;background-color: {{तेलुगू देशम पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२२ जून २०२६ 
|२१ जून २०३२ 
| 
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तई तगक|तगक ताचू तई]]  
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|२४ जून २०२६ 
|२३ जून २०३२ 
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प.लि.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पबित्र मार्गरेटा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २
| [[रंगवरा नारझरी|रंगवरा फणीधर नारझरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ३
| [[कनाड पुरकायस्थ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|  
|-
| ४
| [[बिरेंद्र प्रकाश बैश्य]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ जून २०२५
| १४ जून २०३१
|-
| ५
| [[जोगेन मोहन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ६
| [[तेरस गोवाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ७
| [[प्रमोद बोरो|प्रमोद घनश्याम बोरो]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===बिहार===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#003366|[[जनता दल (संयुक्त)|ज.द.(सं).]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#056D05|[[राष्ट्रीय जनता दल|रा.ज.द.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#100CA4|[[राष्ट्रीय लोक मोर्चा|रा.लो.मो.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सतीश चंद्र दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
| [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण राज्यमंत्री]] व [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[शंभू शरण पटेल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ३
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|०८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|०७ जुलै २०२८
| ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[मनन कुमार मिश्रा|ॲड. मनन कुमार मिश्रा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ०७ जुलै २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ४
| [[फैय्याज अहमद|डॉ. फैय्याज अहमद]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[खिरु महातो]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०८ जुलै २०२२
| ०७ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[धरमशिला गुप्ता]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७
| [[भीम सिंह|ॲड. भिम सिंह चंद्रवंशी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मनोज झा|डॉ. मनोज कुमार झा]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|
|-
| ९
| [[संजय यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[संजय कुमार झा]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[अखिलेश प्रसाद सिंह|डॉ. अखिलेश प्रसाद सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[नितीन नबीन|नितीन नबीन सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[शिवेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[नितीश कुमार|नितीश रामलखनसिंह कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[रामनाथ ठाकूर|रामनाथ कर्पूरी ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[उपेंद्र कुशवाह|उपेंद्रसिंह मुनेश्वरसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#100CA4|
| [[राष्ट्रीय लोक मोर्चा]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===छत्तीसगढ===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजीव शुक्ला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[रणजित रंजन|रणजित राजीव रंजन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३
| [[राजा देवेंद्र प्रतापसिंह|राजा देवेंद्र प्रताप सुरेंद्रकुमार सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[फुलो देवी नेतम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[लक्ष्मी वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली===
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[संजय सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| २
| [[नारायण दास गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २८ जानेवारी २०२४
| २७ जानेवारी २०२७
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[स्वाती मालीवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जानेवारी २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जानेवारी २०२७
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===गोवा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सदानंद तनावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २९ जुलै २०२३
| २८ जुलै २०२९
|  
|}

===गुजरात===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (११) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुब्रह्मण्यम जयशंकर|डॉ. जयशंकर कृष्णस्वामी सुब्रह्मण्यम]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
| [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २ 
| [[केसरीदेवसिंह झाला|केसरीदेवसिंह दिग्विजयसिंह झाला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ३ 
| [[बाबुभाई देसाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १८ ऑगस्ट २०२३
| १७ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४  
| [[जे.पी. नड्डा|ॲड. जगतप्रकाश नारायणलाल नड्डा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
| [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने तथा खत मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;सभागृह नेता (२४ जून २०२४ पासून)
|-
| ५ 
| [[गोविंद ढोलकिया|गोविंद लालजी ढोलकिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ६ 
| [[मयंक नायक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ७ 
| [[जसवंतसिंह परमार|डॉ. जसवंतसिंह सलामसिंह परमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८ 
| [[जितेंद्र मेघजीभाई कांझरिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ९ 
| [[मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा|डॉ. मुकेशभाई जामसिंहभाई राठवा]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १० 
| [[मानसिंह मेरामार परमार|ॲड. मानसिंह मेरामार परमार]]     
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| ११ 
| [[राजेश परमानंद शुक्ला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===हरियाणा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १
| [[क्रिशनलाल पंवार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२ ऑगस्ट २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|१ ऑगस्ट २०२८
| ९ ऑक्टोबर २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[रेखा शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ९ ऑक्टोबर २०२४ ते १ ऑगस्ट २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| २
| [[कार्तिकेय शर्मा|कार्तिकेय विनोद शर्मा]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ ऑगस्ट २०२२
| १ ऑगस्ट २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुभाष बराला|सुभाष रामनाथ बराला]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ४
| [[करमवीर सिंह बौध]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ५
| [[संजय भाटिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिकंदर कुमार|डॉ. सिकंदर कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२२
| ०२ एप्रिल २०२८
|  
|-
| २
| [[हर्ष महाजन|हर्ष देशराज महाजन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ०३ एप्रिल २०२४
| ०२ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ३
| [[अनुराग शर्मा (राज्यसभा खासदार २०२६-२०३२)|अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{{legend2|#fe0000|[[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स|ज.आ.का.नॅ.कॉ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सज्जाद अहमद किचलू]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| २
| [[चौधरी मोहम्मद रमजान]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ३
| [[गुरविंदर सिंह ओबेरॉय]]
| style=&quot;background-color: {{जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स/meta/color}}&quot; |
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|-
| ४
| [[सत पाल शर्मा]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ ऑक्टोबर २०२५
| २४ ऑक्टोबर २०३१
|  
|}

===झारखंड===
{{legend2|#337316|[[झारखंड मुक्ति मोर्चा|झा.मु.मो.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|अपक्ष (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[आदित्य साहू|आदित्य चतूर साहू]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २ 
| [[महुआ माजी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[प्रदीप वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ४ 
| [[सरफराज अहमद (झारखंडचे राजकारणी)|डॉ. सरफराज अहमद]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ मे २०२४
| ३ मे २०३०
|  
|-
| ५ 
| [[परिमल नाथवाणी|डॉ. परिमल धीरजलाल नाथवाणी]]   
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]  
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
|  ६ 
| [[बैद्यनाथ राम थुरू मांझी]]    
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===कर्नाटक===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#02865A|[[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)|ज.द.(ध).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[इरान्ना कडडी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २
| [[अशोक गस्ती|ॲड. अशोक गस्ती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ जून २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ जून २०२६
| १७ सप्टेंबर २०२० रोजी निधन
|-
| [[कोरागप्पा नारायण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १७ सप्टेंबर २०२० ते २५ जून २०२६ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ३
| [[एच.डी. देवे गौडा|हरदनहळ्ळी दड्डेगौडा देवेगौडा]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
|  
|-
| ४
| [[मल्लिकार्जुन खरगे|ॲड. मप्पना मल्लिकार्जून खड्गे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ जून २०२०
| २५ जून २०२६
| सभागृह विरोधीपक्ष नेते (१६ फेब्रुवारी २०२१ पासून)
|-
| ५
| [[निर्मला सीतारामन|निर्मला प्रकर्ला प्रभाकरराव सीतारामन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहारमंत्री]] (३० मे २०१९ पासून)
|-
| ६
| [[जग्गेश]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[लेहरसिंह सिरोया|लेहरसिंह केसरीलाल सिरोया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
| 
|-
| ८
| [[जयराम रमेश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १ जुलै २०२२
| ३० जून २०२८
|   
|-
| ९
| [[नारायण भंडागे|नारायण कृष्णसा भंडागे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| १०
| [[अजय माकन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[जी.सी. चंद्रशेखर|गंगूर चेलुवेगौडा चंद्रशेखर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[सईद नासीर हुसैन|डॉ. सईद नासीर हुसैन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|   
|}
===केरळ===
{{legend2|#cc0d0d|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भा.क.प.(मा).]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#cb0922|[[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भा.क.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006600|[[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग|इं.यु.मु.ली.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F48385|[[केरळ काँग्रेस (मणी)|के.काँ.(म).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[व्ही. सिवादासन|डॉ. व्ही.सिवदासन]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| २
| [[डॉ. जॉन ब्रिटस]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ३
| [[पुल्लीकल वेट्टी अब्दुल वहाब]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २४ एप्रिल २०२१
| २३ एप्रिल २०२७
|  
|-
| ४
| [[ए.ए. रहीम खान|ॲड. अब्दुल मोहम्मद सय्यद रहीम खान]]
| bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ५
| [[पी. संतोष कुमार|ॲड. पी.संतोष कुमार]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ६
| [[जेबी मथेर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|-
| ७
| [[पी.पी. सुनीर]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ८
| [[हॅरीस बीरन|ॲड. हॅरीस बीरन]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|-
| ९
| [[जोस के. मणी|जोस मणी करिंगोचळ]]
|bgcolor=#F48385|
| [[केरळ काँग्रेस (मणी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जुलै २०२४
| १ जुलै २०३०
| 
|}
===मध्य प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १ 
| [[सुमित्रा वाल्मिकी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| २ 
| [[कविता पाटीदार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ३ 
| [[विवेक तन्खा|ॲड. विवेक कृष्ण तन्खा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
|  
|-
| ४
| [[माया नरोलिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[उमेश नाथ महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[बन्सीलाल गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७ 
| [[एल. मुरुगन|डॉ. मुरुगन लोगनाथन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| [[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण राज्यमंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)  
|-
| ८
| [[अशोक सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[रजनीश रामगोपाळ अग्रवाल]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|-
| १०
| [[तरुण बनारसीदास चुग]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ३
| [[महेश गोविंद केवट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===महाराष्ट्र===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#00B2B2|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष|रा.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F37020|[[शिवसेना|शि.से.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FD7D24|[[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|शि.से.(उ.बा.ठा).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0029B0|[[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार|रा.काँ.प.(श.प).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#000080|[[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)|रि.पा.ऑ.इं.(आ).]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अनिल बोंडे|डॉ. अनिल सुखदेव बोंडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[धनंजय महाडिक (राजकारणी)|धनंयज भीम महाडिक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| ३
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|४ जुलै २०२८
| २७ फेब्रुवारी २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड;&lt;br&gt;६ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवड)
|-
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ६ मे २०२६ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| [[पियुष गोएल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोएल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
| ५ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[नितीन पाटील]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जून २०२४ ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ५
| [[इम्रान प्रतापगढी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ६
| [[संजय राऊत|संजय राजाराम राऊत]]
| bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ७
| [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[मेधा कुलकर्णी|मेधा विश्राम कुलकर्णी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[अजित गोपछडे|डॉ. अजित गोपछडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[प्रफुल्ल पटेल|प्रफुल्ल मनोहर पटेल]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ११
| [[मिलिंद देवडा|मिलिंद मुरली देवडा]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १२
| [[चंद्रकांत हंडोरे|चंद्रकांत दामोदर हंडोरे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १३
| [[रामराव वडकुते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[विनोद तावडे|विनोद श्रीधर तावडे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १५
| [[माया इवनाते]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|-
| १६
| [[ज्योती वाघमारे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १७
| [[शरद पवार|शरद गोविंदराव पवार]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १८
| [[पार्थ अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १९
| [[रामदास आठवले|रामदास बंडू आठवले]]
|bgcolor=#000080|
| [[रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] (५ जुलै २०१६ पासून)
|}

===मणिपूर===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अधिकारीमयूम शारदा देवी|शारदादेवी अधिकारीमयूम शर्मा]]       
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मेघालय===
{{legend2|#FFCA61|[[नॅशनल पीपल्स पार्टी|नॅ.पी.पा.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[जेम्स पुर्णो संगमा]] 
|bgcolor=#FFCA61|
| [[नॅशनल पीपल्स पार्टी]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
|  
|}

===मिझोरम===
{{legend2|#2E5694|[[मिझो नॅशनल फ्रंट|मि.नॅ.फ्रं.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के. वनलालवेणा]]
| bgcolor=#2E5694|
| [[मिझो नॅशनल फ्रंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ जुलै २०२०
| १८ जुलै २०२६
|  
|}
===नागालँड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालँड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालँड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[फँग्नॉन कोन्याक|फँग्नॉन शिंगवांग कोन्याक]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२२
| २ एप्रिल २०२८
|  
|}
===ओडिशा===
{{legend2|#70A548|[[बिजू जनता दल|बि.ज.द.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सस्मित पात्रा|डॉ. सस्मित पात्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[मानस मंगराज|मानस रंजन मंगराज]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[सुलाता देव]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २ जुलै २०२२
| १ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;|४ एप्रिल २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|३ एप्रिल २०३०
| २५ मे २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ मे २०२६ ते ३ एप्रिल २०३० या उर्वरीत शेष काळासाठी पुन्हा पोटनिवणूकीद्वारे निवड (भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून निवडून आले)
|-
| ५
| [[सुभशिष खुंटिया]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[अश्विनी वैष्णव|अश्विनी दाऊलाल वैष्णव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[भारताचे रेल्वेमंत्री|रेल्वे मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)&lt;br&gt;[[माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय (भारत)|माहिती आणि प्रसारण मंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[संतृप्त मिश्रा]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ८
| [[दिलीप रे|दिलीप ऋषीकेश रे]]
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| ९
| [[मनमोहन समल|ॲड. मनमोहन खंबुपानी समल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १०
| [[सुजीत कुमार (राजकारणी)|ॲड. सुजीत कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[एस. सेल्वगणपती]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ ऑक्टोबर २०२१
| ६ ऑक्टोबर २०२७
|  
|}
===पंजाब===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#0072B0|[[आम आदमी पक्ष|आ.आ.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१
| [[संजीव अरोरा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|९ एप्रिल २०२८
| १ जुलै २०२५ रोजी राजीनामा ([[पंजाब विधानसभा|पंजाब विधानसभेत]]) निवड 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राजिंदर गुप्ता]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड, २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[राघव चड्ढा]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
| २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संदीप पाठक (राजकारणी)|डॉ. संदीप कुमार पाठक]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हरभजन सिंह|हरभजन सरदेव सिंह]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अशोक मित्तल|ॲड. अशोक मित्तल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|१० एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|९ एप्रिल २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[बलबीर सिंह सिचेवाल|बलबीरसिंह चननसिंह सिचेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[विक्रमजीतसिंह साहनी]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|५ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|४ जुलै २०२८
|  २४ एप्रिल २०२६ रोजी [[भारतीय जनता पक्ष]]ात प्रवेश
|-
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===राजस्थान===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[घनश्याम तिवारी|ॲड. घनश्याम तिवारी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २
| [[रणदीप सुरजेवाला|ॲड. रणदीप सुरजेवाला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ३
| [[मुकुल वासनिक|मुकुल बाळकृष्ण वासनिक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ४
| [[प्रमोद कुमार तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| ५
| [[सोनिया गांधी|सोनिया राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
|
|-
| ६
| [[चुन्नीलाल गरासिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ७
| [[मदन राठोड]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ८
| [[सतीश पुनिया|डॉ. सतीश सुभाषचंद्र पुनिया]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| ९
| [[अलका गुर्जर|डॉ. अलका नाथूसिंह गुर्जर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|-
| १०
| [[नीरज डांगी|नीरज दिनेश डांगी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६
| २१ जून २०३२ 
| 
|}

===सिक्कीम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दोरजी शेरिंग लेपचा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २४ फेब्रुवारी २०२४
| २३ फेब्रुवारी २०३०
| 
|}
===तमिळनाडू===
{{legend2|#FF0D0D|[[द्रविड मुन्नेत्र कळघम|द्र.मु.क.]] (८) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#009933|[[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम|अ.भा.अ.द्र.मु.क.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[पट्टाळी मक्कल कट्ची|प.म.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFF00|[[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम|दे.मु.द्र.क.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D60505|[[मक्कळ निधी मैय्यम|म.नि.मै.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}} 
  
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[के.आर.एन. राजेशकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| २
| [[एस. कल्याणसुंदरम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[आर. गिरीराजन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|३० जून २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|२९ जून २०२८
| ७ मे २०२६ रोजी राजीनामा ([[तमिळनाडू विधानसभा|तमिळनाडू विधानसभेवर]] निवड]])
|-
| [[प्रवीण चक्रवर्ती]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]] 
| ७ मे २०२६ ते २९ जून २०२८ या उर्वरीत शेषकाळासाठी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[आर. धरमार]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ६
| [[पी. चिदंबरम|ॲड. चिदंबरम पलाणीअप्पन चेट्टियार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| 
|-
| ७
| [[आय.एस. इन्बदुराई|ॲड. आय.एस. इन्बदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ८
| [[कमल हासन]]
|bgcolor=#D60505|
| [[मक्कळ निधी मैय्यम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ९
| [[एस.आर. शिवलिंगम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १०
| [[पी. विल्सन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| ११
| [[सलमा (लेखिका)|रजती शमशुद्दीन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[एम. धनपाल]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २५ जुलै २०२५
| २४ जुलै २०३१
| 
|-
| १३
| [[अन्बुमणी रामदोस|डॉ. अन्बुमणी रामदोस]]
| style=&quot;background-color: {{पट्टाळी मक्कल कट्ची/meta/color}}&quot; |
| [[पट्टाळी मक्कल कट्ची]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १४
| [[एम. थंबीदुराई|मुनीस्वामी थंबीदुराई]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १५
| [[तिरुची सिवा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १६
| [[ख्रिस्तोफर तिलक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १७
| [[काँन्स्टनटाइन रविंद्रन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|-
| १८
| [[एल.के. सुधीश]]
| style=&quot;background-color: {{देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम/meta/color}}&quot; |
| [[देसीय मुर्पोक्कू द्रविड कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| 
|}

===तेलंगण===
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#F84996|[[भारत राष्ट्र समिती|भा.रा.स.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगण|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बी. पार्थसारथी रेड्डी|बंडी पार्थसारथी रेड्डी]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
|
|-
| २
| [[डी. दामोदर राव|दिवकोंडा दामोदर राव]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २२ जून २०२२
| २१ जून २०२८
| 
|-
| ३
| [[वड्डीराजू रविचंद्र]]
|bgcolor=#F84996|
| [[भारत राष्ट्र समिती]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ४
| [[एम. अनिल कुमार यादव|मंदाडी अनिलकुमार अंजनकुमार यादव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ५
| [[रेणुका चौधरी|रेणुका श्रीधर चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| ६
| [[वेम नरेंद्र रेड्डी|वेम नरेंद्र चेन्नकृष्ण रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|-
| ७
| [[अभिषेक सिंघवी|डॉ. अभिषेक लक्ष्मीमल ''मनू'' सिंघवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ९ एप्रिल २०३२
| 
|}

===त्रिपुरा===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| १
| [[माणिक साहा|डॉ. माणिक माखनलाल साहा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;3&quot;|३ एप्रिल २०२२
| rowspan=&quot;3&quot;|२ एप्रिल २०२८
| १४ जुलै २०२२ रोजी राजीनामा
|-
| [[बिपलब कुमार देब]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ जुलै २०२२ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड. परंतु ४ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[राजीब भट्टाचारजी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ४ जून २०२४ ते २ एप्रिल २०२८ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.
|}
===उत्तर प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FF2222|[[समाजवादी पक्ष|स.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#006400|[[राष्ट्रीय लोक दल|रा.लो.द.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#22409A|[[बहुजन समाज पक्ष|ब.स.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#D3D3D3|[[अपक्ष]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[रामजी गौतम]]
| bgcolor=#22409A|
| [[बहुजन समाज पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[रामगोपाळ यादव|रामगोपाळ बच्चीलाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| 
|-
| ३
| [[गीता शाक्य|गीता मुकुटसिंह शाक्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ४
| [[सिमा द्विवेदी|सिमा अरुणकुमार द्विवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ५
| [[नीरज शेखर|नीरज चंद्रशेखर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ६
| [[ब्रिजलाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ७
| [[बी.एल. वर्मा|बनवारीलाल पन्नालाल वर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण राज्यमंत्री]] व [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ८
| [[अरुण सिंह|अरुण विजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|
|-
| ९
| [[हरदीप सिंह पुरी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री]] (७ जुलै २०२१ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १०
| [[हर्दवार दुबे|ॲड. हर्दवार दुबे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२६ नोव्हेंबर २०२०
| rowspan=&quot;2&quot;|२५ नोव्हेंबर २०२६
| २६ जून २०२३ रोजी निधन
|-
| [[दिनेश शर्मा|ॲड. दिनेश शर्मा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ जून २०२३ ते २५ नोव्हेंबर २०२६ उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड.  
|-
| ११
| [[जयंत चौधरी|जयंत अजित चौधरी]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] (११ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (भारत)|कौशल्य विकास आणि उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] (११ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[मिथलेश कुमार]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १३
| [[के. लक्ष्मण]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १४
| [[बाबुराम निषाद|बाबुराम रामसी निषाद]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १५
| [[दर्शना सिंह|दर्शना रणंजय सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १६
| [[संगिता यादव|ॲड. संगिता अजय यादव]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १७
| [[सुरेंद्रसिंह नागर|सुरेंद्रसिंह वेदराम नागर]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १८
| [[राधा मोहनदास अगरवाल|डॉ. मोहनदास दाऊदास अगरवाल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| १९
| [[लक्ष्मीकांत बाजपाई|डॉ. लक्ष्मीकांत बाजपाई]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|
|-
| २०
| [[जावेद अली खान|जावेद अली अश्फाक अली खान]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २१
| [[कपिल सिब्बल|ॲड. कपिल हिरालाल सिब्बल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
| 
|-
| २२
| [[रामजी लाल सुमन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २३
| [[जया बच्चन|जया अमिताभ बच्चन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| 
|-
| २४
| [[अमरपाल मौर्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २५
| [[चौधरी तेजवीर सिंह|तेजवीर देशराज सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २६
| [[रतनजित प्रताप नारायण सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २७
| [[संगिता बलवंत|डॉ. संगिता अवधेशकुमार बलवंत]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २८
| [[साधना सिंह]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| २९
| [[नवीन जैन (राजकारणी)|नवीन जैन]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३०
| [[संजय सेठ (उत्तर प्रदेशचे राजकारणी)|संजय लवकुश सेठ]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|-
| ३१
| [[सुधांशू त्रिवेदी|डॉ. सुधांशू त्रिवेदी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|
|}

===उत्तराखंड===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नरेश बन्सल]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २६ नोव्हेंबर २०२०
| २५ नोव्हेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[कल्पना सैनी|डॉ. कल्पना पृथ्वी सैनी]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ५ जुलै २०२२
| ४ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[महेंद्र भट्ट]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|}
===पश्चिम बंगाल===
{{legend2|#20C646|[[तृणमुल काँग्रेस|अ.भा.तृ.काँ]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FEFEFA|रिक्त (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[डेरेक ओ'ब्रायन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ८ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''८ जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| ३
| [[डोला सेन]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ४
| [[समिरुल इस्लाम]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|५
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त'' 
|-
| ६
| [[अनंत महाराज]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
|  
|-
| ७
| [[सामिक भट्टाचार्य]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ८
| [[सागरिका घोष|सागरिका भास्कर घोष]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| ९
| [[ममता बाला ठाकूर]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| १०
| [[नदिमुल हक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| १० जून २०२६ रोजी राजीनामा
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''१० जून २०२६ पासून रिक्त''
|-
| १२
| [[बाबुल सुप्रियो|बाबुल सुनील बरल सुप्रियो]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १३
| [[मेनका गुरुस्वामी|ॲड. मेनका मोहन गुरुस्वामी]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| १४
| [[राजीव कुमार (आय.पी.एस. अधिकारी)|आय.पी.एस. (नि.) राजीव आनंद कुमार]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| ११ जून २०२६ रोजी राजीनामा 
|-
| colspan=&quot;7&quot; align=&quot;center&quot;|''११ जून २०२६ पासून रिक्त''   
|-
| १६
| [[राहुल सिन्हा|विश्वजीत सिन्हा]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
|  
|}

===राष्ट्रपती मनोनित खासदार===
{{legend2|#000|मनोनित (७) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (५) |border=solid 1px #AAAAAA}}
 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित खासदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[इळैयराजा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[व्ही. विजयेंद्र प्रसाद|कोडुरी विश्व विजयेंद्र प्रसाद]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[पी.टी. उषा|पिलवुल्लकंडी थेक्कपरंबिल उषा]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[विरेंद्र हेग्गडे|विरेंद्र रत्नवर्मा हेग्गडे]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ जुलै २०२२
| ६ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[गुलाम अली खताना]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ सप्टेंबर २०२२
| १३ सप्टेंबर २०२८
|  
|-
| ६
| [[सतनाम सिंह संधू]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ३१ जानेवारी २०२४
| ३० जानेवारी २०३०
|  
|-
| ७
| [[सुधा मूर्ती|सुधा नारायण मूर्ती]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ मार्च २०२४
| ७ मार्च २०३०
|  
|-
| ८
| [[हर्षवर्धन श्रृंगला]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ९
| [[मिनाक्षी जैन|डॉ. मिनाक्षी गिरीलाल जैन]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १०
| [[उज्ज्वल निकम|ॲड. उज्ज्वल देवराव निकम]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| ११
| [[सी. सदानंद मास्टर]]
| bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १३ जुलै २०२५
| १२ जुलै २०३१
|  
|-
| १२
| [[हरिवंश नारायण सिंग]]
| bgcolor=#000|
| मनोनित
|bgcolor=#FF99933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १० एप्रिल २०२६
| ०९ एप्रिल २०३२
|  
|}

==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|१८ जून २०२६
| [[ओडिशा]]
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#70A548|
| [[बिजू जनता दल]]
| ४ एप्रिल २०२४
| ३ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
| [[देबशिश समंतरे]]
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ३ एप्रिल २०३०
|-
| [[महाराष्ट्र]]
| [[सुनेत्रा पवार|सुनेत्रा अजित पवार]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २७ फेब्रुवारी २०२४
| ४ जुलै २०२८
| राजीनामा
| [[राजेंद्र हिरालाल जैन]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| २२ जून २०२६
| ४ जुलै २०२८
|-
| [[तमिळनाडू]]
| [[सी.व्ही. षण्मुगम]]
| bgcolor=#009933|
| [[अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| ३० जून २०२२
| २९ जून २०२८
| राजीनामा
| [[प्रवीण चक्रवर्ती]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २२ जून २०२६
| २९ जून २०२८
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|''अघोषित''
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुखेंदु शेखर रॉय]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
| rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|''निवडणूक लागायची आहे''
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[सुश्मिता देव|ॲड. सुश्मिता देव]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२४
| २ एप्रिल २०३०
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[प्रकाश चिक बरैक]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| १९ ऑगस्ट २०२३
| १८ ऑगस्ट २०२९
| राजीनामा
|-
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[कोएल मलिक|रुक्मिणी निस्पल मलिक-सिंह]]
| bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ३ एप्रिल २०२६
| २ एप्रिल २०३२
| राजीनामा
|}

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतीय संसद}}
[[वर्ग:भारतीय संसद]]
[[वर्ग:राज्यसभा|सदस्य]]</text>
      <sha1>92ecxq5cnkzuz9fa2279s5qstv3s685</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्रदीप कुमार चौधरी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246429</id>
    <revision>
      <id>2690854</id>
      <parentid>2032930</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T07:48:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <origin>2690854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2539" sha1="qj7olaxexvbcth3vcxuqsm3ti4h5q4y" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| नाव = प्रदीप कुमार चौधरी
| चित्र नाव = 
| चित्र आकारमान = 250px
| पद1 = [[लोकसभा]] सदस्य
| मतदारसंघ1 = [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]]
| कार्यकाळ_आरंभ1 = मे २०१९
| कार्यकाळ_समाप्ती1 = जून २०२४
| मागील1 = [[बेगम तबस्सुम हसन]]
| पुढील1 = [[इक्रा चौधरी]]
| पद2 = [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य
| मतदारसंघ2 = गंगोह
| कार्यकाळ_आरंभ2 = २०१२
| कार्यकाळ_समाप्ती2 = २०१९
| मागील2 = -
| पुढील2 = कीरत सिंह
| जन्मदिनांक      = {{जन्म दिनांक आणि वय|1969|3|10}}
| जन्मस्थान      = [[गंगोह]], [[सहारनपूर जिल्हा]]
| मृत्युदिनांक      =
| मृत्युस्थान      = 
| पक्ष         = [[भारतीय जनता पक्ष]] (२०१७ पासून)&lt;br&gt;[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] (२०१२ ते २०१७)&lt;br&gt;[[समाजवादी पक्ष]] (२००७ - २०१२)
| अपत्ये          = 
| निवास   = 
| संकेतस्थळ  = 
| तळटीपा = 
}}
'''प्रदीप कुमार चौधरी''' हे एक भारतीय राजकारणी, माजी [[लोकसभा]] सदस्य व माजी [[उत्तर प्रदेश विधानसभा]] सदस्य आहेत. ते [[भारतीय जनता पक्ष]]ातर्फे [[२०१९ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]] मतदारसंघातून निवडून आले होते. त्यापूर्वी ते ३ वेळा विधानसभेवर देखील निवडून गेले होते.

[[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]]</text>
      <sha1>qj7olaxexvbcth3vcxuqsm3ti4h5q4y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मनोज मुकुंद नरवणे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247074</id>
    <revision>
      <id>2690792</id>
      <parentid>2011967</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:17:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:भारतीय सेनाप्रमुख]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5946" sha1="0j69y62truta60vuj3wzx2ks9jo72ro" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट सैन्याधिकारी
|पदवी=[[जनरल]]
|नाव=मनोज मुकुंद नरवणे
|honorific_suffix=|मातृभाषानाव=|मातृभाषा=मराठी|चित्र=Lieutenant General Manoj Mukund Naravane, AVSM, SM, VSM.jpg|चित्ररुंदी=|alt=|चित्रवर्णन=|जन्मदिन=|मृत्युदिन=|जन्मस्थळ=|मृत्युस्थळ=|समाधिस्थळ=|समाधिस्थळवर्णन=
|समाधिस्थळगुणक=&lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;|जन्मगाव=[[पुणे]], [[महाराष्ट्र]]|allegiance={{flagicon|India}}|सैन्यशाखा=[[भारतीय सेना]]|सेवावर्षे=१९८०|हुद्दा=[[जनरल]] २८वे|सेवाक्रमांक=आय.सी.३८७५०एच
|सैन्यपथक=७ शीख लाईट इन्फंट्री
|commands=[[File:Indian Army HQ.jpg|20px]] [[Vice Chief of the Army Staff (India)|Vice Chief of the Army Staff]]&lt;br/&gt;[[File:IA_Eastern_Command.jpg|20px]] [[Eastern Command (India)|Eastern Command]]&lt;br&gt;[[File:IA_Training_Command.jpg|20px]] [[Army Training Command (India)|Army Training Command]]|लढाया=[[कारगील युद्ध]]|लढायावर्णन=
|पुरस्कार=[[File:Param Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] [[Param Vishisht Seva Medal]] &lt;br&gt;[[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] [[Ati Vishisht Seva Medal]]&lt;br&gt;[[File:Sena Medal ribbon.svg|20px]] [[Sena Medal]]&lt;br&gt;[[File:Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] [[Vishisht Seva Medal]]
|पतीपत्नी=&lt;!-- Add spouse if reliably sourced --&gt;
|नातेवाईक=|इतरकार्य=[[भारतीय सेना]]|सही=|संकेतस्थळ=&lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
}}
'''मनोज मुकुंद नरवणे (२२ एप्रिल १९६०)'''  हे [[भारतीय सेना|भारतीय सेनेचे]] २८वे सेना प्रमुख आहेत. ते ७ [[शीख लाईट इन्फंट्री]]मध्ये १९८० साली भरती झाले.

== बढती दिनांक ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:white&quot;
!पदचिन्ह
!पद
!सेना पथक
!तारीख
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:2nd_Lieutenant_Indian_Army.gif|85x85अंश]]
|सेकंड लेफ्टनेंट
|भारतीय सेना
|७ जून १९८०
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Lieutenant_of_the_Indian_Army.svg|85x85अंश]]
|लेफ्टनेंट
|भारतीय सेना
|७ जून १९८२
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Captain_of_the_Indian_Army.svg|85x85अंश]]
|कॅप्टन
|भारतीय सेना
|७ जून १९८५
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Major_of_the_Indian_Army.svg|85x85अंश]]
|मेजर
|भारतीय सेना
|७ जून १९९५
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Lieutenant_Colonel_of_the_Indian_Army.svg|85x85अंश]]
|लेफ्टनेंट कर्नल
|भारतीय सेना
|३१ डिसेंबर २००२
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Colonel_of_the_Indian_Army.svg|85x85अंश]]
|कर्नल
|भारतीय सेना
|१ फेब्रुवारी २००५
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Brigadier_of_the_Indian_Army.svg|85x85अंश]]
|ब्रिगेडियर
|भारतीय सेना
|१९ जुलै २०१०
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Major_General_of_the_Indian_Army.svg|85x85अंश]]
|मेजर जनरल
|भारतीय सेना
|१ जानेवारी २०१३
|-
| align=&quot;center&quot; | [[चित्र:Lieutenant_General_of_the_Indian_Army.svg|85x85अंश]]
|लेफ्टनेंट जनरल
|भारतीय सेना
|१० नोव्हेंबर २०१५
|-
| align=&quot;center&quot; | [[चित्र:General of the Indian Army.svg|85x85अंश]]
|जनरल
|भारतीय सेना
|३१ डिसेंबर २०१९
|}

==पदे==
{{भाषांतर}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;3&quot; |मिलीटरी ऑफिस
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |Preceded by
'''धिरज अनबु'''
| rowspan=&quot;1&quot; |'''Vice Chief of the Army Staff'''1 September 2019 - Present
| rowspan=&quot;1&quot; |Succeeded by
'''Incumbent'''
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |Preceded by
'''Abhay Krishna'''
| rowspan=&quot;1&quot; |'''General Officer Commander-in-Chief Eastern Command'''1 October 2018 - 31 August 2019
| rowspan=&quot;1&quot; |Succeeded by
'''Anil Chauhan'''
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |Preceded by
'''Dewan Rabindranath Soni'''
| rowspan=&quot;1&quot; |'''General Officer Commander-in-Chief Army Training Command'''1 December 2017 - 30 September 2018
| rowspan=&quot;1&quot; |Succeeded by
'''Pattacheruvanda C Thimayya'''
|-
| rowspan=&quot;1&quot; |Preceded by
'''[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Devraj_Anbu Devraj Anbu]'''
| rowspan=&quot;1&quot; |'''General O[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Devraj_Anbu Devraj Anbu]fficer Commanding, Delhi Area'''2016 - 2017
| rowspan=&quot;1&quot; |Succeeded by
'''Asit Mistry'''
|}

{{DEFAULTSORT:नरवणे, मनोज मुकुंद}}
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>0j69y62truta60vuj3wzx2ks9jo72ro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>हुकुम सिंह</title>
    <ns>0</ns>
    <id>247390</id>
    <revision>
      <id>2690840</id>
      <parentid>2494088</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Abhijitsathe ने लेख [[हुकुम सिंह (उत्तर प्रदेश राजकारणी)]] वरुन [[हुकुम सिंह]] ला हलविला</comment>
      <origin>2494088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1188" sha1="7jp0ez9gws18pebx7kjfp0ez6r2dp2i" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''हुकुम सिंह''' (५ एप्रिल १९३८ - ३ फेब्रुवारी २०१८) हे भारतीय राजकारणी होते. [[२०१४ लोकसभा निवडणुका|२०१४ निवडणूकीमध्ये]] ते [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना मतदारसंघातून]] भाजपतर्फे [[१६वी लोकसभा|१६व्या लोकसभेवर]] निवडून गेले. त्या आधी ते [[उत्तर प्रदेश विधानसभा|उत्तर प्रदेश विधानसभेचे]] अनेक वेळा आमदार होते [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] पक्षाकडून.


{{DEFAULTSORT:सिंह, हुकुम}}
[[वर्ग:कैरानाचे खासदार]]
[[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:भारतीय राजकारणी]]</text>
      <sha1>7jp0ez9gws18pebx7kjfp0ez6r2dp2i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>महाराष्ट्र विधान परिषद</title>
    <ns>0</ns>
    <id>249006</id>
    <revision>
      <id>2690681</id>
      <parentid>2690614</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T15:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-24679-89|~2026-24679-89]] ([[User talk:~2026-24679-89|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2690491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57569" sha1="q2rbmbr2fi9xmpcxkj7b2ocdtaciboy" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}

'''महाराष्ट्र विधान परिषद''' हे महाराष्ट्र राज्याच्या द्विगृही कायदेमंडळापैकी वरिष्ठ गृह आहे. महाराष्ट्राच्या विधानपरीषदेत ७८  सदस्य आहेत. महाराष्ट्र, [[कर्नाटक]], [[उत्तर प्रदेश]], [[बिहार]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तेलंगणा]] या ६ घटक राज्यात द्विगृही कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात असून तेथे [[विधान परिषद]] अस्तित्वात आहेत.
* बाकी सर्व घटकराज्यात एकगृह कायदेमंडळ पद्धती आहे. तेथे [[विधानसभा]] हे एकच सभागृह आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt; राज्यघटनेच्या कलम १६९(१) नुसार विधानसभेने सभासदांच्या किंवा दोन तृतीयांश सभासदांनी उपस्थितीने बहुमताने ठराव केल्यास [[भारतीय संसद]] राज्यात विधान परिषद अस्तित्वात आणते. विधान परिषदेची सदस्य संख्या किती असावी, हे राज्यघटनेने निश्चित केलेले नाही. कलम १७१नुसार विधान परिषदेत किमान ४०  सभासद किंवा विधानसभेच्या एकूण सभासद संख्येच्या एक तृतीयांश पेक्षा जास्त सदस्य नसतात.
* विधान परिषद तत्त्वत: वरिष्ठ सभागृह असले तरी व्यवहारात ते कनिष्ठ सभागृह आहे. या सभागृहाला सर्वच बाबतीत कमी अधिकार आहेत. (विधानसभेच्या तुलनेत)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt;

== महाराष्ट्र विधानपरिषदेबद्दल माहिती==

घटकराज्यांमध्ये व्दिगृही विधिमंडळ असावे की नसावे? याबाबत निर्णय घेण्याचा अधिकार तेथील विधानसभेला आहे. सध्या देशामध्ये ६ घटकराज्यांमध्ये विधानपरिषद आहे त्यामध्ये महाराष्ट्र, बिहार, उत्तर प्रदेश, आंध्रप्रदेश, तेलंगाणा आणि कर्नाटक यांचा समावेश आहे.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेची रचना ==

१९५६ च्या ७ व्या घटनादुरूस्तीनुसार असे निर्धारित करण्यात आले आहे की, विधानपरिषदेची सदस्य संख्या तेथील विधानसभेच्या सदस्य संख्येच्या  १/३ पेक्षा जास्त नसावी आणि ४०  पेक्षा कमी नसावी. सध्या महाराष्ट्रात ७८  इतकी सदस्य संख्या आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; घटना कलम क्र. १७१/२  नुसार विधानपरिषदेच्या रचनेबाबद कायदा करण्याचा अधिकार संसदेला आहे. विधानपरिषदेत साधारणपणे ५/६  सदस्य निर्वाचित असतात तर १/६  सदस्य राज्यपालाने नियुक्त केलेले असतात. विधानपरिषदेतील सर्व सदस्य प्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडलेले सदस्य नसतात.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेच्या सदस्यांची विभागणी ==
'''रचना :''' &lt;br&gt;
१/३ सदस्य विधानसभेच्या सदस्यांकडून निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/३ स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ शिक्षक मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ पदवीधर मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
१/६  राज्यपालाकडून सदस्य नामनिदेशित केले जातात, यामध्ये सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक व आर्थिक अशा विविध क्षेत्रातील तज्ञ सदस्य असतात.&lt;br&gt;

== सदस्यांची पात्रता ==
#तो भारताचा नागरिक असावा.&lt;br&gt;
#त्याच्या वयाची ३० वर्ष पूर्ण झालेली असावी.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
#संसदेने वेळोवेळी विहित केलेल्या अटी त्याला मान्य असाव्यात.&lt;br&gt;

== सदस्यांचा कार्यकाल ==

सदस्यांचा कार्यकाल 6 वर्ष इतका असतो.

== विधानपरिषदेचा कार्यकाल ==

विधानपरिषद हे स्थायी सभागृह आहे ते कधीही विसर्जित होत नाही. दर दोन वर्षानी 1/3 सदस्य निवृत्त होतात आणि तेवढेच नव्याने त्यांच्या जागी निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गणसंख्या ==
१/१०  इतकी गणसंख्या असतो.
== अधिवेशन ==

दोन अधिवेशनांमध्ये सहा महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे.

== सभापती व उपसभापती ==

विधानपरिषदेत निवडून आलेल्या सदस्यांकडून एका सदस्याची सभापती तर दुसऱ्या एका सदस्याची उपसभापती म्हणून निवड केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== मतदारसंघ आणि सदस्य (७८)==
महाराष्ट्र विधान परिषदेचे अलीकडील सदस्य खालीलप्रमाणे आहेत&lt;ref&gt;http://mls.org.in/pdf2021/winter/list-of-council-member.pdf {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;

=== विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले (३०) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[प्रवीण दरेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[राम शिंदे|राम शंकरराव शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[श्रीकांत भारतीय]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[उमा खापरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रसाद लाड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६
| [[आमश्या फुलजी पाडवी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|७ जुलै २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[चंद्रकांत रघुवंशी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४  ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ७
| [[रामराजे नाईक निंबाळकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ८
| [[सचिन अहिर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ९
| [[भाई जगताप]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| १०
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ११
| [[पंकजा गोपीनाथ मुंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १२
| [[योगेश कुंडलिक टिळेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १३
| [[परिणय फुके|परिणय रमेश फुके]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १४
| [[अमित गणपत गोरखे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १५
| [[सदाभाऊ खोत]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १६
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| १५ डिसेंबर २०२५ रोजी राजीनामा ([[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षात]] प्रवेश)
|-
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ डिसेंबर २०२५ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड (पक्षबदल करून पुन्हा निवडून आल्या)
|-
| १७
| [[कृपाल तुमाने|कृपाल बाळाजी तुमाने]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १८
| [[भावना पुंडलिकराव गवळी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १९
| [[शिवाजीराव गर्जे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०
| [[राजेश उत्तम विटेकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[संजय विनायक खोडके]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड  
|-
| २१
| [[मिलिंद नार्वेकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| २२
| [[प्रमोद जठार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २३
| [[सुनील कर्जतकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २४
| [[संजय भेंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २५
| [[माधवी नाईक]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २६
| [[विवेक कोल्हे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २७
| [[बच्चू कडू|ओमप्रकाश बाबाराव ''बच्चू'' कडू]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २८
| [[नीलम गोऱ्हे|डॉ. नीलम दिवाकर गोऱ्हे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २९
| [[झीशान सिद्दिकी|झीशान झियाउद्दीन सिद्दिकी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| ३०
| [[अंबादास दानवे|अंबादास एकनाथराव दानवे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|}

=== स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई I]] 
| [[सुनील शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| २
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई II]] 
| [[राजहंस धनंजय सिंह]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| ३
| [[धुळे-नंदूरबार स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|धुळे-नंदूरबार]] 
| [[अमरीश रसिकलाल पटेल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| colspan=&quot;8&quot;| ''२३ नोव्हेंबर २०२४ पासून रिक्त''
|-
| ५
| [[अकोला-वाशिम-बुलढाणा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अकोला-वाशिम-बुलढाणा]] 
| [[वसंत खंडेलवाल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ६
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर]] 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ७
| [[औरंगाबाद-जालना स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद-जालना]] 
| colspan=&quot;8&quot;| ''२९ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यातील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| ८
| [[उस्मानाबाद-लातूर-बीड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|उस्मानाबाद-लातूर-बीड]] 
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot;| ''२२ जून २०२४ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यांतील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| ९
| [[अमरावती स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
|-
| १०
| [[वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली]] 
|-
| ११
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
|-
| १२
| [[परभणी-हिंगोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|परभणी-हिंगोली]] 
|-
| १३
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] 
| colspan=&quot;8&quot;| ''१ जून २०२४ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यातील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| १४
| [[जळगाव स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|जळगाव]] 
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;7&quot;| ''६ डिसेंबर २०२२ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यांतील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| १५
| [[भंडारा-गोंदिया स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] 
|-
| १६
| [[पुणे स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
|-
| १७
| [[सांगली-सातारा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सांगली-सातारा]] 
|-
| १८
| [[नांदेड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नांदेड]] 
|-
| १९
| [[यवतमाळ स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|यवतमाळ]] 
|-
| २०
| [[ठाणे-पालघर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|ठाणे-पालघर]] 
|-
| २१
| [[अहमदनगर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अहमदनगर]] 
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;2&quot;| ''२ जानेवारी २०२२ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यांतील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| २२
| [[सोलापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सोलापूर]] 
|}

=== शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[पुणे शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[जयंत आसगावकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[किरण सरनाईक]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[कोकण शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[ज्ञानेश्वर बारकू म्हात्रे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ४
| [[औरंगाबाद शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[विक्रम काळे|विक्रम वसंतराव काळे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
| 
|-
| ५
| [[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[सुधाकर गोविंद आडबाले]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[मुंबई शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[जगन्नाथ अभ्यंकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[किशोर दराडे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[नागपूर पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[अभिजीत वामनराव वंजारी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[औरंगाबाद पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[सतीश भानूदास चव्हाण]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[पुणे पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[अरुण गणपती लाड]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ४
| [[अमरावती पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[धिरज रामभाऊ लिंगाडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ५
| [[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[कोकण पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[निरंजन डावखरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[अनिल परब]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== राज्यपाल नामनिर्देशित (१२) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित आमदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[चित्रा वाघ]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| २
| [[विक्रांत पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ३
| [[बाबूसिंह महाराज राठोड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ४
| [[हेमंत श्रीराम पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ५
| [[मनीषा कायंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ६
| [[पंकज छगन भुजबळ]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ७
| [[इद्रिस नाईकवाडी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ८
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| ''२०२० पासून रिक्त''
|-
| ९
|-
| १०
|-
| ११
|-
| १२
|}
==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| १२ मे २०२६
| [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले]] 
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
| राजीनामा
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| १२ मे २०२६
| २७ जुलै २०३०
|-
| १८ जून २०२६
| [[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर स्थानिक प्राधिकरण]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|}

== बाह्य दुवे ==
# http://103.23.150.139/Home/Index
# https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112100101/https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
# https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
#http://mls.org.in/pdf/Margdarshika.pdf

== संदर्भ आणि नोंदी ==

{{भारताची विधिमंडळे}}
[[वर्ग:महाराष्ट्र शासन]]
[[वर्ग:विधान परिषद]]

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>q2rbmbr2fi9xmpcxkj7b2ocdtaciboy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690682</id>
      <parentid>2690681</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T15:48:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) */</comment>
      <origin>2690682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58203" sha1="96q68u0z4yhz2s4wzvjfs7qvhmnc6zu" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}

'''महाराष्ट्र विधान परिषद''' हे महाराष्ट्र राज्याच्या द्विगृही कायदेमंडळापैकी वरिष्ठ गृह आहे. महाराष्ट्राच्या विधानपरीषदेत ७८  सदस्य आहेत. महाराष्ट्र, [[कर्नाटक]], [[उत्तर प्रदेश]], [[बिहार]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तेलंगणा]] या ६ घटक राज्यात द्विगृही कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात असून तेथे [[विधान परिषद]] अस्तित्वात आहेत.
* बाकी सर्व घटकराज्यात एकगृह कायदेमंडळ पद्धती आहे. तेथे [[विधानसभा]] हे एकच सभागृह आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt; राज्यघटनेच्या कलम १६९(१) नुसार विधानसभेने सभासदांच्या किंवा दोन तृतीयांश सभासदांनी उपस्थितीने बहुमताने ठराव केल्यास [[भारतीय संसद]] राज्यात विधान परिषद अस्तित्वात आणते. विधान परिषदेची सदस्य संख्या किती असावी, हे राज्यघटनेने निश्चित केलेले नाही. कलम १७१नुसार विधान परिषदेत किमान ४०  सभासद किंवा विधानसभेच्या एकूण सभासद संख्येच्या एक तृतीयांश पेक्षा जास्त सदस्य नसतात.
* विधान परिषद तत्त्वत: वरिष्ठ सभागृह असले तरी व्यवहारात ते कनिष्ठ सभागृह आहे. या सभागृहाला सर्वच बाबतीत कमी अधिकार आहेत. (विधानसभेच्या तुलनेत)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt;

== महाराष्ट्र विधानपरिषदेबद्दल माहिती==

घटकराज्यांमध्ये व्दिगृही विधिमंडळ असावे की नसावे? याबाबत निर्णय घेण्याचा अधिकार तेथील विधानसभेला आहे. सध्या देशामध्ये ६ घटकराज्यांमध्ये विधानपरिषद आहे त्यामध्ये महाराष्ट्र, बिहार, उत्तर प्रदेश, आंध्रप्रदेश, तेलंगाणा आणि कर्नाटक यांचा समावेश आहे.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेची रचना ==

१९५६ च्या ७ व्या घटनादुरूस्तीनुसार असे निर्धारित करण्यात आले आहे की, विधानपरिषदेची सदस्य संख्या तेथील विधानसभेच्या सदस्य संख्येच्या  १/३ पेक्षा जास्त नसावी आणि ४०  पेक्षा कमी नसावी. सध्या महाराष्ट्रात ७८  इतकी सदस्य संख्या आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; घटना कलम क्र. १७१/२  नुसार विधानपरिषदेच्या रचनेबाबद कायदा करण्याचा अधिकार संसदेला आहे. विधानपरिषदेत साधारणपणे ५/६  सदस्य निर्वाचित असतात तर १/६  सदस्य राज्यपालाने नियुक्त केलेले असतात. विधानपरिषदेतील सर्व सदस्य प्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडलेले सदस्य नसतात.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेच्या सदस्यांची विभागणी ==
'''रचना :''' &lt;br&gt;
१/३ सदस्य विधानसभेच्या सदस्यांकडून निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/३ स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ शिक्षक मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ पदवीधर मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
१/६  राज्यपालाकडून सदस्य नामनिदेशित केले जातात, यामध्ये सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक व आर्थिक अशा विविध क्षेत्रातील तज्ञ सदस्य असतात.&lt;br&gt;

== सदस्यांची पात्रता ==
#तो भारताचा नागरिक असावा.&lt;br&gt;
#त्याच्या वयाची ३० वर्ष पूर्ण झालेली असावी.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
#संसदेने वेळोवेळी विहित केलेल्या अटी त्याला मान्य असाव्यात.&lt;br&gt;

== सदस्यांचा कार्यकाल ==

सदस्यांचा कार्यकाल 6 वर्ष इतका असतो.

== विधानपरिषदेचा कार्यकाल ==

विधानपरिषद हे स्थायी सभागृह आहे ते कधीही विसर्जित होत नाही. दर दोन वर्षानी 1/3 सदस्य निवृत्त होतात आणि तेवढेच नव्याने त्यांच्या जागी निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गणसंख्या ==
१/१०  इतकी गणसंख्या असतो.
== अधिवेशन ==

दोन अधिवेशनांमध्ये सहा महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे.

== सभापती व उपसभापती ==

विधानपरिषदेत निवडून आलेल्या सदस्यांकडून एका सदस्याची सभापती तर दुसऱ्या एका सदस्याची उपसभापती म्हणून निवड केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== मतदारसंघ आणि सदस्य (७८)==
महाराष्ट्र विधान परिषदेचे अलीकडील सदस्य खालीलप्रमाणे आहेत&lt;ref&gt;http://mls.org.in/pdf2021/winter/list-of-council-member.pdf {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;

=== विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले (३०) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[प्रवीण दरेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[राम शिंदे|राम शंकरराव शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[श्रीकांत भारतीय]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[उमा खापरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रसाद लाड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६
| [[आमश्या फुलजी पाडवी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|७ जुलै २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[चंद्रकांत रघुवंशी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४  ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ७
| [[रामराजे नाईक निंबाळकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ८
| [[सचिन अहिर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ९
| [[भाई जगताप]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| १०
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ११
| [[पंकजा गोपीनाथ मुंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १२
| [[योगेश कुंडलिक टिळेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १३
| [[परिणय फुके|परिणय रमेश फुके]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १४
| [[अमित गणपत गोरखे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १५
| [[सदाभाऊ खोत]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १६
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| १५ डिसेंबर २०२५ रोजी राजीनामा ([[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षात]] प्रवेश)
|-
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ डिसेंबर २०२५ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड (पक्षबदल करून पुन्हा निवडून आल्या)
|-
| १७
| [[कृपाल तुमाने|कृपाल बाळाजी तुमाने]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १८
| [[भावना पुंडलिकराव गवळी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १९
| [[शिवाजीराव गर्जे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०
| [[राजेश उत्तम विटेकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[संजय विनायक खोडके]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड  
|-
| २१
| [[मिलिंद नार्वेकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| २२
| [[प्रमोद जठार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २३
| [[सुनील कर्जतकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २४
| [[संजय भेंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २५
| [[माधवी नाईक]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २६
| [[विवेक कोल्हे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २७
| [[बच्चू कडू|ओमप्रकाश बाबाराव ''बच्चू'' कडू]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २८
| [[नीलम गोऱ्हे|डॉ. नीलम दिवाकर गोऱ्हे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २९
| [[झीशान सिद्दिकी|झीशान झियाउद्दीन सिद्दिकी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| ३०
| [[अंबादास दानवे|अंबादास एकनाथराव दानवे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|}

=== स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई I]] 
| [[सुनील शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| २
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई II]] 
| [[राजहंस धनंजय सिंह]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| ३
| [[धुळे-नंदूरबार स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|धुळे-नंदूरबार]] 
| [[अमरीश रसिकलाल पटेल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२२ 
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते १ जानेवारी २०२८ या उर्वरीत शेष काळासाठी २२ जून २०२६ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[अकोला-वाशिम-बुलढाणा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अकोला-वाशिम-बुलढाणा]] 
| [[वसंत खंडेलवाल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ६
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर]] 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ७
| [[औरंगाबाद-जालना स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद-जालना]] 
| colspan=&quot;8&quot;| ''२९ ऑगस्ट २०२५ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यातील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| ८
| [[उस्मानाबाद-लातूर-बीड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|उस्मानाबाद-लातूर-बीड]] 
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot;| ''२२ जून २०२४ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यांतील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| ९
| [[अमरावती स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
|-
| १०
| [[वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली]] 
|-
| ११
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
|-
| १२
| [[परभणी-हिंगोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|परभणी-हिंगोली]] 
|-
| १३
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] 
| colspan=&quot;8&quot;| ''१ जून २०२४ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यातील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| १४
| [[जळगाव स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|जळगाव]] 
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;7&quot;| ''६ डिसेंबर २०२२ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यांतील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| १५
| [[भंडारा-गोंदिया स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] 
|-
| १६
| [[पुणे स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
|-
| १७
| [[सांगली-सातारा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सांगली-सातारा]] 
|-
| १८
| [[नांदेड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नांदेड]] 
|-
| १९
| [[यवतमाळ स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|यवतमाळ]] 
|-
| २०
| [[ठाणे-पालघर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|ठाणे-पालघर]] 
|-
| २१
| [[अहमदनगर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अहमदनगर]] 
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;2&quot;| ''२ जानेवारी २०२२ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यांतील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| २२
| [[सोलापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सोलापूर]] 
|}

=== शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[पुणे शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[जयंत आसगावकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[किरण सरनाईक]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[कोकण शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[ज्ञानेश्वर बारकू म्हात्रे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ४
| [[औरंगाबाद शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[विक्रम काळे|विक्रम वसंतराव काळे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
| 
|-
| ५
| [[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[सुधाकर गोविंद आडबाले]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[मुंबई शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[जगन्नाथ अभ्यंकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[किशोर दराडे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[नागपूर पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[अभिजीत वामनराव वंजारी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[औरंगाबाद पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[सतीश भानूदास चव्हाण]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[पुणे पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[अरुण गणपती लाड]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ४
| [[अमरावती पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[धिरज रामभाऊ लिंगाडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ५
| [[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[कोकण पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[निरंजन डावखरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[अनिल परब]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== राज्यपाल नामनिर्देशित (१२) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित आमदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[चित्रा वाघ]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| २
| [[विक्रांत पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ३
| [[बाबूसिंह महाराज राठोड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ४
| [[हेमंत श्रीराम पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ५
| [[मनीषा कायंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ६
| [[पंकज छगन भुजबळ]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ७
| [[इद्रिस नाईकवाडी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ८
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| ''२०२० पासून रिक्त''
|-
| ९
|-
| १०
|-
| ११
|-
| १२
|}
==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| १२ मे २०२६
| [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले]] 
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
| राजीनामा
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| १२ मे २०२६
| २७ जुलै २०३०
|-
| १८ जून २०२६
| [[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर स्थानिक प्राधिकरण]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|}

== बाह्य दुवे ==
# http://103.23.150.139/Home/Index
# https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112100101/https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
# https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
#http://mls.org.in/pdf/Margdarshika.pdf

== संदर्भ आणि नोंदी ==

{{भारताची विधिमंडळे}}
[[वर्ग:महाराष्ट्र शासन]]
[[वर्ग:विधान परिषद]]

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>96q68u0z4yhz2s4wzvjfs7qvhmnc6zu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690683</id>
      <parentid>2690682</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T15:52:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) */</comment>
      <origin>2690683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58072" sha1="how4mc6uaz7m60vc0n1obdnns27uwg9" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}

'''महाराष्ट्र विधान परिषद''' हे महाराष्ट्र राज्याच्या द्विगृही कायदेमंडळापैकी वरिष्ठ गृह आहे. महाराष्ट्राच्या विधानपरीषदेत ७८  सदस्य आहेत. महाराष्ट्र, [[कर्नाटक]], [[उत्तर प्रदेश]], [[बिहार]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तेलंगणा]] या ६ घटक राज्यात द्विगृही कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात असून तेथे [[विधान परिषद]] अस्तित्वात आहेत.
* बाकी सर्व घटकराज्यात एकगृह कायदेमंडळ पद्धती आहे. तेथे [[विधानसभा]] हे एकच सभागृह आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt; राज्यघटनेच्या कलम १६९(१) नुसार विधानसभेने सभासदांच्या किंवा दोन तृतीयांश सभासदांनी उपस्थितीने बहुमताने ठराव केल्यास [[भारतीय संसद]] राज्यात विधान परिषद अस्तित्वात आणते. विधान परिषदेची सदस्य संख्या किती असावी, हे राज्यघटनेने निश्चित केलेले नाही. कलम १७१नुसार विधान परिषदेत किमान ४०  सभासद किंवा विधानसभेच्या एकूण सभासद संख्येच्या एक तृतीयांश पेक्षा जास्त सदस्य नसतात.
* विधान परिषद तत्त्वत: वरिष्ठ सभागृह असले तरी व्यवहारात ते कनिष्ठ सभागृह आहे. या सभागृहाला सर्वच बाबतीत कमी अधिकार आहेत. (विधानसभेच्या तुलनेत)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt;

== महाराष्ट्र विधानपरिषदेबद्दल माहिती==

घटकराज्यांमध्ये व्दिगृही विधिमंडळ असावे की नसावे? याबाबत निर्णय घेण्याचा अधिकार तेथील विधानसभेला आहे. सध्या देशामध्ये ६ घटकराज्यांमध्ये विधानपरिषद आहे त्यामध्ये महाराष्ट्र, बिहार, उत्तर प्रदेश, आंध्रप्रदेश, तेलंगाणा आणि कर्नाटक यांचा समावेश आहे.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेची रचना ==

१९५६ च्या ७ व्या घटनादुरूस्तीनुसार असे निर्धारित करण्यात आले आहे की, विधानपरिषदेची सदस्य संख्या तेथील विधानसभेच्या सदस्य संख्येच्या  १/३ पेक्षा जास्त नसावी आणि ४०  पेक्षा कमी नसावी. सध्या महाराष्ट्रात ७८  इतकी सदस्य संख्या आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; घटना कलम क्र. १७१/२  नुसार विधानपरिषदेच्या रचनेबाबद कायदा करण्याचा अधिकार संसदेला आहे. विधानपरिषदेत साधारणपणे ५/६  सदस्य निर्वाचित असतात तर १/६  सदस्य राज्यपालाने नियुक्त केलेले असतात. विधानपरिषदेतील सर्व सदस्य प्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडलेले सदस्य नसतात.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेच्या सदस्यांची विभागणी ==
'''रचना :''' &lt;br&gt;
१/३ सदस्य विधानसभेच्या सदस्यांकडून निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/३ स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ शिक्षक मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ पदवीधर मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
१/६  राज्यपालाकडून सदस्य नामनिदेशित केले जातात, यामध्ये सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक व आर्थिक अशा विविध क्षेत्रातील तज्ञ सदस्य असतात.&lt;br&gt;

== सदस्यांची पात्रता ==
#तो भारताचा नागरिक असावा.&lt;br&gt;
#त्याच्या वयाची ३० वर्ष पूर्ण झालेली असावी.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
#संसदेने वेळोवेळी विहित केलेल्या अटी त्याला मान्य असाव्यात.&lt;br&gt;

== सदस्यांचा कार्यकाल ==

सदस्यांचा कार्यकाल 6 वर्ष इतका असतो.

== विधानपरिषदेचा कार्यकाल ==

विधानपरिषद हे स्थायी सभागृह आहे ते कधीही विसर्जित होत नाही. दर दोन वर्षानी 1/3 सदस्य निवृत्त होतात आणि तेवढेच नव्याने त्यांच्या जागी निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गणसंख्या ==
१/१०  इतकी गणसंख्या असतो.
== अधिवेशन ==

दोन अधिवेशनांमध्ये सहा महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे.

== सभापती व उपसभापती ==

विधानपरिषदेत निवडून आलेल्या सदस्यांकडून एका सदस्याची सभापती तर दुसऱ्या एका सदस्याची उपसभापती म्हणून निवड केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== मतदारसंघ आणि सदस्य (७८)==
महाराष्ट्र विधान परिषदेचे अलीकडील सदस्य खालीलप्रमाणे आहेत&lt;ref&gt;http://mls.org.in/pdf2021/winter/list-of-council-member.pdf {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;

=== विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले (३०) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[प्रवीण दरेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[राम शिंदे|राम शंकरराव शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[श्रीकांत भारतीय]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[उमा खापरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रसाद लाड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६
| [[आमश्या फुलजी पाडवी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|७ जुलै २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[चंद्रकांत रघुवंशी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४  ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ७
| [[रामराजे नाईक निंबाळकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ८
| [[सचिन अहिर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ९
| [[भाई जगताप]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| १०
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ११
| [[पंकजा गोपीनाथ मुंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १२
| [[योगेश कुंडलिक टिळेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १३
| [[परिणय फुके|परिणय रमेश फुके]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १४
| [[अमित गणपत गोरखे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १५
| [[सदाभाऊ खोत]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १६
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| १५ डिसेंबर २०२५ रोजी राजीनामा ([[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षात]] प्रवेश)
|-
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ डिसेंबर २०२५ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड (पक्षबदल करून पुन्हा निवडून आल्या)
|-
| १७
| [[कृपाल तुमाने|कृपाल बाळाजी तुमाने]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १८
| [[भावना पुंडलिकराव गवळी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १९
| [[शिवाजीराव गर्जे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०
| [[राजेश उत्तम विटेकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[संजय विनायक खोडके]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड  
|-
| २१
| [[मिलिंद नार्वेकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| २२
| [[प्रमोद जठार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २३
| [[सुनील कर्जतकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २४
| [[संजय भेंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २५
| [[माधवी नाईक]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २६
| [[विवेक कोल्हे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २७
| [[बच्चू कडू|ओमप्रकाश बाबाराव ''बच्चू'' कडू]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २८
| [[नीलम गोऱ्हे|डॉ. नीलम दिवाकर गोऱ्हे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २९
| [[झीशान सिद्दिकी|झीशान झियाउद्दीन सिद्दिकी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| ३०
| [[अंबादास दानवे|अंबादास एकनाथराव दानवे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|}

=== स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई I]] 
| [[सुनील शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| २
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई II]] 
| [[राजहंस धनंजय सिंह]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| ३
| [[धुळे-नंदूरबार स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|धुळे-नंदूरबार]] 
| [[अमरीश रसिकलाल पटेल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२२ 
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते १ जानेवारी २०२८ या उर्वरीत शेष काळासाठी २२ जून २०२६ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[अकोला-वाशिम-बुलढाणा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अकोला-वाशिम-बुलढाणा]] 
| [[वसंत खंडेलवाल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ६
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर]] 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ७
| [[औरंगाबाद-जालना स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद-जालना]] 
| [[सुहास त्र्यंबक शिरसाट]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ८
| [[उस्मानाबाद-लातूर-बीड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|उस्मानाबाद-लातूर-बीड]] 
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot;| ''२२ जून २०२४ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यांतील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| ९
| [[अमरावती स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
|-
| १०
| [[वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली]] 
|-
| ११
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
|-
| १२
| [[परभणी-हिंगोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|परभणी-हिंगोली]] 
|-
| १३
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] 
| colspan=&quot;8&quot;| ''१ जून २०२४ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यातील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| १४
| [[जळगाव स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|जळगाव]] 
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;7&quot;| ''६ डिसेंबर २०२२ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यांतील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| १५
| [[भंडारा-गोंदिया स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] 
|-
| १६
| [[पुणे स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
|-
| १७
| [[सांगली-सातारा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सांगली-सातारा]] 
|-
| १८
| [[नांदेड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नांदेड]] 
|-
| १९
| [[यवतमाळ स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|यवतमाळ]] 
|-
| २०
| [[ठाणे-पालघर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|ठाणे-पालघर]] 
|-
| २१
| [[अहमदनगर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अहमदनगर]] 
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;2&quot;| ''२ जानेवारी २०२२ पासून रिक्त'' (जागेचा कार्यकाळ संपला व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका प्रलंबित असल्याने जोवर जिल्यांतील सर्व स्थानिक प्राधिकरणांच्या निवडणूका होत नाहीत तोपर्यंत विधान परिषदेची निवडणूक होऊ शकत नाही)
|-
| २२
| [[सोलापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सोलापूर]] 
|}

=== शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[पुणे शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[जयंत आसगावकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[किरण सरनाईक]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[कोकण शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[ज्ञानेश्वर बारकू म्हात्रे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ४
| [[औरंगाबाद शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[विक्रम काळे|विक्रम वसंतराव काळे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
| 
|-
| ५
| [[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[सुधाकर गोविंद आडबाले]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[मुंबई शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[जगन्नाथ अभ्यंकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[किशोर दराडे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[नागपूर पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[अभिजीत वामनराव वंजारी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[औरंगाबाद पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[सतीश भानूदास चव्हाण]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[पुणे पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[अरुण गणपती लाड]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ४
| [[अमरावती पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[धिरज रामभाऊ लिंगाडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ५
| [[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[कोकण पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[निरंजन डावखरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[अनिल परब]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== राज्यपाल नामनिर्देशित (१२) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित आमदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[चित्रा वाघ]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| २
| [[विक्रांत पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ३
| [[बाबूसिंह महाराज राठोड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ४
| [[हेमंत श्रीराम पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ५
| [[मनीषा कायंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ६
| [[पंकज छगन भुजबळ]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ७
| [[इद्रिस नाईकवाडी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ८
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| ''२०२० पासून रिक्त''
|-
| ९
|-
| १०
|-
| ११
|-
| १२
|}
==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| १२ मे २०२६
| [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले]] 
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
| राजीनामा
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| १२ मे २०२६
| २७ जुलै २०३०
|-
| १८ जून २०२६
| [[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर स्थानिक प्राधिकरण]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|}

== बाह्य दुवे ==
# http://103.23.150.139/Home/Index
# https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112100101/https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
# https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
#http://mls.org.in/pdf/Margdarshika.pdf

== संदर्भ आणि नोंदी ==

{{भारताची विधिमंडळे}}
[[वर्ग:महाराष्ट्र शासन]]
[[वर्ग:विधान परिषद]]

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>how4mc6uaz7m60vc0n1obdnns27uwg9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690684</id>
      <parentid>2690683</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:09:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) */</comment>
      <origin>2690684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62522" sha1="e6nd2kc4s7nq2nzda14da1bo08shcgh" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}

'''महाराष्ट्र विधान परिषद''' हे महाराष्ट्र राज्याच्या द्विगृही कायदेमंडळापैकी वरिष्ठ गृह आहे. महाराष्ट्राच्या विधानपरीषदेत ७८  सदस्य आहेत. महाराष्ट्र, [[कर्नाटक]], [[उत्तर प्रदेश]], [[बिहार]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तेलंगणा]] या ६ घटक राज्यात द्विगृही कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात असून तेथे [[विधान परिषद]] अस्तित्वात आहेत.
* बाकी सर्व घटकराज्यात एकगृह कायदेमंडळ पद्धती आहे. तेथे [[विधानसभा]] हे एकच सभागृह आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt; राज्यघटनेच्या कलम १६९(१) नुसार विधानसभेने सभासदांच्या किंवा दोन तृतीयांश सभासदांनी उपस्थितीने बहुमताने ठराव केल्यास [[भारतीय संसद]] राज्यात विधान परिषद अस्तित्वात आणते. विधान परिषदेची सदस्य संख्या किती असावी, हे राज्यघटनेने निश्चित केलेले नाही. कलम १७१नुसार विधान परिषदेत किमान ४०  सभासद किंवा विधानसभेच्या एकूण सभासद संख्येच्या एक तृतीयांश पेक्षा जास्त सदस्य नसतात.
* विधान परिषद तत्त्वत: वरिष्ठ सभागृह असले तरी व्यवहारात ते कनिष्ठ सभागृह आहे. या सभागृहाला सर्वच बाबतीत कमी अधिकार आहेत. (विधानसभेच्या तुलनेत)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt;

== महाराष्ट्र विधानपरिषदेबद्दल माहिती==

घटकराज्यांमध्ये व्दिगृही विधिमंडळ असावे की नसावे? याबाबत निर्णय घेण्याचा अधिकार तेथील विधानसभेला आहे. सध्या देशामध्ये ६ घटकराज्यांमध्ये विधानपरिषद आहे त्यामध्ये महाराष्ट्र, बिहार, उत्तर प्रदेश, आंध्रप्रदेश, तेलंगाणा आणि कर्नाटक यांचा समावेश आहे.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेची रचना ==

१९५६ च्या ७ व्या घटनादुरूस्तीनुसार असे निर्धारित करण्यात आले आहे की, विधानपरिषदेची सदस्य संख्या तेथील विधानसभेच्या सदस्य संख्येच्या  १/३ पेक्षा जास्त नसावी आणि ४०  पेक्षा कमी नसावी. सध्या महाराष्ट्रात ७८  इतकी सदस्य संख्या आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; घटना कलम क्र. १७१/२  नुसार विधानपरिषदेच्या रचनेबाबद कायदा करण्याचा अधिकार संसदेला आहे. विधानपरिषदेत साधारणपणे ५/६  सदस्य निर्वाचित असतात तर १/६  सदस्य राज्यपालाने नियुक्त केलेले असतात. विधानपरिषदेतील सर्व सदस्य प्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडलेले सदस्य नसतात.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेच्या सदस्यांची विभागणी ==
'''रचना :''' &lt;br&gt;
१/३ सदस्य विधानसभेच्या सदस्यांकडून निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/३ स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ शिक्षक मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ पदवीधर मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
१/६  राज्यपालाकडून सदस्य नामनिदेशित केले जातात, यामध्ये सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक व आर्थिक अशा विविध क्षेत्रातील तज्ञ सदस्य असतात.&lt;br&gt;

== सदस्यांची पात्रता ==
#तो भारताचा नागरिक असावा.&lt;br&gt;
#त्याच्या वयाची ३० वर्ष पूर्ण झालेली असावी.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
#संसदेने वेळोवेळी विहित केलेल्या अटी त्याला मान्य असाव्यात.&lt;br&gt;

== सदस्यांचा कार्यकाल ==

सदस्यांचा कार्यकाल 6 वर्ष इतका असतो.

== विधानपरिषदेचा कार्यकाल ==

विधानपरिषद हे स्थायी सभागृह आहे ते कधीही विसर्जित होत नाही. दर दोन वर्षानी 1/3 सदस्य निवृत्त होतात आणि तेवढेच नव्याने त्यांच्या जागी निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गणसंख्या ==
१/१०  इतकी गणसंख्या असतो.
== अधिवेशन ==

दोन अधिवेशनांमध्ये सहा महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे.

== सभापती व उपसभापती ==

विधानपरिषदेत निवडून आलेल्या सदस्यांकडून एका सदस्याची सभापती तर दुसऱ्या एका सदस्याची उपसभापती म्हणून निवड केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== मतदारसंघ आणि सदस्य (७८)==
महाराष्ट्र विधान परिषदेचे अलीकडील सदस्य खालीलप्रमाणे आहेत&lt;ref&gt;http://mls.org.in/pdf2021/winter/list-of-council-member.pdf {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;

=== विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले (३०) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[प्रवीण दरेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[राम शिंदे|राम शंकरराव शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[श्रीकांत भारतीय]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[उमा खापरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रसाद लाड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६
| [[आमश्या फुलजी पाडवी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|७ जुलै २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[चंद्रकांत रघुवंशी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४  ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ७
| [[रामराजे नाईक निंबाळकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ८
| [[सचिन अहिर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ९
| [[भाई जगताप]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| १०
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ११
| [[पंकजा गोपीनाथ मुंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १२
| [[योगेश कुंडलिक टिळेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १३
| [[परिणय फुके|परिणय रमेश फुके]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १४
| [[अमित गणपत गोरखे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १५
| [[सदाभाऊ खोत]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १६
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| १५ डिसेंबर २०२५ रोजी राजीनामा ([[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षात]] प्रवेश)
|-
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ डिसेंबर २०२५ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड (पक्षबदल करून पुन्हा निवडून आल्या)
|-
| १७
| [[कृपाल तुमाने|कृपाल बाळाजी तुमाने]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १८
| [[भावना पुंडलिकराव गवळी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १९
| [[शिवाजीराव गर्जे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०
| [[राजेश उत्तम विटेकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[संजय विनायक खोडके]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड  
|-
| २१
| [[मिलिंद नार्वेकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| २२
| [[प्रमोद जठार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २३
| [[सुनील कर्जतकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २४
| [[संजय भेंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २५
| [[माधवी नाईक]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २६
| [[विवेक कोल्हे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २७
| [[बच्चू कडू|ओमप्रकाश बाबाराव ''बच्चू'' कडू]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २८
| [[नीलम गोऱ्हे|डॉ. नीलम दिवाकर गोऱ्हे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २९
| [[झीशान सिद्दिकी|झीशान झियाउद्दीन सिद्दिकी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| ३०
| [[अंबादास दानवे|अंबादास एकनाथराव दानवे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|}

=== स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई I]] 
| [[सुनील शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| २
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई II]] 
| [[राजहंस धनंजय सिंह]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| ३
| [[धुळे-नंदूरबार स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|धुळे-नंदूरबार]] 
| [[अमरीश रसिकलाल पटेल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२२ 
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते १ जानेवारी २०२८ या उर्वरीत शेष काळासाठी २२ जून २०२६ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[अकोला-वाशिम-बुलढाणा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अकोला-वाशिम-बुलढाणा]] 
| [[वसंत खंडेलवाल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ६
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर]] 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ७
| [[औरंगाबाद-जालना स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद-जालना]] 
| [[सुहास त्र्यंबक शिरसाट]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ८
| [[उस्मानाबाद-लातूर-बीड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|उस्मानाबाद-लातूर-बीड]] 
| [[बसवराज माधवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ९
| [[अमरावती स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[प्रवीण रामचंद्र पोते]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १०
| [[वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली]] 
| [[अरुण हनुमंत लखानी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ११
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[गोकुळ बबन गीते]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १२
| [[परभणी-हिंगोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|परभणी-हिंगोली]] 
| [[सईद शर्गुल खान]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १३
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] 
| [[अनिकेत सुनील तटकरे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १४
| [[जळगाव स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|जळगाव]] 
| [[नंदकिशोर भागवत महाजन]] 
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १५
| [[भंडारा-गोंदिया स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] 
| [[अविनाश आनंदराव ब्राम्हणकर]]   
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १६
| [[पुणे स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[विक्रम संजय काकडे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १७
| [[सांगली-सातारा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सांगली-सातारा]]
| [[धैर्यशील ज्ञानदेव कदम]]       
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १८
| [[नांदेड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नांदेड]] 
| [[अमरनाथ अनंत राजूरकर]]        
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १९
| [[यवतमाळ स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|यवतमाळ]] 
| [[दुष्यंत सतीश चतुर्वेदी]]   
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २०
| [[ठाणे-पालघर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|ठाणे-पालघर]] 
| [[रविंद्र सदानंद फाटक]]      
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २१
| [[अहमदनगर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अहमदनगर]] 
| [[प्राजक्त तनपुरे|प्राजक्त प्रसाद तनपुरे]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| २२
| [[सोलापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सोलापूर]] 
| [[राजेंद्र राऊत|राजेंद्र विठ्ठल राऊत]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|}

=== शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[पुणे शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[जयंत आसगावकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[किरण सरनाईक]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[कोकण शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[ज्ञानेश्वर बारकू म्हात्रे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ४
| [[औरंगाबाद शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[विक्रम काळे|विक्रम वसंतराव काळे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
| 
|-
| ५
| [[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[सुधाकर गोविंद आडबाले]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[मुंबई शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[जगन्नाथ अभ्यंकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[किशोर दराडे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[नागपूर पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[अभिजीत वामनराव वंजारी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[औरंगाबाद पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[सतीश भानूदास चव्हाण]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[पुणे पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[अरुण गणपती लाड]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ४
| [[अमरावती पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[धिरज रामभाऊ लिंगाडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ५
| [[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[कोकण पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[निरंजन डावखरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[अनिल परब]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== राज्यपाल नामनिर्देशित (१२) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित आमदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[चित्रा वाघ]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| २
| [[विक्रांत पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ३
| [[बाबूसिंह महाराज राठोड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ४
| [[हेमंत श्रीराम पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ५
| [[मनीषा कायंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ६
| [[पंकज छगन भुजबळ]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ७
| [[इद्रिस नाईकवाडी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ८
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| ''२०२० पासून रिक्त''
|-
| ९
|-
| १०
|-
| ११
|-
| १२
|}
==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| १२ मे २०२६
| [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले]] 
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
| राजीनामा
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| १२ मे २०२६
| २७ जुलै २०३०
|-
| १८ जून २०२६
| [[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर स्थानिक प्राधिकरण]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| राजीनामा
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;|१८ जून २०२६
|}

== बाह्य दुवे ==
# http://103.23.150.139/Home/Index
# https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112100101/https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
# https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
#http://mls.org.in/pdf/Margdarshika.pdf

== संदर्भ आणि नोंदी ==

{{भारताची विधिमंडळे}}
[[वर्ग:महाराष्ट्र शासन]]
[[वर्ग:विधान परिषद]]

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>e6nd2kc4s7nq2nzda14da1bo08shcgh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690685</id>
      <parentid>2690684</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:11:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ सालच्या पोट-निवडणूका */</comment>
      <origin>2690685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62741" sha1="k3rcu0opt7i1er5pv7v8t4ucl8n944m" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}

'''महाराष्ट्र विधान परिषद''' हे महाराष्ट्र राज्याच्या द्विगृही कायदेमंडळापैकी वरिष्ठ गृह आहे. महाराष्ट्राच्या विधानपरीषदेत ७८  सदस्य आहेत. महाराष्ट्र, [[कर्नाटक]], [[उत्तर प्रदेश]], [[बिहार]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तेलंगणा]] या ६ घटक राज्यात द्विगृही कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात असून तेथे [[विधान परिषद]] अस्तित्वात आहेत.
* बाकी सर्व घटकराज्यात एकगृह कायदेमंडळ पद्धती आहे. तेथे [[विधानसभा]] हे एकच सभागृह आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt; राज्यघटनेच्या कलम १६९(१) नुसार विधानसभेने सभासदांच्या किंवा दोन तृतीयांश सभासदांनी उपस्थितीने बहुमताने ठराव केल्यास [[भारतीय संसद]] राज्यात विधान परिषद अस्तित्वात आणते. विधान परिषदेची सदस्य संख्या किती असावी, हे राज्यघटनेने निश्चित केलेले नाही. कलम १७१नुसार विधान परिषदेत किमान ४०  सभासद किंवा विधानसभेच्या एकूण सभासद संख्येच्या एक तृतीयांश पेक्षा जास्त सदस्य नसतात.
* विधान परिषद तत्त्वत: वरिष्ठ सभागृह असले तरी व्यवहारात ते कनिष्ठ सभागृह आहे. या सभागृहाला सर्वच बाबतीत कमी अधिकार आहेत. (विधानसभेच्या तुलनेत)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt;

== महाराष्ट्र विधानपरिषदेबद्दल माहिती==

घटकराज्यांमध्ये व्दिगृही विधिमंडळ असावे की नसावे? याबाबत निर्णय घेण्याचा अधिकार तेथील विधानसभेला आहे. सध्या देशामध्ये ६ घटकराज्यांमध्ये विधानपरिषद आहे त्यामध्ये महाराष्ट्र, बिहार, उत्तर प्रदेश, आंध्रप्रदेश, तेलंगाणा आणि कर्नाटक यांचा समावेश आहे.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेची रचना ==

१९५६ च्या ७ व्या घटनादुरूस्तीनुसार असे निर्धारित करण्यात आले आहे की, विधानपरिषदेची सदस्य संख्या तेथील विधानसभेच्या सदस्य संख्येच्या  १/३ पेक्षा जास्त नसावी आणि ४०  पेक्षा कमी नसावी. सध्या महाराष्ट्रात ७८  इतकी सदस्य संख्या आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; घटना कलम क्र. १७१/२  नुसार विधानपरिषदेच्या रचनेबाबद कायदा करण्याचा अधिकार संसदेला आहे. विधानपरिषदेत साधारणपणे ५/६  सदस्य निर्वाचित असतात तर १/६  सदस्य राज्यपालाने नियुक्त केलेले असतात. विधानपरिषदेतील सर्व सदस्य प्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडलेले सदस्य नसतात.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेच्या सदस्यांची विभागणी ==
'''रचना :''' &lt;br&gt;
१/३ सदस्य विधानसभेच्या सदस्यांकडून निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/३ स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ शिक्षक मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ पदवीधर मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
१/६  राज्यपालाकडून सदस्य नामनिदेशित केले जातात, यामध्ये सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक व आर्थिक अशा विविध क्षेत्रातील तज्ञ सदस्य असतात.&lt;br&gt;

== सदस्यांची पात्रता ==
#तो भारताचा नागरिक असावा.&lt;br&gt;
#त्याच्या वयाची ३० वर्ष पूर्ण झालेली असावी.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
#संसदेने वेळोवेळी विहित केलेल्या अटी त्याला मान्य असाव्यात.&lt;br&gt;

== सदस्यांचा कार्यकाल ==

सदस्यांचा कार्यकाल 6 वर्ष इतका असतो.

== विधानपरिषदेचा कार्यकाल ==

विधानपरिषद हे स्थायी सभागृह आहे ते कधीही विसर्जित होत नाही. दर दोन वर्षानी 1/3 सदस्य निवृत्त होतात आणि तेवढेच नव्याने त्यांच्या जागी निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गणसंख्या ==
१/१०  इतकी गणसंख्या असतो.
== अधिवेशन ==

दोन अधिवेशनांमध्ये सहा महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे.

== सभापती व उपसभापती ==

विधानपरिषदेत निवडून आलेल्या सदस्यांकडून एका सदस्याची सभापती तर दुसऱ्या एका सदस्याची उपसभापती म्हणून निवड केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== मतदारसंघ आणि सदस्य (७८)==
महाराष्ट्र विधान परिषदेचे अलीकडील सदस्य खालीलप्रमाणे आहेत&lt;ref&gt;http://mls.org.in/pdf2021/winter/list-of-council-member.pdf {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;

=== विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले (३०) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[प्रवीण दरेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[राम शिंदे|राम शंकरराव शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[श्रीकांत भारतीय]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[उमा खापरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रसाद लाड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६
| [[आमश्या फुलजी पाडवी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|७ जुलै २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[चंद्रकांत रघुवंशी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४  ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ७
| [[रामराजे नाईक निंबाळकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ८
| [[सचिन अहिर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ९
| [[भाई जगताप]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| १०
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ११
| [[पंकजा गोपीनाथ मुंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १२
| [[योगेश कुंडलिक टिळेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १३
| [[परिणय फुके|परिणय रमेश फुके]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १४
| [[अमित गणपत गोरखे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १५
| [[सदाभाऊ खोत]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १६
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| १५ डिसेंबर २०२५ रोजी राजीनामा ([[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षात]] प्रवेश)
|-
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ डिसेंबर २०२५ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड (पक्षबदल करून पुन्हा निवडून आल्या)
|-
| १७
| [[कृपाल तुमाने|कृपाल बाळाजी तुमाने]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १८
| [[भावना पुंडलिकराव गवळी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १९
| [[शिवाजीराव गर्जे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०
| [[राजेश उत्तम विटेकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[संजय विनायक खोडके]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड  
|-
| २१
| [[मिलिंद नार्वेकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| २२
| [[प्रमोद जठार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २३
| [[सुनील कर्जतकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २४
| [[संजय भेंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २५
| [[माधवी नाईक]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २६
| [[विवेक कोल्हे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २७
| [[बच्चू कडू|ओमप्रकाश बाबाराव ''बच्चू'' कडू]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २८
| [[नीलम गोऱ्हे|डॉ. नीलम दिवाकर गोऱ्हे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २९
| [[झीशान सिद्दिकी|झीशान झियाउद्दीन सिद्दिकी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| ३०
| [[अंबादास दानवे|अंबादास एकनाथराव दानवे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|}

=== स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई I]] 
| [[सुनील शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| २
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई II]] 
| [[राजहंस धनंजय सिंह]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| ३
| [[धुळे-नंदूरबार स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|धुळे-नंदूरबार]] 
| [[अमरीश रसिकलाल पटेल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२२ 
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते १ जानेवारी २०२८ या उर्वरीत शेष काळासाठी २२ जून २०२६ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[अकोला-वाशिम-बुलढाणा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अकोला-वाशिम-बुलढाणा]] 
| [[वसंत खंडेलवाल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ६
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर]] 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ७
| [[औरंगाबाद-जालना स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद-जालना]] 
| [[सुहास त्र्यंबक शिरसाट]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ८
| [[उस्मानाबाद-लातूर-बीड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|उस्मानाबाद-लातूर-बीड]] 
| [[बसवराज माधवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ९
| [[अमरावती स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[प्रवीण रामचंद्र पोते]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १०
| [[वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली]] 
| [[अरुण हनुमंत लखानी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ११
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[गोकुळ बबन गीते]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १२
| [[परभणी-हिंगोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|परभणी-हिंगोली]] 
| [[सईद शर्गुल खान]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १३
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] 
| [[अनिकेत सुनील तटकरे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १४
| [[जळगाव स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|जळगाव]] 
| [[नंदकिशोर भागवत महाजन]] 
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १५
| [[भंडारा-गोंदिया स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] 
| [[अविनाश आनंदराव ब्राम्हणकर]]   
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १६
| [[पुणे स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[विक्रम संजय काकडे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १७
| [[सांगली-सातारा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सांगली-सातारा]]
| [[धैर्यशील ज्ञानदेव कदम]]       
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १८
| [[नांदेड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नांदेड]] 
| [[अमरनाथ अनंत राजूरकर]]        
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १९
| [[यवतमाळ स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|यवतमाळ]] 
| [[दुष्यंत सतीश चतुर्वेदी]]   
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २०
| [[ठाणे-पालघर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|ठाणे-पालघर]] 
| [[रविंद्र सदानंद फाटक]]      
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २१
| [[अहमदनगर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अहमदनगर]] 
| [[प्राजक्त तनपुरे|प्राजक्त प्रसाद तनपुरे]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| २२
| [[सोलापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सोलापूर]] 
| [[राजेंद्र राऊत|राजेंद्र विठ्ठल राऊत]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|}

=== शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[पुणे शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[जयंत आसगावकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[किरण सरनाईक]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[कोकण शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[ज्ञानेश्वर बारकू म्हात्रे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ४
| [[औरंगाबाद शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[विक्रम काळे|विक्रम वसंतराव काळे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
| 
|-
| ५
| [[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[सुधाकर गोविंद आडबाले]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[मुंबई शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[जगन्नाथ अभ्यंकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[किशोर दराडे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[नागपूर पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[अभिजीत वामनराव वंजारी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[औरंगाबाद पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[सतीश भानूदास चव्हाण]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[पुणे पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[अरुण गणपती लाड]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ४
| [[अमरावती पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[धिरज रामभाऊ लिंगाडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ५
| [[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[कोकण पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[निरंजन डावखरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[अनिल परब]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== राज्यपाल नामनिर्देशित (१२) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित आमदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[चित्रा वाघ]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| २
| [[विक्रांत पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ३
| [[बाबूसिंह महाराज राठोड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ४
| [[हेमंत श्रीराम पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ५
| [[मनीषा कायंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ६
| [[पंकज छगन भुजबळ]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ७
| [[इद्रिस नाईकवाडी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ८
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| ''२०२० पासून रिक्त''
|-
| ९
|-
| १०
|-
| ११
|-
| १२
|}
==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| १२ मे २०२६
| [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले]] 
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
| राजीनामा
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| १२ मे २०२६
| २७ जुलै २०३०
|-
| १८ जून २०२६
| [[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर स्थानिक प्राधिकरण]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| राजीनामा
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६ 
| १ जानेवारी २०२८
|}

== बाह्य दुवे ==
# http://103.23.150.139/Home/Index
# https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112100101/https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
# https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
#http://mls.org.in/pdf/Margdarshika.pdf

== संदर्भ आणि नोंदी ==

{{भारताची विधिमंडळे}}
[[वर्ग:महाराष्ट्र शासन]]
[[वर्ग:विधान परिषद]]

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>k3rcu0opt7i1er5pv7v8t4ucl8n944m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690691</id>
      <parentid>2690685</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:26:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* महाराष्ट्र विधानपरिषदेबद्दल माहिती */</comment>
      <origin>2690691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63624" sha1="nbhatmlmccg7d36cxwtc0cwwhb5c3dh" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}

'''महाराष्ट्र विधान परिषद''' हे महाराष्ट्र राज्याच्या द्विगृही कायदेमंडळापैकी वरिष्ठ गृह आहे. महाराष्ट्राच्या विधानपरीषदेत ७८  सदस्य आहेत. महाराष्ट्र, [[कर्नाटक]], [[उत्तर प्रदेश]], [[बिहार]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तेलंगणा]] या ६ घटक राज्यात द्विगृही कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात असून तेथे [[विधान परिषद]] अस्तित्वात आहेत.
* बाकी सर्व घटकराज्यात एकगृह कायदेमंडळ पद्धती आहे. तेथे [[विधानसभा]] हे एकच सभागृह आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt; राज्यघटनेच्या कलम १६९(१) नुसार विधानसभेने सभासदांच्या किंवा दोन तृतीयांश सभासदांनी उपस्थितीने बहुमताने ठराव केल्यास [[भारतीय संसद]] राज्यात विधान परिषद अस्तित्वात आणते. विधान परिषदेची सदस्य संख्या किती असावी, हे राज्यघटनेने निश्चित केलेले नाही. कलम १७१नुसार विधान परिषदेत किमान ४०  सभासद किंवा विधानसभेच्या एकूण सभासद संख्येच्या एक तृतीयांश पेक्षा जास्त सदस्य नसतात.
* विधान परिषद तत्त्वत: वरिष्ठ सभागृह असले तरी व्यवहारात ते कनिष्ठ सभागृह आहे. या सभागृहाला सर्वच बाबतीत कमी अधिकार आहेत. (विधानसभेच्या तुलनेत)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt;

==सद्य सदस्य संख्याबळ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;4&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |  
| rowspan=&quot;4&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(६०)'''   
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| ३५ 
| [[प्रवीण दरेकर]]
| विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| ११ 
| [[किशोर दराडे]]
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक शिक्षक]] 
|} 
== महाराष्ट्र विधानपरिषदेबद्दल माहिती==    
घटकराज्यांमध्ये व्दिगृही विधिमंडळ असावे की नसावे? याबाबत निर्णय घेण्याचा अधिकार तेथील विधानसभेला आहे. सध्या देशामध्ये ६ घटकराज्यांमध्ये विधानपरिषद आहे त्यामध्ये महाराष्ट्र, बिहार, उत्तर प्रदेश, आंध्रप्रदेश, तेलंगाणा आणि कर्नाटक यांचा समावेश आहे.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेची रचना ==

१९५६ च्या ७ व्या घटनादुरूस्तीनुसार असे निर्धारित करण्यात आले आहे की, विधानपरिषदेची सदस्य संख्या तेथील विधानसभेच्या सदस्य संख्येच्या  १/३ पेक्षा जास्त नसावी आणि ४०  पेक्षा कमी नसावी. सध्या महाराष्ट्रात ७८  इतकी सदस्य संख्या आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; घटना कलम क्र. १७१/२  नुसार विधानपरिषदेच्या रचनेबाबद कायदा करण्याचा अधिकार संसदेला आहे. विधानपरिषदेत साधारणपणे ५/६  सदस्य निर्वाचित असतात तर १/६  सदस्य राज्यपालाने नियुक्त केलेले असतात. विधानपरिषदेतील सर्व सदस्य प्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडलेले सदस्य नसतात.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेच्या सदस्यांची विभागणी ==
'''रचना :''' &lt;br&gt;
१/३ सदस्य विधानसभेच्या सदस्यांकडून निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/३ स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ शिक्षक मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ पदवीधर मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
१/६  राज्यपालाकडून सदस्य नामनिदेशित केले जातात, यामध्ये सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक व आर्थिक अशा विविध क्षेत्रातील तज्ञ सदस्य असतात.&lt;br&gt;

== सदस्यांची पात्रता ==
#तो भारताचा नागरिक असावा.&lt;br&gt;
#त्याच्या वयाची ३० वर्ष पूर्ण झालेली असावी.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
#संसदेने वेळोवेळी विहित केलेल्या अटी त्याला मान्य असाव्यात.&lt;br&gt;

== सदस्यांचा कार्यकाल ==

सदस्यांचा कार्यकाल 6 वर्ष इतका असतो.

== विधानपरिषदेचा कार्यकाल ==

विधानपरिषद हे स्थायी सभागृह आहे ते कधीही विसर्जित होत नाही. दर दोन वर्षानी 1/3 सदस्य निवृत्त होतात आणि तेवढेच नव्याने त्यांच्या जागी निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गणसंख्या ==
१/१०  इतकी गणसंख्या असतो.
== अधिवेशन ==

दोन अधिवेशनांमध्ये सहा महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे.

== सभापती व उपसभापती ==

विधानपरिषदेत निवडून आलेल्या सदस्यांकडून एका सदस्याची सभापती तर दुसऱ्या एका सदस्याची उपसभापती म्हणून निवड केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== मतदारसंघ आणि सदस्य (७८)==
महाराष्ट्र विधान परिषदेचे अलीकडील सदस्य खालीलप्रमाणे आहेत&lt;ref&gt;http://mls.org.in/pdf2021/winter/list-of-council-member.pdf {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;

=== विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले (३०) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[प्रवीण दरेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[राम शिंदे|राम शंकरराव शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[श्रीकांत भारतीय]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[उमा खापरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रसाद लाड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६
| [[आमश्या फुलजी पाडवी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|७ जुलै २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[चंद्रकांत रघुवंशी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४  ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ७
| [[रामराजे नाईक निंबाळकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ८
| [[सचिन अहिर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ९
| [[भाई जगताप]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| १०
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ११
| [[पंकजा गोपीनाथ मुंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १२
| [[योगेश कुंडलिक टिळेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १३
| [[परिणय फुके|परिणय रमेश फुके]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १४
| [[अमित गणपत गोरखे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १५
| [[सदाभाऊ खोत]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १६
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| १५ डिसेंबर २०२५ रोजी राजीनामा ([[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षात]] प्रवेश)
|-
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ डिसेंबर २०२५ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड (पक्षबदल करून पुन्हा निवडून आल्या)
|-
| १७
| [[कृपाल तुमाने|कृपाल बाळाजी तुमाने]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १८
| [[भावना पुंडलिकराव गवळी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १९
| [[शिवाजीराव गर्जे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०
| [[राजेश उत्तम विटेकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[संजय विनायक खोडके]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड  
|-
| २१
| [[मिलिंद नार्वेकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| २२
| [[प्रमोद जठार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २३
| [[सुनील कर्जतकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २४
| [[संजय भेंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २५
| [[माधवी नाईक]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २६
| [[विवेक कोल्हे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २७
| [[बच्चू कडू|ओमप्रकाश बाबाराव ''बच्चू'' कडू]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २८
| [[नीलम गोऱ्हे|डॉ. नीलम दिवाकर गोऱ्हे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २९
| [[झीशान सिद्दिकी|झीशान झियाउद्दीन सिद्दिकी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| ३०
| [[अंबादास दानवे|अंबादास एकनाथराव दानवे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|}

=== स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई I]] 
| [[सुनील शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| २
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई II]] 
| [[राजहंस धनंजय सिंह]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| ३
| [[धुळे-नंदूरबार स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|धुळे-नंदूरबार]] 
| [[अमरीश रसिकलाल पटेल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२२ 
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते १ जानेवारी २०२८ या उर्वरीत शेष काळासाठी २२ जून २०२६ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[अकोला-वाशिम-बुलढाणा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अकोला-वाशिम-बुलढाणा]] 
| [[वसंत खंडेलवाल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ६
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर]] 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ७
| [[औरंगाबाद-जालना स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद-जालना]] 
| [[सुहास त्र्यंबक शिरसाट]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ८
| [[उस्मानाबाद-लातूर-बीड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|उस्मानाबाद-लातूर-बीड]] 
| [[बसवराज माधवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ९
| [[अमरावती स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[प्रवीण रामचंद्र पोते]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १०
| [[वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली]] 
| [[अरुण हनुमंत लखानी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ११
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[गोकुळ बबन गीते]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १२
| [[परभणी-हिंगोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|परभणी-हिंगोली]] 
| [[सईद शर्गुल खान]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १३
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] 
| [[अनिकेत सुनील तटकरे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १४
| [[जळगाव स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|जळगाव]] 
| [[नंदकिशोर भागवत महाजन]] 
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १५
| [[भंडारा-गोंदिया स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] 
| [[अविनाश आनंदराव ब्राम्हणकर]]   
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १६
| [[पुणे स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[विक्रम संजय काकडे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १७
| [[सांगली-सातारा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सांगली-सातारा]]
| [[धैर्यशील ज्ञानदेव कदम]]       
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १८
| [[नांदेड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नांदेड]] 
| [[अमरनाथ अनंत राजूरकर]]        
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १९
| [[यवतमाळ स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|यवतमाळ]] 
| [[दुष्यंत सतीश चतुर्वेदी]]   
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २०
| [[ठाणे-पालघर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|ठाणे-पालघर]] 
| [[रविंद्र सदानंद फाटक]]      
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २१
| [[अहमदनगर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अहमदनगर]] 
| [[प्राजक्त तनपुरे|प्राजक्त प्रसाद तनपुरे]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| २२
| [[सोलापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सोलापूर]] 
| [[राजेंद्र राऊत|राजेंद्र विठ्ठल राऊत]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|}

=== शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[पुणे शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[जयंत आसगावकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[किरण सरनाईक]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[कोकण शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[ज्ञानेश्वर बारकू म्हात्रे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ४
| [[औरंगाबाद शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[विक्रम काळे|विक्रम वसंतराव काळे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
| 
|-
| ५
| [[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[सुधाकर गोविंद आडबाले]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[मुंबई शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[जगन्नाथ अभ्यंकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[किशोर दराडे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[नागपूर पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[अभिजीत वामनराव वंजारी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[औरंगाबाद पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[सतीश भानूदास चव्हाण]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[पुणे पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[अरुण गणपती लाड]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ४
| [[अमरावती पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[धिरज रामभाऊ लिंगाडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ५
| [[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[कोकण पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[निरंजन डावखरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[अनिल परब]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== राज्यपाल नामनिर्देशित (१२) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित आमदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[चित्रा वाघ]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| २
| [[विक्रांत पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ३
| [[बाबूसिंह महाराज राठोड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ४
| [[हेमंत श्रीराम पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ५
| [[मनीषा कायंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ६
| [[पंकज छगन भुजबळ]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ७
| [[इद्रिस नाईकवाडी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ८
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| ''२०२० पासून रिक्त''
|-
| ९
|-
| १०
|-
| ११
|-
| १२
|}
==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| १२ मे २०२६
| [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले]] 
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
| राजीनामा
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| १२ मे २०२६
| २७ जुलै २०३०
|-
| १८ जून २०२६
| [[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर स्थानिक प्राधिकरण]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| राजीनामा
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६ 
| १ जानेवारी २०२८
|}

== बाह्य दुवे ==
# http://103.23.150.139/Home/Index
# https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112100101/https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
# https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
#http://mls.org.in/pdf/Margdarshika.pdf

== संदर्भ आणि नोंदी ==

{{भारताची विधिमंडळे}}
[[वर्ग:महाराष्ट्र शासन]]
[[वर्ग:विधान परिषद]]

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>nbhatmlmccg7d36cxwtc0cwwhb5c3dh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690692</id>
      <parentid>2690691</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:30:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* सद्य सदस्य संख्याबळ */</comment>
      <origin>2690692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65039" sha1="cnr2456nrmibmvthok1tqseds57zmwi" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}

'''महाराष्ट्र विधान परिषद''' हे महाराष्ट्र राज्याच्या द्विगृही कायदेमंडळापैकी वरिष्ठ गृह आहे. महाराष्ट्राच्या विधानपरीषदेत ७८  सदस्य आहेत. महाराष्ट्र, [[कर्नाटक]], [[उत्तर प्रदेश]], [[बिहार]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तेलंगणा]] या ६ घटक राज्यात द्विगृही कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात असून तेथे [[विधान परिषद]] अस्तित्वात आहेत.
* बाकी सर्व घटकराज्यात एकगृह कायदेमंडळ पद्धती आहे. तेथे [[विधानसभा]] हे एकच सभागृह आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt; राज्यघटनेच्या कलम १६९(१) नुसार विधानसभेने सभासदांच्या किंवा दोन तृतीयांश सभासदांनी उपस्थितीने बहुमताने ठराव केल्यास [[भारतीय संसद]] राज्यात विधान परिषद अस्तित्वात आणते. विधान परिषदेची सदस्य संख्या किती असावी, हे राज्यघटनेने निश्चित केलेले नाही. कलम १७१नुसार विधान परिषदेत किमान ४०  सभासद किंवा विधानसभेच्या एकूण सभासद संख्येच्या एक तृतीयांश पेक्षा जास्त सदस्य नसतात.
* विधान परिषद तत्त्वत: वरिष्ठ सभागृह असले तरी व्यवहारात ते कनिष्ठ सभागृह आहे. या सभागृहाला सर्वच बाबतीत कमी अधिकार आहेत. (विधानसभेच्या तुलनेत)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt;

==सद्य सदस्य संख्याबळ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;4&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |  
| rowspan=&quot;4&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(६०)'''   
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| ३५ 
| [[प्रवीण दरेकर]]
| विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| ११ 
| [[किशोर दराडे]]
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक शिक्षक]] 
|-
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| १० 
| [[अनिकेत सुनील तटकरे]] 
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| ४ 
| [[गोकुळ बबन गीते]]&lt;br&gt;[[किरण सरनाईक]]&lt;br&gt;[[सुधाकर गोविंद आडबाले]]&lt;br&gt;[[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक स्थानिक प्राधिकरण]]&lt;br&gt;[[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती शिक्षक]]&lt;br&gt;[[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर शिक्षक]]&lt;br&gt;[[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक पदवीधर]]
|}

== महाराष्ट्र विधानपरिषदेबद्दल माहिती==    
घटकराज्यांमध्ये व्दिगृही विधिमंडळ असावे की नसावे? याबाबत निर्णय घेण्याचा अधिकार तेथील विधानसभेला आहे. सध्या देशामध्ये ६ घटकराज्यांमध्ये विधानपरिषद आहे त्यामध्ये महाराष्ट्र, बिहार, उत्तर प्रदेश, आंध्रप्रदेश, तेलंगाणा आणि कर्नाटक यांचा समावेश आहे.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेची रचना ==

१९५६ च्या ७ व्या घटनादुरूस्तीनुसार असे निर्धारित करण्यात आले आहे की, विधानपरिषदेची सदस्य संख्या तेथील विधानसभेच्या सदस्य संख्येच्या  १/३ पेक्षा जास्त नसावी आणि ४०  पेक्षा कमी नसावी. सध्या महाराष्ट्रात ७८  इतकी सदस्य संख्या आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; घटना कलम क्र. १७१/२  नुसार विधानपरिषदेच्या रचनेबाबद कायदा करण्याचा अधिकार संसदेला आहे. विधानपरिषदेत साधारणपणे ५/६  सदस्य निर्वाचित असतात तर १/६  सदस्य राज्यपालाने नियुक्त केलेले असतात. विधानपरिषदेतील सर्व सदस्य प्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडलेले सदस्य नसतात.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेच्या सदस्यांची विभागणी ==
'''रचना :''' &lt;br&gt;
१/३ सदस्य विधानसभेच्या सदस्यांकडून निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/३ स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ शिक्षक मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ पदवीधर मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
१/६  राज्यपालाकडून सदस्य नामनिदेशित केले जातात, यामध्ये सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक व आर्थिक अशा विविध क्षेत्रातील तज्ञ सदस्य असतात.&lt;br&gt;

== सदस्यांची पात्रता ==
#तो भारताचा नागरिक असावा.&lt;br&gt;
#त्याच्या वयाची ३० वर्ष पूर्ण झालेली असावी.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
#संसदेने वेळोवेळी विहित केलेल्या अटी त्याला मान्य असाव्यात.&lt;br&gt;

== सदस्यांचा कार्यकाल ==

सदस्यांचा कार्यकाल 6 वर्ष इतका असतो.

== विधानपरिषदेचा कार्यकाल ==

विधानपरिषद हे स्थायी सभागृह आहे ते कधीही विसर्जित होत नाही. दर दोन वर्षानी 1/3 सदस्य निवृत्त होतात आणि तेवढेच नव्याने त्यांच्या जागी निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गणसंख्या ==
१/१०  इतकी गणसंख्या असतो.
== अधिवेशन ==

दोन अधिवेशनांमध्ये सहा महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे.

== सभापती व उपसभापती ==

विधानपरिषदेत निवडून आलेल्या सदस्यांकडून एका सदस्याची सभापती तर दुसऱ्या एका सदस्याची उपसभापती म्हणून निवड केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== मतदारसंघ आणि सदस्य (७८)==
महाराष्ट्र विधान परिषदेचे अलीकडील सदस्य खालीलप्रमाणे आहेत&lt;ref&gt;http://mls.org.in/pdf2021/winter/list-of-council-member.pdf {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;

=== विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले (३०) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[प्रवीण दरेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[राम शिंदे|राम शंकरराव शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[श्रीकांत भारतीय]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[उमा खापरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रसाद लाड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६
| [[आमश्या फुलजी पाडवी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|७ जुलै २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[चंद्रकांत रघुवंशी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४  ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ७
| [[रामराजे नाईक निंबाळकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ८
| [[सचिन अहिर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ९
| [[भाई जगताप]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| १०
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ११
| [[पंकजा गोपीनाथ मुंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १२
| [[योगेश कुंडलिक टिळेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १३
| [[परिणय फुके|परिणय रमेश फुके]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १४
| [[अमित गणपत गोरखे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १५
| [[सदाभाऊ खोत]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १६
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| १५ डिसेंबर २०२५ रोजी राजीनामा ([[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षात]] प्रवेश)
|-
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ डिसेंबर २०२५ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड (पक्षबदल करून पुन्हा निवडून आल्या)
|-
| १७
| [[कृपाल तुमाने|कृपाल बाळाजी तुमाने]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १८
| [[भावना पुंडलिकराव गवळी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १९
| [[शिवाजीराव गर्जे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०
| [[राजेश उत्तम विटेकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[संजय विनायक खोडके]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड  
|-
| २१
| [[मिलिंद नार्वेकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| २२
| [[प्रमोद जठार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २३
| [[सुनील कर्जतकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २४
| [[संजय भेंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २५
| [[माधवी नाईक]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २६
| [[विवेक कोल्हे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २७
| [[बच्चू कडू|ओमप्रकाश बाबाराव ''बच्चू'' कडू]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २८
| [[नीलम गोऱ्हे|डॉ. नीलम दिवाकर गोऱ्हे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २९
| [[झीशान सिद्दिकी|झीशान झियाउद्दीन सिद्दिकी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| ३०
| [[अंबादास दानवे|अंबादास एकनाथराव दानवे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|}

=== स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई I]] 
| [[सुनील शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| २
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई II]] 
| [[राजहंस धनंजय सिंह]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| ३
| [[धुळे-नंदूरबार स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|धुळे-नंदूरबार]] 
| [[अमरीश रसिकलाल पटेल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२२ 
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते १ जानेवारी २०२८ या उर्वरीत शेष काळासाठी २२ जून २०२६ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[अकोला-वाशिम-बुलढाणा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अकोला-वाशिम-बुलढाणा]] 
| [[वसंत खंडेलवाल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ६
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर]] 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ७
| [[औरंगाबाद-जालना स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद-जालना]] 
| [[सुहास त्र्यंबक शिरसाट]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ८
| [[उस्मानाबाद-लातूर-बीड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|उस्मानाबाद-लातूर-बीड]] 
| [[बसवराज माधवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ९
| [[अमरावती स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[प्रवीण रामचंद्र पोते]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १०
| [[वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली]] 
| [[अरुण हनुमंत लखानी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ११
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[गोकुळ बबन गीते]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १२
| [[परभणी-हिंगोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|परभणी-हिंगोली]] 
| [[सईद शर्गुल खान]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १३
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] 
| [[अनिकेत सुनील तटकरे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १४
| [[जळगाव स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|जळगाव]] 
| [[नंदकिशोर भागवत महाजन]] 
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १५
| [[भंडारा-गोंदिया स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] 
| [[अविनाश आनंदराव ब्राम्हणकर]]   
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १६
| [[पुणे स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[विक्रम संजय काकडे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १७
| [[सांगली-सातारा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सांगली-सातारा]]
| [[धैर्यशील ज्ञानदेव कदम]]       
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १८
| [[नांदेड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नांदेड]] 
| [[अमरनाथ अनंत राजूरकर]]        
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १९
| [[यवतमाळ स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|यवतमाळ]] 
| [[दुष्यंत सतीश चतुर्वेदी]]   
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २०
| [[ठाणे-पालघर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|ठाणे-पालघर]] 
| [[रविंद्र सदानंद फाटक]]      
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २१
| [[अहमदनगर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अहमदनगर]] 
| [[प्राजक्त तनपुरे|प्राजक्त प्रसाद तनपुरे]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| २२
| [[सोलापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सोलापूर]] 
| [[राजेंद्र राऊत|राजेंद्र विठ्ठल राऊत]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|}

=== शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[पुणे शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[जयंत आसगावकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[किरण सरनाईक]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[कोकण शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[ज्ञानेश्वर बारकू म्हात्रे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ४
| [[औरंगाबाद शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[विक्रम काळे|विक्रम वसंतराव काळे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
| 
|-
| ५
| [[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[सुधाकर गोविंद आडबाले]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[मुंबई शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[जगन्नाथ अभ्यंकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[किशोर दराडे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[नागपूर पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[अभिजीत वामनराव वंजारी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[औरंगाबाद पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[सतीश भानूदास चव्हाण]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[पुणे पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[अरुण गणपती लाड]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ४
| [[अमरावती पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[धिरज रामभाऊ लिंगाडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ५
| [[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[कोकण पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[निरंजन डावखरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[अनिल परब]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== राज्यपाल नामनिर्देशित (१२) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित आमदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[चित्रा वाघ]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| २
| [[विक्रांत पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ३
| [[बाबूसिंह महाराज राठोड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ४
| [[हेमंत श्रीराम पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ५
| [[मनीषा कायंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ६
| [[पंकज छगन भुजबळ]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ७
| [[इद्रिस नाईकवाडी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ८
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| ''२०२० पासून रिक्त''
|-
| ९
|-
| १०
|-
| ११
|-
| १२
|}
==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| १२ मे २०२६
| [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले]] 
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
| राजीनामा
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| १२ मे २०२६
| २७ जुलै २०३०
|-
| १८ जून २०२६
| [[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर स्थानिक प्राधिकरण]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| राजीनामा
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६ 
| १ जानेवारी २०२८
|}

== बाह्य दुवे ==
# http://103.23.150.139/Home/Index
# https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112100101/https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
# https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
#http://mls.org.in/pdf/Margdarshika.pdf

== संदर्भ आणि नोंदी ==

{{भारताची विधिमंडळे}}
[[वर्ग:महाराष्ट्र शासन]]
[[वर्ग:विधान परिषद]]

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>cnr2456nrmibmvthok1tqseds57zmwi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690697</id>
      <parentid>2690692</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* सद्य सदस्य संख्याबळ */</comment>
      <origin>2690697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66359" sha1="dt5ntls379otaupgmx9vbcdwtoafpgy" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}

'''महाराष्ट्र विधान परिषद''' हे महाराष्ट्र राज्याच्या द्विगृही कायदेमंडळापैकी वरिष्ठ गृह आहे. महाराष्ट्राच्या विधानपरीषदेत ७८  सदस्य आहेत. महाराष्ट्र, [[कर्नाटक]], [[उत्तर प्रदेश]], [[बिहार]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तेलंगणा]] या ६ घटक राज्यात द्विगृही कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात असून तेथे [[विधान परिषद]] अस्तित्वात आहेत.
* बाकी सर्व घटकराज्यात एकगृह कायदेमंडळ पद्धती आहे. तेथे [[विधानसभा]] हे एकच सभागृह आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt; राज्यघटनेच्या कलम १६९(१) नुसार विधानसभेने सभासदांच्या किंवा दोन तृतीयांश सभासदांनी उपस्थितीने बहुमताने ठराव केल्यास [[भारतीय संसद]] राज्यात विधान परिषद अस्तित्वात आणते. विधान परिषदेची सदस्य संख्या किती असावी, हे राज्यघटनेने निश्चित केलेले नाही. कलम १७१नुसार विधान परिषदेत किमान ४०  सभासद किंवा विधानसभेच्या एकूण सभासद संख्येच्या एक तृतीयांश पेक्षा जास्त सदस्य नसतात.
* विधान परिषद तत्त्वत: वरिष्ठ सभागृह असले तरी व्यवहारात ते कनिष्ठ सभागृह आहे. या सभागृहाला सर्वच बाबतीत कमी अधिकार आहेत. (विधानसभेच्या तुलनेत)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt;

==सद्य सदस्य संख्याबळ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;4&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |  
| rowspan=&quot;4&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(६०)'''   
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| ३५ 
| [[प्रवीण दरेकर]]
| विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| ११ 
| [[किशोर दराडे]]
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक शिक्षक]] 
|-
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| १० 
| [[अनिकेत सुनील तटकरे]] 
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| ४ 
| [[गोकुळ बबन गीते]]&lt;br&gt;[[किरण सरनाईक]]&lt;br&gt;[[सुधाकर गोविंद आडबाले]]&lt;br&gt;[[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक स्थानिक प्राधिकरण]]&lt;br&gt;[[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती शिक्षक]]&lt;br&gt;[[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर शिक्षक]]&lt;br&gt;[[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक पदवीधर]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#00B7EB&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; | '''विरोधी आघाडी'''&lt;br&gt;'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]'''
'''(13)'''
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| ६ 
| [[अनिल परब]]
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई पदवीधर]] 
|-
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| ५ 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण]]
|-
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| २ 
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले
|-
| colspan=&quot;4&quot; | '''रिक्त''' &lt;br&gt;'''(५)'''  
| ५ 
|  
|-
! colspan=&quot;4&quot;|एकूण
! ७८ 
!
!
|}

== महाराष्ट्र विधानपरिषदेबद्दल माहिती==    
घटकराज्यांमध्ये व्दिगृही विधिमंडळ असावे की नसावे? याबाबत निर्णय घेण्याचा अधिकार तेथील विधानसभेला आहे. सध्या देशामध्ये ६ घटकराज्यांमध्ये विधानपरिषद आहे त्यामध्ये महाराष्ट्र, बिहार, उत्तर प्रदेश, आंध्रप्रदेश, तेलंगाणा आणि कर्नाटक यांचा समावेश आहे.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेची रचना ==

१९५६ च्या ७ व्या घटनादुरूस्तीनुसार असे निर्धारित करण्यात आले आहे की, विधानपरिषदेची सदस्य संख्या तेथील विधानसभेच्या सदस्य संख्येच्या  १/३ पेक्षा जास्त नसावी आणि ४०  पेक्षा कमी नसावी. सध्या महाराष्ट्रात ७८  इतकी सदस्य संख्या आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; घटना कलम क्र. १७१/२  नुसार विधानपरिषदेच्या रचनेबाबद कायदा करण्याचा अधिकार संसदेला आहे. विधानपरिषदेत साधारणपणे ५/६  सदस्य निर्वाचित असतात तर १/६  सदस्य राज्यपालाने नियुक्त केलेले असतात. विधानपरिषदेतील सर्व सदस्य प्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडलेले सदस्य नसतात.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेच्या सदस्यांची विभागणी ==
'''रचना :''' &lt;br&gt;
१/३ सदस्य विधानसभेच्या सदस्यांकडून निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/३ स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ शिक्षक मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ पदवीधर मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
१/६  राज्यपालाकडून सदस्य नामनिदेशित केले जातात, यामध्ये सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक व आर्थिक अशा विविध क्षेत्रातील तज्ञ सदस्य असतात.&lt;br&gt;

== सदस्यांची पात्रता ==
#तो भारताचा नागरिक असावा.&lt;br&gt;
#त्याच्या वयाची ३० वर्ष पूर्ण झालेली असावी.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
#संसदेने वेळोवेळी विहित केलेल्या अटी त्याला मान्य असाव्यात.&lt;br&gt;

== सदस्यांचा कार्यकाल ==

सदस्यांचा कार्यकाल 6 वर्ष इतका असतो.

== विधानपरिषदेचा कार्यकाल ==

विधानपरिषद हे स्थायी सभागृह आहे ते कधीही विसर्जित होत नाही. दर दोन वर्षानी 1/3 सदस्य निवृत्त होतात आणि तेवढेच नव्याने त्यांच्या जागी निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गणसंख्या ==
१/१०  इतकी गणसंख्या असतो.
== अधिवेशन ==

दोन अधिवेशनांमध्ये सहा महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे.

== सभापती व उपसभापती ==

विधानपरिषदेत निवडून आलेल्या सदस्यांकडून एका सदस्याची सभापती तर दुसऱ्या एका सदस्याची उपसभापती म्हणून निवड केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== मतदारसंघ आणि सदस्य (७८)==
महाराष्ट्र विधान परिषदेचे अलीकडील सदस्य खालीलप्रमाणे आहेत&lt;ref&gt;http://mls.org.in/pdf2021/winter/list-of-council-member.pdf {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;

=== विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले (३०) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[प्रवीण दरेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[राम शिंदे|राम शंकरराव शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[श्रीकांत भारतीय]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[उमा खापरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रसाद लाड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६
| [[आमश्या फुलजी पाडवी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|७ जुलै २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[चंद्रकांत रघुवंशी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४  ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ७
| [[रामराजे नाईक निंबाळकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ८
| [[सचिन अहिर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ९
| [[भाई जगताप]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| १०
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ११
| [[पंकजा गोपीनाथ मुंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १२
| [[योगेश कुंडलिक टिळेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १३
| [[परिणय फुके|परिणय रमेश फुके]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १४
| [[अमित गणपत गोरखे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १५
| [[सदाभाऊ खोत]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १६
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| १५ डिसेंबर २०२५ रोजी राजीनामा ([[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षात]] प्रवेश)
|-
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ डिसेंबर २०२५ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड (पक्षबदल करून पुन्हा निवडून आल्या)
|-
| १७
| [[कृपाल तुमाने|कृपाल बाळाजी तुमाने]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १८
| [[भावना पुंडलिकराव गवळी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १९
| [[शिवाजीराव गर्जे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०
| [[राजेश उत्तम विटेकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[संजय विनायक खोडके]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड  
|-
| २१
| [[मिलिंद नार्वेकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| २२
| [[प्रमोद जठार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २३
| [[सुनील कर्जतकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २४
| [[संजय भेंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २५
| [[माधवी नाईक]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २६
| [[विवेक कोल्हे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २७
| [[बच्चू कडू|ओमप्रकाश बाबाराव ''बच्चू'' कडू]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २८
| [[नीलम गोऱ्हे|डॉ. नीलम दिवाकर गोऱ्हे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २९
| [[झीशान सिद्दिकी|झीशान झियाउद्दीन सिद्दिकी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| ३०
| [[अंबादास दानवे|अंबादास एकनाथराव दानवे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|}

=== स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई I]] 
| [[सुनील शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| २
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई II]] 
| [[राजहंस धनंजय सिंह]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| ३
| [[धुळे-नंदूरबार स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|धुळे-नंदूरबार]] 
| [[अमरीश रसिकलाल पटेल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२२ 
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते १ जानेवारी २०२८ या उर्वरीत शेष काळासाठी २२ जून २०२६ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[अकोला-वाशिम-बुलढाणा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अकोला-वाशिम-बुलढाणा]] 
| [[वसंत खंडेलवाल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ६
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर]] 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ७
| [[औरंगाबाद-जालना स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद-जालना]] 
| [[सुहास त्र्यंबक शिरसाट]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ८
| [[उस्मानाबाद-लातूर-बीड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|उस्मानाबाद-लातूर-बीड]] 
| [[बसवराज माधवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ९
| [[अमरावती स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[प्रवीण रामचंद्र पोते]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १०
| [[वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली]] 
| [[अरुण हनुमंत लखानी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ११
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[गोकुळ बबन गीते]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १२
| [[परभणी-हिंगोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|परभणी-हिंगोली]] 
| [[सईद शर्गुल खान]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १३
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] 
| [[अनिकेत सुनील तटकरे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १४
| [[जळगाव स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|जळगाव]] 
| [[नंदकिशोर भागवत महाजन]] 
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १५
| [[भंडारा-गोंदिया स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] 
| [[अविनाश आनंदराव ब्राम्हणकर]]   
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १६
| [[पुणे स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[विक्रम संजय काकडे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १७
| [[सांगली-सातारा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सांगली-सातारा]]
| [[धैर्यशील ज्ञानदेव कदम]]       
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १८
| [[नांदेड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नांदेड]] 
| [[अमरनाथ अनंत राजूरकर]]        
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १९
| [[यवतमाळ स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|यवतमाळ]] 
| [[दुष्यंत सतीश चतुर्वेदी]]   
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २०
| [[ठाणे-पालघर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|ठाणे-पालघर]] 
| [[रविंद्र सदानंद फाटक]]      
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २१
| [[अहमदनगर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अहमदनगर]] 
| [[प्राजक्त तनपुरे|प्राजक्त प्रसाद तनपुरे]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| २२
| [[सोलापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सोलापूर]] 
| [[राजेंद्र राऊत|राजेंद्र विठ्ठल राऊत]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|}

=== शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[पुणे शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[जयंत आसगावकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[किरण सरनाईक]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[कोकण शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[ज्ञानेश्वर बारकू म्हात्रे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ४
| [[औरंगाबाद शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[विक्रम काळे|विक्रम वसंतराव काळे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
| 
|-
| ५
| [[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[सुधाकर गोविंद आडबाले]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[मुंबई शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[जगन्नाथ अभ्यंकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[किशोर दराडे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[नागपूर पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[अभिजीत वामनराव वंजारी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[औरंगाबाद पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[सतीश भानूदास चव्हाण]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[पुणे पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[अरुण गणपती लाड]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ४
| [[अमरावती पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[धिरज रामभाऊ लिंगाडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ५
| [[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[कोकण पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[निरंजन डावखरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[अनिल परब]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== राज्यपाल नामनिर्देशित (१२) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित आमदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[चित्रा वाघ]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| २
| [[विक्रांत पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ३
| [[बाबूसिंह महाराज राठोड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ४
| [[हेमंत श्रीराम पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ५
| [[मनीषा कायंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ६
| [[पंकज छगन भुजबळ]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ७
| [[इद्रिस नाईकवाडी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ८
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| ''२०२० पासून रिक्त''
|-
| ९
|-
| १०
|-
| ११
|-
| १२
|}
==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| १२ मे २०२६
| [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले]] 
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
| राजीनामा
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| १२ मे २०२६
| २७ जुलै २०३०
|-
| १८ जून २०२६
| [[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर स्थानिक प्राधिकरण]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| राजीनामा
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६ 
| १ जानेवारी २०२८
|}

== बाह्य दुवे ==
# http://103.23.150.139/Home/Index
# https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112100101/https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
# https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
#http://mls.org.in/pdf/Margdarshika.pdf

== संदर्भ आणि नोंदी ==

{{भारताची विधिमंडळे}}
[[वर्ग:महाराष्ट्र शासन]]
[[वर्ग:विधान परिषद]]

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>dt5ntls379otaupgmx9vbcdwtoafpgy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690698</id>
      <parentid>2690697</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:35:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* सद्य सदस्य संख्याबळ */</comment>
      <origin>2690698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66365" sha1="7tu8m2epf0hd76u5u0f6g5czqk048bk" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}

'''महाराष्ट्र विधान परिषद''' हे महाराष्ट्र राज्याच्या द्विगृही कायदेमंडळापैकी वरिष्ठ गृह आहे. महाराष्ट्राच्या विधानपरीषदेत ७८  सदस्य आहेत. महाराष्ट्र, [[कर्नाटक]], [[उत्तर प्रदेश]], [[बिहार]], [[आंध्रप्रदेश]] आणि [[तेलंगणा]] या ६ घटक राज्यात द्विगृही कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात असून तेथे [[विधान परिषद]] अस्तित्वात आहेत.
* बाकी सर्व घटकराज्यात एकगृह कायदेमंडळ पद्धती आहे. तेथे [[विधानसभा]] हे एकच सभागृह आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt; राज्यघटनेच्या कलम १६९(१) नुसार विधानसभेने सभासदांच्या किंवा दोन तृतीयांश सभासदांनी उपस्थितीने बहुमताने ठराव केल्यास [[भारतीय संसद]] राज्यात विधान परिषद अस्तित्वात आणते. विधान परिषदेची सदस्य संख्या किती असावी, हे राज्यघटनेने निश्चित केलेले नाही. कलम १७१नुसार विधान परिषदेत किमान ४०  सभासद किंवा विधानसभेच्या एकूण सभासद संख्येच्या एक तृतीयांश पेक्षा जास्त सदस्य नसतात.
* विधान परिषद तत्त्वत: वरिष्ठ सभागृह असले तरी व्यवहारात ते कनिष्ठ सभागृह आहे. या सभागृहाला सर्वच बाबतीत कमी अधिकार आहेत. (विधानसभेच्या तुलनेत)&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=विधानमंडळ|first1=महाराष्ट्र|title=Maharashtra Legislature|दुवा=http://mls.org.in/Council.aspx|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=mls.org.in|प्रकाशक=महाराष्ट्र विधानमंडळ,मुंबई}}&lt;/ref&gt;

==सद्य सदस्य संख्याबळ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;4&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |  
| rowspan=&quot;4&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(६०)'''   
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| ३५ 
| [[प्रवीण दरेकर]]
| विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| ११ 
| [[किशोर दराडे]]
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक शिक्षक]] 
|-
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| १० 
| [[अनिकेत सुनील तटकरे]] 
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| ४ 
| [[गोकुळ बबन गीते]]&lt;br&gt;[[किरण सरनाईक]]&lt;br&gt;[[सुधाकर गोविंद आडबाले]]&lt;br&gt;[[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक स्थानिक प्राधिकरण]]&lt;br&gt;[[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती शिक्षक]]&lt;br&gt;[[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर शिक्षक]]&lt;br&gt;[[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक पदवीधर]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#00B7EB&quot; |
| rowspan=&quot;3&quot; | '''विरोधी आघाडी'''&lt;br&gt;'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]'''
'''(१३)'''  
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| ६ 
| [[अनिल परब]]
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई पदवीधर]] 
|-
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| ५ 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण]]
|-
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| २ 
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले
|-
| colspan=&quot;4&quot; | '''रिक्त''' &lt;br&gt;'''(५)'''  
| ५ 
|  
|-
! colspan=&quot;4&quot;|एकूण
! ७८ 
!
!
|}

== महाराष्ट्र विधानपरिषदेबद्दल माहिती==    
घटकराज्यांमध्ये व्दिगृही विधिमंडळ असावे की नसावे? याबाबत निर्णय घेण्याचा अधिकार तेथील विधानसभेला आहे. सध्या देशामध्ये ६ घटकराज्यांमध्ये विधानपरिषद आहे त्यामध्ये महाराष्ट्र, बिहार, उत्तर प्रदेश, आंध्रप्रदेश, तेलंगाणा आणि कर्नाटक यांचा समावेश आहे.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेची रचना ==

१९५६ च्या ७ व्या घटनादुरूस्तीनुसार असे निर्धारित करण्यात आले आहे की, विधानपरिषदेची सदस्य संख्या तेथील विधानसभेच्या सदस्य संख्येच्या  १/३ पेक्षा जास्त नसावी आणि ४०  पेक्षा कमी नसावी. सध्या महाराष्ट्रात ७८  इतकी सदस्य संख्या आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; घटना कलम क्र. १७१/२  नुसार विधानपरिषदेच्या रचनेबाबद कायदा करण्याचा अधिकार संसदेला आहे. विधानपरिषदेत साधारणपणे ५/६  सदस्य निर्वाचित असतात तर १/६  सदस्य राज्यपालाने नियुक्त केलेले असतात. विधानपरिषदेतील सर्व सदस्य प्रत्यक्ष निवडणुकीद्वारे निवडलेले सदस्य नसतात.&lt;br&gt;

== विधानपरिषदेच्या सदस्यांची विभागणी ==
'''रचना :''' &lt;br&gt;
१/३ सदस्य विधानसभेच्या सदस्यांकडून निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/३ स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ शिक्षक मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;br&gt;
१/१२ पदवीधर मतदार संघातून सदस्य निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
१/६  राज्यपालाकडून सदस्य नामनिदेशित केले जातात, यामध्ये सामाजिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक व आर्थिक अशा विविध क्षेत्रातील तज्ञ सदस्य असतात.&lt;br&gt;

== सदस्यांची पात्रता ==
#तो भारताचा नागरिक असावा.&lt;br&gt;
#त्याच्या वयाची ३० वर्ष पूर्ण झालेली असावी.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
#संसदेने वेळोवेळी विहित केलेल्या अटी त्याला मान्य असाव्यात.&lt;br&gt;

== सदस्यांचा कार्यकाल ==

सदस्यांचा कार्यकाल 6 वर्ष इतका असतो.

== विधानपरिषदेचा कार्यकाल ==

विधानपरिषद हे स्थायी सभागृह आहे ते कधीही विसर्जित होत नाही. दर दोन वर्षानी 1/3 सदस्य निवृत्त होतात आणि तेवढेच नव्याने त्यांच्या जागी निवडले जातात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== गणसंख्या ==
१/१०  इतकी गणसंख्या असतो.
== अधिवेशन ==

दोन अधिवेशनांमध्ये सहा महिन्यापेक्षा जास्त अंतर नसावे.

== सभापती व उपसभापती ==

विधानपरिषदेत निवडून आलेल्या सदस्यांकडून एका सदस्याची सभापती तर दुसऱ्या एका सदस्याची उपसभापती म्हणून निवड केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last1=Patil|first1=Dhanshri|title=विधानपरिषदेबद्दल संपूर्ण माहिती|दुवा=https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|ॲक्सेसदिनांक=12 नोव्हेंबर 2019|काम=MPSC World|प्रकाशक=MPSC World|दिनांक=21 ऑगस्ट 2015|archive-date=2019-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== मतदारसंघ आणि सदस्य (७८)==
महाराष्ट्र विधान परिषदेचे अलीकडील सदस्य खालीलप्रमाणे आहेत&lt;ref&gt;http://mls.org.in/pdf2021/winter/list-of-council-member.pdf {{Bare URL PDF|date=March 2022}}&lt;/ref&gt;

=== विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले (३०) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[प्रवीण दरेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| २
| [[राम शिंदे|राम शंकरराव शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ३
| [[श्रीकांत भारतीय]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ४
| [[उमा खापरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ५
| [[प्रसाद लाड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ६
| [[आमश्या फुलजी पाडवी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|८ जुलै २०२२
| rowspan=&quot;2&quot;|७ जुलै २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[चंद्रकांत रघुवंशी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४  ते ४ जुलै २०२८ च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड 
|-
| ७
| [[रामराजे नाईक निंबाळकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ८
| [[सचिन अहिर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ९
| [[भाई जगताप]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| १०
| [[एकनाथ गणपत खडसे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२२
| ७ जुलै २०२८
|  
|-
| ११
| [[पंकजा गोपीनाथ मुंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १२
| [[योगेश कुंडलिक टिळेकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १३
| [[परिणय फुके|परिणय रमेश फुके]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १४
| [[अमित गणपत गोरखे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १५
| [[सदाभाऊ खोत]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १६
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| १५ डिसेंबर २०२५ रोजी राजीनामा ([[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षात]] प्रवेश)
|-
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १५ डिसेंबर २०२५ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड (पक्षबदल करून पुन्हा निवडून आल्या)
|-
| १७
| [[कृपाल तुमाने|कृपाल बाळाजी तुमाने]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १८
| [[भावना पुंडलिकराव गवळी]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| १९
| [[शिवाजीराव गर्जे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| २०
| [[राजेश उत्तम विटेकर]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|२८ जुलै २०२४
| rowspan=&quot;2&quot;|२७ जुलै २०३०
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[संजय विनायक खोडके]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते २७ जुलै २०३० च्या उर्वरीत शेष काळासाठी पोटनिवडणूकीद्वारे निवड  
|-
| २१
| [[मिलिंद नार्वेकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
|  
|-
| २२
| [[प्रमोद जठार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २३
| [[सुनील कर्जतकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २४
| [[संजय भेंडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २५
| [[माधवी नाईक]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २६
| [[विवेक कोल्हे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २७
| [[बच्चू कडू|ओमप्रकाश बाबाराव ''बच्चू'' कडू]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २८
| [[नीलम गोऱ्हे|डॉ. नीलम दिवाकर गोऱ्हे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| २९
| [[झीशान सिद्दिकी|झीशान झियाउद्दीन सिद्दिकी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|-
| ३०
| [[अंबादास दानवे|अंबादास एकनाथराव दानवे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ मे २०२६
| १३ मे २०३२
|  
|}

=== स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले (२२) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''स्थानिक प्राधिकरणांच्या मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई I]] 
| [[सुनील शिंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| २
| [[मुंबई स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई II]] 
| [[राजहंस धनंजय सिंह]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| ३
| [[धुळे-नंदूरबार स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|धुळे-नंदूरबार]] 
| [[अमरीश रसिकलाल पटेल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी राजीनामा ([[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेवर]] निवडून गेले)
|-
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२२ 
| १ जानेवारी २०२८
| २३ नोव्हेंबर २०२४ ते १ जानेवारी २०२८ या उर्वरीत शेष काळासाठी २२ जून २०२६ रोजी पोट-निवडणूकीद्वारे निवड
|-
| ५
| [[अकोला-वाशिम-बुलढाणा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अकोला-वाशिम-बुलढाणा]] 
| [[वसंत खंडेलवाल]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ६
| [[कोल्हापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|कोल्हापूर]] 
| [[सतेज पाटील|सतेज ज्ञानदेवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| 
|-
| ७
| [[औरंगाबाद-जालना स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद-जालना]] 
| [[सुहास त्र्यंबक शिरसाट]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ८
| [[उस्मानाबाद-लातूर-बीड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|उस्मानाबाद-लातूर-बीड]] 
| [[बसवराज माधवराव पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| ९
| [[अमरावती स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[प्रवीण रामचंद्र पोते]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १०
| [[वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|वर्धा-चंद्रपूर-गडचिरोली]] 
| [[अरुण हनुमंत लखानी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| ११
| [[नाशिक स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[गोकुळ बबन गीते]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १२
| [[परभणी-हिंगोली स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|परभणी-हिंगोली]] 
| [[सईद शर्गुल खान]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १३
| [[रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|रायगड-रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]] 
| [[अनिकेत सुनील तटकरे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १४
| [[जळगाव स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|जळगाव]] 
| [[नंदकिशोर भागवत महाजन]] 
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १५
| [[भंडारा-गोंदिया स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]] 
| [[अविनाश आनंदराव ब्राम्हणकर]]   
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १६
| [[पुणे स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[विक्रम संजय काकडे]] 
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |  
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| १७
| [[सांगली-सातारा स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सांगली-सातारा]]
| [[धैर्यशील ज्ञानदेव कदम]]       
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १८
| [[नांदेड स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नांदेड]] 
| [[अमरनाथ अनंत राजूरकर]]        
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| १९
| [[यवतमाळ स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|यवतमाळ]] 
| [[दुष्यंत सतीश चतुर्वेदी]]   
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २०
| [[ठाणे-पालघर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|ठाणे-पालघर]] 
| [[रविंद्र सदानंद फाटक]]      
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |  
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
| 
|-
| २१
| [[अहमदनगर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|अहमदनगर]] 
| [[प्राजक्त तनपुरे|प्राजक्त प्रसाद तनपुरे]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|-
| २२
| [[सोलापूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|सोलापूर]] 
| [[राजेंद्र राऊत|राजेंद्र विठ्ठल राऊत]]          
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| २२ जून २०२६ 
| २१ जून २०२६
|  
|}

=== शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''शिक्षक मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[पुणे शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[जयंत आसगावकर]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[अमरावती शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[किरण सरनाईक]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[कोकण शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[ज्ञानेश्वर बारकू म्हात्रे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ४
| [[औरंगाबाद शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[विक्रम काळे|विक्रम वसंतराव काळे]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
| 
|-
| ५
| [[नागपूर शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[सुधाकर गोविंद आडबाले]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[मुंबई शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[जगन्नाथ अभ्यंकर]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[नाशिक शिक्षक विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[किशोर दराडे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले (७) ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पदवीधर मतदारसंघातून निवडून आलेले'''&lt;/span&gt; 
|-
| १
| [[नागपूर पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर]] 
| [[अभिजीत वामनराव वंजारी]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| २
| [[औरंगाबाद पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|औरंगाबाद]] 
| [[सतीश भानूदास चव्हाण]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ३
| [[पुणे पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|पुणे]] 
| [[अरुण गणपती लाड]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ७ डिसेंबर २०२०
| ६ डिसेंबर २०२६
|  
|-
| ४
| [[अमरावती पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|अमरावती]] 
| [[धिरज रामभाऊ लिंगाडे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ५
| [[नाशिक पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|नाशिक]] 
| [[सत्यजित तांबे पाटील|सत्यजित सुधीर तांबे]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ फेब्रुवारी २०२३
| ७ फेब्रुवारी २०२९
|  
|-
| ६
| [[कोकण पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|कोकण]] 
| [[निरंजन डावखरे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|-
| ७
| [[मुंबई पदवीधर विधान परिषद मतदारसंघ|मुंबई]] 
| [[अनिल परब]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| ८ जुलै २०२४
| ७ जुलै २०३०
|  
|}

=== राज्यपाल नामनिर्देशित (१२) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! कार्यकाळ सुरुवात
! कार्यकाळ समाप्ती
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मनोनित आमदार'''&lt;/span&gt;
|-
| १
| [[चित्रा वाघ]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| २
| [[विक्रांत पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ३
| [[बाबूसिंह महाराज राठोड]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ४
| [[हेमंत श्रीराम पाटील]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ५
| [[मनीषा कायंदे]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| [[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ६
| [[पंकज छगन भुजबळ]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ७
| [[इद्रिस नाईकवाडी]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी/meta/color}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| १६ ऑक्टोबर २०२४
| १५ ऑक्टोबर २०३०
|  
|-
| ८
| colspan=&quot;8&quot; rowspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;| ''२०२० पासून रिक्त''
|-
| ९
|-
| १०
|-
| ११
|-
| १२
|}
==२०२६ सालच्या पोट-निवडणूका==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! तारीख
! मतदारसंघ
! मूळ आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! मूळ कार्यकाळ सुरुवात
! मूळ कार्यकाळ समाप्ती 
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित आमदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! शेष कार्यकाळ सुरुवात
! शेष कार्यकाळ समाप्ती
|-
| १२ मे २०२६
| [[महाराष्ट्र विधानसभा|विधानसभेच्या सदस्यांनी निवडलेले]] 
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| २८ जुलै २०२४
| २७ जुलै २०३०
| राजीनामा
| [[प्रज्ञा राजीव सातव]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| १२ मे २०२६
| २७ जुलै २०३०
|-
| १८ जून २०२६
| [[नागपूर स्थानिक प्राधिकरण विधान परिषद मतदारसंघ|नागपूर स्थानिक प्राधिकरण]] 
| [[चंद्रशेखर बावनकुळे|चंद्रशेखर कृष्णराव बावनकुळे]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २ जानेवारी २०२२
| १ जानेवारी २०२८
| राजीनामा
| [[राजीव भास्कर पोतदार]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २२ जून २०२६ 
| १ जानेवारी २०२८
|}

== बाह्य दुवे ==
# http://103.23.150.139/Home/Index
# https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112100101/https://www.mpscworld.com/bharatiy-nyayvyavashtebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
# https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112095955/https://www.mpscworld.com/vidhanparishadebaddal-sampurn-mahiti/ |date=2019-11-12 }}
#http://mls.org.in/pdf/Margdarshika.pdf

== संदर्भ आणि नोंदी ==

{{भारताची विधिमंडळे}}
[[वर्ग:महाराष्ट्र शासन]]
[[वर्ग:विधान परिषद]]

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>7tu8m2epf0hd76u5u0f6g5czqk048bk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:संतोष विठ्ठल येडगे</title>
    <ns>3</ns>
    <id>249908</id>
    <revision>
      <id>2690668</id>
      <parentid>2690241</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T14:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-36002-62|~2026-36002-62]] ([[User talk:~2026-36002-62|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>1720827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="323" sha1="05qphcc691rvm4whlxdzai7nxsp5lzx" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=संतोष विठ्ठल येडगे}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १९:५९, १२ डिसेंबर २०१९ (IST)</text>
      <sha1>05qphcc691rvm4whlxdzai7nxsp5lzx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सतेज पाटील</title>
    <ns>0</ns>
    <id>251336</id>
    <revision>
      <id>2690655</id>
      <parentid>2690613</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6137" sha1="tdeqpeazwhurkksqqjdxv147pnqkicy" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय =
| नाव = सतेज पाटील
| सन्मानवाचक प्रत्यय =
| चित्र =
| चित्र आकारमान =
| लघुचित्र =
| चित्र शीर्षक =
| क्रम2 = 
| पद2 = [[महाराष्ट्र शासन|गृह (शहरे), गृहनिर्माण, परिवहन, माहिती तंत्रज्ञान, संसदीय कार्य, माजी सैनिक कल्याण राज्यमंत्री, महाराष्ट्र]]
| कार्यकाळ_आरंभ2 = ३० डिसेंबर २०१९
| कार्यकाळ_समाप्ती2 = ३० जुन, २०२२
| उपराष्ट्रपती =
| उपपंतप्रधान =
| डेप्युटी =
| लेफ्टनंट =
| सम्राट =
| राष्ट्रपती =
| पंतप्रधान =
| राज्यपाल2 = [[भगतसिंग कोश्यारी]]
| गव्हर्नर-जनरल =
| मागील =
| पुढील =
| मतदारसंघ = कोल्हापूर, स्थानिक स्वराज्य संस्था
| बहुमत =
| क्रम1 = 
| पद1 = [[महाराष्ट्र विधान परिषद|सदस्य, महाराष्ट्र विधान परिषद]] 
| कार्यकाळ_आरंभ1        = २ जानेवारी, २०२२
| कार्यकाळ_समाप्ती1        = 
| उपराष्ट्रपती2      = 
| उपपंतप्रधान2  = 
| डेप्युटी2             = 
| लेफ्टनंट2         = 
| सम्राट2            = 
| राष्ट्रपती2          = 
| पंतप्रधान2      = 
| राज्यपाल1           = 
| मागील2         = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| पुढील2          = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| मतदारसंघ2       = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| बहुमत2           = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| क्रम =
| जन्मदिनांक           = 
| जन्मस्थान            = 
| मृत्युदिनांक           = 
| मृत्युस्थान            = 
| राष्ट्रीयत्व               = 
| पक्ष                  = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| शिक्षण                 =
| इतर पक्ष               = 
| आई                  =
| वडील                  = [[डी.वाय. पाटील]]
| पती                  = 
| पत्नी                  =
| नाते                  = ऋतुराज पाटील
| अपत्ये                =
| निवास                = कोल्हापूर
| शाळा_महाविद्यालय      = 
| व्यवसाय              = राजकारण
| धंदा                  =
| सही                  =
| संकेतस्थळ             = 
| तळटीपा               = कॉंग्रेस विधीमंडळ गटनेते
}}
'''सतेज ज्ञानदेव पाटील''' हे एक भारतीय राजकारणी आहेत. त्यांनी [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्राच्या]] गृह (शहरे), गृहनिर्माण, परिवहन, माहिती तंत्रज्ञान, संसदीय कार्य, माजी सैनिक कल्याण या विभागांचे राज्य[[मंत्री]] हे पद भुषविले होते. ते [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेत]] कोल्हापूर स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघातून निवडून आलेले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/marathi/india-50944457|title=उद्धव ठाकरे सरकारच्या मंत्र्यांची संपूर्ण यादी: पक्ष आणि खाती|date= ५ जाने २०२० |via=www.bbc.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/maha-cabinet-expansion-first-cabinet-expansion-of-maha-government-led-by-cm-uddhav-thackeray-126407251.html|title=फडणवीस गेले, अजित पवार मात्र पुन्हा आले! उपमुख्यमंत्र्यासह २५ कॅबिनेट,१० राज्यमंत्र्यांना शपथ|website=Divya Marathi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.esakal.com/maharashtra/allocation-portfolios-chief-minister-uddhav-thackeray-declared-249311|title=अखेर खातेवाटप जाहीर; 'या' मंत्र्यांकडे असतील 'ही' खाती &amp;#124; eSakal|website=www.esakal.com}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र विधानपरिषदेचे सदस्य]]
[[वर्ग:मराठी राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>tdeqpeazwhurkksqqjdxv147pnqkicy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्रियंका चतुर्वेदी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>270766</id>
    <revision>
      <id>2690884</id>
      <parentid>2638181</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:39:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5614" sha1="dqlmsulp7letey3lvvn46r5kx4snqoi" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
|नाव = प्रियंका  चतुर्वेदी
|चित्र =
| जन्म_दिनांक = १९७९
}}
'''प्रियंका विक्रम चतुर्वेदी''' ( १९ नोव्हेंबर १९७९) ह्या एक भारतीय राजकारणी आहेत, ज्या महाराष्ट्रातील [[संसद सदस्य, राज्यसभा|राज्यसभेच्या सदस्या]] आणि [[शिवसेना|शिवसेनेच्या]] उपनेत्या आहेत. यापूर्वी, त्या [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या]] सदस्य आणि राष्ट्रीय प्रवक्त्यांपैकी एक होती.&lt;ref name=&quot;IBNLive&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://m.ibnlive.com/news/politics/congresss-new-media-team-to-meet-on-wednesday/394577-37.html|title=Congress's new media team to meet on Wednesday-Politics News – IBNLive Mobile|date=28 May 2013|publisher=[[सीएनएन-आयबीएन]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140803204902/http://m.ibnlive.com/news/politics/congresss-new-media-team-to-meet-on-wednesday/394577-37.html|archive-date=3 August 2014|access-date=26 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Adda&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.blogadda.com/profile/priyankac19/|title=Priyanka Chaturvedi, Female, blogs 'A Mundane Life'|year=2013|publisher=BlogAdda.com|access-date=9 October 2013}}&lt;/ref&gt;

त्या ''[[तहलका]]'',&lt;ref name=&quot;Tehelka&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://blog.tehelka.com/author/priyankachaturvedi/|title=Tehelka &quot; Priyanka Chaturvedi|year=2013|publisher=Tehelka|archive-url=https://web.archive.org/web/20151009123632/http://blog.tehelka.com/author/priyankachaturvedi/|archive-date=9 October 2015|access-date=26 January 2016}}&lt;/ref&gt; ''[[डेली न्यूझ अँड अ‍ॅनालिसिस]]''&lt;ref name=&quot;DNA&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dnaindia.com/columns/priyanka-chaturvedi|title=Priyanka Chaturvedi – DNA|year=2013|publisher=Daily News and Analysis|access-date=30 September 2013}}&lt;/ref&gt; आणि [[फर्स्टपोस्ट]] या स्तंभलेखकही राहिल्या आहेत .&lt;ref name=&quot;FirstPost&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://orak-www.firstpost.com/author/priyanka_chaturvedi|title=Latest News from Author Priyanka Chaturvedi|year=2013|publisher=[[First Post (India)]]|access-date=30 September 2013|archive-date=2021-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203054903/http://orak-www.firstpost.com/author/priyanka_chaturvedi|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; दोन स्वयंसेवी संस्थांची विश्वस्त म्हणून त्या मुलांचे शिक्षण, महिला सशक्तीकरण आणि आरोग्यास प्रोत्साहन देण्याचे काम करतात. त्या पुस्तक समीक्षा ब्लॉग देखील चालवतात जो भारतातील पुस्तकांवरील पहिल्या दहा वेबलॉगांपैकी एक आहे.&lt;ref name=&quot;btoi&quot;&gt;[http://blogs.timesofindia.indiatimes.com/priyanka-chaturvedi-blog/people-in-villages-small-towns-worst-hit-by-bjps-demonetisation-move/ About Priyanka Chaturvedi]&lt;/ref&gt;

== धारण केलेली पदे ==
* २०१९ : [[शिवसेना|शिवसेनेच्या]] उपनेत्या म्हणून नियुक्त&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://indianexpress.com/elections/lok-sabha-elections-mumbai-priyanka-chaturvedi-appointed-as-deputy-leader-of-shiv-sena-5698582/|title=Priyanka Chaturvedi appointed as deputy leader of Shiv Sena}}&lt;/ref&gt;
* २०२०: महाराष्ट्रातून [[संसद सदस्य, राज्यसभा|राज्यसभेच्या सदस्या]] म्हणून निवडल्या गेल्या&lt;ref name=&quot;RajyaSabha&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.firstpost.com/politics/rajya-sabha-polls-sharad-pawar-ramdas-athawale-and-several-others-win-unopposed-rajasthan-set-for-tough-fight-for-3-seats-8165011.html|title=Rajya Sabha: Priyanka Chaturvedi, Sharad, Pawar, Ramdas Athawale win unopposed from Maharashtra}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{Refs|&lt;ref name='ToI1'&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/elections/news/spokesperson-priyanka-chaturvedi-quits-congress/articleshow/68950861.cms Priyanka Chaturvedi quits Congress, joins Shiv Sena]&lt;/ref&gt;}}

{{DEFAULTSORT:चतुर्वेदी, प्रियंका}}
[[वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>dqlmsulp7letey3lvvn46r5kx4snqoi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690886</id>
      <parentid>2690884</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:39:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5650" sha1="b21l2fw1wq1jqlux41tpry1qwddyzw6" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
|नाव = प्रियंका  चतुर्वेदी
|चित्र =
| जन्म_दिनांक = १९ नोव्हेंबर, १९७९
}}
'''प्रियंका विक्रम चतुर्वेदी''' (१९ नोव्हेंबर, १९७९) ह्या एक भारतीय राजकारणी आहेत, ज्या महाराष्ट्रातील [[संसद सदस्य, राज्यसभा|राज्यसभेच्या सदस्या]] आणि [[शिवसेना|शिवसेनेच्या]] उपनेत्या आहेत. यापूर्वी, त्या [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या]] सदस्य आणि राष्ट्रीय प्रवक्त्यांपैकी एक होती.&lt;ref name=&quot;IBNLive&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://m.ibnlive.com/news/politics/congresss-new-media-team-to-meet-on-wednesday/394577-37.html|title=Congress's new media team to meet on Wednesday-Politics News – IBNLive Mobile|date=28 May 2013|publisher=[[सीएनएन-आयबीएन]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140803204902/http://m.ibnlive.com/news/politics/congresss-new-media-team-to-meet-on-wednesday/394577-37.html|archive-date=3 August 2014|access-date=26 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Adda&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.blogadda.com/profile/priyankac19/|title=Priyanka Chaturvedi, Female, blogs 'A Mundane Life'|year=2013|publisher=BlogAdda.com|access-date=9 October 2013}}&lt;/ref&gt;

त्या ''[[तहलका]]'',&lt;ref name=&quot;Tehelka&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://blog.tehelka.com/author/priyankachaturvedi/|title=Tehelka &quot; Priyanka Chaturvedi|year=2013|publisher=Tehelka|archive-url=https://web.archive.org/web/20151009123632/http://blog.tehelka.com/author/priyankachaturvedi/|archive-date=9 October 2015|access-date=26 January 2016}}&lt;/ref&gt; ''[[डेली न्यूझ अँड अ‍ॅनालिसिस]]''&lt;ref name=&quot;DNA&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dnaindia.com/columns/priyanka-chaturvedi|title=Priyanka Chaturvedi – DNA|year=2013|publisher=Daily News and Analysis|access-date=30 September 2013}}&lt;/ref&gt; आणि [[फर्स्टपोस्ट]] या स्तंभलेखकही राहिल्या आहेत .&lt;ref name=&quot;FirstPost&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://orak-www.firstpost.com/author/priyanka_chaturvedi|title=Latest News from Author Priyanka Chaturvedi|year=2013|publisher=[[First Post (India)]]|access-date=30 September 2013|archive-date=2021-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203054903/http://orak-www.firstpost.com/author/priyanka_chaturvedi|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; दोन स्वयंसेवी संस्थांची विश्वस्त म्हणून त्या मुलांचे शिक्षण, महिला सशक्तीकरण आणि आरोग्यास प्रोत्साहन देण्याचे काम करतात. त्या पुस्तक समीक्षा ब्लॉग देखील चालवतात जो भारतातील पुस्तकांवरील पहिल्या दहा वेबलॉगांपैकी एक आहे.&lt;ref name=&quot;btoi&quot;&gt;[http://blogs.timesofindia.indiatimes.com/priyanka-chaturvedi-blog/people-in-villages-small-towns-worst-hit-by-bjps-demonetisation-move/ About Priyanka Chaturvedi]&lt;/ref&gt;

== धारण केलेली पदे ==
* २०१९ : [[शिवसेना|शिवसेनेच्या]] उपनेत्या म्हणून नियुक्त&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://indianexpress.com/elections/lok-sabha-elections-mumbai-priyanka-chaturvedi-appointed-as-deputy-leader-of-shiv-sena-5698582/|title=Priyanka Chaturvedi appointed as deputy leader of Shiv Sena}}&lt;/ref&gt;
* २०२०: महाराष्ट्रातून [[संसद सदस्य, राज्यसभा|राज्यसभेच्या सदस्या]] म्हणून निवडल्या गेल्या&lt;ref name=&quot;RajyaSabha&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.firstpost.com/politics/rajya-sabha-polls-sharad-pawar-ramdas-athawale-and-several-others-win-unopposed-rajasthan-set-for-tough-fight-for-3-seats-8165011.html|title=Rajya Sabha: Priyanka Chaturvedi, Sharad, Pawar, Ramdas Athawale win unopposed from Maharashtra}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{Refs|&lt;ref name='ToI1'&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/elections/news/spokesperson-priyanka-chaturvedi-quits-congress/articleshow/68950861.cms Priyanka Chaturvedi quits Congress, joins Shiv Sena]&lt;/ref&gt;}}

{{DEFAULTSORT:चतुर्वेदी, प्रियंका}}
[[वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>b21l2fw1wq1jqlux41tpry1qwddyzw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690887</id>
      <parentid>2690886</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5649" sha1="c7yzhslqhj8dwjd7jawvxs47v67u6yi" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
|नाव = प्रियंका  चतुर्वेदी
|चित्र =
|जन्म_दिनांक = १९ नोव्हेंबर, १९७९
}}
'''प्रियंका विक्रम चतुर्वेदी''' (१९ नोव्हेंबर, १९७९) ह्या एक भारतीय राजकारणी आहेत, ज्या महाराष्ट्रातील [[संसद सदस्य, राज्यसभा|राज्यसभेच्या सदस्या]] आणि [[शिवसेना|शिवसेनेच्या]] उपनेत्या आहेत. यापूर्वी, त्या [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या]] सदस्य आणि राष्ट्रीय प्रवक्त्यांपैकी एक होती.&lt;ref name=&quot;IBNLive&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://m.ibnlive.com/news/politics/congresss-new-media-team-to-meet-on-wednesday/394577-37.html|title=Congress's new media team to meet on Wednesday-Politics News – IBNLive Mobile|date=28 May 2013|publisher=[[सीएनएन-आयबीएन]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140803204902/http://m.ibnlive.com/news/politics/congresss-new-media-team-to-meet-on-wednesday/394577-37.html|archive-date=3 August 2014|access-date=26 January 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Adda&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.blogadda.com/profile/priyankac19/|title=Priyanka Chaturvedi, Female, blogs 'A Mundane Life'|year=2013|publisher=BlogAdda.com|access-date=9 October 2013}}&lt;/ref&gt;

त्या ''[[तहलका]]'',&lt;ref name=&quot;Tehelka&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://blog.tehelka.com/author/priyankachaturvedi/|title=Tehelka &quot; Priyanka Chaturvedi|year=2013|publisher=Tehelka|archive-url=https://web.archive.org/web/20151009123632/http://blog.tehelka.com/author/priyankachaturvedi/|archive-date=9 October 2015|access-date=26 January 2016}}&lt;/ref&gt; ''[[डेली न्यूझ अँड अ‍ॅनालिसिस]]''&lt;ref name=&quot;DNA&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.dnaindia.com/columns/priyanka-chaturvedi|title=Priyanka Chaturvedi – DNA|year=2013|publisher=Daily News and Analysis|access-date=30 September 2013}}&lt;/ref&gt; आणि [[फर्स्टपोस्ट]] या स्तंभलेखकही राहिल्या आहेत .&lt;ref name=&quot;FirstPost&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://orak-www.firstpost.com/author/priyanka_chaturvedi|title=Latest News from Author Priyanka Chaturvedi|year=2013|publisher=[[First Post (India)]]|access-date=30 September 2013|archive-date=2021-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203054903/http://orak-www.firstpost.com/author/priyanka_chaturvedi|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; दोन स्वयंसेवी संस्थांची विश्वस्त म्हणून त्या मुलांचे शिक्षण, महिला सशक्तीकरण आणि आरोग्यास प्रोत्साहन देण्याचे काम करतात. त्या पुस्तक समीक्षा ब्लॉग देखील चालवतात जो भारतातील पुस्तकांवरील पहिल्या दहा वेबलॉगांपैकी एक आहे.&lt;ref name=&quot;btoi&quot;&gt;[http://blogs.timesofindia.indiatimes.com/priyanka-chaturvedi-blog/people-in-villages-small-towns-worst-hit-by-bjps-demonetisation-move/ About Priyanka Chaturvedi]&lt;/ref&gt;

== धारण केलेली पदे ==
* २०१९ : [[शिवसेना|शिवसेनेच्या]] उपनेत्या म्हणून नियुक्त&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://indianexpress.com/elections/lok-sabha-elections-mumbai-priyanka-chaturvedi-appointed-as-deputy-leader-of-shiv-sena-5698582/|title=Priyanka Chaturvedi appointed as deputy leader of Shiv Sena}}&lt;/ref&gt;
* २०२०: महाराष्ट्रातून [[संसद सदस्य, राज्यसभा|राज्यसभेच्या सदस्या]] म्हणून निवडल्या गेल्या&lt;ref name=&quot;RajyaSabha&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.firstpost.com/politics/rajya-sabha-polls-sharad-pawar-ramdas-athawale-and-several-others-win-unopposed-rajasthan-set-for-tough-fight-for-3-seats-8165011.html|title=Rajya Sabha: Priyanka Chaturvedi, Sharad, Pawar, Ramdas Athawale win unopposed from Maharashtra}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{Refs|&lt;ref name='ToI1'&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/elections/news/spokesperson-priyanka-chaturvedi-quits-congress/articleshow/68950861.cms Priyanka Chaturvedi quits Congress, joins Shiv Sena]&lt;/ref&gt;}}

{{DEFAULTSORT:चतुर्वेदी, प्रियंका}}
[[वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>c7yzhslqhj8dwjd7jawvxs47v67u6yi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>निकमवाडी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>277116</id>
    <revision>
      <id>2690870</id>
      <parentid>2661735</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:25:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36229-38</username>
        <id>184546</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;देशसेवा, शिक्षण, कृषी आणि छोट्या-मोठ्या बंगल्यांनी समृद्ध असे आदर्श गाव.&quot;</comment>
      <origin>2690870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3775" sha1="qvasd4d253y3y7y87jx7fahzre1e1uy" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''निकमवाडी'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= वाई
| जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/११
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''निकमवाडी''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[वाई|वाई तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.येथील वातावरण उष्णकटिबंधीय प्रकारचे आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ८९० मिलीमीटर आहे. हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २३ अंश सेल्सियस आहे.हिवाळ्यात तापमान १५ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३५ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.

== लोकजीवन -&quot;देशसेवा, शिक्षण, कृषी आणि छोट्या-मोठ्या बंगल्यांनी समृद्ध असे आदर्श गाव.&quot; ==

==प्रेक्षणीय स्थळे - ==
==नागरी सुविधा==
==जवळपासची गावे==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:वाई तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>qvasd4d253y3y7y87jx7fahzre1e1uy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690871</id>
      <parentid>2690870</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:27:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36229-38</username>
        <id>184546</id>
      </contributor>
      <comment>/* प्रेक्षणीय स्थळे - */ मारुती ते काशीविश्वेश्वर, मरीआई-लक्ष्मीच्या सान्निध्यात फुललेले शिक्षण आणि फुलांचे गाव.</comment>
      <origin>2690871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4015" sha1="syp0c6dsnjpaj2lhsrknnxdsa2tmqs2" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''निकमवाडी'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= वाई
| जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/११
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''निकमवाडी''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[वाई|वाई तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.येथील वातावरण उष्णकटिबंधीय प्रकारचे आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ८९० मिलीमीटर आहे. हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २३ अंश सेल्सियस आहे.हिवाळ्यात तापमान १५ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३५ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.

== लोकजीवन -&quot;देशसेवा, शिक्षण, कृषी आणि छोट्या-मोठ्या बंगल्यांनी समृद्ध असे आदर्श गाव.&quot; ==

== प्रेक्षणीय स्थळे - मारुती ते काशीविश्वेश्वर, मरीआई-लक्ष्मीच्या सान्निध्यात फुललेले शिक्षण आणि फुलांचे गाव. ==

==नागरी सुविधा==
==जवळपासची गावे==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:वाई तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>syp0c6dsnjpaj2lhsrknnxdsa2tmqs2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690872</id>
      <parentid>2690871</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:28:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36229-38</username>
        <id>184546</id>
      </contributor>
      <comment>/* नागरी सुविधा */ रस्ते, शाळा, पूल</comment>
      <origin>2690872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4061" sha1="p7bqrxky7m0ydkeh9x5ejb9wgo021la" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''निकमवाडी'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= वाई
| जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/११
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''निकमवाडी''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[वाई|वाई तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.येथील वातावरण उष्णकटिबंधीय प्रकारचे आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ८९० मिलीमीटर आहे. हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २३ अंश सेल्सियस आहे.हिवाळ्यात तापमान १५ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३५ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.

== लोकजीवन -&quot;देशसेवा, शिक्षण, कृषी आणि छोट्या-मोठ्या बंगल्यांनी समृद्ध असे आदर्श गाव.&quot; ==

== प्रेक्षणीय स्थळे - मारुती ते काशीविश्वेश्वर, मरीआई-लक्ष्मीच्या सान्निध्यात फुललेले शिक्षण आणि फुलांचे गाव. ==

== नागरी सुविधा - रस्ते, शाळा, पूल ==

==जवळपासची गावे==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:वाई तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>p7bqrxky7m0ydkeh9x5ejb9wgo021la</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690873</id>
      <parentid>2690872</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:29:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36229-38</username>
        <id>184546</id>
      </contributor>
      <comment>/* जवळपासची गावे */ जांब, किकली, मर्ढे, गोवे</comment>
      <origin>2690873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4127" sha1="5vsbgyjkdx4ctwmjnm725yljags2cz6" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''निकमवाडी'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= वाई
| जिल्हा = [[सातारा जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड=| एसटीडी_कोड = 
| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/११
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''निकमवाडी''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[वाई|वाई तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे.येथील वातावरण उष्णकटिबंधीय प्रकारचे आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ८९० मिलीमीटर आहे. हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २३ अंश सेल्सियस आहे.हिवाळ्यात तापमान १५ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३५ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते.

== लोकजीवन -&quot;देशसेवा, शिक्षण, कृषी आणि छोट्या-मोठ्या बंगल्यांनी समृद्ध असे आदर्श गाव.&quot; ==

== प्रेक्षणीय स्थळे - मारुती ते काशीविश्वेश्वर, मरीआई-लक्ष्मीच्या सान्निध्यात फुललेले शिक्षण आणि फुलांचे गाव. ==

== नागरी सुविधा - रस्ते, शाळा, पूल ==

== जवळपासची गावे - जांब, किकली, मर्ढे, गोवे ==

==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:वाई तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>5vsbgyjkdx4ctwmjnm725yljags2cz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285683</id>
    <revision>
      <id>2690888</id>
      <parentid>2508039</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:43:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36365-38</username>
        <id>184547</id>
      </contributor>
      <origin>2690888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22328" sha1="7azc07umcl9fnbsygj3kc5z9ng92tuh" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = 
| निर्मिती संस्था = [[झी स्टुडिओज]]
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = [[मृण्मयी देशपांडे]], [[पल्लवी जोशी]]
| पंच  = [[सुरेश वाडकर]], [[अवधूत गुप्ते]], [[सलील कुलकर्णी]], [[वैशाली माडे]], [[वैशाली सामंत]]
| कलाकार = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = २४९
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = 
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = 
* सोमवार आणि मंगळवार रात्री ९.३० वाजता
* बुधवार ते शनिवार रात्री ९ वाजता
| वाहिनी = [[झी मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग =
| प्रथम प्रसारण = ७ जुलै २००८
| शेवटचे प्रसारण = २५ नोव्हेंबर २०२३
| आधी = [[नवा गडी नवं राज्य]]
| नंतर = [[सातव्या मुलीची सातवी मुलगी]]
| सारखे = [[सा रे ग म प (कार्यक्रम)|सा रे ग म प]]
}}

'''सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स''' हा [[झी मराठी]]वर प्रसारित होणाऱ्या [[सा रे ग म प (कार्यक्रम)|सा रे ग म प]] कार्यक्रमाचे लोकप्रिय पर्व आहे.

== पाहुणे ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! दिनांक !! कलाकार !! औचित्य
|-
| २९-३१ जुलै २०२१
| सा रे ग म प जुन्या पर्वांचे स्पर्धक
| [[मैत्री दिन]]
|-
| १९-२१ ऑगस्ट २०२१
| संतोष चौधरी
| [[श्रावण पौर्णिमा]]
|-
| २६-२८ ऑगस्ट २०२१
| [[नितीश भारद्वाज]], [[वैशाली सामंत]]
| [[कृष्ण जन्माष्टमी]]
|-
| २-४ सप्टेंबर २०२१
| [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी]], [[किशोरी शहाणे]]
| 
|-
| ९-११ सप्टेंबर २०२१
| [[स्वप्नील बांदोडकर]], [[पल्लवी जोशी]]
| [[गणेश चतुर्थी]]
|-
| १६-१८ सप्टेंबर २०२१
| [[रवी जाधव]], [[नागराज मंजुळे]]
| [[अजय-अतुल]]
|-
| २३-२५ सप्टेंबर २०२१
| [[सिद्धार्थ जाधव]], अमित राज
|
|-
| ३० सप्टेंबर-२ ऑक्टोबर २०२१
| [[मोहन जोशी]], [[आदिनाथ कोठारे]]
|
|-
| ७-९ ऑक्टोबर २०२१
| [[सुबोध भावे]], कृष्णा मुसळे
| [[लावणी]]
|-
| १४-१६ ऑक्टोबर २०२१
| [[अलका कुबल]], [[राहीबाई पोपेरे]]
| [[शारदीय नवरात्र]]
|-
| २१-२३ ऑक्टोबर २०२१
| [[रामदास पाध्ये]], [[उत्तरा केळकर]]
| हिंदी गाणी
|-
| २८-३० ऑक्टोबर २०२१
| [[सलील कुलकर्णी]], [[सुदेश भोसले]]
|
|-
| ४-६ नोव्हेंबर २०२१
| [[उज्ज्वल निकम]], महालक्ष्मी अय्यर
| [[दिवाळी]]
|-
| ११-१३ नोव्हेंबर २०२१
| [[उषा मंगेशकर]], केदार परुळेकर
| [[बाल दिन]]
|-
| १८-२० नोव्हेंबर २०२१
| [[संजय जाधव]], [[कौशल इनामदार]]
|
|-
| २५-२७ नोव्हेंबर २०२१
| सा रे ग म प जुन्या पर्वांचे विजेते
|
|-
| २३-२५ ऑगस्ट २०२३
| [[फुलवा खामकर]], [[सोनाली मनोहर कुलकर्णी]]
|
|-
| ३० ऑगस्ट-१ सप्टेंबर २०२३
| ऋषिकेश शेलार, [[कविता लाड-मेढेकर]], [[शिवानी रांगोळे]]
| अक्षरा-अधिपती साखरपुडा
|-
| १३-१५ सप्टेंबर २०२३
| [[अशोक सराफ]]
|
|-
| २०-२२ सप्टेंबर २०२३
| [[राहुल देशपांडे]], [[अमृता खानविलकर]]
| [[गणेश चतुर्थी]]
|}

== पर्व ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! प्रसारित दिनांक !! वार !! अंतिम दिनांक
|-
| ७ जुलै २००८
| सोम-मंगळ
| ८ फेब्रुवारी २००९
|-
| २ ऑगस्ट २०१०
| बुध-गुरु
| ९ जानेवारी २०११
|-
| २४ जून २०२१
| गुरु-शनि
| १२ डिसेंबर २०२१
|-
| ९ ऑगस्ट २०२३
| बुध-शनि
| २५ नोव्हेंबर २०२३
|}

== टीआरपी ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | आठवडा
! rowspan=&quot;2&quot; | वर्ष
! rowspan=&quot;2&quot; | TAM TVT
! colspan=&quot;2&quot; | क्रमांक
! rowspan=&quot;2&quot; | संदर्भ
|-
! महाराष्ट्र/गोवा
! भारत
|-
|आठवडा ३९
|२००८
|०.८५
|१
|८८
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 21/09/2008 to 27/09/2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081016221537/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=21/09/2008&amp;endperiod=27/09/2008|archive-date=2008-10-16|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=21/09/2008&amp;endperiod=27/09/2008}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा ४५
|२००८
|१.०२
|१
|६७
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 02/11/2008 to 08/11/2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081202064723/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=02/11/2008&amp;endperiod=08/11/2008|archive-date=2008-12-02|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=02/11/2008&amp;endperiod=08/11/2008}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा ४६
|२००८
|१.२४
|१
|३१
|
|-
|आठवडा ४७
|२००८
|१.१५
|१
|२९
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 16/11/2008 to 22/11/2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081208092225/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=16/11/2008&amp;endperiod=22/11/2008|archive-date=2008-12-08|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=16/11/2008&amp;endperiod=22/11/2008}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा ५०
|२००८
|१.३३
|१
|४५
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 07/12/2008 to 13/12/2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081231234041/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=07/12/2008&amp;endperiod=13/12/2008|archive-date=2008-12-31|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=07/12/2008&amp;endperiod=13/12/2008}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा ५१
|२००८
|१.४६
|१
|३५
|
|-
|आठवडा १
|२००९
|१.५५
|१
|३३
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 04/01/2009 to 10/01/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122201135/http://www.indiantelevision.com:80/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee+Marathi&amp;startperiod=04/01/2009&amp;endperiod=10/01/2009|archive-date=2009-01-22|url=http://www.indiantelevision.com:80/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee+Marathi&amp;startperiod=04/01/2009&amp;endperiod=10/01/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा २
|२००९
|१.५३
|१
|३३
|
|-
|आठवडा ३
|२००९
|२.०
|१
|१९
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 18/01/2009 to 24/01/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090208173523/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=18/01/2009&amp;endperiod=24/01/2009|archive-date=2009-02-08|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=18/01/2009&amp;endperiod=24/01/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा ५
|२००९
|२.१
|१
|२०
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 01/02/2009 to 07/02/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226010253/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=01/02/2009&amp;endperiod=07/02/2009|archive-date=2009-02-26|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=01/02/2009&amp;endperiod=07/02/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|८ फेब्रुवारी २००९
|महाअंतिम सोहळा
|२.६६
|१
|१०
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 08/02/2009 to 14/02/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307013359/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=08/02/2009&amp;endperiod=14/02/2009|archive-date=2009-03-07|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=08/02/2009&amp;endperiod=14/02/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा ३१
|२०१०
|०.८८
|१
|७०
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 01/08/2010 to 07/08/2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100825214347/http://www.indiantelevision.com:80/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee+Marathi&amp;startperiod=01/08/2010&amp;endperiod=07/08/2010|archive-date=2010-08-25|url=http://www.indiantelevision.com:80/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee+Marathi&amp;startperiod=01/08/2010&amp;endperiod=07/08/2010}}&lt;/ref&gt;
|-
|९ जानेवारी २०११
|महाअंतिम सोहळा
|०.८३
|१
|८८
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 09/01/2011 to 15/01/2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110201032241/http://www.indiantelevision.com:80/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee+Marathi&amp;startperiod=09/01/2011&amp;endperiod=15/01/2011|archive-date=2011-02-01|url=http://www.indiantelevision.com:80/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee+Marathi&amp;startperiod=09/01/2011&amp;endperiod=15/01/2011}}&lt;/ref&gt;
|}

== विशेष भाग ==
# पूर्ण होणार छोट्यांचं मोठ्ठं स्वप्न. (२४-२६ जून २०२१)
# लिटील चॅम्प्सच्या सुरांनी सजणार जागर लोकसंगीताचा. (१ जुलै २०२१)
# अस्सल मातीतल्या गाण्यांनी लिटील चॅम्प्स घेणार मनाचा ठाव. (२-३ जुलै २०२१)
# लिटील चॅम्प्सच्या मंचावर होणार छोट्यांच्या सप्तरंगी सुरांचा पाऊस. (८ जुलै २०२१)
# ढग्गोबाईंना भेटायला लिटील चॅम्प्सची ट्रीप. (९ जुलै २०२१)
# लिटील चॅम्प्सच्या वर्गात घेतलीये भोलानाथनं एंट्री. (१० जुलै २०२१)
# लिटील चॅम्प्सची वारी निघालीयेेे पांडुरंगाच्या दर्शनाला. (१५ जुलै २०२१)
# छोट्यांच्या सुरांनी रंगलंय वारीचं रिंगण. (१६ जुलै २०२१)
# झिम्मा-फुगडी घालत रंगलीये छोट्यांची पंढरीची वारी. (१७ जुलै २०२१)
# लिटील चॅम्प्स साजरी करणार म्युझिकल गुरुपौर्णिमा. (२२ जुलै २०२१)
# अजरामर गीतांनी फुलणार लिटील चॅम्प्सची गुरुपौर्णिमा. (२३-२४ जुलै २०२१)
# स्वराच्या गाण्यावर जयने धरलाय ताल. (२९ जुलै २०२१)
# रीत घेणार लिटील चॅम्प [[आर्या आंबेकर|आर्याचा]] फ्रेंडशिप क्लास. (३०-३१ जुलै २०२१)
# जासूस गौरी गोसावीची लिटील चॅम्प्स करणार पोलखोल. (१ ऑगस्ट २०२१)
# छोट्यांच्या गाण्यांनी बहरणार मराठी संगीताचा सुवर्णकाळ. (५ ऑगस्ट २०२१)
# रागिणीच्या गाण्यावर [[मृण्मयी देशपांडे|मृण्मयी]] धरणार ताल. (६-७ ऑगस्ट २०२१)
# लिटील चॅम्प्सच्या मथुरेत येणार महाभारतातील श्रीकृष्ण. (२६ ऑगस्ट २०२१)
# श्रीकृष्ण जन्माष्टमीला दिसणार छोट्यांच्या कृष्णलीला. (२७ ऑगस्ट २०२१)
# छोट्यांच्या जगात रमलाय महाभारतातील कृष्ण. (२८ ऑगस्ट २०२१)
# सारेगमपच्या मंचावर अवतरणार महाराष्ट्राच्या लाडक्या अप्सरा. (२-४ सप्टेंबर २०२१)
# [[टाइमपास ३]] आणि सैराट २ साठी [[रवी जाधव|रवीदादा]] आणि [[नागराज मंजुळे|नागराजला]] मिळणार नवीन प्राजू आणि आर्ची. (१६-१८ सप्टेंबर २०२१)
# [[सिद्धार्थ जाधव|सिद्धूदादाच्या]] एनर्जीने लिटील चॅम्प्स झालेत फुल्ल चार्ज. (२३-२५ सप्टेंबर २०२१)
# छोट्यांसोबत धमाल करायला आलाय कोठारेंचा छकुला. (३० सप्टेंबर-२ ऑक्टोबर २०२१)
# लिटील चॅम्प्सच्या मंचावर रंगणार सुरांचा खटला. (४-६ नोव्हेंबर २०२१)
# स्वरगंधर्व मंगेशकरांच्या गीतांनी नटलाय लिटील चॅम्प्सचा मंच. (११ नोव्हेंबर २०२१)
# लिटील चॅम्प्सना मिळाली [[उषा मंगेशकर|उषाताईंची]] शाबासकी. (१२ नोव्हेंबर २०२१)
# मेंटलिस्ट केदार करणार पंचरत्नांची पोलखोल. (१३ नोव्हेंबर २०२१)
# लिटील चॅम्प्स घेणार [[संजय जाधव|संजयदादांकडून]] ॲक्टिंगचे धडे. (१८-२० नोव्हेंबर २०२१)
# लिटील चॅम्प्सकडे आहे एक खास सरप्राइज. (२५ नोव्हेंबर २०२१)
# स्वरा आणि रीत, कोण पोहोचणार महाअंतिम सोहळ्यात? (२६-२७ नोव्हेंबर २०२१)
# सुरांचा महाअंतिम सोहळा रंगणार, कोण होणार महाराष्ट्राचा लिटील चॅम्प्स? (५ डिसेंबर २०२१)
# प्रवास सप्तसुरांच्या स्वप्नपूर्तीचा, उत्सव छोट्यांच्या मोठ्या स्वप्नांचा. (१२ डिसेंबर २०२१)
# छोटे दोस्तहो, सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स पुन्हा येतंय. (९-१२ ऑगस्ट २०२३)
# सुरांना मिळणार तालाची साथ, सच्च्या सुरांना मार्गदर्शन करणार अनुभवी आवाज, सारेगमपच्या मंचावर घडणार काही खास, आता वाहणार सप्तसुरांचे वारे, गाणे असे की एकत्र येतील सारे. (१६-१९ ऑगस्ट २०२३)
# महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातून शोधून आणतोय अनमोल आवाज. (२३-२६ ऑगस्ट २०२३)
# शुभारंभ सुरांचा, उत्सव संगीताचा‌. (३०-३१ ऑगस्ट २०२३)
# सुरांच्या मैफिलीची मजा वाढवायला अभिनय सम्राट [[अशोक सराफ]] येणार. (१-२ सप्टेंबर २०२३)
# लिटील चॅम्प्ससोबत मंच गाजवायला येणार त्यांचे आई-बाबा, फॅमिली स्पेशल. (६-९ सप्टेंबर २०२३)
# व्हायरल गाण्याची कमाल, लिटील चॅम्प्सची धमाल. (१३-१६ सप्टेंबर २०२३)
# सुरांची अद्भुत जुगलबंदी. (२०-२३ सप्टेंबर २०२३)
# आता सुरांची मैफल दीड तास रंगणार. (२७-३० सप्टेंबर २०२३)
# सुरांच्या मंचावर अवतरणार आठवणीतले तारे. (४-७ ऑक्टोबर २०२३)
# अतूट दोस्तीला संगीताची गुंफण. (११-१४ ऑक्टोबर २०२३)
# [[सुरेश वाडकर|सुरेशजींनी]] का दिली स्टँडिंग ओव्हेशन? (१८-२१ ऑक्टोबर २०२३)
# 'सा रे ग म प'च्या मंचावर अंबाबाईचा गोंधळ. (२५-२८ ऑक्टोबर २०२३)
# हास्यसुराचा डबल धमाका होणार, [[चला हवा येऊ द्या]] आणि सा रे ग म प एकाच मंचावर येणार. (१-५ नोव्हेंबर २०२३)
# कोण ठरणार लिटील चॅम्प, कोण मिळवणार हा मान? (२५ नोव्हेंबर २०२३)

== पुरस्कार ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]
!वर्ष
!पुरस्कार
!कलाकार
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|२००९
|''सर्वोत्कृष्ट कथाबाह्य कार्यक्रम''
|
|-
|''सर्वोत्कृष्ट परीक्षक''
|[[अवधूत गुप्ते]]
|-
|''सर्वोत्कृष्ट सूत्रसंचालक''
|[[पल्लवी जोशी]]
|-
|''सर्वोत्कृष्ट सोहळा''
|महाअंतिम सोहळा
|-
|२०१०
|''सर्वोत्कृष्ट परीक्षक''
|[[अवधूत गुप्ते]]
|-
|२०२१
|rowspan=&quot;2&quot;|''सर्वोत्कृष्ट सूत्रसंचालक''
|rowspan=&quot;2&quot;|[[मृण्मयी देशपांडे]]
|-
|२०२३
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>7azc07umcl9fnbsygj3kc5z9ng92tuh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>धीरज सेठ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288049</id>
    <revision>
      <id>2690795</id>
      <parentid>2689049</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8754" sha1="6xzvx5loghplzvz9g5p05vwsi1spedi" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
[[लेफ्टनंट जनरल]] '''धीरज सेठ,''' पीव्हीएसएम, यूवायएसएम, एव्हीएसएम हे [[भारतीय सेना|भारतीय लष्करातील]] एक कार्यरत अधिकारी आहेत. ते सध्या लष्कर उपप्रमुख (४९ वे) म्हणून कार्यरत आहेत.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web |date=1 एप्रिल 2026 |title=LT GEN DHIRAJ SETH ASSUMES APPOINTMENT OF VICE CHIEF OF THE ARMY STAFF |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2247620&amp;reg=3&amp;lang=2 |website=pib.gov.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |date=13 June 2026 |title=Lt Gen Dhiraj Seth appointed as Chief of the Army Staff w.e.f. June 30, 2026 |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2272460&amp;reg=48&amp;lang=2 |website=pib.gov.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Gupta |first=Shishir |date=2026-06-13 |title=Lt General Dhiraj Seth appointed as next Army chief, to assume office on June 30 |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/lt-general-dhiraj-seth-appointed-as-next-army-chief-to-assume-office-on-june-30-101781343580912.html |access-date=2026-06-13 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

यापूर्वी त्यांनी [[दक्षिण कमांड (भारत)|जनरल ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ, दक्षिण कमांड]] म्हणून काम केले होते,&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-07-01 |title=Lt Gen Dhiraj Seth assumes command of Pune-based Southern Army |url=https://indianexpress.com/article/cities/pune/lt-gen-dhiraj-seth-assumes-command-of-pune-based-southern-army-9426241/ |access-date=2024-07-01 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt; त्याआधी ते [[नैऋत्य कमांड (भारत)|जनरल ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ, नैऋत्य कमांड]] पदावर होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-11-01 |title=Lt General Dhiraj Seth takes over as South Western Army chief |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/lt-general-dhiraj-seth-takes-over-as-south-western-army-chief-101698852093671.html |access-date=2024-02-27 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यांनी याआधी जनरल ऑफिसर कमांडिंग, दिल्ली क्षेत्र&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Lt Gen Dhiraj Seth assumed the command of Delhi Area from Lt Gen Vijay Kumar Mishra |url=https://x.com/adgpi/status/1562731618988478464 |access-date=2024-06-07 |website=X (formerly Twitter)}}&lt;/ref&gt; आणि [[२१वी कोर (भारत)|जनरल ऑफिसर कमांडिंग, २१ कॉर्प्स]] म्हणून जबाबदारी सांभाळली होती.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=admin |date=2021-07-31 |title=Army General to Command Corps His Father Led Too |url=https://bharatshakti.in/army-general-to-command-corps-his-father-led-too/ |access-date=2024-02-27 |website=Bharat Shakti |language=en-US}}&lt;/ref&gt; ते [[भारतीय लष्कराच्या चिलखती कोर|भारतीय लष्कराच्या आर्मर्ड कॉर्प्सचे]] 'कर्नल ऑफ द रेजिमेंट' देखील आहेत.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/2025/268912.pdf |access-date=2026-01-21 |website=egazette.gov.in |publisher=The Gazette of India |page=176}}&lt;/ref&gt;
[[File:LGDS1.jpg|thumb|लेफ्टनंट जनरल धीरज सेठ, दक्षिण सेना कमांडर म्हणून]]

== पद आणि पदोन्नतीचा कालक्रम ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:white&quot;
! पदक !! रँक !! घटक !! रँकची तारीख
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Second Lieutenant of the Indian Army.svg|35px]] || सेकंड लेफ्टनंट || [[भारतीय सेना]]  || २० डिसेंबर १९८६&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=54  |date=29 October 1988 |url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/1988/O-0635-1988-0044-28046.pdf |publisher=The Gazette of India|pages=}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Lieutenant_of_the_Indian_Army.svg|35px]] || लेफ्टनंट || भारतीय सेना  || २० डिसेंबर १९८८&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=64  |date=8 September 1990 |url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/1990/O-2466-1990-0036-112594.pdf |publisher=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Captain_of_the_Indian_Army.svg|35px]] || कॅप्टन || भारतीय सेना || २० डिसेंबर १९९१&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=56  |date=5 September 1992 |url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/1992/O-0470-1992-0036-18771.pdf |publisher=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Major_of_the_Indian_Army.svg|35px]] || मेजर || भारतीय सेना || २० डिसेंबर १९९७&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=7  |date=18 April 1998 |url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/1998/O-0154-1998-0016-5115.pdf |publisher=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Lieutenant_Colonel_of_the_Indian_Army.svg|35px]] || लेफ्टनंट कर्नल || भारतीय सेना || १६ डिसेंबर २००४&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=1359  |date=6 August 2005 |url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/2005/W_32_2012_130.pdf |publisher=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Colonel_of_the_Indian_Army.svg|35px]] || कर्नल || भारतीय सेना || १ मे २००७&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=1388  |date=15 August 2009 |url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/2009/W_33_2010_011.pdf |publisher=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Brigadier_of_the_Indian_Army.svg|35px]]  || ब्रिगेडियर || भारतीय सेना ||  २४ मे २०१३ (कार्यकारी)
९ सप्टेंबर २०१३ (पूर्णवेळ, २४ जून २०११ पासून वरिष्ठतेसह)&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=2140  |date=15 August 2015 |url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/2015/165120.pdf |publisher=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Major_General_of_the_Indian_Army.svg|35px]] || मेजर जनरल || भारतीय सेना || १ डिसेंबर २०१८ (१ फेब्रुवारी २०१७ पासून वरिष्ठतेसह)&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=2963  |date=25 December 2021 |url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/2021/232121.pdf |publisher=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;center&quot; |[[File:Lieutenant_General_of_the_Indian_Army.svg|35px]]  || लेफ्टनंट जनरल || भारतीय सेना || ३१ जानेवारी २०२१&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch) |page=4805  |date=29 November 2025 |url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/2025/268086.pdf |publisher=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; |[[File:General_of_the_Indian_Army.svg|89x89px]]
| जनरल (लष्कर प्रमुख)
| भारतीय सेना
|३० जून २०२६&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:सेठ, धीरज}}
[[वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:अति विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:उत्तम युद्ध सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]</text>
      <sha1>6xzvx5loghplzvz9g5p05vwsi1spedi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:विकिडाटा माहितीचौकट</title>
    <ns>10</ns>
    <id>289321</id>
    <redirect title="साचा:Databox" />
    <revision>
      <id>2690757</id>
      <parentid>1940055</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:43:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>9929</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Fixing double redirect from [[साचा:विकिडेटा माहितीचौकट]] to [[साचा:Databox]]</comment>
      <origin>2690757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="0kzwl2ljifgnjzzyk3z6ugxs2xazf7h" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[साचा:Databox]]</text>
      <sha1>0kzwl2ljifgnjzzyk3z6ugxs2xazf7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भारतीय युवा काँग्रेस</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297140</id>
    <revision>
      <id>2690674</id>
      <parentid>2686281</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T14:34:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khirid Harshad</username>
        <id>138639</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2114" sha1="rpynwrkr1edx6bghe0zfxrs5kfsyb2t" xml:space="preserve">[[चित्र:Indian_Youth_Congress_Logo.jpg|इवलेसे|लोगो]]
'''भारतीय युवा काँग्रेस''' ही [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्ष|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाची]] युवा शाखा आहे. भारतीय युवा काँग्रेस हा काँग्रेसचा एक विभाग होता जो १९४७ मध्ये [[भारताची फाळणी|भारताच्या फाळणीनंतर]] १९६० पर्यंत होता.

पंतप्रधान असताना [[इंदिरा गांधी]] यांनी युवा काँग्रेसला सामाजिक कार्य करणे आणि उजव्या विचारसरणीच्या पक्षांविरुद्ध वाद घालण्याच्या उद्देशाने काँग्रेस पक्षाची आघाडीची संघटना म्हणून स्थापन करून एक नवीन आयाम दिला. प्रिया रंजन दासमुंसी या भारतीय युवा काँग्रेसच्या पहिल्या निर्वाचित अध्यक्ष होत्या; नंतर ते भारतीय मंत्रिमंडळात माहिती आणि प्रसारणमंत्री तसेच संसदीय कामकाज मंत्री झाले. [[नारायण दत्त तिवारी]] हे पहिले अध्यक्ष होते. [[जितिन प्रसाद]] हेही भारतीय युवा काँग्रेसचे अध्यक्ष राहिले आहेत.

[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|युवा काँग्रेस]]</text>
      <sha1>rpynwrkr1edx6bghe0zfxrs5kfsyb2t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>315645</id>
    <revision>
      <id>2690652</id>
      <parentid>2690616</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:14:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-24679-89|~2026-24679-89]] ([[User talk:~2026-24679-89|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:~2025-39107-21|~2025-39107-21]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2646582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13619" sha1="098ulmaxzphxy6wk7x3txj7lmsbuvet" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय राजकीय पक्ष
|पक्ष_नाव = शिवसेना&lt;br&gt;(उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)
|colorcode       = 
|पार्टी_लेखशीर्षक    = SHS (UBT)
|विभाजित = [[शिवसेना]]
|पक्षाध्यक्ष       = [[उद्धव बाळासाहेब ठाकरे]]
|सचिव=[[अनिल देसाई]], [[विनायक राऊत]], मिलिंद नार्वेकर
|लोकसभा_पक्षनेता = [[अरविंद सावंत]]
|राज्यसभा_पक्षनेता=[[संजय राऊत]]
|स्थापना      = {{Start date and age|df=yes|p=y|2022|10|10}} (ECI च्या आदेशाने)
|संस्थापक         =[[उद्धव ठाकरे]] 
|split          = [[शिवसेना]]
|राजकीय_तत्त्वे      = {{nowrap|महाराष्ट्रवाद,ज्वलंत हिंदुत्व, मराठी अस्मिता}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt; {{nowrap|हिंदू राष्ट्रवाद}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt;
|position = 
|eci             = Registered
| युती =  [[महाविकास आघाडी]] {{!}} शिवयुती - [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]]
|लोकसभा_पक्षबळ  = {{Composition bar|09|543|hex=#FF5E00}}
|राज्यसभा_पक्षबळ  = {{Composition bar|03|245|hex=#FF5E00}}
| state_seats_name  = [[आमदार]]
|राज्यविधानसभा_पक्षबळ = {{Composition bar|19|288|hex=#FF5E00}}
| state2_seats_name  = [[Maharashtra Legislative Council]]
|state2_seats = {{Composition bar|10|78|hex=#FF5E00}}
| पक्ष_चिन्ह = SS(UBT) flag.png
| पक्ष_चिन्ह२=IMG Shiv Sena Uddhav Balasaheb Thackeray.jpg
}}

'''शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)'''&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/politics/ec-allots-balasahebchi-shiv-sena-as-new-name-for-shinde-led-faction-mashaal-poll-symbol-for-uddhav-camp-6137785.html|title=Team Eknath Shinde Now 'Balasahebanchi Shiv Sena', 'Mashaal' Poll Symbol for Uddhav Camp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/india/ec-allots-mashaal-as-election-symbol-to-uddhav-thackeray-led-shiv-sena-faction-eknath-shinde-camp-asked-to-give-more-options-2520280.html/amp|title=Thackeray-led Sena gets 'mashaal' as election symbol; Shinde camp asked to give fresh list}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhaskar.com/national/news/the-mace-mark-sought-was-not-found-shiv-sena-uddhav-balasaheb-thackeray-name-and-torch-mark-to-uddhav-faction-130422442.html|title=शिंदे-उद्धव गुटों को नए नाम अलॉट, निशान एक को: एकनाथ को गदा देने से EC का इनकार; ठाकरे को मशाल सिंबल मिला|date=10 October 2022}}&lt;/ref&gt; हा महाराष्ट्रातील एक [[राजकीय पक्ष]] असून तो [[उद्धव ठाकरे|उद्धव बाळासाहेब ठाकरे]] यांच्या नेतृत्वाखाली २०२२ मध्ये निवडणूक आयोगामुळे स्थापन झालेला आहे. या पक्षाला [[भारतीय निवडणूक आयोग|निवडणूक आयोगाने]] मुख्य [[शिवसेना|शिवसेनेपासून]] वेगळे असे नवे [[प्रतीक|चिन्ह]] दिले होते, कारण इ.स. २०२२ च्या महाराष्ट्रातील राजकीय संकटाचा परिणाम म्हणून मुख्य [[शिवसेना|शिवसेनेत]] दुफळी निर्माण झाली होती, त्यामुळे तात्पुरता मुख्य '''शिवसेना''' पक्ष आणि '''धनुष्यबाण''' हे बोधचिन्ह गोठवून दोन गटांचे दोन स्वतंत्र पक्ष निर्माण करण्यात आले होते, पैकी दुसरा पक्ष  [[बाळासाहेबांची शिवसेना]] हा होय.

==पक्षनेते==

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;text-align: center;  border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big&quot;
!अ. क्र.
! नाव
! छायाचित्र
! पदनाम
|-
! १
| '''[[उद्धव ठाकरे]]'''
|[[चित्र:The_Chief_Minister_of_Maharashtra,_Shri_Uddhav_Thackeray_calling_on_the_Prime_Minister,_Shri_Narendra_Modi,_in_New_Delhi_on_February_21,_2020_(Uddhav_Thackeray)_(cropped).jpg|109x109अंश]]
| '''शिवसेना पक्ष-प्रमुख'''&lt;br /&gt; [[महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री]]
|-
! २
| '''[[अरविंद सावंत]]'''
|
| गटनेते, [[लोकसभा]]
|-
! ३
| '''[[संजय राऊत]]'''
|[[चित्र:Bappa_Lahiri,_Bappi_Lahiri,_Swapna_Patker,_Sanjay_Raut_(cropped).jpg|88x88अंश]]
| गटनेते, [[राज्यसभा]]
|-
! ४
| '''[[अजय चौधरी]]'''
| 
| नेते, [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
|-
! ५
| '''[[आदित्य ठाकरे]]'''
|[[चित्र:Shri Aaditya Thackeray - 2020 (cropped).jpg|128x128अंश]]
| माजी कॅबिनेट मंत्री, [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र सरकार]] तथा विधिमंडळ पक्षनेते
|-
! ६
| '''[[भास्कर जाधव]]'''
|
| गटनेते, [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
|-
| ७
| '''[[विनायक राऊत]]'''
|
| नेते, [[लोकसभा]]
|-
! ८
| '''अंबादास दानवे'''
|
| मा.विरोधी पक्षनेते, [[महाराष्ट्र विधान परिषद]]
|-
|}


===राज्यसभा सदस्य===

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big&quot;
! अ. क्र.
! नाव
! नेमणुकीची तारीख
! सेवानिवृत्तीची तारीख
|-
! १
| [[संजय राऊत]]
| ०५ जुलै २०२२
| ०४ जुलै २०२८
|-
! २
| [[प्रियंका चतुर्वेदी]]
| ०३ एप्रिल २०२०
| ०२ एप्रिल २०२६
|-
|}

===लोकसभा खासदार===
सर्वांची निशाणी- '''मशाल'''

# [[अरविंद सावंत]], गटनेते-लोकसभा
# [[अनिल देसाई]], माजी राज्यसभा सदस्य
# [[ओमराजे निंबाळकर]], [[धाराशिव]]
# बंडू जाधव, [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]]
# नागेश शिंदे (आष्टीकर), [[हिंगोली]]  
# [[संजय दिना पाटील]]
# संजय देशमुख, ([[यवतमाळ]])
# [[राजाभाऊ वाजे]], [[नाशिक]]
# [[भाऊसाहेब वाकचौरे]], [[शिर्डी]]

==पक्ष-चिन्ह वाद ==

# शिवसेनेत फूट पडल्यानंतर निवडणूक आयोगाने तात्पुरत्या स्वरूपात उद्धव ठाकरे गटाला [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] हे नवीन नांव आणि निवडणूक चिन्ह म्हणून ''मशाल'' (Flaming torch) दिले होते, ज्यावर [[समता पक्ष]]च्या शीर्ष नेतृत्वाने आपले मूळ चिन्ह असल्याचा दावा केला आहे.
# समता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष [[उदय मंडल]] यांनी मशाल चिन्हासाठी दिल्ली उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती, परंतु तिथे याचिका फेटाळली गेली.
#  तद्नंतर हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात गेले, परंतु धगधगती '''मशाल''' हे चिन्ह ठाकरेंनाच मिळाले.
# एसंशिं गटाच्या धनुष्यबाण चिन्हाला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले गेले असून, त्यावर लवकरच निर्णय अपेक्षित. 

===विधानसभा आमदार (निशाणी-मशाल)===

# [[आदित्य ठाकरे]], विधिमंडळ पक्ष-नेते
# [[भास्कर जाधव]], विधानसभा गटनेते
# वरुण सरदेसाई
# [[हारुण खान]], वर्सोवा
# [[अजय चौधरी]]
# दिलीपराव सोपल, [[बार्शी]]
# [[कैलास घाटगे-पाटील]], धाराशिव
# [[संजय पोतनीस]]
# संजय देरकर, [[वणी]] (जि. यवतमाळ) 
# [[सुनिल राजाराम राऊत]]
# [[सुनिल प्रभु]], [[प्रतोद]]
# [[नितीन देशमुख]], मालेगांव जि. अकोला
# डॉ. [[राहुल पाटील (राजकारणी)|राहुल पाटील]], परभणी 
# [[प्रवीण स्वामी]] (सर),  [[उमरगा]]
# महेश सावंत, माहिम
# गजानन लवाटे, दर्यापूर (जि.अमरावती) 
# मनोज जामसूतकर
# [[अनंत नर|अनंत (बाळा) नर]]
# [[सिद्धार्थ खरात]]

== शिवयुती - (शिवशक्ती) ==

२४ डिसेंबर २०२६ रोजी उद्धव ठाकरे राज ठाकरे यांनी वरळी येथील ब्लू सी हॉटेलमध्ये पत्रकार परिषद घेऊन महानगरपालिका निवडणूक २०२६ च्या पार्श्वभूमीवर [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] आणि [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]] पक्षांची अधिकृत युती जाहीर केली. या युतीला कार्यकर्त्यांनी शिवयुती - शिवशक्ती असे नाव‌ दिले.

=== २०२५-नगरपालिका निवडणूका===

# [[किनवट]] नगरपालिका- नगराध्यक्ष

===२०२६ महानगरपालिका निवडणूका===

# [[परभणी महानगरपालिका]]
# [[चंद्रपूर शहर महानगरपालिका]]
# [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

[[वर्ग:इ.स. २०२२ मध्ये स्थापन झालेले राजकीय पक्ष]]
[[वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष]]
[[वर्ग:शिवसेना]]
[[वर्ग:शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|*]]</text>
      <sha1>098ulmaxzphxy6wk7x3txj7lmsbuvet</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690879</id>
      <parentid>2690652</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:36:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* विधानसभा आमदार (निशाणी-मशाल) */</comment>
      <origin>2690879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13680" sha1="32jbnagkh4ayx2uucicn26i1v3t34d8" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय राजकीय पक्ष
|पक्ष_नाव = शिवसेना&lt;br&gt;(उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)
|colorcode       = 
|पार्टी_लेखशीर्षक    = SHS (UBT)
|विभाजित = [[शिवसेना]]
|पक्षाध्यक्ष       = [[उद्धव बाळासाहेब ठाकरे]]
|सचिव=[[अनिल देसाई]], [[विनायक राऊत]], मिलिंद नार्वेकर
|लोकसभा_पक्षनेता = [[अरविंद सावंत]]
|राज्यसभा_पक्षनेता=[[संजय राऊत]]
|स्थापना      = {{Start date and age|df=yes|p=y|2022|10|10}} (ECI च्या आदेशाने)
|संस्थापक         =[[उद्धव ठाकरे]] 
|split          = [[शिवसेना]]
|राजकीय_तत्त्वे      = {{nowrap|महाराष्ट्रवाद,ज्वलंत हिंदुत्व, मराठी अस्मिता}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt; {{nowrap|हिंदू राष्ट्रवाद}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt;
|position = 
|eci             = Registered
| युती =  [[महाविकास आघाडी]] {{!}} शिवयुती - [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]]
|लोकसभा_पक्षबळ  = {{Composition bar|09|543|hex=#FF5E00}}
|राज्यसभा_पक्षबळ  = {{Composition bar|03|245|hex=#FF5E00}}
| state_seats_name  = [[आमदार]]
|राज्यविधानसभा_पक्षबळ = {{Composition bar|19|288|hex=#FF5E00}}
| state2_seats_name  = [[Maharashtra Legislative Council]]
|state2_seats = {{Composition bar|10|78|hex=#FF5E00}}
| पक्ष_चिन्ह = SS(UBT) flag.png
| पक्ष_चिन्ह२=IMG Shiv Sena Uddhav Balasaheb Thackeray.jpg
}}

'''शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)'''&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/politics/ec-allots-balasahebchi-shiv-sena-as-new-name-for-shinde-led-faction-mashaal-poll-symbol-for-uddhav-camp-6137785.html|title=Team Eknath Shinde Now 'Balasahebanchi Shiv Sena', 'Mashaal' Poll Symbol for Uddhav Camp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/india/ec-allots-mashaal-as-election-symbol-to-uddhav-thackeray-led-shiv-sena-faction-eknath-shinde-camp-asked-to-give-more-options-2520280.html/amp|title=Thackeray-led Sena gets 'mashaal' as election symbol; Shinde camp asked to give fresh list}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhaskar.com/national/news/the-mace-mark-sought-was-not-found-shiv-sena-uddhav-balasaheb-thackeray-name-and-torch-mark-to-uddhav-faction-130422442.html|title=शिंदे-उद्धव गुटों को नए नाम अलॉट, निशान एक को: एकनाथ को गदा देने से EC का इनकार; ठाकरे को मशाल सिंबल मिला|date=10 October 2022}}&lt;/ref&gt; हा महाराष्ट्रातील एक [[राजकीय पक्ष]] असून तो [[उद्धव ठाकरे|उद्धव बाळासाहेब ठाकरे]] यांच्या नेतृत्वाखाली २०२२ मध्ये निवडणूक आयोगामुळे स्थापन झालेला आहे. या पक्षाला [[भारतीय निवडणूक आयोग|निवडणूक आयोगाने]] मुख्य [[शिवसेना|शिवसेनेपासून]] वेगळे असे नवे [[प्रतीक|चिन्ह]] दिले होते, कारण इ.स. २०२२ च्या महाराष्ट्रातील राजकीय संकटाचा परिणाम म्हणून मुख्य [[शिवसेना|शिवसेनेत]] दुफळी निर्माण झाली होती, त्यामुळे तात्पुरता मुख्य '''शिवसेना''' पक्ष आणि '''धनुष्यबाण''' हे बोधचिन्ह गोठवून दोन गटांचे दोन स्वतंत्र पक्ष निर्माण करण्यात आले होते, पैकी दुसरा पक्ष  [[बाळासाहेबांची शिवसेना]] हा होय.

==पक्षनेते==

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;text-align: center;  border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big&quot;
!अ. क्र.
! नाव
! छायाचित्र
! पदनाम
|-
! १
| '''[[उद्धव ठाकरे]]'''
|[[चित्र:The_Chief_Minister_of_Maharashtra,_Shri_Uddhav_Thackeray_calling_on_the_Prime_Minister,_Shri_Narendra_Modi,_in_New_Delhi_on_February_21,_2020_(Uddhav_Thackeray)_(cropped).jpg|109x109अंश]]
| '''शिवसेना पक्ष-प्रमुख'''&lt;br /&gt; [[महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री]]
|-
! २
| '''[[अरविंद सावंत]]'''
|
| गटनेते, [[लोकसभा]]
|-
! ३
| '''[[संजय राऊत]]'''
|[[चित्र:Bappa_Lahiri,_Bappi_Lahiri,_Swapna_Patker,_Sanjay_Raut_(cropped).jpg|88x88अंश]]
| गटनेते, [[राज्यसभा]]
|-
! ४
| '''[[अजय चौधरी]]'''
| 
| नेते, [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
|-
! ५
| '''[[आदित्य ठाकरे]]'''
|[[चित्र:Shri Aaditya Thackeray - 2020 (cropped).jpg|128x128अंश]]
| माजी कॅबिनेट मंत्री, [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र सरकार]] तथा विधिमंडळ पक्षनेते
|-
! ६
| '''[[भास्कर जाधव]]'''
|
| गटनेते, [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
|-
| ७
| '''[[विनायक राऊत]]'''
|
| नेते, [[लोकसभा]]
|-
! ८
| '''अंबादास दानवे'''
|
| मा.विरोधी पक्षनेते, [[महाराष्ट्र विधान परिषद]]
|-
|}


===राज्यसभा सदस्य===

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big&quot;
! अ. क्र.
! नाव
! नेमणुकीची तारीख
! सेवानिवृत्तीची तारीख
|-
! १
| [[संजय राऊत]]
| ०५ जुलै २०२२
| ०४ जुलै २०२८
|-
! २
| [[प्रियंका चतुर्वेदी]]
| ०३ एप्रिल २०२०
| ०२ एप्रिल २०२६
|-
|}

===लोकसभा खासदार===
सर्वांची निशाणी- '''मशाल'''

# [[अरविंद सावंत]], गटनेते-लोकसभा
# [[अनिल देसाई]], माजी राज्यसभा सदस्य
# [[ओमराजे निंबाळकर]], [[धाराशिव]]
# बंडू जाधव, [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]]
# नागेश शिंदे (आष्टीकर), [[हिंगोली]]  
# [[संजय दिना पाटील]]
# संजय देशमुख, ([[यवतमाळ]])
# [[राजाभाऊ वाजे]], [[नाशिक]]
# [[भाऊसाहेब वाकचौरे]], [[शिर्डी]]

==पक्ष-चिन्ह वाद ==

# शिवसेनेत फूट पडल्यानंतर निवडणूक आयोगाने तात्पुरत्या स्वरूपात उद्धव ठाकरे गटाला [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] हे नवीन नांव आणि निवडणूक चिन्ह म्हणून ''मशाल'' (Flaming torch) दिले होते, ज्यावर [[समता पक्ष]]च्या शीर्ष नेतृत्वाने आपले मूळ चिन्ह असल्याचा दावा केला आहे.
# समता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष [[उदय मंडल]] यांनी मशाल चिन्हासाठी दिल्ली उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती, परंतु तिथे याचिका फेटाळली गेली.
#  तद्नंतर हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात गेले, परंतु धगधगती '''मशाल''' हे चिन्ह ठाकरेंनाच मिळाले.
# एसंशिं गटाच्या धनुष्यबाण चिन्हाला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले गेले असून, त्यावर लवकरच निर्णय अपेक्षित. 

===विधानसभा आमदार (निशाणी-मशाल)===

# [[आदित्य ठाकरे]], विधिमंडळ पक्ष-नेते
# [[भास्कर जाधव]], विधानसभा गटनेते
# वरुण सरदेसाई
# [[हारुण खान]], वर्सोवा
# [[अजय चौधरी]]
# दिलीपराव सोपल, [[बार्शी]]
# [[कैलास घाटगे-पाटील]], धाराशिव
# [[संजय पोतनीस]]
# संजय देरकर, [[वणी]] (जि. यवतमाळ) 
# [[सुनिल राजाराम राऊत]]
# [[सुनिल प्रभु]], [[प्रतोद]]
# [[नितीन देशमुख]], मालेगांव जि. अकोला
# डॉ. [[राहुल पाटील (राजकारणी)|राहुल पाटील]], परभणी 
# [[प्रवीण स्वामी]] (सर),  [[उमरगा]]
# महेश सावंत, माहिम
# गजानन लवाटे, दर्यापूर (जि.अमरावती) 
# मनोज जामसूतकर
# [[अनंत नर|अनंत (बाळा) नर]]
# [[सिद्धार्थ खरात]]
# बाबाजी काळे, खेड-आळंदी

== शिवयुती - (शिवशक्ती) ==

२४ डिसेंबर २०२६ रोजी उद्धव ठाकरे राज ठाकरे यांनी वरळी येथील ब्लू सी हॉटेलमध्ये पत्रकार परिषद घेऊन महानगरपालिका निवडणूक २०२६ च्या पार्श्वभूमीवर [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] आणि [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]] पक्षांची अधिकृत युती जाहीर केली. या युतीला कार्यकर्त्यांनी शिवयुती - शिवशक्ती असे नाव‌ दिले.

=== २०२५-नगरपालिका निवडणूका===

# [[किनवट]] नगरपालिका- नगराध्यक्ष

===२०२६ महानगरपालिका निवडणूका===

# [[परभणी महानगरपालिका]]
# [[चंद्रपूर शहर महानगरपालिका]]
# [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

[[वर्ग:इ.स. २०२२ मध्ये स्थापन झालेले राजकीय पक्ष]]
[[वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष]]
[[वर्ग:शिवसेना]]
[[वर्ग:शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|*]]</text>
      <sha1>32jbnagkh4ayx2uucicn26i1v3t34d8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690880</id>
      <parentid>2690879</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13680" sha1="413uk4xyp6xlaj9t73hp4tavy3edmn4" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय राजकीय पक्ष
|पक्ष_नाव = शिवसेना&lt;br&gt;(उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)
|colorcode       = 
|पार्टी_लेखशीर्षक    = SHS (UBT)
|विभाजित = [[शिवसेना]]
|पक्षाध्यक्ष       = [[उद्धव बाळासाहेब ठाकरे]]
|सचिव=[[अनिल देसाई]], [[विनायक राऊत]], मिलिंद नार्वेकर
|लोकसभा_पक्षनेता = [[अरविंद सावंत]]
|राज्यसभा_पक्षनेता=[[संजय राऊत]]
|स्थापना      = {{Start date and age|df=yes|p=y|2022|10|10}} (ECI च्या आदेशाने)
|संस्थापक         =[[उद्धव ठाकरे]] 
|split          = [[शिवसेना]]
|राजकीय_तत्त्वे      = {{nowrap|महाराष्ट्रवाद,ज्वलंत हिंदुत्व, मराठी अस्मिता}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt; {{nowrap|हिंदू राष्ट्रवाद}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt;
|position = 
|eci             = Registered
| युती =  [[महाविकास आघाडी]] {{!}} शिवयुती - [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]]
|लोकसभा_पक्षबळ  = {{Composition bar|09|543|hex=#FF5E00}}
|राज्यसभा_पक्षबळ  = {{Composition bar|03|245|hex=#FF5E00}}
| state_seats_name  = [[आमदार]]
|राज्यविधानसभा_पक्षबळ = {{Composition bar|20|288|hex=#FF5E00}}
| state2_seats_name  = [[Maharashtra Legislative Council]]
|state2_seats = {{Composition bar|10|78|hex=#FF5E00}}
| पक्ष_चिन्ह = SS(UBT) flag.png
| पक्ष_चिन्ह२=IMG Shiv Sena Uddhav Balasaheb Thackeray.jpg
}}

'''शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)'''&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/politics/ec-allots-balasahebchi-shiv-sena-as-new-name-for-shinde-led-faction-mashaal-poll-symbol-for-uddhav-camp-6137785.html|title=Team Eknath Shinde Now 'Balasahebanchi Shiv Sena', 'Mashaal' Poll Symbol for Uddhav Camp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/india/ec-allots-mashaal-as-election-symbol-to-uddhav-thackeray-led-shiv-sena-faction-eknath-shinde-camp-asked-to-give-more-options-2520280.html/amp|title=Thackeray-led Sena gets 'mashaal' as election symbol; Shinde camp asked to give fresh list}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhaskar.com/national/news/the-mace-mark-sought-was-not-found-shiv-sena-uddhav-balasaheb-thackeray-name-and-torch-mark-to-uddhav-faction-130422442.html|title=शिंदे-उद्धव गुटों को नए नाम अलॉट, निशान एक को: एकनाथ को गदा देने से EC का इनकार; ठाकरे को मशाल सिंबल मिला|date=10 October 2022}}&lt;/ref&gt; हा महाराष्ट्रातील एक [[राजकीय पक्ष]] असून तो [[उद्धव ठाकरे|उद्धव बाळासाहेब ठाकरे]] यांच्या नेतृत्वाखाली २०२२ मध्ये निवडणूक आयोगामुळे स्थापन झालेला आहे. या पक्षाला [[भारतीय निवडणूक आयोग|निवडणूक आयोगाने]] मुख्य [[शिवसेना|शिवसेनेपासून]] वेगळे असे नवे [[प्रतीक|चिन्ह]] दिले होते, कारण इ.स. २०२२ च्या महाराष्ट्रातील राजकीय संकटाचा परिणाम म्हणून मुख्य [[शिवसेना|शिवसेनेत]] दुफळी निर्माण झाली होती, त्यामुळे तात्पुरता मुख्य '''शिवसेना''' पक्ष आणि '''धनुष्यबाण''' हे बोधचिन्ह गोठवून दोन गटांचे दोन स्वतंत्र पक्ष निर्माण करण्यात आले होते, पैकी दुसरा पक्ष  [[बाळासाहेबांची शिवसेना]] हा होय.

==पक्षनेते==

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;text-align: center;  border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big&quot;
!अ. क्र.
! नाव
! छायाचित्र
! पदनाम
|-
! १
| '''[[उद्धव ठाकरे]]'''
|[[चित्र:The_Chief_Minister_of_Maharashtra,_Shri_Uddhav_Thackeray_calling_on_the_Prime_Minister,_Shri_Narendra_Modi,_in_New_Delhi_on_February_21,_2020_(Uddhav_Thackeray)_(cropped).jpg|109x109अंश]]
| '''शिवसेना पक्ष-प्रमुख'''&lt;br /&gt; [[महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री]]
|-
! २
| '''[[अरविंद सावंत]]'''
|
| गटनेते, [[लोकसभा]]
|-
! ३
| '''[[संजय राऊत]]'''
|[[चित्र:Bappa_Lahiri,_Bappi_Lahiri,_Swapna_Patker,_Sanjay_Raut_(cropped).jpg|88x88अंश]]
| गटनेते, [[राज्यसभा]]
|-
! ४
| '''[[अजय चौधरी]]'''
| 
| नेते, [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
|-
! ५
| '''[[आदित्य ठाकरे]]'''
|[[चित्र:Shri Aaditya Thackeray - 2020 (cropped).jpg|128x128अंश]]
| माजी कॅबिनेट मंत्री, [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र सरकार]] तथा विधिमंडळ पक्षनेते
|-
! ६
| '''[[भास्कर जाधव]]'''
|
| गटनेते, [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
|-
| ७
| '''[[विनायक राऊत]]'''
|
| नेते, [[लोकसभा]]
|-
! ८
| '''अंबादास दानवे'''
|
| मा.विरोधी पक्षनेते, [[महाराष्ट्र विधान परिषद]]
|-
|}


===राज्यसभा सदस्य===

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big&quot;
! अ. क्र.
! नाव
! नेमणुकीची तारीख
! सेवानिवृत्तीची तारीख
|-
! १
| [[संजय राऊत]]
| ०५ जुलै २०२२
| ०४ जुलै २०२८
|-
! २
| [[प्रियंका चतुर्वेदी]]
| ०३ एप्रिल २०२०
| ०२ एप्रिल २०२६
|-
|}

===लोकसभा खासदार===
सर्वांची निशाणी- '''मशाल'''

# [[अरविंद सावंत]], गटनेते-लोकसभा
# [[अनिल देसाई]], माजी राज्यसभा सदस्य
# [[ओमराजे निंबाळकर]], [[धाराशिव]]
# बंडू जाधव, [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]]
# नागेश शिंदे (आष्टीकर), [[हिंगोली]]  
# [[संजय दिना पाटील]]
# संजय देशमुख, ([[यवतमाळ]])
# [[राजाभाऊ वाजे]], [[नाशिक]]
# [[भाऊसाहेब वाकचौरे]], [[शिर्डी]]

==पक्ष-चिन्ह वाद ==

# शिवसेनेत फूट पडल्यानंतर निवडणूक आयोगाने तात्पुरत्या स्वरूपात उद्धव ठाकरे गटाला [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] हे नवीन नांव आणि निवडणूक चिन्ह म्हणून ''मशाल'' (Flaming torch) दिले होते, ज्यावर [[समता पक्ष]]च्या शीर्ष नेतृत्वाने आपले मूळ चिन्ह असल्याचा दावा केला आहे.
# समता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष [[उदय मंडल]] यांनी मशाल चिन्हासाठी दिल्ली उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती, परंतु तिथे याचिका फेटाळली गेली.
#  तद्नंतर हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात गेले, परंतु धगधगती '''मशाल''' हे चिन्ह ठाकरेंनाच मिळाले.
# एसंशिं गटाच्या धनुष्यबाण चिन्हाला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले गेले असून, त्यावर लवकरच निर्णय अपेक्षित. 

===विधानसभा आमदार (निशाणी-मशाल)===

# [[आदित्य ठाकरे]], विधिमंडळ पक्ष-नेते
# [[भास्कर जाधव]], विधानसभा गटनेते
# वरुण सरदेसाई
# [[हारुण खान]], वर्सोवा
# [[अजय चौधरी]]
# दिलीपराव सोपल, [[बार्शी]]
# [[कैलास घाटगे-पाटील]], धाराशिव
# [[संजय पोतनीस]]
# संजय देरकर, [[वणी]] (जि. यवतमाळ) 
# [[सुनिल राजाराम राऊत]]
# [[सुनिल प्रभु]], [[प्रतोद]]
# [[नितीन देशमुख]], मालेगांव जि. अकोला
# डॉ. [[राहुल पाटील (राजकारणी)|राहुल पाटील]], परभणी 
# [[प्रवीण स्वामी]] (सर),  [[उमरगा]]
# महेश सावंत, माहिम
# गजानन लवाटे, दर्यापूर (जि.अमरावती) 
# मनोज जामसूतकर
# [[अनंत नर|अनंत (बाळा) नर]]
# [[सिद्धार्थ खरात]]
# बाबाजी काळे, खेड-आळंदी

== शिवयुती - (शिवशक्ती) ==

२४ डिसेंबर २०२६ रोजी उद्धव ठाकरे राज ठाकरे यांनी वरळी येथील ब्लू सी हॉटेलमध्ये पत्रकार परिषद घेऊन महानगरपालिका निवडणूक २०२६ च्या पार्श्वभूमीवर [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] आणि [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]] पक्षांची अधिकृत युती जाहीर केली. या युतीला कार्यकर्त्यांनी शिवयुती - शिवशक्ती असे नाव‌ दिले.

=== २०२५-नगरपालिका निवडणूका===

# [[किनवट]] नगरपालिका- नगराध्यक्ष

===२०२६ महानगरपालिका निवडणूका===

# [[परभणी महानगरपालिका]]
# [[चंद्रपूर शहर महानगरपालिका]]
# [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

[[वर्ग:इ.स. २०२२ मध्ये स्थापन झालेले राजकीय पक्ष]]
[[वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष]]
[[वर्ग:शिवसेना]]
[[वर्ग:शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|*]]</text>
      <sha1>413uk4xyp6xlaj9t73hp4tavy3edmn4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690882</id>
      <parentid>2690880</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* पक्षनेते */</comment>
      <origin>2690882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13681" sha1="c6tlp686xtk4a960xt5a5f02q0q63ys" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय राजकीय पक्ष
|पक्ष_नाव = शिवसेना&lt;br&gt;(उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)
|colorcode       = 
|पार्टी_लेखशीर्षक    = SHS (UBT)
|विभाजित = [[शिवसेना]]
|पक्षाध्यक्ष       = [[उद्धव बाळासाहेब ठाकरे]]
|सचिव=[[अनिल देसाई]], [[विनायक राऊत]], मिलिंद नार्वेकर
|लोकसभा_पक्षनेता = [[अरविंद सावंत]]
|राज्यसभा_पक्षनेता=[[संजय राऊत]]
|स्थापना      = {{Start date and age|df=yes|p=y|2022|10|10}} (ECI च्या आदेशाने)
|संस्थापक         =[[उद्धव ठाकरे]] 
|split          = [[शिवसेना]]
|राजकीय_तत्त्वे      = {{nowrap|महाराष्ट्रवाद,ज्वलंत हिंदुत्व, मराठी अस्मिता}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt; {{nowrap|हिंदू राष्ट्रवाद}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt;
|position = 
|eci             = Registered
| युती =  [[महाविकास आघाडी]] {{!}} शिवयुती - [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]]
|लोकसभा_पक्षबळ  = {{Composition bar|09|543|hex=#FF5E00}}
|राज्यसभा_पक्षबळ  = {{Composition bar|03|245|hex=#FF5E00}}
| state_seats_name  = [[आमदार]]
|राज्यविधानसभा_पक्षबळ = {{Composition bar|20|288|hex=#FF5E00}}
| state2_seats_name  = [[Maharashtra Legislative Council]]
|state2_seats = {{Composition bar|10|78|hex=#FF5E00}}
| पक्ष_चिन्ह = SS(UBT) flag.png
| पक्ष_चिन्ह२=IMG Shiv Sena Uddhav Balasaheb Thackeray.jpg
}}

'''शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)'''&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/politics/ec-allots-balasahebchi-shiv-sena-as-new-name-for-shinde-led-faction-mashaal-poll-symbol-for-uddhav-camp-6137785.html|title=Team Eknath Shinde Now 'Balasahebanchi Shiv Sena', 'Mashaal' Poll Symbol for Uddhav Camp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/india/ec-allots-mashaal-as-election-symbol-to-uddhav-thackeray-led-shiv-sena-faction-eknath-shinde-camp-asked-to-give-more-options-2520280.html/amp|title=Thackeray-led Sena gets 'mashaal' as election symbol; Shinde camp asked to give fresh list}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhaskar.com/national/news/the-mace-mark-sought-was-not-found-shiv-sena-uddhav-balasaheb-thackeray-name-and-torch-mark-to-uddhav-faction-130422442.html|title=शिंदे-उद्धव गुटों को नए नाम अलॉट, निशान एक को: एकनाथ को गदा देने से EC का इनकार; ठाकरे को मशाल सिंबल मिला|date=10 October 2022}}&lt;/ref&gt; हा महाराष्ट्रातील एक [[राजकीय पक्ष]] असून तो [[उद्धव ठाकरे|उद्धव बाळासाहेब ठाकरे]] यांच्या नेतृत्वाखाली २०२२ मध्ये निवडणूक आयोगामुळे स्थापन झालेला आहे. या पक्षाला [[भारतीय निवडणूक आयोग|निवडणूक आयोगाने]] मुख्य [[शिवसेना|शिवसेनेपासून]] वेगळे असे नवे [[प्रतीक|चिन्ह]] दिले होते, कारण इ.स. २०२२ च्या महाराष्ट्रातील राजकीय संकटाचा परिणाम म्हणून मुख्य [[शिवसेना|शिवसेनेत]] दुफळी निर्माण झाली होती, त्यामुळे तात्पुरता मुख्य '''शिवसेना''' पक्ष आणि '''धनुष्यबाण''' हे बोधचिन्ह गोठवून दोन गटांचे दोन स्वतंत्र पक्ष निर्माण करण्यात आले होते, पैकी दुसरा पक्ष  [[बाळासाहेबांची शिवसेना]] हा होय.

==पक्षनेते==

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;text-align: center;  border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big&quot;
!अ. क्र.
! नाव
! छायाचित्र
! पदनाम
|-
! १
| '''[[उद्धव ठाकरे]]'''
|[[चित्र:The_Chief_Minister_of_Maharashtra,_Shri_Uddhav_Thackeray_calling_on_the_Prime_Minister,_Shri_Narendra_Modi,_in_New_Delhi_on_February_21,_2020_(Uddhav_Thackeray)_(cropped).jpg|109x109अंश]]
| '''शिवसेना पक्ष-प्रमुख'''&lt;br /&gt; [[महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री]]
|-
! २
| '''[[अरविंद सावंत]]'''
|
| गटनेते, [[लोकसभा]]
|-
! ३
| '''[[संजय राऊत]]'''
|[[चित्र:Bappa_Lahiri,_Bappi_Lahiri,_Swapna_Patker,_Sanjay_Raut_(cropped).jpg|88x88अंश]]
| गटनेते, [[राज्यसभा]]
|-
! ४
| '''[[अजय चौधरी]]'''
| 
| नेते, [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
|-
! ५
| '''[[आदित्य ठाकरे]]'''
|[[चित्र:Shri Aaditya Thackeray - 2020 (cropped).jpg|128x128अंश]]
| माजी कॅबिनेट मंत्री, [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र सरकार]] तथा विधिमंडळ पक्षनेते
|-
! ६
| '''[[भास्कर जाधव]]'''
|
| गटनेते, [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
|-
| ७
| '''[[विनायक राऊत]]'''
|
| नेते, [[लोकसभा]]
|-
! ८
| '''अंबादास दानवे'''
|
| मा.विरोधी पक्षनेते, [[महाराष्ट्र विधान परिषद]]
|-
|}


===राज्यसभा सदस्य===

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big&quot;
! अ. क्र.
! नाव
! नेमणुकीची तारीख
! सेवानिवृत्तीची तारीख
|-
! १
| [[संजय राऊत]]
| ०५ जुलै २०२२
| ०४ जुलै २०२८
|-
! २
| [[प्रियंका चतुर्वेदी]]
| ०३ एप्रिल २०२०
| ०२ एप्रिल २०२६
|-
|}

===लोकसभा खासदार===
सर्वांची निशाणी- '''मशाल'''

# [[अरविंद सावंत]], गटनेते-लोकसभा
# [[अनिल देसाई]], माजी राज्यसभा सदस्य
# [[राजाभाऊ वाजे]], [[नाशिक]]

# बंडू जाधव, [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]]
# नागेश शिंदे (आष्टीकर), [[हिंगोली]]  
# [[संजय दिना पाटील]]
# संजय देशमुख, ([[यवतमाळ]])
# [[भाऊसाहेब वाकचौरे]], [[शिर्डी]]
# [[ओमराजे निंबाळकर]], [[धाराशिव]]

==पक्ष-चिन्ह वाद ==

# शिवसेनेत फूट पडल्यानंतर निवडणूक आयोगाने तात्पुरत्या स्वरूपात उद्धव ठाकरे गटाला [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] हे नवीन नांव आणि निवडणूक चिन्ह म्हणून ''मशाल'' (Flaming torch) दिले होते, ज्यावर [[समता पक्ष]]च्या शीर्ष नेतृत्वाने आपले मूळ चिन्ह असल्याचा दावा केला आहे.
# समता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष [[उदय मंडल]] यांनी मशाल चिन्हासाठी दिल्ली उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती, परंतु तिथे याचिका फेटाळली गेली.
#  तद्नंतर हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात गेले, परंतु धगधगती '''मशाल''' हे चिन्ह ठाकरेंनाच मिळाले.
# एसंशिं गटाच्या धनुष्यबाण चिन्हाला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले गेले असून, त्यावर लवकरच निर्णय अपेक्षित. 

===विधानसभा आमदार (निशाणी-मशाल)===

# [[आदित्य ठाकरे]], विधिमंडळ पक्ष-नेते
# [[भास्कर जाधव]], विधानसभा गटनेते
# वरुण सरदेसाई
# [[हारुण खान]], वर्सोवा
# [[अजय चौधरी]]
# दिलीपराव सोपल, [[बार्शी]]
# [[कैलास घाटगे-पाटील]], धाराशिव
# [[संजय पोतनीस]]
# संजय देरकर, [[वणी]] (जि. यवतमाळ) 
# [[सुनिल राजाराम राऊत]]
# [[सुनिल प्रभु]], [[प्रतोद]]
# [[नितीन देशमुख]], मालेगांव जि. अकोला
# डॉ. [[राहुल पाटील (राजकारणी)|राहुल पाटील]], परभणी 
# [[प्रवीण स्वामी]] (सर),  [[उमरगा]]
# महेश सावंत, माहिम
# गजानन लवाटे, दर्यापूर (जि.अमरावती) 
# मनोज जामसूतकर
# [[अनंत नर|अनंत (बाळा) नर]]
# [[सिद्धार्थ खरात]]
# बाबाजी काळे, खेड-आळंदी

== शिवयुती - (शिवशक्ती) ==

२४ डिसेंबर २०२६ रोजी उद्धव ठाकरे राज ठाकरे यांनी वरळी येथील ब्लू सी हॉटेलमध्ये पत्रकार परिषद घेऊन महानगरपालिका निवडणूक २०२६ च्या पार्श्वभूमीवर [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] आणि [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]] पक्षांची अधिकृत युती जाहीर केली. या युतीला कार्यकर्त्यांनी शिवयुती - शिवशक्ती असे नाव‌ दिले.

=== २०२५-नगरपालिका निवडणूका===

# [[किनवट]] नगरपालिका- नगराध्यक्ष

===२०२६ महानगरपालिका निवडणूका===

# [[परभणी महानगरपालिका]]
# [[चंद्रपूर शहर महानगरपालिका]]
# [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

[[वर्ग:इ.स. २०२२ मध्ये स्थापन झालेले राजकीय पक्ष]]
[[वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष]]
[[वर्ग:शिवसेना]]
[[वर्ग:शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|*]]</text>
      <sha1>c6tlp686xtk4a960xt5a5f02q0q63ys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690883</id>
      <parentid>2690882</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24679-89</username>
        <id>182431</id>
      </contributor>
      <comment>/* राज्यसभा सदस्य */</comment>
      <origin>2690883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13608" sha1="f300pmzikvjunpt8a4lq9flhqggcpun" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय राजकीय पक्ष
|पक्ष_नाव = शिवसेना&lt;br&gt;(उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)
|colorcode       = 
|पार्टी_लेखशीर्षक    = SHS (UBT)
|विभाजित = [[शिवसेना]]
|पक्षाध्यक्ष       = [[उद्धव बाळासाहेब ठाकरे]]
|सचिव=[[अनिल देसाई]], [[विनायक राऊत]], मिलिंद नार्वेकर
|लोकसभा_पक्षनेता = [[अरविंद सावंत]]
|राज्यसभा_पक्षनेता=[[संजय राऊत]]
|स्थापना      = {{Start date and age|df=yes|p=y|2022|10|10}} (ECI च्या आदेशाने)
|संस्थापक         =[[उद्धव ठाकरे]] 
|split          = [[शिवसेना]]
|राजकीय_तत्त्वे      = {{nowrap|महाराष्ट्रवाद,ज्वलंत हिंदुत्व, मराठी अस्मिता}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt; {{nowrap|हिंदू राष्ट्रवाद}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mid-day.com/mumbai/mumbai-news/article/uddhav-thackeray-defines-shiv-senas-secular-hindutva-challenges-bjp-to-protect-kashmiri-pandits-23230876|title=Uddhav Thackeray defines Shiv Sena's Secular Hindutva|date=9 June 2022 }}&lt;/ref&gt;
|position = 
|eci             = Registered
| युती =  [[महाविकास आघाडी]] {{!}} शिवयुती - [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]]
|लोकसभा_पक्षबळ  = {{Composition bar|09|543|hex=#FF5E00}}
|राज्यसभा_पक्षबळ  = {{Composition bar|03|245|hex=#FF5E00}}
| state_seats_name  = [[आमदार]]
|राज्यविधानसभा_पक्षबळ = {{Composition bar|20|288|hex=#FF5E00}}
| state2_seats_name  = [[Maharashtra Legislative Council]]
|state2_seats = {{Composition bar|10|78|hex=#FF5E00}}
| पक्ष_चिन्ह = SS(UBT) flag.png
| पक्ष_चिन्ह२=IMG Shiv Sena Uddhav Balasaheb Thackeray.jpg
}}

'''शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)'''&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/politics/ec-allots-balasahebchi-shiv-sena-as-new-name-for-shinde-led-faction-mashaal-poll-symbol-for-uddhav-camp-6137785.html|title=Team Eknath Shinde Now 'Balasahebanchi Shiv Sena', 'Mashaal' Poll Symbol for Uddhav Camp}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://zeenews.india.com/india/ec-allots-mashaal-as-election-symbol-to-uddhav-thackeray-led-shiv-sena-faction-eknath-shinde-camp-asked-to-give-more-options-2520280.html/amp|title=Thackeray-led Sena gets 'mashaal' as election symbol; Shinde camp asked to give fresh list}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhaskar.com/national/news/the-mace-mark-sought-was-not-found-shiv-sena-uddhav-balasaheb-thackeray-name-and-torch-mark-to-uddhav-faction-130422442.html|title=शिंदे-उद्धव गुटों को नए नाम अलॉट, निशान एक को: एकनाथ को गदा देने से EC का इनकार; ठाकरे को मशाल सिंबल मिला|date=10 October 2022}}&lt;/ref&gt; हा महाराष्ट्रातील एक [[राजकीय पक्ष]] असून तो [[उद्धव ठाकरे|उद्धव बाळासाहेब ठाकरे]] यांच्या नेतृत्वाखाली २०२२ मध्ये निवडणूक आयोगामुळे स्थापन झालेला आहे. या पक्षाला [[भारतीय निवडणूक आयोग|निवडणूक आयोगाने]] मुख्य [[शिवसेना|शिवसेनेपासून]] वेगळे असे नवे [[प्रतीक|चिन्ह]] दिले होते, कारण इ.स. २०२२ च्या महाराष्ट्रातील राजकीय संकटाचा परिणाम म्हणून मुख्य [[शिवसेना|शिवसेनेत]] दुफळी निर्माण झाली होती, त्यामुळे तात्पुरता मुख्य '''शिवसेना''' पक्ष आणि '''धनुष्यबाण''' हे बोधचिन्ह गोठवून दोन गटांचे दोन स्वतंत्र पक्ष निर्माण करण्यात आले होते, पैकी दुसरा पक्ष  [[बाळासाहेबांची शिवसेना]] हा होय.

==पक्षनेते==

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;text-align: center;  border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big&quot;
!अ. क्र.
! नाव
! छायाचित्र
! पदनाम
|-
! १
| '''[[उद्धव ठाकरे]]'''
|[[चित्र:The_Chief_Minister_of_Maharashtra,_Shri_Uddhav_Thackeray_calling_on_the_Prime_Minister,_Shri_Narendra_Modi,_in_New_Delhi_on_February_21,_2020_(Uddhav_Thackeray)_(cropped).jpg|109x109अंश]]
| '''शिवसेना पक्ष-प्रमुख'''&lt;br /&gt; [[महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी|महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री]]
|-
! २
| '''[[अरविंद सावंत]]'''
|
| गटनेते, [[लोकसभा]]
|-
! ३
| '''[[संजय राऊत]]'''
|[[चित्र:Bappa_Lahiri,_Bappi_Lahiri,_Swapna_Patker,_Sanjay_Raut_(cropped).jpg|88x88अंश]]
| गटनेते, [[राज्यसभा]]
|-
! ४
| '''[[अजय चौधरी]]'''
| 
| नेते, [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
|-
! ५
| '''[[आदित्य ठाकरे]]'''
|[[चित्र:Shri Aaditya Thackeray - 2020 (cropped).jpg|128x128अंश]]
| माजी कॅबिनेट मंत्री, [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र सरकार]] तथा विधिमंडळ पक्षनेते
|-
! ६
| '''[[भास्कर जाधव]]'''
|
| गटनेते, [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
|-
| ७
| '''[[विनायक राऊत]]'''
|
| नेते, [[लोकसभा]]
|-
! ८
| '''अंबादास दानवे'''
|
| मा.विरोधी पक्षनेते, [[महाराष्ट्र विधान परिषद]]
|-
|}


===राज्यसभा सदस्य===

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big&quot;
! अ. क्र.
! नाव
! नेमणुकीची तारीख
! सेवानिवृत्तीची तारीख
|-
! १
| [[संजय राऊत]]
| ०५ जुलै २०२२
| ०४ जुलै २०२८
|-
! २
| [[प्रियंका चतुर्वेदी]]
| ३
| 
|-
|}

===लोकसभा खासदार===
सर्वांची निशाणी- '''मशाल'''

# [[अरविंद सावंत]], गटनेते-लोकसभा
# [[अनिल देसाई]], माजी राज्यसभा सदस्य
# [[राजाभाऊ वाजे]], [[नाशिक]]

# बंडू जाधव, [[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]]
# नागेश शिंदे (आष्टीकर), [[हिंगोली]]  
# [[संजय दिना पाटील]]
# संजय देशमुख, ([[यवतमाळ]])
# [[भाऊसाहेब वाकचौरे]], [[शिर्डी]]
# [[ओमराजे निंबाळकर]], [[धाराशिव]]

==पक्ष-चिन्ह वाद ==

# शिवसेनेत फूट पडल्यानंतर निवडणूक आयोगाने तात्पुरत्या स्वरूपात उद्धव ठाकरे गटाला [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] हे नवीन नांव आणि निवडणूक चिन्ह म्हणून ''मशाल'' (Flaming torch) दिले होते, ज्यावर [[समता पक्ष]]च्या शीर्ष नेतृत्वाने आपले मूळ चिन्ह असल्याचा दावा केला आहे.
# समता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष [[उदय मंडल]] यांनी मशाल चिन्हासाठी दिल्ली उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती, परंतु तिथे याचिका फेटाळली गेली.
#  तद्नंतर हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात गेले, परंतु धगधगती '''मशाल''' हे चिन्ह ठाकरेंनाच मिळाले.
# एसंशिं गटाच्या धनुष्यबाण चिन्हाला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले गेले असून, त्यावर लवकरच निर्णय अपेक्षित. 

===विधानसभा आमदार (निशाणी-मशाल)===

# [[आदित्य ठाकरे]], विधिमंडळ पक्ष-नेते
# [[भास्कर जाधव]], विधानसभा गटनेते
# वरुण सरदेसाई
# [[हारुण खान]], वर्सोवा
# [[अजय चौधरी]]
# दिलीपराव सोपल, [[बार्शी]]
# [[कैलास घाटगे-पाटील]], धाराशिव
# [[संजय पोतनीस]]
# संजय देरकर, [[वणी]] (जि. यवतमाळ) 
# [[सुनिल राजाराम राऊत]]
# [[सुनिल प्रभु]], [[प्रतोद]]
# [[नितीन देशमुख]], मालेगांव जि. अकोला
# डॉ. [[राहुल पाटील (राजकारणी)|राहुल पाटील]], परभणी 
# [[प्रवीण स्वामी]] (सर),  [[उमरगा]]
# महेश सावंत, माहिम
# गजानन लवाटे, दर्यापूर (जि.अमरावती) 
# मनोज जामसूतकर
# [[अनंत नर|अनंत (बाळा) नर]]
# [[सिद्धार्थ खरात]]
# बाबाजी काळे, खेड-आळंदी

== शिवयुती - (शिवशक्ती) ==

२४ डिसेंबर २०२६ रोजी उद्धव ठाकरे राज ठाकरे यांनी वरळी येथील ब्लू सी हॉटेलमध्ये पत्रकार परिषद घेऊन महानगरपालिका निवडणूक २०२६ च्या पार्श्वभूमीवर [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]] आणि [[महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना]] पक्षांची अधिकृत युती जाहीर केली. या युतीला कार्यकर्त्यांनी शिवयुती - शिवशक्ती असे नाव‌ दिले.

=== २०२५-नगरपालिका निवडणूका===

# [[किनवट]] नगरपालिका- नगराध्यक्ष

===२०२६ महानगरपालिका निवडणूका===

# [[परभणी महानगरपालिका]]
# [[चंद्रपूर शहर महानगरपालिका]]
# [[बृहन्मुंबई महानगरपालिका]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==

[[वर्ग:इ.स. २०२२ मध्ये स्थापन झालेले राजकीय पक्ष]]
[[वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष]]
[[वर्ग:शिवसेना]]
[[वर्ग:शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|*]]</text>
      <sha1>f300pmzikvjunpt8a4lq9flhqggcpun</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कडेगाव</title>
    <ns>0</ns>
    <id>318544</id>
    <revision>
      <id>2690676</id>
      <parentid>2656357</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T14:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36326-39</username>
        <id>184525</id>
      </contributor>
      <comment>/* प्रसिद्ध व्यक्ती */</comment>
      <origin>2690676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9674" sha1="q22aocxa8qx3f12m5hmaz3aowtnht24" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = कडेगाव
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव                  = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|अक्षांश = 17|अक्षांशमिनिटे =17 |अक्षांशसेकंद = 56  
|रेखांश=74 |रेखांशमिनिटे= 19|रेखांशसेकंद= 57
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = कडेगांव
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = कडेगांव
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = 
|पिन_कोड                   = 
|आरटीओ_कोड                = एमएच/१०
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}

'''कडेगाव''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[सांगली जिल्हा|सांगली जिल्ह्यातील]] कडेगाव तालुक्याचे प्रशासकीय ठिकाण आहे.

== पार्श्वभूमी ==

== प्रसिद्ध व्यक्ती ==
कडेगाव तालुक्याचे रहिवासी असलेल्या राजकारणाती प्रमुख व्यक्ती : स्व. संस्थानिक श्रीमंत [[भाऊसाहेब देशपांडे इनामदार]], आमदार [[विश्वजीत कदम]], स्व. [[संपतराव देशमुख]] (माजी आमदार), स्व. [[पतंगराव कदम]] (माजी मंत्री), मोहनराव कदम (आमदार, वि.प.), [[पृथ्वीराज देशमुख]] (माजी आमदार), [[संग्रामसिंह देशमुख]] (अध्यक्ष, जि.प. सांगली), प्रदिप कदम (शिवसेना तालुकाप्रमुख ).

== प्रसिद्ध स्थळे ==    
कडेगाव तालुक्यातील काही प्रसिद्ध ठिकाणे : डोंगराई देवी, अंबाबाई मंदिर (तोंडोली), सागरेश्वर घाट आणि अभयारण्य, सुर्ली घाट, कडेगांव(एम.आय.ङी.सी), [[वांगी (कडेगाव)]], सागरेश्वर अभयारण्य, चौरंगीनाथ देवस्थान, डोंगराई देवस्थान, सोनसळ शेनोली घाट

==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळ्याचा मोसम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.

==लोकजीवन==

==नागरी सुविधा==
==जवळपासची गावे==
कडेगाव तालुक्यातील काही काही प्रमुख गावेः ढाणेवाडी,अंबक, अमरापूर, अपशिंगे, कडेपूर, कोथावडे, खबाळपाटी, चिंचणी,आसद, तडसर, शिवाजीनगर, तोंडोली, नेर्ली, मोहिते वडगांव,वांगी, विहापूर, निमसोड, रायगांव, बोंबाळेवाडी, रेणुशेवाडी, सासपडे, बेलवडे, सोहोली, देवराष्ट्रे, रामापुर, हणमंतवडिये, नेवरी, खेराडे-वांगी, खेराडे-विटा, येडे, उपाळे-मायणी, उपाळे-वांगी, करांडेवाडी, चिखली, शाळगांव, शिवणी, शिवाजी नगर(न्हावी), शेळकबाव,सोनकीरे, सोनसळ, हिंगणगांव खुर्द,
सोहोली, कडेपूर, निमसोड, तडसर, हिंगणगाव खुर्द

==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

{{सांगली जिल्ह्यातील तालुके}} 
[[वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>q22aocxa8qx3f12m5hmaz3aowtnht24</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690710</id>
      <parentid>2690676</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:33:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-36326-39|~2026-36326-39]] ([[User talk:~2026-36326-39|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2656357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9582" sha1="aroizegmhzqlw4mm8h6un1s62wha6fb" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार                     = तालुका
|स्थानिक_नाव               = कडेगाव
|इतर_नाव                  = 
|टोपणनाव                  = 
|राज्य_नाव                  =  महाराष्ट्र 
|अक्षांश = 17|अक्षांशमिनिटे =17 |अक्षांशसेकंद = 56  
|रेखांश=74 |रेखांशमिनिटे= 19|रेखांशसेकंद= 57
|मुळ_नकाशा                = &lt;!-- only if default map not wanted --&gt;
|शोधक_स्थान                 = &lt;!-- left/right --&gt;
|मुळ_नकाशा_पट्टी            = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|आतील_नकाशा_चिन्ह          = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|नकाशा_शीर्षक               = 
|क्षेत्रफळ_एकूण               = 
|क्षेत्रफळ_आकारमान            = 
|क्षेत्रफळ_क्रमांक              = 
|क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ           = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो                 = 
|क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ            = 
|उंची                   = 
|उंची_संदर्भ               = 
|समुद्री_किनारा               = 
|हवामान                   = 
|वर्षाव                     = 
|तापमान_वार्षिक             = 
|तापमान_हिवाळा             = 
|तापमान_उन्हाळा             = 
|मुख्यालय                = &lt;!-- फक्त जिल्हांसाठीच--&gt;
|मोठे_शहर                 = 
|मोठे_मेट्रो                  = 
|जवळचे_शहर                = 
|प्रांत                      = 
|विभाग                    = 
|जिल्हा                    = &lt;!-- नावे --&gt;
|लोकसंख्या_एकूण             = 
|लोकसंख्या_वर्ष               = 
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ         = 
|लोकसंख्या_घनता             = 
|लिंग_गुणोत्तर                = 
|साक्षरता                   = 
|साक्षरता_पुरुष              = 
|साक्षरता_स्त्री                 = 
|अधिकृत_भाषा                = मराठी 
|नेता_पद_१                  = 
|नेता_नाव_१                 = 
|नेता_पद_२                  = 
|नेता_नाव_२                 = 
|संसदीय_मतदारसंघ           = 
|विधानसभा_मतदारसं          = 
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१             = [[तहसील]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_१              = कडेगांव
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२             = [[पंचायत समिती]] 
|न्यायक्षेत्र_नाव_२               = कडेगांव
|न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३             = 
|न्यायक्षेत्र_नाव_३               = 
|कोरे_शीर्षक_१               = 
|कोरे_उत्तर_१                = 
|एसटीडी_कोड                 = 
|पिन_कोड                   = 
|आरटीओ_कोड                = एमएच/१०
|संकेतस्थळ                 = 
|संकेतस्थळ_नाव              = 
|दालन                      = 
|तळटिपा                   = 
|गुणक_शीर्षक             = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
|स्वयंवर्गीत                 = &lt;!-- हो/नाही --&gt;
}}

'''कडेगाव''' हा [[भारत|भारताच्या]] [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[सांगली जिल्हा|सांगली जिल्ह्यातील]] कडेगाव तालुक्याचे प्रशासकीय ठिकाण आहे.

== पार्श्वभूमी ==

== प्रसिद्ध व्यक्ती ==
कडेगाव तालुक्याचे रहिवासी असलेल्या राजकारणाती प्रमुख व्यक्ती : स्व. संस्थानिक श्रीमंत [[भाऊसाहेब देशपांडे इनामदार]], आमदार [[विश्वजीत कदम]], स्व. [[संपतराव देशमुख]] (माजी आमदार), स्व. [[पतंगराव कदम]] (माजी मंत्री), मोहनराव कदम (आमदार, वि.प.), [[पृथ्वीराज देशमुख]] (माजी आमदार), [[संग्रामसिंह देशमुख]] (अध्यक्ष, जि.प. सांगली),

== प्रसिद्ध स्थळे ==    
कडेगाव तालुक्यातील काही प्रसिद्ध ठिकाणे : डोंगराई देवी, अंबाबाई मंदिर (तोंडोली), सागरेश्वर घाट आणि अभयारण्य, सुर्ली घाट, कडेगांव(एम.आय.ङी.सी), [[वांगी (कडेगाव)]], सागरेश्वर अभयारण्य, चौरंगीनाथ देवस्थान, डोंगराई देवस्थान, सोनसळ शेनोली घाट

==भौगोलिक स्थान==
==हवामान==
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळ्याचा मोसम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.

==लोकजीवन==

==नागरी सुविधा==
==जवळपासची गावे==
कडेगाव तालुक्यातील काही काही प्रमुख गावेः ढाणेवाडी,अंबक, अमरापूर, अपशिंगे, कडेपूर, कोथावडे, खबाळपाटी, चिंचणी,आसद, तडसर, शिवाजीनगर, तोंडोली, नेर्ली, मोहिते वडगांव,वांगी, विहापूर, निमसोड, रायगांव, बोंबाळेवाडी, रेणुशेवाडी, सासपडे, बेलवडे, सोहोली, देवराष्ट्रे, रामापुर, हणमंतवडिये, नेवरी, खेराडे-वांगी, खेराडे-विटा, येडे, उपाळे-मायणी, उपाळे-वांगी, करांडेवाडी, चिखली, शाळगांव, शिवणी, शिवाजी नगर(न्हावी), शेळकबाव,सोनकीरे, सोनसळ, हिंगणगांव खुर्द,
सोहोली, कडेपूर, निमसोड, तडसर, हिंगणगाव खुर्द

==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

{{सांगली जिल्ह्यातील तालुके}} 
[[वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>aroizegmhzqlw4mm8h6un1s62wha6fb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भारताचे लष्करप्रमुख</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330300</id>
    <revision>
      <id>2690777</id>
      <parentid>2263607</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>उपवर्गीकरण बदलले&quot;*&quot; - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="tt9323vbohbpluaogs9i7pxs4vs8vbs" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''भारताचे लष्करप्रमुख'''  हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्करातील]] एक वैधानिक पद आहे जे सहसा चार स्टार [[जनरल|जनरलला]] दिले जाते. केवळ [[भारतीय लष्कर|भारतीय सैन्यात]] सेवा देणारे सर्वोच्च दर्जाचे अधिकारी म्हणून, लष्करप्रमुख हे भूदलाचे प्रमुख आणि [[भारताचे संरक्षणमंत्री|संरक्षण मंत्र्यांचे]] प्रमुख सल्लागार असतात. ते राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे सदस्य देखील आहेत आणि त्याद्वारे राष्ट्रपती आणि पंतप्रधानांचे सल्लागार आहेत. लष्करप्रमूख हा [[भारतीय सशस्त्र सेना|भारतीय सशस्त्र दलातील]] सर्वात वरिष्ठ लष्करी अधिकारी असतो जर [[संरक्षण दलप्रमुख (भारत)|चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ]] आणि/किंवा चीफ ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष हे लष्करी अधिकारी नसल्यास.&lt;ref name=&quot;india-cincact3&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.vakilno1.com/bareacts/laws/The-Commanders-In-Chief-Change-in-Designation-Act-1955.html|title=The Commanders-In-Chief (Change in Designation) Act, 1955|publisher=VakilNo1.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111111144149/http://vakilno1.com/bareacts/laws/The-Commanders-In-Chief-Change-in-Designation-Act-1955.html|archive-date=11 November 2011|access-date=18 October 2011}}&lt;/ref&gt; 

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख|*]]</text>
      <sha1>tt9323vbohbpluaogs9i7pxs4vs8vbs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690778</id>
      <parentid>2690777</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:29:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* संदर्भ */</comment>
      <origin>2690778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44048" sha1="847nywgu0nb0nyfs5msfh52wk4awfs1" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''भारताचे लष्करप्रमुख'''  हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्करातील]] एक वैधानिक पद आहे जे सहसा चार स्टार [[जनरल|जनरलला]] दिले जाते. केवळ [[भारतीय लष्कर|भारतीय सैन्यात]] सेवा देणारे सर्वोच्च दर्जाचे अधिकारी म्हणून, लष्करप्रमुख हे भूदलाचे प्रमुख आणि [[भारताचे संरक्षणमंत्री|संरक्षण मंत्र्यांचे]] प्रमुख सल्लागार असतात. ते राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे सदस्य देखील आहेत आणि त्याद्वारे राष्ट्रपती आणि पंतप्रधानांचे सल्लागार आहेत. लष्करप्रमूख हा [[भारतीय सशस्त्र सेना|भारतीय सशस्त्र दलातील]] सर्वात वरिष्ठ लष्करी अधिकारी असतो जर [[संरक्षण दलप्रमुख (भारत)|चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ]] आणि/किंवा चीफ ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष हे लष्करी अधिकारी नसल्यास.&lt;ref name=&quot;india-cincact3&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.vakilno1.com/bareacts/laws/The-Commanders-In-Chief-Change-in-Designation-Act-1955.html|title=The Commanders-In-Chief (Change in Designation) Act, 1955|publisher=VakilNo1.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111111144149/http://vakilno1.com/bareacts/laws/The-Commanders-In-Chief-Change-in-Designation-Act-1955.html|archive-date=11 November 2011|access-date=18 October 2011}}&lt;/ref&gt; 

'''लष्करप्रमुख (Chief of the Army Staff - COAS)''' हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्कराचे]] (IA) व्यावसायिक प्रमुख असलेले एक वैधानिक पद आहे. भारतीय लष्कर ही [[भारतीय सशस्त्र दले|भारतीय सशस्त्र दलांची]] [[लष्कर|भूदल]] [[लष्कराची शाखा|शाखा]] आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianarmy.nic.in/leaders/leaders-site-main/chief-of-the-army-staff|title=Chief of the Army Staff|website=indianarmy.nic.in}}&lt;/ref&gt; प्रघातानुसार हे पद [[लष्करी तारांकित क्रमवारी|चार-तारांकित]] [[जनरल (भारत)|जनरल]] दर्जाच्या अधिकाऱ्याकडे असते. लष्करप्रमुख हे भारतीय लष्कराचे सर्वात वरिष्ठ कार्यवाहू अधिकारी असतात, ज्यांच्याकडे शांतता आणि युद्धाच्या काळात दलाच्या एकूण कामकाजाची देखरेख करणे, दलाची लढाऊ क्षमता आणि कार्यक्षमता राखणे तसेच देशाची प्रादेशिक अखंडता आणि सार्वभौमत्वाचे रक्षण करणे ही कामे सोपवलेली असतात.&lt;ref name=&quot;Sovereignty&quot;/&gt;

=== भूमिका आणि जबाबदाऱ्या ===
[[नवी दिल्ली]] येथे असलेल्या संरक्षण मंत्रालयाच्या एकात्मिक मुख्यालयातून कार्यभार सांभाळणारे लष्करप्रमुख हे भारतीय लष्कराचे सर्वात वरिष्ठ कार्यवाहू अधिकारी आहेत आणि त्यांच्याकडे खालील जबाबदाऱ्या असतात:

* भारतीय लष्कराशी संबंधित सर्व बाबींवर [[भारत सरकार|केंद्र सरकारला]] सल्ला देणे.&lt;ref name=&quot;Privy&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theindiaforum.in/article/civil-and-military-india|title=The Civil and the Military in India|website=www.theindiaforum.in|date=12 February 2020}}&lt;/ref&gt;
* शांतता आणि संघर्षाच्या काळात लढाऊ सज्जता आणि कार्यक्षमता टिकवून ठेवण्यासाठी दलाची क्षमता वाढवण्यास वचनबद्ध असणे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/gen-upendra-dwivedi-becomes-chief-of-13-million-strong-army-3086840|title=Gen Upendra Dwivedi becomes chief of 1.3 million-strong Army|website=www.deccanherald.com|date=30 June 2024}}&lt;/ref&gt;
* सशस्त्र संघर्ष किंवा युद्धाच्या परिस्थितीत देशाची प्रादेशिक अखंडता आणि सार्वभौमत्वाचे रक्षण तसेच उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी भारतीय लष्कराच्या विविध घटकांमध्ये समन्वय साधणे.&lt;ref name=&quot;Sovereignty&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/latest-news/army-capable-of-safeguarding-security-of-country-army-chief/|title=Army capable of safeguarding security of country: Army chief|date=8 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/stand-with-army-threat-to-territorial-integrity-will-be-fought-with-equal-force-ladakh-mp/articleshow/76553193.cms|title=Stand with Army, threat to territorial integrity will be fought with equal force: Ladakh MP|website=timesofindia.indiatimes.com|date=24 June 2020}}&lt;/ref&gt;
* दलाचे नेतृत्व, नियंत्रण, प्रशासन आणि धोरण यांसारख्या सर्व पैलूंच्या एकूण कामकाजाला दिशा देणे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://knowindia.india.gov.in/my-india-my-pride/indian-armed-forces.php|title=Indian Armed Forces|website=knowindia.india.gov.in}}&lt;/ref&gt;
* शांतता आणि युद्धाच्या काळात गैरवर्तणुकीच्या प्रकरणांचे पुनरावलोकन करण्यासाठी [[भारत सरकार|केंद्र सरकारच्या]] आदेशानुसार [[लष्करी न्यायालय|कोर्ट-मार्शल (लष्करी न्यायालय)]] बोलावणे.&lt;ref name=&quot;Army Act&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mod.gov.in/sites/default/files/TheArmyAct1950.pdf|title=The Army Act, 1950}}&lt;/ref&gt;
* सेवेत असताना व्यावसायिक गैरवर्तनासाठी दोषी ठरलेल्या अधिकाऱ्यांच्या न्यायालयीन शिक्षा आणि याचिकांचे पुनरावलोकन करणे.&lt;ref name=&quot;Army Act&quot;/&gt;

या जबाबदाऱ्यांव्यतिरिक्त, लष्करप्रमुख खालील समित्यांचे स्थायी सदस्य असतात:
* [[चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष|चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटी]] (COSC)
* [[राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद (भारत)|राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद]] (NSC)
* [[संरक्षण नियोजन समिती]] (DPC)
* [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण संपादन परिषद]] (DAC)

या महत्त्वाच्या गटांमधील स्थानामुळे, लष्करप्रमुखांना भारतीय लष्कराच्या कामकाजाविषयी आणि तिन्ही दलांचे एकत्रीकरण, धोरणात्मक रणनीती, क्षमता विकास, संरक्षण संपादन आणि पायाभूत सुविधा या बाबींशी संबंधित सर्वसमावेशक एकात्मिक नियोजन धोरणाचा प्रसार करण्यासाठी [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्र्यांना]] (रक्षा मंत्री) सल्ला देण्याची भूमिका मिळते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.orfonline.org/research/cds-rawat-to-face-hurdles-sabotage-unless-rules-are-rewritten-59762|title=Civil-military relations in Independent India|website=www.orfonline.org|date=15 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.orfonline.org/research/cds-rawat-to-face-hurdles-sabotage-unless-rules-are-rewritten-59762|title=CDS Rawat to face hurdles &amp; sabotage unless rules are rewritten|website=www.orfonline.org|date=2 January 2020}}&lt;/ref&gt;

== नियुक्ती आणि बढती ==
स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून लष्करप्रमुखांचे पद प्रघातानुसार [[जनरल (भारत)|चार-तारांकित जनरल]] दर्जाच्या अधिकाऱ्याकडे राहिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/india-to-now-get-chief-of-defence-staff-will-be-a-4-star-general/articleshow/72954105.cms|title=India to now get chief of defence staff, will be a 4-star general|website=timesofindia.indiatimes.com|date=25 December 2019}}&lt;/ref&gt; नवीन प्रमुखांच्या नियुक्तीची प्रक्रिया सहसा नेतृत्व बदलाच्या तीन महिने आधी सुरू होते, ज्यामध्ये [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण मंत्रालय]] भारतीय लष्कराचे एकमेव [[उप लष्करप्रमुख (भारत)|उप लष्करप्रमुख]] (VCOAS) आणि पाच [[लष्करी कमांडर|लष्करी कमांडर्स]] (दलाच्या पाच लढाऊ कमांड्सचे प्रमुख) - जे सर्व लेफ्टनंट जनरल असतात, त्यांच्या वैयक्तिक तपशिलांचे पुनरावलोकन करते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/government/in-choosing-an-army-chief-merit-is-only-one-of-the-factors|title=In Bucking Army Seniority, Modi Takes a Leaf from Pakistani Playbook|website=thewire.in|date=20 December 2016}}&lt;/ref&gt; या पदावरील नियुक्ती संरक्षण मंत्रालयाच्या शिफारशीनुसार [[कॅबिनेटची नियुक्ती समिती|कॅबिनेटच्या नियुक्ती समितीद्वारे]] (ACC) केली जाते - ज्यामध्ये [[भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]] आणि [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्री]] समाविष्ट असतात; या पदावर नियुक्त झालेल्या अधिकाऱ्याला आपोआप जनरल पदावर बढती दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/due-process-followed-in-selection-and-appointment-of-army-chief-say-defence-ministry-sources/articleshow/56050880.cm|title=Due process followed in selection and appointment of Army chief, say defence ministry sources|website=timesofindia.indiatimes.com|date=18 January 2016}}&lt;/ref&gt;

विशेष म्हणजे, भारताच्या स्वातंत्र्यानंतरच्या पहिल्या दोन दशकांमध्ये, कमांडर-इन-चीफ आणि त्यानंतरचे लष्करप्रमुख हेच भारतीय सशस्त्र दलातील एकमेव चार-तारांकित अधिकारी होते, तर [[भारतीय नौदल|भारतीय नौदलाचे]] आणि [[भारतीय वायुसेना|भारतीय वायुसेनेचे]] प्रमुख अनुक्रमे तीन-तारांकित [[व्हाइस ॲडमिरल (भारत)|व्हाइस ॲडमिरल]] आणि [[एअर मार्शल (भारत)|एअर मार्शल]] होते; नौदल आणि वायू सेनेच्या प्रमुखांना चार-तारांकित [[ॲडमिरल (भारत)|ॲडमिरल]] आणि [[एअर चीफ मार्शल (भारत)|एअर चीफ मार्शल]] पदावर बढती मिळण्याची पहिली घटना अनुक्रमे १९६८ आणि १९६६ मध्ये झाली.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Navy Branch) |page=245  |date=23 March 1968|url=https://egazette.nic.in/WriteReadData/1968/O-1535-1968-0012-68804.pdf |work=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;

१९५० पासून, भारतीय लष्कराच्या कमांड केडरमधील सर्वात वरिष्ठ लेफ्टनंट जनरलची लष्करप्रमुख म्हणून नियुक्ती करण्याचा प्रघात आहे, तरीही ही परंपरा दोनदा मोडली गेली आहे. पहिल्यांदा १९८३ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान [[इंदिरा गांधी]] यांनी एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याला डावलून तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[अरुण श्रीधर वैद्य|ए. के. वैद्य]] यांची नियुक्ती केली, आणि २०१६ मध्ये - जेव्हा पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी]] यांनी दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांपेक्षा तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[बिपीन रावत]] यांना प्राधान्य देऊन नियुक्त केले.&lt;ref name=&quot;Succession&quot;/&gt;

=== कार्यकाळ ===
भारतीय लष्कराच्या ''लष्कर नियम, १९५४ (Army Rules, 1954)'' नुसार - लष्करप्रमुख या पदावर तीन वर्षे पूर्ण झाल्यावर किंवा वयाच्या ६२ व्या वर्षी, जे आधी असेल, [[निवृत्ती वेतन प्रणाली|सेवानिवृत्त]] होतात.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mod.gov.in/sites/default/files/armyrules1954.pdf|title=Army Rules, 1954|website=www.mod.gov.in}}&lt;/ref&gt; तथापि, ''लष्कर कायदा, १९५०'' च्या कलम १८-१९ आणि [[भारताचे संविधान|संविधानाच्या]] अनुच्छेद ३१० अंतर्गत कार्यकाळ संपण्यापूर्वी [[भारताचे राष्ट्रपती|भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे]] लष्करप्रमुखांना पदावरून बडतर्फ देखील केले जाऊ शकते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/1342309/#:~:text=(1)Except%20as%20expressly%20provided,every%20person%20who%20is%20a|title=Article 310 in Constitution of India|website=indiankanoon.org}}&lt;/ref&gt;

याशिवाय, 'लष्कर नियम, १९५४' च्या नियम १६ ए (४) द्वारे परिभाषित केल्यानुसार, नियुक्ती मिळालेला अधिकारी सेवानिवृत्तीच्या वयानंतरही कार्यकाळ वाढवण्यास पात्र असतो.&lt;ref name=&quot;Extension&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/security/in-an-unusual-move-govt-extends-army-chief-general-pandes-tenure-by-one-month|title=In an Unusual Move, Govt Extends Army Chief General Pande's Tenure by One Month|website=thewire.in|date=27 May 2024}}&lt;/ref&gt; तथापि, कार्यरत प्रमुखांना कार्यकाळ वाढवून देण्याच्या घटना दुर्मिळ आहेत आणि १९४७ पासून केवळ दोनदाच अशा मुदतवाढी देण्यात आल्या आहेत; पहिल्यांदा जून १९७२ मध्ये जनरल एस. एच. एफ. जे. माणेकशा यांना सहा महिन्यांची मुदतवाढ देण्यात आली, ज्यामुळे त्यांनी जानेवारी १९७३ पर्यंत सेवा बजावली; आणि मे २०२४ मध्ये जनरल [[मनोज पांडे (जनरल)|मनोज पांडे]] यांना एक महिन्याची मुदतवाढ देण्यात आली, ज्यामुळे त्यांना जून २०२४ पर्यंत सेवा बजावता आली.&lt;ref name=&quot;Extension&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/south-asia/pakistan-army-chief-qamar-bajwa-afghanistan|title=Domestic, Regional Implications of Pakistani Army Chief's Term Extension|website=thewire.in|date=23 August 2019}}&lt;/ref&gt;

पूर्वी, कार्यकाळादरम्यान अचानक पद रिक्त झाल्यास - बडतर्फी, राजीनामा किंवा अचानक मृत्यूमुळे - लष्कराच्या कमांड केडरमधील सर्वात वरिष्ठ लेफ्टनंट-जनरलची वारसदार म्हणून नियुक्ती करण्याचा प्रघात होता; भूतकाळात अशी परिस्थिती दोनदा निर्माण झाली आहे: पहिल्यांदा १९६२ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन लष्करप्रमुख जनरल [[प्राणनाथ थापर]] यांच्या राजीनाम्यानंतर तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[जयंतो नाथ चौधरी|जे. एन. चौधरी]] यांची नियुक्ती करण्यात आली होती, आणि पुन्हा १९९३ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन लष्करप्रमुख जनरल [[बिपीन चंद्र जोशी|बी. सी. जोशी]] यांच्या अचानक निधनानंतर तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[शंकर रॉयचौधुरी]] यांची नियुक्ती करण्यात आली होती.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.upi.com/Archives/1994/11/18/Indias-army-chief-is-dead/3094785134800/|title=India's army chief is dead|website=www.upi.com|date=18 November 1994}}&lt;/ref&gt;

याव्यतिरिक्त, लष्करप्रमुख हे 'लष्कर (सुधारणा) नियम, २०२२' नुसार [[चीफ ऑफ डिफेन्स Staff (भारत)|चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ]] (CDS) पदासाठी निवडले जाण्यास पात्र असतात - ज्यामध्ये असे नमूद केले आहे की नियुक्त उमेदवार (या प्रकरणात लष्करप्रमुख) सीडीएस म्हणून नियुक्तीच्या वेळी ६२ वर्षांपेक्षा कमी वयाचा असावा.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|date=24 December 2019|title=Cabinet approves creation of the post of Chief of Defence Staff in the rank of four star General|url=https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1597425|access-date=2019-12-25|website=Press Information Bureau, Government of India}}&lt;/ref&gt; सीडीएस म्हणून नियुक्त झालेले पहिले लष्करप्रमुख जनरल [[बिपीन रावत]] होते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://images.assettype.com/barandbench/2022-06/56494444-f00a-482f-8f12-f2a18091aa08/Ministry_of_Defence_Notifications__CDS_.pdf|title=Ministry of Defence (Department of Defence) NOTIFICATION|website=assettype.com}}&lt;/ref&gt;

== लष्करप्रमुखांची यादी ==
कमांडर-इन-चीफ आणि लष्करप्रमुख राहिलेले अधिकारी:&lt;ref&gt;[http://www.gulabin.com/armynavy/pdf/Army%20Commands%201900-2011.pdf Army Commands] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20150705211343/http://www.gulabin.com/armynavy/pdf/Army%20Commands%201900-2011.pdf |date=July 5, 2015 }}&lt;/ref&gt;

† चिन्हांकित अधिकारी पदावर असताना मरण पावले.

;कमांडर-इन-चीफ, भारतीय लष्कर (१९४७–१९४८)
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ भारतीय लष्करप्रमुखांची यादी
|-
! अनुक्रम
! छायाचित्र
! नाव
! रँक / दर्जा
! कार्यकाळ सुरू
! कार्यकाळ समाप्त
! दलात सामील झालेले युनिट
! नोंदी
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;कमांडर-इन-चीफ, भारतीय लष्कर (१९४७–१९४८)
|-
| 1
| [[File:General Sir Mcgregor Macdonald Lockhart.jpg|100px]]
| [[रॉब लॉकहार्ट|सर रॉबर्ट मॅकग्रेगोर मॅकडोनाल्ड लॉकहार्ट]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=UK|size=75%|sep=,|KCB|CIE|MC}}
| [[जनरल (युनायटेड किंगडम)|जनरल]]
| १५ ऑगस्ट १९४७
| ३१ डिसेंबर १९४७
| [[५१ वी शिख रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | पूर्वी ''[[ब्रिटिश भारतीय लष्कर]]''. ''[[ब्रिटिश आर्मी]]'' मधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९३; मृत्यू १९८१)
|-
| 2
| [[File:General Sir Francis Robert Roy Bucher.jpg|100px]]
| [[रॉय बुचर|सर फ्रांसिस रॉबर्ट रॉय बुचर]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=UK|size=75%|sep=,|KBE|CB|MC}}
| [[जनरल (युनायटेड KINGDOM)|जनरल]]
| १ जानेवारी १९४८
| २० जून १९४८
| [[कॅमेरोनियन्स (स्कॉटिश रायफल्स)|४ थी कॅमेरोनियन्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ब्रिटिश आर्मीमधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९५; मृत्यू १९८०)
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;लष्करप्रमुख आणि कमांडर-इन-चीफ, भारतीय लष्कर (१९४८–१९५५)
|-
| 1
| [[File:General Sir Francis Robert Roy Bucher.jpg|100px]]
| [[रॉय बुचर|सर फ्रांसिस रॉबर्ट रॉय बुचर]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=UK|size=75%|sep=,|KBE|CB|MC}}
| [[जनरल (युनायटेड किंगडम)|जनरल]]
| २१ जून १९४८
| १४ जानेवारी १९४९
| [[कॅमेरोनियन्स (स्कॉटिश रायफल्स)|४ थी कॅमेरोनियन्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ब्रिटिश आर्मीमधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९५; मृत्यू १९८०)
|-
| 2
| [[File:General K. M. Cariappa.jpg|100px]]
| [[के. एम. करिअप्पा|कोदंडेश मडाप्पा करिअप्पा]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=UK|size=75%|sep=|OBE}}
| General
| १५ जानेवारी १९४९
| १४ जानेवारी १९५३
| [[८८ वी कर्नाटक इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | नंतर [[フィールド मार्शल (भारत)|फील्ड मार्शल]] पदावर बढती. पहिले मूळ भारतीय लष्करप्रमुख. (जन्म १८९९; मृत्यू १९९३)
|-
| 3
| [[File:Gen Maharaj Shri Rajendrasinhji Jadeja.jpg|100px]]
| [[महाराज]] [[श्री]] [[राजेंद्रसिंहजी जाडेजा]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=UK|size=75%|sep=,|DSO}}
| General
| १४ जानेवारी १९५३
| १ एप्रिल १९५५
| [[२ री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | &lt;ref name=&quot;BRmksr&quot;&gt;{{cite web |title=General Maharaj Kumar Shri Rajendrasinhji DSO |url=http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/123-shri-rajendrasinhji.html |website=www.Bharat-Rakshak.com |access-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180111071604/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/123-shri-rajendrasinhji.html |archive-date=11 January 2018 |df=dmy}}&lt;/ref&gt; (जन्म १८९९; मृत्यू १९६४)
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;लष्करप्रमुख (१९५५–सध्याचा काळ)
|-
| 1
| [[File:Gen Maharaj Shri Rajendrasinhji Jadeja.jpg|100px]]
| [[महाराज]] [[श्री]] [[राजेंद्रसिंहजी जाडेजा]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=UK|size=75%|sep=|DSO}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ एप्रिल १९५५
| १४ मे १९५५
| [[२ री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १८९९; मृत्यू १९६४)
|-
| 2
| [[File:General Satyawant Mallana Srinagesh.jpg|100px]]
| [[S. M. Shrinagesh|सत्यवंत मल्लाना श्रीनागेश]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १५ मे १९५५
| ७ मे १९५७
| [[१९ वी हैदराबाद रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०३; मृत्यू १९७७)
|-
| 3
| [[File:General Kodandera Subayya Thimayya.jpg|100px]]
| [[कोदंडेरा सुबय्या थिम्मय्या]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=UK|size=75%|sep=,|DSO}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ मे १९५७
| ७ मे १९६१
| [[१९ वी हैदराबाद रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०६; मृत्यू १९६५)
|-
| 4
| [[File:General Pran Nath Thapar.jpg|100px]]
| [[प्राणनाथ थापर]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ मे १९६१
| १९ नोव्हेंबर १९६२
| [[१ ली पंजाब रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०६; मृत्यू १९७५)
|-
| 5
| [[File:General Jayanto Nath Chaudhuri.jpg|100px]]
| [[जयंतो नाथ चौधरी]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=UK|size=75%|sep=,|OBE}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| २० नोव्हेंबर १९६२
| ७ जून १९६६
| [[१६ वी लाइट कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०८; मृत्यू १९८३)
|-
| 6
| [[File:General Paramasiva Prabhakar Kumramangalam.jpg|100px]]
| [[परमशिव प्रभाकर कुमारमंगलम]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=UK|size=75%|sep=,|DSO|MBE}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ जून १९६६
| ७ जून १९६९
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१३; मृत्यू २०००)
|-
| 7
| [[File:FM Sam Manekshaw.jpg|100px]]
| [[सॅम माणेकशा|सॅम हॉरमुसजी फ्रामजी जमशेदजी माणेकशा]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=UK|size=75%|sep=,|MC}}
| [[फील्ड मार्शल (भारत)|फील्ड मार्शल]]
| ८ जून १९६९
| १५ जानेवारी १९७३
| [[८ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१४; मृत्यू २००८)
|-
| 8
| [[File:General Gopal Gurnath Bewoor.jpg|100px]]
| [[गोपाळ गुरुनाथ बेवूर]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १६ जानेवारी १९७३
| ३१ मे १९७५
| [[डोग्रा रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१६; मृत्यू १९८९)
|-
| 9
| [[File:General Tapishwar Narain Raina.jpg|100px]]
| [[तपेश्वर नारायण रैना]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|MVC|SM}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९७५
| ३१ मे १९७८
| [[कुमाऊं रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२१; मृत्यू १९८०)
|-
| 10
| [[File:Om-prakash-Mhalotra.jpg|100px]]
| [[ओमप्रकाश मल्होत्रा]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९७८
| ३१ मे १९८१
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२२; मृत्यू २०१५)
|-
| 11
| [[File:General Kotikalapudi Venkata Krishna Rao.jpg|100px]]
| [[के. व्ही. कृष्णराव|कोटीकलपुडी व्यंकट कृष्णराव]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९८१
| ३१ जुलै १९८३
| [[महार रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२३; मृत्यू २०१६)
|-
| 12
| [[File:General Arunkumar Shridhar Vaidya.jpg|100px]]
| [[अरुण श्रीधर वैद्य|अरुणकुमार श्रीधर वैद्य]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|MVC|AVSM}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑगस्ट १९८३
| ३१ जानेवारी १९८६
| [[९ वी डेक्कन हॉर्स|द डेक्कन हॉर्स (९ हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२६; मृत्यू १९८६)
|-
| 13
| [[File:General Krishnaswami Sundarji.jpg|100px]]
| [[कृष्णास्वामी सुंदरजी]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ फेब्रुवारी १९८६
| ३१ मे १९८८
| [[महार रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२८; मृत्यू १९९९)
|-
| 14
| [[File:General Vishwa Nath Sharma.jpg|100px]]
| [[विश्वनाथ शर्मा]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|AVSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९८८
| ३० जून १९९०
| [[१६ वी light cavalry|१६ वी लाइट कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३०)
|-
| 15
| [[File:General Sunith Francis Rodrigues.jpg|100px]]
| [[सुनीथ फ्रान्सिस रॉड्रिक्स]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|VSM}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जुलै १९९०
| ३० जून १९९३
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३३; मृत्यू २०२२)
|-
| 16
| [[File:General Bipin Chandra Joshi.jpg|100px]]
| [[बिपीन चंद्र जोशी]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|AVSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जुलै १९९३
| १९ नोव्हेंबर १९९४
| [[६४ वी कॅव्हलरी (भारत)|६४ वी कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३५; मृत्यू १९९४)
|-
| 17
| [[File:Gen Shankar Roy Chowdhary.jpg|100px]]
| [[शंकर रॉयचौधुरी]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| २० नोव्हेंबर १९९४
| ३० सप्टेंबर १९९७
| [[२० वी लान्सर्स (भारत)|२० वी लान्सर्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३७)
|-
| 18
| [[File:Gen vp malik1.jpg|100px]]
| [[वेदप्रकाश मलिक]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|AVSM}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर १९९७
| ३० सप्टेंबर २०००
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३९)
|-
| 19
| [[File:General Sundararajan Padmanabhan.jpg|100px]]
| [[सुंदरराजन पद्मनाभन]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|AVSM|VSM}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर २०००
| ३१ डिसेंबर २००२
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४०; मृत्यू २०२४)
|-
| 20
| —
| [[निर्मल चंदर वीज]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|UYSM|AVSM}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जानेवारी २००३
| ३१ जानेवारी २००५
| [[डोग्रा रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४३)
|-
| 21
| [[File:General J. J. Singh.jpg|100px]]
| [[जोगिंदर जसवंत सिंग]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|AVSM|VSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ फेब्रुवारी २००५
| ३० सप्टेंबर २००७
| [[मराठा लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४५)
|-
| 22
| [[File:General Deepak Kapoor.jpg|100px]]
| [[दीपक कपूर]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|AVSM|SM|VSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर २००७
| ३१ मार्च २०१०
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४८)
|-
| 23
| [[File:General Vijay Kumar Singh.jpg|100px]]
| [[व्ही. के. सिंग|विजय कुमार सिंग]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|AVSM|YSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ एप्रिल २०१०
| ३१ मे २०१२
| [[राजपूत रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५०)
|-
| 24
| [[File:Gen Bikram Singh.jpg|100px]]
| [[विक्रम सिंग (जनरल, जन्म १९५२)|विक्रम सिंग]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|UYSM|AVSM|SM|VSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून २०१२
| ३१ जुलै २०१४
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५२)
|-
| 25
| [[File:General Dalbir Singh official photo.jpg|100px]]
| [[दलबीर सिंग suhag|दलबीर सिंग सुहाग]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|UYSM|AVSM|VSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑगस्ट २०१४
| ३१ डिसेंबर २०१६
| [[५ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५४)
|-
| 26
| [[File:Bipin Rawat (CDS).jpg|100px]]
| [[बिपीन रावत]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|UYSM|AVSM|YSM|SM|VSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३१ डिसेंबर २०१६
| ३१ डिसेंबर २०१९
| [[११ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | पहिले चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ. (जन्म १९५८; मृत्यू २०२१)
|-
| 27
| [[File:General Manoj Mukund Naravane PVSM AVSM SM VSM ADC (1).jpg|100px]]
| [[मनोज मुकुंदनरवणे]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|AVSM|SM|VSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३१ डिसेंबर २०१९
| ३० एप्रिल २०२२
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६०)
|-
| 28
| [[File:Gen Manoj Pandey.jpg|100px]]
| [[मनोज पांडे]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|AVSM|VSM|ADC}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३0 एप्रिल २०२२
| ३0 जून २०२४
| [[बॉम्बे इंजिनियर ग्रुप|बॉम्बे सॅपर्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६२)
|-
| 29
| [[File:General Upendra Dwivedi, PVSM, AVSM (2024).jpg|100px]]
| [[उपेंद्र द्विवेदी]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|AVSM|}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३0 जून २०२४
| ३0 जून २०२६
| [[जम्मू आणि काश्मीर रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६४)
|-
| 30
| [[File:Lt Gen Dhiraj Seth, VCOAS.jpg|100px]]
| [[धीरज सेठ]]&lt;br /&gt;{{post-nominals|country=IND|size=75%|sep=,|PVSM|UYSM|AVSM|}}
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३0 जून २०२६
| —
| [[२ री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६६)
|}

=== माजी कमान कार्यालये ===
* [[कमांडर-इन-चीफ, इंडिया]]
* [[चीफ ऑफ द जनरल स्टाफ (भारत)|चीफ ऑफ द जनरल स्टाफ]]

=== भारतीय सशस्त्र दलातील इतर कार्यालये ===
* [[चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (भारत)|चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ]]
* [[चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष]]
* [[एकात्मिक संरक्षण दलाचे प्रमुख]]
* [[नौदलप्रमुख (भारत)|नौदलप्रमुख]]
* [[वायुसेनाप्रमुख (भारत)|वायुसेनाप्रमुख]]

=== हे सुद्धा पहा ===
{{commons category|Chief of the Army Staff (India)}}
* [[फील्ड मार्शल (भारत)|भारतीय लष्कराचे फील्ड मार्शल]]
* [[भारतीय लष्करातील कार्यरत जनरलची यादी]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
* {{cite book |title=Thimayya: an amazing life |last=Khanduri |first=Chandra B. |year=2006 |publisher=Knowledge World |location=New Delhi |isbn=978-81-87966-36-4 |pages=394 |url=https://books.google.com/books?id=ZWXfAAAAMAAJ |access-date=30 July 2010}}
* {{cite book |first=V. K. |last=Singh |title=Leadership in the Indian army: biographies of twelve soldiers |year=2005 |publisher=SAGE Publications | isbn=978-0761933229 |url=https://books.google.com/books?id=cJDsk_g6tXUC}}
* [https://indiandefenceacademy.in/list-of-indian-army-chiefs/ १९४७ पासूनच्या भारतीय लष्करप्रमुखांची यादी: एक ऐतिहासिक आढावा]

[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख|*]]</text>
      <sha1>847nywgu0nb0nyfs5msfh52wk4awfs1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690780</id>
      <parentid>2690778</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* लष्करप्रमुखांची यादी */</comment>
      <origin>2690780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40155" sha1="4r3p4gfmb8jbh400z99wndpalksdlix" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''भारताचे लष्करप्रमुख'''  हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्करातील]] एक वैधानिक पद आहे जे सहसा चार स्टार [[जनरल|जनरलला]] दिले जाते. केवळ [[भारतीय लष्कर|भारतीय सैन्यात]] सेवा देणारे सर्वोच्च दर्जाचे अधिकारी म्हणून, लष्करप्रमुख हे भूदलाचे प्रमुख आणि [[भारताचे संरक्षणमंत्री|संरक्षण मंत्र्यांचे]] प्रमुख सल्लागार असतात. ते राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे सदस्य देखील आहेत आणि त्याद्वारे राष्ट्रपती आणि पंतप्रधानांचे सल्लागार आहेत. लष्करप्रमूख हा [[भारतीय सशस्त्र सेना|भारतीय सशस्त्र दलातील]] सर्वात वरिष्ठ लष्करी अधिकारी असतो जर [[संरक्षण दलप्रमुख (भारत)|चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ]] आणि/किंवा चीफ ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष हे लष्करी अधिकारी नसल्यास.&lt;ref name=&quot;india-cincact3&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.vakilno1.com/bareacts/laws/The-Commanders-In-Chief-Change-in-Designation-Act-1955.html|title=The Commanders-In-Chief (Change in Designation) Act, 1955|publisher=VakilNo1.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111111144149/http://vakilno1.com/bareacts/laws/The-Commanders-In-Chief-Change-in-Designation-Act-1955.html|archive-date=11 November 2011|access-date=18 October 2011}}&lt;/ref&gt; 

'''लष्करप्रमुख (Chief of the Army Staff - COAS)''' हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्कराचे]] (IA) व्यावसायिक प्रमुख असलेले एक वैधानिक पद आहे. भारतीय लष्कर ही [[भारतीय सशस्त्र दले|भारतीय सशस्त्र दलांची]] [[लष्कर|भूदल]] [[लष्कराची शाखा|शाखा]] आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianarmy.nic.in/leaders/leaders-site-main/chief-of-the-army-staff|title=Chief of the Army Staff|website=indianarmy.nic.in}}&lt;/ref&gt; प्रघातानुसार हे पद [[लष्करी तारांकित क्रमवारी|चार-तारांकित]] [[जनरल (भारत)|जनरल]] दर्जाच्या अधिकाऱ्याकडे असते. लष्करप्रमुख हे भारतीय लष्कराचे सर्वात वरिष्ठ कार्यवाहू अधिकारी असतात, ज्यांच्याकडे शांतता आणि युद्धाच्या काळात दलाच्या एकूण कामकाजाची देखरेख करणे, दलाची लढाऊ क्षमता आणि कार्यक्षमता राखणे तसेच देशाची प्रादेशिक अखंडता आणि सार्वभौमत्वाचे रक्षण करणे ही कामे सोपवलेली असतात.&lt;ref name=&quot;Sovereignty&quot;/&gt;

=== भूमिका आणि जबाबदाऱ्या ===
[[नवी दिल्ली]] येथे असलेल्या संरक्षण मंत्रालयाच्या एकात्मिक मुख्यालयातून कार्यभार सांभाळणारे लष्करप्रमुख हे भारतीय लष्कराचे सर्वात वरिष्ठ कार्यवाहू अधिकारी आहेत आणि त्यांच्याकडे खालील जबाबदाऱ्या असतात:

* भारतीय लष्कराशी संबंधित सर्व बाबींवर [[भारत सरकार|केंद्र सरकारला]] सल्ला देणे.&lt;ref name=&quot;Privy&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theindiaforum.in/article/civil-and-military-india|title=The Civil and the Military in India|website=www.theindiaforum.in|date=12 February 2020}}&lt;/ref&gt;
* शांतता आणि संघर्षाच्या काळात लढाऊ सज्जता आणि कार्यक्षमता टिकवून ठेवण्यासाठी दलाची क्षमता वाढवण्यास वचनबद्ध असणे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/gen-upendra-dwivedi-becomes-chief-of-13-million-strong-army-3086840|title=Gen Upendra Dwivedi becomes chief of 1.3 million-strong Army|website=www.deccanherald.com|date=30 June 2024}}&lt;/ref&gt;
* सशस्त्र संघर्ष किंवा युद्धाच्या परिस्थितीत देशाची प्रादेशिक अखंडता आणि सार्वभौमत्वाचे रक्षण तसेच उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी भारतीय लष्कराच्या विविध घटकांमध्ये समन्वय साधणे.&lt;ref name=&quot;Sovereignty&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/latest-news/army-capable-of-safeguarding-security-of-country-army-chief/|title=Army capable of safeguarding security of country: Army chief|date=8 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/stand-with-army-threat-to-territorial-integrity-will-be-fought-with-equal-force-ladakh-mp/articleshow/76553193.cms|title=Stand with Army, threat to territorial integrity will be fought with equal force: Ladakh MP|website=timesofindia.indiatimes.com|date=24 June 2020}}&lt;/ref&gt;
* दलाचे नेतृत्व, नियंत्रण, प्रशासन आणि धोरण यांसारख्या सर्व पैलूंच्या एकूण कामकाजाला दिशा देणे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://knowindia.india.gov.in/my-india-my-pride/indian-armed-forces.php|title=Indian Armed Forces|website=knowindia.india.gov.in}}&lt;/ref&gt;
* शांतता आणि युद्धाच्या काळात गैरवर्तणुकीच्या प्रकरणांचे पुनरावलोकन करण्यासाठी [[भारत सरकार|केंद्र सरकारच्या]] आदेशानुसार [[लष्करी न्यायालय|कोर्ट-मार्शल (लष्करी न्यायालय)]] बोलावणे.&lt;ref name=&quot;Army Act&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mod.gov.in/sites/default/files/TheArmyAct1950.pdf|title=The Army Act, 1950}}&lt;/ref&gt;
* सेवेत असताना व्यावसायिक गैरवर्तनासाठी दोषी ठरलेल्या अधिकाऱ्यांच्या न्यायालयीन शिक्षा आणि याचिकांचे पुनरावलोकन करणे.&lt;ref name=&quot;Army Act&quot;/&gt;

या जबाबदाऱ्यांव्यतिरिक्त, लष्करप्रमुख खालील समित्यांचे स्थायी सदस्य असतात:
* [[चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष|चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटी]] (COSC)
* [[राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद (भारत)|राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद]] (NSC)
* [[संरक्षण नियोजन समिती]] (DPC)
* [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण संपादन परिषद]] (DAC)

या महत्त्वाच्या गटांमधील स्थानामुळे, लष्करप्रमुखांना भारतीय लष्कराच्या कामकाजाविषयी आणि तिन्ही दलांचे एकत्रीकरण, धोरणात्मक रणनीती, क्षमता विकास, संरक्षण संपादन आणि पायाभूत सुविधा या बाबींशी संबंधित सर्वसमावेशक एकात्मिक नियोजन धोरणाचा प्रसार करण्यासाठी [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्र्यांना]] (रक्षा मंत्री) सल्ला देण्याची भूमिका मिळते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.orfonline.org/research/cds-rawat-to-face-hurdles-sabotage-unless-rules-are-rewritten-59762|title=Civil-military relations in Independent India|website=www.orfonline.org|date=15 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.orfonline.org/research/cds-rawat-to-face-hurdles-sabotage-unless-rules-are-rewritten-59762|title=CDS Rawat to face hurdles &amp; sabotage unless rules are rewritten|website=www.orfonline.org|date=2 January 2020}}&lt;/ref&gt;

== नियुक्ती आणि बढती ==
स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून लष्करप्रमुखांचे पद प्रघातानुसार [[जनरल (भारत)|चार-तारांकित जनरल]] दर्जाच्या अधिकाऱ्याकडे राहिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/india-to-now-get-chief-of-defence-staff-will-be-a-4-star-general/articleshow/72954105.cms|title=India to now get chief of defence staff, will be a 4-star general|website=timesofindia.indiatimes.com|date=25 December 2019}}&lt;/ref&gt; नवीन प्रमुखांच्या नियुक्तीची प्रक्रिया सहसा नेतृत्व बदलाच्या तीन महिने आधी सुरू होते, ज्यामध्ये [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण मंत्रालय]] भारतीय लष्कराचे एकमेव [[उप लष्करप्रमुख (भारत)|उप लष्करप्रमुख]] (VCOAS) आणि पाच [[लष्करी कमांडर|लष्करी कमांडर्स]] (दलाच्या पाच लढाऊ कमांड्सचे प्रमुख) - जे सर्व लेफ्टनंट जनरल असतात, त्यांच्या वैयक्तिक तपशिलांचे पुनरावलोकन करते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/government/in-choosing-an-army-chief-merit-is-only-one-of-the-factors|title=In Bucking Army Seniority, Modi Takes a Leaf from Pakistani Playbook|website=thewire.in|date=20 December 2016}}&lt;/ref&gt; या पदावरील नियुक्ती संरक्षण मंत्रालयाच्या शिफारशीनुसार [[कॅबिनेटची नियुक्ती समिती|कॅबिनेटच्या नियुक्ती समितीद्वारे]] (ACC) केली जाते - ज्यामध्ये [[भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]] आणि [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्री]] समाविष्ट असतात; या पदावर नियुक्त झालेल्या अधिकाऱ्याला आपोआप जनरल पदावर बढती दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/due-process-followed-in-selection-and-appointment-of-army-chief-say-defence-ministry-sources/articleshow/56050880.cm|title=Due process followed in selection and appointment of Army chief, say defence ministry sources|website=timesofindia.indiatimes.com|date=18 January 2016}}&lt;/ref&gt;

विशेष म्हणजे, भारताच्या स्वातंत्र्यानंतरच्या पहिल्या दोन दशकांमध्ये, कमांडर-इन-चीफ आणि त्यानंतरचे लष्करप्रमुख हेच भारतीय सशस्त्र दलातील एकमेव चार-तारांकित अधिकारी होते, तर [[भारतीय नौदल|भारतीय नौदलाचे]] आणि [[भारतीय वायुसेना|भारतीय वायुसेनेचे]] प्रमुख अनुक्रमे तीन-तारांकित [[व्हाइस ॲडमिरल (भारत)|व्हाइस ॲडमिरल]] आणि [[एअर मार्शल (भारत)|एअर मार्शल]] होते; नौदल आणि वायू सेनेच्या प्रमुखांना चार-तारांकित [[ॲडमिरल (भारत)|ॲडमिरल]] आणि [[एअर चीफ मार्शल (भारत)|एअर चीफ मार्शल]] पदावर बढती मिळण्याची पहिली घटना अनुक्रमे १९६८ आणि १९६६ मध्ये झाली.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Navy Branch) |page=245  |date=23 March 1968|url=https://egazette.nic.in/WriteReadData/1968/O-1535-1968-0012-68804.pdf |work=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;

१९५० पासून, भारतीय लष्कराच्या कमांड केडरमधील सर्वात वरिष्ठ लेफ्टनंट जनरलची लष्करप्रमुख म्हणून नियुक्ती करण्याचा प्रघात आहे, तरीही ही परंपरा दोनदा मोडली गेली आहे. पहिल्यांदा १९८३ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान [[इंदिरा गांधी]] यांनी एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याला डावलून तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[अरुण श्रीधर वैद्य|ए. के. वैद्य]] यांची नियुक्ती केली, आणि २०१६ मध्ये - जेव्हा पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी]] यांनी दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांपेक्षा तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[बिपीन रावत]] यांना प्राधान्य देऊन नियुक्त केले.&lt;ref name=&quot;Succession&quot;/&gt;

=== कार्यकाळ ===
भारतीय लष्कराच्या ''लष्कर नियम, १९५४ (Army Rules, 1954)'' नुसार - लष्करप्रमुख या पदावर तीन वर्षे पूर्ण झाल्यावर किंवा वयाच्या ६२ व्या वर्षी, जे आधी असेल, [[निवृत्ती वेतन प्रणाली|सेवानिवृत्त]] होतात.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mod.gov.in/sites/default/files/armyrules1954.pdf|title=Army Rules, 1954|website=www.mod.gov.in}}&lt;/ref&gt; तथापि, ''लष्कर कायदा, १९५०'' च्या कलम १८-१९ आणि [[भारताचे संविधान|संविधानाच्या]] अनुच्छेद ३१० अंतर्गत कार्यकाळ संपण्यापूर्वी [[भारताचे राष्ट्रपती|भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे]] लष्करप्रमुखांना पदावरून बडतर्फ देखील केले जाऊ शकते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/1342309/#:~:text=(1)Except%20as%20expressly%20provided,every%20person%20who%20is%20a|title=Article 310 in Constitution of India|website=indiankanoon.org}}&lt;/ref&gt;

याशिवाय, 'लष्कर नियम, १९५४' च्या नियम १६ ए (४) द्वारे परिभाषित केल्यानुसार, नियुक्ती मिळालेला अधिकारी सेवानिवृत्तीच्या वयानंतरही कार्यकाळ वाढवण्यास पात्र असतो.&lt;ref name=&quot;Extension&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/security/in-an-unusual-move-govt-extends-army-chief-general-pandes-tenure-by-one-month|title=In an Unusual Move, Govt Extends Army Chief General Pande's Tenure by One Month|website=thewire.in|date=27 May 2024}}&lt;/ref&gt; तथापि, कार्यरत प्रमुखांना कार्यकाळ वाढवून देण्याच्या घटना दुर्मिळ आहेत आणि १९४७ पासून केवळ दोनदाच अशा मुदतवाढी देण्यात आल्या आहेत; पहिल्यांदा जून १९७२ मध्ये जनरल एस. एच. एफ. जे. माणेकशा यांना सहा महिन्यांची मुदतवाढ देण्यात आली, ज्यामुळे त्यांनी जानेवारी १९७३ पर्यंत सेवा बजावली; आणि मे २०२४ मध्ये जनरल [[मनोज पांडे (जनरल)|मनोज पांडे]] यांना एक महिन्याची मुदतवाढ देण्यात आली, ज्यामुळे त्यांना जून २०२४ पर्यंत सेवा बजावता आली.&lt;ref name=&quot;Extension&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/south-asia/pakistan-army-chief-qamar-bajwa-afghanistan|title=Domestic, Regional Implications of Pakistani Army Chief's Term Extension|website=thewire.in|date=23 August 2019}}&lt;/ref&gt;

पूर्वी, कार्यकाळादरम्यान अचानक पद रिक्त झाल्यास - बडतर्फी, राजीनामा किंवा अचानक मृत्यूमुळे - लष्कराच्या कमांड केडरमधील सर्वात वरिष्ठ लेफ्टनंट-जनरलची वारसदार म्हणून नियुक्ती करण्याचा प्रघात होता; भूतकाळात अशी परिस्थिती दोनदा निर्माण झाली आहे: पहिल्यांदा १९६२ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन लष्करप्रमुख जनरल [[प्राणनाथ थापर]] यांच्या राजीनाम्यानंतर तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[जयंतो नाथ चौधरी|जे. एन. चौधरी]] यांची नियुक्ती करण्यात आली होती, आणि पुन्हा १९९३ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन लष्करप्रमुख जनरल [[बिपीन चंद्र जोशी|बी. सी. जोशी]] यांच्या अचानक निधनानंतर तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[शंकर रॉयचौधुरी]] यांची नियुक्ती करण्यात आली होती.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.upi.com/Archives/1994/11/18/Indias-army-chief-is-dead/3094785134800/|title=India's army chief is dead|website=www.upi.com|date=18 November 1994}}&lt;/ref&gt;

याव्यतिरिक्त, लष्करप्रमुख हे 'लष्कर (सुधारणा) नियम, २०२२' नुसार [[चीफ ऑफ डिफेन्स Staff (भारत)|चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ]] (CDS) पदासाठी निवडले जाण्यास पात्र असतात - ज्यामध्ये असे नमूद केले आहे की नियुक्त उमेदवार (या प्रकरणात लष्करप्रमुख) सीडीएस म्हणून नियुक्तीच्या वेळी ६२ वर्षांपेक्षा कमी वयाचा असावा.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|date=24 December 2019|title=Cabinet approves creation of the post of Chief of Defence Staff in the rank of four star General|url=https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1597425|access-date=2019-12-25|website=Press Information Bureau, Government of India}}&lt;/ref&gt; सीडीएस म्हणून नियुक्त झालेले पहिले लष्करप्रमुख जनरल [[बिपीन रावत]] होते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://images.assettype.com/barandbench/2022-06/56494444-f00a-482f-8f12-f2a18091aa08/Ministry_of_Defence_Notifications__CDS_.pdf|title=Ministry of Defence (Department of Defence) NOTIFICATION|website=assettype.com}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ भारतीय लष्करप्रमुखांची यादी
|-
! अनुक्रम
! छायाचित्र
! नाव
! rânk / दर्जा
! कार्यकाळ सुरू
! कार्यकाळ समाप्त
! दलात सामील झालेले युनिट
! नोंदी
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;कमांडर-इन-चीफ, भारतीय लष्कर (१९४७–१९४८)
|-
| 1
| [[File:General Sir Mcgregor Macdonald Lockhart.jpg|100px]]
| [[रॉब लॉकहार्ट|सर रॉबर्ट मॅकग्रेगोर मॅकडोनाल्ड लॉकहार्ट]]
| [[जनरल (युनायटेड किंगडम)|जनरल]]
| १५ ऑगस्ट १९४७
| ३१ डिसेंबर १९४७
| [[५१ वी शिख रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | पूर्वी ''[[ब्रिटिश भारतीय लष्कर]]''. ''[[ब्रिटिश आर्मी]]'' मधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९३; मृत्यू १९८१)
|-
| 2
| [[File:General Sir Francis Robert Roy Bucher.jpg|100px]]
| [[रॉय बुचर|सर फ्रांसिस रॉबर्ट रॉय बुचर]]
| [[जनरल (युनायटेड KINGDOM)|जनरल]]
| १ जानेवारी १९४८
| २० जून १९४८
| [[कॅमेरोनियन्स (स्कॉटिश रायफल्स)|४ थी कॅमेरोनियन्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ब्रिटिश आर्मीमधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९५; मृत्यू १९८०)
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;लष्करप्रमुख आणि कमांडर-इन-चीफ, भारतीय लष्कर (१९४८–१९५५)
|-
| 1
| [[File:General Sir Francis Robert Roy Bucher.jpg|100px]]
| [[रॉय बुचर|सर फ्रांसिस रॉबर्ट रॉय बुचर]]
| [[जनरल (युनायटेड किंगडम)|जनरल]]
| २१ जून १९४८
| १४ जानेवारी १९४९
| [[कॅमेरोनियन्स (स्कॉटिश रायफल्स)|४ थी कॅमेरोनियन्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ब्रिटिश आर्मीमधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९५; मृत्यू १९८०)
|-
| 2
| [[File:General K. M. Cariappa.jpg|100px]]
| [[के. एम. करिअप्पा|कोदंडेश मडाप्पा करिअप्पा]]
| General
| १५ जानेवारी १९४९
| १४ जानेवारी १९५३
| [[८८ वी कर्नाटक इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | नंतर [[フィールド मार्शल (भारत)|フィールド मार्शल]] पदावर बढती. पहिले मूळ भारतीय लष्करप्रमुख. (जन्म १८९९; मृत्यू १९९३)
|-
| 3
| [[File:Gen Maharaj Shri Rajendrasinhji Jadeja.jpg|100px]]
| [[महाराज]] [[श्री]] [[राजेंद्रसिंहजी जाडेजा]]
| General
| १४ जानेवारी १९५३
| १ एप्रिल १९५५
| [[२ री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | &lt;ref name=&quot;BRmksr&quot;&gt;{{cite web |title=General Maharaj Kumar Shri Rajendrasinhji DSO |url=http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/123-shri-rajendrasinhji.html |website=www.Bharat-Rakshak.com |access-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180111071604/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/123-shri-rajendrasinhji.html |archive-date=11 January 2018 |df=dmy}}&lt;/ref&gt; (जन्म १८९९; मृत्यू १९६४)
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;लष्करप्रमुख (१९५५–सध्याचा काळ)
|-
| 1
| [[File:Gen Maharaj Shri Rajendrasinhji Jadeja.jpg|100px]]
| [[महाराज]] [[श्री]] [[राजेंद्रसिंहजी जाडेजा]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ एप्रिल १९५५
| १४ मे १९५५
| [[२ री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १८९९; मृत्यू १९६४)
|-
| 2
| [[File:General Satyawant Mallana Srinagesh.jpg|100px]]
| [[S. M. Shrinagesh|सत्यवंत मल्लाना श्रीनागेश]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १५ मे १९५५
| ७ मे १९५७
| [[१९ वी हैदराबाद रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०३; मृत्यू १९७७)
|-
| 3
| [[File:General Kodandera Subayya Thimayya.jpg|100px]]
| [[कोदंडेरा सुबय्या थिम्मय्या]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ मे १९५७
| ७ मे १९६१
| [[१९ वी हैदराबाद रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०६; मृत्यू १९६५)
|-
| 4
| [[File:General Pran Nath Thapar.jpg|100px]]
| [[प्राणनाथ थापर]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ मे १९६१
| १९ नोव्हेंबर १९६२
| [[१ ली पंजाब रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०६; मृत्यू १९७५)
|-
| 5
| [[File:General Jayanto Nath Chaudhuri.jpg|100px]]
| [[जयंतो नाथ चौधरी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| २० नोव्हेंबर १९६२
| ७ जून १९६६
| [[१६ वी लाइट कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०८; मृत्यू १९८३)
|-
| 6
| [[File:General Paramasiva Prabhakar Kumramangalam.jpg|100px]]
| [[परमशिव प्रभाकर कुमारमंगलम]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ जून १९६६
| ७ जून १९६९
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१३; मृत्यू २०००)
|-
| 7
| [[File:FM Sam Manekshaw.jpg|100px]]
| [[सॅम माणेकशा|सॅम हॉरमुसजी फ्रामजी जमशेदजी माणेकशा]]
| [[フィールド मार्शल (भारत)|フィールド मार्शल]]
| ८ जून १९६९
| १५ जानेवारी १९७३
| [[८ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१४; मृत्यू २००८)
|-
| 8
| [[File:General Gopal Gurnath Bewoor.jpg|100px]]
| [[गोपाळ गुरुनाथ बेवूर]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १६ जानेवारी १९७३
| ३१ मे १९७५
| [[डोग्रा रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१६; मृत्यू १९८९)
|-
| 9
| [[File:General Tapishwar Narain Raina.jpg|100px]]
| [[तपेश्वर नारायण रैना]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९७५
| ३१ मे १९७८
| [[कुमाऊं रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२१; मृत्यू १९८०)
|-
| 10
| [[File:Om-prakash-Mhalotra.jpg|100px]]
| [[ओमप्रकाश मल्होत्रा]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९७८
| ३१ मे १९८१
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२२; मृत्यू २०१५)
|-
| 11
| [[File:General Kotikalapudi Venkata Krishna Rao.jpg|100px]]
| [[के. व्ही. कृष्णराव|कोटीकलपुडी व्यंकट कृष्णराव]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९८१
| ३१ जुलै १९८३
| [[महार रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२३; मृत्यू २०१६)
|-
| 12
| [[File:General Arunkumar Shridhar Vaidya.jpg|100px]]
| [[अरुण श्रीधर वैद्य|अरुणकुमार श्रीधर वैद्य]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑगस्ट १९८३
| ३१ जानेवारी १९८६
| [[९ वी डेक्कन हॉर्स|द डेक्कन हॉर्स (९ हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२६; मृत्यू १९८६)
|-
| 13
| [[File:General Krishnaswami Sundarji.jpg|100px]]
| [[कृष्णास्वामी सुंदरजी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ फेब्रुवारी १९८६
| ३१ मे १९८८
| [[महार रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२८; मृत्यू १९९९)
|-
| 14
| [[File:General Vishwa Nath Sharma.jpg|100px]]
| [[विश्वनाथ शर्मा]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९८८
| ३0 जून १९९0
| [[१६ वी light cavalry|१६ वी लाइट कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३0)
|-
| 15
| [[File:General Sunith Francis Rodrigues.jpg|100px]]
| [[सुनीथ फ्रान्सिस रॉड्रिक्स]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जुलै १९९0
| ३0 जून १९९३
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३३; मृत्यू २०२२)
|-
| 16
| [[File:General Bipin Chandra Joshi.jpg|100px]]
| [[बिपीन चंद्र जोशी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जुलै १९९३
| १९ नोव्हेंबर १९९४
| [[६४ वी कॅव्हलरी (भारत)|६४ वी कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३५; मृत्यू १९९४)
|-
| 17
| [[File:Gen Shankar Roy Chowdhary.jpg|100px]]
| [[शंकर रॉयचौधुरी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| २० नोव्हेंबर १९९४
| ३0 सप्टेंबर १९९७
| [[२० वी लान्सर्स (भारत)|२० वी लान्सर्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३७)
|-
| 18
| [[File:Gen vp malik1.jpg|100px]]
| [[वेदप्रकाश मलिक]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर १९९७
| ३0 सप्टेंबर २०00
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३९)
|-
| 19
| [[File:General Sundararajan Padmanabhan.jpg|100px]]
| [[सुंदरराजन पद्मनाभन]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर २०00
| ३१ डिसेंबर २००२
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४0; मृत्यू २०२४)
|-
| 20
| —
| [[निर्मल चंदर वीज]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जानेवारी २००३
| ३१ जानेवारी २००५
| [[डोग्रा रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४३)
|-
| 21
| [[File:General J. J. Singh.jpg|100px]]
| [[जोगिंदर जसवंत सिंग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ फेब्रुवारी २००५
| ३0 सप्टेंबर २००७
| [[मराठा light infantry|मраठा लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४५)
|-
| 22
| [[File:General Deepak Kapoor.jpg|100px]]
| [[दीपक कपूर]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर २००७
| ३१ मार्च २०१0
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४८)
|-
| 23
| [[File:General Vijay Kumar Singh.jpg|100px]]
| [[व्ही. के. सिंग|विजय कुमार सिंग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ एप्रिल २०१0
| ३१ मे २०१२
| [[राजपूत रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५0)
|-
| 24
| [[File:Gen Bikram Singh.jpg|100px]]
| [[विक्रम सिंग (जनरल, जन्म १९५२)|विक्रम सिंग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून २०१२
| ३१ जुलै २०१४
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५२)
|-
| 25
| [[File:General Dalbir Singh official photo.jpg|100px]]
| [[दलबीर सिंग suhag|दलबीर सिंग सुहाग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑगस्ट २०१४
| ३१ डिसेंबर २०१६
| [[५ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५४)
|-
| 26
| [[File:Bipin Rawat (CDS).jpg|100px]]
| [[बिपीन रावत]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३१ डिसेंबर २०१६
| ३१ डिसेंबर २०१९
| [[११ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | पहिले चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ. (जन्म १९५८; मृत्यू २०२१)
|-
| 27
| [[File:General Manoj Mukund Naravane PVSM AVSM SM VSM ADC (1).jpg|100px]]
| [[मनोज मुकुंदनरवणे]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३१ डिसेंबर २०१९
| ३0 एप्रिल २०२२
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६0)
|-
| 28
| [[File:Gen Manoj Pandey.jpg|100px]]
| [[मनोज पांडे]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३0 एप्रिल २०२२
| ३0 जून २०२४
| [[बॉम्बे इंजिनियर ग्रुप|बॉम्बे सॅपर्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६२)
|-
| 29
| [[File:General Upendra Dwivedi, PVSM, AVSM (2024).jpg|100px]]
| [[उपेंद्र द्विवेदी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३0 जून २०२४
| ३0 जून २०२६
| [[जम्मू आणि काश्मीर रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६४)
|-
| 30
| [[File:Lt Gen Dhiraj Seth, VCOAS.jpg|100px]]
| [[धीरज सेठ]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३0 जून २०२६
| —
| [[२री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६६)
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
* {{cite book |title=Thimayya: an amazing life |last=Khanduri |first=Chandra B. |year=2006 |publisher=Knowledge World |location=New Delhi |isbn=978-81-87966-36-4 |pages=394 |url=https://books.google.com/books?id=ZWXfAAAAMAAJ |access-date=30 July 2010}}
* {{cite book |first=V. K. |last=Singh |title=Leadership in the Indian army: biographies of twelve soldiers |year=2005 |publisher=SAGE Publications | isbn=978-0761933229 |url=https://books.google.com/books?id=cJDsk_g6tXUC}}
* [https://indiandefenceacademy.in/list-of-indian-army-chiefs/ १९४७ पासूनच्या भारतीय लष्करप्रमुखांची यादी: एक ऐतिहासिक आढावा]

[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख|*]]</text>
      <sha1>4r3p4gfmb8jbh400z99wndpalksdlix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690786</id>
      <parentid>2690780</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:45:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* कार्यकाळ */</comment>
      <origin>2690786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40188" sha1="rn54b7riuf0uqjowh5ap72cqueuaam1" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''भारताचे लष्करप्रमुख'''  हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्करातील]] एक वैधानिक पद आहे जे सहसा चार स्टार [[जनरल|जनरलला]] दिले जाते. केवळ [[भारतीय लष्कर|भारतीय सैन्यात]] सेवा देणारे सर्वोच्च दर्जाचे अधिकारी म्हणून, लष्करप्रमुख हे भूदलाचे प्रमुख आणि [[भारताचे संरक्षणमंत्री|संरक्षण मंत्र्यांचे]] प्रमुख सल्लागार असतात. ते राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे सदस्य देखील आहेत आणि त्याद्वारे राष्ट्रपती आणि पंतप्रधानांचे सल्लागार आहेत. लष्करप्रमूख हा [[भारतीय सशस्त्र सेना|भारतीय सशस्त्र दलातील]] सर्वात वरिष्ठ लष्करी अधिकारी असतो जर [[संरक्षण दलप्रमुख (भारत)|चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ]] आणि/किंवा चीफ ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष हे लष्करी अधिकारी नसल्यास.&lt;ref name=&quot;india-cincact3&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.vakilno1.com/bareacts/laws/The-Commanders-In-Chief-Change-in-Designation-Act-1955.html|title=The Commanders-In-Chief (Change in Designation) Act, 1955|publisher=VakilNo1.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111111144149/http://vakilno1.com/bareacts/laws/The-Commanders-In-Chief-Change-in-Designation-Act-1955.html|archive-date=11 November 2011|access-date=18 October 2011}}&lt;/ref&gt; 

'''लष्करप्रमुख (Chief of the Army Staff - COAS)''' हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्कराचे]] (IA) व्यावसायिक प्रमुख असलेले एक वैधानिक पद आहे. भारतीय लष्कर ही [[भारतीय सशस्त्र दले|भारतीय सशस्त्र दलांची]] [[लष्कर|भूदल]] [[लष्कराची शाखा|शाखा]] आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianarmy.nic.in/leaders/leaders-site-main/chief-of-the-army-staff|title=Chief of the Army Staff|website=indianarmy.nic.in}}&lt;/ref&gt; प्रघातानुसार हे पद [[लष्करी तारांकित क्रमवारी|चार-तारांकित]] [[जनरल (भारत)|जनरल]] दर्जाच्या अधिकाऱ्याकडे असते. लष्करप्रमुख हे भारतीय लष्कराचे सर्वात वरिष्ठ कार्यवाहू अधिकारी असतात, ज्यांच्याकडे शांतता आणि युद्धाच्या काळात दलाच्या एकूण कामकाजाची देखरेख करणे, दलाची लढाऊ क्षमता आणि कार्यक्षमता राखणे तसेच देशाची प्रादेशिक अखंडता आणि सार्वभौमत्वाचे रक्षण करणे ही कामे सोपवलेली असतात.&lt;ref name=&quot;Sovereignty&quot;/&gt;

=== भूमिका आणि जबाबदाऱ्या ===
[[नवी दिल्ली]] येथे असलेल्या संरक्षण मंत्रालयाच्या एकात्मिक मुख्यालयातून कार्यभार सांभाळणारे लष्करप्रमुख हे भारतीय लष्कराचे सर्वात वरिष्ठ कार्यवाहू अधिकारी आहेत आणि त्यांच्याकडे खालील जबाबदाऱ्या असतात:

* भारतीय लष्कराशी संबंधित सर्व बाबींवर [[भारत सरकार|केंद्र सरकारला]] सल्ला देणे.&lt;ref name=&quot;Privy&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theindiaforum.in/article/civil-and-military-india|title=The Civil and the Military in India|website=www.theindiaforum.in|date=12 February 2020}}&lt;/ref&gt;
* शांतता आणि संघर्षाच्या काळात लढाऊ सज्जता आणि कार्यक्षमता टिकवून ठेवण्यासाठी दलाची क्षमता वाढवण्यास वचनबद्ध असणे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/gen-upendra-dwivedi-becomes-chief-of-13-million-strong-army-3086840|title=Gen Upendra Dwivedi becomes chief of 1.3 million-strong Army|website=www.deccanherald.com|date=30 June 2024}}&lt;/ref&gt;
* सशस्त्र संघर्ष किंवा युद्धाच्या परिस्थितीत देशाची प्रादेशिक अखंडता आणि सार्वभौमत्वाचे रक्षण तसेच उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी भारतीय लष्कराच्या विविध घटकांमध्ये समन्वय साधणे.&lt;ref name=&quot;Sovereignty&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/latest-news/army-capable-of-safeguarding-security-of-country-army-chief/|title=Army capable of safeguarding security of country: Army chief|date=8 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/stand-with-army-threat-to-territorial-integrity-will-be-fought-with-equal-force-ladakh-mp/articleshow/76553193.cms|title=Stand with Army, threat to territorial integrity will be fought with equal force: Ladakh MP|website=timesofindia.indiatimes.com|date=24 June 2020}}&lt;/ref&gt;
* दलाचे नेतृत्व, नियंत्रण, प्रशासन आणि धोरण यांसारख्या सर्व पैलूंच्या एकूण कामकाजाला दिशा देणे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://knowindia.india.gov.in/my-india-my-pride/indian-armed-forces.php|title=Indian Armed Forces|website=knowindia.india.gov.in}}&lt;/ref&gt;
* शांतता आणि युद्धाच्या काळात गैरवर्तणुकीच्या प्रकरणांचे पुनरावलोकन करण्यासाठी [[भारत सरकार|केंद्र सरकारच्या]] आदेशानुसार [[लष्करी न्यायालय|कोर्ट-मार्शल (लष्करी न्यायालय)]] बोलावणे.&lt;ref name=&quot;Army Act&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mod.gov.in/sites/default/files/TheArmyAct1950.pdf|title=The Army Act, 1950}}&lt;/ref&gt;
* सेवेत असताना व्यावसायिक गैरवर्तनासाठी दोषी ठरलेल्या अधिकाऱ्यांच्या न्यायालयीन शिक्षा आणि याचिकांचे पुनरावलोकन करणे.&lt;ref name=&quot;Army Act&quot;/&gt;

या जबाबदाऱ्यांव्यतिरिक्त, लष्करप्रमुख खालील समित्यांचे स्थायी सदस्य असतात:
* [[चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष|चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटी]] (COSC)
* [[राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद (भारत)|राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद]] (NSC)
* [[संरक्षण नियोजन समिती]] (DPC)
* [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण संपादन परिषद]] (DAC)

या महत्त्वाच्या गटांमधील स्थानामुळे, लष्करप्रमुखांना भारतीय लष्कराच्या कामकाजाविषयी आणि तिन्ही दलांचे एकत्रीकरण, धोरणात्मक रणनीती, क्षमता विकास, संरक्षण संपादन आणि पायाभूत सुविधा या बाबींशी संबंधित सर्वसमावेशक एकात्मिक नियोजन धोरणाचा प्रसार करण्यासाठी [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्र्यांना]] (रक्षा मंत्री) सल्ला देण्याची भूमिका मिळते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.orfonline.org/research/cds-rawat-to-face-hurdles-sabotage-unless-rules-are-rewritten-59762|title=Civil-military relations in Independent India|website=www.orfonline.org|date=15 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.orfonline.org/research/cds-rawat-to-face-hurdles-sabotage-unless-rules-are-rewritten-59762|title=CDS Rawat to face hurdles &amp; sabotage unless rules are rewritten|website=www.orfonline.org|date=2 January 2020}}&lt;/ref&gt;

== नियुक्ती आणि बढती ==
स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून लष्करप्रमुखांचे पद प्रघातानुसार [[जनरल (भारत)|चार-तारांकित जनरल]] दर्जाच्या अधिकाऱ्याकडे राहिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/india-to-now-get-chief-of-defence-staff-will-be-a-4-star-general/articleshow/72954105.cms|title=India to now get chief of defence staff, will be a 4-star general|website=timesofindia.indiatimes.com|date=25 December 2019}}&lt;/ref&gt; नवीन प्रमुखांच्या नियुक्तीची प्रक्रिया सहसा नेतृत्व बदलाच्या तीन महिने आधी सुरू होते, ज्यामध्ये [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण मंत्रालय]] भारतीय लष्कराचे एकमेव [[उप लष्करप्रमुख (भारत)|उप लष्करप्रमुख]] (VCOAS) आणि पाच [[लष्करी कमांडर|लष्करी कमांडर्स]] (दलाच्या पाच लढाऊ कमांड्सचे प्रमुख) - जे सर्व लेफ्टनंट जनरल असतात, त्यांच्या वैयक्तिक तपशिलांचे पुनरावलोकन करते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/government/in-choosing-an-army-chief-merit-is-only-one-of-the-factors|title=In Bucking Army Seniority, Modi Takes a Leaf from Pakistani Playbook|website=thewire.in|date=20 December 2016}}&lt;/ref&gt; या पदावरील नियुक्ती संरक्षण मंत्रालयाच्या शिफारशीनुसार [[कॅबिनेटची नियुक्ती समिती|कॅबिनेटच्या नियुक्ती समितीद्वारे]] (ACC) केली जाते - ज्यामध्ये [[भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]] आणि [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्री]] समाविष्ट असतात; या पदावर नियुक्त झालेल्या अधिकाऱ्याला आपोआप जनरल पदावर बढती दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/due-process-followed-in-selection-and-appointment-of-army-chief-say-defence-ministry-sources/articleshow/56050880.cm|title=Due process followed in selection and appointment of Army chief, say defence ministry sources|website=timesofindia.indiatimes.com|date=18 January 2016}}&lt;/ref&gt;

विशेष म्हणजे, भारताच्या स्वातंत्र्यानंतरच्या पहिल्या दोन दशकांमध्ये, कमांडर-इन-चीफ आणि त्यानंतरचे लष्करप्रमुख हेच भारतीय सशस्त्र दलातील एकमेव चार-तारांकित अधिकारी होते, तर [[भारतीय नौदल|भारतीय नौदलाचे]] आणि [[भारतीय वायुसेना|भारतीय वायुसेनेचे]] प्रमुख अनुक्रमे तीन-तारांकित [[व्हाइस ॲडमिरल (भारत)|व्हाइस ॲडमिरल]] आणि [[एअर मार्शल (भारत)|एअर मार्शल]] होते; नौदल आणि वायू सेनेच्या प्रमुखांना चार-तारांकित [[ॲडमिरल (भारत)|ॲडमिरल]] आणि [[एअर चीफ मार्शल (भारत)|एअर चीफ मार्शल]] पदावर बढती मिळण्याची पहिली घटना अनुक्रमे १९६८ आणि १९६६ मध्ये झाली.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Navy Branch) |page=245  |date=23 March 1968|url=https://egazette.nic.in/WriteReadData/1968/O-1535-1968-0012-68804.pdf |work=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;

१९५० पासून, भारतीय लष्कराच्या कमांड केडरमधील सर्वात वरिष्ठ लेफ्टनंट जनरलची लष्करप्रमुख म्हणून नियुक्ती करण्याचा प्रघात आहे, तरीही ही परंपरा दोनदा मोडली गेली आहे. पहिल्यांदा १९८३ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान [[इंदिरा गांधी]] यांनी एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याला डावलून तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[अरुण श्रीधर वैद्य|ए. के. वैद्य]] यांची नियुक्ती केली, आणि २०१६ मध्ये - जेव्हा पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी]] यांनी दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांपेक्षा तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[बिपीन रावत]] यांना प्राधान्य देऊन नियुक्त केले.&lt;ref name=&quot;Succession&quot;/&gt;

=== कार्यकाळ ===
भारतीय लष्कराच्या ''लष्कर नियम, १९५४ (Army Rules, 1954)'' नुसार - लष्करप्रमुख या पदावर तीन वर्षे पूर्ण झाल्यावर किंवा वयाच्या ६२ व्या वर्षी, जे आधी असेल, [[निवृत्ती वेतन प्रणाली|सेवानिवृत्त]] होतात.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mod.gov.in/sites/default/files/armyrules1954.pdf|title=Army Rules, 1954|website=www.mod.gov.in}}&lt;/ref&gt; तथापि, ''लष्कर कायदा, १९५०'' च्या कलम १८-१९ आणि [[भारताचे संविधान|संविधानाच्या]] अनुच्छेद ३१० अंतर्गत कार्यकाळ संपण्यापूर्वी [[भारताचे राष्ट्रपती|भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे]] लष्करप्रमुखांना पदावरून बडतर्फ देखील केले जाऊ शकते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/1342309/#:~:text=(1)Except%20as%20expressly%20provided,every%20person%20who%20is%20a|title=Article 310 in Constitution of India|website=indiankanoon.org}}&lt;/ref&gt;

याशिवाय, 'लष्कर नियम, १९५४' च्या नियम १६ ए (४) द्वारे परिभाषित केल्यानुसार, नियुक्ती मिळालेला अधिकारी सेवानिवृत्तीच्या वयानंतरही कार्यकाळ वाढवण्यास पात्र असतो.&lt;ref name=&quot;Extension&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/security/in-an-unusual-move-govt-extends-army-chief-general-pandes-tenure-by-one-month|title=In an Unusual Move, Govt Extends Army Chief General Pande's Tenure by One Month|website=thewire.in|date=27 May 2024}}&lt;/ref&gt; तथापि, कार्यरत प्रमुखांना कार्यकाळ वाढवून देण्याच्या घटना दुर्मिळ आहेत आणि १९४७ पासून केवळ दोनदाच अशा मुदतवाढी देण्यात आल्या आहेत; पहिल्यांदा जून १९७२ मध्ये जनरल एस. एच. एफ. जे. माणेकशा यांना सहा महिन्यांची मुदतवाढ देण्यात आली, ज्यामुळे त्यांनी जानेवारी १९७३ पर्यंत सेवा बजावली; आणि मे २०२४ मध्ये जनरल [[मनोज पांडे (जनरल)|मनोज पांडे]] यांना एक महिन्याची मुदतवाढ देण्यात आली, ज्यामुळे त्यांना जून २०२४ पर्यंत सेवा बजावता आली.&lt;ref name=&quot;Extension&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/south-asia/pakistan-army-chief-qamar-bajwa-afghanistan|title=Domestic, Regional Implications of Pakistani Army Chief's Term Extension|website=thewire.in|date=23 August 2019}}&lt;/ref&gt;

पूर्वी, कार्यकाळादरम्यान अचानक पद रिक्त झाल्यास - बडतर्फी, राजीनामा किंवा अचानक मृत्यूमुळे - लष्कराच्या कमांड केडरमधील सर्वात वरिष्ठ लेफ्टनंट-जनरलची वारसदार म्हणून नियुक्ती करण्याचा प्रघात होता; भूतकाळात अशी परिस्थिती दोनदा निर्माण झाली आहे: पहिल्यांदा १९६२ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन लष्करप्रमुख जनरल [[प्राणनाथ थापर]] यांच्या राजीनाम्यानंतर तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[जयंतो नाथ चौधरी|जे. एन. चौधरी]] यांची नियुक्ती करण्यात आली होती, आणि पुन्हा १९९३ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन लष्करप्रमुख जनरल [[बिपीन चंद्र जोशी|बी. सी. जोशी]] यांच्या अचानक निधनानंतर तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[शंकर रॉयचौधुरी]] यांची नियुक्ती करण्यात आली होती.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.upi.com/Archives/1994/11/18/Indias-army-chief-is-dead/3094785134800/|title=India's army chief is dead|website=www.upi.com|date=18 November 1994}}&lt;/ref&gt;

याव्यतिरिक्त, लष्करप्रमुख हे 'लष्कर (सुधारणा) नियम, २०२२' नुसार [[चीफ ऑफ डिफेन्स Staff (भारत)|चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ]] (CDS) पदासाठी निवडले जाण्यास पात्र असतात - ज्यामध्ये असे नमूद केले आहे की नियुक्त उमेदवार (या प्रकरणात लष्करप्रमुख) सीडीएस म्हणून नियुक्तीच्या वेळी ६२ वर्षांपेक्षा कमी वयाचा असावा.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|date=24 December 2019|title=Cabinet approves creation of the post of Chief of Defence Staff in the rank of four star General|url=https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1597425|access-date=2019-12-25|website=Press Information Bureau, Government of India}}&lt;/ref&gt; सीडीएस म्हणून नियुक्त झालेले पहिले लष्करप्रमुख जनरल [[बिपीन रावत]] होते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://images.assettype.com/barandbench/2022-06/56494444-f00a-482f-8f12-f2a18091aa08/Ministry_of_Defence_Notifications__CDS_.pdf|title=Ministry of Defence (Department of Defence) NOTIFICATION|website=assettype.com}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ भारतीय लष्करप्रमुखांची यादी
|-
! अनुक्रम
! छायाचित्र
! नाव
! rânk / दर्जा
! कार्यकाळ सुरू
! कार्यकाळ समाप्त
! दलात सामील झालेले युनिट
! नोंदी
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;कमांडर-इन-चीफ, भारतीय लष्कर (१९४७–१९४८)
|-
| 1
| [[File:General Sir Mcgregor Macdonald Lockhart.jpg|100px]]
| [[रॉब लॉकहार्ट|सर रॉबर्ट मॅकग्रेगोर मॅकडोनाल्ड लॉकहार्ट]]
| [[जनरल (युनायटेड किंगडम)|जनरल]]
| १५ ऑगस्ट १९४७
| ३१ डिसेंबर १९४७
| [[५१ वी शिख रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | पूर्वी ''[[ब्रिटिश भारतीय लष्कर]]''. ''[[ब्रिटिश आर्मी]]'' मधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९३; मृत्यू १९८१)
|-
| 2
| [[File:General Sir Francis Robert Roy Bucher.jpg|100px]]
| [[रॉय बुचर|सर फ्रांसिस रॉबर्ट रॉय बुचर]]
| [[जनरल (युनायटेड KINGDOM)|जनरल]]
| १ जानेवारी १९४८
| २० जून १९४८
| [[कॅमेरोनियन्स (स्कॉटिश रायफल्स)|४ थी कॅमेरोनियन्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ब्रिटिश आर्मीमधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९५; मृत्यू १९८०)
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;लष्करप्रमुख आणि कमांडर-इन-चीफ, भारतीय लष्कर (१९४८–१९५५)
|-
| 1
| [[File:General Sir Francis Robert Roy Bucher.jpg|100px]]
| [[रॉय बुचर|सर फ्रांसिस रॉबर्ट रॉय बुचर]]
| [[जनरल (युनायटेड किंगडम)|जनरल]]
| २१ जून १९४८
| १४ जानेवारी १९४९
| [[कॅमेरोनियन्स (स्कॉटिश रायफल्स)|४ थी कॅमेरोनियन्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ब्रिटिश आर्मीमधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९५; मृत्यू १९८०)
|-
| 2
| [[File:General K. M. Cariappa.jpg|100px]]
| [[के. एम. करिअप्पा|कोदंडेश मडाप्पा करिअप्पा]]
| General
| १५ जानेवारी १९४९
| १४ जानेवारी १९५३
| [[८८ वी कर्नाटक इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | नंतर [[フィールド मार्शल (भारत)|フィールド मार्शल]] पदावर बढती. पहिले मूळ भारतीय लष्करप्रमुख. (जन्म १८९९; मृत्यू १९९३)
|-
| 3
| [[File:Gen Maharaj Shri Rajendrasinhji Jadeja.jpg|100px]]
| [[महाराज]] [[श्री]] [[राजेंद्रसिंहजी जाडेजा]]
| General
| १४ जानेवारी १९५३
| १ एप्रिल १९५५
| [[२ री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | &lt;ref name=&quot;BRmksr&quot;&gt;{{cite web |title=General Maharaj Kumar Shri Rajendrasinhji DSO |url=http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/123-shri-rajendrasinhji.html |website=www.Bharat-Rakshak.com |access-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180111071604/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/123-shri-rajendrasinhji.html |archive-date=11 January 2018 |df=dmy}}&lt;/ref&gt; (जन्म १८९९; मृत्यू १९६४)
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;लष्करप्रमुख (१९५५–सध्याचा काळ)
|-
| 1
| [[File:Gen Maharaj Shri Rajendrasinhji Jadeja.jpg|100px]]
| [[महाराज]] [[श्री]] [[राजेंद्रसिंहजी जाडेजा]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ एप्रिल १९५५
| १४ मे १९५५
| [[२ री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १८९९; मृत्यू १९६४)
|-
| 2
| [[File:General Satyawant Mallana Srinagesh.jpg|100px]]
| [[S. M. Shrinagesh|सत्यवंत मल्लाना श्रीनागेश]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १५ मे १९५५
| ७ मे १९५७
| [[१९ वी हैदराबाद रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०३; मृत्यू १९७७)
|-
| 3
| [[File:General Kodandera Subayya Thimayya.jpg|100px]]
| [[कोदंडेरा सुबय्या थिम्मय्या]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ मे १९५७
| ७ मे १९६१
| [[१९ वी हैदराबाद रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०६; मृत्यू १९६५)
|-
| 4
| [[File:General Pran Nath Thapar.jpg|100px]]
| [[प्राणनाथ थापर]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ मे १९६१
| १९ नोव्हेंबर १९६२
| [[१ ली पंजाब रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०६; मृत्यू १९७५)
|-
| 5
| [[File:General Jayanto Nath Chaudhuri.jpg|100px]]
| [[जयंतो नाथ चौधरी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| २० नोव्हेंबर १९६२
| ७ जून १९६६
| [[१६ वी लाइट कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०८; मृत्यू १९८३)
|-
| 6
| [[File:General Paramasiva Prabhakar Kumramangalam.jpg|100px]]
| [[परमशिव प्रभाकर कुमारमंगलम]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ जून १९६६
| ७ जून १९६९
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१३; मृत्यू २०००)
|-
| 7
| [[File:FM Sam Manekshaw.jpg|100px]]
| [[सॅम माणेकशा|सॅम हॉरमुसजी फ्रामजी जमशेदजी माणेकशा]]
| [[フィールド मार्शल (भारत)|フィールド मार्शल]]
| ८ जून १९६९
| १५ जानेवारी १९७३
| [[८ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१४; मृत्यू २००८)
|-
| 8
| [[File:General Gopal Gurnath Bewoor.jpg|100px]]
| [[गोपाळ गुरुनाथ बेवूर]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १६ जानेवारी १९७३
| ३१ मे १९७५
| [[डोग्रा रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१६; मृत्यू १९८९)
|-
| 9
| [[File:General Tapishwar Narain Raina.jpg|100px]]
| [[तपेश्वर नारायण रैना]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९७५
| ३१ मे १९७८
| [[कुमाऊं रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२१; मृत्यू १९८०)
|-
| 10
| [[File:Om-prakash-Mhalotra.jpg|100px]]
| [[ओमप्रकाश मल्होत्रा]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९७८
| ३१ मे १९८१
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२२; मृत्यू २०१५)
|-
| 11
| [[File:General Kotikalapudi Venkata Krishna Rao.jpg|100px]]
| [[के. व्ही. कृष्णराव|कोटीकलपुडी व्यंकट कृष्णराव]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९८१
| ३१ जुलै १९८३
| [[महार रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२३; मृत्यू २०१६)
|-
| 12
| [[File:General Arunkumar Shridhar Vaidya.jpg|100px]]
| [[अरुण श्रीधर वैद्य|अरुणकुमार श्रीधर वैद्य]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑगस्ट १९८३
| ३१ जानेवारी १९८६
| [[९ वी डेक्कन हॉर्स|द डेक्कन हॉर्स (९ हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२६; मृत्यू १९८६)
|-
| 13
| [[File:General Krishnaswami Sundarji.jpg|100px]]
| [[कृष्णास्वामी सुंदरजी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ फेब्रुवारी १९८६
| ३१ मे १९८८
| [[महार रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२८; मृत्यू १९९९)
|-
| 14
| [[File:General Vishwa Nath Sharma.jpg|100px]]
| [[विश्वनाथ शर्मा]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९८८
| ३० जून १९९0
| [[१६ वी light cavalry|१६ वी लाइट कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३०)
|-
| 15
| [[File:General Sunith Francis Rodrigues.jpg|100px]]
| [[सुनीथ फ्रान्सिस रॉड्रिक्स]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जुलै १९९0
| ३० जून १९९३
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३३; मृत्यू २०२२)
|-
| 16
| [[File:General Bipin Chandra Joshi.jpg|100px]]
| [[बिपीन चंद्र जोशी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जुलै १९९३
| १९ नोव्हेंबर १९९४
| [[६४ वी कॅव्हलरी (भारत)|६४ वी कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३५; मृत्यू १९९४)
|-
| 17
| [[File:Gen Shankar Roy Chowdhary.jpg|100px]]
| [[शंकर रॉयचौधुरी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| २० नोव्हेंबर १९९४
| ३० सप्टेंबर १९९७
| [[२० वी लान्सर्स (भारत)|२० वी लान्सर्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३७)
|-
| 18
| [[File:Gen vp malik1.jpg|100px]]
| [[वेदप्रकाश मलिक]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर १९९७
| ३० सप्टेंबर २०00
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३९)
|-
| 19
| [[File:General Sundararajan Padmanabhan.jpg|100px]]
| [[सुंदरराजन पद्मनाभन]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर २०00
| ३१ डिसेंबर २००२
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४0; मृत्यू २०२४)
|-
| 20
| —
| [[निर्मल चंदर वीज]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जानेवारी २००३
| ३१ जानेवारी २००५
| [[डोग्रा रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४३)
|-
| 21
| [[File:General J. J. Singh.jpg|100px]]
| [[जोगिंदर जसवंत सिंग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ फेब्रुवारी २००५
| ३० सप्टेंबर २००७
| [[मराठा light infantry|मраठा लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४५)
|-
| 22
| [[File:General Deepak Kapoor.jpg|100px]]
| [[दीपक कपूर]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर २००७
| ३१ मार्च २०१0
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४८)
|-
| 23
| [[File:General Vijay Kumar Singh.jpg|100px]]
| [[व्ही. के. सिंग|विजय कुमार सिंग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ एप्रिल २०१0
| ३१ मे २०१२
| [[राजपूत रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५0)
|-
| 24
| [[File:Gen Bikram Singh.jpg|100px]]
| [[विक्रम सिंग (जनरल, जन्म १९५२)|विक्रम सिंग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून २०१२
| ३१ जुलै २०१४
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५२)
|-
| 25
| [[File:General Dalbir Singh official photo.jpg|100px]]
| [[दलबीर सिंग suhag|दलबीर सिंग सुहाग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑगस्ट २०१४
| ३१ डिसेंबर २०१६
| [[५ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५४)
|-
| 26
| [[File:Bipin Rawat (CDS).jpg|100px]]
| [[बिपीन रावत]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३१ डिसेंबर २०१६
| ३१ डिसेंबर २०१९
| [[११ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | पहिले चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ. (जन्म १९५८; मृत्यू २०२१)
|-
| 27
| [[File:General Manoj Mukund Naravane PVSM AVSM SM VSM ADC (1).jpg|100px]]
| [[मनोज मुकुंद नरवणे]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३१ डिसेंबर २०१९
| ३० एप्रिल २०२२
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६0)
|-
| 28
| [[File:Gen Manoj Pandey.jpg|100px]]
| [[मनोज पांडे]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३० एप्रिल २०२२
| ३० जून २०२४
| [[बॉम्बे इंजिनियर ग्रुप|बॉम्बे सॅपर्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६२)
|-
| २०
| [[File:General Upendra Dwivedi, PVSM, AVSM (2024).jpg|100px]]
| [[उपेंद्र द्विवेदी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३० जून २०२४
| ३० जून २०२६
| [[जम्मू आणि काश्मीर रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६४)
|-
| ३०
| [[File:Lt Gen Dhiraj Seth, VCOAS.jpg|100px]]
| [[धीरज सेठ]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३० जून २०२६
| —
| [[२री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६६)
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
* {{cite book |title=Thimayya: an amazing life |last=Khanduri |first=Chandra B. |year=2006 |publisher=Knowledge World |location=New Delhi |isbn=978-81-87966-36-4 |pages=394 |url=https://books.google.com/books?id=ZWXfAAAAMAAJ |access-date=30 July 2010}}
* {{cite book |first=V. K. |last=Singh |title=Leadership in the Indian army: biographies of twelve soldiers |year=2005 |publisher=SAGE Publications | isbn=978-0761933229 |url=https://books.google.com/books?id=cJDsk_g6tXUC}}
* [https://indiandefenceacademy.in/list-of-indian-army-chiefs/ १९४७ पासूनच्या भारतीय लष्करप्रमुखांची यादी: एक ऐतिहासिक आढावा]

[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख|*]]</text>
      <sha1>rn54b7riuf0uqjowh5ap72cqueuaam1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690804</id>
      <parentid>2690786</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* कार्यकाळ */</comment>
      <origin>2690804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40188" sha1="0mf874pplr6f6kz07s7z0kljao6mivh" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''भारताचे लष्करप्रमुख'''  हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्करातील]] एक वैधानिक पद आहे जे सहसा चार स्टार [[जनरल|जनरलला]] दिले जाते. केवळ [[भारतीय लष्कर|भारतीय सैन्यात]] सेवा देणारे सर्वोच्च दर्जाचे अधिकारी म्हणून, लष्करप्रमुख हे भूदलाचे प्रमुख आणि [[भारताचे संरक्षणमंत्री|संरक्षण मंत्र्यांचे]] प्रमुख सल्लागार असतात. ते राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे सदस्य देखील आहेत आणि त्याद्वारे राष्ट्रपती आणि पंतप्रधानांचे सल्लागार आहेत. लष्करप्रमूख हा [[भारतीय सशस्त्र सेना|भारतीय सशस्त्र दलातील]] सर्वात वरिष्ठ लष्करी अधिकारी असतो जर [[संरक्षण दलप्रमुख (भारत)|चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ]] आणि/किंवा चीफ ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष हे लष्करी अधिकारी नसल्यास.&lt;ref name=&quot;india-cincact3&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.vakilno1.com/bareacts/laws/The-Commanders-In-Chief-Change-in-Designation-Act-1955.html|title=The Commanders-In-Chief (Change in Designation) Act, 1955|publisher=VakilNo1.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111111144149/http://vakilno1.com/bareacts/laws/The-Commanders-In-Chief-Change-in-Designation-Act-1955.html|archive-date=11 November 2011|access-date=18 October 2011}}&lt;/ref&gt; 

'''लष्करप्रमुख (Chief of the Army Staff - COAS)''' हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्कराचे]] (IA) व्यावसायिक प्रमुख असलेले एक वैधानिक पद आहे. भारतीय लष्कर ही [[भारतीय सशस्त्र दले|भारतीय सशस्त्र दलांची]] [[लष्कर|भूदल]] [[लष्कराची शाखा|शाखा]] आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianarmy.nic.in/leaders/leaders-site-main/chief-of-the-army-staff|title=Chief of the Army Staff|website=indianarmy.nic.in}}&lt;/ref&gt; प्रघातानुसार हे पद [[लष्करी तारांकित क्रमवारी|चार-तारांकित]] [[जनरल (भारत)|जनरल]] दर्जाच्या अधिकाऱ्याकडे असते. लष्करप्रमुख हे भारतीय लष्कराचे सर्वात वरिष्ठ कार्यवाहू अधिकारी असतात, ज्यांच्याकडे शांतता आणि युद्धाच्या काळात दलाच्या एकूण कामकाजाची देखरेख करणे, दलाची लढाऊ क्षमता आणि कार्यक्षमता राखणे तसेच देशाची प्रादेशिक अखंडता आणि सार्वभौमत्वाचे रक्षण करणे ही कामे सोपवलेली असतात.&lt;ref name=&quot;Sovereignty&quot;/&gt;

=== भूमिका आणि जबाबदाऱ्या ===
[[नवी दिल्ली]] येथे असलेल्या संरक्षण मंत्रालयाच्या एकात्मिक मुख्यालयातून कार्यभार सांभाळणारे लष्करप्रमुख हे भारतीय लष्कराचे सर्वात वरिष्ठ कार्यवाहू अधिकारी आहेत आणि त्यांच्याकडे खालील जबाबदाऱ्या असतात:

* भारतीय लष्कराशी संबंधित सर्व बाबींवर [[भारत सरकार|केंद्र सरकारला]] सल्ला देणे.&lt;ref name=&quot;Privy&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theindiaforum.in/article/civil-and-military-india|title=The Civil and the Military in India|website=www.theindiaforum.in|date=12 February 2020}}&lt;/ref&gt;
* शांतता आणि संघर्षाच्या काळात लढाऊ सज्जता आणि कार्यक्षमता टिकवून ठेवण्यासाठी दलाची क्षमता वाढवण्यास वचनबद्ध असणे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/gen-upendra-dwivedi-becomes-chief-of-13-million-strong-army-3086840|title=Gen Upendra Dwivedi becomes chief of 1.3 million-strong Army|website=www.deccanherald.com|date=30 June 2024}}&lt;/ref&gt;
* सशस्त्र संघर्ष किंवा युद्धाच्या परिस्थितीत देशाची प्रादेशिक अखंडता आणि सार्वभौमत्वाचे रक्षण तसेच उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी भारतीय लष्कराच्या विविध घटकांमध्ये समन्वय साधणे.&lt;ref name=&quot;Sovereignty&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/latest-news/army-capable-of-safeguarding-security-of-country-army-chief/|title=Army capable of safeguarding security of country: Army chief|date=8 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/stand-with-army-threat-to-territorial-integrity-will-be-fought-with-equal-force-ladakh-mp/articleshow/76553193.cms|title=Stand with Army, threat to territorial integrity will be fought with equal force: Ladakh MP|website=timesofindia.indiatimes.com|date=24 June 2020}}&lt;/ref&gt;
* दलाचे नेतृत्व, नियंत्रण, प्रशासन आणि धोरण यांसारख्या सर्व पैलूंच्या एकूण कामकाजाला दिशा देणे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://knowindia.india.gov.in/my-india-my-pride/indian-armed-forces.php|title=Indian Armed Forces|website=knowindia.india.gov.in}}&lt;/ref&gt;
* शांतता आणि युद्धाच्या काळात गैरवर्तणुकीच्या प्रकरणांचे पुनरावलोकन करण्यासाठी [[भारत सरकार|केंद्र सरकारच्या]] आदेशानुसार [[लष्करी न्यायालय|कोर्ट-मार्शल (लष्करी न्यायालय)]] बोलावणे.&lt;ref name=&quot;Army Act&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mod.gov.in/sites/default/files/TheArmyAct1950.pdf|title=The Army Act, 1950}}&lt;/ref&gt;
* सेवेत असताना व्यावसायिक गैरवर्तनासाठी दोषी ठरलेल्या अधिकाऱ्यांच्या न्यायालयीन शिक्षा आणि याचिकांचे पुनरावलोकन करणे.&lt;ref name=&quot;Army Act&quot;/&gt;

या जबाबदाऱ्यांव्यतिरिक्त, लष्करप्रमुख खालील समित्यांचे स्थायी सदस्य असतात:
* [[चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष|चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटी]] (COSC)
* [[राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद (भारत)|राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद]] (NSC)
* [[संरक्षण नियोजन समिती]] (DPC)
* [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण संपादन परिषद]] (DAC)

या महत्त्वाच्या गटांमधील स्थानामुळे, लष्करप्रमुखांना भारतीय लष्कराच्या कामकाजाविषयी आणि तिन्ही दलांचे एकत्रीकरण, धोरणात्मक रणनीती, क्षमता विकास, संरक्षण संपादन आणि पायाभूत सुविधा या बाबींशी संबंधित सर्वसमावेशक एकात्मिक नियोजन धोरणाचा प्रसार करण्यासाठी [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्र्यांना]] (रक्षा मंत्री) सल्ला देण्याची भूमिका मिळते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.orfonline.org/research/cds-rawat-to-face-hurdles-sabotage-unless-rules-are-rewritten-59762|title=Civil-military relations in Independent India|website=www.orfonline.org|date=15 August 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.orfonline.org/research/cds-rawat-to-face-hurdles-sabotage-unless-rules-are-rewritten-59762|title=CDS Rawat to face hurdles &amp; sabotage unless rules are rewritten|website=www.orfonline.org|date=2 January 2020}}&lt;/ref&gt;

== नियुक्ती आणि बढती ==
स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून लष्करप्रमुखांचे पद प्रघातानुसार [[जनरल (भारत)|चार-तारांकित जनरल]] दर्जाच्या अधिकाऱ्याकडे राहिले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/india-to-now-get-chief-of-defence-staff-will-be-a-4-star-general/articleshow/72954105.cms|title=India to now get chief of defence staff, will be a 4-star general|website=timesofindia.indiatimes.com|date=25 December 2019}}&lt;/ref&gt; नवीन प्रमुखांच्या नियुक्तीची प्रक्रिया सहसा नेतृत्व बदलाच्या तीन महिने आधी सुरू होते, ज्यामध्ये [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण मंत्रालय]] भारतीय लष्कराचे एकमेव [[उप लष्करप्रमुख (भारत)|उप लष्करप्रमुख]] (VCOAS) आणि पाच [[लष्करी कमांडर|लष्करी कमांडर्स]] (दलाच्या पाच लढाऊ कमांड्सचे प्रमुख) - जे सर्व लेफ्टनंट जनरल असतात, त्यांच्या वैयक्तिक तपशिलांचे पुनरावलोकन करते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/government/in-choosing-an-army-chief-merit-is-only-one-of-the-factors|title=In Bucking Army Seniority, Modi Takes a Leaf from Pakistani Playbook|website=thewire.in|date=20 December 2016}}&lt;/ref&gt; या पदावरील नियुक्ती संरक्षण मंत्रालयाच्या शिफारशीनुसार [[कॅबिनेटची नियुक्ती समिती|कॅबिनेटच्या नियुक्ती समितीद्वारे]] (ACC) केली जाते - ज्यामध्ये [[भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]] आणि [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्री]] समाविष्ट असतात; या पदावर नियुक्त झालेल्या अधिकाऱ्याला आपोआप जनरल पदावर बढती दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/due-process-followed-in-selection-and-appointment-of-army-chief-say-defence-ministry-sources/articleshow/56050880.cm|title=Due process followed in selection and appointment of Army chief, say defence ministry sources|website=timesofindia.indiatimes.com|date=18 January 2016}}&lt;/ref&gt;

विशेष म्हणजे, भारताच्या स्वातंत्र्यानंतरच्या पहिल्या दोन दशकांमध्ये, कमांडर-इन-चीफ आणि त्यानंतरचे लष्करप्रमुख हेच भारतीय सशस्त्र दलातील एकमेव चार-तारांकित अधिकारी होते, तर [[भारतीय नौदल|भारतीय नौदलाचे]] आणि [[भारतीय वायुसेना|भारतीय वायुसेनेचे]] प्रमुख अनुक्रमे तीन-तारांकित [[व्हाइस ॲडमिरल (भारत)|व्हाइस ॲडमिरल]] आणि [[एअर मार्शल (भारत)|एअर मार्शल]] होते; नौदल आणि वायू सेनेच्या प्रमुखांना चार-तारांकित [[ॲडमिरल (भारत)|ॲडमिरल]] आणि [[एअर चीफ मार्शल (भारत)|एअर चीफ मार्शल]] पदावर बढती मिळण्याची पहिली घटना अनुक्रमे १९६८ आणि १९६६ मध्ये झाली.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Navy Branch) |page=245  |date=23 March 1968|url=https://egazette.nic.in/WriteReadData/1968/O-1535-1968-0012-68804.pdf |work=The Gazette of India}}&lt;/ref&gt;

१९५० पासून, भारतीय लष्कराच्या कमांड केडरमधील सर्वात वरिष्ठ लेफ्टनंट जनरलची लष्करप्रमुख म्हणून नियुक्ती करण्याचा प्रघात आहे, तरीही ही परंपरा दोनदा मोडली गेली आहे. पहिल्यांदा १९८३ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान [[इंदिरा गांधी]] यांनी एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याला डावलून तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[अरुण श्रीधर वैद्य|ए. के. वैद्य]] यांची नियुक्ती केली, आणि २०१६ मध्ये - जेव्हा पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी]] यांनी दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांपेक्षा तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[बिपीन रावत]] यांना प्राधान्य देऊन नियुक्त केले.&lt;ref name=&quot;Succession&quot;/&gt;

=== कार्यकाळ ===
भारतीय लष्कराच्या ''लष्कर नियम, १९५४ (Army Rules, 1954)'' नुसार - लष्करप्रमुख या पदावर तीन वर्षे पूर्ण झाल्यावर किंवा वयाच्या ६२ व्या वर्षी, जे आधी असेल, [[निवृत्ती वेतन प्रणाली|सेवानिवृत्त]] होतात.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mod.gov.in/sites/default/files/armyrules1954.pdf|title=Army Rules, 1954|website=www.mod.gov.in}}&lt;/ref&gt; तथापि, ''लष्कर कायदा, १९५०'' च्या कलम १८-१९ आणि [[भारताचे संविधान|संविधानाच्या]] अनुच्छेद ३१० अंतर्गत कार्यकाळ संपण्यापूर्वी [[भारताचे राष्ट्रपती|भारताच्या राष्ट्रपतींद्वारे]] लष्करप्रमुखांना पदावरून बडतर्फ देखील केले जाऊ शकते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/1342309/#:~:text=(1)Except%20as%20expressly%20provided,every%20person%20who%20is%20a|title=Article 310 in Constitution of India|website=indiankanoon.org}}&lt;/ref&gt;

याशिवाय, 'लष्कर नियम, १९५४' च्या नियम १६ ए (४) द्वारे परिभाषित केल्यानुसार, नियुक्ती मिळालेला अधिकारी सेवानिवृत्तीच्या वयानंतरही कार्यकाळ वाढवण्यास पात्र असतो.&lt;ref name=&quot;Extension&quot;&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/security/in-an-unusual-move-govt-extends-army-chief-general-pandes-tenure-by-one-month|title=In an Unusual Move, Govt Extends Army Chief General Pande's Tenure by One Month|website=thewire.in|date=27 May 2024}}&lt;/ref&gt; तथापि, कार्यरत प्रमुखांना कार्यकाळ वाढवून देण्याच्या घटना दुर्मिळ आहेत आणि १९४७ पासून केवळ दोनदाच अशा मुदतवाढी देण्यात आल्या आहेत; पहिल्यांदा जून १९७२ मध्ये जनरल एस. एच. एफ. जे. माणेकशा यांना सहा महिन्यांची मुदतवाढ देण्यात आली, ज्यामुळे त्यांनी जानेवारी १९७३ पर्यंत सेवा बजावली; आणि मे २०२४ मध्ये जनरल [[मनोज पांडे (जनरल)|मनोज पांडे]] यांना एक महिन्याची मुदतवाढ देण्यात आली, ज्यामुळे त्यांना जून २०२४ पर्यंत सेवा बजावता आली.&lt;ref name=&quot;Extension&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thewire.in/south-asia/pakistan-army-chief-qamar-bajwa-afghanistan|title=Domestic, Regional Implications of Pakistani Army Chief's Term Extension|website=thewire.in|date=23 August 2019}}&lt;/ref&gt;

पूर्वी, कार्यकाळादरम्यान अचानक पद रिक्त झाल्यास - बडतर्फी, राजीनामा किंवा अचानक मृत्यूमुळे - लष्कराच्या कमांड केडरमधील सर्वात वरिष्ठ लेफ्टनंट-जनरलची वारसदार म्हणून नियुक्ती करण्याचा प्रघात होता; भूतकाळात अशी परिस्थिती दोनदा निर्माण झाली आहे: पहिल्यांदा १९६२ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन लष्करप्रमुख जनरल [[प्राणनाथ थापर]] यांच्या राजीनाम्यानंतर तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[जयंतो नाथ चौधरी|जे. एन. चौधरी]] यांची नियुक्ती करण्यात आली होती, आणि पुन्हा १९९३ मध्ये - जेव्हा तत्कालीन लष्करप्रमुख जनरल [[बिपीन चंद्र जोशी|बी. सी. जोशी]] यांच्या अचानक निधनानंतर तत्कालीन लेफ्टनंट जनरल [[शंकर रॉयचौधुरी]] यांची नियुक्ती करण्यात आली होती.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.upi.com/Archives/1994/11/18/Indias-army-chief-is-dead/3094785134800/|title=India's army chief is dead|website=www.upi.com|date=18 November 1994}}&lt;/ref&gt;

याव्यतिरिक्त, लष्करप्रमुख हे 'लष्कर (सुधारणा) नियम, २०२२' नुसार [[चीफ ऑफ डिफेन्स Staff (भारत)|चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ]] (CDS) पदासाठी निवडले जाण्यास पात्र असतात - ज्यामध्ये असे नमूद केले आहे की नियुक्त उमेदवार (या प्रकरणात लष्करप्रमुख) सीडीएस म्हणून नियुक्तीच्या वेळी ६२ वर्षांपेक्षा कमी वयाचा असावा.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|date=24 December 2019|title=Cabinet approves creation of the post of Chief of Defence Staff in the rank of four star General|url=https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1597425|access-date=2019-12-25|website=Press Information Bureau, Government of India}}&lt;/ref&gt; सीडीएस म्हणून नियुक्त झालेले पहिले लष्करप्रमुख जनरल [[बिपीन रावत]] होते.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://images.assettype.com/barandbench/2022-06/56494444-f00a-482f-8f12-f2a18091aa08/Ministry_of_Defence_Notifications__CDS_.pdf|title=Ministry of Defence (Department of Defence) NOTIFICATION|website=assettype.com}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ भारतीय लष्करप्रमुखांची यादी
|-
! अनुक्रम
! छायाचित्र
! नाव
! rânk / दर्जा
! कार्यकाळ सुरू
! कार्यकाळ समाप्त
! दलात सामील झालेले युनिट
! नोंदी
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;कमांडर-इन-चीफ, भारतीय लष्कर (१९४७–१९४८)
|-
| 1
| [[File:General Sir Mcgregor Macdonald Lockhart.jpg|100px]]
| [[रॉब लॉकहार्ट|सर रॉबर्ट मॅकग्रेगोर मॅकडोनाल्ड लॉकहार्ट]]
| [[जनरल (युनायटेड किंगडम)|जनरल]]
| १५ ऑगस्ट १९४७
| ३१ डिसेंबर १९४७
| [[५१ वी शिख रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | पूर्वी ''[[ब्रिटिश भारतीय लष्कर]]''. ''[[ब्रिटिश आर्मी]]'' मधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९३; मृत्यू १९८१)
|-
| 2
| [[File:General Sir Francis Robert Roy Bucher.jpg|100px]]
| [[रॉय बुचर|सर फ्रांसिस रॉबर्ट रॉय बुचर]]
| [[जनरल (युनायटेड KINGDOM)|जनरल]]
| १ जानेवारी १९४८
| २० जून १९४८
| [[कॅमेरोनियन्स (स्कॉटिश रायफल्स)|४ थी कॅमेरोनियन्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ब्रिटिश आर्मीमधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९५; मृत्यू १९८०)
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;लष्करप्रमुख आणि कमांडर-इन-चीफ, भारतीय लष्कर (१९४८–१९५५)
|-
| 1
| [[File:General Sir Francis Robert Roy Bucher.jpg|100px]]
| [[रॉय बुचर|सर फ्रांसिस रॉबर्ट रॉय बुचर]]
| [[जनरल (युनायटेड किंगडम)|जनरल]]
| २१ जून १९४८
| १४ जानेवारी १९४९
| [[कॅमेरोनियन्स (स्कॉटिश रायफल्स)|४ थी कॅमेरोनियन्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | ब्रिटिश आर्मीमधून प्रतिनियुक्तीवर. (जन्म १८९५; मृत्यू १९८०)
|-
| 2
| [[File:General K. M. Cariappa.jpg|100px]]
| [[के. एम. करिअप्पा|कोदंडेश मडाप्पा करिअप्पा]]
| General
| १५ जानेवारी १९४९
| १४ जानेवारी १९५३
| [[८८ वी कर्नाटक इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | नंतर [[फील्ड मार्शल (भारत)|फील्ड मार्शल]] पदावर बढती. पहिले मूळ भारतीय लष्करप्रमुख. (जन्म १८९९; मृत्यू १९९३)
|-
| 3
| [[File:Gen Maharaj Shri Rajendrasinhji Jadeja.jpg|100px]]
| [[महाराज]] [[श्री]] [[राजेंद्रसिंहजी जाडेजा]]
| General
| १४ जानेवारी १९५३
| १ एप्रिल १९५५
| [[२ री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | &lt;ref name=&quot;BRmksr&quot;&gt;{{cite web |title=General Maharaj Kumar Shri Rajendrasinhji DSO |url=http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/123-shri-rajendrasinhji.html |website=www.Bharat-Rakshak.com |access-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180111071604/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/123-shri-rajendrasinhji.html |archive-date=11 January 2018 |df=dmy}}&lt;/ref&gt; (जन्म १८९९; मृत्यू १९६४)
|-
| colspan=&quot;8&quot; style=&quot;background-color: #E6E6E6; font-weight: bold; text-align: left;&quot; | ;लष्करप्रमुख (१९५५–सध्याचा काळ)
|-
| 1
| [[File:Gen Maharaj Shri Rajendrasinhji Jadeja.jpg|100px]]
| [[महाराज]] [[श्री]] [[राजेंद्रसिंहजी जाडेजा]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ एप्रिल १९५५
| १४ मे १९५५
| [[२ री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १८९९; मृत्यू १९६४)
|-
| 2
| [[File:General Satyawant Mallana Srinagesh.jpg|100px]]
| [[S. M. Shrinagesh|सत्यवंत मल्लाना श्रीनागेश]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १५ मे १९५५
| ७ मे १९५७
| [[१९ वी हैदराबाद रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०३; मृत्यू १९७७)
|-
| 3
| [[File:General Kodandera Subayya Thimayya.jpg|100px]]
| [[कोदंडेरा सुबय्या थिम्मय्या]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ मे १९५७
| ७ मे १९६१
| [[१९ वी हैदराबाद रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०६; मृत्यू १९६५)
|-
| 4
| [[File:General Pran Nath Thapar.jpg|100px]]
| [[प्राणनाथ थापर]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ मे १९६१
| १९ नोव्हेंबर १९६२
| [[१ ली पंजाब रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०६; मृत्यू १९७५)
|-
| 5
| [[File:General Jayanto Nath Chaudhuri.jpg|100px]]
| [[जयंतो नाथ चौधरी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| २० नोव्हेंबर १९६२
| ७ जून १९६६
| [[१६ वी लाइट कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९०८; मृत्यू १९८३)
|-
| 6
| [[File:General Paramasiva Prabhakar Kumramangalam.jpg|100px]]
| [[परमशिव प्रभाकर कुमारमंगलम]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ८ जून १९६६
| ७ जून १९६९
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१३; मृत्यू २०००)
|-
| 7
| [[File:FM Sam Manekshaw.jpg|100px]]
| [[सॅम माणेकशा|सॅम हॉरमुसजी फ्रामजी जमशेदजी माणेकशा]]
| [[フィールド मार्शल (भारत)|フィールド मार्शल]]
| ८ जून १९६९
| १५ जानेवारी १९७३
| [[८ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१४; मृत्यू २००८)
|-
| 8
| [[File:General Gopal Gurnath Bewoor.jpg|100px]]
| [[गोपाळ गुरुनाथ बेवूर]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १६ जानेवारी १९७३
| ३१ मे १९७५
| [[डोग्रा रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९१६; मृत्यू १९८९)
|-
| 9
| [[File:General Tapishwar Narain Raina.jpg|100px]]
| [[तपेश्वर नारायण रैना]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९७५
| ३१ मे १९७८
| [[कुमाऊं रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२१; मृत्यू १९८०)
|-
| 10
| [[File:Om-prakash-Mhalotra.jpg|100px]]
| [[ओमप्रकाश मल्होत्रा]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९७८
| ३१ मे १९८१
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२२; मृत्यू २०१५)
|-
| 11
| [[File:General Kotikalapudi Venkata Krishna Rao.jpg|100px]]
| [[के. व्ही. कृष्णराव|कोटीकलपुडी व्यंकट कृष्णराव]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९८१
| ३१ जुलै १९८३
| [[महार रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२३; मृत्यू २०१६)
|-
| 12
| [[File:General Arunkumar Shridhar Vaidya.jpg|100px]]
| [[अरुण श्रीधर वैद्य|अरुणकुमार श्रीधर वैद्य]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑगस्ट १९८३
| ३१ जानेवारी १९८६
| [[९ वी डेक्कन हॉर्स|द डेक्कन हॉर्स (९ हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२६; मृत्यू १९८६)
|-
| 13
| [[File:General Krishnaswami Sundarji.jpg|100px]]
| [[कृष्णास्वामी सुंदरजी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ फेब्रुवारी १९८६
| ३१ मे १९८८
| [[महार रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९२८; मृत्यू १९९९)
|-
| 14
| [[File:General Vishwa Nath Sharma.jpg|100px]]
| [[विश्वनाथ शर्मा]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून १९८८
| ३० जून १९९0
| [[१६ वी light cavalry|१६ वी लाइट कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३०)
|-
| 15
| [[File:General Sunith Francis Rodrigues.jpg|100px]]
| [[सुनीथ फ्रान्सिस रॉड्रिक्स]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जुलै १९९0
| ३० जून १९९३
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३३; मृत्यू २०२२)
|-
| 16
| [[File:General Bipin Chandra Joshi.jpg|100px]]
| [[बिपीन चंद्र जोशी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जुलै १९९३
| १९ नोव्हेंबर १९९४
| [[६४ वी कॅव्हलरी (भारत)|६४ वी कॅव्हलरी]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३५; मृत्यू १९९४)
|-
| 17
| [[File:Gen Shankar Roy Chowdhary.jpg|100px]]
| [[शंकर रॉयचौधुरी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| २० नोव्हेंबर १९९४
| ३० सप्टेंबर १९९७
| [[२० वी लान्सर्स (भारत)|२० वी लान्सर्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३७)
|-
| 18
| [[File:Gen vp malik1.jpg|100px]]
| [[वेदप्रकाश मलिक]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर १९९७
| ३० सप्टेंबर २०00
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९३९)
|-
| 19
| [[File:General Sundararajan Padmanabhan.jpg|100px]]
| [[सुंदरराजन पद्मनाभन]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर २०00
| ३१ डिसेंबर २००२
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४0; मृत्यू २०२४)
|-
| 20
| —
| [[निर्मल चंदर वीज]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जानेवारी २००३
| ३१ जानेवारी २००५
| [[डोग्रा रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४३)
|-
| 21
| [[File:General J. J. Singh.jpg|100px]]
| [[जोगिंदर जसवंत सिंग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ फेब्रुवारी २००५
| ३० सप्टेंबर २००७
| [[मराठा light infantry|मраठा लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४५)
|-
| 22
| [[File:General Deepak Kapoor.jpg|100px]]
| [[दीपक कपूर]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑक्टोबर २००७
| ३१ मार्च २०१0
| [[तोफखाना रेजिमेंट (भारत)|तोफखाना रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९४८)
|-
| 23
| [[File:General Vijay Kumar Singh.jpg|100px]]
| [[व्ही. के. सिंग|विजय कुमार सिंग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ एप्रिल २०१0
| ३१ मे २०१२
| [[राजपूत रेजिमेंट]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५0)
|-
| 24
| [[File:Gen Bikram Singh.jpg|100px]]
| [[विक्रम सिंग (जनरल, जन्म १९५२)|विक्रम सिंग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ जून २०१२
| ३१ जुलै २०१४
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५२)
|-
| 25
| [[File:General Dalbir Singh official photo.jpg|100px]]
| [[दलबीर सिंग suhag|दलबीर सिंग सुहाग]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| १ ऑगस्ट २०१४
| ३१ डिसेंबर २०१६
| [[५ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९५४)
|-
| 26
| [[File:Bipin Rawat (CDS).jpg|100px]]
| [[बिपीन रावत]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३१ डिसेंबर २०१६
| ३१ डिसेंबर २०१९
| [[११ वी गोर्खा रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | पहिले चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ. (जन्म १९५८; मृत्यू २०२१)
|-
| 27
| [[File:General Manoj Mukund Naravane PVSM AVSM SM VSM ADC (1).jpg|100px]]
| [[मनोज मुकुंद नरवणे]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३१ डिसेंबर २०१९
| ३० एप्रिल २०२२
| [[शिख लाइट इन्फंट्री]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६0)
|-
| 28
| [[File:Gen Manoj Pandey.jpg|100px]]
| [[मनोज पांडे]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३० एप्रिल २०२२
| ३० जून २०२४
| [[बॉम्बे इंजिनियर ग्रुप|बॉम्बे सॅपर्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६२)
|-
| २०
| [[File:General Upendra Dwivedi, PVSM, AVSM (2024).jpg|100px]]
| [[उपेंद्र द्विवेदी]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३० जून २०२४
| ३० जून २०२६
| [[जम्मू आणि काश्मीर रायफल्स]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६४)
|-
| ३०
| [[File:Lt Gen Dhiraj Seth, VCOAS.jpg|100px]]
| [[धीरज सेठ]]
| [[जनरल (भारत)|जनरल]]
| ३० जून २०२६
| —
| [[२री लान्सर्स (गार्डनर्स हॉर्स)]]
| style=&quot;text-align: left;&quot; | (जन्म १९६६)
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
* {{cite book |title=Thimayya: an amazing life |last=Khanduri |first=Chandra B. |year=2006 |publisher=Knowledge World |location=New Delhi |isbn=978-81-87966-36-4 |pages=394 |url=https://books.google.com/books?id=ZWXfAAAAMAAJ |access-date=30 July 2010}}
* {{cite book |first=V. K. |last=Singh |title=Leadership in the Indian army: biographies of twelve soldiers |year=2005 |publisher=SAGE Publications | isbn=978-0761933229 |url=https://books.google.com/books?id=cJDsk_g6tXUC}}
* [https://indiandefenceacademy.in/list-of-indian-army-chiefs/ १९४७ पासूनच्या भारतीय लष्करप्रमुखांची यादी: एक ऐतिहासिक आढावा]

[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख|*]]</text>
      <sha1>0mf874pplr6f6kz07s7z0kljao6mivh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>हॅनोव्हर काउंटी, व्हर्जिनिया</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330471</id>
    <revision>
      <id>2690656</id>
      <parentid>2687633</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:26:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2690656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31221" sha1="gvealc36uex0sykwutrord52a5w4v6n" xml:space="preserve">
{| class=&quot;infobox ib-settlement vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; |&lt;div class=&quot;fn org&quot;&gt;हॅनोव्हर काउंटी, व्हर्जिनिया&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;div class=&quot;category&quot;&gt;काउंटी&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; |[[File:Hanover_Courthouse_new.jpg|दुवा=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hanover_Courthouse_new.jpg|225x225अंश|Current Hanover County Courthouse]]&lt;div class=&quot;ib-settlement-caption&quot;&gt;आधुनिक हॅनोव्हर काउंटीचे न्यायालय&lt;/div&gt;
|-
!देश
|&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;&lt;span class=&quot;flagicon&quot;&gt;[[File:Flag_of_the_United_States.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]]
|-
!राज्य
|&lt;span class=&quot;flagicon nowrap&quot;&gt;[[File:Flag_of_Virginia.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]] &lt;/span&gt;[[:en:Virginia|व्हर्जिनिया]]
|-
!स्थापन
|१७२०
|-
!मुख्यालय
|हॅनोव्हर
|-
! colspan=&quot;2&quot; |क्षेत्रफळ&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|-
!&lt;div&gt;&amp;nbsp;•&amp;nbsp;एकूण&lt;/div&gt;
|४७४&amp;nbsp;sq&amp;nbsp;mi (१,२३०&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;२&lt;/sup&gt;)
|-
!&amp;nbsp;•&amp;nbsp;जमिनीचे
|४६९&amp;nbsp;sq&amp;nbsp;mi (१,२१०&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;२&lt;/sup&gt;)
|-
!&amp;nbsp;•&amp;nbsp;पाण्याचे
|५&amp;nbsp;sq&amp;nbsp;mi (१३&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;२&lt;/sup&gt;) &amp;nbsp;१.१%
|-
! colspan=&quot;2&quot; |लोकसंख्या&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;१,०९,९७९&amp;nbsp;&lt;/span&gt;(२०२०)&lt;/div&gt;
|-
!&lt;div&gt;&amp;nbsp;•&amp;nbsp;एकण&lt;/div&gt;
|१,०९,९७९
|-
!&lt;div&gt;&amp;nbsp;•&amp;nbsp;अंदाज&amp;nbsp;&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;(२०२५)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|१,१६,४२३ [[File:Increase2.svg|दुवा=|11x11अंश|Increase]]
|-
!&amp;nbsp;•&amp;nbsp;घनता
|२३४/sq&amp;nbsp;mi (९०.५/km&lt;sup&gt;२&lt;/sup&gt;)
|-
![[आंतरराष्ट्रीय कालविभाग|कालविभाग]]
|[[यूटीसी-५]]
|-
!&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;&amp;nbsp;•&amp;nbsp;ऊन्हाळी([[उन्हाळी प्रमाणवेळ|प्रमाणवेळ]])&lt;/span&gt;
|[[यूटीसी−०४:००|यूटीसी−४]]
|-
!काँग्रेस मतदारसंघ
|१ले, ५वे
|-
!वेबसाइट
|&lt;span class=&quot;url&quot;&gt;[https://www.hanovercounty.gov/ www.hanovercounty.gov]&lt;/span&gt;
|}
'''हॅनोव्हर काउंटी''' ही [[व्हर्जिनिया|व्हर्जिनियाच्या]] कॉमनवेल्थमधील एक काउंटी आहे. २०२० च्या जनगणनेनुसार, येथील लोकसंख्या १०९,९७९ होती. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://data.census.gov/cedsci/profile?g=0500000US51085|title=Hanover County, Virginia|website=[[United States Census Bureau]]|access-date=January 30, 2022}}&lt;/ref&gt; हॅनोव्हर हे काउंटी मुख्यालय आहे. &lt;ref name=&quot;GR6&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|title=Find a County|publisher=National Association of Counties|access-date=June 7, 2011}}&lt;/ref&gt;

हॅनोव्हर काउंटी बृहद्रिचमंड प्रदेशाचा एक भाग आहे.

== इतिहास ==
[[चित्र:Rural_Plains_Hanover_County_Virginia.jpg|इवलेसे|हॅनोव्हर काउंटीमधील रिचमंड राष्ट्रीय रण उद्यानाच्या परिसरात वसलेले 'रुरल प्लेन्स'(घराचे नाव)]]
[[व्हर्जिनिया|व्हर्जिनियाच्या]] पश्चिम टाइडवॉटर प्रदेशात वसलेल्या हॅनोव्हर काउंटीची निर्मिती २६ नोव्हेंबर १७१९ रोजी, न्यू केंट काउंटीमधील संत पीटर्स पॅरिश नावाच्या भागातून करण्यात आली. [[जर्मनी|जर्मनीतील]] [[ब्रुन्सविक-लूनबर्गचे निर्वाचन क्षेत्र|हॅनोव्हरच्या इलेक्टोरेटवरून (]] मतदारसंघावरून) या काउंटीला नाव दिले, कारण त्यावेळी [[ग्रेट ब्रिटनचा पहिला जॉर्ज|ग्रेट ब्रिटनचे पहिले जॉर्ज]] हा [[ब्रुन्सविक-लूनबर्गचे निर्वाचन क्षेत्र|हॅनोव्हरचा निर्वाचक (मतदारसंघाचा प्रतिनिधी)]] होता. व्हर्जिनियाच्या टाइडवॉटर प्रदेशातून पश्चिमेकडे स्थलांतरित झालेल्या मळेवाल्यांनी या काउंटीचा विकास केला, जिथे तंबाखूच्या एकपीक पद्धतीमुळे जमिनीची सुपीकता कमी झाली होती.

हॅनोव्हर काउंटी हे प्रसिद्ध अमेरिकेचे राजकारणी [[पॅट्रिक हेन्री|पॅट्रिक हेन्रींचे]] जन्मस्थान आणि निवासस्थान होते. असे म्हटले जाते की, त्यांनी सारा शेल्टन यांच्याशी त्यांच्या ' रुरल प्लेन्स' या बंगलात, ज्याला 'शेल्टन हाऊस' असेही म्हटले जाते, दिवाणखान्यात विवाह केला. हॅनोव्हर न्यायालयामध्ये, हेन्रींनी १७६३ मध्ये पार्सनचा वाद घातली, ज्यात त्यांनी स्थानिक अर्थव्यवस्थेची परिस्थिती विचारात न घेता वसाहतीतील धर्मगुरूंचे पगार निश्चित करण्याच्या ब्रिटिश राजसत्तेच्या प्रयत्नांवर हल्ला चढवला. ऐतिहासिक हॅनोव्हर न्यायालयाचे चित्र काउंटीच्या चिन्हामध्ये आहे. हॅनोव्हर काउंटी हे हेन्री क्लेंचेही  जन्मस्थान होते, जे [[केंटकी|केंटकीमधील]] एक राजकारणी, १८२० च्या मिसरी तडजोडीचे लेखक आणि परराष्ट्र सचिव म्हणून ओळखले जाऊ लागले.

== भूगोल ==
[[युनायटेड स्टेट्स सेन्सस ब्युरो|यूएस सेन्सस ब्युरोप्रमाणे]] काउंटीचे एकूण क्षेत्रफळ {{Convert|474|sqmi}} अहे, ज्यापैकी {{Convert|469|sqmi}} जमीन आहे आणि {{Convert|5|sqmi}}  (१.१ %) पाणी आहे. &lt;ref name=&quot;GR1&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.census.gov/geographies/reference-files/time-series/geo/gazetteer-files.html|title=US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990|date=February 12, 2011|publisher=[[United States Census Bureau]]|access-date=April 23, 2011}}&lt;/ref&gt;

हॅनोव्हर काउंटी सु. {{Convert|90.|mi|km}}[[वॉशिंग्टन, डी.सी.| वॉशिंग्टन, डी.सी.च्या]] दक्षिणेस आणि सु. {{Convert|12|mi|km}} [[रिचमंड (व्हर्जिनिया)|रिचमंड, व्हर्जिनियाच्या]] उत्तरेस आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.co.hanover.va.us/around.htm|title=About The County|publisher=Co.hanover.va.us|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514142847/http://www.co.hanover.va.us/around.htm|archive-date=May 14, 2011|access-date=July 22, 2010}}&lt;/ref&gt;

=== लगतचे जिल्हे ===

* कॅरोलिन काउंटी (उत्तर)
* गूचलँड काउंटी (नैऋत्य)
* हेनरिको काउंटी (दक्षिण)
* किंग विल्यम काउंटी (ईशान्य)
* लुईसा काउंटी (पश्चिम)
* न्यू केंट काउंटी (पूर्व)
* स्पॉट्सिल्व्हेनिया काउंटी (वायव्य)

== लोकसंख्याशास्त्र ==
{{अमेरिकेची जनगणना|1790=14754|1800=14403|1810=15082|1820=15267|1830=16253|1840=14968|1850=15153|1860=17222|1870=16455|1880=18588|1890=17402|1900=17618|1910=17200|1920=18088|1930=17009|1940=18500|1950=21985|1960=27550|1970=37479|1980=50398|1990=63306|2000=86320|2010=99863|2020=109979}}

=== वांशिक आणि जातीय रचना ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+'''हॅनोव्हर काउंटी, व्हर्जिनिया – वांशिक आणि जातीय रचना'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;{{Nobold|''पहा: यू.एस. सेन्सस हिस्पैनी/लातिनो लोकांना जाती मानते. या साचेत लातिनोंना वांशिक श्रेणींपासून वगळते आणि स्वतःच्या श्रेणीत ठेवते.''}}&lt;/small&gt;
!जाती/वंश &lt;small&gt;(''NH = गैर-हिस्पैनी'')&lt;/small&gt;
!लोक. १९८०&lt;ref name=&quot;1980Census&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/1980/1980censusofpopu80148uns_bw.pdf|title=1980 Census of Population - General Social and Economic Characteristics - Virginia - Table 15 - Persons by Race: 1980 and Table 16  - Total Persons and Spanish Origin Persons by Type of Spanish Origin and Race: 1980|website=[[United States Census Bureau]]|page=13-24|via=[[WayBack Machine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260218082208/https://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/1980/1980censusofpopu80148uns_bw.pdf|archive-date=February 18, 2026}}&lt;/ref&gt;
!Pop १९९०&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1990/cp-1/cp-1-48.pdf|title=1990 Census of Population - General Population Characteristics - Virginia: Tables 3-6 - Race and Hispanic Origin|website=[[United States Census Bureau]]|page=13-51|via=[[WayBack Machine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624191618/https://www2.census.gov/library/publications/decennial/1990/cp-1/cp-1-48.pdf|archive-date=June 24, 2021|access-date=}}&lt;/ref&gt;
!Pop २०००&lt;ref name=&quot;2000CensusP004&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://data.census.gov/table?g=050XX00US51085&amp;tid=DECENNIALSF12000.P004|title=P004: Hispanic or Latino, and Not Hispanic or Latino by Race – 2000: DEC Summary File 1 – Hanover County, Virginia|website=[[United States Census Bureau]]|access-date=}}&lt;/ref&gt;
!Pop २०१०&lt;ref name=&quot;2010CensusP2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://data.census.gov/cedsci/table?q=p2&amp;g=050XX00US51085&amp;tid=DECENNIALPL2010.P2|title=P2: Hispanic or Latino, and Not Hispanic or Latino by Race – 2010: DEC Redistricting Data (PL 94-171) – Hanover County, Virginia|website=[[United States Census Bureau]]|access-date=}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;background-color: #ffffb3;&quot; |Pop २०२०&lt;ref name=&quot;2020CensusP2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://data.census.gov/cedsci/table?q=p2&amp;g=050XX00US51085&amp;tid=DECENNIALPL2020.P2|title=P2: Hispanic or Latino, and Not Hispanic or Latino by Race – 2020: DEC Redistricting Data (PL 94-171) – Hanover County, Virginia|website=[[United States Census Bureau]]|access-date=}}&lt;/ref&gt;
!% १९८०
!% १९९०
!% २०००
!% २०१०
! style=&quot;background-color: #ffffb3;&quot; |% २०२०
|-
|फक्तश्वेतवर्णीय (NH)
|४३,४६९
|५६,१९१
|७५,७५३
|८५,३९१
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |८८,८६९
|८६.२५%
|८८.७६%
|८७.७६%
|८५.५१%
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |८०.८१%
|-
|[[आफ्रिकन अमेरिकन|फक्त कृष्णवर्णीय किंवा आफ्रिकन अमेरिकन]] (NH)
|६,४७७
|६,३८५
|८,०२६
|९,२०२
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |९,६७८
|१२.८५%
|१०.०९%
|९.३०%
|९.२१%
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |८.८०%
|-
|फक्त मूळचे अमेरिकन किंवामूळचे अलास्काचे (NH)
|६३
|१४३
|२७७
|३१९
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |३११
|०.१३%
|०.२३%
|०.३२%
|०.३२%
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |०.२८%
|-
|फक्तआशियाई (NH)
|९४
|२५५
|६६९
|१,३३३
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |२,०२१
|०.१९%
|०.४०%
|०.७८%
|१.३३%
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |१.८४%
|-
|फक्त मूळचे हवाईचे किंवा प्रशांत सागराचे(NH)
|x &lt;ref&gt;१९८० च्या सेन्ससमध्ये आशियाई श्रेणीखालील ठेवले&lt;/ref&gt;
|x &lt;ref&gt;१९९० च्या सेन्ससमध्ये आशियाई श्रेणीखालील ठेवले&lt;/ref&gt;
|६
|३१
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |३२
|x
|x
|०.०१%
|०.०३%
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |०.०३%
|-
|फक्त दूसरे वंश(NH)
|३५
|११
|१०६
|१३६
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |५१०
|०.०७%
|०.०२%
|०.१२%
|०.१४%
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |०.४६%
|-
|संमिश्रित वंश (NH)
|x &lt;ref&gt;१९८० च्या सेन्ससमध्ये पर्याय नव्हते&lt;/ref&gt;
|x &lt;ref&gt;१९९० च्या सेन्ससमध्ये पर्याय नव्हते&lt;/ref&gt;
|६३६
|१,३३५
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |४,६२०
|x
|x
|०.७४%
|१.३४%
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |४.२०%
|-
|हिस्पैनी किंवा लातिनो (कोणतेही वंश)
|२६०
|३२१
|८४७
|२,११६
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |३,९३८
|०.५२%
|०.५१%
|०.९८%
|२.१२%
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |३.५८%
|-
|'''एकूण'''
|'''५०,३९८'''
|'''६३,३०६'''
|'''८६,३२०'''
|'''९९,८६३'''
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |'''१०९,९७९ '''
|'''१००.००%'''
|'''१००.००%'''
|'''१००.००%'''
|'''१००.००%'''
| style=&quot;background: #ffffe6; &quot; |'''१००.००%'''
|}

== सरकार ==

=== पर्यवेक्षक मंडळ ===

* ॲलँड जिल्हा: फे ओ. प्रिचार्ड (डेमोक्रॅट)
* चिकाहोमिनी जिल्हा: अँजेला क्रि. केली-विसेक (रिपब्लिकन)
* कोल्ड हार्बर जिल्हा: फ्रॅ. मायकल हर्झबर्ग (रिपब्लिकन)
* हेन्री जिल्हा: शॉन मा. डेव्हिस (रिपब्लिकन)
* मेकॅनिक्सविले जिल्हा: वि. कॅनोव्हा पीटरसन (रिपब्लिकन)
* दक्षिण अण्णा जिल्हा: सुसान पु. डिबल (रिपब्लिकन) &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.hanovercounty.gov/Main.aspx?colid=11|title=Board of Supervisors - Hanover County, VA|website=www.hanovercounty.gov|access-date=April 5, 2018}}&lt;/ref&gt;

=== घटनात्मक अधिकारी ===

* जिल्हा न्यायालयाचे लिपिक: धाकटे फ्रँक डु. हार्ग्रोव्ह (रिपब्लिकन)
* महसूल आयुक्त: थॉ. स्कॉट हॅरिस (रिपब्लिकन)
* कॉमनवेल्थचे न्यायवादी: तिसरे &quot;ट्रिप&quot; चॉकले (रिपब्लिकन) यांच्या संदर्भात
* शेरीफ: डेव्हिड रे. हाइन्स (रिपब्लिकन)
* खजिनदार: मि. स्कॉट मिलर (रिपब्लिकन)

=== कायदा अंमलबजावणी ===
'''हॅनोव्हर काउंटी शेरीफपद''' (HCSO) ही व्हर्जिनियामधील हॅनोव्हर काउंटीमधील प्रमुख कायदा अंमलबजावणी संस्था आहे. २६ नोव्हेंबर १७२० रोजी काउंटीची स्थापना झाल्यानंतर लगेचच त्याची निर्मिती केली. डेव्हिड रि. हाइन्स हे शेरीफ आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hanoversheriff.com/249/Hanover-Facts|title=Hanover Facts|website=Hanover County Sheriff, VA|access-date=October 31, 2022}}&lt;/ref&gt;

=== राज्य आणि संघीय ===
व्हर्जिनिया सेनेटमध्ये हॅनोव्हर काउंटीचे प्रतिनिधित्व रिपब्लिकन रायन मॅकडगल आणि लुथर सिफर्स, व्हर्जिनिया प्रतिनिधीगृहामध्ये रिपब्लिकन बडी फाउलर आणि स्कॉट वायट आणि अमेरिकेचे प्रतिनिधींचे सभागृहात रिपब्लिकन रॉब विटमन आणि जॉन मॅकगायर करतात.

हॅनोव्हर काउंटी हा एक एक्दम रिपब्लिकन काउंटी आहे; १९४८ मध्ये [[हॅरी ट्रुमन]] यांच्यानंतर कोणत्याही डेमोक्रॅटिक अध्यक्षीय उमेदवाराने येथे विजय मिळवलेला नाही, आणि २००८ च्या निवडणुकीत मार्क वॉर्नर यांना मतदान न देणाऱ्या चार काउंटींपैकी ही एक होती. तरीही, १९९० च्या दशकापर्यंत राज्य पातळीवर पुराणमतवादी डेमोक्रॅटचे येथे प्रतिनिधित्व होते.

== शिक्षण ==
हॅनोव्हर काउंटी सार्वजनिक शाळांमध्ये पंधरा प्राथमिक शाळा, चार माध्यमिक शाळा, चार उच्च माध्यमिक शाळा, एक पर्यायी शाळा आणि एक तंत्रज्ञान शाळा आहे. त्या चार उच्च माध्यमिक शाळांमध्ये ॲटली हायस्कूल, हॅनोव्हर हायस्कूल, मेकॅनिक्सव्हिल हायस्कूल आणि पॅट्रिक हेन्री हायस्कूल आहेत. ''[[फोर्ब्स]]'' मासिकाने विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक कामगिरी आणि प्रति विद्यार्थी खर्चांच्या गुणोत्तरासाठी हॅनोव्हर काउंटीला अमेरिकेतील शीर्ष पन्नास काउंटींपैकी एक म्हणून घोषित केले.

== अर्थव्यवस्था ==
रिचमंड प्रदेशात हॅनोव्हर काउंटीमध्ये सर्वात कमी स्थावर मालमत्ता कर दर आहे, ज्याच्यामुळे ते व्यवसायासाठी एक स्पर्धात्मक ठिकाण बनते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.hanovervirginia.com/business-climate/strategic-location|title=Strategic Location|website=Hanover Virginia|access-date=August 19, 2013|archive-date=2016-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160529023709/http://www.hanovervirginia.com/business-climate/strategic-location|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; या कर दराचा फायदा घेतलेल्या काही प्रमुख व्यवसायांमध्ये बास प्रो दुकान, फेडएक्स ग्राउंड आणि द व्हिटॅमिन शॉप आहेत. हे व्यवसाय हॅनोव्हर काउंटी आर्थिक विकास आणि बृहद्रिचमंड भागीदारी या प्रादेशिक आर्थिक विकास संस्थांच्या मदतीने काउंटीमध्ये स्थायिक झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.governor.virginia.gov/news/viewRelease.cfm?id=1402|title=Governor McDonnell Announces 174 New Jobs in Hanover County|last=Caldwell|first=Jeff|website=Governor Bob McDonnell|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130708202920/http://www.governor.virginia.gov/News/viewRelease.cfm?id=1402|archive-date=July 8, 2013|access-date=August 19, 2013}}&lt;/ref&gt;

'''&lt;big&gt;प्रमुख नियोक्ते&lt;/big&gt;''' &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.hanovervirginia.com/data-downloads/leading-employers/in-hanover/|title=Hanover County's Major Employers|website=Hanover Virginia|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810232218/http://www.hanovervirginia.com/data-downloads/leading-employers/in-hanover/|archive-date=August 10, 2014|access-date=August 19, 2013}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!नियोक्ता
! क्षेत्र
! कर्मचाऱ्यांची संख्या
|-
| हॅनोव्हर काउंटी
| सरकार/शिक्षण
| १०००+
|-
| बॉन सेकर्स
| आरोग्य सेवा
| १०००+
|-
| राजाचे वर्चस्व
| मनोरंजन पार्क
| १०००+
|-
| टायसन फार्म्स
| अन्न प्रक्रिया
| ५००-९९९
|-
| सुपरव्हॅल्यू
| अन्न वितरक
| ५००-९९९
|-
| रँडॉल्फ-मॅकॉन कॉलेज
| खाजगी शिक्षण
| ५००-९९९
|-
| वॉलमार्ट
| किरकोळ
| २५०-४९९
|-
| ओवेन्स आणि मायनर
| कॉर्पोरेट मुख्यालय/वितरण
| २५०-४९९
|-
|-
| मीडिया जनरल
| वृत्तपत्र प्रकाशक
| २५०-४९९
|-
| क्युबिकाएएमएफ
| कॉर्पोरेट मुख्यालय/ॲथलेटिक्स उत्पादन
| २५०-४९९
|-
| क्रोगर
| किरकोळ
| २५०-४९९
|-
| फूड लायन
| किरकोळ
| २५०-४९९
|-
| आश्रय देणारे बाहू
| पुनर्वसन रुग्णालय
| २५०-४९९
|-
| पब्लिक्स
| किरकोळ
| २५०-४९९
|}

== समुदाय ==

=== गाव ===

* ॲशलँड

=== जनगणना-निर्दिष्ट ठिकाणे ===

* हॅनोव्हर (हॅनोव्हर न्यायालय)
* मेकॅनिक्सविले

== उल्लेखनीय लोक ==

* हेन्री क्ले (१७७७-१८५२), अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव, अमेरिकेच्या प्रतिनिधीगृहाचे अध्यक्ष आणि [[केंटकी|केंटकीचे]] अमेरिकन सिनेटर
* सॅम्युअल डेव्हिस (१७२३-१७६१), व्हर्जिनियामधील पहिल्या प्रेस्बिटरीचे सह-संस्थापक, ज्यांनी गुलामांमध्ये ख्रिस्ती धर्माचा प्रसार केला आणि तरुण [[पॅट्रिक हेन्री|पॅट्रिक हेन्रींवर]] प्रभाव टाकला &lt;ref&gt;[http://www.encyclopediavirginia.org/Great_Awakening_in_Virginia_The Great Awakening in Virginia, The], ''Encyclopedia Virginia,'' Retrieved on August 17, 2013 &lt;/ref&gt;
* थॉमस सम्टर (१७३४ - १८३२), अमेरिकन लष्करी अधिकारी, मळेमालक आणि राजकारणी
* लंडन फेरिल (१७८९-१८५४), [[wiktionary:antebellum|युद्धपूर्व काळातील]] आफ्रिकन-अमेरिकन बाप्टिस्ट धर्मगुरू
* [[पॅट्रिक हेन्री]] (१७३६-१७९९), अमेरिकन राजकारणी आणि वकील, १७७५ मधील त्यांच्या &quot;Give me liberty or give me death!&quot; &quot;मला स्वातंत्र्य द्या किंवा मृत्यू द्या!&quot; या भाषणासाठी प्रसिद्ध.
* थॉमस हिंडे (१७३७-१८२८), पॅट्रिक हेन्री यांचे वैयक्तिक वैद्य आणि अमेरिकन क्रांती युद्धादरम्यानचे वैद्य.
* रिचर्ड क्लॉफ अँडरसन सिनियर (१७५०-१८२६), अमेरिकन क्रांतिकारक युद्धातील लेफ्टनंट कर्नल आणि व्हर्जिनिया लष्करी जिल्ह्याचे भू-सर्वेक्षक
* थॉमस एस. हिंडे (१७८५-१८४६), स्थावर मालमत्ता सट्टेबाज, मेथोडिस्ट धर्मगुरू आणि इलिनॉयमधील माउंट कार्मेलचे संस्थापक
* सुसान आर्चर वाईस (१८२२-१९१७), कवयित्री, लेखिका, कलाकार
* शेरी होल्मन (१९६६-), पुरस्कार विजेत्या कादंबरीकार आणि पटकथा लेखिका
* जॉक जोन्स (१९६८-), माजी एनएफएल खेळाडू, [[क्लीव्हलँड ब्राउन्स]] आणि [[ॲरिझोना कार्डिनल्स]]
* डॉली मॅडिसन (१७६८-१८४९), प्रथम महिला, यांनी आपल्या बालपणीचा बराचसा काळ हॅनोव्हर काउंटीमध्ये घालवला.
* जेसन म्राझ (१९७७-), ग्रॅमी पुरस्कार-विजेता गायक-गीतकार
* सॅम रॉजर्स (फुलबॅक) (१९९५-), माजी एनएफएल खेळाडू, [[बफेलो बिल्स]] आणि [[लॉस एंजेलस रॅम्स|लॉस एंजेलिस रॅम्स]]
* लुसिएन डी. स्टार्क (१८२६-१९०२), राजकारणी आणि वृत्तपत्र प्रकाशक
* डेमियन वूडी (१९७७-), [[ईएसपीएन]] विश्लेषक, माजी एनएफएल खेळाडू आणि दोन वेळचा [[सुपर बोल|सुपर बाउल]] विजेता, [[डीट्रॉइट लायन्स]], [[न्यू इंग्लंड पेट्रियट्स]] आणि [[न्यू यॉर्क जेट्स]]
* जोश वेल्स (१९९१-), [[जॅक्सनव्हिल जॅग्वार्स|जॅक्सनव्हिल जग्वार्स]], [[टँपा बे बक्कानियर्स|टँपा बे बकॅनियर्स]] आणि [[बाल्टिमोर रेव्हन्स|बाल्टिमोर रेव्हन्स या]] संघांचा माजी एन.एफ.एल. आक्रमक टॅकल आणि ५५वे सुपर बाउल विजेता
* जेजे. लॉहॉर्न (१९९३-), अमेरिकन कंट्री संगीत गायक-गीतकार

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी|30em}}
[[वर्ग:व्हर्जिनियामधील काउंटी]]
[[वर्ग:लेख with short description]]</text>
      <sha1>gvealc36uex0sykwutrord52a5w4v6n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मी होणार सुपरस्टार</title>
    <ns>0</ns>
    <id>335509</id>
    <revision>
      <id>2690885</id>
      <parentid>2681332</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:39:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36365-38</username>
        <id>184547</id>
      </contributor>
      <origin>2690885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="0s7sy2di8hxbn1l0mmpo6c0vn848t00" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = मी होणार सुपरस्टार
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = 
| निर्मिती संस्था = फ्रेम्स प्रोडक्शन
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = १४५
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = 
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = शनिवार आणि रविवार रात्री ९ वाजता
| वाहिनी = [[स्टार प्रवाह]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = १२ जानेवारी २०२०
| शेवटचे प्रसारण = ७ जुलै २०२४
| आधी = 
| नंतर = 
| सारखे = [[मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद]]
}}

'''मी होणार सुपरस्टार''' हा [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर प्रसारित होणारा एक कार्यक्रम आहे. या कार्यक्रमाची ५ पर्वे झाली. याव्यतिरिक्त ४ पर्वे ''[[मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद]]ची होती.

== कलाकार ==
;सूत्रधार
* [[पुष्कर श्रोत्री]]
* [[संस्कृती बालगुडे]]

;परीक्षक
* [[अंकुश चौधरी]]
* [[बेला शेंडे]]
* [[राहुल देशपांडे]]
* [[मृणाल कुलकर्णी]]

== पर्व ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक !! पर्व !! अंतिम दिनांक
|-
| १२ जानेवारी २०२०
| पर्व पहिले
| २२ मार्च २०२०
|-
| २१ ऑगस्ट २०२१
| जल्लोष डान्सचा
| २८ नोव्हेंबर २०२१
|-
| १४ मे २०२२
| आवाज कुणाचा महाराष्ट्राचा
| २१ ऑगस्ट २०२२
|-
| १८ फेब्रुवारी २०२३
| जल्लोष ज्युनिअर्सचा
| ४ जून २०२३
|-
| ९ मार्च २०२४
| जोडी नंबर १
| ७ जुलै २०२४
|}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>0s7sy2di8hxbn1l0mmpo6c0vn848t00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सा रे ग म प (कार्यक्रम)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>335512</id>
    <revision>
      <id>2690881</id>
      <parentid>2647834</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36365-38</username>
        <id>184547</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13261" sha1="2bkzi07ayz9367gr8kmyab0wh2slbsf" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = सा रे ग म प
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = 
| निर्मिती संस्था = [[झी स्टुडिओज]]
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = [[पल्लवी जोशी]]
| कलाकार = [[अवधूत गुप्ते]], [[वैशाली सामंत]], [[देवकी पंडित]], [[सुरेश वाडकर]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = 
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = सोमवार आणि मंगळवार रात्री ९.३० वाजता
| वाहिनी = [[झी मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = १८ सप्टेंबर २००६
| शेवटचे प्रसारण = ७ जानेवारी २०१८
| आधी = 
| नंतर = 
| सारखे = [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]]
}}

'''सा रे ग म प''' हा [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारा गाण्यांचा कथाबाह्य कार्यक्रम आहे. या कार्यक्रमाची ११ पर्वे झाली. याव्यतिरिक्त ४ पर्वे [[सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स]]ची होती.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Lata Mangeshkar visits Zee Marathi sets|url=http://www.esselnewsletter.com/news/lata-mangeshkar-visits-zee-marathi-sets.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621134105/http://www.esselnewsletter.com/news/lata-mangeshkar-visits-zee-marathi-sets.html|url-status=usurped|archive-date=21 June 2022|access-date=2021-06-21|website=Essel News Letter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Miscreants run riot at TV shoot|url=http://www.esselnewsletter.com/news/miscreants-run-riot-at-tv-shoot.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621134105/http://www.esselnewsletter.com/news/miscreants-run-riot-at-tv-shoot.html|url-status=usurped|archive-date=21 June 2022|access-date=2021-06-21|website=Essel News Letter}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Zee Marathi announces winner of Sa Re Ga Ma Pa|url=http://www.esselnewsletter.com/news/zee-marathi-announces-winner-of-sa-re-ga-ma-pa.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20171122082237/http://www.esselnewsletter.com/news/zee-marathi-announces-winner-of-sa-re-ga-ma-pa.html|url-status=usurped|archive-date=22 November 2017|access-date=2021-06-21|website=Essel Mews Letter}}&lt;/ref&gt;

== पर्व ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक !! पर्व !! अंतिम दिनांक
|-
| १८ सप्टेंबर २००६
| पर्व पहिले
| २६ जानेवारी २००७
|-
| ५ फेब्रुवारी २००७
| महाराष्ट्राचा अजिंक्यतारा
| २३ जून २००७
|-
| २ जुलै २००७
| पर्व तिसरे
| ६ जानेवारी २००८
|-
| २५ फेब्रुवारी २००८
| स्वप्न स्वरांचे, नवतारुण्याचे
| २९ जून २००८
|-
| ३० मार्च २००९
| महाराष्ट्राचा आजचा आवाज
| १२ जुलै २००९
|-
| २४ ऑगस्ट २००९
| महाराष्ट्राचा आजचा आवाज २
| ३१ जानेवारी २०१०
|-
| २६ एप्रिल २०१०
| सुरांचा महासंग्राम
| १ ऑगस्ट २०१०
|-
| १३ जून २०११
| पर्व नव्हे गर्व
| २३ ऑक्टोबर २०११
|-
| १८ जानेवारी २०१२
| स्वप्न स्वरांचे, सूर ताऱ्यांचे
| ६ मे २०१२
|-
| १३ जानेवारी २०१४
| सूर नव्या युगाचा
| १३ एप्रिल २०१४
|-
| १३ नोव्हेंबर २०१७
| घे पंगा, कर दंगा
| ७ जानेवारी २०१८
|}

== पुरस्कार ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+[[झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार]]
!वर्ष
!पुरस्कार
!कलाकार
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|२००७
|''सर्वोत्कृष्ट कथाबाह्य कार्यक्रम''
|
|-
|''सर्वोत्कृष्ट परीक्षक''
|[[देवकी पंडित]]
|-
|''सर्वोत्कृष्ट सूत्रसंचालक''
|[[पल्लवी जोशी]]
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२००८
|''सर्वोत्कृष्ट कथाबाह्य कार्यक्रम''
|
|-
|''सर्वोत्कृष्ट सूत्रसंचालक''
|[[पल्लवी जोशी]]
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|२०११
|''सर्वोत्कृष्ट परीक्षक''
|[[अजय-अतुल]]
|-
|''सर्वोत्कृष्ट सूत्रसंचालक''
|[[प्रिया बापट]]
|-
|२०१४
|''सर्वोत्कृष्ट परीक्षक''
|[[अवधूत गुप्ते]]
|}

== टीआरपी ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; | आठवडा
! rowspan=&quot;2&quot; | वर्ष
! rowspan=&quot;2&quot; | TAM/BARC TVT
! colspan=&quot;2&quot; | क्रमांक
! rowspan=&quot;2&quot; | संदर्भ
|-
! महाराष्ट्र/गोवा
! भारत
|-
|आठवडा १४
|२००९
|१.०
|१
|६२
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 05/04/2009 to 11/04/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424202013/http://www.indiantelevision.com:80/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee+Marathi&amp;startperiod=05/04/2009&amp;endperiod=11/04/2009|archive-date=2009-04-24|url=http://www.indiantelevision.com:80/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee+Marathi&amp;startperiod=05/04/2009&amp;endperiod=11/04/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा १५
|२००९
|०.८५
|१
|८८
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 12/04/2009 to 18/04/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090506112307/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=12/04/2009&amp;endperiod=18/04/2009|archive-date=2009-05-06|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=12/04/2009&amp;endperiod=18/04/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा १६
|२००९
|०.९
|२
|७५
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 19/04/2009 to 25/04/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090508161453/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=19/04/2009&amp;endperiod=25/04/2009|archive-date=2009-05-08|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=19/04/2009&amp;endperiod=25/04/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा १७
|२००९
|०.७८
|२
|९३
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 26/04/2009 to 02/05/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090518061532/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=26/04/2009&amp;endperiod=02/05/2009|archive-date=2009-05-18|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=26/04/2009&amp;endperiod=02/05/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा १८
|२००९
|०.९
|१
|७१
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 03/05/2009 to 09/05/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090522003038/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=03/05/2009&amp;endperiod=09/05/2009|archive-date=2009-05-22|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=03/05/2009&amp;endperiod=09/05/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा १९
|२००९
|०.७
|५
|९८
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 10/05/2009 to 16/05/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090531171818/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=10/05/2009&amp;endperiod=16/05/2009|archive-date=2009-05-31|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=10/05/2009&amp;endperiod=16/05/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा २१
|२००९
|०.७२
|२
|९८
|
|-
|आठवडा २२
|२००९
|०.७६
|५
|९३
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 31/05/2009 to 06/06/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090616130004/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=31/05/2009&amp;endperiod=06/06/2009|archive-date=2009-06-16|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=31/05/2009&amp;endperiod=06/06/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा २६
|२००९
|०.६८
|५
|१००
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 28/06/2009 to 04/07/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090720094248/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=28/06/2009&amp;endperiod=04/07/2009|archive-date=2009-07-20|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=28/06/2009&amp;endperiod=04/07/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|१२ जुलै २००९
|महाअंतिम सोहळा
|०.७८
|१
|८१
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 12/07/2009 to 18/07/2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090801051704/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=12/07/2009&amp;endperiod=18/07/2009|archive-date=2009-08-01|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=12/07/2009&amp;endperiod=18/07/2009}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा ४९
|२००९
|०.८
|१
|८९
|
|-
|आठवडा १
|२०१०
|०.९
|२
|८०
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 03/01/2010 to 09/01/2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100126144914/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=03/01/2010&amp;endperiod=09/01/2010|archive-date=2010-01-26|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=03/01/2010&amp;endperiod=09/01/2010}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा २
|२०१०
|१.०
|१
|६३
|
|-
|३१ जानेवारी २०१०
|महाअंतिम सोहळा
|१.१
|१
|४६
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 31/01/2010 to 06/02/2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100227055037/http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=31/01/2010&amp;endperiod=06/02/2010|archive-date=2010-02-27|url=http://www.indiantelevision.com/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee%20Marathi&amp;startperiod=31/01/2010&amp;endperiod=06/02/2010}}&lt;/ref&gt;
|-
|१ ऑगस्ट २०१०
|महाअंतिम सोहळा
|०.८६
|३
|७४
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tvr Ratings from 01/08/2010 to 07/08/2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100825214347/http://www.indiantelevision.com:80/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee+Marathi&amp;startperiod=01/08/2010&amp;endperiod=07/08/2010|archive-date=2010-08-25|url=http://www.indiantelevision.com:80/tvr/telemeter/telechanneltam.php?ch=Zee+Marathi&amp;startperiod=01/08/2010&amp;endperiod=07/08/2010}}&lt;/ref&gt;
|-
|आठवडा ४६
|२०१७
|२.३
|५
|–
|
|-
|७ जानेवारी २०१८
|महाअंतिम सोहळा
|३.२
|४
|–
|
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>2bkzi07ayz9367gr8kmyab0wh2slbsf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ॲलिसन जेनी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>345743</id>
    <revision>
      <id>2690677</id>
      <parentid>2681169</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T15:04:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2690677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15617" sha1="091jht64nl9un4tpwi84azwhj95ibyx" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}

'''ॲलिसन ब्रुक्स जेनी''' (जन्म: १९ नोव्हेंबर १९५९) &lt;ref name=&quot;biography.com&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.biography.com/actor/allison-janney|title=Allison Janney Biography (1959–)|publisher=[[Biography.com]]|access-date=September 9, 2019}}&lt;/ref&gt; एक अमेरिकन अभिनेत्री आहे. स्क्रीन आणि रंगमंचावर तिच्या अभिनयासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या, तिला दोन [[टोनी पुरस्कार|टोनी अवॉर्ड्ससाठी]] नामांकनांव्यतिरिक्त [[ऑस्कर पुरस्कार|अकादमी अवॉर्ड]], [[ब्रिटिश अकादमी चित्रपट पुरस्कार|ब्रिटिश अकादमी फिल्म अवॉर्ड]], [[गोल्डन ग्लोब पुरस्कार|गोल्डन ग्लोब अवॉर्ड]] आणि सात प्राइमटाइम एमी अवॉर्ड्स यासह विविध पुरस्कार मिळाले आहेत.

[[बॉस्टन|बोस्टनमध्ये]] जन्मलेल्या आणि [[डेटन (ओहायो)|डेटन, ओहायोमध्ये]] वाढलेल्या, केनयन कॉलेजमधून पदवी घेतल्यानंतर जेनीला लंडनमधील रॉयल ॲकॅडमी ऑफ ड्रॅमॅटिक आर्टमध्ये शिकण्यासाठी शिष्यवृत्ती मिळाली. अनेक वर्षांच्या किरकोळ चित्रपट आणि दूरदर्शनवरील कामानंतर, [[एनबीसी|एनबीसीच्या]] राजकीय नाटक मालिका ''द वेस्ट विंग'' (१९९९-२००६) मध्ये सीजे क्रेगच्या भूमिकेने जेनीला यश आले, ज्यासाठी तिला चार प्राइमटाइम [[एमी पुरस्कार]] मिळाले. २०१४ मध्ये, शोटाईमच्या पीरियड ड्रामा मालिका ''मास्टर्स ऑफ सेक्स'' मधील १९५० च्या दशकातील लैंगिकदृष्ट्या दडपलेल्या गृहिणी मार्गारेट स्कलीच्या पाहुण्या भूमिकेसाठी, तिने पाचवा एमी जिंकला. [[सीबीएस]] सिटकॉम ''मॉम'' (२०१३-२०२१) वरील बोनी प्लंकेट या भूमिकेसाठी जेनीने आणखी दोन एमी जिंकले आहे.

''प्रेझेंट लाफ्टरच्या''  १९९६ च्या पुनरुज्जीवनासह [[ब्रॉडवे (न्यू यॉर्क)|ब्रॉडवे]] पदार्पण करण्यापूर्वी जेनीने ऑफ-ब्रॉडवे प्रॉडक्शन ''लेडीज'' (१९८९) मधून व्यावसायिक रंगमंचावर पदार्पण केले आणि त्यानंतर विविध तत्सम निर्मितीमध्ये असंख्य छोटे पात्र साकारले. तिने दोन ड्रामा डेस्क पुरस्कार जिंकले. तिला दोन [[टोनी पुरस्कार|टोनी पुरस्कारांसाठी]] नामांकन मिळाले: [[ब्रॉडवे (न्यू यॉर्क)|ब्रॉडवे]] रिव्हायव्हल ''ऑफ द ब्रिज'' (१९९७) मधील तिच्या अभिनयासाठी नाटकातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीसाठी आणि म्युझिकलमधील तिच्या भूमिकेसाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीसाठी. संगीत ''९ टू ५'' (२००९) साठी.

जेनीने ''प्राइमरी कलर्स'' (१९९८), ''[[अमेरिकन ब्यूटी (चित्रपट)|अमेरिकन ब्युटी]]'' (१९९९), ''द अवर्स'' (२००२), ''जुनो'' (२००७), ''हेअरस्प्रे'' (२००७), ''द हेल्प'' (२०११), ''स्पाय'' (२०१५), ''बॅड एजूकेशन''  (२०१९), आणि ''बॉम्बशेल'' (२०१९) यासह विविध चित्रपटांमध्ये पात्र भूमिका साकारल्या आहेत. ''आय, टोन्या'' (२०१७) या चित्रपटातील तिच्या भूमिकेसाठी, जेनी ने सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीचा [[अकादमी पुरस्कार]] जिंकला.

== वैयक्तिक जीवन ==
जेनीचा जन्म १९ नोव्हेंबर १९५९ रोजी [[बॉस्टन|बोस्टन]], मॅसॅच्युसेट्स येथे झाला आणि [[डेटन (ओहायो)|डेटन, ओहायो]] येथे वाढली.&lt;ref name=&quot;BAFTA&quot;&gt;Janney in {{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bafta.org/media-centre/transcripts/bafta-a-life-in-pictures-allison-janney|title=A Life in Pictures: Allison Janney|date=December 14, 2017|publisher=[[BAFTA]]|url-status=bot: unknown|archive-url=https://web.archive.org/web/20190909152930/http://www.bafta.org/media-centre/transcripts/bafta-a-life-in-pictures-allison-janney|archive-date=September 9, 2019|access-date=September 9, 2019|quote=I was born in Boston, Massachusetts and grew up in Cincinnati and Dayton, Ohio, with two brothers and a lot of animals.}}&lt;/ref&gt; ती मॅसी ब्रूक्स जॅनी (एक माजी अभिनेत्री) आणि जर्विस स्पेन्सर जेनी जूनियर (रिअल इस्टेट डेव्हलपर आणि जाझ संगीतकार) यांची मुलगी आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dayton.com/lifestyles/what-macy-janney-has-say-about-her-famous-daughter-big-oscar-night/AMVeklpAdoJTFZplLn5Y7K/|title=What Macy Janney has to say about her famous daughter's big Oscar night|access-date=2024-03-08|archive-date=2020-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201129101655/https://www.dayton.com/lifestyles/what-macy-janney-has-say-about-her-famous-daughter-big-oscar-night/AMVeklpAdoJTFZplLn5Y7K/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; तिला एक मोठा भाऊ, जेय आहे आणि एक लहान भाऊ, हॅल (१९६१-२०११) होता.&lt;ref name=&quot;BAFTA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;tvg&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.tvguide.com/celebrities/allison-janney/bio/139219/|title=Allison Janney Biography|website=[[TV Guide]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730083524/https://www.tvguide.com/celebrities/allison-janney/bio/139219/|archive-date=July 30, 2016|access-date=September 8, 2019}}&lt;/ref&gt;

जेनीने कधीही लग्न केले नाही आणि तिला मुलेही नाहीत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hollywood.com/general/allison-janney-im-at-peace-with-not-having-kids-60602388/|title=Allison Janney: 'I'm at peace with not having kids'|date=July 6, 2016|website=Hollywood.com|language=en|access-date=January 15, 2019}}&lt;/ref&gt; संगणक प्रोग्रामर डेनिस गगोमिरोस यांच्याशी ती नातेसंबंधात गुंतली होती. या जोडप्याने १९९४ मध्ये नात्याची सुरुवात केली आणि त्यांना लग्न करण्यात रस होता. परंतु २००१ मध्ये सात वर्षे एकत्र राहिल्यानंतर त्यांचे नाते संपुष्टात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.people.com/archive/taking-wing-vol-53-no-13/%3famp=true|title=Taking Wing|website=PEOPLE.com|language=en|access-date=January 15, 2019}}&lt;/ref&gt; २००२ मध्ये, तिची अभिनेते रिचर्ड जेनिक (''अवर व्हेरी ओन'' मधील तिचा सहकलाकार) सोबत भेट झाली. २००४ मध्ये या जोडप्याचे लग्न करण्याचे सांगितले परंतु दोन वर्षांनी २००६ मध्ये ते मोडले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.womenshealthmag.com/life/a19932418/allison-janney-interview/|title=A Conversation with Allison Janney|date=November 14, 2005|website=womenshealthmag.com|language=en|access-date=January 15, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.people.com/celebrity/allison-janney-still-on-wedding-track/%3famp=true|title=Allison Janney Still on Wedding Track|website=PEOPLE.com|language=en|access-date=January 15, 2019}}&lt;/ref&gt; २०१२ मध्ये, जेनीने प्रोडक्शन मॅनेजर फिलिप जोन्कास यांची भेट घेतली. हे दोघे ''द वे, वे बॅकच्या'' सेटवर भेटले आणि त्यानंतर लगेचच डेटिंगला सुरुवात केली. पाच वर्षांनंतर २०१७ मध्ये त्यांचे नाते संपले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bustle.com/p/how-did-allison-janney-her-boyfriend-meet-philip-joncas-has-been-in-her-life-for-a-while-8261488|title=How Did Allison Janney &amp; Her Boyfriend Meet? Philip Joncas Has Been In Her Life For A While|date=March 4, 2018|website=bustle.com|language=en|access-date=January 15, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.factsninja.com/philip-joncas-meet-allison-janneys-media-shy-boyfriend.html|title=Philip Joncas: Meet Allison Janney's Media-Shy Boyfriend|website=factsninja.com|language=en|access-date=January 15, 2019}}{{मृत दुवा|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

''मॉम'' मधील तिच्या भूमिकेशी संबंधित मुलाखतींमध्ये, जेनीने तिच्या भावाची चर्चा केली, हॅल, ज्याने त्याच्या आत्महत्येपूर्वी अनेक वर्षे अंमली पदार्थांच्या व्यसनाशी लढा दिला. तिने ''मॉम'' मध्ये तिची भूमिका साकारण्याचे श्रेय व्यसनापासून लढणाऱ्या लोकांना दिले आहे.&lt;ref name=&quot;Esquire&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.esquire.com/entertainment/interviews/a12261/allison-janney-quotes-0112/|title=Alison Janney: What I've Learned|last=Fussman|first=Calt|date=January 4, 2012|website=[[Esquire (magazine)|Esquire]]|access-date=July 6, 2016}}&lt;/ref&gt; ४ मार्च २०१८ रोजी, जेनीने तिच्या स्वीकृती भाषणादरम्यान तिचा [[ऑस्कर पुरस्कार|अकादमी पुरस्कार]] त्यांना समर्पित केला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.goodmorningamerica.com/culture/story/allison-janney-dedicates-oscar-late-brother-hal-janney-53514286|title=Allison Janney dedicates Oscar win to her late brother|last=McKenzie|first=Joi-Marie|date=March 4, 2018|website=Good Morning America|language=en|access-date=2022-09-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://heavy.com/entertainment/2018/03/allison-janney-family-parents-husband-married/|title=Allison Janney's Family: 5 Fast Facts You Need to&amp;nbsp;Know|last=McBride|first=Jessica|date=March 4, 2018|website=[[Heavy.com]]|access-date=2024-03-08|archive-date=2023-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425190528/https://heavy.com/entertainment/2018/03/allison-janney-family-parents-husband-married/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

२००४ मध्ये, तिने आरोग्य देखभाल संस्थेच्या व्यापक &quot;थ्राइव्ह&quot; मीडिया मोहिमेमध्ये आणि अमेरिकन इन्स्टिट्यूट ऑफ आर्किटेक्ट्सच्या रेडिओ मोहिमेमध्ये दूरचित्रवाणी आणि रेडिओवर आवाज देण्यास सुरुवात केली.&lt;ref&gt;[http://opinionator.blogs.nytimes.com/2009/12/13/a-breath-of-fresh-air-for-health-care &quot;A Breath of Fresh Air for Health Care&quot;], opinionator.blogs.nytimes.com; December 13, 2009.&lt;/ref&gt; ६१०० हॉलीवूड बुलेव्हार्ड येथे असलेल्या मनोरंजन उद्योगातील तिच्या कामासाठी हॉलीवूड वॉक ऑफ फेमवर स्टार मिळाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.walkoffame.com/allison-janney|title=Allison Janney {{!}} Hollywood Walk of Fame|website=www.walkoffame.com|access-date=October 26, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.latimes.com/entertainment/gossip/la-et-mg-allison-janney-walk-of-fame-20161017-snap-story.html|title='Mom' actress Allison Janney receives star on the Hollywood Walk of Fame|date=October 17, 2016|website=[[Los Angeles Times]]|access-date=October 26, 2016}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेत्या सहाय्यक अभिनेत्री‎]]
[[वर्ग:गोल्डन ग्लोब पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:बाफ्टा पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>091jht64nl9un4tpwi84azwhj95ibyx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अठरावी लोकसभा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>346756</id>
    <revision>
      <id>2690680</id>
      <parentid>2689308</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T15:32:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* संख्याबळ */</comment>
      <origin>2690680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64100" sha1="ece3461h6yytlcbun7zw3u9hxp8bjv8" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट विधिमंडळ
 | पार्श्वभूमी_रंग = #8FB7D3
 | पाठ्य_रंग = 
 | नाव = भारताची लोकसभा 
 | लिप्यंतर_नाव = 
 | विधिमंडळ = भारताची अठरावी लोकसभा
 | चिन्ह_चित्र = Emblem of India.svg
 | चिन्ह_रुंदी = 
 | सभागृह_प्रकार = द्विसभागीय राष्ट्रीय विधिमंडळ
 | पालक_विधिमंडळ = 
 | सभागृहे = 
 | नेता१_प्रकार = अध्यक्ष
 | नेता१ = [[ओम बिर्ला|ओम श्रीकृष्ण बिर्ला]]  
 | पक्ष१ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(२६ जून २०२४ पासून)&lt;/small&gt;
 | निवडणूक१ =  
 | नेता२_प्रकार = उपाध्यक्ष
 | नेता२ = ''रिक्त (२६ जून २०२४ पासून)''
 | पक्ष२ = 
 | निवडणूक२ =  
 | नेता३_प्रकार = सभागृह नेता&lt;br&gt;({{AutoLink|भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान}})
 | नेता३ = [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] 
 | पक्ष३ = [[भारतीय जनता पक्ष]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(२६ जून २०२४ पासून)&lt;/small&gt; 
 | निवडणूक३=  
 | नेता४_प्रकार =    
 | नेता४ =  
 | पक्ष४ =  
 | निवडणूक४=  
 | नेता५_प्रकार = विरोधी पक्षनेता
 | नेता५ = [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]]
 | पक्ष५ = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(२६ जून २०२४ पासून)&lt;/small&gt;   
 | नेता६_प्रकार =  
 | नेता६ =  
 | पक्ष६ =  
 | निवडणूक५ =  
 | सदस्य = ५४३
 | सभागृह१ = 
 | सभागृह२ = [[लोकसभा]]
 | सभागृह१_संरचना = 
 | सभागृह१_संरचना_रुंदी = 
 | सभागृह२_संरचना = 18th Lok Sabha.svg
 | सभागृह२_संरचना_रुंदी = 350px
 | राजकीय_गट१ = 
 | राजकीय_गट२  = 
 | समिती१ = 
 | समिती२ = 
 | संयुक्त_समिती = 
 | मतदान_पद्धत१ = 
 | मतदान_पद्धत२ = 
 | मागील_निवडणूक१ = [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९]]
 | पुढील_निवडणूक२ = [[२०२९ लोकसभा निवडणुका|२०२९]]
 | सत्र_सभागृह_चित्र = Glimpses of the new Parliament Building, in New Delhi (2).jpg
 | सत्र_सभागृह_चित्र_रुंदी = 250px
 | बैठक_ठिकाण = [[संसद भवन]], [[नवी दिल्ली]], [[भारत]] 
 | संकेतस्थळ = [http://loksabha.nic.in/ लोकसभा संकेतस्थळ]
 | तळटिपा = 
 |सत्र_सभागृह_चित्र_२= 
}}
[[भारत]]ाच्या कनिष्ठ सभागृहाचा नवीन कार्यकाळ (२०२४ ते २०२९) अर्थात [[लोकसभा|१८वी लोकसभा]] [[२०२४ भारतीय सार्वत्रिक निवडणुका|२०२४ लोकसभा निवडणुकीद्वारे]] निर्मित झाली. १९ एप्रिल २०२४ ते १ जून २०२४ अश्या ७ चरणांमध्ये मतदान झाले व ४ जून २०२४ रोजी निकाल जाहीर झाले. [[भारतीय जनता पक्ष]]ाच्या नेतृत्वात [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]ला २९३ जागांसह सभागृहात स्पष्ट बहुमत मिळाल्याने [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]] हे सलग तिसऱ्यांदा पंतप्रधान झाले. असे करणारे मोदी हे पहिलेच काँग्रेसेतर पंतप्रधान आहेत. २६ जून २०२४ रोजी [[ओम बिर्ला]] हे सलग दुसऱ्यांदा लोकसभा अध्यक्ष म्हणून निवडले गेले. तसेच [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] पक्षाचे [[राहुल गांधी]] यांची विरोधी-पक्षनेते पदी निवड करण्यात आली. 

निकाल जाहीर झाल्यानंतर निर्वाचित सदस्यांच्या शपथविधीसाठी भारताच्या राष्ट्रपती श्रीमती [[द्रौपदी मुर्मू]] यांनी [[भारतीय जनता पक्ष]]ाचे खासदार [[भर्तृहरी माहताब]] यांना लोकसभेचे कार्यकारी अध्यक्ष म्हणून नेमणूक केली. १८व्या लोकसभा २४ जून २०२४ रोजी पहिल्यांदा बसली. पहिल्या दोन दिवशी सदस्यांचा केवळ शपथविधी पार पाडला. व तदनंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दोन्ही सभागृहांना आपल्या मंत्रीमंडळाची ओळख करून दिली. 

१८व्या लोकसभेच्या दुसऱ्या अधिवेशनात गृहमंत्री अमित शाह यांनी सभागृहाच्या पटलावर आणलेल्या वक्फ दुरुस्ती विधेयक आणि मुसलमान वक्फ रद्द विधेयक या दोन विधेयकांमुळे प्रचंड गदारोळ झाला. विरोधी पक्षाच्या प्रचंड विरोधानंतर अखेर सरकारने ही दोन विधेयके संयुक्त संसदीय समितीकडे पाठवली. २०२४ च्या हिवाळी अधिवेशनादरम्यान समितीने अहवाल सादर करण्यासाठी आणखी वेळ वाढवून मिळावा या करता अर्ज दिला. तत्पश्चात सभागृहाने अहवाल सादर करण्यासाठी समितीस २०२५ अर्थसंकल्प अधिवेशनापर्यंतची मुदतवाढ दिली.

==संख्याबळ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=2|आघाडी
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! सदस्य संख्या
! गटनेता
! मतदारसंघ
|-
| rowspan=&quot;15&quot; bgcolor=&quot;FF99933&quot; |
| rowspan=&quot;15&quot; | '''सरकार'''&lt;br&gt;'''[[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]'''
'''(३१८)'''
| bgcolor=#FF99933|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| २४०
| [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]]
| [[वाराणसी लोकसभा मतदारसंघ|वाराणसी]]
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
| २०
| [[ककली घोष दस्तीदार|डॉ. काकोली सुदर्शन घोष दस्तीदार]]
| [[बारासात लोकसभा मतदारसंघ|बारासात]]
|-
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| १६
| [[राममोहन एन. किंजरापू|किंजरापू राममोहन नायडू]]
| [[श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|श्रीकाकुलम]]
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| १३
| [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]]
| [[कल्याण लोकसभा मतदारसंघ|कल्याण]]
|-
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
| १२
| [[ललन सिंह]]
| [[मुंगेर लोकसभा मतदारसंघ|मुंगेर]]  
|-
|bgcolor=#5B006A|
| [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]]
| ५
| [[चिराग पासवान|चिराग रामविलास पासवान]]
| [[हाजीपूर लोकसभा मतदारसंघ|हाजीपूर]]
|-
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
| २
| [[एच.डी. कुमारस्वामी|हरदनहळ्ळी देवेगौडा कुमारस्वामी]]
| [[मंड्या लोकसभा मतदारसंघ|मंड्या]]
|-
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
| २
| [[बालाशौरी वल्लभनेनी]]
| [[मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|मछलीपट्टणम]]
|-
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
| २
| [[राजकुमार सांगवान|डॉ. राजकुमार सांगवान]]
| [[बागपत लोकसभा मतदारसंघ|बागपत]]
|-
|bgcolor=#27176D|
| [[अपना दल (सोनेलाल)]]
| १
| [[अनुप्रिया पटेल|अनुप्रिया आशिष पटेल]]
| [[मिर्झापूर लोकसभा मतदारसंघ|मिर्झापूर]]
|-
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
| १
| [[फणी भूषण चौधरी|फणीभूषण रमेश चौधरी]]
| [[बारपेटा लोकसभा मतदारसंघ|बारपेटा]]
|-
|bgcolor=#6827B5|
| [[अखिल झारखंड विद्यार्थी संघ पक्ष]]
| १
| [[चंद्र प्रकाश चौधरी]]
| [[गिरिडीह लोकसभा मतदारसंघ|गिरिडीह]]
|-
|bgcolor=#F5D62A|
| [[हिंदुस्तानी अवाम मोर्चा (धर्मनिरपेक्ष)]]
| १
| [[जितनराम मांझी|जितनराम रामजीत मांझी]]
| [[गया लोकसभा मतदारसंघ|गया]]
|-
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
| १
|  [[सुनील तटकरे|सुनील दत्तात्रय तटकरे]]
| [[रायगड लोकसभा मतदारसंघ|रायगड]]
|-
| bgcolor=#ED1E26|
| [[सिक्कीम क्रांतिकारी मोर्चा]]
| १
| [[इंद्र सिंग सुब्बा|डॉ. इंद्र सिंह सुब्बा]]
| [[सिक्कीम लोकसभा मतदारसंघ|सिक्कीम]]
|-
| rowspan=&quot;20&quot; bgcolor=&quot;#00B7EB&quot; |
| rowspan=&quot;20&quot; | '''विरोधी आघाडी'''&lt;br&gt;'''[[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]'''
'''(२०५)'''
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| ९८
| [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]]
| [[राय बरेली लोकसभा मतदारसंघ|राय बरेली]]
|-
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
| ३७
| [[अखिलेश यादव|अखिलेश मुलायम यादव]]
| [[कन्नौज लोकसभा मतदारसंघ|कन्नौज]]
 
|-
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
| ८
| [[अभिषेक बॅनर्जी]]
| [[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ|डायमंड हार्बर]]
|-
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
| ८
| [[सुप्रिया सुळे|सुप्रिया सदानंद सुळे]]
| [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]]
|-
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
| ४
| [[अमरा राम]]
| [[सिकर लोकसभा मतदारसंघ|सिकर]]
|-
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
| ४
| [[मिसा भारती|मिसा भारती शैलेशकुमार यादव]]
| [[जहानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|जहानाबाद]]
|-
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
| ३
| [[ई.टी. मुहम्मद बशीर]]
| [[मलप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|मलप्पुरम]]
|-
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
| ३
| [[अरविंद सावंत|अरविंद गणपत सावंत]]
| [[मुंबई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण मुंबई]]
|-
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
| ३
| [[विजय कुमार हंसडक]]
| [[राजमहल लोकसभा मतदारसंघ|राजमहल]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| ३
| [[पप्पू यादव|राजेश रंजन ''पप्पू'' यादव]]&lt;br&gt;[[मोहम्मद हनीफा]]&lt;br&gt;[[विशाल पाटील|विशाल प्रकाश पाटील]]
| [[पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ|पूर्णिया]]&lt;br&gt;[[लद्दाख लोकसभा मतदारसंघ|लद्दाख]]&lt;br&gt;[[सांगली लोकसभा मतदारसंघ|सांगली]]
|-
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
| २
| [[के. सुब्बरायन]]
| [[तिरुप्पूर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुप्पूर]]
|-
|bgcolor=#C41301|
| [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]]
| २
| [[सुदामा प्रसाद]]
| [[अराह लोकसभा मतदारसंघ|अराह]]
|-
|bgcolor=#fe0000|
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
| २
| [[आगा सय्यद रुहुल्ला मेहदी]]
| [[श्रीनगर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीनगर]]
|-
|bgcolor=#1E90FF|
| [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]]
| २
| [[तो. तिरुमावलवन|डॉ. थोलकप्पियान तिरुमावलवन]]
| [[चिदंबरम लोकसभा मतदारसंघ|चिदंबरम]]
|-
|bgcolor=#FF0000|
| [[भारत आदिवासी पक्ष]]
| १
| [[राजकुमार रौत|राजकुमार शंकरलाल रौत]]
| [[बांसवाडा लोकसभा मतदारसंघ|बांसवाडा]]
|-
|bgcolor=#CC6600|
| [[केरळ काँग्रेस]]
| १
|  [[फ्रान्सिस जॉर्ज (राजकारणी)|ॲड. फ्रान्सिस जॉर्ज]]
| [[कोट्टायम लोकसभा मतदारसंघ|कोट्टायम]]
|-
|bgcolor=#FC0000|
| [[मारूमालारची द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| १
| [[दुराई वायको]]
| [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्ली]]
|-
|bgcolor=#FFD42A|
| [[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष]]
| १
| [[हनुमान बेनिवाल|ॲड. हनुमान रामदेव बेनिवाल]]
| [[नागौर लोकसभा मतदारसंघ|नागौर]]
|-
|bgcolor=#d84c4c|
| [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष|भारतीय क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]]
| १
| [[एन.के. प्रेमचंद्रन|ॲड. एन.के. प्रेमचंद्रन]]
| [[कोल्लम लोकसभा मतदारसंघ|कोल्लम]]
|-
|bgcolor=#003597|
| [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]]
| १
| [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]]
| [[नगीना लोकसभा मतदारसंघ|नगीना]]
|-
| rowspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#BF00FF&quot; |
| rowspan=&quot;9&quot; | '''इतर/तटस्थ गट''' 
'''(३७)'''
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| २२
| [[टी.आर. बालू|थलीकोट्टाई राजतेवर बालू]]
| [[श्रीपेरुंबुदुर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीपेरुंबुदुर]]
|-
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
| ४
| [[पी.व्ही. मिथुन रेड्डी|पेद्दरेड्डी वेंकट मिधून रेड्डी]]
| [[राजमपेट लोकसभा मतदारसंघ|राजमपेट]]
|-
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
| ३
| [[गुरमीत सिंह मीत हायर]]
| [[संगरुर लोकसभा मतदारसंघ|संगरुर]]
|-
|bgcolor=#ffc305|
| [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]]
| २
| [[सरबजीत सिंह खालसा]]
| [[फरीदकोट लोकसभा मतदारसंघ|फरीदकोट]]
|-
| bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| २
| [[उमेशभाई पटेल|उमेशभाई बाबूभाई पटेल]]&lt;br&gt;[[शेख अब्दुल रशीद]] 
| [[दमण आणि दीव लोकसभा मतदारसंघ|दमण आणि दीव]]&lt;br&gt;[[बारामुल्ला लोकसभा मतदारसंघ|बारामुल्ला]] 
|-
|bgcolor=#0F204A|
| [[शिरोमणी अकाली दल]]
| १
| [[हरसिम्रत कौर बादल]]
| [[भटिंडा लोकसभा मतदारसंघ|भटिंडा]]
|-
|bgcolor=#0c6b4b|
| [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]]
| १
| [[असदुद्दीन ओवैसी|ॲड. असदुद्दीन सलाहुद्दीन ओवैसी]]
| [[हैदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|हैदराबाद]]
|-
| style=&quot;background-color:{{झोरम पीपल्स मूव्हमेंट/meta/color}}&quot; |
| [[झोरम पीपल्स मूव्हमेंट]]
| १
| [[रिचर्ड वानलालहमंगाइहा]]
| [[मिझोरम लोकसभा मतदारसंघ|मिझोरम]]
|-
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
| १
| [[जोयंता बसुमतरी]]
| [[कोक्राझार लोकसभा मतदारसंघ|कोक्राझार]]
|-
| colspan=&quot;4&quot; | '''रिक्त''' &lt;br&gt;'''(३)'''
| ३
|  
|-
! colspan=&quot;4&quot;|एकूण
! ५४३
!
!
|}

==१८व्या लोकसभेसाठीच्या पोट-निवडणूक==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! तारीख
! मतदारसंघ
! राज्य/कें.प्र.
! मूळ खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! पोट-निवडणूक कारण
! निर्वाचित खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
|-
| १
| १३ नोव्हेंबर २०२४
| [[वायनाड लोकसभा मतदारसंघ|वायनाड]]
| [[केरळ]]
| [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|राजीनामा
| [[प्रियंका गांधी|प्रियंका रॉबर्ट वाड्रा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|-
| २
| २० नोव्हेंबर २०२४
| [[नांदेड लोकसभा मतदारसंघ|नांदेड]]
| [[महाराष्ट्र]]
| [[वसंत चव्हाण|वसंत बळवंत चव्हाण]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| निधन
| [[रविंद्र वसंतराव चव्हाण]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|-
| ३
| rowspan=&quot;3&quot;|''अघोषित''
| [[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]]
| [[पश्चिम बंगाल]]
| [[हाजी नुरुल इस्लाम]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|  निधन
| colspan=&quot;3&quot; rowspan=&quot;3&quot;| अजून निवड झालेली नाही
|-
| ४
| [[शिलाँग लोकसभा मतदारसंघ|शिलाँग]]
| [[मेघालय]]
| [[रिकी एजे सिंग्कॉन]]
|bgcolor=#007FFF|
| [[व्हॉइस ऑफ द पीपल पक्ष]]
|  निधन
|-
| ५
| [[नगाव लोकसभा मतदारसंघ|नगाव]]
| [[आसाम]]
| [[प्रद्युत बोरडोलोई]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|  राजीनामा
|}

==१८व्या लोकसभेत पारीत झालेले कायदे==
===१८व्या लोकसभेत पटलावर ठेवलेले विधेयके (पारित होणे बाकी)===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! पटलावर ठेवल्याची तारिख
! विधेयकाचे नाव
! द्वारे मांडले
! colspan=&quot;2&quot;| विधेयक मांडणारा पक्ष
! विभाग/मंत्रालय
! विधेयकाचे उदिष्ट
|-
| १
| २६ जुलै २०२४
| राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[डीन कुरियाकोसे|ॲड. डीन कुरियाकोसे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]]
|राज्यघटनेत दुरुस्ती : नवीन अनुच्छेद ४९अ समाविष्ट करणे
|-
| २
| २६ जुलै २०२४
| राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]]
|राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ८१ मध्ये दुरुस्त्या करणे
|-
| ३
| २६ जुलै २०२४
| राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण आणि वन मंत्रालय]]
|राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ४८अ आणि ५१अ मध्ये दुरुस्त्या करणे
|-
| ४
| २६ जुलै २०२४
| राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[रवि किशन|रविंद्र श्यामनारायण शुक्ला]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]]
|राज्यघटनेत दुरुस्ती : परिशिष्ठ ८ मध्ये दुरुस्ती करून [[भोजपुरी भाषा]] अधिकृत भाषा म्हणून समाविष्ट करणे
|-
| ५
| २६ जुलै २०२४
| राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[डीन कुरियाकोसे|ॲड. डीन कुरियाकोसे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम मंत्रालय]]
|राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ४३अ मध्ये दुरुस्त्या करणे
|-
| ६
| २६ जुलै २०२४
| वरिष्ठ माध्यमिक स्तरापर्यंत शाळांची स्थापना विधेयक, २०२४
| [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]]
|bgcolor=#003597|
| [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]]
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]]
| वरिष्ठ माध्यमिक स्तरापर्यंत शाळांची स्थापना करून सर्व विद्यार्थ्यांना मोफत शिक्षणाची तरतूद
|-
| ७
| २६ जुलै २०२४
| महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[शफी पारंबिल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]]
| [[महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा|महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी अधिनियम, २००५]] मध्ये दुरुस्ती करणे
|-
| ८
| २६ जुलै २०२४
| विमान भाडे नियामक मंडळ विधेयक, २०२४
| [[शफी पारंबिल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी उड्डाण मंत्रालय]]
| विमान भाडे निश्चिती व देखरेख करण्यासाठी नियामक मंडळाची स्थापना करणे
|-
| ९
| २६ जुलै २०२४
| स्वमग्नता विस्तार विकार (ओळख आणि उपचार) विधेयक, २०२४
| [[बेनी बेहानन|बेनी थॉमस बेहानन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य मंत्रालय]]
| स्वमग्नता विस्तार विकाराचे रुग्णांवर लवकर व फायदेशीर उपचार पद्धती विकसित करणे 
|-
| १०
| २६ जुलै २०२४
| केंद्रीय शैक्षणिक संस्था (प्रवेश आरक्षण) (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[निशिकांत दुबे|डॉ. निशिकांत दुबे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]]
| केंद्रीय शैक्षणिक संस्था (प्रवेशातील आरक्षण) अधिनियम मध्ये दुरुस्त्या करणे
|-
| ११
| २६ जुलै २०२४
| महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]]
| [[महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा|महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी अधिनियम, २००५]] मध्ये कलम ३ दुरुस्ती करणे
|-
| १२
| २६ जुलै २०२४
| पूर आणि दुष्काळ नियंत्रण विधेयक, २०२४
| [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोक जयश्रीराम सुमन]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
| [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्रालय]]
| पूर/दुष्काळासंबंधी कामांसाठी राष्ट्रीय पूर आणि दुष्काळ नियंत्रण मंडळाची स्थापना करणे
|-
| १३
| २६ जुलै २०२४
| प्लॅस्टिक एकल वापर (नियंत्रण) विधेयक, २०२४
| [[निशिकांत दुबे|डॉ. निशिकांत दुबे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण आणि वन मंत्रालय]]
| सन २०२५ पर्यंत एकल वापर असलेल्या प्लॅस्टिकचा वापर बंद करण्यासाठी योजना 
|-
| १४
| २६ जुलै २०२४
| कलाकार (सामाजिक सुरक्षा) विधेयक, २०२४
| [[रवि किशन|रविंद्र श्यामनारायण शुक्ला]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती मंत्रालय]]
| कलाकारांच्या सुरक्षेसाठी राष्ट्रीय कलाकार सामाजिक सुरक्षा सल्लागार मंडळाची स्थापना करणे 
|-
| १५
| २६ जुलै २०२४
| अधिवक्ता (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]]
| [[अधिवक्ता अधिनियम, १९६१]] मध्ये दुरुस्त्या करणे 
|-
| १६
| २६ जुलै २०२४
| तर्कशुद्ध विचार प्रसार विधेयक, २०२४
| [[बेनी बेहानन|बेनी थॉमस बेहानन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]]
| तर्कसंगत विचार आणि विचारमंथनाला प्रोत्साहन देणारे वातावरण निर्माण करणे 
|-
| १७
| २६ जुलै २०२४
| ग्रीनफील्ड पायाभूत सुविधा विकास मंडळ विधेयक, २०२४
| [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय]]
| ग्रीनफील्ड पायाभूत सुविधा विकास मंडळाची स्थापना करणे
|-
| १८
| २६ जुलै २०२४
| अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती व इतर मागासवर्गीय (खाजगी क्षेत्र) आरक्षण विधेयक, २०२४
| [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]]
|bgcolor=#003597|
| [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]]
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय मंत्रालय]]
| खाजगी क्षेत्रामध्ये अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती व इतर मागासवर्गीयांना आरक्षण देणेबाबत
|-
| १९
| २६ जुलै २०२४
| बालकांचा मोफत आणि सक्तीच्या शिक्षणाचा हक्क (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]]
| [[बालकांचा मोफत आणि सक्तीच्या शिक्षणाचा हक्क कायदा, २००९|बालके (मोफत व सक्तीचे) शिक्षण हक्क अधिनियम, २००९]] मध्ये कलम २,३,८,११,२९ दुरुस्त्या करणे 
|-
| २०
| २६ जुलै २०२४
| बिहार राज्य विशेष वित्तीय सहाय्य विधेयक, २०२४
| [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोक जयश्रीराम सुमन]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]]
| [[बिहार]]ला राष्ट्रीय कोशागारमधून विशेष वित्तीय सहाय्य प्रदान करणेबाबत
|-
| २१
| २६ जुलै २०२४
| रेबीज नियंत्रण विधेयक, २०२४
| [[डीन कुरियाकोसे|ॲड. डीन कुरियाकोसे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य मंत्रालय]]
| [[रेबीज]] आजारावर उपाययोजना व त्यासंबंधीच्या तरतूदी/शिक्षा
|-
| २२
| २६ जुलै २०२४
| माहिती तंत्रज्ञान उद्योग (नियमन आणि विकास) आयोग विधेयक, २०२४
| [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय]]
| माहिती तंत्रज्ञान उद्योग (नियमन आणि विकास) आयोग स्थापन करणेबाबत
|-
| २३
| २६ जुलै २०२४
| अनाथ बालक (कल्याण आणि विकास) विधेयक, २०२४
| [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला व बाल विकास मंत्रालय]]
| अनाथ बालकांच्या शिक्षण, पोषण, विकास संबंधी 
|-
| २४
| २६ जुलै २०२४
| रेल्वे (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोक जयश्रीराम सुमन]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
| [[भारतीय रेल्वे मंत्रालय|रेल्वे मंत्रालय]]
| [[रेल्वे अधिनियम, १९८९]] मध्ये नवीन कलम २४अ समाविष्ट करणे 
|-
| २५
| २६ जुलै २०२४
| राज्यघटना (अनुसूचित जमाती) आदेश (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[सी.एन. अण्णादुराई|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार मंत्रालय]]
| [[राज्यघटना (अनुसूचित जमाती) आदेश, १९५०]] मधील परिशिष्ठ दुरुस्त करणेबाबत
|-
| २६
| २६ जुलै २०२४
| अतिवृष्टी, चक्रीवादळ व इतर कारणांमुळे आलेल्या पुराचे बळी (पुनर्वसन आणि कल्याण) विधेयक, २०२४
| [[निशिकांत दुबे|डॉ. निशिकांत दुबे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्रालय]]
| राष्ट्रीय पूर बळी पुनर्वसन आणि कल्याण मंडळाची स्थापना करणेबाबत
|-
| २७
| २६ जुलै २०२४
| पारंपारिक मच्छीमार (संरक्षण आणि कल्याण) विधेयक, २०२४
| [[रवि किशन|रविंद्र श्यामनारायण शुक्ला]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय मंत्रालय]]
| पारंपारिक मच्छीमारांच्या बाबतीत राष्ट्रीय पारंपारिक मच्छीमार संरक्षण मंडळाची स्थापना करणेबाबत
|-
| २८
| २६ जुलै २०२४
| केरळ उच्च न्यायालय (तिरुवनंतपूरम खंडपीठ स्थापना) विधेयक, २०२४
| [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]]
| [[केरळ उच्च न्यायालय]]ाचे [[तिरुवनंतपूरम]] येथे कायमस्वरुपी खंडपीठ स्थापन करणेबाबत
|-
| २९
| २६ जुलै २०२४
| तृतीयपंथी नागरिक (हक्क संरक्षण) (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय व सक्षमीकरण मंत्रालय]]
| [[तृतीयपंथी नागरिक (हक्क संरक्षण) अधिनियम, २०१९]] मध्ये नवीन कलमे ८अ आणि १३अ समाविष्ट करणेबाबत
|-
| ३०
| २६ जुलै २०२४
| जिल्हा विकास आणि संनियंत्रण समिती (केंद्रीय क्षेत्र आणि केंद्र पुरस्कृत योजना अंमलबजावणी) विधेयक, २०२४
| [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]]
|प्रत्येक जिल्ह्यात केंद्र पुरस्कृत योजना अंमलबजावणीवर देखरेख करण्यासाठी समिती गठित करणेबाबत
|-
| ३१
| २६ जुलै २०२४
| निवासी शाळा (अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती) विधेयक, २०२४
| [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]]
|bgcolor=#003597|
| [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]]
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]]
| अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमातींच्या विद्यार्थ्यांसाठी निवासी शाळा स्थापनेबाबत
|-
| ३२
| १ ऑगस्ट २०२४
| आपत्ती व्यवस्थापन (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[भारत सरकार]]
|colspan=&quot;2&quot;|[[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]]
| [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]]
| [[आपत्ती व्यवस्थापन कायदा, २००५|आपत्ती व्यवस्थापन अधिनियम, २००५]] मध्ये दुरुस्ती करणेबाबत
|-
| ३३
| ५ ऑगस्ट २०२४
| गोवा विधानसभा अनुसूचित जमाती प्रतिनिधित्व फेरनियोजन विधेयक, २०२४
| [[भारत सरकार]]
|colspan=&quot;2&quot;|[[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]]
| [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]]
| [[गोवा विधानसभा]] मधील अनुसूचित जमातींचे प्रतिनिधित्वाबाबत फेरनियोजन करणेबाबत
|-
| ३४
| ८ ऑगस्ट २०२४
| वक्फ (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[भारत सरकार]]
|colspan=&quot;2&quot;|[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]]
| [[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]]
| [[वक्फ अधिनियम, १९९५]] मध्ये दुरुस्ती करणेबाबत
|-
| ३५
| ८ ऑगस्ट २०२४
| मुसलमान वक्फ (रद्द करणे) विधेयक, २०२४
| [[भारत सरकार]]
|colspan=&quot;2&quot;|[[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]]
| [[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक मंत्रालय]]
| [[मुसलमान वक्फ अधिनियम, १९२३]] रद्द करणेबाबत
|-
| ३६
| ९ ऑगस्ट २०२४
| राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]]
|राज्यघटनेत दुरुस्ती : अनुच्छेद ५८ दुरुस्त करणे
|-
| ३७
| ९ ऑगस्ट २०२४
| केरळ उच्च न्यायालय (पलक्कड खंडपीठ स्थापना) विधेयक, २०२४
| [[व्ही.के. श्रीकांदन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[कायदा आणि न्याय मंत्रालय (भारत)|कायदा आणि न्याय मंत्रालय]]
| [[केरळ उच्च न्यायालय]]ाचे [[पलक्कड]] येथे कायमस्वरुपी खंडपीठ स्थापन करणेबाबत
|-
| ३८
| ९ ऑगस्ट २०२४
| व्यावसायिक अभ्यासक्रम (प्रवेश परिक्षा बंदी) विधेयक, २०२४
| [[नवस्कनी|कणी खदारमीरा नवस]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्रालय]]
| व्यावसायिक अभ्यासक्रमांमधील प्रवेश परिक्षांवर बंदी आणणे
|-
| ३९
| ९ ऑगस्ट २०२४
| राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय]]
|राज्यघटनेत दुरुस्ती : परिशिष्ठ ७ दुरुस्त करणे
|-
| ४०
| ९ ऑगस्ट २०२४
| राष्ट्रीय युवा आयोग विधेयक, २०२४
| [[स्मिता वाघ|स्मिता उदय वाघ]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|क्रीडा मंत्रालय]]
| युवकांसाठी शिक्षण आणि सक्षमीकरण कार्यक्रम राबवण्यासाठी युवक आयोग स्थापन करणे
|-
| ४१
| ९ ऑगस्ट २०२४
| महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[एन.के. प्रेमचंद्रन|ॲड. एन.के. प्रेमचंद्रन]]
|bgcolor=#d84c4c|
| [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष|भारतीय क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]]
| [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्रालय]]
| [[महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा|महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी अधिनियम, २००५]] मध्ये कलम ३ आणि परिशिष्ठ २ दुरुस्त करणे
|-
| ४२
| ९ ऑगस्ट २०२४
| सेंद्रिय शेती प्रोत्साहन विधेयक, २०२४
| [[राजकुमार चहार]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय]]
| सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन देणेबाबत
|-
| ४३
| ९ ऑगस्ट २०२४
| अनाथ (सरकारी पदांवर आरक्षण व कल्याण) विधेयक, २०२४
| [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय व सक्षमीकरण मंत्रालय]]
| सरकारी पदांवर अनाथ नागरिकांना आरक्षण व कल्याणकारी योजना देणेबाबत
|-
| ४४
| ९ ऑगस्ट २०२४
| अन्न सुरक्षा आणि मानके (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[काथीर आनंद]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय]]
| [[अन्न सुरक्षा आणि मानके अधिनियम, २००६]] मध्ये दुरुस्ती करणे
|-
| ४५
| ९ ऑगस्ट २०२४
| आयकर संग्रह (दृश्य प्रतिनिधित्व) विधेयक, २०२४
| [[श्रीरंग बारणे|श्रीरंग चंदू 'अप्पा' बारणे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]]
| देशातील आयकर संग्रहाचे पद्धतशीर विवरण देणेबाबत
|-
| ४६
| ९ ऑगस्ट २०२४
| राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[मनीष तिवारी|ॲड. मनीष विश्वनाथ तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्रालय]]
|राज्यघटनेत दुरुस्ती : राज्यसभेमध्ये चंदिगढ केंद्रशासित प्रदेशामधून निर्वाचित खासदार पाठवणे बाबत
|-
| ४७
| ९ ऑगस्ट २०२४
| राज्यघटना (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्रालय]]
|राज्यघटनेत दुरुस्ती : परिशिष्ठ ७ दुरुस्त करणे
|-
| ४८
| ९ ऑगस्ट २०२४
| ग्रामीण श्रम कल्याण निधी विधेयक, २०२४
| [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
| [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम व रोजगार मंत्रालय]]
| ग्रामीण कामगारांसाठी ग्रामीण श्रम कल्याण निधी गठित करणेबाबत
|-
| ४९
| ९ ऑगस्ट २०२४
| अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था (दुरुस्ती) विधेयक, २०२४
| [[व्ही.के. श्रीकांदन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय]]
| [[अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था अधिनियम, १९५६]] मध्ये नवीन कलम ३अ समाविष्ट करणे
|-
| ५०
| ९ ऑगस्ट २०२४
| तमिळनाडू राज्य (प्राचीन स्मारके, पुरातत्व स्थळे व अवशेष) विशेष आर्थिक सहाय्य विधेयक, २०२४
| [[काथीर आनंद]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]]
| [[तमिळनाडू]] राज्यातील प्राचीन स्मारके, पुरातत्व स्थळे व अवशेष यांच्या दुरुस्ती,देखभाल करिता राष्ट्रीय कोषागारातून विशेष वित्तीय सहाय्य प्रदान करणेबाबत
|}

===१८व्या लोकसभेत पटावर मांडलेली विधेयके (पारित होऊन राज्यसभेत प्रलंबित)===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! पटलावर ठेवल्याची तारिख
! पारित केल्याची तारिख
! विधेयकाचे नाव
! द्वारे मांडले
! colspan=&quot;2&quot;| विधेयक मांडणारा पक्ष
! विभाग/मंत्रालय
! विधेयकाचे उदिष्ट
|-
| १
| ३१ जुलै २०२४
| ९ ऑगस्ट २०२४
| भारतीय वायुयान विधेयक, २०२४
| [[भारत सरकार]]
|colspan=&quot;2&quot;|[[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी उड्डाण मंत्रालय]]
| [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी उड्डाण मंत्रालय]]
| विमान निर्मिती,खरेदी-विक्री संबंधी
|-
| २
| ९ ऑगस्ट २०२४
| ३ डिसेंबर २०२४
| बँकिंग विधी (सुधारणा) विधेयक, २०२४
| [[भारत सरकार]]
|colspan=&quot;2&quot;|[[भारताचे अर्थ मंत्रालय|अर्थ मंत्रालय]]
| [[भारताचे अर्थ मंत्रालय|अर्थ मंत्रालय]]
| बँकिंग संबंधी
|}

===प्रथम १८व्या लोकसभेत पटलावर ठेवून पारित झालेले कायदे===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! अधिनियम क्र.
! विधेयकाचे नाव
! द्वारे मांडले
! colspan=&quot;2&quot;| विधेयक मांडणारा पक्ष
! लोकसभा पारित तारिख
! राज्यसभा पारित तारिख
! राष्ट्रपतींची संमती
! राजपत्रात प्रकाशित
|-
| १३/२०२४
| [[जम्मू आणि काश्मीर विनियोग (क्रमांक ३) अधिनियम, २०२४]]
| [[भारत सरकार]]
|colspan=&quot;2&quot;| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]]
| ३० जुलै २०२४
| ८ ऑगस्ट २०२४
| १३ ऑगस्ट २०२४
| १३ ऑगस्ट २०२४
|-
| १४/२०२४
| [[विनियोग (क्रमांक २) अधिनियम, २०२४]]
| [[भारत सरकार]]
|colspan=&quot;2&quot;| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]]
| ५ ऑगस्ट २०२४
| ८ ऑगस्ट २०२४
| १४ ऑगस्ट २०२४
| १४ ऑगस्ट २०२४
|-
| १५/२०२४
| [[अर्थ संकल्प अधिनियम, २०२४]]
| [[भारत सरकार]]
|colspan=&quot;2&quot;| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ मंत्रालय]]
| १४ ऑगस्ट २०२४
| १५ ऑगस्ट २०२४
| १६ ऑगस्ट २०२४
| १६ ऑगस्ट २०२४
|}

==सदस्य==
* [[१८व्या लोकसभेचे सदस्य]]

{{भारतीय संसद}}

[[वर्ग:लोकसभा]]
[[वर्ग:१८ वी लोकसभा]]</text>
      <sha1>ece3461h6yytlcbun7zw3u9hxp8bjv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>१८ व्या लोकसभेचे सदस्य</title>
    <ns>0</ns>
    <id>346757</id>
    <revision>
      <id>2690679</id>
      <parentid>2689289</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T15:27:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* महाराष्ट्र */</comment>
      <origin>2690679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="248803" sha1="lgxi891rtgrjsconv1xkxj4di7hpvjt" xml:space="preserve">[[२०२४ भारतीय सार्वत्रिक निवडणुका|२०२४ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांद्वारे]] भारताच्या '''[[अठरावी लोकसभा|१८व्या लोकसभेवर]] निवडून गेलेल्या खासदारांची''' राज्यनिहाय यादी येथे आहे. ४ जून २०२४ रोजी निकाल जाहीर झाले.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lok Sabha Election 2024 Schedule: Elections Date, Month, Seats, States and Candidates |url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/lok-sabha-election-schedule |access-date=2024-06-03 |website=द टाइम्स ऑफ इंडिया |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lok Sabha Elections 2024 Results: Full List of winners on all 543 seats&quot;&gt;{{cite news|last1=द इंडियन एक्सप्रेस|title=Lok Sabha Elections 2024 Results: Full List of winners on all 543 seats|url=https://indianexpress.com/elections/2019-general-election-schedule/full-list-of-winners-in-lok-sabha-elections-2024-9364542/|accessdate=5 June 2024|date=4 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240605115428/https://indianexpress.com/elections/2019-general-election-schedule/full-list-of-winners-in-lok-sabha-elections-2024-9364542/|archivedate=5 June 2024|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lok Sabha Election Results 2024: Full list of constituency-wise winners, parties and margin&quot;&gt;{{cite news|last1=India TV News|first1=|last2=|first2=|title=Lok Sabha Election Results 2024: Full list of constituency-wise winners, parties and margin|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/lok-sabha-election-results-2024-full-list-of-all-constituency-wise-leading-winning-candidates-parties-bjp-congress-2024-06-04-934845|accessdate=5 June 2024|work=|date=4 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240605120528/https://www.indiatvnews.com/news/india/lok-sabha-election-results-2024-full-list-of-all-constituency-wise-leading-winning-candidates-parties-bjp-congress-2024-06-04-934845|archivedate=5 June 2024|language=en}}&lt;/ref&gt; 

==खासदार==
===अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह लोकसभा मतदारसंघ|अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह]]
| [[बिश्नू पद रे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===आंध्र प्रदेश===
{{legend2|#FFFF31|[[तेलुगू देशम पक्ष|ते.दे.प.]] (१६) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#1569C7|[[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|यु.श्र.र.काँ.प.]] (४) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#ca420f|[[जन सेना पक्ष|ज.ने.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आंध्र प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आंध्र प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अरकू लोकसभा मतदारसंघ|अरकू]]
| [[चेट्टी तनुजा राणी|डॉ. चेट्टी तनुजा राणी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| २
| [[श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|श्रीकाकुलम]]
| [[राममोहन एन. किंजरापू|किंजरापू राममोहन नायडू]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी विमान वाहतूक मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ३
| [[विजयनगरम लोकसभा मतदारसंघ|विजयनगरम]]
| [[कलीसेट्टी अप्पला नायडू]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ४
| [[विशाखापट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|विशाखापट्टणम]]
| [[मथुकुमिल्ली श्रीभरत]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ५
| [[अनकापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|अनकापल्ली]]
| [[चिंतकुंटा मुन्नुस्वामी रमेश]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[काकीनाडा लोकसभा मतदारसंघ|काकीनाडा]]
| [[तंगेला उदय श्रीनिवास]]
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ७
| [[अमलापुरम लोकसभा मतदारसंघ|अमलापुरम]]
| [[गंटी हरीश मधुर]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ८
| [[राजमुंद्री लोकसभा मतदारसंघ|राजमुंद्री]]
| [[दग्गुबाती पुरंदेश्वरी|पुरंदेश्वरी व्यंकटेश्वरराव दग्गुबाती]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ९
| [[नरसपूर लोकसभा मतदारसंघ|नरसपूर]]
| [[भूपती राजू श्रीनिवास वर्मा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[अवजड उद्योग मंत्रालय (भारत)|अवजड उद्योग राज्यमंत्री]] व [[पोलाद मंत्रालय (भारत)|पोलाद राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १०
| [[एलुरु लोकसभा मतदारसंघ|एलुरु]]
| [[पुट्टा महेश कुमार]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ११
| [[मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघ|मछलीपट्टणम]]
| [[बालाशौरी वल्लभनेनी]]
|bgcolor=#ca420f|
| [[जन सेना पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १२
| [[विजयवाडा लोकसभा मतदारसंघ|विजयवाडा]]
| [[केसीनेनी चिन्नी]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १३
| [[गुंटुर लोकसभा मतदारसंघ|गुंटुर]]
| [[चंद्रशेखर पेम्मासनी]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास राज्यमंत्री]] व [[दूरसंचार मंत्रालय (भारत)|दूरसंचार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) 
|-
| १४
| [[नरसरावपेट लोकसभा मतदारसंघ|नरसरावपेट]]
| [[लवु श्रीकृष्ण देवरयलु]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १५
| [[बापटला लोकसभा मतदारसंघ|बापटला]]
| [[कृष्णप्रसाद टेन्नेटी]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १६
| [[ओंगोल लोकसभा मतदारसंघ|ओंगोल]]
| [[मगुंटा श्रीनिवासुलू रेड्डी]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १७
| [[नंद्याल लोकसभा मतदारसंघ|नंद्याल]]
| [[बायरेड्डी शबरी|डॉ. बायरेड्डी शबरी]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १८
| [[कुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|कुर्नूल]]
| [[बस्तीपती नागराजू पंचलिंगला]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १९
| [[अनंतपूर लोकसभा मतदारसंघ|अनंतपूर]]
| [[अंबिका लक्ष्मीनारायण वाल्मिकी]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २०
| [[हिंदूपूर लोकसभा मतदारसंघ|हिंदूपूर]]
| [[बी.के. पार्थसारथी]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २१
| [[कडप्पा लोकसभा मतदारसंघ|कडप्पा]]  
| [[वाय.एस. अविनाश रेड्डी|यदुगिरी सदिंती अविनाश रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| २२
| [[नेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|नेल्लोर]]
| [[वेमिरेड्डी प्रभाकर रेड्डी]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २३
| [[तिरुपती लोकसभा मतदारसंघ|तिरुपती]]
| [[मड्डिला गुरुमुर्ती|मड्डिला मुन्नीकृष्णय्या गुरुमुर्ती]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| २४
| [[राजमपेट लोकसभा मतदारसंघ|राजमपेट]]
| [[पी.व्ही. मिथुन रेड्डी|पेद्दरेड्डी वेंकट मिधून रेड्डी]]
|bgcolor=#1569C7|
| [[वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष|युवाजन श्रमिक रयतु काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| २५
| [[चित्तूर लोकसभा मतदारसंघ|चित्तूर]]
| [[दग्गुमला प्रसाद राव]]
|bgcolor=#FFED00|
| [[तेलुगू देशम पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===अरुणाचल प्रदेश===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (२) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[अरुणाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''अरुणाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पश्चिम अरुणाचल लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम अरुणाचल]]
| [[किरेन रिजीजू|किरेन रिंचिन रिजीजू]]
| bgcolor=#FBB917|
|[[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज मंत्री]] व [[अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (भारत)|अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[पूर्व अरुणाचल लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व अरुणाचल]]
| [[तपिर गाओ]]
| bgcolor=#FBB917|
|[[भारतीय जनता पक्ष]]
| bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|}

===आसाम===
{{legend2|#FBB917|[[भारतीय जनता पक्ष|भा.ज.प.]] (९) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#19AAED|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भा.रा.काँ.]] (३) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#99CCFF|[[आसाम गण परिषद|आ.ग.प]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{{legend2|#FAED09|[[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल|सं.ज.प. (लि)]] (१) |border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[आसाम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''आसाम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[कोक्राझार लोकसभा मतदारसंघ|कोक्राझार]]
| [[जोयंता बसुमतरी]]
|bgcolor=#FAED09|
| [[संयुक्त जनता पक्ष, लिबरल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| २
| [[धुब्री लोकसभा मतदारसंघ|धुब्री]]
| [[रकिबुल हुसेन|रकिबुल नुरुल हुसेन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३
| [[बारपेटा लोकसभा मतदारसंघ|बारपेटा]]
| [[फणी भूषण चौधरी|फणीभूषण रमेश चौधरी]]
|bgcolor=#99CCFF|
| [[आसाम गण परिषद]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ४
| [[दरांग-उदलगिरी लोकसभा मतदारसंघ|दरांग-उदलगिरी]]
| [[दिपीप सैकिया सोनोवाल|दिलीप प्रभीन सैकिया]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ५
| [[गुवाहाटी लोकसभा मतदारसंघ|गुवाहाटी]]
| [[बिजुली कलिता मेधी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[दिफू लोकसभा मतदारसंघ|दिफू]]
| [[अमरसिंह तिस्सो]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ७
| [[करीमगंज लोकसभा मतदारसंघ|करीमगंज]]
| [[कृपानाथ मलाह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ८
| [[सिलचर लोकसभा मतदारसंघ|सिलचर]]
| [[परिमल सुक्लबैद्य]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|९
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नगाव लोकसभा मतदारसंघ|नगाव]]
| [[प्रद्युत बोरडोलोई]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १८ मार्च २०२६ रोजी राजीनामा दिला (भाजपमध्ये प्रवेश करून आसाम विधानसभा निवडणूक लढविण्यासाठी)
|-
| colspan=&quot;5&quot;| रिक्त ''(१८ मार्च २०२६ पासून)''
|-
| १०
| [[काझीरंगा लोकसभा मतदारसंघ|काझीरंगा]]
| [[कामाख्य प्रसाद टासा|कामाख्य प्रसाद देवारम टासा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ११
| [[सोनीतपूर लोकसभा मतदारसंघ|सोनीतपूर]]
| [[रणजित दत्त|रणजित कुलाधर दत्त]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १२
| [[लखीमपूर लोकसभा मतदारसंघ|लखीमपूर]]
| [[प्रधान बरुआ]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १३
| [[दिब्रुगढ लोकसभा मतदारसंघ|दिब्रुगढ]]
| [[सर्बानंद सोनोवाल|ॲड. सर्बानंद जिबेश्वर सोनोवाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्रालय (भारत)|बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १४
| [[जोरहाट लोकसभा मतदारसंघ|जोरहाट]]
| [[गौरव गोगोई|गौरव तरुण गोगोई]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| [[लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते|सभागृह विरोधी उप पक्षनेता]] (१४ जुलै २०२४ पासून)
|}

===बिहार===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बिहार|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बिहार'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[वाल्मिकीनगर लोकसभा मतदारसंघ|वाल्मिकीनगर]]
| [[सुनील कुमार कुशवाह]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २
| [[पश्चिम चंपारण लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम चंपारण]]
| [[संजय जैस्वाल|डॉ. संजय मदनप्रसाद जयस्वाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ३
| [[पूर्व चंपारण लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व चंपारण]]
| [[राधामोहन सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ४
| [[शिवहर लोकसभा मतदारसंघ|शिवहर]]
| [[लवली आनंद|लवली आनंद सिंह]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ५
| [[सीतामढी लोकसभा मतदारसंघ|सीतामढी]]
| [[देवेशचंद्र ठाकूर|ॲड. देवेशचंद्र ठाकूर]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[मधुबनी लोकसभा मतदारसंघ|मधुबनी]]
| [[अशोक कुमार यादव]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ७
| [[झांझरपूर लोकसभा मतदारसंघ|झांझरपूर]]
| [[रामप्रीत मंडल]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ८
| [[सुपॉल (लोकसभा मतदारसंघ)|सुपॉल]]
| [[दिलेश्वर कामाईत]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ९
| [[अरारिया लोकसभा मतदारसंघ|अरारिया]]
| [[प्रदीप कुमार सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १०
| [[किशनगंज लोकसभा मतदारसंघ|किशनगंज]]
| [[मोहम्मद जावेद|डॉ. मोहम्मद जावेद]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ११
| [[कटिहार लोकसभा मतदारसंघ|कटिहार]]
| [[तारिक अन्वर|तारिक मुश्ताक अन्वर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| १२
| [[पूर्णिया लोकसभा मतदारसंघ|पूर्णिया]]
| [[पप्पू यादव|राजेश रंजन उर्फ पप्पू यादव]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १३
| [[माधेपुरा लोकसभा मतदारसंघ|माधेपुरा]]
| [[दिनेशचंद्र यादव|दिनेशचंद्र रामधारी यादव]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १४
| [[दरभंगा लोकसभा मतदारसंघ|दरभंगा]]
| [[गोपाळ जी ठाकूर|डॉ. गोपाळजी गणेश ठाकूर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १५
| [[मुझफ्फरपूर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरपूर]]
| [[राजभूषण चौधरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) 
|-
| १६
| [[वैशाली लोकसभा मतदारसंघ|वैशाली]]
| [[विणा देवी|विणादेवी दिनेश सिंह]]
|bgcolor=#5B006A|
| [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १७
| [[गोपालगंज लोकसभा मतदारसंघ|गोपालगंज]]
| [[आलोक कुमार सुमन|डॉ. आलोककुमार जयश्रीराम सुमन]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १८
| [[सिवान लोकसभा मतदारसंघ|सिवान]]
| [[विजयलक्ष्मी देवी कुशवाह ]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १९
| [[महाराजगंज (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]]
| [[जनार्दन सिंह सिगरीवाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २०
| [[सारन लोकसभा मतदारसंघ|सारन]]
| [[राजीव प्रताप रुडी|ॲड. राजीव प्रताप रुडी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २१
| [[हाजीपूर लोकसभा मतदारसंघ|हाजीपूर]]
| [[चिराग पासवान|चिराग रामविलास पासवान]]
|bgcolor=#5B006A|
| [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (भारत)|अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २२
| [[उजियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|उजियारपूर]]
| [[नित्यानंद राय|नित्यानंद गंगाभूषण राय]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २३
| [[समस्तीपूर लोकसभा मतदारसंघ|समस्तीपूर]]
| [[शांभवी चौधरी]]
|bgcolor=#5B006A|
| [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २४
| [[बेगुसराई लोकसभा मतदारसंघ|बेगुसराई]]
| [[गिरीराज सिंह|गिरीराज रामअवतार सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[वस्त्र मंत्रालय (भारत)|वस्त्र मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २५
| [[खगरिया लोकसभा मतदारसंघ|खगरिया]]
| [[राजेश वर्मा]]
|bgcolor=#5B006A|
| [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २६
| [[भागलपूर लोकसभा मतदारसंघ|भागलपूर]]
| [[अजय कुमार मंडल]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २७
| [[बांका लोकसभा मतदारसंघ|बांका]]
| [[गिरिधारी यादव|ॲड. गिरिधारी धानो यादव]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २८
| [[मुंगेर लोकसभा मतदारसंघ|मुंगेर]]
| [[ललन सिंह|राजीव रंजन (लल्लन सिंह)]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[पंचायत राज मंत्रालय|पंचायत राज मंत्री]] व [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) 
|-
| २९
| [[नालंदा लोकसभा मतदारसंघ|नालंदा]]
| [[कौशलेंद्र कुमार]]
|bgcolor=#003366|
| [[जनता दल (संयुक्त)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ३०
| [[पटना साहिब लोकसभा मतदारसंघ|पटना साहिब]]
| [[रविशंकर प्रसाद|ॲड. रविशंकर ठाकूर प्रसाद]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ३१
| [[पाटलीपुत्र लोकसभा मतदारसंघ|पाटलीपुत्र]]
| [[मिसा भारती]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ३२
| [[अराह लोकसभा मतदारसंघ|अराह]]
| [[सुदामा प्रसाद]]
|bgcolor=#C41301|
| [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ३३
| [[बक्सर लोकसभा मतदारसंघ|बक्सर]]
| [[सुधाकर सिंह (बिहारचे राजकारणी)|सुधाकर सिंह]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३४
| [[सासाराम लोकसभा मतदारसंघ|सासाराम]]
| [[मनोज कुमार (बिहारी राजकारणी)|मनोज कुमार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३५
| [[काराकट लोकसभा मतदारसंघ|काराकट]]
| [[राजा रामसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#C41301|
| [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) लिबरेशन]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ३६
| [[जहानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|जहानाबाद]]
| [[सुरेंद्र प्रसाद यादव]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ३७
| [[औरंगाबाद (बिहार) लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]]
| [[अभय कुशवाह]]
|bgcolor=#056D05|
| [[राष्ट्रीय जनता दल]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ३८
| [[गया लोकसभा मतदारसंघ|गया]]
| [[जितनराम मांझी|जितनराम रामजीत मांझी]]
|bgcolor=#F5D62A|
| [[हिंदुस्तानी अवाम मोर्चा (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ३९
| [[नवदा लोकसभा मतदारसंघ|नवदा]]
| [[विवेक ठाकूर|ॲड. विवेक चंद्रेश्वर ठाकूर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ४०
| [[जमुई लोकसभा मतदारसंघ|जमुई]]
| [[अरुण भारती]]
|bgcolor=#5B006A|
| [[लोक जनशक्ती पक्ष (रामविलास)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===चंदिगढ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[चंदिगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''चंदिगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[चंदिगढ लोकसभा मतदारसंघ|चंदिगढ]]
| [[मनीष तिवारी|ॲड. मनीष विश्वनाथ तिवारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|}

===छत्तीसगढ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[छत्तीसगढ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''छत्तीसगढ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सरगुजा लोकसभा मतदारसंघ|सरगुजा]]
| [[चिंतामणी महाराज|चिंतामणी रामेश्वर महाराज]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २
| [[रायगढ लोकसभा मतदारसंघ|रायगढ]]
| [[राधेश्याम राठिया]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ३
| [[जंजगिर लोकसभा मतदारसंघ|जंजगिर-चम्पा]]
| [[कमलेश जांगडे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ४
| [[कोर्बा लोकसभा मतदारसंघ|कोर्बा]]
| [[ज्योत्स्ना महंत|ज्योत्स्ना चरणदास महंत]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ५
| [[बिलासपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिलासपूर]]
| [[तोखन साहू]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ६
| [[राजनांदगांव लोकसभा मतदारसंघ|राजनांदगांव]]
| [[संतोष पांडे|ॲड. संतोष पांडे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ७
| [[दुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|दुर्ग]]
| [[विजय बाघेल|विजय नम्मूलाल बाघेल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ८
| [[रायपूर लोकसभा मतदारसंघ|रायपूर]]
| [[ब्रिजमोहन अग्रवाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ९
| [[महासमुंद लोकसभा मतदारसंघ|महासमुंद]]
| [[रुपकुमारी चौधरी|रुपकुमारी ओमप्रकाश चौधरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १०
| [[बस्तर लोकसभा मतदारसंघ|बस्तर]]
| [[महेश कश्यप]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ११
| [[कांकेर लोकसभा मतदारसंघ|कांकेर]]
| [[भोजराज नाग]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[दादरा आणि नगर-हवेली लोकसभा मतदारसंघ|दादरा आणि नगर-हवेली]]
| [[कलाबेन देलकर|कलाबेन मोहनभाई देलकर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २
| [[दमण आणि दीव लोकसभा मतदारसंघ|दमण आणि दीव]]
| [[उमेशभाई पटेल|उमेशभाई बाबूभाई पटेल]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| सध्यातरी तटस्थ
|
|}

===गोवा===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गोवा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गोवा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[उत्तर गोवा लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर गोवा]]
| [[श्रीपाद येस्सो नाईक]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|ऊर्जा राज्यमंत्री]] व [[नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २
| [[दक्षिण गोवा लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण गोवा]]
| [[विरिएटो फर्नांडिस|कॅप्टन विरिएटो हिपोलीताद दे मेंडोंका फर्नांडिस]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|}

===गुजरात===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[गुजरात|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''गुजरात'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[कच्छ लोकसभा मतदारसंघ|कच्छ]]
| [[विनोद लखमशी चावडा|ॲड. विनोद लखमशी चावडा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २
| [[बनासकांठा लोकसभा मतदारसंघ|बनासकांठा]]
| [[गेनी ठाकोर|गेनीबेन नागाजीभाई ठाकोर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३
| [[पाटण लोकसभा मतदारसंघ|पाटण]]
| [[भरतसिंह डाभी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ४
| [[महेसाणा लोकसभा मतदारसंघ|महेसाणा]]
| [[हरिभाई पटेल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ५
| [[साबरकांठा लोकसभा मतदारसंघ|साबरकांठा]]
| [[शोभना बरैया]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ६
| [[गांधीनगर लोकसभा मतदारसंघ|गांधीनगर]]
| [[अमित शाह|अमित अनिलचंद्र शाह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह मंत्री]] व [[सहकार मंत्रालय|सहकार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ७
| [[अहमदाबाद पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व अहमदाबाद]]
| [[हसमुख पटेल|हसमुख सोमाभाई पटेल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ८
| [[अहमदाबाद पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम अहमदाबाद]]
| [[दिनेश मकवाना]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ९
| [[सुरेंद्रनगर लोकसभा मतदारसंघ|सुरेंद्रनगर]]
| [[चंदू शिहोरा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १०
| [[राजकोट लोकसभा मतदारसंघ|राजकोट]]
| [[परषोत्तम रुपाला|परषोत्तम खोडाभाई रुपाला]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ११
| [[पोरबंदर लोकसभा मतदारसंघ|पोरबंदर]]
| [[मनसुख मांडविया|डॉ. मनसुख लक्ष्मण मांडाविया]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम आणि रोजगार मंत्री]] व [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[जामनगर लोकसभा मतदारसंघ|जामनगर]]
| [[पूनमबेन मडाम|पूनमबेन परमिंदरकुमार मडाम]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १३
| [[जुनागढ लोकसभा मतदारसंघ|जुनागढ]]
| [[राजेश चुडासमा|राजेश नरन चुडासमा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १४
| [[अमरेली लोकसभा मतदारसंघ|अमरेली]]
| [[भरत सुतारिया]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १५
| [[भावनगर लोकसभा मतदारसंघ|भावनगर]]
| [[निमुबेन बंभानिया]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १६
| [[आणंद लोकसभा मतदारसंघ|आणंद]]
| [[मितेशभाई पटेल|मितेश रमेश उर्फ 'बकाभाई' पटेल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १७
| [[खेडा लोकसभा मतदारसंघ|खेडा]]
| [[देवुसिंह जेसिंगभाई चौहाण|देवुसिंह जेसिंगभाई चौहान]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १८
| [[पंचमहाल लोकसभा मतदारसंघ|पंचमहाल]]
| [[राजपालसिंह जाधव]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १९
| [[दाहोद लोकसभा मतदारसंघ|दाहोद]]
| [[जसवंतसिंह सुमनभाई भाभोर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २०
| [[वडोदरा लोकसभा मतदारसंघ|वडोदरा]]
| [[हेमांग जोशी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २१
| [[छोटा उदेपूर लोकसभा मतदारसंघ|छोटा उदेपूर]]
| [[जशुभाई राठवा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २२
| [[भरुच लोकसभा मतदारसंघ|भरुच]]
| [[मनसुखभाई वसावा|मनसुख धानजी वसावा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २३
| [[बारडोली लोकसभा मतदारसंघ|बारडोली]]
| [[परभुभाई नागरभाई वसावा|परभु नागर वसावा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २४
| [[सुरत लोकसभा मतदारसंघ|सुरत]]
| [[मुकेश दलाल|मुकेशकुमार चंद्रकांत दलाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| बिनविरोध निवड
|-
| २५
| [[नवसारी लोकसभा मतदारसंघ|नवसारी]]
| [[चंद्रकांत रघुनाथ पाटील]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २६
| [[वलसाड लोकसभा मतदारसंघ|वलसाड]]
| [[धवल पटेल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===हरियाणा===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हरियाणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हरियाणा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[अंबाला लोकसभा मतदारसंघ|अंबाला]]
| [[वरुण चौधरी|ॲड. वरुण फुलचंद चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| २
| [[कुरुक्षेत्र लोकसभा मतदारसंघ|कुरुक्षेत्र]]
| [[नवीन जिंदल|नवीन ओमप्रकाश जिंदल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ३
| [[सिरसा लोकसभा मतदारसंघ|सिरसा]]
| [[शैलजा कुमारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ४
| [[हिसार लोकसभा मतदारसंघ|हिसार]]
| [[जय पर्काश]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ५
| [[कर्नाल लोकसभा मतदारसंघ|कर्नाल]]
| [[मनोहरलाल खट्टर|मनोहरलाल हरबंसलाल खट्टर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|ऊर्जा मंत्री]] व [[गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|गृहनिर्माण तथा शहरी व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ६
| [[सोनीपत लोकसभा मतदारसंघ|सोनीपत]]
| [[सतपाल ब्रह्मचारी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ७
| [[रोहतक लोकसभा मतदारसंघ|रोहतक]]
| [[दिपेंदर सिंग हूडा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ८
| [[भिवानी-महेंद्रगढ लोकसभा मतदारसंघ|भिवानी-महेंद्रगढ]]
| [[धरमबीर|चौधरी धरमबीरसिंह पंघाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ९
| [[गुडगांव लोकसभा मतदारसंघ|गुडगांव]]
| [[इंदरजीतसिंग राव]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय|सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[नियोजन मंत्रालय (भारत)|नियोजन राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १०
| [[फरीदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरिदाबाद]]
| [[क्रिशन पाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[सहकार मंत्रालय|सहकार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|}

===हिमाचल प्रदेश===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[हिमाचल प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''हिमाचल प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[कांगरा लोकसभा मतदारसंघ|कांगरा]]
| [[राजीव भारद्वाज]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २
| [[मंडी लोकसभा मतदारसंघ|मंडी]]
| [[कंगना राणावत|कंगना अमरदीप राणावत]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ३
| [[हमीरपूर लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]]
| [[अनुराग ठाकूर|अनुराग प्रेमसिंग ठाकूर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ४
| [[शिमला लोकसभा मतदारसंघ|शिमला]]
| [[सुरेश कुमार कश्यप|सुरेश चम्बलसिंह कश्यप]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|}

===जम्मू आणि काश्मीर===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''जम्मू आणि काश्मीर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बारामुल्ला लोकसभा मतदारसंघ|बारामुल्ला]]
| [[शेख अब्दुल रशीद]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| सध्यातरी तटस्थ
|
|-
| २
| [[श्रीनगर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीनगर]]
| [[आगा सय्यद रुहुल्ला मेहदी]]
|bgcolor=#fe0000|
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ३
| [[अनंतनाग लोकसभा मतदारसंघ|अनंतनाग-राजौरी]]
| [[मियाँ अल्ताफ अहमद लार्वी]]
|bgcolor=#fe0000|
| [[जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्स]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ४
| [[उधमपूर लोकसभा मतदारसंघ|उधमपूर]]
| [[जितेंद्र सिंह|डॉ. जितेंद्र राजिंदर सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|विज्ञान आणि तंत्रज्ञान राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय|पृथ्वी विज्ञान राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]], [[पंतप्रधान कार्यालय (भारत)|पंतप्रधान कार्यालय राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)&lt;br&gt;[[कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय|कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन राज्यमंत्री]], [[अणुऊर्जा|अणुऊर्जा राज्यमंत्री]], [[अंतराळ|अंतराळ राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) 
|-
| ५
| [[जम्मू लोकसभा मतदारसंघ|जम्मू]]
| [[जुगल किशोर शर्मा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|}

===झारखंड===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[झारखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''झारखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[राजमहल लोकसभा मतदारसंघ|राजमहल]]
| [[विजय कुमार हंसडक]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २
| [[डुमका लोकसभा मतदारसंघ|डुमका]]
| [[नलिन सोरेन]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३
| [[गोड्डा लोकसभा मतदारसंघ|गोड्डा]]
| [[निशिकांत दुबे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ४
| [[चत्रा लोकसभा मतदारसंघ|चत्रा]]
| [[कालीचरण सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ५
| [[कोडर्मा लोकसभा मतदारसंघ|कोडर्मा]]
| [[अन्नपूर्णा देवी यादव]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला आणि बाल विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ६
| [[गिरिडीह लोकसभा मतदारसंघ|गिरिडीह]]
| [[चंद्र प्रकाश चौधरी]]
|bgcolor=#6827B5|
| [[अखिल झारखंड विद्यार्थी संघ पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ७
| [[धनबाद लोकसभा मतदारसंघ|धनबाद]]
| [[दुलु माहतो]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ८
| [[रांची लोकसभा मतदारसंघ|रांची]]
| [[संजय सेठ]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ९
| [[जमशेदपूर लोकसभा मतदारसंघ|जमशेदपूर]]
| [[बिद्युत बरन माहतो]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १०
| [[सिंगभूम लोकसभा मतदारसंघ|सिंगभूम]]
| [[जोबा माझी]]
|bgcolor=#337316|
| [[झारखंड मुक्ति मोर्चा]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ११
| [[खुंटी लोकसभा मतदारसंघ|खुंटी]]
| [[कालीचरण मुंडा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १२
| [[लोहारडागा लोकसभा मतदारसंघ|लोहरदग्गा]]
| [[सुखदेव भगत]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १३
| [[पलामौ लोकसभा मतदारसंघ|पलामू]]
| [[विष्णु दयाल राम]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १४
| [[हझारीबाग लोकसभा मतदारसंघ|हझारीबाग]]
| [[मनीष जैस्वाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===कर्नाटक===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[कर्नाटक|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''कर्नाटक'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[चिक्कोडी लोकसभा मतदारसंघ|चिक्कोडी]]
| [[प्रियांका जारकीहोळी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| २
| [[बेळगांव लोकसभा मतदारसंघ|बेळगांव]]
| [[जगदीश शेट्टर|ॲड. जगदीश शिवप्पा शेट्टर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ३
| [[बागलकोट लोकसभा मतदारसंघ|बागलकोट]]
| [[पी.सी. गड्डीगौडार|ॲड. पर्वतगौडा चंदनगौडा गड्डीगौडार]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ४
| [[विजापूर लोकसभा मतदारसंघ|विजापूर]]
| [[रमेश जिगाजीनागी|रमेश चंदप्पा जिगाजीनागी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ५
| [[गुलबर्गा लोकसभा मतदारसंघ|गुलबर्गा]]
| [[राधाकृष्ण दोड्डामणी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ६
| [[रायचूर लोकसभा मतदारसंघ|रायचूर]]
| [[जी. कुमार नाईक]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ७
| [[बीदर लोकसभा मतदारसंघ|बीदर]]
| [[सागर खांद्रे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ८
| [[कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघ|कोप्पळ]]
| [[के. राजशेखर बसवराज हितनळ]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ९
| [[बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ|बेळ्ळारी]]
| [[एरेगर तुकाराम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| १०
| [[हावेरी लोकसभा मतदारसंघ|हावेरी]]
| [[बसवराज बोम्मई|बसवराज सोमप्पा बोम्मई]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ११
| [[धारवाड लोकसभा मतदारसंघ|धारवाड]]
| [[प्रल्हाद जोशी|प्रल्हाद व्येंकटेश जोशी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय|ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्री]] व [[नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय (भारत)|नूतन तथा नवीकरणीय ऊर्जा मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १२
| [[उत्तर कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर कन्नड]]
| [[विश्वेश्वर हेगडे कागेरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १३
| [[दावणगेरे लोकसभा मतदारसंघ|दावणगेरे]]
| [[प्रभा मल्लिकार्जुन|डॉ. प्रभा मल्लिकार्जून]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| १४
| [[शिमोगा लोकसभा मतदारसंघ|शिमोगा]]
| [[बी.वाय. राघवेन्द्र|बुक्कणेरे येडियुरप्पा राघवेंद्र]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १५
| [[उडुपी चिकमगळूर लोकसभा मतदारसंघ|उडुपी चिकमगळूर]]
| [[कोटा श्रीनिवास पुजारी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| १६
| [[हासन लोकसभा मतदारसंघ|हासन]]
| [[श्रेयस पटेल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| १७
| [[दक्षिण कन्नड लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कन्नड]]
| [[ब्रिजेश चौटा|कॅप्टब ब्रिजेश चौटा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १८
| [[चित्रदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|चित्रदुर्ग]]
| [[गोविंद करजोळ|गोविंद मुक्तप्पा करजोळ]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १९
| [[तुमकुर लोकसभा मतदारसंघ|तुमकुर]]
| [[विरण्णा सोमण्णा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[जलशक्ती मंत्रालय (भारत)|जलशक्ती राज्यमंत्री]] व [[रेल्वेमंत्री|रेल्वे राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) 
|-
| २०
| [[मंड्या लोकसभा मतदारसंघ|मंड्या]]
| [[एच.डी. कुमारस्वामी|हरदनहळ्ळी देवेगौडा कुमारस्वामी]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[अवजड उद्योग मंत्रालय (भारत)|अवजड उद्योग मंत्री]] व [[पोलाद मंत्रालय (भारत)|पोलाद मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २१
| [[मैसुरू लोकसभा मतदारसंघ|मैसुरू]]
| [[यदुवीर कृष्णदत्त चामराज वडियार|महाराज यदुवीर कृष्णदत्त चामराज वडियार]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २२
| [[चामराजनगर लोकसभा मतदारसंघ|चामराजनगर]]
| [[सुनील बोस]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| २३
| [[बंगळूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|बंगळूर ग्रामीण]]
| [[चोलेनहळ्ळी मंजुनाथ|डॉ. चोलेनहळ्ळी नंजप्पा मंजुनाथ]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २४
| [[बंगळूर उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर बंगळूर]]
| [[शोभा करंदालजे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग मंत्रालय (भारत)|सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग राज्यमंत्री]] व [[श्रम आणि रोजगार मंत्रालय (भारत)|श्रम आणि रोजगार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २५
| [[बंगळूर मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मध्य बंगळूर]]
| [[पी.सी. मोहन|पी. चिक्कामुनी मोहन]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २६
| [[बंगळूर दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण बंगळूर]]
| [[तेजस्वी सूर्या|ॲड. तेजस्वी सूर्या]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २७
| [[चिकबळ्ळापूर लोकसभा मतदारसंघ|चिकबळ्ळापूर]]
| [[केशवरेड्डी सुधाकर|डॉ. केशवरेड्डी सुधाकर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २८
| [[कोलार लोकसभा मतदारसंघ|कोलार]]
| [[एम. मल्लेश बाबू]]
|bgcolor=#02865A|
| [[जनता दल (धर्मनिरपेक्ष)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|}

===केरळ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[केरळ|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''केरळ'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[कासारगोड लोकसभा मतदारसंघ|कासरगोड]]
| [[राजमोहन उन्नीथन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २
| [[कण्णुर लोकसभा मतदारसंघ|कण्णुर]]
| [[के. सुधाकरन|ॲड. कुंभकुडी रमुन्नी सुधाकरन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३
| [[वटकरा लोकसभा मतदारसंघ|वटकरा]]
| [[शफी पारंबिल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ४ 
| rowspan=&quot;2&quot;| [[वायनाड लोकसभा मतदारसंघ|वायनाड]]
| [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|१८ जून २०२४ रोजी राजीनामा
|-
| [[प्रियंका गांधी|प्रियंका रॉबर्ट वाड्रा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|२३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी पोट-निवडणुकीत विजय
|-
| ५
| [[कोळिकोड लोकसभा मतदारसंघ|कोळिकोड]]
| [[एम.के. राघवन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[मलप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|मलप्पुरम]]
| [[ई.टी. मुहम्मद बशीर]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ७
| [[पोन्नानी लोकसभा मतदारसंघ|पोन्नानी]]
| [[एम.पी. अब्दुस्समद समदानी]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ८
| [[पलक्कड लोकसभा मतदारसंघ|पलक्कड]]
| [[व्ही.के. श्रीकांदन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ९
| [[अलातुर लोकसभा मतदारसंघ|अलातुर]]
| [[के. राधाकृष्णन (राजकारणी)|के. राधाकृष्णन]]
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १०
| [[त्रिशूर लोकसभा मतदारसंघ|त्रिशूर]]
| [[सुरेश गोपी|सुरेश गोपीनाथन गोपी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय|पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू राज्यमंत्री]] व [[पर्यटन मंत्रालय (भारत)|पर्यटन राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ११
| [[चलाकुडी लोकसभा मतदारसंघ|चलाकुडी]]
| [[बेनी बेहानन|बेनी थॉमस बेहानन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १२
| [[एर्नाकुलम लोकसभा मतदारसंघ|एर्नाकुलम]]
| [[हिबी एडन|हिबी जॉर्ज एडन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १३
| [[इडुक्की लोकसभा मतदारसंघ|इडुक्की]]
| [[डीन कुरियाकोसे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १४
| [[कोट्टायम लोकसभा मतदारसंघ|कोट्टायम]]
| [[फ्रान्सिस जॉर्ज (राजकारणी)|फ्रान्सिस जॉर्ज]]
|bgcolor=#CC6600|
| [[केरळ काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १५
| [[अलप्पुळा लोकसभा मतदारसंघ|अलप्पुळा]]
| [[के.सी. वेणूगोपाल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १६
| [[मावेलीकरा लोकसभा मतदारसंघ|मावेलीकरा]]
| [[कोडीकुन्निल सुरेश|ॲड. सुरेश कुंजन कोडीकुन्निल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १७
| [[पतनमतिट्टा लोकसभा मतदारसंघ|पतनमतिट्टा]]
| [[अँटो अँटनी|ॲड. अँटो कुरुविल्ला अँटनी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| १८
| [[कोल्लम लोकसभा मतदारसंघ|कोल्लम]]
| [[एन.के. प्रेमचंद्रन|ॲड. एन.के. प्रेमचंद्रन]]
|bgcolor=#d84c4c|
| [[क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष|भारतीय क्रांतिकारी समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १९
| [[अट्टिंगल लोकसभा मतदारसंघ|अट्टिंगल]]
| [[अडूर प्रकाश|ॲड. प्रकाश कुंजुरामन अडूर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २०
| [[तिरुवनंतपुरम लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवनंतपुरम]]
| [[शशी थरूर|डॉ. शशी चंद्रशेखर थरूर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|}

===लद्दाख===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[लद्दाख|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''लद्दाख'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[लद्दाख लोकसभा मतदारसंघ|लद्दाख]]
| [[मोहम्मद हनीफा]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|}

===लक्षद्वीप===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[लक्षद्वीप|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''लक्षद्वीप'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[लक्षद्वीप लोकसभा मतदारसंघ|लक्षद्वीप]]
| [[मोहम्मद हम्दुल्ला सईद]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|}

===मध्य प्रदेश===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मध्य प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मध्य प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[मोरेना लोकसभा मतदारसंघ|मोरेना]]
| [[शिवमंगल सिंह तोमर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २
| [[भिंड लोकसभा मतदारसंघ|भिंड]]
| [[संध्या रे|ॲड. संध्या सुमन रे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ३
| [[ग्वाल्हेर लोकसभा मतदारसंघ|ग्वाल्हेर]]
| [[भरतसिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ४
| [[गुना लोकसभा मतदारसंघ|गुना]]
| [[ज्योतिरादित्य शिंदे|महाराज ज्योतिरादित्य माधवराव शिंदे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[दूरसंचार मंत्रालय (भारत)|दूरसंचार मंत्री]] व [[पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्रालय|पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) 
|-
| ५
| [[सागर लोकसभा मतदारसंघ|सागर]]
| [[लता वानखेडे|डॉ. लता वानखेडे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ६
| [[तिकमगढ लोकसभा मतदारसंघ|तिकमगढ]]
| [[वीरेंद्र कुमार खटीक|डॉ. वीरेंद्र कुमार खटीक]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय (भारत)|सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| ७
| [[दामोह लोकसभा मतदारसंघ|दामोह]]
| [[राहुल लोधी|राहुल सिंह लोधी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ८
| [[खजुराहो लोकसभा मतदारसंघ|खजुराहो]]
| [[व्ही.डी. शर्मा|विष्णु दत्त शर्मा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ९
| [[सतना लोकसभा मतदारसंघ|सतना]]
| [[गणेश सिंह|गणेश कमलभान सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १०
| [[रेवा लोकसभा मतदारसंघ|रेवा]]
| [[जनार्दन मिश्रा|जनार्दन रामधर मिश्रा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ११
| [[सिधी लोकसभा मतदारसंघ|सिधी]]
| [[राजेश मिश्रा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १२
| [[शाहडोल लोकसभा मतदारसंघ|शाहडोल]]
| [[हिमाद्री सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १३
| [[जबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|जबलपूर]]
| [[आशिष दुबे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १४
| [[मंडला लोकसभा मतदारसंघ|मंडला]]
| [[फग्गन सिंह कुलास्ते|ॲड. फग्गन सिंह कुलास्ते]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १५
| [[बालाघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालाघाट]]
| [[भारती पारधी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १६
| [[छिंदवाडा लोकसभा मतदारसंघ|छिंदवाडा]]
| [[विवेक कुमार साहू|विवेक कुमार &quot;बंटी&quot; साहू]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १७
| [[होशंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|होशंगाबाद]]
| [[दर्शन सिंह चौधरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १८
| [[विदिशा लोकसभा मतदारसंघ|विदिशा]]
| [[शिवराज सिंह चौहान|शिवराज सिंह प्रेमसिंह चौहान]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी तथा शेतकरी कल्याण मंत्री]] व [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १९
| [[भोपाळ लोकसभा मतदारसंघ|भोपाळ]]
| [[आलोक शर्मा (भारतीय राजकारणी)|आलोक शर्मा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २०
| [[राजगढ लोकसभा मतदारसंघ|राजगढ]]
| [[रोडमल नागर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २१
| [[देवास लोकसभा मतदारसंघ|देवास]]
| [[महेंद्र सिंग सोलंकी|ॲड. महेंद्र रामसिंह सोलंकी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २२
| [[उज्जैन लोकसभा मतदारसंघ|उज्जैन]]
| [[अनिल फिरोजिया|अनिल भुरेलाल फिरोजिया]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २३
| [[मंदसौर लोकसभा मतदारसंघ|मंदसौर]]
| [[सुधीर गुप्ता|सुधीर रामचंद्र गुप्ता]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २४
| [[रतलाम लोकसभा मतदारसंघ|रतलाम]]
| [[अनिता नागर सिंह चौहान]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २५
| [[धार लोकसभा मतदारसंघ|धार]]
| [[सावित्री ठाकूर|सावित्री तुकाराम ठाकूर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[महिला आणि बाल विकास मंत्रालय (भारत)|महिला आणि बाल विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| २६
| [[इंदूर लोकसभा मतदारसंघ|इंदूर]]
| [[शंकर लालवाणी|शंकर जमनादास लालवाणी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २७
| [[खरगोन लोकसभा मतदारसंघ|खरगोन]]
| [[गजेंद्र पटेल|ॲड. गजेंद्र उमरावसिंह पटेल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २८
| [[खंडवा लोकसभा मतदारसंघ|खंडवा]]
| [[ज्ञानेश्वर पाटील]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २९
| [[बेतुल लोकसभा मतदारसंघ|बेतुल]]
| [[दुर्गा दास उईके]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|}

===महाराष्ट्र===
* २२ जून २०२६ रोजी २/३ सदस्यांसह [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]चे बंडखोर खासदारांचा गट [[शिवसेना|शिवसेनेत]] विलीन झाला. 
{| class=&quot;wikitable sortable sticky-header&quot;  
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नंदुरबार लोकसभा मतदारसंघ|नंदुरबार]]
| [[गोवाळ पाडवी|गोवाल कागडा पाडवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २
| [[धुळे लोकसभा मतदारसंघ|धुळे]]
| [[शोभा बच्छाव|शोभा दिनेश बच्छाव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३
| [[जळगाव लोकसभा मतदारसंघ|जळगाव]]
| [[स्मिता वाघ|स्मिता उदय वाघ]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ४
| [[रावेर लोकसभा मतदारसंघ|रावेर]]
| [[रक्षा खडसे|रक्षा निखिल खडसे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवा व्यवहार आणि क्रीडा राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ५
| [[बुलढाणा लोकसभा मतदारसंघ|बुलढाणा]]
| [[प्रतापराव गणपतराव जाधव]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[आयुष मंत्रालय|आयुष राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) 
|-
| ६
| [[अकोला लोकसभा मतदारसंघ|अकोला]]
| [[अनुप धोत्रे|अनुप संजय धोत्रे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ७
| [[अमरावती लोकसभा मतदारसंघ|अमरावती]]
| [[बळवंत वानखेडे|बळबंत बसवंत वानखेडे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ८
| [[वर्धा लोकसभा मतदारसंघ|वर्धा]]
| [[अमर काळे|अमर शरद काळे]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ९
| [[रामटेक लोकसभा मतदारसंघ|रामटेक]]
| [[श्यामकुमार बर्वे|श्यामकुमार दौलत बर्वे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १०
| [[नागपूर लोकसभा मतदारसंघ|नागपूर]]
| [[नितीन गडकरी|नितीन जयराम गडकरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते परिवहन आणि राजमार्ग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ११
| [[भंडारा-गोंदिया लोकसभा मतदारसंघ|भंडारा-गोंदिया]]
| [[प्रशांत पडोळे|डॉ. प्रशांत यादवराव पडोळे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १२
| [[गडचिरोली-चिमूर लोकसभा मतदारसंघ|गडचिरोली-चिमूर]]
| [[नामदेव किरसान|नामदेव दसाराम किरसान]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १३
| [[चंद्रपूर लोकसभा मतदारसंघ|चंद्रपूर]]
| [[प्रतिभा धानोरकर|प्रतिभा सुरेश धानोरकर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[यवतमाळ-वाशिम लोकसभा मतदारसंघ|यवतमाळ-वाशिम]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संजय देशमुख (राजकारणी)|संजय उत्तमराव देशमुख]]
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६ रोजी [[शिवसेना]]त विलीन
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हिंगोली लोकसभा मतदारसंघ|हिंगोली]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[नागेश पाटील-आष्टीकर|नागेश बापूराव पाटील-आष्टीकर]]
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६ रोजी [[शिवसेना]]त विलीन
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|   
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| १६
| rowspan=&quot;2&quot;| [[नांदेड लोकसभा मतदारसंघ|नांदेड]]
| [[वसंत चव्हाण|वसंत बळवंत चव्हाण]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|२६ ऑगस्ट २०२४ रोजी निधन
|-
| [[रविंद्र वसंतराव चव्हाण]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|२३ नोव्हेंबर २०२४ रोजी पोट-निवडणुकीत विजय
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[परभणी लोकसभा मतदारसंघ|परभणी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संजय हरिभाऊ जाधव]]
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६ रोजी [[शिवसेना]]त विलीन
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|    
|-
| १८
| [[जालना लोकसभा मतदारसंघ|जालना]]
| [[कल्याण वैजिनाथ काळे|डॉ. कल्याण वैजिनाथ काळे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १९
| [[औरंगाबाद लोकसभा मतदारसंघ|औरंगाबाद]]
| [[संदिपान भुमरे|संदिपान असाराम भुमरे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २०
| [[दिंडोरी लोकसभा मतदारसंघ|दिंडोरी]]
| [[भास्कर भगरे|भास्कर मुरलीधर भगरे]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २१
| [[नाशिक लोकसभा मतदारसंघ|नाशिक]]
| [[राजाभाऊ वाजे|राजाभाऊ प्रकाश वाजे]]
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| २२
| [[पालघर लोकसभा मतदारसंघ|पालघर]]
| [[हेमंत सावरा|डॉ. हेमंत विष्णू सावरा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २३
| [[भिवंडी लोकसभा मतदारसंघ|भिवंडी]]
| [[सुरेश म्हात्रे|सुरेश गोपीनाथ म्हात्रे उर्फ 'बाळ्या मामा']]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २४
| [[कल्याण लोकसभा मतदारसंघ|कल्याण]]
| [[श्रीकांत शिंदे|डॉ. श्रीकांत एकनाथ शिंदे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २५
| [[ठाणे लोकसभा मतदारसंघ|ठाणे]]
| [[नरेश म्हस्के|नरेश गणपत म्हस्के]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २६
| [[मुंबई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर मुंबई]]
| [[पियुष गोयल|ॲड. पियुष वेदप्रकाश गोयल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय|वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) 
|-
| २७
| [[मुंबई वायव्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पश्चिम मुंबई]]
| [[रविंद्र वाईकर|रविंद्र दत्ताराम वायकर]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२८
| rowspan=&quot;2&quot;|[[मुंबई ईशान्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पूर्व मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[संजय दिना पाटील]]
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६ रोजी [[शिवसेना]]त विलीन
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|    
|-
| २९
| [[मुंबई उत्तर मध्य लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-मध्य मुंबई]]
| [[वर्षा गायकवाड|वर्षा एकनाथ गायकवाड]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३०
| [[मुंबई दक्षिण मध्य लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण-मध्य मुंबई]]
| [[अनिल देसाई|अनिल यशवंत देसाई]]
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| ३१
| [[मुंबई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण मुंबई]]
| [[अरविंद सावंत|अरविंद गणपत सावंत]]
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ३२
| [[रायगड लोकसभा मतदारसंघ|रायगड]]
| [[सुनील तटकरे|सुनील दत्तात्रय तटकरे]]
|bgcolor=#00B2B2|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ३३
| [[मावळ लोकसभा मतदारसंघ|मावळ]]
| [[श्रीरंग बारणे|श्रीरंग चंदू 'अप्पा' बारणे]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ३४
| [[पुणे लोकसभा मतदारसंघ|पुणे]]
| [[मुरलीधर मोहोळ|मुरलीधर किसन मोहोळ]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  [[सहकार मंत्रालय|सहकार राज्यमंत्री]] व [[नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय|नागरी विमान वाहतूक राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ३५
| [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती]]
| [[सुप्रिया सुळे|सुप्रिया सदानंद सुळे]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३६
| [[शिरुर लोकसभा मतदारसंघ|शिरुर]]
| [[अमोल कोल्हे|डॉ. अमोल रामसिंह कोल्हे]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३७
| [[अहमदनगर लोकसभा मतदारसंघ|अहमदनगर]]
| [[निलेश लंके|निलेश ज्ञानदेव लंके]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३८
| rowspan=&quot;2&quot;|[[शिर्डी लोकसभा मतदारसंघ|शिर्डी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[भाऊसाहेब राजाराम वाकचौरे]]
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६ रोजी [[शिवसेना]]त विलीन
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|   
|-
| ३९
| [[बीड लोकसभा मतदारसंघ|बीड]]
| [[बजरंग सोनवणे|बजरंग मनोहर सोनवणे]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४०
| rowspan=&quot;2&quot;|[[उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघ|उस्मानाबाद]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[ओमराजे निंबाळकर|ओमप्रकाश पवन निंबाळकर]]
|bgcolor=#FD7D24|
| [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| २२ जून २०२६ रोजी [[शिवसेना]]त विलीन
|-
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|   
|-
| ४१
| [[लातूर लोकसभा मतदारसंघ|लातूर]]
| [[शिवाजी बंडप्पा काळगे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४२
| [[सोलापूर लोकसभा मतदारसंघ|सोलापूर]]
| [[प्रणिती शिंदे|ॲड. प्रणिती सुशीलकुमार शिंदे]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४३
| [[माढा लोकसभा मतदारसंघ|माढा]]
| [[धैर्यशील मोहिते-पाटील|धैर्यशील राजसिंह मोहिते-पाटील]]
|bgcolor=#0029B0|
| [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४४
| [[सांगली लोकसभा मतदारसंघ|सांगली]]
| [[विशाल पाटील|विशाल प्रकाश पाटील]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४५
| [[सातारा लोकसभा मतदारसंघ|सातारा]]
| [[उदयनराजे भोसले|श्रीमंत छत्रपती उदयनराजे प्रतापसिंहराजे भोसले]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ४६
| [[रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग लोकसभा मतदारसंघ|रत्‍नागिरी-सिंधुदुर्ग]]
| [[नारायण राणे|नारायण तातू राणे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ४७
| [[कोल्हापूर लोकसभा मतदारसंघ|कोल्हापूर]]
| [[कोल्हापूरचे दुसरे शाहू|श्रीमंत छत्रपती द्वितीय शाहूराजे शहाजीराजे भोसले]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४८
| [[हातकणंगले लोकसभा मतदारसंघ|हातकणंगले]]
| [[धैर्यशील माने|धैर्यशील संभाजी माने]]
|bgcolor=#F37020|
| [[शिवसेना]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|}

===मणिपूर===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मणिपूर|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मणिपूर'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[आंतर मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|आंतर मणिपूर]]
| [[अंगोमचा बिमोल अकोईजाम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| २
| [[बाह्य मणिपूर लोकसभा मतदारसंघ|बाह्य मणिपूर]]
| [[अल्फ्रेड कान-न्गाम आर्थर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|}

===मेघालय===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मेघालय|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मेघालय'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१
| rowspan=&quot;2&quot;|[[शिलाँग लोकसभा मतदारसंघ|शिलाँग]]
| [[रिकी एजे सिंग्कॉन]]
|bgcolor=#007FFF|
| [[व्हॉइस ऑफ द पीपल पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| १९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी निधन
|-
| colspan=&quot;5&quot;| रिक्त ''(१९ फेब्रुवारी २०२६ पासून)''
|
|-
| २
| [[तुरा लोकसभा मतदारसंघ|तुरा]]
| [[सालेंग संगमा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|}

===मिझोरम===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[मिझोरम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''मिझोरम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[मिझोरम लोकसभा मतदारसंघ|मिझोरम]]
| [[रिचर्ड वानलालहमंगाइहा]]
| style=&quot;background-color:{{झोरम पीपल्स मूव्हमेंट/meta/color}}&quot; |
| [[झोरम पीपल्स मूव्हमेंट]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|}

===नागालॅंड===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[नागालॅंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''नागालॅंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[नागालॅंड लोकसभा मतदारसंघ|नागालॅंड]]
| [[एस. सुपोंगमेरेन जमीर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|}

===राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रीय प्रदेश दिल्ली===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[दिल्ली|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रीय प्रदेश दिल्ली'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[चांदनी चौक लोकसभा मतदारसंघ|चांदनी चौक]]
| [[प्रवीण खंडेलवाल|ॲड. प्रवीण खंडेलवाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २
| [[ईशान्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पूर्व दिल्ली]]
| [[मनोज तिवारी|मनोज चंद्रदेव तिवारी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ३
| [[पूर्व दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|पूर्व दिल्ली]]
| [[हर्ष मल्होत्रा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग राज्यमंत्री]] व [[कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालय|कॉर्पोरेट व्यवहार राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ४
| [[नवी दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|नवी दिल्ली]]
| [[बन्सुरी स्वराज]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ५
| [[वायव्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर-पश्चिम दिल्ली]]
| [[योगेंदर चंदोलिया]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[पश्चिम दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|पश्चिम दिल्ली]]
| [[कमलजीत सेहरावत]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ७
| [[दक्षिण दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण दिल्ली]]
| [[रामवीर सिंह बिधुरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===ओडिशा===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[ओडिशा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''ओडिशा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[बारगढ लोकसभा मतदारसंघ|बारगढ]]
| [[प्रदीप पुरोहित]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २
| [[सुंदरगढ लोकसभा मतदारसंघ|सुंदरगढ]]
| [[जुआल ओराम]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[आदिवासी व्यवहार मंत्रालय (भारत)|आदिवासी व्यवहार मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ३
| [[संबलपूर लोकसभा मतदारसंघ|संबलपूर]]
| [[धर्मेंद्र प्रधान|धर्मेंद्र देवेंद्र प्रधान]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| ४
| [[केओंझार लोकसभा मतदारसंघ|केओंझार]]
| [[अनंत नायक]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ५
| [[मयूरभंज लोकसभा मतदारसंघ|मयूरभंज]]
| [[नाबा चरण माझी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ६
| [[बालासोर लोकसभा मतदारसंघ|बालेश्वर]]
| [[प्रताप चंद्र सारंगी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ७
| [[भद्रक लोकसभा मतदारसंघ|भद्रक]]
| [[अविमन्यू सेठी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ८
| [[जाजपूर लोकसभा मतदारसंघ|जाजपूर]]
| [[रवींद्र नारायण बेहरा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ९
| [[धेनकनाल लोकसभा मतदारसंघ|धेनकनाल]]
| [[रुद्र नारायण पणी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १०
| [[बोलनगीर लोकसभा मतदारसंघ|बोलनगीर]]
| [[संगीता कुमारी सिंह देव]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ११
| [[कालाहांडी लोकसभा मतदारसंघ|कालाहांडी]]
| [[मालविका केशरी देव]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १२
| [[नबरंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|नबरंगपूर]]
| [[बलभद्र माझी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १३
| [[कंधमाल लोकसभा मतदारसंघ|कंधमाल]]
| [[सुकांता कुमार पाणीग्रही]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १४
| [[कटक लोकसभा मतदारसंघ|कटक]]
| [[भर्तूहरी माहताब]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[लोकसभा अध्यक्ष|लोकसभा कार्यकारी अध्यक्ष]] (२४ जून २०२४ — २६ जून २०२४)
|-
| १५
| [[केंद्रापरा लोकसभा मतदारसंघ|केंद्रापरा]]
| [[जय पंडा|बैजयंत जय पंडा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १६
| [[जगतसिंगपूर लोकसभा मतदारसंघ|जगतसिंगपूर]]
| [[बिभू प्रसाद तराई]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १७
| [[पुरी लोकसभा मतदारसंघ|पुरी]]
| [[संबित पात्रा|डॉ. संबित रविंद्रनाथ पात्रा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १८
| [[भुबनेश्वर लोकसभा मतदारसंघ|भुबनेश्वर]]
| [[अपराजिता सारंगी|अपराजिता संतोष सारंगी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १९
| [[अस्का लोकसभा मतदारसंघ|अस्का]]
| [[अनिता सुभदर्शिनी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २०
| [[बेरहामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बेरहामपूर]]
| [[प्रदीपकुमार पाणीग्रही]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २१
| [[कोरापुट लोकसभा मतदारसंघ|कोरापुट]]
| [[सप्तगिरी उलाका|सप्तगिरी शंकर उलाका]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|}

===पुद्दुचेरी===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पुद्दुचेरी|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पुद्दुचेरी'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[पुदुच्चेरी लोकसभा मतदारसंघ|पुद्दुचेरी]]
| [[व्ही. वैतिलिंगम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|}

===पंजाब===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पंजाब|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पंजाब'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[गुरदासपूर लोकसभा मतदारसंघ|गुरदासपूर]]
| [[सुखजिंदर सिंह रंधावा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| २
| [[अमृतसर लोकसभा मतदारसंघ|अमृतसर]]
| [[गुरजीत सिंह औजला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[खदूर साहिब लोकसभा मतदारसंघ|खदूर साहिब]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अमृतपाल सिंग|अमृतपाल सिंह]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=#FFFFFF|
| rowspan=&quot;2&quot;|सध्यातरी तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;| जानेवारी २०२५ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला. 
|-
| bgcolor=#ffc305|
| [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]]
|-
| ४
| [[जालंधर लोकसभा मतदारसंघ|जालंधर]]
| [[चरणजीत सिंह चन्नी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| ५
| [[होशियारपूर लोकसभा मतदारसंघ|होशियारपूर]]
| [[राजकुमार छाबेवाल]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| 
|-
| ६
| [[आनंदपूर साहिब लोकसभा मतदारसंघ|आनंदपूर साहिब]]
| [[मलविंदर सिंह कांग]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| 
|-
| ७
| [[लुधियाना लोकसभा मतदारसंघ|लुधियाना]]
| [[अमरिंदर सिंह राजा वारिंग]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| ८
| [[फतेहगढ साहिब लोकसभा मतदारसंघ|फतेहगढ साहिब]]
| [[अमर सिंह (पंजाबी राजकारणी)|अमर मलकैत सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|९
| rowspan=&quot;2&quot;|[[फरीदकोट लोकसभा मतदारसंघ|फरीदकोट]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[सरबजीत सिंह खालसा|सरबजीतसिंह बियंतसिंह खालसा]]
|bgcolor=#D3D3D3|
| [[अपक्ष]]
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=#FFFFFF|
| rowspan=&quot;2&quot;|सध्यातरी तटस्थ
| rowspan=&quot;2&quot;| जानेवारी २०२५ मध्ये नवीन पक्ष स्थापन केला. 
|-
| bgcolor=#ffc305|
| [[अकाली दल (वारिस पंजाब दे)]]
|-
| १०
| [[फिरोझपूर लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझपूर]]
| [[शेर सिंह घुबया]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| ११
| [[भटिंडा लोकसभा मतदारसंघ|भटिंडा]]
| [[हरसिम्रत कौर बादल]]
|bgcolor=#0F204A|
| [[शिरोमणी अकाली दल]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| १२
| [[संगरुर लोकसभा मतदारसंघ|संगरुर]]
| [[गुरमीत सिंह मीत हायर]]
|bgcolor=#0072B0|
| [[आम आदमी पक्ष]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
| 
|-
| १३
| [[पटियाला लोकसभा मतदारसंघ|पटियाला]]
| [[धरमवीर गांधी|डॉ. धरमवीर गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|}

===राजस्थान===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[राजस्थान|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''राजस्थान'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[गंगानगर लोकसभा मतदारसंघ|गंगानगर]]
| [[कुलदीप इंदोरा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| २
| [[बिकानेर लोकसभा मतदारसंघ|बिकानेर]]
| [[अर्जुन राम मेघवाल|ॲड. अर्जुनराम लखुराम मेघवाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[भारताचे कायदा व न्यायमंत्री|कायदा आणि न्याय राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार)]] व [[संसदीय कामकाज मंत्रालय (भारत)|संसदीय कामकाज राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ३
| [[चुरू लोकसभा मतदारसंघ|चुरू]]
| [[राहुल कासवान|राहुल रामसिंह कासवान]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| ४
| [[झुनझुनु लोकसभा मतदारसंघ|झुनझुनु]]
| [[ब्रिजेंद्र सिंह ओला|ॲड. ब्रिजेंद्रसिंह सिसराम ओला]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| ५
| [[सिकर लोकसभा मतदारसंघ|सिकर]]
| [[अमरा राम]]
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[जयपूर ग्रामीण लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर ग्रामीण]]
| [[राव राजेंद्र सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ७
| [[जयपूर लोकसभा मतदारसंघ|जयपूर]]
| [[मंजू शर्मा (राजकारणी)|मंजू शर्मा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ८
| [[अलवर लोकसभा मतदारसंघ|अलवर]]
| [[भूपेंद्र यादव]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) 
|-
| ९
| [[भरतपूर लोकसभा मतदारसंघ|भरतपूर]]
| [[संजना जाटव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| १०
| [[करौली-धौलपूर लोकसभा मतदारसंघ|करौली-धौलपूर]]
| [[भजनलाल जाटव]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| ११
| [[दौसा लोकसभा मतदारसंघ|दौसा]]
| [[मुरारीलाल मीणा|मुरारीलाल नारायण मीणा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| १२
| [[टोंक-सवाई माधोपूर लोकसभा मतदारसंघ|टोंक-सवाई माधोपूर]]
| [[हरीश चंद्र मीणा|हरीशचंद्र नारायण मीना]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| १३
| [[अजमेर लोकसभा मतदारसंघ|अजमेर]]
| [[भगीरथ चौधरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)|कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १४
| [[नागौर लोकसभा मतदारसंघ|नागौर]]
| [[हनुमान बेनिवाल|ॲड. हनुमान रामदेव बेनिवाल]]
|bgcolor=#FFD42A|
| [[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १५
| [[पाली लोकसभा मतदारसंघ|पाली]]
| [[पी.पी. चौधरी|ॲड. पी.पी. चौधरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १६
| [[जोधपूर लोकसभा मतदारसंघ|जोधपूर]]
| [[गजेंद्र सिंह शेखावत|गजेंद्रसिंह शंकरसिंह शेखावत]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[संस्कृती मंत्रालय (भारत)|संस्कृती मंत्री]] व [[पर्यटन मंत्रालय (भारत)|पर्यटन मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १७
| [[बारमेर लोकसभा मतदारसंघ|बारमेर]]
| [[उम्मेदा राम बेनिवाल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| १८
| [[जालोर लोकसभा मतदारसंघ|जालोर]]
| [[लुंबाराम चौधरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १९
| [[उदयपूर लोकसभा मतदारसंघ|उदयपूर]]
| [[मन्नालाल रावत]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २०
| [[बांसवाडा लोकसभा मतदारसंघ|बांसवाडा]]
| [[राजकुमार रौत|राजकुमार शंकरलाल रौत]]
|bgcolor=#FF0000|
| [[भारत आदिवासी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| २१
| [[चित्तौडगढ लोकसभा मतदारसंघ|चित्तौडगढ]]
| [[चंद्र प्रकाश जोशी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २२
| [[राजसमंड लोकसभा मतदारसंघ|राजसमंड]]
| [[महिमा कुमारी मेवाड]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २३
| [[भिलवाडा लोकसभा मतदारसंघ|भिलवाडा]]
| [[दामोदर अग्रवाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २४
| [[कोटा लोकसभा मतदारसंघ|कोटा]]
| [[ओम बिर्ला|ओम श्रीकृष्ण बिर्ला]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[लोकसभा अध्यक्ष]] (२६ जून २०२४ पासून)
|-
| २५
| [[झालावाड-बरान लोकसभा मतदारसंघ|झालावाड-बरान]]
| [[दुष्यंत सिंग|दुष्यंत हेमंत सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|}

===सिक्कीम===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[सिक्कीम|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''सिक्कीम'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सिक्कीम लोकसभा मतदारसंघ|सिक्कीम]]
| [[इंद्र सिंग सुब्बा|डॉ. इंद्र सिंह सुब्बा]]
| bgcolor=#ED1E26|
| [[सिक्कीम क्रांतिकारी मोर्चा]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|}

===तमिळनाडू===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तमिळनाडू|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तमिळनाडू'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तिरुवल्लुर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवल्लुर]]
| [[शशिकांत सेंथिल]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २
| [[चेन्नई उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर चेन्नई]]
| [[कलानिधी वीरस्वामी|डॉ. कलानिधी अर्कॉट वीरस्वामी]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ३
| [[चेन्नई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण चेन्नई]]
| [[तमिळची तंगपांडियन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ४
| [[चेन्नई मध्य लोकसभा मतदारसंघ|मध्य चेन्नई]]
| [[दयानिधी मारन|दयानिधी मुरसोली मारन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ५
| [[श्रीपेरुंबुदुर लोकसभा मतदारसंघ|श्रीपेरुंबुदुर]]
| [[टी.आर. बालू|थलीकोट्टाई राजतेवर बालू]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ६
| [[कांचीपुरम लोकसभा मतदारसंघ|कांचीपुरम]]
| [[जी. सेल्वम|ॲड. गणेशन सेल्वम]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ७
| [[अरक्कोणम लोकसभा मतदारसंघ|अरक्कोणम]]
| [[एस. जगतरक्षणन|स्वामी गण्णु जगतरक्षणन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ८
| [[वेल्लोर लोकसभा मतदारसंघ|वेल्लोर]]
| [[काथीर आनंद]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ९
| [[कृष्णगिरी लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णगिरी]]
| [[के. गोपीनाथ]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १०
| [[धरमपुरी लोकसभा मतदारसंघ|धरमपुरी]]
| [[ए. मणी]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ११
| [[तिरुवन्नमलै लोकसभा मतदारसंघ|तिरुवन्नमलै]]
| [[अण्णादुराई सी.एन.|सी.एन. नटराजन अण्णादुराई]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| १२
| [[अरानी लोकसभा मतदारसंघ|अरानी]]
| [[एम.एस. थरानीवेंदन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| १३
| [[विलुप्पुरम लोकसभा मतदारसंघ|विलुप्पुरम]]
| [[डी. रविकुमार|डॉ. रवि दुराईस्वामी कुमार]]
|bgcolor=#1E90FF|
| [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १४
| [[कल्लाकुरिची लोकसभा मतदारसंघ|कल्लाकुरिची]]
| [[मलाईरासन डी]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| १५
| [[सेलम लोकसभा मतदारसंघ|सेलम]]
| [[टी.एम. सेल्वागणपती]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| १६
| [[नमक्कल लोकसभा मतदारसंघ|नमक्कल]]
| [[व्ही.एस. माथेश्वरन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| १७
| [[एरोड लोकसभा मतदारसंघ|एरोड]]
| [[के.ई. प्रकाश]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| १८
| [[तिरुप्पूर लोकसभा मतदारसंघ|तिरुप्पूर]]
| [[के. सुब्बरायन]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १९
| [[निलगिरी लोकसभा मतदारसंघ|निलगिरी]]
| [[आंदिमुथू राजा|ॲड. आंदिमुथू राजा]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| २०
| [[कोईंबतूर लोकसभा मतदारसंघ|कोईंबतूर]]
| [[गणपती पी. राजकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| २१
| [[पोल्लाची लोकसभा मतदारसंघ|पोल्लाची]]
| [[के. ईश्वरसामी]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| २२
| [[दिंडिगुल लोकसभा मतदारसंघ|दिंडुक्कल]]
| [[आर. सचितानंतम]]
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २३
| [[करुर लोकसभा मतदारसंघ|करुर]]
| [[जोतिमणी|जोतिमणी सेन्नीमलाई]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २४
| [[तिरुचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुचिरापल्ली]]
| [[दुराई वायको]]
|bgcolor=#FC0000|
| [[मारूमालारची द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २५
| [[पेरांबलुर लोकसभा मतदारसंघ|पेरांबलुर]]
| [[के.एन. अरुण नेहरू]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| २६
| [[कड्डलोर लोकसभा मतदारसंघ|कड्डलोर]]
| [[एम.के. विष्णू प्रसाद|डॉ. एम.के. विष्णू प्रसाद]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २७
| [[चिदंबरम लोकसभा मतदारसंघ|चिदंबरम]]
| [[तो. तिरुमावलवन|डॉ. थोलकप्पियान तिरुमावलवन]]
|bgcolor=#1E90FF|
| [[विदुतलै चिरुतैगल कच्ची]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २८
| [[मयिलादुतुराई लोकसभा मतदारसंघ|मयिलादुतुराई]]
| [[सुधा रामकृष्णन]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २९
| [[नागपट्टिनम लोकसभा मतदारसंघ|नागपट्टिनम]]
| [[सेल्वराज व्ही]]
|bgcolor=#cb0922|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३०
| [[तंजावुर लोकसभा मतदारसंघ|तंजावूर]]
| [[एस. मुरसोली]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ३१
| [[शिवगंगा लोकसभा मतदारसंघ|शिवगंगा]]
| [[कार्ति चिदंबरम|ॲड. कार्ती पलाणीअप्पन चिदंबरम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३२
| [[मदुरै लोकसभा मतदारसंघ|मदुराई]]
| [[एस. व्यंकटेशन]]
|bgcolor=#cc0d0d|
| [[भारतीय साम्यवादी पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३३
| [[तेनी लोकसभा मतदारसंघ|तेनी]]
| [[थंगा तमिळ सेल्वन]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ३४
| [[विरुधुनगर लोकसभा मतदारसंघ|विरुधुनगर]]
| [[माणिका टागोर|ॲड. माणिका बहीरथ टागोर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३५
| [[रामनाथपुरम लोकसभा मतदारसंघ|रामनाथपुरम]]
| [[नवस्कनी|कणी खदारमीरा नवस]]
|bgcolor=#006600|
| [[इंडियन युनियन मुस्लिम लीग]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३६
| [[तूतुक्कुडी लोकसभा मतदारसंघ|तूतुक्कुडी]]
| [[एम.के. कनिमोळी]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ३७
| [[तेनकाशी लोकसभा मतदारसंघ|तेनकाशी]]
| [[राणी श्रीकुमार|डॉ. राणी श्रीकुमार]]
|bgcolor=#FF0D0D|
| [[द्रविड मुन्नेत्र कळघम]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|
|-
| ३८
| [[तिरुनलवेली लोकसभा मतदारसंघ|तिरुनलवेली]]
| [[सी. रॉबर्ट ब्रुस]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३९
| [[कन्याकुमारी लोकसभा मतदारसंघ|कन्याकुमारी]]
| [[विजय वसंत|विजय वसंत कुमार]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|}

===तेलंगणा===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[तेलंगणा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''तेलंगण'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[आदिलाबाद लोकसभा मतदारसंघ|आदिलाबाद]]
| [[गोडम नागेश]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २
| [[पेड्डापल्ले लोकसभा मतदारसंघ|पेद्दापल्ले]]
| [[वामसी कृष्णा गड्डम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३
| [[करीमनगर लोकसभा मतदारसंघ|करीमनगर]]
| [[बंडी संजय कुमार]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  [[गृह मंत्रालय (भारत)|गृह राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ४
| [[निझामाबाद लोकसभा मतदारसंघ|निझामाबाद]]
| [[अरविंद धर्मापुरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ५
| [[झहीराबाद लोकसभा मतदारसंघ|झहीराबाद]]
| [[सुरेश कुमार शेतकर|सुरेश शिवराव शेतकर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ६
| [[मेडक लोकसभा मतदारसंघ|मेडक]]
| [[रघुनंदन राव]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ७
| [[मलकजगिरी लोकसभा मतदारसंघ|मलकजगिरी]]
| [[एटेला राजेंद्र]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ८
| [[सिकंदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|सिकंदराबाद]]
| [[जी. किशन रेड्डी|गंगापुरम किशन रेड्डी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[कोळसा मंत्रालय|कोळसा मंत्री]] व [[खाण मंत्रालय (भारत)|खाण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ९
| [[हैदराबाद लोकसभा मतदारसंघ|हैदराबाद]]
| [[असदुद्दीन ओवैसी]]
|bgcolor=#0c6b4b|
| [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन|अखिल भारतीय मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| तटस्थ
|  
|-
| १०
| [[चेवेल्ला लोकसभा मतदारसंघ|चेवेल्ला]]
| [[कोंडा विश्वेश्वर रेड्डी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| ११
| [[महबुबनगर लोकसभा मतदारसंघ|महबुबनगर]]
| [[धर्मवरपू कोट्टम अरुणा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १२
| [[नगरकुर्नूल लोकसभा मतदारसंघ|नगरकुर्नूल]]
| [[मल्लू रवी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १३
| [[नालगोंडा लोकसभा मतदारसंघ|नालगोंडा]]
| [[कुंडुरु रघुवीर]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १४
| [[भोंगीर लोकसभा मतदारसंघ|भोंगीर]]
| [[चामला किरणकुमार रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १५
| [[वारंगल लोकसभा मतदारसंघ|वरंगळ]]
| [[कडियम काव्या]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १६
| [[महबुबाबाद लोकसभा मतदारसंघ|महबुबाबाद]]
| [[पी. बलराम]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| १७
| [[खम्मम लोकसभा मतदारसंघ|खम्मम]]
| [[रामसहायम रघुराम रेड्डी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|}

===त्रिपुरा===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[त्रिपुरा|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''त्रिपुरा'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[त्रिपुरा पश्चिम लोकसभा मतदारसंघ|त्रिपुरा पश्चिम]]
| [[बिपलब कुमार देब]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २
| [[त्रिपुरा पूर्व लोकसभा मतदारसंघ|त्रिपुरा पूर्व]]
| [[कृती देवी देबबर्मन]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|}

===उत्तर प्रदेश===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तर प्रदेश|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तर प्रदेश'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[सहारनपूर लोकसभा मतदारसंघ|सहारनपूर]]
| [[इम्रान मसूद]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २
| [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]]
| [[इक्रा चौधरी|चौधरी इक्रा मुनव्वर हसन]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३
| [[मुझफ्फरनगर लोकसभा मतदारसंघ|मुझफ्फरनगर]]
| [[हरेंद्र सिंग मलिक]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४
| [[बिजनोर लोकसभा मतदारसंघ|बिजनोर]]
| [[चंदन चौहान|चंदन संजय चौहान]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ५
| [[नगीना लोकसभा मतदारसंघ|नगीना]]
| [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|ॲड. चंद्रशेखर गोवर्धनदास आझाद]]
|bgcolor=#003597|
| [[आझाद समाज पक्ष (कांशी राम)]]
|bgcolor=#FFFFFF|
| सध्यातरी तटस्थ
|
|-
| ६
| [[मोरादाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मोरादाबाद]]
| [[रुची वीरा|रुची उदयन वीरा]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ७
| [[रामपूर लोकसभा मतदारसंघ|रामपूर]]
| [[मोहिबुल्ला नदवी]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ८
| [[संभल लोकसभा मतदारसंघ|संभल]]
| [[झिया उर रहमान बर्क|ॲड. झियाउर मामलुकउर रहमान बर्क]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ९
| [[अमरोहा लोकसभा मतदारसंघ|अमरोहा]]
| [[कंवर सिंह तंवर|कंवरसिंह हुकुमचंद तंवर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १०
| [[मीरत लोकसभा मतदारसंघ|मेरठ]]
| [[अरुण गोविल|अरुण चंद्रप्रकाश गोविल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ११
| [[बागपत लोकसभा मतदारसंघ|बागपत]]
| [[राजकुमार सांगवान]]
|bgcolor=#006400|
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १२
| [[गाझियाबाद लोकसभा मतदारसंघ|गाझियाबाद]]
| [[अतुल गर्ग|अतुल दिनेशचंद्र गर्ग]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १३
| [[गौतम बुद्ध नगर लोकसभा मतदारसंघ|गौतम बुद्ध नगर]]
| [[महेश शर्मा|डॉ. महेश कैलाशचंद शर्मा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १४
| [[बुलंदशहर लोकसभा मतदारसंघ|बुलंदशहर]]
| [[भोला सिंह|भोला किशनलाल सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १५
| [[अलीगढ लोकसभा मतदारसंघ|अलीगढ]]
| [[सतीश कुमार गौतम|सतीश दामोदर गौतम]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १६
| [[हाथरस लोकसभा मतदारसंघ|हाथरस]]
| [[अनूप प्रधान|अनूप लाहोरीलाल प्रधान]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १७
| [[मथुरा लोकसभा मतदारसंघ|मथुरा]]
| [[हेमा मालिनी|हेमा धर्मेंद्र देओल-मालिनी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १८
| [[आग्रा लोकसभा मतदारसंघ|आग्रा]]
| [[सत्य पाल सिंग बाघेल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय|मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय राज्यमंत्री]] व [[पंचायत राज मंत्रालय|पंचायत राज राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| १९
| [[फतेहपूर सिक्री लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर सिक्री]]
| [[राजकुमार चहार]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २०
| [[फिरोझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फिरोझाबाद]]
| [[अक्षय यादव|अक्षय रामगोपाळ यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २१
| [[मैनपुरी लोकसभा मतदारसंघ|मैनपुरी]]
| [[डिंपल यादव|डिंपल अखिलेश यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २२
| [[ईटा लोकसभा मतदारसंघ|ईटा]]
| [[देवेश शाक्य]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २३
| [[बदाउं लोकसभा मतदारसंघ|बदाउं]]
| [[आदित्य यादव|आदित्य शिवपाल यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २४
| [[आओनला लोकसभा मतदारसंघ|आओनला]]
| [[नीरज कुशवाह मौर्य]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २५
| [[बरेली लोकसभा मतदारसंघ|बरेली]]
| [[छत्रपालसिंह गंगवार|छत्रपालसिंह रामलालसिंह गंगवार]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २६
| [[पीलीभीत लोकसभा मतदारसंघ|पीलीभीत]]
| [[जितीन प्रसाद|जितीन जितेंद्र प्रसाद]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय|वाणिज्य आणि उद्योग राज्यमंत्री]] व [[इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (भारत)|इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| २७
| [[शाहजहानपूर लोकसभा मतदारसंघ|शाहजहानपूर]]
| [[अरुण कुमार सागर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २८
| [[खेरी लोकसभा मतदारसंघ|खेरी]]
| [[उत्कर्ष वर्मा|उत्कर्ष धिरेंद्र वर्मा]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| २९
| [[धौराहरा लोकसभा मतदारसंघ|धौराहरा]]
| [[आनंद भदौरिया]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३०
| [[सीतापूर लोकसभा मतदारसंघ|सीतापूर]]
| [[राकेश राठोड]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३१
| [[हरडोई लोकसभा मतदारसंघ|हरडोई]]
| [[जय प्रकाश रावत]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ३२
| [[मिसरिख लोकसभा मतदारसंघ|मिसरिख]]
| [[अशोक कुमार रावत]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ३३
| [[उन्नाव लोकसभा मतदारसंघ|उन्नाव]]
| [[साक्षी महाराज|डॉ. सच्चिदानंद आत्मानंदजी हरी साक्षी महाराज]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ३४
| [[मोहनलालगंज लोकसभा मतदारसंघ|मोहनलालगंज]]
| [[आर.के. चौधरी|ॲड. आर.के. चौधरी]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३५
| [[लखनौ लोकसभा मतदारसंघ|लखनौ]]
| [[राजनाथ सिंग|राजनाथ रामबदन सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[संरक्षण मंत्रालय (भारत)|संरक्षण मंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ३६
| [[राय बरेली लोकसभा मतदारसंघ|राय बरेली]]
| [[राहुल गांधी|राहुल राजीव गांधी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| [[लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते|सभागृह विरोधी पक्षनेता]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ३७
| [[अमेठी लोकसभा मतदारसंघ|अमेठी]]
| [[किशोरीलाल शर्मा]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३८
| [[सुलतानपूर लोकसभा मतदारसंघ|सुलतानपूर]]
| [[रामभुआल निषाद]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ३९
| [[प्रतापगढ लोकसभा मतदारसंघ|प्रतापगढ]]
| [[एस.पी. सिंह पटेल|डॉ. एस.पी. सिंह पटेल]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४०
| [[फरुखाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फरुखाबाद]]
| [[मुकेश राजपूत|मुकेश लज्जाराम राजपूत]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ४१
| [[इटावा लोकसभा मतदारसंघ|इटावा]]
| [[जितेंद्र कुमार दोहारे]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४२
| [[कन्नौज लोकसभा मतदारसंघ|कन्नौज]]
| [[अखिलेश यादव|अखिलेश मुलायम यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४३
| [[कानपूर लोकसभा मतदारसंघ|कानपूर]]
| [[रमेश अवस्थी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ४४
| [[अकबरपूर लोकसभा मतदारसंघ|अकबरपूर]]
| [[देवेंद्र सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ४५
| [[जलाउन लोकसभा मतदारसंघ|जलाउन]]
| [[नारायण दास अहिरवार]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४६
| [[झांसी लोकसभा मतदारसंघ|झांसी]]
| [[अनुराग शर्मा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ४७
| [[हमीरपूर लोकसभा मतदारसंघ|हमीरपूर]]
| [[अजेंद्र सिंह लोधी]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४८
| [[बांदा लोकसभा मतदारसंघ|बांदा]]
| [[कृष्णा देवी शिवशंकर पटेल]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ४९
| [[फतेहपूर लोकसभा मतदारसंघ|फतेहपूर]]
| [[नरेश उत्तम पटेल|ॲड. नरेश उत्तम पटेल]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ५०
| [[कौशंबी लोकसभा मतदारसंघ|कौशांबी]]
| [[पुष्पेंद्र सरोज|पुष्पेंद्र इंद्रजीत सरोज]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ५१
| [[फूलपूर लोकसभा मतदारसंघ|फूलपूर]]
| [[प्रवीण पटेल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ५२
| [[अलाहाबाद लोकसभा मतदारसंघ|अलाहाबाद]]
| [[उज्ज्वल रमण सिंह|ॲड. उज्ज्वल रमण सिंह]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ५३
| [[बाराबंकी लोकसभा मतदारसंघ|बाराबंकी]]
| [[तनुज पुनिया|तनुज पन्ना पुनिया]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ५४
| [[फैझाबाद लोकसभा मतदारसंघ|फैझाबाद]]
| [[अवधेश प्रसाद|ॲड. अवधेश प्रसाद]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ५५
| [[आंबेडकर नगर लोकसभा मतदारसंघ|आंबेडकर नगर]]
| [[लालजी वर्मा]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ५६
| [[बहराईच लोकसभा मतदारसंघ|बहराईच]]
| [[आनंदकुमार गोंड]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ५७
| [[कैसरगंज लोकसभा मतदारसंघ|कैसरगंज]]
| [[करण भूषण सिंह|ॲड. करण ब्रिजभूषण सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ५८
| [[श्रावस्ती लोकसभा मतदारसंघ|श्रावस्ती]]
| [[राम शिरोमणी वर्मा|राम शिरोमणी दयाराम वर्मा]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ५९
| [[गोंडा लोकसभा मतदारसंघ|गोंडा]]
| [[कीर्तिवर्धन सिंग|कीर्तिवर्धन आनंद सिंह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय (भारत)|पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल राज्यमंत्री]] व [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ६०
| [[डोमारियागंज लोकसभा मतदारसंघ|डोमारियागंज]]
| [[जगदंबिका पाल|ॲड. जगदंबिका सुर्यबक्ष पाल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ६१
| [[बस्ती लोकसभा मतदारसंघ|बस्ती]]
| [[राम प्रसाद चौधरी|रामप्रसाद माणिकराम चौधरी]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ६२
| [[संत कबीर नगर लोकसभा मतदारसंघ|संत कबीर नगर]]
| [[लक्ष्मीकांत निषाद|पप्पू निषाद]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ६३
| [[महाराजगंज (उत्तर प्रदेश) लोकसभा मतदारसंघ|महाराजगंज]]
| [[पंकज चौधरी|पंकज भगवान चौधरी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[अर्थ मंत्रालय (भारत)|अर्थ राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ६४
| [[गोरखपूर लोकसभा मतदारसंघ|गोरखपूर]]
| [[रवी किशन|रविंद्र श्यामनारायण ''रवि किशन'' शुक्ला]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ६५
| [[कुशी नगर लोकसभा मतदारसंघ|कुशी नगर]]
| [[विजय कुमार दुबे]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ६६
| [[देवरिया लोकसभा मतदारसंघ|देवरिया]]
| [[शशांक मणी त्रिपाठी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ६७
| [[बांसगांव लोकसभा मतदारसंघ|बांसगांव]]
| [[कमलेश पासवान|कमलेश ओमप्रकाश पासवान]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[ग्रामीण विकास मंत्रालय (भारत)|ग्रामीण विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ६८
| [[लालगंज लोकसभा मतदारसंघ|लालगंज]]
| [[दरोगा सरोज|दरोगा प्रसाद सरोज]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ६९
| [[आझमगढ लोकसभा मतदारसंघ|आझमगढ]]
| [[धर्मेंद्र यादव|ॲड. धर्मेंद्र अभय यादव]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ७०
| [[घोसी लोकसभा मतदारसंघ|घोसी]]
| [[राजीव राय]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ७१
| [[सलीमपूर लोकसभा मतदारसंघ|सलीमपूर]]
| [[रमाशंकर राजभर]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ७२
| [[बलिया लोकसभा मतदारसंघ|बलिया]]
| [[सनातन पांडे]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ७३
| [[जौनपूर लोकसभा मतदारसंघ|जौनपूर]]
| [[बाबू सिंह कुशवाह]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ७४
| [[मछलीशहर लोकसभा मतदारसंघ|मछलीशहर]]
| [[प्रिया सरोज|ॲड. प्रिया तुफानी सरोज]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ७५
| [[गाझीपूर लोकसभा मतदारसंघ|गाझीपूर]]
| [[अफझल अन्सारी|अफझल सुभानुल्लाह अन्सारी]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ७६
| [[चंदौली लोकसभा मतदारसंघ|चंदौली]]
| [[बिजेंद्र सिंह]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|-
| ७७
| [[वाराणसी लोकसभा मतदारसंघ|वाराणसी]]
| [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र दामोदरदास मोदी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]], [[कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय|कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी आणि निवृत्ती वेतन मंत्री]], [[अणुऊर्जा|अणुऊर्जा मंत्री]], [[अंतराळ|अंतराळ मंत्री]] लोकसभा सभागृह नेता (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ७८
| [[भदोही लोकसभा मतदारसंघ|भदोही]]
| [[विनोदकुमार बिंड|डॉ. विनोदकुमार सचनुराम बिंड]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ७९
| [[मिर्झापूर लोकसभा मतदारसंघ|मिर्झापूर]]
| [[अनुप्रिया पटेल|अनुप्रिया आशिष पटेल]]
|bgcolor=#27176D|
| [[अपना दल (सोनेलाल)]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय (भारत)|आरोग्य व कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री]] व [[रसायने आणि खते मंत्रालय|रसायने आणि खते राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून) 
|-
| ८०
| [[रॉबर्ट्सगंज लोकसभा मतदारसंघ|रॉबर्ट्सगंज]]
| [[छोटेलाल खरवार|छोटेलाल रामधनी खरवार]]
|bgcolor=#FF2222|
| [[समाजवादी पक्ष]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|
|}

===उत्तराखंड===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[उत्तराखंड|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''उत्तराखंड'''&lt;/span&gt;]]
|-
| १
| [[तेहरी गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|तेहरी-गढवाल]]
| [[माला राज्य लक्ष्मी शाह|महाराणी मालराज्य मनुजेंद्र शाह]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २
| [[गढवाल लोकसभा मतदारसंघ|गढवाल]]
| [[अनिल बलुनी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ३
| [[अलमोडा लोकसभा मतदारसंघ|अलमोडा]]
| [[अजय टामटा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (भारत)|रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| ४
| [[नैनिताल-उधमसिंग नगर लोकसभा मतदारसंघ|नैनिताल-उधमसिंग नगर]]
| [[अजय भट्ट|अजय कमलापती भट्ट]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ५
| [[हरिद्वार लोकसभा मतदारसंघ|हरिद्वार]]
| [[त्रिवेंद्र सिंह रावत]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|}

===पश्चिम बंगाल===
* १४ जून २०२६ रोजी २/३ सदस्यांसह तृणमूल काँग्रेसचे बंडखोर खासदारांचा गट [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन झाला. 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! क्र.
! मतदारसंघ
! खासदार
! colspan=&quot;2&quot;| पक्ष
! colspan=&quot;2&quot;| आघाडी
! नोंदी 
|-
| colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[पश्चिम बंगाल|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''पश्चिम बंगाल'''&lt;/span&gt;]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१
| rowspan=&quot;2&quot;|[[कूच बिहार लोकसभा मतदारसंघ|कूच बिहार]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[जगदीशचंद्र बर्मा बसुनिया]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| २
| [[अलिपूरदुआर्स लोकसभा मतदारसंघ|अलिपूरद्वार]]
| [[मनोज तिग्गा]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ३
| [[जलपाईगुडी लोकसभा मतदारसंघ|जलपाईगुडी]]
| [[जयंत कुमार रॉय]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ४
| [[दार्जीलिंग लोकसभा मतदारसंघ|दार्जीलिंग]]
| [[राजू बिश्ट|राजू विष्णू बिश्ट]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ५
| [[रायगंज लोकसभा मतदारसंघ|रायगंज]]
| [[कार्तिक पॉल]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ६
| [[बालुरघाट लोकसभा मतदारसंघ|बालुरघाट]]
| [[सुकांता मजुमदार]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[शिक्षण मंत्रालय (भारत)|शिक्षण राज्यमंत्री]] व [[पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्रालय|पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)  
|-
| ७
| [[मालदा उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|मालदा उत्तर]]
| [[खगेन मुर्मु|खगेन जलो मुर्मु]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ८
| [[मालदा दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|मालदा दक्षिण]]
| [[ईशा खान चौधरी]]
|bgcolor=#19AAED|
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|९
| rowspan=&quot;2&quot;|[[जंगीपूर लोकसभा मतदारसंघ|जंगीपूर]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[खलीलुर रहमान]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१०
| rowspan=&quot;2&quot;|[[बहरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|बहरामपूर]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[युसुफ पठाण]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|११
| rowspan=&quot;2&quot;|[[मुर्शिदाबाद लोकसभा मतदारसंघ|मुर्शिदाबाद]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अबू ताहेर खान|अबू ताहेर बरखातुल्लाह खान]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १२
| [[कृष्णनगर लोकसभा मतदारसंघ|कृष्णनगर]]
| [[महुआ मोइत्रा|महुआ द्विपेंद्रलाल मोइत्रा]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| १३
| [[राणाघाट लोकसभा मतदारसंघ|राणाघाट]]
| [[जगन्नाथ सरकार (भाजप राजकारणी)|जगन्नाथ सरकार]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| १४
| [[बनगांव लोकसभा मतदारसंघ|बनगांव]]
| [[शंतनू ठाकूर|शंतनू मंजुल ठाकूर]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| [[बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग मंत्रालय (भारत)|बंदरे, जहाज वाहतूक आणि जलमार्ग राज्यमंत्री]] (९ जून २०२४ पासून)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[बराकपूर लोकसभा मतदारसंघ|बराकपूर]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[पार्था भौमिक]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| १६
| [[दम दम लोकसभा मतदारसंघ|दम दम]]
| [[सौगाता रॉय|ॲड. सौगाता रॉय]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१७
| rowspan=&quot;2&quot;|[[बारासात लोकसभा मतदारसंघ|बारासात]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[ककली घोष दस्तीदार|डॉ. काकोली सुदर्शन घोष दस्तीदार]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|१८
| rowspan=&quot;2&quot;| [[बशीरहाट लोकसभा मतदारसंघ|बशीरहाट]]
| [[हाजी नुरुल इस्लाम]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  २५ सप्टेंबर २०२४ रोजी निधन 
|-
| colspan=&quot;5&quot;| रिक्त ''(२५ सप्टेंबर २०२४ पासून)''
|
|-
| १९
| [[जयनगर लोकसभा मतदारसंघ|जयनगर]]
| [[प्रतिमा मोंडल|प्रतिमा नारायण मोंडल]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२०
| rowspan=&quot;2&quot;|[[मथुरापूर लोकसभा मतदारसंघ|मथुरापूर]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[बापी हलदर]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| २१
| [[डायमंड हार्बर लोकसभा मतदारसंघ|डायमंड हार्बर]]
| [[अभिषेक बॅनर्जी]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[जादवपूर लोकसभा मतदारसंघ|जाधवपूर]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[सायोनी घोष]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[कोलकाता उत्तर लोकसभा मतदारसंघ|उत्तर कोलकाता]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[माला रॉय|माला निर्बेद रॉय]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|  
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[कोलकाता दक्षिण लोकसभा मतदारसंघ|दक्षिण कोलकाता]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[सुदीप बंदोपाध्याय]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२५
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हावरा लोकसभा मतदारसंघ|हावडा]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[प्रसून बॅनरजी|प्रसून बॅनर्जी]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| २६
| [[उलुबेरिया लोकसभा मतदारसंघ|उलुबेरिया]]
| [[सजदा अहमद]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| २७
| [[सेरामपूर लोकसभा मतदारसंघ|सेरामपूर]]
| [[कल्याण बॅनर्जी|ॲड. कल्याण बॅनर्जी]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२८
| rowspan=&quot;2&quot;|[[हूगळी लोकसभा मतदारसंघ|हूगळी]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[रचना बॅनर्जी|रचना रबिंद्रनाथ बॅनर्जी]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|२९
| rowspan=&quot;2&quot;|[[आरामबाग लोकसभा मतदारसंघ|आरामबाग]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[मिताली बाग]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ३०
| [[तामलुक लोकसभा मतदारसंघ|तामलुक]]
| [[अभिजित गंगोपाध्याय]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ३१
| [[कांती लोकसभा मतदारसंघ|कांती]]
| [[सौमेंदू अधिकारी]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[घटाल लोकसभा मतदारसंघ|घटाल]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[दीपक अधिकारी|दिपक गुरुदास अधिकारी]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३३
| rowspan=&quot;2&quot;|[[झारग्राम लोकसभा मतदारसंघ|झारग्राम]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[खेरवाल सोरेन]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३४
| rowspan=&quot;2&quot;|[[मेदिनीपूर लोकसभा मतदारसंघ|मेदिनीपूर]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[जून मालिया]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| ३५
| [[पुरुलिया लोकसभा मतदारसंघ|पुरुलिया]]
| [[ज्योतिर्मोय सिंग माहतो|ॲड. ज्योतिर्मोय सिंह माहतो]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३६
| rowspan=&quot;2&quot;|[[बांकुरा लोकसभा मतदारसंघ|बांकुरा]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[अरूप चक्रवर्ती]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ३७
| [[बिश्नुपूर लोकसभा मतदारसंघ|बिश्नुपूर]]
| [[सौमित्र खान|सौमित्र धनंजय खान]]
|bgcolor=#FBB917|
| [[भारतीय जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|३८
| rowspan=&quot;2&quot;|[[बर्धमान-पूर्ब लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-पूर्ब]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[शर्मिला सरकार]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
|
|-
| ३९
| [[बर्धमान-दुर्गापूर लोकसभा मतदारसंघ|बर्धमान-दुर्गापूर]]
| [[कीर्ति आझाद|कीर्तीवर्धन भागवत आझाद]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| ४०
| [[आसनसोल लोकसभा मतदारसंघ|आसनसोल]]
| [[शत्रुघ्न सिन्हा|शत्रुघन भुवनेश्वरी सिन्हा]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४१
| rowspan=&quot;2&quot;|[[बोलपूर लोकसभा मतदारसंघ|बोलपूर]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[असित कुमार माल]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|४२
| rowspan=&quot;2&quot;|[[बीरभूम लोकसभा मतदारसंघ|बीरभूम]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[शताब्दी रॉय|शताब्दी मृगांक बॅनर्जी-रॉय]]
|bgcolor=#20C646|
| [[तृणमुल काँग्रेस|अखिल भारतीय तृणमुल काँग्रेस]]
|bgcolor=#00B7EB|
| [[भारतीय राष्ट्रीय विकास समावेशी आघाडी]]
| १४ जून २०२६ रोजी [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]ात विलीन
|-
|bgcolor=#F5FFAF|
| [[भारतीय राष्ट्रवादी जनता पक्ष]]
|bgcolor=#FF9933|
| [[राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी]]
| 
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{सध्याच्या भारतीय संसद आणि राज्य विधानमंडळाची यादी}}
{{भारतीय संसद}}
 
[[वर्ग:लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य|*]]</text>
      <sha1>lgxi891rtgrjsconv1xkxj4di7hpvjt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>घरोघरी मातीच्या चुली (मालिका)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>348552</id>
    <revision>
      <id>2690890</id>
      <parentid>2683612</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:49:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36365-38</username>
        <id>184547</id>
      </contributor>
      <origin>2690890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5453" sha1="pd3icjvvn3rfg4byrgotde2uqbh6sqt" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = घरोघरी मातीच्या चुली
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = [[आदेश बांदेकर]]
| निर्मिती संस्था = सोहम प्रोडक्शन
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार =
| विजेते = 
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ =  
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = 
* दररोज संध्या. ७.३० वाजता
* दररोज रात्री १०.३० वाजता (५ जानेवारी २०२६ पासून)
* दररोज रात्री १०.४५ ते ११.३० (१८ मे २०२६ पासून)
| वाहिनी = [[स्टार प्रवाह]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = १८ मार्च २०२४
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = [[बाई तुझा आशीर्वाद]]
| नंतर = येड लागलं प्रेमाचं
| सारखे = 
}}

'''घरोघरी मातीच्या चुली''' ही [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे.

== कलाकार ==
* सुमीत पुसावळे - ऋषिकेश पुरुषोत्तम रणदिवे
* [[रेश्मा शिंदे]] - जानकी कारखानीस / जानकी ऋषिकेश रणदिवे
* [[सविता प्रभुणे]] - सुमित्रा पुरुषोत्तम रणदिवे
* प्रतीक्षा मुणगेकर - ऐश्वर्या सयाजीराव विखे-पाटील / ऐश्वर्या सारंग रणदिवे
* प्रमोद पवार - पुरुषोत्तम रणदिवे (नाना)
* उदय नेने - सारंग पुरुषोत्तम रणदिवे
* आरोही सांबरे - ओवी ऋषिकेश रणदिवे
* आशुतोष पत्की - सौमित्र पुरुषोत्तम रणदिवे
* ऋतुजा कुलकर्णी - अवंतिका सौमित्र रणदिवे
* भक्ती देसाई / धनश्री काडगावकर - शर्वरी पुरुषोत्तम रणदिवे
* सुनील गोडसे - सयाजीराव विखे-पाटील
* [[अमिता खोपकर]] - पार्वती / लता
* [[नयना आपटे]] - सरस्वती
* अक्षय वाघमारे - विक्रांत
* भाग्यश्री दळवी - निकिता
* अश्विनी महांगडे - माया
* कश्यप परुळेकर - मकरंद
* सौरभ चौघुले

== पुनर्निर्मिती ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! भाषा
! नाव
! वाहिनी
! प्रकाशित
|-
| [[हिंदी]]
| कहानी घर घर की
| [[स्टार प्लस]]
| १६ ऑक्टोबर २००० - ९ ऑक्टोबर २००८
|-
| [[तमिळ]]
| विटुकू वीडू वासापडी
| स्टार विजय
| २२ एप्रिल २०२४ - १५ फेब्रुवारी २०२५
|-
| [[कन्नड]]
| जानकी संसारा
| स्टार सुवर्णा
| ६ मे २०२४ - २१ सप्टेंबर २०२४
|-
| [[तेलुगू]]
| इंतिती रामायणम
| स्टार माँ
| १० जून २०२४ - चालू
|-
| [[मल्याळम]]
| जानकीयुदेयूम अभियुदेयूम वीडू
| एशियानेट
| १७ जून २०२४ - ३१ ऑक्टोबर २०२५
|}

[[वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>pd3icjvvn3rfg4byrgotde2uqbh6sqt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>राजाभाऊ वाजे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>352238</id>
    <revision>
      <id>2690653</id>
      <parentid>2690618</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:16:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5250" sha1="rhh2vsf1igu7fyfjk3jiepc7khcqbpp" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''राजाभाऊ प्रकाश वाजे''' (जन्म १९६५) हे [[सिन्नर]], [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] एक भारतीय [[राजकारणी]] आहेत. ते [[अठरावी लोकसभा|१८व्या लोकसभेचे]] सदस्य आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://results.eci.gov.in/PcResultGenJune2024/candidateswise-S1321.htm|title=Result of Nashik loksabha 2024|publisher=Election Commission of India}}&lt;/ref&gt; [[शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे)|उद्धव बाळासाहेब ठाकरे सेनेचे]] सदस्य म्हणून ते [[सिन्नर विधानसभा मतदारसंघ|सिन्नर विधानसभा मतदारसंघातून]] १३व्या [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेचे]] सदस्य होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://shivsena.org/m/shivsena-mla|title=Shiv Sena MLAs 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150912025453/http://shivsena.org/m/shivsena-mla/|archive-date=2015-09-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.elections.in/maharashtra/assembly-constituencies/sinnar.html|title=Sitting and previous MLAs from Sinnar Assembly Constituency}}&lt;/ref&gt;

वाजे हे राजकीय कुटुंबातील असून त्यांचे आजोबा शंकर बालाजी वाजे हे सिन्नर १९६५-६७ चे [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेचे]] सदस्य होते. तर त्यांच्या आजी मथुराबाई वाजे या १९५३ मध्ये मुंबई राज्यातील [[Sinnar (Nagar Parishad)|सिन्नर नगरपरिषदे]]च्या पहिल्या महिला नगराध्यक्ष होत्या. संयुक्त महाराष्ट्र चालवळीला पाठिंबा देण्यासाठी त्यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आणि तुरुंगवास भोगला. वाजे यांचे वडील प्रकाश वाजे यांनी [[सिन्नर विधानसभा मतदारसंघ|सिन्नर (विधानसभा मतदारसंघ)]] मधून [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|२००९ ची महाराष्ट्र विधानसभेची निवडणूकही]] लढवली होती.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.sarkarnama.in/sinnar-mla-rajabhau-waje-20358|title=रोज गाईची धार काढणारे आमदार राजाभाऊ वाजे|website=www.sarkarnama.in|language=en|access-date=2018-04-06}}&lt;/ref&gt;

== भूषवलेली पदे ==
* २०१४: महाराष्ट्र विधानसभेवर निवडून आले
* २०१४: पंचायत राज समिती, महाराष्ट्र विधानसभेच्या समितीवर निवड
* २०१४: ग्रहक संरक्षक परिषद, महाराष्ट्र विधानसभेच्या समितीवर निवड.
* २०१७: अनुसूचित जमाती कल्याण समिती, महाराष्ट्र विधानसभेच्या समितीवर निवड.
* २०१७: अनुसूचित जमाती कल्याण समिती, महाराष्ट्र विधानसभेच्या समितीवर निवड.

== हे देखील पहा ==
* [[नाशिक लोकसभा मतदारसंघ]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:वाजे, राजाभाऊ}}
[[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी]]
[[वर्ग:मराठी राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:सिन्नरचे आमदार]]
[[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य]]
[[वर्ग:नाशिकचे खासदार]]
[[वर्ग:महाराष्ट्राचे खासदार]]</text>
      <sha1>rhh2vsf1igu7fyfjk3jiepc7khcqbpp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सुंदरराजन पद्मनाभन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>353131</id>
    <revision>
      <id>2690796</id>
      <parentid>2642646</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:22:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11384" sha1="5refserrjzzngfu1j24etp2au5rx21y" xml:space="preserve">'''जनरल सुंदरराजन पद्मनाभन''' PVSM, AVSM, VSM ([[५ डिसेंबर]], [[इ.स. १९४०|१९४०]] - [[१९ ऑगस्ट]], [[इ.स. २०२४|२०२४]]) हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय लष्करातील]] [[जनरल]] हुद्द्यावरील अधिकारी होते. त्यांनी [[भारताचे लष्करप्रमुख|भारतीय लष्कराचे १९ वे लष्करप्रमुख]] म्हणून काम केले.&lt;ref name=&quot;newchief&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://www.hinduonnet.com/2000/08/02/stories/01020004.htm|title=Lt. Gen. Padmanabhan, new Army Chief|date=2000-08-02|work=[[द हिंदू]]|access-date=2009-04-26|archive-url=https://archive.today/20130125082733/http://www.hinduonnet.com/2000/08/02/stories/01020004.htm|archive-date=25 January 2013|url-status=usurped}}&lt;/ref&gt; जनरल पद्मनाभन यांनी ३० सप्टेंबर २००० रोजी [[वेद प्रकाश मलिक|जनरल व्ही.पी. मलिक यांची]] जागा घेतली.&lt;ref name=&quot;newchief&quot; /&gt; त्यांनी चीफ ऑफ स्टाफ कमिटीचे अध्यक्ष म्हणूनही काम केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-12-24/india/27299840_1_cosc-admiral-madhvendra-singh-chiefs-of-staff-committee|title=Navy chief to head COSC - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=articles.timesofindia.indiatimes.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224124250/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-12-24/india/27299840_1_cosc-admiral-madhvendra-singh-chiefs-of-staff-committee|archive-date=24 December 2013|access-date=17 January 2022}}&lt;/ref&gt;

== प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण ==
पद्मनाभन यांचा जन्म [[तमिळ लोक|तामिळ ब्राह्मण]] कुटुंबात ५ डिसेंबर १९४० रोजी झाला.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.telegraphindia.com/india/veil-off-finger-on-n-button-musharraf-fires-shot-at-outgoing-indian-army-chief/cid/849292|title=Veil off finger on N-button - Musharraf fires shot at outgoing indian army chief|publisher=Telegraph|access-date=30 December 2002}}&lt;/ref&gt; त्यांचे शालेय शिक्षण राष्ट्रीय इंडियन मिलिटरी कॉलेज, [[डेहराडून]] येथे झाले. १९५६ मध्ये, पद्मनाभन [[राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी|नॅशनल डिफेन्स अकादमी]] आणि नंतर [[भारतीय सैनिकी अकादमी|इंडियन मिलिटरी अकादमीमध्ये]] सामील झाले, तेथून त्यांनी १९५९ मध्ये पदवी प्राप्त केली.

== लष्करी कारकीर्द ==
पद्मनाभन यांना १३ डिसेंबर १९५९ रोजी रेजिमेंट ऑफ आर्टिलरीमध्ये नियुक्त करण्यात आले.&lt;ref name=&quot;newchief&quot; /&gt;

१९७३ मध्ये त्यांनी डिफेन्स सर्व्हिसेस स्टाफ कॉलेज, वेलिंग्टन येथे शिक्षण घेतले. त्यानंतर त्यांनी १९७५ ते १९७६ पर्यंत स्वतंत्र लाइट बॅटरीचे नेतृत्व केले. त्यानंतर १९७७ ते १९८० पर्यंत त्यांनी गझाला माउंटन रेजिमेंटचे नेतृत्व केले. त्यांनी स्कूल ऑफ आर्टिलरी, देवळाली येथे इन्स्ट्रक्टर गनरी आणि [[भारतीय सैनिकी अकादमी]]मध्ये दोन टर्म इन्स्ट्रक्टर म्हणून काम केले.

पद्मनाभन ३१ डिसेंबर २००२ रोजी ४३ वर्षांहून अधिक प्रतिष्ठित लष्करी सेवा पूर्ण करून निवृत्त झाले. निवृत्तीनंतर ते चेन्नईत वास्तव्यास होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bharat-rakshak.com/LAND-FORCES/Personnel/Chiefs/161-S-Padmanabhan.html|title=Bharat Rakshak :: Land Forces Site - General Sundararajan Padmanabhan|website=www.bharat-rakshak.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110116220630/http://www.bharat-rakshak.com/LAND-FORCES/Personnel/Chiefs/161-S-Padmanabhan.html|archive-date=2011-01-16}}&lt;/ref&gt; पद्मनाभन यांनी दोन पुस्तके लिहिली. १९ ऑगस्ट २०२४ रोजी, वयाच्या ८३ व्या वर्षी  चेन्नई येथे त्यांचे निधन झाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.deccanherald.com/india/former-army-chief-general-s-padmanabhan-passes-away-at-83-3155451|title=Former Army chief, General S Padmanabhan passes away at 83|last=Sivapriyan|first=E. T. B.|website=Deccan Herald|language=en|access-date=2024-08-19}}&lt;/ref&gt;

== लेखक ==
जनरल पद्मनाभन हे भारतीय लष्करी कथांचे लेखक देखील होते. त्यांनी २००४ साली ''रायटिंग ऑन द वॉल'' नावाची एक कादंबरी लिहिली होती. यात एकीकडे भारताचे चीनशी संबंध सुधारत असताना दुसरीकडे पाकिस्तानशी युद्ध होतानाचे मुत्सद्दी वर्णन केले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.google.co.in/books/edition/The_Writing_on_the_Wall/SQVuAAAAMAAJ?hl=en |title=The Writing on the Wall : India Checkmates America 2017 |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा=इंग्रजी |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२० ऑगस्ट २०२४ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt;

== हुद्दा आणि पदभार ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:white&quot;
! मानचिन्ह
! हुद्दा
! घटक
! दिनांक
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Second_Lieutenant_of_the_Indian_Army.svg|89x89अंश]]
| सेकंड लेफ्टनंट
| [[भारतीय लष्कर|भारतीय सैन्य]]
| १३ डिसेंबर १९५९ &lt;ref name=&quot;commission&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=17 September 1960|publisher=The Gazette of India|page=239}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Lieutenant_of_the_Indian_Army.svg|89x89अंश]]
| लेफ्टनंट
| भारतीय सैन्य
| 13 डिसेंबर 1961
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Captain_of_the_Indian_Army.svg|89x89अंश]]
| कॅप्टन
| भारतीय सैन्य
| १३ डिसेंबर १९६५ &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=5 March 1966|publisher=The Gazette of India|page=142}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Major_of_the_Indian_Army.svg|89x89अंश]]
|मेजर
| भारतीय सैन्य
| १३ डिसेंबर १९७२ &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=24 March 1973|publisher=The Gazette of India|page=375}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Lieutenant_Colonel_of_the_Indian_Army.svg|89x89अंश]]
|लेफ्टनंट-कर्नल
| भारतीय सैन्य
| १६ ऑगस्ट १९७८ &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=6 December 1980|publisher=The Gazette of India|page=1380}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Colonel_of_the_Indian_Army.svg|89x89अंश]]
|[[कर्नल]]
| भारतीय सैन्य
| ८ फेब्रुवारी १९८५ &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=28 February 1987|publisher=The Gazette of India|page=305}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Brigadier_of_the_Indian_Army.svg|89x89अंश]]
| [[ब्रिगेडियर]]
| भारतीय सैन्य
| १३ एप्रिल १९८६ &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=7 November 1987|publisher=The Gazette of India|page=1515}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Major_General_of_the_Indian_Army.svg|89x89अंश]]
| मेजर जनरल
| भारतीय सैन्य
| १६ नोव्हेंबर १९९१ &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=16 November 1991|publisher=The Gazette of India|page=1770}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:Lieutenant_General_of_the_Indian_Army.svg|89x89अंश]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]
| भारतीय सैन्य
| १ नोव्हेंबर १९९३ &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=27 August 1994|publisher=The Gazette of India|page=1594}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; |[[चित्र:General_of_the_Indian_Army.svg|89x89अंश]]&lt;/img&gt;
| [[जनरल (भारत)|सामान्य]]&lt;br /&gt; (COAS)
| भारतीय सैन्य
| १ ऑक्टोबर २०००
|-
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:अति विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:तमिळ व्यक्ती]]
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>5refserrjzzngfu1j24etp2au5rx21y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>उपेंद्र द्विवेदी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>355958</id>
    <revision>
      <id>2690818</id>
      <parentid>2644170</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T03:15:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16666" sha1="t308emd6hza9g1edx3g1ty9skpaxc1t" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट सैन्याधिकारी|पदवी=[[जनरल]]|नाव=उपेंद्र द्विवेदी|honorific_suffix=|मातृभाषानाव=|मातृभाषा=हिन्दी|चित्र=General Upendra Dwivedi, PVSM, AVSM (2024).jpg|thumb|General Upendra Dwivedi, PVSM, AVSM (without Head Gear) 2024|चित्ररुंदी=|alt=|चित्रवर्णन=|जन्मदिन=१ जुलै १९६४|मृत्युदिन=|जन्मस्थळ=[[मध्य प्रदेश]], [[भारत]]|मृत्युस्थळ=|समाधिस्थळ=|समाधिस्थळवर्णन=|समाधिस्थळगुणक=&lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;|जन्मगाव=[[मध्यप्रदेश]]|allegiance={{flagicon|India}}|सैन्यशाखा=[[भारतीय सेना]]|सेवावर्षे=१९८४|हुद्दा=[[File:General of the Indian Army.svg|08px]] [[जनरल]] ३०वे|सेवाक्रमांक=आय.सी.४२२९८ डब्लु|सैन्यपथक=१८ जम्मू आणि काश्मीर रायफल्स|commands=[[File:Northern Command (India).svg|20px]] [[उत्तर कमांड (भारत)]]&lt;br&gt;
[[File:IX Corps.png|20px]] [[९वी कोर (भारत)]]&lt;br/&gt;
[[File:Assam Rifles LOGO.svg|20px]] [[आसाम रायफल्स]]
&lt;br/&gt;
१८ [[जम्मू काश्मीर रायफल्स]]|लढाया=[[कारगील युद्ध]]|लढायावर्णन=|पुरस्कार=[[File:Param Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] [[परम विशिष्ट सेवा पदक]] &lt;br&gt;[[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] [[अति विशिष्ट सेवा पदक]]|पतीपत्नी=|नातेवाईक=|इतरकार्य= [[File:Flag of Indian Army.svg|22px]] [[भारतीय सेना]]|सही=|संकेतस्थळ=&lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;}}
'''उपेंद्र द्विवेदी (१ जुलै १९६४)'''  हे [[भारतीय सेना|भारतीय सेनेचे]] ३०वे सेना प्रमुख आहेत. ते १८ [[जम्मू काश्मीर रायफल्स]] १९८० साली भरती झाले.
==प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण==
[[जनरल]] [[उपेंद्र द्विवेदी]] हे [[सैनिक स्कूल]], रेवाचे माजी विद्यार्थी आहेत . ते जुलै १९७३ मध्ये सैनिक स्कूल, रीवा येथे दाखल झाले जेथे ते [[नौदल प्रमुख]] [[ॲडमिरल]] [[दिनेश कुमार त्रिपाठी]] यांचे वर्गमित्र होते आणि १९८१ मध्ये शाळेतून उत्तीर्ण झाले .[[भारतीय सैनिकी अकादमी]] [[देहरादून]]  तो एक उत्कृष्ट क्रीडापटू होता आणि राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी (NDA) आणि भारतीय सैनिकी अकादमी (IMA) या दोन्हींमध्ये प्रावीण्य मिळवला , जिथे त्याला शारीरिक प्रशिक्षणात ब्लू पुरस्कार देण्यात आला. त्यांनी कमिशनिंगनंतर उत्कृष्ट कामगिरी करणे सुरूच ठेवले आणि शारीरिक प्रशिक्षण अभ्यासक्रमात त्यांना सुवर्णपदक मिळाले. त्यांनी डिफेन्स सर्व्हिसेस स्टाफ कॉलेज, वेलिंग्टन आणि आर्मी वॉर कॉलेज, महू येथील हायर कमांड कोर्समध्येही शिक्षण घेतले . कार्लिले, यूएसए येथील युनायटेड स्टेट्स आर्मी वॉर कॉलेजमध्ये प्रतिष्ठित NDC समतुल्य अभ्यासक्रमात त्यांना प्रतिष्ठित फेलो प्रदान करण्यात आला . त्यांनी एम.फिल. युनायटेड स्टेट्स आर्मी वॉर कॉलेजमधील एकासह स्ट्रॅटेजिक स्टडीज आणि मिलिटरी सायन्समधील दोन पदव्युत्तर पदवी व्यतिरिक्त संरक्षण आणि व्यवस्थापन अभ्यासातील पदवी . त्यांनी विविध व्यावसायिक मंच / जर्नल्समध्ये लेख लिहिले / सादर केले आहेत. 

==लष्करी कारकीर्द==
जनरल द्विवेदी यांना १५ डिसेंबर १९८४ रोजी इंडियन मिलिटरी अकादमी , डेहराडून येथून जम्मू आणि काश्मीर रायफल्सच्या १८ व्या बटालियनमध्ये नियुक्त करण्यात आले . त्यांनी ऑपरेशन रक्षक दरम्यान काश्मीर खोऱ्यातील चौकीबल येथे एका बटालियनचे नेतृत्व केले आहे आणि राजस्थानच्या वाळवंटात, मणिपूरमधील आसाम रायफल्सचे एक सेक्टर ऑपरेशन राइनो दरम्यान, आसाममध्ये महानिरीक्षक, आसाम रायफल्स म्हणून काम केले आणि इतर विविध कर्मचारी आणि कमांड सांभाळले . उत्तर पूर्व मध्ये नियुक्त्या. नॉर्दर्न आणि वेस्टर्न या दोन्ही थिएटर्सच्या समतोल प्रदर्शनात त्यांना एक वेगळेपण लाभले आहे. 
३९ वर्षांच्या आपल्या शानदार कारकिर्दीत, मुख्यालय आर्मर्ड ब्रिगेड, माउंटन डिव्हिजन, स्ट्राइक कॉर्प्स आणि इंटिग्रेटेड मुख्यालय, MoD (लष्कर) मध्ये विविध कर्मचाऱ्यांच्या नियुक्त्या भाड्याने घेतल्या आहेत. इंडियन मिलिटरी अकादमीमध्ये प्रशिक्षक , आर्मी वॉर कॉलेजमधील हायर कमांड विंगमध्ये डायरेक्टिंग स्टाफ म्हणून त्यांच्या मागील नेमणुका होत्या , त्यांनी तीन सेवा आणि मैत्रीपूर्ण परदेशी देशांच्या भावी पिढीला आकार दिला. जनरल ऑफिसरच्या दोन परदेशातील कार्यकाळात मुख्यालय UNOSOM II चा एक भाग म्हणून सोमालिया आणि सेशेल्स सरकारच्या लष्करी संलग्नीचा समावेश आहे . ते IGAR (पूर्व) आणि सेक्टर Cdr आसाम रायफल्समध्ये तीव्र CT ऑपरेशन्स आहेत आणि ईशान्य भागात इतर विविध कर्मचारी आणि कमांड नियुक्त्या केल्या आहेत जिथे त्यांनी भारत - म्यानमार सीमा व्यवस्थापनावरील पहिल्या संकलनाचा पुढाकार घेतला. नंतर डायरेक्टर जनरल इन्फंट्री म्हणून त्यांनी तीनही सेवांसाठी शस्त्रास्त्रांच्या भांडवली खरेदी प्रकरणांचे संचालन केले आणि जलदगतीने केले, ज्यामुळे आमच्या सशस्त्र दलांसाठी लक्षणीय आणि दृश्यमान क्षमता वाढली.

फेब्रुवारी २०२० मध्ये, जनरल द्विवेदी यांची IX कॉर्प्सचे कमांडर म्हणून नियुक्ती करण्यात आली . [ ११ ] एका वर्षानंतर एप्रिल २०२१ मध्ये त्यांनी लष्कराचे उपप्रमुख (माहिती प्रणाली आणि समन्वय) म्हणून पदभार स्वीकारला. [ 10 ] DCOAS (IS&amp;C) म्हणून, अधिकाऱ्याने ऑटोमेशन आणि भारतीय सैन्यात विशिष्ट तंत्रज्ञान आत्मसात करण्यास चालना दिली . [ २ ]

१ फेब्रुवारी २०२२ रोजी, लेफ्टनंट जनरल उपेंद्र द्विवेदी यांनी जनरल ऑफिसर कमांडिंग इन चीफ, नॉर्दर्न कमांड म्हणून पदभार स्वीकारला , त्यांनी लेफ्टनंट जनरल योगेश कुमार जोशी यांच्या सेवानिवृत्तीनंतर हे पद स्वीकारले . जनरल द्विवेदी हे तंत्रज्ञान उत्साही असल्याने, त्यांनी नॉर्दर्न कमांडमधील सर्व श्रेणींचा टेक-थ्रेशोल्ड वाढविण्याच्या दिशेने काम केले आणि बिग डेटा ॲनालिटिक्स, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स, क्वांटम आणि ब्लॉकचेन आधारित सोल्यूशन्स यांसारख्या गंभीर आणि उदयोन्मुख तंत्रज्ञानासाठी प्रयत्न केले. भारतीय लष्कराच्या सर्वात मोठ्या आर्मी कमांडचे आधुनिकीकरण आणि सुसज्जीकरण करण्यातही त्यांचा सहभाग होता , जिथे त्यांनी आत्मनिर्भर भारतचा एक भाग म्हणून स्वदेशी उपकरणे आणण्याचे काम केले. त्यांनी जम्मू, काश्मीर आणि लडाखमधील लोकांशी एकत्रित राष्ट्र उभारणीचे परिणाम आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी समन्वय साधला. 

१९ फेब्रुवारी २०२४ रोजी, लेफ्टनंट जनरल उपेंद्र द्विवेदी यांनी लेफ्टनंट जनरल एम. व्ही. सुचिंद्र कुमार यांच्याकडून लष्कराचे ४६ वे उपप्रमुख म्हणून पदभार स्वीकारला , ज्यांची नॉर्दर्न कमांडच्या जनरल ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ म्हणून नियुक्ती झाली .

==वैयक्तिक जीवन==
जनरल ऑफिसरचा विवाह विज्ञान पदवीधर असलेल्या श्रीमती सुनीता द्विवेदी यांच्याशी झाला आहे, त्या गृहिणी आहेत. श्रीमती सुनीता द्विवेदी या भोपाळ येथील विशेष दिव्यांग मुलांसाठी असलेल्या आरुषी संस्थेशी संबंधित आहेत. या जोडप्याला दोन मुली झाल्या आहेत ज्या एनजीओमध्ये काम करत आहेत. जनरल द्विवेदी हे एक कुशल योगसाधक आहेत.

==पद तारखा==
जनरल अधिकाऱ्याला 2024 मध्ये परम विशिष्ट सेवा पदक आणि 2021 मध्ये अति विशिष्ट सेवा पदक प्रदान करण्यात आले .
{| style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
| colspan=&quot;4&quot; |[[चित्र:Param_Vishisht_Seva_Medal_ribbon.svg|105x105अंश]] [[चित्र:Ati_Vishisht_Seva_Medal_ribbon.svg|105x105अंश]]
|-
| colspan=&quot;4&quot; |{{Ribbon devices|number=0|type=award-star|ribbon=IND Samanya Seva medal.svg|width=106}} [[चित्र:IND_Special_Service_Medal_Ribbon.svg|105x105अंश]] {{Ribbon devices|number=0|type=award-star|ribbon=IND Sainya Seva Medal Ribbon.svg|width=106}}
|-
|[[चित्र:IND_High_Altitude_Medal_Ribbon.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:IND_Videsh_Seva_Medal_Ribbon.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:75yearmedal.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:IND_50th_Anniversary_Independence_medal.svg|105x105अंश]]
|-
|[[चित्र:IND_30_Years_Long_Service_Ribbon.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:IND_20YearsServiceMedalRibbon.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:IND_9YearsServiceMedalRibbon.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:United_Nations_Medal,_Operation_in_Somalia_ribbon.svg|105x105अंश]]
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; [[परम विशिष्ट सेवा पदक]]
| colspan=&quot;2&quot; |[[अति विशिष्ट सेवा पदक]]
|-
|[[समान्य सेवा पदक]]
| colspan=&quot;2&quot; |[[विशेष सेवा पदक]]
|[[सैन्य सेवा पदक]]
|-
|[[उच्च उंची पदक]]
|[[विदेश सेवा पदक]]
|[[७५ वे स्वातंत्र्य वर्धापन दिन पदक]]
|[[५० वे स्वातंत्र्य वर्धापन दिन पदक]]
|-
|[[३० वर्षे दीर्घ सेवा पदक]]
|[[२० वर्षे दीर्घ सेवा पदक]]
|[[९ वर्षे दीर्घ सेवा पदक]]
|[[संयुक्त राष्ट्रांचे ऑपरेशन]]
|}

==संदर्भ==

[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>t308emd6hza9g1edx3g1ty9skpaxc1t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690819</id>
      <parentid>2690818</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T03:16:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16757" sha1="653lolbn7qimqyq7wz5s7tj7lfhhtib" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट सैन्याधिकारी|पदवी=[[जनरल]]|नाव=उपेंद्र द्विवेदी|honorific_suffix=|मातृभाषानाव=|मातृभाषा=हिन्दी|चित्र=General Upendra Dwivedi, PVSM, AVSM (2024).jpg|thumb|General Upendra Dwivedi, PVSM, AVSM (without Head Gear) 2024|चित्ररुंदी=|alt=|चित्रवर्णन=|जन्मदिन=१ जुलै १९६४|मृत्युदिन=|जन्मस्थळ=[[मध्य प्रदेश]], [[भारत]]|मृत्युस्थळ=|समाधिस्थळ=|समाधिस्थळवर्णन=|समाधिस्थळगुणक=&lt;!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --&gt;|जन्मगाव=[[मध्यप्रदेश]]|allegiance={{flagicon|India}}|सैन्यशाखा=[[भारतीय सेना]]|सेवावर्षे=१९८४|हुद्दा=[[File:General of the Indian Army.svg|08px]] [[जनरल]] ३०वे|सेवाक्रमांक=आय.सी.४२२९८ डब्लु|सैन्यपथक=१८ जम्मू आणि काश्मीर रायफल्स|commands=[[File:Northern Command (India).svg|20px]] [[उत्तर कमांड (भारत)]]&lt;br&gt;
[[File:IX Corps.png|20px]] [[९वी कोर (भारत)]]&lt;br/&gt;
[[File:Assam Rifles LOGO.svg|20px]] [[आसाम रायफल्स]]
&lt;br/&gt;
१८ [[जम्मू काश्मीर रायफल्स]]|लढाया=[[कारगील युद्ध]]|लढायावर्णन=|पुरस्कार=[[File:Param Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] [[परम विशिष्ट सेवा पदक]] &lt;br&gt;[[File:Ati Vishisht Seva Medal ribbon.svg|20px]] [[अति विशिष्ट सेवा पदक]]|पतीपत्नी=|नातेवाईक=|इतरकार्य= [[File:Flag of Indian Army.svg|22px]] [[भारतीय सेना]]|सही=|संकेतस्थळ=&lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;}}
'''उपेंद्र द्विवेदी (१ जुलै १९६४)'''  हे [[भारतीय सेना|भारतीय सेनेचे]] ३०वे सेना प्रमुख आहेत. ते १८ [[जम्मू काश्मीर रायफल्स]] १९८० साली भरती झाले.
==प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण==
[[जनरल]] [[उपेंद्र द्विवेदी]] हे [[सैनिक स्कूल]], रेवाचे माजी विद्यार्थी आहेत . ते जुलै १९७३ मध्ये सैनिक स्कूल, रीवा येथे दाखल झाले जेथे ते [[नौदल प्रमुख]] [[ॲडमिरल]] [[दिनेश कुमार त्रिपाठी]] यांचे वर्गमित्र होते आणि १९८१ मध्ये शाळेतून उत्तीर्ण झाले .[[भारतीय सैनिकी अकादमी]] [[देहरादून]]  तो एक उत्कृष्ट क्रीडापटू होता आणि राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी (NDA) आणि भारतीय सैनिकी अकादमी (IMA) या दोन्हींमध्ये प्रावीण्य मिळवला , जिथे त्याला शारीरिक प्रशिक्षणात ब्लू पुरस्कार देण्यात आला. त्यांनी कमिशनिंगनंतर उत्कृष्ट कामगिरी करणे सुरूच ठेवले आणि शारीरिक प्रशिक्षण अभ्यासक्रमात त्यांना सुवर्णपदक मिळाले. त्यांनी डिफेन्स सर्व्हिसेस स्टाफ कॉलेज, वेलिंग्टन आणि आर्मी वॉर कॉलेज, महू येथील हायर कमांड कोर्समध्येही शिक्षण घेतले . कार्लिले, यूएसए येथील युनायटेड स्टेट्स आर्मी वॉर कॉलेजमध्ये प्रतिष्ठित NDC समतुल्य अभ्यासक्रमात त्यांना प्रतिष्ठित फेलो प्रदान करण्यात आला . त्यांनी एम.फिल. युनायटेड स्टेट्स आर्मी वॉर कॉलेजमधील एकासह स्ट्रॅटेजिक स्टडीज आणि मिलिटरी सायन्समधील दोन पदव्युत्तर पदवी व्यतिरिक्त संरक्षण आणि व्यवस्थापन अभ्यासातील पदवी . त्यांनी विविध व्यावसायिक मंच / जर्नल्समध्ये लेख लिहिले / सादर केले आहेत. 

==लष्करी कारकीर्द==
जनरल द्विवेदी यांना १५ डिसेंबर १९८४ रोजी इंडियन मिलिटरी अकादमी , डेहराडून येथून जम्मू आणि काश्मीर रायफल्सच्या १८ व्या बटालियनमध्ये नियुक्त करण्यात आले . त्यांनी ऑपरेशन रक्षक दरम्यान काश्मीर खोऱ्यातील चौकीबल येथे एका बटालियनचे नेतृत्व केले आहे आणि राजस्थानच्या वाळवंटात, मणिपूरमधील आसाम रायफल्सचे एक सेक्टर ऑपरेशन राइनो दरम्यान, आसाममध्ये महानिरीक्षक, आसाम रायफल्स म्हणून काम केले आणि इतर विविध कर्मचारी आणि कमांड सांभाळले . उत्तर पूर्व मध्ये नियुक्त्या. नॉर्दर्न आणि वेस्टर्न या दोन्ही थिएटर्सच्या समतोल प्रदर्शनात त्यांना एक वेगळेपण लाभले आहे. 
३९ वर्षांच्या आपल्या शानदार कारकिर्दीत, मुख्यालय आर्मर्ड ब्रिगेड, माउंटन डिव्हिजन, स्ट्राइक कॉर्प्स आणि इंटिग्रेटेड मुख्यालय, MoD (लष्कर) मध्ये विविध कर्मचाऱ्यांच्या नियुक्त्या भाड्याने घेतल्या आहेत. इंडियन मिलिटरी अकादमीमध्ये प्रशिक्षक , आर्मी वॉर कॉलेजमधील हायर कमांड विंगमध्ये डायरेक्टिंग स्टाफ म्हणून त्यांच्या मागील नेमणुका होत्या , त्यांनी तीन सेवा आणि मैत्रीपूर्ण परदेशी देशांच्या भावी पिढीला आकार दिला. जनरल ऑफिसरच्या दोन परदेशातील कार्यकाळात मुख्यालय UNOSOM II चा एक भाग म्हणून सोमालिया आणि सेशेल्स सरकारच्या लष्करी संलग्नीचा समावेश आहे . ते IGAR (पूर्व) आणि सेक्टर Cdr आसाम रायफल्समध्ये तीव्र CT ऑपरेशन्स आहेत आणि ईशान्य भागात इतर विविध कर्मचारी आणि कमांड नियुक्त्या केल्या आहेत जिथे त्यांनी भारत - म्यानमार सीमा व्यवस्थापनावरील पहिल्या संकलनाचा पुढाकार घेतला. नंतर डायरेक्टर जनरल इन्फंट्री म्हणून त्यांनी तीनही सेवांसाठी शस्त्रास्त्रांच्या भांडवली खरेदी प्रकरणांचे संचालन केले आणि जलदगतीने केले, ज्यामुळे आमच्या सशस्त्र दलांसाठी लक्षणीय आणि दृश्यमान क्षमता वाढली.

फेब्रुवारी २०२० मध्ये, जनरल द्विवेदी यांची IX कॉर्प्सचे कमांडर म्हणून नियुक्ती करण्यात आली . [ ११ ] एका वर्षानंतर एप्रिल २०२१ मध्ये त्यांनी लष्कराचे उपप्रमुख (माहिती प्रणाली आणि समन्वय) म्हणून पदभार स्वीकारला. [ 10 ] DCOAS (IS&amp;C) म्हणून, अधिकाऱ्याने ऑटोमेशन आणि भारतीय सैन्यात विशिष्ट तंत्रज्ञान आत्मसात करण्यास चालना दिली . [ २ ]

१ फेब्रुवारी २०२२ रोजी, लेफ्टनंट जनरल उपेंद्र द्विवेदी यांनी जनरल ऑफिसर कमांडिंग इन चीफ, नॉर्दर्न कमांड म्हणून पदभार स्वीकारला , त्यांनी लेफ्टनंट जनरल योगेश कुमार जोशी यांच्या सेवानिवृत्तीनंतर हे पद स्वीकारले . जनरल द्विवेदी हे तंत्रज्ञान उत्साही असल्याने, त्यांनी नॉर्दर्न कमांडमधील सर्व श्रेणींचा टेक-थ्रेशोल्ड वाढविण्याच्या दिशेने काम केले आणि बिग डेटा ॲनालिटिक्स, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स, क्वांटम आणि ब्लॉकचेन आधारित सोल्यूशन्स यांसारख्या गंभीर आणि उदयोन्मुख तंत्रज्ञानासाठी प्रयत्न केले. भारतीय लष्कराच्या सर्वात मोठ्या आर्मी कमांडचे आधुनिकीकरण आणि सुसज्जीकरण करण्यातही त्यांचा सहभाग होता , जिथे त्यांनी आत्मनिर्भर भारतचा एक भाग म्हणून स्वदेशी उपकरणे आणण्याचे काम केले. त्यांनी जम्मू, काश्मीर आणि लडाखमधील लोकांशी एकत्रित राष्ट्र उभारणीचे परिणाम आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी समन्वय साधला. 

१९ फेब्रुवारी २०२४ रोजी, लेफ्टनंट जनरल उपेंद्र द्विवेदी यांनी लेफ्टनंट जनरल एम. व्ही. सुचिंद्र कुमार यांच्याकडून लष्कराचे ४६ वे उपप्रमुख म्हणून पदभार स्वीकारला , ज्यांची नॉर्दर्न कमांडच्या जनरल ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ म्हणून नियुक्ती झाली .

==वैयक्तिक जीवन==
जनरल ऑफिसरचा विवाह विज्ञान पदवीधर असलेल्या श्रीमती सुनीता द्विवेदी यांच्याशी झाला आहे, त्या गृहिणी आहेत. श्रीमती सुनीता द्विवेदी या भोपाळ येथील विशेष दिव्यांग मुलांसाठी असलेल्या आरुषी संस्थेशी संबंधित आहेत. या जोडप्याला दोन मुली झाल्या आहेत ज्या एनजीओमध्ये काम करत आहेत. जनरल द्विवेदी हे एक कुशल योगसाधक आहेत.

==पद तारखा==
जनरल अधिकाऱ्याला 2024 मध्ये परम विशिष्ट सेवा पदक आणि 2021 मध्ये अति विशिष्ट सेवा पदक प्रदान करण्यात आले .
{| style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
| colspan=&quot;4&quot; |[[चित्र:Param_Vishisht_Seva_Medal_ribbon.svg|105x105अंश]] [[चित्र:Ati_Vishisht_Seva_Medal_ribbon.svg|105x105अंश]]
|-
| colspan=&quot;4&quot; |{{Ribbon devices|number=0|type=award-star|ribbon=IND Samanya Seva medal.svg|width=106}} [[चित्र:IND_Special_Service_Medal_Ribbon.svg|105x105अंश]] {{Ribbon devices|number=0|type=award-star|ribbon=IND Sainya Seva Medal Ribbon.svg|width=106}}
|-
|[[चित्र:IND_High_Altitude_Medal_Ribbon.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:IND_Videsh_Seva_Medal_Ribbon.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:75yearmedal.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:IND_50th_Anniversary_Independence_medal.svg|105x105अंश]]
|-
|[[चित्र:IND_30_Years_Long_Service_Ribbon.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:IND_20YearsServiceMedalRibbon.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:IND_9YearsServiceMedalRibbon.svg|105x105अंश]]
|[[चित्र:United_Nations_Medal,_Operation_in_Somalia_ribbon.svg|105x105अंश]]
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; [[परम विशिष्ट सेवा पदक]]
| colspan=&quot;2&quot; |[[अति विशिष्ट सेवा पदक]]
|-
|[[समान्य सेवा पदक]]
| colspan=&quot;2&quot; |[[विशेष सेवा पदक]]
|[[सैन्य सेवा पदक]]
|-
|[[उच्च उंची पदक]]
|[[विदेश सेवा पदक]]
|[[७५ वे स्वातंत्र्य वर्धापन दिन पदक]]
|[[५० वे स्वातंत्र्य वर्धापन दिन पदक]]
|-
|[[३० वर्षे दीर्घ सेवा पदक]]
|[[२० वर्षे दीर्घ सेवा पदक]]
|[[९ वर्षे दीर्घ सेवा पदक]]
|[[संयुक्त राष्ट्रांचे ऑपरेशन]]
|}

==संदर्भ==

[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]
[[वर्ग:अति विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>653lolbn7qimqyq7wz5s7tj7lfhhtib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>हुकुम सिंग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>356890</id>
    <redirect title="हुकुम सिंह" />
    <revision>
      <id>2690894</id>
      <parentid>2494014</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>9929</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Fixing double redirect from [[हुकुम सिंह (उत्तर प्रदेश राजकारणी)]] to [[हुकुम सिंह]]</comment>
      <origin>2690894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="5u96dcsifscwzzdawrzz5x2t6jwknyv" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[हुकुम सिंह]]</text>
      <sha1>5u96dcsifscwzzdawrzz5x2t6jwknyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>तू ही रे माझा मितवा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>358966</id>
    <revision>
      <id>2690892</id>
      <parentid>2669352</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:55:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36365-38</username>
        <id>184547</id>
      </contributor>
      <origin>2690892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5274" sha1="r7w2ce3bjher90zm0qwt3ikegyt4b8t" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = तू ही रे माझा मितवा
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = जितेंद्र गुप्ता, महेश तागडे
| निर्मिती संस्था = टेल-अ-टेल मीडिया
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार =
| विजेते = 
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ =
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = 
* दररोज रात्री १०.३० वाजता
* दररोज रात्री ८ वाजता (२७ ऑक्टोबर २०२५ पासून)
| वाहिनी = [[स्टार प्रवाह]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = २३ डिसेंबर २०२४
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = [[सुना येती घरा]]
| नंतर = [[ठरलं तर मग!]]
| सारखे = 
}}

'''तू ही रे माझा मितवा''' ही [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे.

== कलाकार ==
* शर्वरी जोग - ईश्वरी देसाई / ईश्वरी अर्णवसिंह राजेशिर्के 
* अभिजीत आमकर - अर्णवसिंह राजेशिर्के
* [[स्वाती चिटणीस]] / वंदना पंडित / मानसी मागीकर - सुभद्रा पाटील 
* आशुतोष गोखले - राकेश भोसले
* रुपल नंद - अंजली राकेश भोसले / अंजली राजेशिर्के
* प्रज्ञा जावळे - सात्त्विका राजेशिर्के
* सुरभी भावे - वल्लरी पाटील
* शेखर फडके - अविनाश पाटील
* रेयांश मिरचंदानी - आकाश पाटील
* [[वृंदा अहिरे]] - सुप्रिया देसाई
* मधुरा जोशी - नम्रता देसाई
* संजीवनी साठे - जयश्री लोंढे
* [[रुचिरा जाधव]] - लावण्या
* [[शैलेश दातार]]
* अपर्णा गोखले

== पुनर्निर्मिती ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! भाषा
! नाव
! वाहिनी
! प्रकाशित
|-
| [[हिंदी]]
| [[इस प्यार को क्या नाम दूँ]]
| [[स्टार प्लस]]
| ६ जून २०११ - ३० नोव्हेंबर २०१२
|-
| [[कन्नड]]
| अरागिणी
| स्टार सुवर्णा
| ५ ऑगस्ट २०१३ - १७ एप्रिल २०१५
|-
| [[बंगाली]]
| बोझेना से बोझेना
| स्टार जलषा
| ४ नोव्हेंबर २०१३ - १८ जून २०१६
|-
| [[तेलुगू]]
| नुव्वू नेने प्रेमा
| स्टार माँ
| १६ मे २०२२ - ११ नोव्हेंबर २०२४
|-
| [[ओडिया]]
| तू कहीबू ना मू
| स्टार किरण
| ६ जून २०२२ - २५ फेब्रुवारी २०२३
|-
| [[तमिळ]]
| नी नान काधल
| स्टार विजय
| १३ नोव्हेंबर २०२३ - २५ एप्रिल २०२५
|-
| [[मल्याळम]]
| एथो जन्मा कल्पनायिल
| एशियानेट
| २९ जानेवारी २०२४ - २९ ऑगस्ट २०२५
|}

[[वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>r7w2ce3bjher90zm0qwt3ikegyt4b8t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>हळद रुसली कुंकू हसलं (मालिका)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>367858</id>
    <revision>
      <id>2690891</id>
      <parentid>2635476</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36365-38</username>
        <id>184547</id>
      </contributor>
      <origin>2690891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3488" sha1="3zfam64tmyplh78m5q0yk5ccf70vazy" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = हळद रुसली कुंकू हसलं
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = स्मृती शिंदे
| निर्मिती संस्था = सोबो फिल्म्स
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार =
| विजेते = 
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीतसंगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या =
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = सोमवार ते शनिवार दुपारी १ वाजता
| वाहिनी = [[स्टार प्रवाह]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = ७ जुलै २०२५
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = 
| नंतर = [[लग्नानंतर होईलच प्रेम]]
| सारखे = 
}}

'''हळद रुसली कुंकू हसलं''' ही [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे.

== कलाकार ==
* अभिषेक रहाळकर - दुष्यंत रांगणे-पाटील
* समृद्धी केळकर - कृष्णा कोल्हापुरे / कृष्णा दुष्यंत रांगणे-पाटील 
* [[पूजा पवार]] - सुलोचना रांगणे-पाटील (बाळजाबाई)
* [[आस्ताद काळे]] - आढळराव रांगणे-पाटील 
* [[बाळकृष्ण शिंदे]] - दलपत रांगणे-पाटील
* अमित परब - जयकांत रांगणे-पाटील
* विद्या संत - मैनावती रांगणे-पाटील
* माधवी जुवेकर - सावित्री कोल्हापुरे
* ज्योती निमसे - पूजा कोल्हापुरे / गौतमी केळकर 
* मृदुला कुलकर्णी - भक्ती कोल्हापुरे

[[वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>3zfam64tmyplh78m5q0yk5ccf70vazy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Dr. Amol Arun Pagar</title>
    <ns>3</ns>
    <id>374480</id>
    <revision>
      <id>2690646</id>
      <parentid>2634332</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T12:54:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36211-84</username>
        <id>184518</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="584" sha1="gwa3fdbnnfeksaz7lwk1i70lpa3h9j1" xml:space="preserve">डॉ.अमोल अरूण पगार हे शिवजागृती वरिष्ठ महाविद्यालय नळेगाव जि. लातूर येथे अर्थशास्त्र विषयाचे सहयोगी प्राध्यापक म्हणून कार्यरत आहेत.

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २३:०९, ७ डिसेंबर २०२५ (IST)</text>
      <sha1>gwa3fdbnnfeksaz7lwk1i70lpa3h9j1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690649</id>
      <parentid>2690646</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T12:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36211-84</username>
        <id>184518</id>
      </contributor>
      <origin>2690649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="818" sha1="iplg6pzkjlbiocg79x30nvfnf1a98xs" xml:space="preserve">डॉ.अमोल अरूण पगार हे शिवजागृती वरिष्ठ महाविद्यालय नळेगाव जि. लातूर येथे अर्थशास्त्र विषयाचे सहयोगी प्राध्यापक म्हणून कार्यरत आहेत.

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २३:०९, ७ डिसेंबर २०२५ (IST)

Education- MA., NET, Ph.D in Economics  [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2026-36211-84|&amp;#126;2026-36211-84]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2026-36211-84|talk]]) १८:२७, २२ जून २०२६ (IST)</text>
      <sha1>iplg6pzkjlbiocg79x30nvfnf1a98xs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690650</id>
      <parentid>2690649</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:11:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-36211-84|~2026-36211-84]] ([[User talk:~2026-36211-84|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2634332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="289" sha1="4nnsuq9ye83nscel2vks6kv4mqmshpi" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Dr. Amol Arun Pagar}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २३:०९, ७ डिसेंबर २०२५ (IST)</text>
      <sha1>4nnsuq9ye83nscel2vks6kv4mqmshpi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शुभ श्रावणी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>375301</id>
    <revision>
      <id>2690851</id>
      <parentid>2686184</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T06:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36050-40</username>
        <id>184510</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुनर्निर्मिती */</comment>
      <origin>2690851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5570" sha1="iucj9in32y5eeqw5brwsf4dgjrm7imm" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = शुभ श्रावणी
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = संदीप सिकंद
| निर्मिती संस्था = सोल प्रोडक्शन
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = 
* दररोज संध्या. ७ वाजता
* दररोज संध्या. ६.३० वाजता (१३ एप्रिलपासून)
| वाहिनी = [[झी मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = १९ जानेवारी २०२६
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = 
| नंतर = [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| सारखे = 
}}

'''शुभ श्रावणी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील अम्मायी गारू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे.

== कलाकार ==
* सुमीत पाटील - शुभंकर दौलत शेलार
* [[वल्लरी लोंढे]] - श्रावणी विश्वंभर राजेशिर्के
* [[लोकेश गुप्ते]] - विश्वंभर राजेशिर्के
* [[आसावरी जोशी]] - अलकनंदा राजेशिर्के
* सुनील तांबट - पृथ्वीराज राजेशिर्के
* वंदना पांचाळ - अपर्णा पृथ्वीराज राजेशिर्के
* पिहू गोसावी - पिहू पृथ्वीराज राजेशिर्के
* आशुतोष वाडेकर - दौलत शेलार
* जुई तनपुरे - सानिका दौलत शेलार
* कस्तुरी सारंग - अनुराधा दौलत शेलार
* कोमल शेटे - शोभा दौलत शेलार
* तन्मय जक्का - रुद्रप्रताप गायकवाड
* शुभ्रा तिळगुळकर - वैभवी
* सानिका काशीकर - मोक्षा
* भूमिजा पाटील - स्वीटी
* आदित्य फराटे - इंद्रनील
* अपूर्व रांजणकर - कार्तिक
* अतुल कुडले - मदन (मॅडी)
* विपुल काळे - शशांक
* राज लाड - विकी
* सलोनी म्हात्रे - वैशाली

== पुनर्निर्मिती ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! भाषा
! नाव
! वाहिनी
! प्रकाशित
|-
| [[तेलुगू]]
| अम्मायी गारू
| [[झी तेलुगू]]
| ३१ ऑक्टोबर २०२२ - १९ डिसेंबर २०२५
|-
| [[कन्नड]]
| श्रावणी सुब्रमण्या
| [[झी कन्नडा]]
| १८ मार्च २०२४ - चालू
|-
| [[तमिळ]]
| वल्लियिन वेलन 
| [[झी तमिळ]]
| २ सप्टेंबर २०२४ - २५ मे २०२५
|-
| [[मल्याळम]]
| अकाले
| [[झी केरळम]]
| २५ नोव्हेंबर २०२४ - चालू
|-
| [[बंगाली]]
| सात पाके बंधा
| [[झी बांग्ला]]
| १९ मार्च २०२६ - चालू
|-
| [[हिंदी]]
| दिलों की राम लीला
| अल्फा टीवी 
| लवकरच...
|}

== बाह्य दुवे ==
{{झी मराठी संध्या. ७च्या मालिका}}
{{झी मराठी संध्या. ६.३०च्या मालिका}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>iucj9in32y5eeqw5brwsf4dgjrm7imm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690852</id>
      <parentid>2690851</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T06:23:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36050-40</username>
        <id>184510</id>
      </contributor>
      <comment>/* पुनर्निर्मिती */</comment>
      <origin>2690852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5561" sha1="3z8s9i3bb82jbaw12tiuqj30gf14u7l" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = शुभ श्रावणी
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = संदीप सिकंद
| निर्मिती संस्था = सोल प्रोडक्शन
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = 
* दररोज संध्या. ७ वाजता
* दररोज संध्या. ६.३० वाजता (१३ एप्रिलपासून)
| वाहिनी = [[झी मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = १९ जानेवारी २०२६
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = 
| नंतर = [[वीण दोघांतली ही तुटेना]]
| सारखे = 
}}

'''शुभ श्रावणी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील अम्मायी गारू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे.

== कलाकार ==
* सुमीत पाटील - शुभंकर दौलत शेलार
* [[वल्लरी लोंढे]] - श्रावणी विश्वंभर राजेशिर्के
* [[लोकेश गुप्ते]] - विश्वंभर राजेशिर्के
* [[आसावरी जोशी]] - अलकनंदा राजेशिर्के
* सुनील तांबट - पृथ्वीराज राजेशिर्के
* वंदना पांचाळ - अपर्णा पृथ्वीराज राजेशिर्के
* पिहू गोसावी - पिहू पृथ्वीराज राजेशिर्के
* आशुतोष वाडेकर - दौलत शेलार
* जुई तनपुरे - सानिका दौलत शेलार
* कस्तुरी सारंग - अनुराधा दौलत शेलार
* कोमल शेटे - शोभा दौलत शेलार
* तन्मय जक्का - रुद्रप्रताप गायकवाड
* शुभ्रा तिळगुळकर - वैभवी
* सानिका काशीकर - मोक्षा
* भूमिजा पाटील - स्वीटी
* आदित्य फराटे - इंद्रनील
* अपूर्व रांजणकर - कार्तिक
* अतुल कुडले - मदन (मॅडी)
* विपुल काळे - शशांक
* राज लाड - विकी
* सलोनी म्हात्रे - वैशाली

== पुनर्निर्मिती ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! भाषा
! नाव
! वाहिनी
! प्रकाशित
|-
| [[तेलुगू]]
| अम्मायी गारू
| [[झी तेलुगू]]
| ३१ ऑक्टोबर २०२२ - १९ डिसेंबर २०२५
|-
| [[कन्नड]]
| श्रावणी सुब्रमण्या
| [[झी कन्नडा]]
| १८ मार्च २०२४ - चालू
|-
| [[तमिळ]]
| वल्लियिन वेलन 
| [[झी तमिळ]]
| २ सप्टेंबर २०२४ - २५ मे २०२५
|-
| [[मल्याळम]]
| अकाले
| [[झी केरळम]]
| २५ नोव्हेंबर २०२४ - चालू
|-
| [[बंगाली]]
| सात पाके बंधा
| [[झी बांग्ला]]
| १९ मार्च २०२६ - चालू
|-
| [[हिंदी]]
| दिलों की राम लीला
| जी टीवी 
| लवकरच...
|}

== बाह्य दुवे ==
{{झी मराठी संध्या. ७च्या मालिका}}
{{झी मराठी संध्या. ६.३०च्या मालिका}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>3z8s9i3bb82jbaw12tiuqj30gf14u7l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690893</id>
      <parentid>2690852</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T09:58:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36365-38</username>
        <id>184547</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-36050-40|~2026-36050-40]] ([[User talk:~2026-36050-40|चर्चा]])यांची आवृत्ती [[Special:Diff/2690852|2690852]] परतवली.</comment>
      <origin>2690893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5556" sha1="fwahtpfonfl71pr873e5aliv6mrjsx9" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = शुभ श्रावणी
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = संदीप सिकंद
| निर्मिती संस्था = सोल प्रोडक्शन
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = 
* दररोज संध्या. ७ वाजता
* दररोज संध्या. ६.३० वाजता (१३ एप्रिलपासून)
| वाहिनी = [[झी मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = १९ जानेवारी २०२६
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = 
| नंतर = [[कृष्णाईच्या लेकी]]
| सारखे = 
}}

'''शुभ श्रावणी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी तेलुगू]]वरील अम्मायी गारू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे.

== कलाकार ==
* सुमीत पाटील - शुभंकर दौलत शेलार
* [[वल्लरी लोंढे]] - श्रावणी विश्वंभर राजेशिर्के
* [[लोकेश गुप्ते]] - विश्वंभर राजेशिर्के
* [[आसावरी जोशी]] - अलकनंदा राजेशिर्के
* सुनील तांबट - पृथ्वीराज राजेशिर्के
* वंदना पांचाळ - अपर्णा पृथ्वीराज राजेशिर्के
* पिहू गोसावी - पिहू पृथ्वीराज राजेशिर्के
* आशुतोष वाडेकर - दौलत शेलार
* जुई तनपुरे - सानिका दौलत शेलार
* कस्तुरी सारंग - अनुराधा दौलत शेलार
* कोमल शेटे - शोभा दौलत शेलार
* तन्मय जक्का - रुद्रप्रताप गायकवाड
* शुभ्रा तिळगुळकर - वैभवी
* सानिका काशीकर - मोक्षा
* भूमिजा पाटील - स्वीटी
* आदित्य फराटे - इंद्रनील
* अपूर्व रांजणकर - कार्तिक
* अतुल कुडले - मदन (मॅडी)
* विपुल काळे - शशांक
* राज लाड - विकी
* सलोनी म्हात्रे - वैशाली

== पुनर्निर्मिती ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! भाषा
! नाव
! वाहिनी
! प्रकाशित
|-
| [[तेलुगू]]
| अम्मायी गारू
| [[झी तेलुगू]]
| ३१ ऑक्टोबर २०२२ - १९ डिसेंबर २०२५
|-
| [[कन्नड]]
| श्रावणी सुब्रमण्या
| [[झी कन्नडा]]
| १८ मार्च २०२४ - चालू
|-
| [[तमिळ]]
| वल्लियिन वेलन 
| [[झी तमिळ]]
| २ सप्टेंबर २०२४ - २५ मे २०२५
|-
| [[मल्याळम]]
| अकाले
| [[झी केरळम]]
| २५ नोव्हेंबर २०२४ - चालू
|-
| [[बंगाली]]
| सात पाके बंधा
| [[झी बांग्ला]]
| १९ मार्च २०२६ - चालू
|-
| [[हिंदी]]
| दिलों की राम लीला
| [[झी टीव्ही]]
| लवकरच...
|}

== बाह्य दुवे ==
{{झी मराठी संध्या. ७च्या मालिका}}
{{झी मराठी संध्या. ६.३०च्या मालिका}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>fwahtpfonfl71pr873e5aliv6mrjsx9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गोपाळ गुरुनाथ बेवूर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>375754</id>
    <revision>
      <id>2690807</id>
      <parentid>2645427</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T02:45:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8064" sha1="pa6gxlkizyr8lzqv5pbzkrv6uk2xn7f" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
[[जनरल (भारत)|जनरल]] '''गोपाळ गुरुनाथ बेवूर''' [[परम विशिष्ट सेवा पदक|पीव्हीएसएम]] ([[११ ऑगस्ट]], [[इ.स. १९१६|१९१६]]:[[शिवनी]] - [[२४ ऑक्टोबर]], [[इ.स. १९८९|१९८९]]) &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/33-gg-bewoor.html|title=General Gopal Gurunath Bewoor, PVSM|date=12 October 2006|website=Bharat Rakshak|access-date=19 June 2015|archive-date=2023-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20231029195546/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/33-gg-bewoor.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; हे [[भारतीय लष्कर|भारतीय सैन्याचे]] ८ वे [[भारताचे लष्करप्रमुख|लष्कर प्रमुख]] होते. निवृत्तीनंतर ते [[भारताच्या दूतावासांची यादी|डेन्मार्कमधील भारताचे राजदूत]] होते. &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Where Gallantry is Tradition : Saga of Rashtriya Indian Military College|last=Singh|first=Bikram|last2=Mishra|first2=Sidharth|publisher=Allied Publishers|year=1997|isbn=9788170236498|location=New Delhi|page=50}}&lt;/ref&gt;

चार दशकांच्या प्रदीर्घ सेवेत जनरल बेवूर यांनी [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान]] लढाईत भाग घेतला आणि नंतर [[भारत-पाकिस्तान दुसरे युद्ध|१९६५ मधील दुसऱ्या युद्धादरम्यान]] तसेच [[भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध|१९७१ मधील तिसऱ्या युद्धादरम्यान]] [[दक्षिण कमांड (भारत)|दक्षिण कमांडचे]] प्रभावीपणे नेतृत्व केले. जानेवारी १९७३ मध्ये त्यांनी [[फील्ड मार्शल]] [[सॅम माणेकशॉ|सॅम माणेकशॉ यांच्या]]&lt;nowiki/&gt;नंतर  लष्करप्रमुख पद घेतले.

१९७२ मध्ये त्यांना [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषणने]] सन्मानित करण्यात आले. &lt;ref name=&quot;Padma Awards&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 October 2015|access-date=21 July 2015}}&lt;/ref&gt;

== कुटुंब आणि शिक्षण ==
बेवूर यांचा जन्म ११ ऑगस्ट १९१६ रोजी [[शिवनी]] येथे {{Sfn|Wilkinson|2015}} [[कन्नडिगा|कन्नड]] [[देशस्थ ब्राह्मण]] कुटुंबात झाला. यांचे वडील सर [[गुरुनाथ वेंकटेश बेवूर]] आयसीएस अधिकारी होती. त्याच्या आईचे नाव रुक्मिणी बेवूर होते. गोपाळ बेवूरांनी १९२८ मध्ये [[डेहराडून|देहरादून येथील]] [[कर्नल ब्राउन केंब्रिज स्कूल]] आणि [[प्रिन्स ऑफ वेल्स रॉयल इंडियन मिलिटरी कॉलेज]] शिक्षण घेतले. नंतर [[भारतीय सैनिकी अकादमी|इंडियन मिलिटरी अकादमी येथे]] त्यांनी सैन्याधिकारी शिक्षण घेतले.. त्यांना १९३४ मध्ये कॅडेट कॅप्टन म्हणून नियुक्त करण्यात आले. या काळात त्यांनी लॉर्ड रॉलिन्सन ट्रॉफी जिंकली.

जनरल बेवूर यांचे लग्न १२ मार्च १९४३ रोजी राधिका गोखले यांच्याशी झाले. त्यांना दोन मुले आणि एक मुलगी होती. त्यांचा मोठा मुलगा ग्रुप कॅप्टन अनंत बेवूर यांनी [[भारतीय वायुसेना|भारतीय वायुसेनेत]] सेवा बजावली आणि [[श्रीलंका|श्रीलंकेत]] आणि [[सियाचीन हिमनदी|सियाचीन]] ऑपरेशन्स दरम्यान [[भारतीय शांती सेना|आयपीकेएफसोबत]] काम पाहिले. हे [[आयएल-७६]] या अवजड लष्करी वाहतूक विमान उडवणाऱ्या ४४ व्या स्क्वॉड्रनचे कमांडिंग ऑफिसर (सीओ) होते. त्यांचा धाकटा मुलगा केशव बेवूर भारतीय सेनेच्या एर व्हाइस मार्शल पदावरून निवृत्त झाला.


{| style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|
|
|
|[[चित्र:IND_Paschimi_Star_Ribbon.svg|105x105अंश]]
|-
|[[चित्र:IND_Raksha_Medal_Ribbon.svg|105x105अंश]]
|
|[[चित्र:IND_Sangram_Medal_Ribbon.svg|105x105अंश]]
|
|-
|
|[[चित्र:IND_25th_Anniversary_Independence_medal.svg|105x105अंश]]
|
|
|-
|
|
|
|
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:1em auto; text-align:center;&quot;
|[[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]]
| परम विशिष्ट सेवा पदक
| समर सेवा स्टार
| पश्चिमी स्टार
|-
| रक्षा पदक
| विशेष सेवा पदक
| संग्राम पदक
| सैनिक सेवा पदक
|-
| भारतीय स्वातंत्र्य पदक
| स्वातंत्र्य पदकाच्या २५ व्या वर्धापन दिनानिमित्त
| २० वर्षे सेवा पदक
| ९ वर्षे सेवा पदक
|-
| १९३९-१९४५ स्टार
| बर्मा स्टार
| युद्ध पदक १९३९-१९४५
| भारत सेवा पदक
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:बेवूर, गोपाळ गुरुनाथ}}
[[वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख]]
[[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:ब्रिटिश भारतीय सैन्य अधिकारी]]
[[वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते]]</text>
      <sha1>pa6gxlkizyr8lzqv5pbzkrv6uk2xn7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>हखामनी वंश</title>
    <ns>0</ns>
    <id>376574</id>
    <revision>
      <id>2690644</id>
      <parentid>2651018</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T12:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2690644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11150" sha1="44gbtczmifts3o6p0y7sbkmzhyvi1qg" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''हखामनी राजवंश''' किंवा '''अकिमेनिड राजवंश''' हा हे पश्चिम आशियातील प्राचीन हखामनी साम्राज्याचे शासक होते. या वंशाच्या पहिल्या शासक [[महान कुरुश]] (''सायरस द ग्रेट'') याने इ.स.पू. ५५० पासून सत्ता गाजवली. पुढे हे साम्राज्य जगातील सर्वात मोठ्या साम्राज्यांपैकी एक झाले. याचा विस्तार पश्चिमेला [[बाल्कन]] प्रदेश आणि [[इजिप्त]]पासून पूर्वेला [[सिंधू नदी]]च्या खोऱ्यापर्यंत पसरलेला होता. &lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite web |title=Achaemenid Dynasty |url=https://www.britannica.com/topic/Achaemenian-dynasty |website=Encyclopædia Britannica |language=en |access-date=११ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
हखामनी राजवंशाचा उगम [[इराणी रियाल|इराण]]च्या पठारावरील भटक्या टोळ्यांमधून झाला. कुरुशाने [[मेडीझ साम्राज्य|साम्राज्याचा]] पराभव करून या राजवंशाचा पाया रचला. त्यानंतर त्याचा मुलगा [[पहिल्या कम्बुजिया]] आणि पुढे [[पहिल्या दारियुश]] (''पहिला डरायस'') यांनी साम्राज्याची प्रशासकीय घडी बसवली. दारियुशने साम्राज्याची विभागणी सत्रप नावाने अनेक प्रांतांमध्ये केली. यामुळे एवढ्या मोठ्या भूभागावर नियंत्रण ठेवणे सुलभ झाले.&lt;ref name=&quot;vishwadesh&quot;&gt;{{cite web |title=इराणचा इतिहास (पर्शियन साम्राज्य) |url=https://marathivishwakosh.org/3932/ |website=मराठी विश्वकोश (महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ) |language=mr |access-date=११ फेब्रुवारी २०२६ }}{{मृत दुवा|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== शासकांची यादी ==
हखामनी साम्राज्यावर राज्य करणाऱ्या प्रमुख राजांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. या राजांनी इ.स.पू. ५५० ते इ.स.पू. ३३० या काळात राज्य केले.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! शासकाचे नाव !! ग्रीक/पाश्चात्य नाव !! शासन काळ (इ.स.पू.) !! नोंदी
|-
| [[महान कुरुश]] || ''सायरस द ग्रेट'', ''दुसरा सायरस'' || [[इ.स.पू. ५५०]] – [[इ.स.पू. ५३०|५३०]] || साम्राज्याचा संस्थापक&lt;ref&gt;Herodotos related how Cyrus eventually fulfilled the prophecy (prior note) and conquered the Medes in i.123-130.&lt;/ref&gt;; याने [[महान कुरुशाचा मानवी हक्कांचा पहिला जाहीरनामा|मानवी हक्कांचा पहिला जाहीरनामा]] प्रसिद्ध केला. &lt;ref name=&quot;Cyrus&quot;&gt;{{cite web |title=Cyrus the Great |url=[https://www.worldhistory.org/Cyrus_the_Great/](https://www.worldhistory.org/Cyrus_the_Great/) |website=World History Encyclopedia |language=en |access-date=११ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[दुसरा कम्बुजिय]] || ''दुसरा कॅम्बिसेस'' || [[इ.स.पू. ५३०]] – [[इ.स.पू. ५२२|५२२]] || कुरुशाचा मुलगा; त्याने [[प्राचीन इजिप्त संस्कृती|इजिप्त]], [[लिब्या]] आणि [[इथियोपिया राष्ट्रीय फुटबॉल संघ|इथियोपिया]] जिंकून साम्राज्याचा विस्तार केला.&lt;ref&gt;Herod., iii.1-38.&lt;/ref&gt;
|-
| [[पहिला दारियुश]] || ''पहिला डॅरियस'', ''डॅरियस द ग्रेट'' || [[इ.स.पू. ५२२]] – [[इ.स.पू. ४८६|४८६]] || साम्राज्याची प्रशासकीय घडी बसवली आणि [[पर्सेपोलिस]]ची बांधणी सुरू केली.
|-
| [[पहिला खशायर]] || ''पहिला झरक्सीझ'' || [[इ.स.पू. ४८६]] – [[इ.स.पू. ४६५|४६५]] || [[ग्रीस-पर्शिया युद्ध|ग्रीक-पर्शियन युद्धांसाठी]] प्रसिद्ध; [[थर्मोपिलाईचे युद्ध|थर्मोपिलाईच्या युद्धातील]] सेनापती.&lt;ref name=&quot;Xerxes&quot;&gt;{{cite web |title=Xerxes I |url=[https://www.britannica.com/biography/Xerxes-I](https://www.britannica.com/biography/Xerxes-I) |website=Encyclopædia Britannica |language=en |access-date=११ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[पहिला अर्देशर]] || ''पहिला आर्टाझरक्सीस'' || [[इ.स.पू. ४६५]] – [[इ.स.पू. ४२४|४२४]] || त्याच्या काळात साम्राज्यात शांतता आणि कलेला प्रोत्साहन मिळाले.
|-
| [[दुसरा खशायर]] || ''दुसरा झरक्सीस'' || [[इ.स.पू. ४२४]] || याने केवळ ४५ दिवस राज्य केल्यावर त्याची हत्या करण्यात आली.ref&gt;{{Cite web |title=Photius' Excerpt of Ctesias' Persica - Livius |url=https://www.livius.org/sources/content/ctesias-overview-of-the-works/photius-excerpt-of-ctesias-persica/ |access-date=2023-12-13 |website=www.livius.org}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[दुसरा दारियुश]] || ''दुसरा डॅरियस'' || [[इ.स.पू. ४२३]] – [[इ.स.पू. ४०४|४०४]] || याने [[पेलेपोनिशियाचे युद्ध|पेलेपोनिशियाच्या युद्धात]] हस्तक्षेप केला.&lt;ref&gt;Thuc., viii.17-18, 58.&lt;/ref&gt;
|-
| [[दुसरा अर्देशर]] || ''दुसरा आर्टाझरक्सीस'' || [[इ.स.पू. ४०४]] – [[इ.स.पू. ३५८|३५८]] || सर्वाधिक काळ (४६ वर्षे) राज्य करणारा हखामनी राजा.
|-
| [[तिसरा अर्देशर]] || ''तिसरा आर्टाझरक्सीस'' || [[इ.स.पू. ३५८]] – [[इ.स.पू. ३३८|३३८]] || त्याने बंडखोरांना चिरडून साम्राज्य पुन्हा शक्तिशाली बनवले.
|-
| [[चौथा अर्देशर]] || ''चौथा आर्टाझरक्सीस'' || [[इ.स.पू. ३३८]] – [[इ.स.पू. ३३६|३३६]] || बागोआस या मंत्र्याने याची हत्या केली.
|-
| [[तिसरा दारियुश]] || ''तिसरा डॅरियस'' || [[इ.स.पू. ३३६]] – [[इ.स.पू. ३३०|३३०]] || शेवटचा हखामनी राजा; अलेक्झांडर द ग्रेटने याचा पराभव केला. &lt;ref name=&quot;DariusIII&quot;&gt;{{cite web |title=Darius III |url=[https://www.worldhistory.org/Darius_III/](https://www.worldhistory.org/Darius_III/) |website=World History Encyclopedia |language=en |access-date=११ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt;
|}

यांशिवाय अत्यल्प काळासाठी काही राजांनी स्वतःला हखामनी सम्राट म्हणवून घेतले होते.

== संस्कृती आणि धर्म ==
या साम्राज्यात ''[[झोराष्ट्रियन]]'' (पारशी धर्म) हा मुख्य धर्म होता. हखामनी राजांनी धार्मिक सहिष्णुतेचे धोरण अवलंबले होते. पर्सेपोलिस येथील वास्तुकला, राजवाडे आणि कोरीव काम या साम्राज्याच्या वैभवाचे दर्शन घडवते. &lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{cite web |title=The Achaemenid Empire |url=https://www.worldhistory.org/Achaemenid_Empire/ |website=World History Encyclopedia |language=en |access-date=११ फेब्रुवारी २०२६}}&lt;/ref&gt;

== साम्राज्याचा ऱ्हास ==
इ.स.पू. ३३० मध्ये [[मॅसेडोनिया|मॅसेडोनियाचा]] राजा [[अलेक्झांडर द ग्रेट]] याने तिसऱ्या दारियुशचा पराभव केला आणि हे महान साम्राज्य संपुष्टात आले. अलेक्झांडरने पर्सेपोलिस शहर उद्ध्वस्त केले, मात्र हखामनी प्रशासकीय पद्धतींचा प्रभाव पुढील अनेक शतके या प्रदेशावर राहिला.

== हे सुद्धा पहा ==
* [[पर्सेपोलिस]]
* [[सायरस द ग्रेट]]
* [[पर्शियन साम्राज्य]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:हखामनी राजवंश]]
[[वर्ग:इराणचा इतिहास]]
[[वर्ग:प्राचीन साम्राज्ये]]</text>
      <sha1>44gbtczmifts3o6p0y7sbkmzhyvi1qg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:TheonlyPuneriintown</title>
    <ns>3</ns>
    <id>376860</id>
    <revision>
      <id>2690759</id>
      <parentid>2652335</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* मशीन ट्रान्सलेटेड लेख */ नवीन विभाग</comment>
      <origin>2690759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1819" sha1="1v3n6bs29sgdsxy5ki6q76a6cum45el" xml:space="preserve">{{स्वागत}}

== मशीन ट्रान्सलेटेड लेख ==

नमस्कार,

सर्वप्रथम, मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद.

तुम्ही येथे अनेक लेख लिहिताना मशीन ट्रान्सलेशन (कदाचित एआय) वापरत असल्याचे वाटते. असे करण्यास काहीही हरकत नाही, किंबहुना त्याला प्रोत्साहनच असावे. परंतु (सध्यातरी) एआयने भाषांतरित केलेल्या मजकूरात अनेकदा अगदी गचाळ व्याकरण किंवा इंग्लिशमधून शब्दशः भाषांतर असते. हे वाचताना कसनुसेच होते.

असे लेख तयार केल्यावर त्यांवर वेळ घालवून व्याकरण, वाक्यरचना, इ. दुरुस्त करुन मगच लेख चढवावा, किंवा चढवल्यावर तो लगेच दुरुस्त करावा ही विनंती. याजोगे मराठी विकिपीडियावरील मजकूरातील आशय चांगला राहील.

पुन्हा एकदा धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:१८, २३ जून २०२६ (IST)</text>
      <sha1>1v3n6bs29sgdsxy5ki6q76a6cum45el</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690760</id>
      <parentid>2690759</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* मशीन ट्रान्सलेटेड लेख */ Reply</comment>
      <origin>2690760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3680" sha1="cz0zq139xheqzfmo11ptark9bax7a0u" xml:space="preserve">{{स्वागत}}

== मशीन ट्रान्सलेटेड लेख ==

नमस्कार,

सर्वप्रथम, मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद.

तुम्ही येथे अनेक लेख लिहिताना मशीन ट्रान्सलेशन (कदाचित एआय) वापरत असल्याचे वाटते. असे करण्यास काहीही हरकत नाही, किंबहुना त्याला प्रोत्साहनच असावे. परंतु (सध्यातरी) एआयने भाषांतरित केलेल्या मजकूरात अनेकदा अगदी गचाळ व्याकरण किंवा इंग्लिशमधून शब्दशः भाषांतर असते. हे वाचताना कसनुसेच होते.

असे लेख तयार केल्यावर त्यांवर वेळ घालवून व्याकरण, वाक्यरचना, इ. दुरुस्त करुन मगच लेख चढवावा, किंवा चढवल्यावर तो लगेच दुरुस्त करावा ही विनंती. याजोगे मराठी विकिपीडियावरील मजकूरातील आशय चांगला राहील.

पुन्हा एकदा धन्यवाद.

[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:१८, २३ जून २०२६ (IST)

:ता.क. अलीकडच्या लेखातील काही उदाहरणे --
:* इस्राएलला राजकीय व ''भौतिक पाठिंबा ''कायम ठेवल्याबद्दल मजूर सरकार
:* ११०+ पश्चासीन एका पत्रावर सही देऊन म्हटले
:* मजूर पक्षाने २०२४ ची सार्वत्रिक निवडणूक १७२ जागांच्या प्रचंड बहुमताने जिंकली आणि १४ वर्षांच्या सत्तेनंतर हुजूर पक्षाला सत्तेतून बाहेर काढले. स्टार्मर हे सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर पंतप्रधान बनणारे चौथे लेबर नेते ठरले, परंतु १८३० मध्ये लोकप्रिय मतांची नोंद ठेवण्यासाठी सुरुवात झाल्यापासून कोणत्याही बहुमताच्या सरकारपेक्षा सर्वात कमी मतांचा वाटा त्यांना मिळाला होता.
::* प्रचंड बहुमत होते, कि सर्वात कमी मतांचा वाटा होता? नेमके काय झाले?
:*पक्षाचे खासदार असंतोषित होते, व
::* असंतुष्ट?
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:२३, २३ जून २०२६ (IST)</text>
      <sha1>cz0zq139xheqzfmo11ptark9bax7a0u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वर्ग:२०२६ फ्रेंच ओपन</title>
    <ns>14</ns>
    <id>380405</id>
    <revision>
      <id>2690664</id>
      <parentid>2688415</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36228-28</username>
        <id>184520</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2690664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="qulmlqrqachz3u3scwsuqsynz08csi7" xml:space="preserve">[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील खेळ|फ्रेंच ओपन]]</text>
      <sha1>qulmlqrqachz3u3scwsuqsynz08csi7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मायकल लोबो (राजकारणी)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380789</id>
    <revision>
      <id>2690660</id>
      <parentid>2690624</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5857" sha1="93fyq54lirxpdcb5gswz56elrf49ugr" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''मायकल व्हिन्सेंट लोबो''' (जन्म १८ जून १९७६) हे एक भारतीय राजकारणी आणि उद्योगपती आहेत. ते [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] सदस्य असून २०१२ पासून [[कळंगुट विधानसभा मतदारसंघ|कळंगुट मतदारसंघातून]] [[गोवा विधानसभा|गोवा विधानसभेचे]] आमदार आहेत. ते गोवा विधानसभेतील माजी विरोधी पक्षनेते देखील आहेत.

लोबो यांनी कांदोळीममध्ये भारतातील पहिला [[प्लेबॉय]] क्लब उघडण्यास विरोध केला.&lt;ref name=&quot;TOIApril2013&quot;&gt;{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-12/goa/38490413_1_playboy-cafe-playboy-club-playboy-website|title=No joy for Playboy, protests pour in|date=12 April 2013|work=[[The Times of India]]|access-date=9 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109073516/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-12/goa/38490413_1_playboy-cafe-playboy-club-playboy-website|archive-date=9 November 2013|url-status=dead|agency=Times News Network}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IndiaToday&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/west/story/goa-refuses-permission-to-open-playboy-club-on-candolim-beach-158978-2013-04-15|title=Goa refuses permission to open India's first Playboy club on Candolim beach|date=16 April 2013|work=[[India Today]]|access-date=9 November 2013|agency=[[Associated Press]]}}&lt;/ref&gt; लोबो यांनी भारतीय जनता पक्षाकडून [[कळंगुट|कळंगुटचे]] आमदार म्हणून राजीनामा दिला. त्यानंतर ते [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये]] सामील झाले आणि [[गोवा विधानसभा निवडणूक, २०२२|२०२२ च्या गोवा विधानसभेच्या]] कळंगुट मतदारसंघातून त्यांना उमेदवार बनवण्यात आले. निवडणुकीनंतर त्यांनी [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षात]] परत प्रवेश केला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/at-centre-of-goa-defection-storm-michael-lobo-returns-to-haunt-congress-again-8150392/|title=At centre of Goa defection storm, Michael Lobo returns to haunt Congress again|date=2022-09-14|website=The Indian Express|language=en|access-date=2022-11-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Profile&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goavidhansabha.gov.in/uploads/members/143_profile_MLobo-12.pdf|title=Members&amp;nbsp;– Michael Vincent Lobo|publisher=Goavidhansabha.gov.in. [[Goa Legislative Assembly]]|access-date=7 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/why-defection-of-michael-lobo-could-be-problematic-for-bjp-in-goa-1900742-2022-01-16|title=Why defection of Michael Lobo could be problematic for BJP in Goa|last=Tare|first=Kiran|date=2022-01-16|website=India Today|language=en|access-date=2025-12-24}}&lt;/ref&gt;

लोबो यांचे लग्न [[डेलायला लोबो]] यांच्याशी झाले असून त्यांना दोन मुले आहेत.&lt;ref name=&quot;Profile&quot;/&gt; डेलायला या सध्या [[शिवोली विधानसभा मतदारसंघ|शिवोली विधानसभा मतदारसंघाच्या]] गोवा विधानसभेच्या सदस्य आहेत.&lt;ref name=&quot;BusinessStandard2013&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://www.business-standard.com/article/current-affairs/nigerians-in-goa-feel-the-heat-after-police-action-113110101048_1.html|title=Nigerians in Goa feel the heat after police action|date=1 November 2013|work=[[Business Standard]]|access-date=7 November 2013|agency=[[Press Trust of India]]}}&lt;/ref&gt; ते [[कॅथलिक चर्च|रोमन कॅथोलिक धर्माचे]] पालन करतात.&lt;ref name=&quot;TOI2013&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-28/mangalore/38878130_1_21-mlas-nilesh-cabral-communal-party|title=BJP ropes in Goan Christian MLAs|date=28 April 2013|work=[[The Times of India]]|location=Mangalore|access-date=8 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109073536/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-28/mangalore/38878130_1_21-mlas-nilesh-cabral-communal-party|archive-date=9 November 2013|url-status=dead|agency=Times News Network}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी|30em}}
[[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:गोव्याचे आमदार]]
[[वर्ग:कळंगुटचे आमदार]]</text>
      <sha1>93fyq54lirxpdcb5gswz56elrf49ugr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कार्लोस आल्वारेस फरेरा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380790</id>
    <revision>
      <id>2690661</id>
      <parentid>2690632</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:भारतातील ज्येष्ठ वकील]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4842" sha1="oanv4awisyjt46dvxtr52wj2c6frvip" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''कार्लोस आल्वारेस फरेरा''' (जन्म २५ जून १९६६) हे एक भारतीय ज्येष्ठ वकील आणि राजकारणी आहेत, जे २०२२ पासून [[हळदोणे विधानसभा मतदारसंघ|हळदोणे विधानसभा मतदारसंघाचे]] प्रतिनिधित्व करत [[गोवा विधानसभा|गोवा विधानसभेचे]] सदस्य आहेत. ते [[भारताचे महान्यायअभिकर्ता|भारताचे सहाय्यक सॉलिसिटर जनरल]], सरकारी वकील आणि गोव्याचे [[महाधिवक्ता|ॲडव्होकेट जनरल]] होते.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thegoan.net//former-ag-ferreira-is-chief-of-legal-dept/48361.html|title=Former AG Ferreira is chief of Legal dept|website=The Goan EveryDay|language=en|access-date=2022-07-31}}&lt;/ref&gt; फरेरा यांनी [[गोवा विधानसभा निवडणूक, २०२२|२०२२ च्या गोवा विधानसभेच्या निवडणुकीत]] [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या]] तिकिटावर निवडणूक लढवली आणि ते विजयी झाले. त्यांनी दोन वेळा निवडून आलेले [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाचे]] आमदार ग्लेन टिकलो यांचा १,८२३ मतांच्या फरकाने पराभव केला.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://ourneta.com/neta/adv-carlos-alvares-ferreira/|title=Adv. Carlos Alvares Ferreira, INC MLA from Aldona – Our Neta|language=en-US|access-date=2022-07-31}}&lt;/ref&gt;

फरेरा हे एक वरिष्ठ वकील आहेत  जे गोव्यातील [[मुंबई उच्च न्यायालय|मुंबई उच्च न्यायालयात]] आणि [[भारताचे सर्वोच्च न्यायालय|भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयात]] वकिली करतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/5-goa-advocates-get-senior-status/articleshow/112252919.cms|title=5 Goa advocates get senior status|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2025-01-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.soolegal.com/ferreiracarlosalvaresassociatemember61|title=Carlos Ferreira profile|website=Soolegal}}&lt;/ref&gt; ते भारतीय इतिहासातील सर्वात तरुण महाधिवक्त्यांपैकी एक आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nizgoenkar.com/newsDetails.php?id=3011|title=NIZ GOENKAR|website=www.nizgoenkar.com|access-date=2022-07-31}}&lt;/ref&gt; फरेरा यांनी गोव्यातील मुंबई उच्च न्यायालयात राज्य सरकारी वकील म्हणूनही काम पाहिले आहे आणि २००४ ते २०१४ या काळात तत्कालीन पंतप्रधान [[मनमोहन सिंग]] यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अंतर्गत भारताचे सहाय्यक सॉलिसिटर जनरल म्हणूनही काम केले आहे.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय वकील]]
[[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय वकील]]
[[वर्ग:भारतीय सर्वोच्च न्यायालयाचे वकील]]
[[वर्ग:हळदोणेचे आमदार]]
[[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:गोव्याचे आमदार]]</text>
      <sha1>oanv4awisyjt46dvxtr52wj2c6frvip</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वर्ग:गोव्याचे आमदार</title>
    <ns>14</ns>
    <id>380791</id>
    <revision>
      <id>2690665</id>
      <parentid>2690634</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="173" sha1="014xufy60nbenogg4xd3gj7s85oplu1" xml:space="preserve">[[वर्ग:आमदार]]
[[वर्ग:गोव्यामधील राजकारण]]
[[वर्ग:गोवा विधानसभा|आमदार]]</text>
      <sha1>014xufy60nbenogg4xd3gj7s85oplu1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>निर्मला सावंत</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380792</id>
    <revision>
      <id>2690666</id>
      <parentid>2690641</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T13:56:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2591" sha1="5qr9ekr8vcjidvzzrz2tgw5xtt6x5ag" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''निर्मला सावंत''' या गोव्यातील एक भारतीय राजकारणी आणि पर्यावरण कार्यकर्त्या आहेत. त्यांनी १९९९ मध्ये [[कुंभारजुवा विधानसभा मतदारसंघ|कुंभारजुवा विधानसभा मतदारसंघातून]] [[गोवा विधानसभा|गोवा विधानसभेच्या]] सदस्य म्हणून काम केले असून त्या विविध सामाजिक आणि पर्यावरणीय कार्यांमध्ये सक्रियपणे सहभागी आहेत.&lt;ref name=&quot;VidhanSabhabiodata&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.goavidhansabha.gov.in/uploads/members/99_promember_Nirmala-Sawant99.pdf|title=BIO-DATA OF SMT. NIRMALA SAWANT|website=Goa Vidhan Sabha}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.heraldgoa.in/goa/na/1500-bogus-voters-could-change-the-scene-in-cumbharjua-nirmala-sawant/52611|title=1500 bogus voters could change the scene in Cumbharjua - Nirmala Sawant|date=2012-01-31|website=Herald Goa|access-date=2025-02-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HeraldMhadeiVote24&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.heraldgoa.in/News-Today/Vote-for-the-candidate-who-will-work-to-save-Mhadei-raise-Mhadei-issue-in-Parliament/221016|title=Vote for the candidate who will work to save Mhadei, raise Mhadei issue in Parliament|date=2024-05-04|website=Herald Goa|access-date=2025-02-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.heraldgoa.in/goa/nirmala-urges-govt-to-request-for-exclusive-date-on-mhadei-issue/418781|title=Nirmala urges govt to request for exclusive date on Mhadei issue|date=2025-01-09|website=Herald Goa|access-date=2025-02-26}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला राजकारणी]]
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:गोव्याचे आमदार]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:कुंभारजुवाचे आमदार]]</text>
      <sha1>5qr9ekr8vcjidvzzrz2tgw5xtt6x5ag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>देविया राणे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380793</id>
    <revision>
      <id>2690647</id>
      <timestamp>2026-06-22T12:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1349853484|Deviya Rane]]&quot; पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले</comment>
      <origin>2690647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3214" sha1="ptuu4s3yj5vxwfwcjjoo5yf0b3u434l" xml:space="preserve">
'''देविया विश्वजित राणे''' या एक भारतीय राजकारणी आहेत. त्या [[गोवा विधानसभा निवडणूक, २०२२|२०२२ च्या गोवा विधानसभा निवडणुकीत]] [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाच्या]] सदस्य म्हणून [[पर्ये विधानसभा मतदारसंघ|पर्ये विधानसभा मतदारसंघातून]] निवडून आल्या.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://newsable.asianetnews.com/india/goa-election-2022-pramod-sawant-vishwajit-rane-atanasio-monserrate-cm-post-challengers-r8kann|title=After victory, behind-the-scenes drama over Goa CM's chair|date=11 March 2022|publisher=Asianet News|access-date=12 March 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/elections/story/poiem-goa-assembly-election-results-2022-live-updates-1923510-2022-03-10|title=Poiem, Goa Assembly Election Results 2022 LIVE Updates: BJP's Deviya Vishwajit Rane defeats AAP's Vishwajit Rane with 13943 votes|date=10 March 2022|publisher=India Today|access-date=12 March 2022}}&lt;/ref&gt;

राणे यांनी [[मडगांव]] येथील भाटिकर मॉडेल इंग्लिश स्कूल आणि पार्वतीबाई चौगुले कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले. त्यांनी गोवा मेडिकल कॉलेजमधून [[एम.बी.बी.एस|एम.बी.बी.एस.]] पदवी मिळवली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://affidavit.eci.gov.in/show-profile/eyJpdiI6IkxpbGE5UzQ4WitYXC9xZ2x4YVlKampBPT0iLCJ2YWx1ZSI6Iis1NEZHVVwveEFsd3pPa3lFMmNiZnhRPT0iLCJtYWMiOiIyNjM5YTFjOTI0ZWE2ZDQ0YjU1OTdlNmE3ZDVhMWJiYTE3MzY4NDQ5OTExZDQ5ZjE3ZjQzYzk4ZjBhMTMxZjlkIn0=/MjM=/MTM=/Mw==/QUM=|title=Election Commission of India}}&lt;/ref&gt; त्यांचे लग्न राजकारणी [[विश्वजीत प्रतापसिंह राणे|विश्वजित राणे]] यांच्याशी झाले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://affidavit.eci.gov.in/show-profile/eyJpdiI6IkxpbGE5UzQ4WitYXC9xZ2x4YVlKampBPT0iLCJ2YWx1ZSI6Iis1NEZHVVwveEFsd3pPa3lFMmNiZnhRPT0iLCJtYWMiOiIyNjM5YTFjOTI0ZWE2ZDQ0YjU1OTdlNmE3ZDVhMWJiYTE3MzY4NDQ5OTExZDQ5ZjE3ZjQzYzk4ZjBhMTMxZjlkIn0=/MjM=/MTM=/Mw==/QUM=|title=Election Commission of India}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला राजकारणी]]
[[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]]
[[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:गोव्यातील आमदार]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>ptuu4s3yj5vxwfwcjjoo5yf0b3u434l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690648</id>
      <parentid>2690647</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T12:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>{{माहिती संचिका}}</comment>
      <origin>2690648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2902" sha1="pbh9jrsnip7wzx4gd5inzpy29j961jh" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''देविया विश्वजित राणे''' या एक भारतीय राजकारणी आहेत. त्या [[गोवा विधानसभा निवडणूक, २०२२|२०२२ च्या गोवा विधानसभा निवडणुकीत]] [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाच्या]] सदस्य म्हणून [[पर्ये विधानसभा मतदारसंघ|पर्ये विधानसभा मतदारसंघातून]] निवडून आल्या.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://newsable.asianetnews.com/india/goa-election-2022-pramod-sawant-vishwajit-rane-atanasio-monserrate-cm-post-challengers-r8kann|title=After victory, behind-the-scenes drama over Goa CM's chair|date=11 March 2022|publisher=Asianet News|access-date=12 March 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/elections/story/poiem-goa-assembly-election-results-2022-live-updates-1923510-2022-03-10|title=Poiem, Goa Assembly Election Results 2022 LIVE Updates: BJP's Deviya Vishwajit Rane defeats AAP's Vishwajit Rane with 13943 votes|date=10 March 2022|publisher=India Today|access-date=12 March 2022}}&lt;/ref&gt;

राणे यांनी [[मडगांव]] येथील भाटिकर मॉडेल इंग्लिश स्कूल आणि पार्वतीबाई चौगुले कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले. त्यांनी गोवा मेडिकल कॉलेजमधून [[एम.बी.बी.एस|एम.बी.बी.एस.]] पदवी मिळवली. त्यांचे लग्न राजकारणी [[विश्वजीत प्रतापसिंह राणे|विश्वजित राणे]] यांच्याशी झाले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://affidavit.eci.gov.in/show-profile/eyJpdiI6IkxpbGE5UzQ4WitYXC9xZ2x4YVlKampBPT0iLCJ2YWx1ZSI6Iis1NEZHVVwveEFsd3pPa3lFMmNiZnhRPT0iLCJtYWMiOiIyNjM5YTFjOTI0ZWE2ZDQ0YjU1OTdlNmE3ZDVhMWJiYTE3MzY4NDQ5OTExZDQ5ZjE3ZjQzYzk4ZjBhMTMxZjlkIn0=/MjM=/MTM=/Mw==/QUM=|title=Election Commission of India}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला राजकारणी]]
[[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]]
[[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:गोव्यातील आमदार]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>pbh9jrsnip7wzx4gd5inzpy29j961jh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>रोहन अशोक खौंटे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380794</id>
    <redirect title="रोहन खौंटे" />
    <revision>
      <id>2690657</id>
      <timestamp>2026-06-22T13:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>पूर्ण नाव</comment>
      <origin>2690657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="l8byhvc4ylt9j5s3wyzb6tjalmvx32p" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[रोहन खौंटे]]</text>
      <sha1>l8byhvc4ylt9j5s3wyzb6tjalmvx32p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मायकेल लोबो (राजकारणी)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380795</id>
    <redirect title="मायकल लोबो (राजकारणी)" />
    <revision>
      <id>2690658</id>
      <timestamp>2026-06-22T13:34:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2690658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="a2btetcep4aeztyjbhgujcb53b4kbv8" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[मायकल लोबो (राजकारणी)]]</text>
      <sha1>a2btetcep4aeztyjbhgujcb53b4kbv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मायकल व्हिन्सेंट लोबो</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380796</id>
    <redirect title="मायकल लोबो (राजकारणी)" />
    <revision>
      <id>2690659</id>
      <timestamp>2026-06-22T13:35:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>पूर्ण नाव</comment>
      <origin>2690659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="a2btetcep4aeztyjbhgujcb53b4kbv8" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[मायकल लोबो (राजकारणी)]]</text>
      <sha1>a2btetcep4aeztyjbhgujcb53b4kbv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>देविया विश्वजित राणे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380797</id>
    <redirect title="देविया राणे" />
    <revision>
      <id>2690667</id>
      <timestamp>2026-06-22T13:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>पूर्ण नाव</comment>
      <origin>2690667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="p36rludkb9zy2u0m9xpnpqk3s7niqzd" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[देविया राणे]]</text>
      <sha1>p36rludkb9zy2u0m9xpnpqk3s7niqzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बरगी विक्रम रेड्डी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380798</id>
    <revision>
      <id>2690675</id>
      <timestamp>2026-06-22T14:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vreddy7477</username>
        <id>184524</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: {{Infobox person | name = बारागी विक्रम रेड्डी | birth_name = बारागी विक्रम रेड्डी | birth_date = {{Birth date|df=yes|2026|01|26}}&lt;ref&gt;[https://www.issuewire.com/takur-r-baragiagebio-girlfriend-wikipedia-carrierlove-and-life-1708968685670778]&lt;/ref&gt; | birth_place = [[जमखंडी]], [[बगलकोट]] (सध्या [[कर्नाटक]]), भारत. | death_date = 26/01/2000 |...</comment>
      <origin>2690675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3141" sha1="minauhbrku5n16zsn7plt4k97qquqvj" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = बारागी विक्रम रेड्डी
| birth_name = बारागी विक्रम रेड्डी
| birth_date = {{Birth date|df=yes|2026|01|26}}&lt;ref&gt;[https://www.issuewire.com/takur-r-baragiagebio-girlfriend-wikipedia-carrierlove-and-life-1708968685670778]&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[जमखंडी]], [[बगलकोट]] (सध्या [[कर्नाटक]]), भारत.
| death_date = 26/01/2000
| death_place = जमखंडी, भारत
| nationality = [[भारतीय]]
| other_names = 
| Occupation = गायक, चित्रपट दिग्दर्शक, संगीत दिग्दर्शक
| known_for = 
| years_active= 2000–2026
}}

बारागी विक्रम रेड्डी हे भारतीय मनोरंजन क्षेत्रातील एक तरुण प्रतिभावान कलाकार आहेत. ते प्रामुख्याने चित्रपटसृष्टीत दिग्दर्शक आणि अभिनेता म्हणून कार्यरत आहेत. प्रमुख कामे - दिग्दर्शन: त्यांनी 2026 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या &quot;कॉल हर टू द जे ब्लॉक&quot; (Call Her to the J Block) या चित्रपटाचे दिग्दर्शन केले. अभिनय: त्यांनी 'स्लम डॉग' (Slum Dog) या चित्रपटात भूमिका साकारली. इतर माहिती: चित्रपटांव्यतिरिक्त त्यांना संगीत क्षेत्रातही रस आहे. त्यांना कन्नड, तेलगू, हिंदी, मराठी आणि इंग्रजी भाषा अवगत आहेत.
==शिक्षण आणि कारकीर्द==
बारागी विक्रम रेड्डी हे भारतीय संगीत निर्माता, रॅपर आणि चित्रपट दिग्दर्शक आहेत. ते प्रामुख्याने हिंदी आणि तेलगू संगीत क्षेत्रातील त्यांच्या कामासाठी ओळखले जातात. त्यांची प्रमुख वैशिष्ट्ये: कारकीर्द - हिप-हॉप आणि ट्रॅप (trap) संगीतातील कामासाठी ते विशेष ओळखले जातात. ==गाणी==
{{colbegin|3}}
{{•}} द जमखंडी अंतेमा

{{•}} जमखंडी (२०२६)

{{•}} कल हर टू द जे ब्लॉक (२०२६)
{{colend|3}}

==संदर्भ==
&lt;references/&gt;
1.https://www.issuewire.com/takur-r-baragiagebio-girlfriend-wikipedia-carrierlove-and-life-1708968685670778
2.https://www.filmibeat.com/celebs/vikram-reddy.html</text>
      <sha1>minauhbrku5n16zsn7plt4k97qquqvj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690693</id>
      <parentid>2690675</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>साचा</comment>
      <origin>2690693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3179" sha1="lmw6z0bwujv3hqtqocj2vdka2m1hgh9" xml:space="preserve">{{उल्लेखनीयता}}
{{Infobox person
| name = बारागी विक्रम रेड्डी
| birth_name = बारागी विक्रम रेड्डी
| birth_date = {{Birth date|df=yes|2026|01|26}}&lt;ref&gt;[https://www.issuewire.com/takur-r-baragiagebio-girlfriend-wikipedia-carrierlove-and-life-1708968685670778]&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[जमखंडी]], [[बगलकोट]] (सध्या [[कर्नाटक]]), भारत.
| death_date = 26/01/2000
| death_place = जमखंडी, भारत
| nationality = [[भारतीय]]
| other_names = 
| Occupation = गायक, चित्रपट दिग्दर्शक, संगीत दिग्दर्शक
| known_for = 
| years_active= 2000–2026
}}

बारागी विक्रम रेड्डी हे भारतीय मनोरंजन क्षेत्रातील एक तरुण प्रतिभावान कलाकार आहेत. ते प्रामुख्याने चित्रपटसृष्टीत दिग्दर्शक आणि अभिनेता म्हणून कार्यरत आहेत. प्रमुख कामे - दिग्दर्शन: त्यांनी 2026 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या &quot;कॉल हर टू द जे ब्लॉक&quot; (Call Her to the J Block) या चित्रपटाचे दिग्दर्शन केले. अभिनय: त्यांनी 'स्लम डॉग' (Slum Dog) या चित्रपटात भूमिका साकारली. इतर माहिती: चित्रपटांव्यतिरिक्त त्यांना संगीत क्षेत्रातही रस आहे. त्यांना कन्नड, तेलगू, हिंदी, मराठी आणि इंग्रजी भाषा अवगत आहेत.
==शिक्षण आणि कारकीर्द==
बारागी विक्रम रेड्डी हे भारतीय संगीत निर्माता, रॅपर आणि चित्रपट दिग्दर्शक आहेत. ते प्रामुख्याने हिंदी आणि तेलगू संगीत क्षेत्रातील त्यांच्या कामासाठी ओळखले जातात. त्यांची प्रमुख वैशिष्ट्ये: कारकीर्द - हिप-हॉप आणि ट्रॅप (trap) संगीतातील कामासाठी ते विशेष ओळखले जातात. ==गाणी==
{{colbegin|3}}
{{•}} द जमखंडी अंतेमा

{{•}} जमखंडी (२०२६)

{{•}} कल हर टू द जे ब्लॉक (२०२६)
{{colend|3}}

==संदर्भ==
&lt;references/&gt;
1.https://www.issuewire.com/takur-r-baragiagebio-girlfriend-wikipedia-carrierlove-and-life-1708968685670778
2.https://www.filmibeat.com/celebs/vikram-reddy.html</text>
      <sha1>lmw6z0bwujv3hqtqocj2vdka2m1hgh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गोवा, दमण आणि दीव विधानसभा निवडणूक, १९६७</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380799</id>
    <revision>
      <id>2690686</id>
      <timestamp>2026-06-22T16:15:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1324635417|1967 Goa, Daman and Diu Legislative Assembly election]]&quot; पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले</comment>
      <origin>2690686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13954" sha1="tdcd0l7ago5808m9ncar6g6xdtr2xz0" xml:space="preserve">
{{संदर्भयादी}}फेब्रुवारी १९६७ मध्ये, भारताच्या गोवा, दमण आणि दीव या [[केंद्रशासित प्रदेश|केंद्रशासित प्रदेशात]]  तेथील  [[गोवा विधानसभा|गोवा, दमण आणि दीव विधानसभेचे]] ३० सदस्य निवडण्यासाठी निवडणुका घेण्यात आल्या.&lt;ref name=&quot;pdf&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1967/Statisticall%20Report%20Goa%201967.pdf|title=Statistical Report on General Election, 1967 to the Legislative Assembly of Goa Daman and Diu}}&lt;/ref&gt; [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाने]] १६ जागा जिंकल्या व [[दयानंद बांदोडकर]] यांनी परत सरकार बनवले.

== निकाल ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; |मतदारसंघ
!मतदान टक्केवारी
! colspan=&quot;5&quot; |विजेता
! colspan=&quot;5&quot; |Runner Up
! rowspan=&quot;2&quot; data-sort-type=&quot;number&quot; |Margin
|-
!%
!उमेदवार
! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
! data-sort-type=&quot;number&quot; |Votes
!%
!Candidate
! colspan=&quot;2&quot; |Party
! data-sort-type=&quot;number&quot; |Votes
!%
|-
|१
|[[पेडणे विधानसभा मतदारसंघ|Pernem]]
|64.22%
|के.बी. लक्षमण||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,499
|60.15%
|B. Desprabhu||{{party name with color|Independent politician}}
|2,181
|29.16%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''2,318'''&lt;/span&gt;
|-
|२
|[[मांद्रे विधानसभा मतदारसंघ|Mandrem]]
|64.52%
|ॲन्थोली डिसूझा||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|6,907
|71.65%
|K. M. Vinayak||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,540
|15.98%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''5,367'''&lt;/span&gt;
|-
|३
|[[शिवोली विधानसभा मतदारसंघ|Siolim]]
|73.36%
|पूनाजी आचरेकर||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,175
|50.35%
|D. Zeferino||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,556
|44.32%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''619'''&lt;/span&gt;
|-
|४
|[[कळंगुट विधानसभा मतदारसंघ|Calangute]]
|74.17%
|एस. वालंटे||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,329
|54.29%
|M. R. Dharma||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,633
|39.74%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''1,696'''&lt;/span&gt;
|-
|५
|[[हळदोणे विधानसभा मतदारसंघ|Aldona]]
|73.49%
|ऑर्लेंडो लोबो||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,084
|57.79%
|M. N. Pandharinath||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,969
|37.7%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''2,115'''&lt;/span&gt;
|-
|६
|[[म्हापसा विधानसभा मतदारसंघ|Mapusa]]
|72.2%
|[[गोपाळ मयेकर|Gopal Mayekar]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,476
|52.57%
|K. T. Mangesh||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,040
|38.79%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''1,436'''&lt;/span&gt;
|-
|७
|[[थिविम विधानसभा मतदारसंघ|Tivim]]
|63.89%
|जयसिंहराव राणे||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,761
|61.26%
|N. Narayananant||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,794
|23.08%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''2,967'''&lt;/span&gt;
|-
|८
|[[डिचोली विधानसभा मतदारसंघ|Bicholim]]
|70.39%
|सी.डी.केशव||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,565
|66.96%
|S. S. Sakharam||{{party name with color|Independent politician}}
|1,149
|13.83%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''4,416'''&lt;/span&gt;
|-
|९
|पाले
|66.02%
|ए.के.एस. उसगावकर||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,671
|65.09%
|S. U. P. Krishna||{{party name with color|Independent politician}}
|1,961
|22.51%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''3,710'''&lt;/span&gt;
|-
|१०
|सत्तारी
|57.7%
|गोपाल कामत||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,962
|40.04%
|D. B. Hirojirao||{{party name with color|Independent politician}}
|1,068
|14.44%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''1,894'''&lt;/span&gt;
|-
|११
|[[पणजी विधानसभा मतदारसंघ|Panaji]]
|66.97%
|वाय.एस. देसाई||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,846
|42.56%
|T. M. Upendra||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,776
|41.78%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''70'''&lt;/span&gt;
|-
|१२
|[[सांता क्रुझ विधानसभा मतदारसंघ|St. Cruz]]
|77.33%
|जॅक सिक्वेरा||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|7,087
|59.94%
|J. L. C. Araujo||{{party name with color|United Goans Party (Furtado Group)}}
|4,045
|34.21%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''3,042'''&lt;/span&gt;
|-
|१३
|[[सेंट आंद्रे विधानसभा मतदारसंघ|St. Andre]]
|71.75%
|टिओटोनिओ परेरा||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|5,656
|57.47%
|Melo Agosttinho Santana||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,466
|35.22%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''2,190'''&lt;/span&gt;
|-
|१४
|[[कुंभारजुवा विधानसभा मतदारसंघ|Cumbarjua]]
|67.27%
|बी.पी. श्रीनिवास||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,296
|54.67%
|J. T. Timotio||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,355
|34.63%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''1,941'''&lt;/span&gt;
|-
|१५
|[[मडकई विधानसभा मतदारसंघ|Marcaim]]
|71.14%
|बी.डी. बाळकृष्ण||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|7,800
|92.4%
|K. T. Pundlik||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|423
|5.01%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''7,377'''&lt;/span&gt;
|-
|१६
|[[फोंडा विधानसभा मतदारसंघ|Ponda]]
|68.49%
|[[शशिकला काकोडकर|Shashikala Kakodkar]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|7,144
|76.66%
|K. S. Dattatray||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,567
|16.82%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''5,577'''&lt;/span&gt;
|-
|१७
|[[शिरोडा विधानसभा मतदारसंघ|Siroda]]
|59.26%
|विठ्ठल करमाळी||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,571
|53.%
|J. F. S. Fernandes||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,294
|15.%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''3,277'''&lt;/span&gt;
|-
|१८
|[[सांगे विधानसभा मतदारसंघ|Sanguem]]
|62.57%
|एम.व्ही. दत्ता||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,646
|58.85%
|S. H. A. Lathif||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,785
|35.28%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''1,861'''&lt;/span&gt;
|-
|१९
|[[काणकोण विधानसभा मतदारसंघ|Canacona]]
|66.15%
|एन.जी.एम. बाळकृष्ण||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,126
|58.95%
|M. R. Desai||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,141
|24.62%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''2,985'''&lt;/span&gt;
|-
|२०
|[[केपें विधानसभा मतदारसंघ|Quepem]]
|66.%
|शबा देसाई||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,955
|44.39%
|D. S. Yeshvant||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,734
|26.05%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''1,221'''&lt;/span&gt;
|-
|२१
|[[कुडचडे विधानसभा मतदारसंघ|Curchorem]]
|65.09%
|अब्दूल रझाक||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,657
|42.84%
|N. X. G. Desai||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,519
|41.23%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''138'''&lt;/span&gt;
|-
|२२
|[[कुंकळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ|Cuncolim]]
|62.01%
|रोक फर्नांडीस||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,774
|43.62%
|K. M. Jaiwant||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|1,720
|19.88%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''2,054'''&lt;/span&gt;
|-
|२३
|[[बाणावली विधानसभा मतदारसंघ|Benaulim]]
|62.54%
|एम.इ. जोस||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,528
|74.53%
|C. F. Clodomiro||{{party name with color|Independent politician}}
|1,008
|11.51%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''5,520'''&lt;/span&gt;
|-
|२४
|[[नावेली विधानसभा मतदारसंघ|Navelim]]
|62.1%
|लिओ मॉरिको||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,546
|59.5%
|D. P. Santano||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,831
|25.73%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''3,715'''&lt;/span&gt;
|-
|२५
|[[मडगांव विधानसभा मतदारसंघ|Margao]]
|64.26%
|एन.ए. नर्सिन्व्ह||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,905
|57.89%
|S. V. Purshotam||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,832
|33.42%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''2,073'''&lt;/span&gt;
|-
|२६
|[[कुडतरी विधानसभा मतदारसंघ|Curtorim]]
|59.81%
|बरेटो जोकिम||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|8,778
|86.39%
|C. A. M. Jose||{{party name with color|Independent politician}}
|556
|5.47%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''8,222'''&lt;/span&gt;
|-
|२७
|[[कुठ्ठाळी विधानसभा मतदारसंघ|Cortalim]]
|65.1%
|एल.पी. बार्बोसा||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,977
|77.03%
|L. C. Carvalho||{{party name with color|Independent politician}}
|1,662
|18.35%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''5,315'''&lt;/span&gt;
|-
|२८
|[[मुरगांव विधानसभा मतदारसंघ|Mormugao]]
|54.29%
|गजानन पाटील||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,570
|46.11%
|M. R. Manuel||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,932
|32.55%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''1,638'''&lt;/span&gt;
|-
|२९
|दमण
|60.62%
|एम. एम. भठाला||{{party name with color|Independent politician}}
|2,775
|29.48%
|B. O. Pandya||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,544
|27.02%
| style=&quot;background:{{party color|Independent politician}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:black;&quot;&gt;'''231'''&lt;/span&gt;
|-
|३०
|दीव
|66.33%
|एफ.एन. श्रीनिवास||{{party name with color|Independent politician}}
|1,552
|23.6%
|A. R. Hadmat||{{party name with color|Independent politician}}
|1,501
|22.83%
| style=&quot;background:{{party color|Independent politician}}&quot; |&lt;span style=&quot;color:black;&quot;&gt;'''51'''&lt;/span&gt;
|}

== संदर्भ ==

[[वर्ग:गोवा विधानसभा निवडणुका]]</text>
      <sha1>tdcd0l7ago5808m9ncar6g6xdtr2xz0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690699</id>
      <parentid>2690686</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* निकाल */</comment>
      <origin>2690699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13169" sha1="822gb8jafgj3w1lh1gqioonu6e4ti5t" xml:space="preserve">
{{संदर्भयादी}}फेब्रुवारी १९६७ मध्ये, भारताच्या गोवा, दमण आणि दीव या [[केंद्रशासित प्रदेश|केंद्रशासित प्रदेशात]]  तेथील  [[गोवा विधानसभा|गोवा, दमण आणि दीव विधानसभेचे]] ३० सदस्य निवडण्यासाठी निवडणुका घेण्यात आल्या.&lt;ref name=&quot;pdf&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1967/Statisticall%20Report%20Goa%201967.pdf|title=Statistical Report on General Election, 1967 to the Legislative Assembly of Goa Daman and Diu}}&lt;/ref&gt; [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाने]] १६ जागा जिंकल्या व [[दयानंद बांदोडकर]] यांनी परत सरकार बनवले.

== निकाल ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; |मतदारसंघ
!मतदान टक्केवारी
! colspan=&quot;5&quot; |विजेता
! colspan=&quot;5&quot; |Runner Up
! rowspan=&quot;2&quot; data-sort-type=&quot;number&quot; |Margin
|-
!%
!उमेदवार
! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
! data-sort-type=&quot;number&quot; |Votes
!%
!Candidate
! colspan=&quot;2&quot; |Party
! data-sort-type=&quot;number&quot; |Votes
!%
|-
|१
|[[पेडणे विधानसभा मतदारसंघ|Pernem]]
|64.22%
|[[के.बी. लक्षमण]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,499
|60.15%
|[[B. Desprabhu]]||{{party name with color|Independent politician}}
|2,181
|29.16%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''2,318'''
|-
|२
|[[मांद्रे विधानसभा मतदारसंघ|Mandrem]]
|64.52%
|[[ॲन्थोली डिसूझा]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|6,907
|71.65%
|[[K. M. Vinayak]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,540
|15.98%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''5,367'''
|-
|३
|[[शिवोली विधानसभा मतदारसंघ|Siolim]]
|73.36%
|[[पूनाजी आचरेकर]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,175
|50.35%
|[[D. Zeferino]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,556
|44.32%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''619'''
|-
|४
|[[कळंगुट विधानसभा मतदारसंघ|Calangute]]
|74.17%
|[[एस. वालंटे]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,329
|54.29%
|[[M. R. Dharma]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,633
|39.74%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''1,696'''
|-
|५
|[[हळदोणे विधानसभा मतदारसंघ|Aldona]]
|73.49%
|[[ऑर्लेंडो लोबो]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,084
|57.79%
|[[M. N. Pandharinath]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,969
|37.7%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,115'''
|-
|६
|[[म्हापसा विधानसभा मतदारसंघ|Mapusa]]
|72.2%
|[[गोपाळ मयेकर|Gopal Mayekar]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,476
|52.57%
|[[K. T. Mangesh]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,040
|38.79%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,436'''
|-
|७
|[[थिविम विधानसभा मतदारसंघ|Tivim]]
|63.89%
|[[जयसिंहराव राणे]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,761
|61.26%
|[[N. Narayananant]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,794
|23.08%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''2,967'''
|-
|८
|[[डिचोली विधानसभा मतदारसंघ|Bicholim]]
|70.39%
|[[सी.डी.केशव]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,565
|66.96%
|[[S. S. Sakharam]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,149
|13.83%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''4,416'''
|-
|९
|पाले
|66.02%
|[[ए.के.एस. उसगावकर]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,671
|65.09%
|[[S. U. P. Krishna]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,961
|22.51%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''3,710'''
|-
|१०
|सत्तारी
|57.7%
|[[गोपाल कामत]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,962
|40.04%
|[[D. B. Hirojirao]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,068
|14.44%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,894'''
|-
|११
|[[पणजी विधानसभा मतदारसंघ|Panaji]]
|66.97%
|[[वाय.एस. देसाई]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,846
|42.56%
|[[T. M. Upendra]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,776
|41.78%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''70'''
|-
|१२
|[[सांता क्रुझ विधानसभा मतदारसंघ|St. Cruz]]
|77.33%
|[[जॅक सिक्वेरा]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|7,087
|59.94%
|[[J. L. C. Araujo]]||{{party name with color|United Goans Party (Furtado Group)}}
|4,045
|34.21%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''3,042'''
|-
|१३
|[[सेंट आंद्रे विधानसभा मतदारसंघ|St. Andre]]
|71.75%
|[[टिओटोनिओ परेरा]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|5,656
|57.47%
|[[Melo Agosttinho Santana]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,466
|35.22%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,190'''
|-
|१४
|[[कुंभारजुवा विधानसभा मतदारसंघ|Cumbarjua]]
|67.27%
|[[बी.पी. श्रीनिवास]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,296
|54.67%
|[[J. T. Timotio]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,355
|34.63%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,941'''
|-
|१५
|[[मडकाई विधानसभा मतदारसंघ|Marcaim]]
|71.14%
|[[बी.डी. बाळकृष्ण]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|7,800
|92.4%
|[[K. T. Pundlik]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|423
|5.01%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''7,377'''
|-
|१६
|[[फोंडा विधानसभा मतदारसंघ|Ponda]]
|68.49%
|[[शशिकला काकोडकर|Shashikala Kakodkar]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|7,144
|76.66%
|[[K. S. Dattatray]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,567
|16.82%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''5,577'''
|-
|१७
|[[शिरोडा विधानसभा मतदारसंघ|Siroda]]
|59.26%
|[[विठ्ठल करमाळी]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,571
|53.%
|[[J. F. S. Fernandes]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,294
|15.%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''3,277'''
|-
|१८
|[[सांगे विधानसभा मतदारसंघ|Sanguem]]
|62.57%
|[[एम.व्ही. दत्ता]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,646
|58.85%
|[[S. H. A. Lathif]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,785
|35.28%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,861'''
|-
|१९
|[[काणकोण विधानसभा मतदारसंघ|Canacona]]
|66.15%
|[[एन.जी.एम. बाळकृष्ण]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,126
|58.95%
|[[M. R. Desai]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,141
|24.62%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''2,985'''
|-
|२०
|[[केपें विधानसभा मतदारसंघ|Quepem]]
|66.%
|[[शबा देसाई]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,955
|44.39%
|[[D. S. Yeshvant]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,734
|26.05%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,221'''
|-
|२१
|[[कुडचडे विधानसभा मतदारसंघ|Curchorem]]
|65.09%
|[[अब्दूल रझाक]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,657
|42.84%
|[[N. X. G. Desai]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,519
|41.23%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''138'''
|-
|२२
|[[कुंकळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ|Cuncolim]]
|62.01%
|[[रोक फर्नांडीस]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,774
|43.62%
|[[K. M. Jaiwant]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|1,720
|19.88%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,054'''
|-
|२३
|[[बाणावली विधानसभा मतदारसंघ|Benaulim]]
|62.54%
|[[एम.इ. जोस]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,528
|74.53%
|[[C. F. Clodomiro]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,008
|11.51%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''5,520'''
|-
|२४
|[[नावेली विधानसभा मतदारसंघ|Navelim]]
|62.1%
|[[लिओ मॉरिको]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,546
|59.5%
|[[D. P. Santano]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,831
|25.73%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''3,715'''
|-
|२५
|[[मडगांव विधानसभा मतदारसंघ|Margao]]
|64.26%
|[[एन.ए. नर्सिन्व्ह]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,905
|57.89%
|[[S. V. Purshotam]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,832
|33.42%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,073'''
|-
|२६
|[[कुडतरी विधानसभा मतदारसंघ|Curtorim]]
|59.81%
|[[बरेटो जोकिम]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|8,778
|86.39%
|[[C. A. M. Jose]]||{{party name with color|Independent politician}}
|556
|5.47%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''8,222'''
|-
|२७
|[[कुठ्ठाळी विधानसभा मतदारसंघ|Cortalim]]
|65.1%
|[[एल.पी. बार्बोसा]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,977
|77.03%
|[[L. C. Carvalho]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,662
|18.35%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''5,315'''
|-
|२८
|[[मुरगांव विधानसभा मतदारसंघ|Mormugao]]
|54.29%
|[[गजानन पाटील]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,570
|46.11%
|[[M. R. Manuel]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,932
|32.55%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,638'''
|-
|२९
|दमण
|60.62%
|[[एम. एम. भठाला]]||{{party name with color|Independent politician}}
|2,775
|29.48%
|[[B. O. Pandya]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,544
|27.02%
| style=&quot;background:{{party color|Independent politician}}&quot; |'''231'''
|-
|३०
|दीव
|66.33%
|[[एफ.एन. श्रीनिवास]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,552
|23.6%
|[[A. R. Hadmat]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,501
|22.83%
| style=&quot;background:{{party color|Independent politician}}&quot; |'''51'''
|}

== संदर्भ ==

[[वर्ग:गोवा विधानसभा निवडणुका]]</text>
      <sha1>822gb8jafgj3w1lh1gqioonu6e4ti5t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690700</id>
      <parentid>2690699</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:47:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* निकाल */</comment>
      <origin>2690700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13489" sha1="ekpuozn7rxn4af8a5um0gc24gvmwsxk" xml:space="preserve">
{{संदर्भयादी}}फेब्रुवारी १९६७ मध्ये, भारताच्या गोवा, दमण आणि दीव या [[केंद्रशासित प्रदेश|केंद्रशासित प्रदेशात]]  तेथील  [[गोवा विधानसभा|गोवा, दमण आणि दीव विधानसभेचे]] ३० सदस्य निवडण्यासाठी निवडणुका घेण्यात आल्या.&lt;ref name=&quot;pdf&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1967/Statisticall%20Report%20Goa%201967.pdf|title=Statistical Report on General Election, 1967 to the Legislative Assembly of Goa Daman and Diu}}&lt;/ref&gt; [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाने]] १६ जागा जिंकल्या व [[दयानंद बांदोडकर]] यांनी परत सरकार बनवले.

== निकाल ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; |मतदारसंघ
!मतदान टक्केवारी
! colspan=&quot;5&quot; |विजेता
! colspan=&quot;5&quot; |Runner Up
! rowspan=&quot;2&quot; data-sort-type=&quot;number&quot; |Margin
|-
!%
!उमेदवार
! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
! data-sort-type=&quot;number&quot; |Votes
!%
!Candidate
! colspan=&quot;2&quot; |Party
! data-sort-type=&quot;number&quot; |Votes
!%
|-
|१
|[[पेडणे विधानसभा मतदारसंघ|पेडणे]]
|64.22%
|[[के.बी. लक्षमण]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,499
|60.15%
|[[B. Desprabhu]]||{{party name with color|Independent politician}}
|2,181
|29.16%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''2,318'''
|-
|२
|[[मांद्रे विधानसभा मतदारसंघ|मांद्रे]]
|64.52%
|[[ॲन्थोली डिसूझा]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|6,907
|71.65%
|[[K. M. Vinayak]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,540
|15.98%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''5,367'''
|-
|३
|[[शिवोली विधानसभा मतदारसंघ|शिवोली]]
|73.36%
|[[पूनाजी आचरेकर]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,175
|50.35%
|[[D. Zeferino]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,556
|44.32%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''619'''
|-
|४
|[[कळंगुट विधानसभा मतदारसंघ|कळंगुट]]
|74.17%
|[[एस. वालंटे]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,329
|54.29%
|[[M. R. Dharma]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,633
|39.74%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''1,696'''
|-
|५
|[[हळदोणे विधानसभा मतदारसंघ|हळदोणे]]
|73.49%
|[[ऑर्लेंडो लोबो]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,084
|57.79%
|[[M. N. Pandharinath]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,969
|37.7%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,115'''
|-
|६
|[[म्हापसा विधानसभा मतदारसंघ|म्हापसा]]
|72.2%
|[[गोपाळ मयेकर|Gopal Mayekar]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,476
|52.57%
|[[K. T. Mangesh]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,040
|38.79%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,436'''
|-
|७
|[[थिविम विधानसभा मतदारसंघ|थिविम]]
|63.89%
|[[जयसिंहराव राणे]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,761
|61.26%
|[[N. Narayananant]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,794
|23.08%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''2,967'''
|-
|८
|[[डिचोली विधानसभा मतदारसंघ|डिचोली]]
|70.39%
|[[सी.डी.केशव]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,565
|66.96%
|[[S. S. Sakharam]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,149
|13.83%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''4,416'''
|-
|९
|पाले
|66.02%
|[[ए.के.एस. उसगावकर]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,671
|65.09%
|[[S. U. P. Krishna]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,961
|22.51%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''3,710'''
|-
|१०
|सत्तारी
|57.7%
|[[गोपाल कामत]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,962
|40.04%
|[[D. B. Hirojirao]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,068
|14.44%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,894'''
|-
|११
|[[पणजी विधानसभा मतदारसंघ|पणजी]]
|66.97%
|[[वाय.एस. देसाई]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,846
|42.56%
|[[T. M. Upendra]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,776
|41.78%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''70'''
|-
|१२
|[[सांता क्रुझ विधानसभा मतदारसंघ|सांता क्रुझ]]
|77.33%
|[[जॅक सिक्वेरा]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|7,087
|59.94%
|[[J. L. C. Araujo]]||{{party name with color|United Goans Party (Furtado Group)}}
|4,045
|34.21%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''3,042'''
|-
|१३
|[[सेंट आंद्रे विधानसभा मतदारसंघ|सेंट आंद्रे]]
|71.75%
|[[टिओटोनिओ परेरा]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|5,656
|57.47%
|[[Melo Agosttinho Santana]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,466
|35.22%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,190'''
|-
|१४
|[[कुंभारजुवा विधानसभा मतदारसंघ|कुंभारजुवा]]
|67.27%
|[[बी.पी. श्रीनिवास]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,296
|54.67%
|[[J. T. Timotio]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,355
|34.63%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,941'''
|-
|१५
|[[मडकाई विधानसभा मतदारसंघ|मडकाई]]
|71.14%
|[[बी.डी. बाळकृष्ण]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|7,800
|92.4%
|[[K. T. Pundlik]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|423
|5.01%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''7,377'''
|-
|१६
|[[फोंडा विधानसभा मतदारसंघ|फोंडा]]
|68.49%
|[[शशिकला काकोडकर|Shashikala Kakodkar]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|7,144
|76.66%
|[[K. S. Dattatray]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,567
|16.82%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''5,577'''
|-
|१७
|[[शिरोडा विधानसभा मतदारसंघ|शिरोडा]]
|59.26%
|[[विठ्ठल करमाळी]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,571
|53.%
|[[J. F. S. Fernandes]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,294
|15.%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''3,277'''
|-
|१८
|[[सांगे विधानसभा मतदारसंघ|सांगे]]
|62.57%
|[[एम.व्ही. दत्ता]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,646
|58.85%
|[[S. H. A. Lathif]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,785
|35.28%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,861'''
|-
|१९
|[[काणकोण विधानसभा मतदारसंघ|काणकोण]]
|66.15%
|[[एन.जी.एम. बाळकृष्ण]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,126
|58.95%
|[[M. R. Desai]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,141
|24.62%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''2,985'''
|-
|२०
|[[केपें विधानसभा मतदारसंघ|केपें]]
|66.%
|[[शबा देसाई]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,955
|44.39%
|[[D. S. Yeshvant]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,734
|26.05%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,221'''
|-
|२१
|[[कुडचडे विधानसभा मतदारसंघ|कुडचडे]]
|65.09%
|[[अब्दूल रझाक]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,657
|42.84%
|[[N. X. G. Desai]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,519
|41.23%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''138'''
|-
|२२
|[[कुंकळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ|कुंकळ्ळी]]
|62.01%
|[[रोक फर्नांडीस]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,774
|43.62%
|[[K. M. Jaiwant]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|1,720
|19.88%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,054'''
|-
|२३
|[[बाणावली विधानसभा मतदारसंघ|बाणावली]]
|62.54%
|[[एम.इ. जोस]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,528
|74.53%
|[[C. F. Clodomiro]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,008
|11.51%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''5,520'''
|-
|२४
|[[नावेली विधानसभा मतदारसंघ|नावेली]]
|62.1%
|[[लिओ मॉरिको]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,546
|59.5%
|[[D. P. Santano]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,831
|25.73%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''3,715'''
|-
|२५
|[[मडगांव विधानसभा मतदारसंघ|मडगांव]]
|64.26%
|[[एन.ए. नर्सिन्व्ह]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,905
|57.89%
|[[S. V. Purshotam]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,832
|33.42%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,073'''
|-
|२६
|[[कुडतरी विधानसभा मतदारसंघ|कुडतरी]]
|59.81%
|[[बरेटो जोकिम]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|8,778
|86.39%
|[[C. A. M. Jose]]||{{party name with color|Independent politician}}
|556
|5.47%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''8,222'''
|-
|२७
|[[कुठ्ठाळी विधानसभा मतदारसंघ|कुठ्ठाळी]]
|65.1%
|[[एल.पी. बार्बोसा]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,977
|77.03%
|[[L. C. Carvalho]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,662
|18.35%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''5,315'''
|-
|२८
|[[मुरगांव विधानसभा मतदारसंघ|मुरगांव]]
|54.29%
|[[गजानन पाटील]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,570
|46.11%
|[[M. R. Manuel]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,932
|32.55%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,638'''
|-
|२९
|दमण
|60.62%
|[[एम. एम. भठाला]]||{{party name with color|Independent politician}}
|2,775
|29.48%
|[[B. O. Pandya]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,544
|27.02%
| style=&quot;background:{{party color|Independent politician}}&quot; |'''231'''
|-
|३०
|दीव
|66.33%
|[[एफ.एन. श्रीनिवास]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,552
|23.6%
|[[A. R. Hadmat]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,501
|22.83%
| style=&quot;background:{{party color|Independent politician}}&quot; |'''51'''
|}

== संदर्भ ==

[[वर्ग:गोवा विधानसभा निवडणुका]]</text>
      <sha1>ekpuozn7rxn4af8a5um0gc24gvmwsxk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690701</id>
      <parentid>2690700</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T16:57:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <origin>2690701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13640" sha1="ajnpbu2aoop1f5079rr9jmlpcjotwse" xml:space="preserve">
{{संदर्भयादी}}फेब्रुवारी १९६७ मध्ये, भारताच्या गोवा, दमण आणि दीव या [[केंद्रशासित प्रदेश|केंद्रशासित प्रदेशात]]  तेथील  [[गोवा विधानसभा|गोवा, दमण आणि दीव विधानसभेचे]] ३० सदस्य निवडण्यासाठी निवडणुका घेण्यात आल्या.&lt;ref name=&quot;pdf&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1967/Statisticall%20Report%20Goa%201967.pdf|title=Statistical Report on General Election, 1967 to the Legislative Assembly of Goa Daman and Diu}}&lt;/ref&gt; [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाने]] १६ जागा जिंकल्या व [[दयानंद बांदोडकर]] यांनी परत सरकार बनवले.

== निकाल ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; |मतदारसंघ
!मतदान टक्केवारी
! colspan=&quot;5&quot; |विजेता
! colspan=&quot;5&quot; |Runner Up
! rowspan=&quot;2&quot; data-sort-type=&quot;number&quot; |Margin
|-
!%
!उमेदवार
! पक्ष
! data-sort-type=&quot;number&quot; |Votes
!%
!Candidate
! colspan=&quot;2&quot; |Party
! data-sort-type=&quot;number&quot; |Votes
!%
|-
|१
|[[पेडणे विधानसभा मतदारसंघ|पेडणे]]
|64.22%
|[[के.बी. लक्षमण]]
|style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|महाराष्ट्रवादी गोमांतक पार्टी}}&quot;|महाराष्ट्रवादी गोमांतक पार्टी
|4,499
|60.15%
|[[B. Desprabhu]]||{{party name with color|Independent politician}}
|2,181
|29.16%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''2,318'''
|-
|२
|[[मांद्रे विधानसभा मतदारसंघ|मांद्रे]]
|64.52%
|[[ॲन्थोली डिसूझा]]|
|{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|6,907
|71.65%
|[[K. M. Vinayak]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,540
|15.98%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''5,367'''
|-
|३
|[[शिवोली विधानसभा मतदारसंघ|शिवोली]]
|73.36%
|[[पूनाजी आचरेकर]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,175
|50.35%
|[[D. Zeferino]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,556
|44.32%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''619'''
|-
|४
|[[कळंगुट विधानसभा मतदारसंघ|कळंगुट]]
|74.17%
|[[एस. वालंटे]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,329
|54.29%
|[[M. R. Dharma]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,633
|39.74%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''1,696'''
|-
|५
|[[हळदोणे विधानसभा मतदारसंघ|हळदोणे]]
|73.49%
|[[ऑर्लेंडो लोबो]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,084
|57.79%
|[[M. N. Pandharinath]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,969
|37.7%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,115'''
|-
|६
|[[म्हापसा विधानसभा मतदारसंघ|म्हापसा]]
|72.2%
|[[गोपाळ मयेकर|Gopal Mayekar]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,476
|52.57%
|[[K. T. Mangesh]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,040
|38.79%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,436'''
|-
|७
|[[थिविम विधानसभा मतदारसंघ|थिविम]]
|63.89%
|[[जयसिंहराव राणे]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,761
|61.26%
|[[N. Narayananant]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,794
|23.08%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''2,967'''
|-
|८
|[[डिचोली विधानसभा मतदारसंघ|डिचोली]]
|70.39%
|[[सी.डी.केशव]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,565
|66.96%
|[[S. S. Sakharam]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,149
|13.83%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''4,416'''
|-
|९
|पाले
|66.02%
|[[ए.के.एस. उसगावकर]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,671
|65.09%
|[[S. U. P. Krishna]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,961
|22.51%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''3,710'''
|-
|१०
|सत्तारी
|57.7%
|[[गोपाल कामत]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,962
|40.04%
|[[D. B. Hirojirao]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,068
|14.44%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,894'''
|-
|११
|[[पणजी विधानसभा मतदारसंघ|पणजी]]
|66.97%
|[[वाय.एस. देसाई]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,846
|42.56%
|[[T. M. Upendra]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,776
|41.78%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''70'''
|-
|१२
|[[सांता क्रुझ विधानसभा मतदारसंघ|सांता क्रुझ]]
|77.33%
|[[जॅक सिक्वेरा]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|7,087
|59.94%
|[[J. L. C. Araujo]]||{{party name with color|United Goans Party (Furtado Group)}}
|4,045
|34.21%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''3,042'''
|-
|१३
|[[सेंट आंद्रे विधानसभा मतदारसंघ|सेंट आंद्रे]]
|71.75%
|[[टिओटोनिओ परेरा]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|5,656
|57.47%
|[[Melo Agosttinho Santana]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,466
|35.22%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,190'''
|-
|१४
|[[कुंभारजुवा विधानसभा मतदारसंघ|कुंभारजुवा]]
|67.27%
|[[बी.पी. श्रीनिवास]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,296
|54.67%
|[[J. T. Timotio]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,355
|34.63%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,941'''
|-
|१५
|[[मडकाई विधानसभा मतदारसंघ|मडकाई]]
|71.14%
|[[बी.डी. बाळकृष्ण]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|7,800
|92.4%
|[[K. T. Pundlik]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|423
|5.01%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''7,377'''
|-
|१६
|[[फोंडा विधानसभा मतदारसंघ|फोंडा]]
|68.49%
|[[शशिकला काकोडकर|Shashikala Kakodkar]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|7,144
|76.66%
|[[K. S. Dattatray]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,567
|16.82%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''5,577'''
|-
|१७
|[[शिरोडा विधानसभा मतदारसंघ|शिरोडा]]
|59.26%
|[[विठ्ठल करमाळी]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,571
|53.%
|[[J. F. S. Fernandes]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,294
|15.%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''3,277'''
|-
|१८
|[[सांगे विधानसभा मतदारसंघ|सांगे]]
|62.57%
|[[एम.व्ही. दत्ता]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|4,646
|58.85%
|[[S. H. A. Lathif]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,785
|35.28%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,861'''
|-
|१९
|[[काणकोण विधानसभा मतदारसंघ|काणकोण]]
|66.15%
|[[एन.जी.एम. बाळकृष्ण]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,126
|58.95%
|[[M. R. Desai]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,141
|24.62%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''2,985'''
|-
|२०
|[[केपें विधानसभा मतदारसंघ|केपें]]
|66.%
|[[शबा देसाई]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,955
|44.39%
|[[D. S. Yeshvant]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|1,734
|26.05%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,221'''
|-
|२१
|[[कुडचडे विधानसभा मतदारसंघ|कुडचडे]]
|65.09%
|[[अब्दूल रझाक]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,657
|42.84%
|[[N. X. G. Desai]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|3,519
|41.23%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''138'''
|-
|२२
|[[कुंकळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ|कुंकळ्ळी]]
|62.01%
|[[रोक फर्नांडीस]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,774
|43.62%
|[[K. M. Jaiwant]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|1,720
|19.88%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,054'''
|-
|२३
|[[बाणावली विधानसभा मतदारसंघ|बाणावली]]
|62.54%
|[[एम.इ. जोस]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,528
|74.53%
|[[C. F. Clodomiro]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,008
|11.51%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''5,520'''
|-
|२४
|[[नावेली विधानसभा मतदारसंघ|नावेली]]
|62.1%
|[[लिओ मॉरिको]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,546
|59.5%
|[[D. P. Santano]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,831
|25.73%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''3,715'''
|-
|२५
|[[मडगांव विधानसभा मतदारसंघ|मडगांव]]
|64.26%
|[[एन.ए. नर्सिन्व्ह]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|4,905
|57.89%
|[[S. V. Purshotam]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|2,832
|33.42%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''2,073'''
|-
|२६
|[[कुडतरी विधानसभा मतदारसंघ|कुडतरी]]
|59.81%
|[[बरेटो जोकिम]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|8,778
|86.39%
|[[C. A. M. Jose]]||{{party name with color|Independent politician}}
|556
|5.47%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''8,222'''
|-
|२७
|[[कुठ्ठाळी विधानसभा मतदारसंघ|कुठ्ठाळी]]
|65.1%
|[[एल.पी. बार्बोसा]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|6,977
|77.03%
|[[L. C. Carvalho]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,662
|18.35%
| style=&quot;background:{{party color|United Goans Party (Sequeira Group)}}&quot; |'''5,315'''
|-
|२८
|[[मुरगांव विधानसभा मतदारसंघ|मुरगांव]]
|54.29%
|[[गजानन पाटील]]||{{party name with color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}
|5,570
|46.11%
|[[M. R. Manuel]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|3,932
|32.55%
| style=&quot;background:{{party color|Maharashtrawadi Gomantak Party}}&quot; |'''1,638'''
|-
|२९
|दमण
|60.62%
|[[एम. एम. भठाला]]||{{party name with color|Independent politician}}
|2,775
|29.48%
|[[B. O. Pandya]]||{{party name with color|United Goans Party (Sequeira Group)}}
|2,544
|27.02%
| style=&quot;background:{{party color|Independent politician}}&quot; |'''231'''
|-
|३०
|दीव
|66.33%
|[[एफ.एन. श्रीनिवास]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,552
|23.6%
|[[A. R. Hadmat]]||{{party name with color|Independent politician}}
|1,501
|22.83%
| style=&quot;background:{{party color|Independent politician}}&quot; |'''51'''
|}

== संदर्भ ==

[[वर्ग:गोवा विधानसभा निवडणुका]]</text>
      <sha1>ajnpbu2aoop1f5079rr9jmlpcjotwse</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690702</id>
      <parentid>2690701</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:02:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <origin>2690702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23897" sha1="dxjut7ezhflq0ocfc25m75bafnqa3zz" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
फेब्रुवारी १९६७ मध्ये, भारताच्या गोवा, दमण आणि दीव या [[केंद्रशासित प्रदेश|केंद्रशासित प्रदेशात]]  तेथील  [[गोवा विधानसभा|गोवा, दमण आणि दीव विधानसभेचे]] ३० सदस्य निवडण्यासाठी निवडणुका घेण्यात आल्या.&lt;ref name=&quot;pdf&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1967/Statisticall%20Report%20Goa%201967.pdf|title=Statistical Report on General Election, 1967 to the Legislative Assembly of Goa Daman and Diu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|website=eci.gov.in |publisher=[[Election Commission of India]]|title=Statistical Report on General Election, 1967 to the Legislative Assembly of Goa, Daman and Diu |url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1967/Statisticall%20Report%20Goa%201967.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117085800/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1967/Statisticall%20Report%20Goa%201967.pdf |archive-date=17 January 2012 |access-date=15 February 2024|format=pdf}}&lt;/ref&gt; [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षाने]] १६ जागा जिंकल्या व [[दयानंद बांदोडकर]] यांनी परत सरकार बनवले. [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|युनायटेड गोवन्स पार्टी (सीक्वेरा गट)]] यांना १२ जागा मिळाल्या व तो विरोधी पक्ष ठरला. दमण आणि दीव या दोन जागांमधून अपक्ष नेते नोवडून आले.

== निकाल ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; |मतदारसंघ
! मतदान टक्केवारी
! colspan=&quot;5&quot; |विजेता
! colspan=&quot;5&quot; |उप-विजेता
! rowspan=&quot;2&quot; data-sort-type=&quot;number&quot; |अंतर
|-
!%
!उमेदवार
! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
! data-sort-type=&quot;number&quot; |मते
!%
!उमेदवार
! colspan=&quot;2&quot; |पक्ष
! data-sort-type=&quot;number&quot; |मते
!%
|-
|१
|[[पेडणे विधानसभा मतदारसंघ|पेडणे]]
|64.22%
|के.बी. लक्षमण
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|4,499
|60.15%
|बी. देशप्रभू
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|2,181
|29.16%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; | 2,318 
|-
|२
|[[मांद्रे विधानसभा मतदारसंघ|मांद्रे]]
|64.52%
|ॲन्थोली डिसूझा
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|6,907
|71.65%
|के.एम. विनायक
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|1,540
|15.98%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; | 5,367
|-
|३
|[[शिवोली विधानसभा मतदारसंघ|शिवोली]]
|73.36%
|पूनाजी आचरेकर
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|5,175
|50.35%
|डी. झेफेरिनो
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|4,556
|44.32%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |619
|-
|४
|[[कळंगुट विधानसभा मतदारसंघ|कळंगुट]]
|74.17%
|एस. वालंटे
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|6,329
|54.29%
|एम.आर. धर्मा
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|4,633
|39.74%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; | 1,696
|-
|५
|[[हळदोणे विधानसभा मतदारसंघ|हळदोणे]]
|73.49%
|ऑर्लेंडो लोबो
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|6,084
|57.79%
|एम.एन. पंढरीनाथ
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|3,969
|37.7%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; | 2,115
|-
|६
|[[म्हापसा विधानसभा मतदारसंघ|म्हापसा]]
|72.2%
|[[गोपाळ मयेकर]]
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|5,476
|52.57%
|के.ती. मंगेश
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|4,040
|38.79%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |1,436
|-
|७
|[[थिविम विधानसभा मतदारसंघ|थिविम]]
|63.89%
|जयसिंहराव राणे
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|4,761
|61.26%
|एन. नारायणंत
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|1,794
|23.08%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |2,967
|-
|८
|[[डिचोली विधानसभा मतदारसंघ|डिचोली]]
|70.39%
|सी.डी.केशव
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|5,565
|66.96%
|एस.एस. सखाराम
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
|1,149
|13.83%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; | 4,416
|-
|९
|पाले
|66.02%
|ए.के.एस. उसगावकर
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|5,671
|65.09%
|एस.यु.पी. कृष्ण
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
|1,961
|22.51%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |3,710
|-
|१०
|सत्तारी
|57.7%
|गोपाल कामत
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|2,962
|40.04%
|डी.बॉ. हिरोजीराव
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
|1,068
|14.44%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |1,894
|-
|११
|[[पणजी विधानसभा मतदारसंघ|पणजी]]
|66.97%
|वाय.एस. देसाई
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|3,846
|42.56%
|टी.एम. उपेंद्र
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|3,776
|41.78%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; | 70
|-
|१२
|[[सांता क्रुझ विधानसभा मतदारसंघ|सांता क्रुझ]]
|77.33%
|जॅक सिक्वेरा
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|7,087
|59.94%
|जे. आरौजो
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (फू)]]
| 
|4,045
|34.21%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; | 3,042
|-
|१३
|[[सेंट आंद्रे विधानसभा मतदारसंघ|सेंट आंद्र]]
|71.75%
|टिओटोनिओ परेरा
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|5,656
|57.47%
|मेलो सॅन्टना
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|3,466
|35.22%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; | 2,190
|-
|१४
|[[कुंभारजुवा विधानसभा मतदारसंघ|कुंभारजुवा]]
|67.27%
|बी.पी. श्रीनिवास
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|5,296
|54.67%
|जे.टी. टिमोटिओ
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|3,355
|34.63%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |1,941
|-
|१५
|[[मडकई विधानसभा मतदारसंघ|मडकई]]
|71.14%
|बी.डी. बाळकृष्ण
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|7,800
|92.4%
|के.टी.पुंडलीक
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|423
|5.01%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |7,377
|-
|१६
|[[फोंडा विधानसभा मतदारसंघ|फोंडा]]
|68.49%
|[[शशिकला काकोडकर]]
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|7,144
|76.66%
|के.एस. दत्तात्रेय
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|1,567
|16.82%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |5,577
|-
|१७
|[[शिरोडा विधानसभा मतदारसंघ|शिरोडा]]
|59.26%
|विठ्ठल करमाळी
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|4,571
|53.%
|जे. फरनांडिस
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|1,294
|15.%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |3,277
|-
|१८
|[[सांगे विधानसभा मतदारसंघ|सांगे]]
|62.57%
|एम.व्ही. दत्ता
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|4,646
|58.85%
|एस.ए. लतिफ
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|2,785
|35.28%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |1,861
|-
|१९
|[[काणकोण विधानसभा मतदारसंघ|काणकोण]]
|66.15%
|एन.जी.एम. बाळकृष्ण
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|5,126
|58.95%
|एम. आर. देसाई
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|2,141
|24.62%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |2,985
|-
|२०
|[[केपें विधानसभा मतदारसंघ|केपें]]
|66.%
|शबा देसाई
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|2,955
|44.39%
|डी.एस. येशवंत
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|1,734
|26.05%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |1,221
|-
|२१
|[[कुडचडे विधानसभा मतदारसंघ|कुडचडे]]
|65.09%
|अब्दूल रझाक
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|3,657
|42.84%
|एन. जी. देसाई
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|3,519
|41.23%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; | 138
|-
|२२
|[[कुंकळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ|कुंकळ्ळी]]
|62.01%
|रोक फर्नांडीस
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|3,774
|43.62%
|के.एम. जयवंत
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|1,720
|19.88%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |2,054
|-
|२३
|[[बाणावली विधानसभा मतदारसंघ|बाणावली]]
|62.54%
|एम.इ. जोस
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|6,528
|74.53%
|सी.एफ. क्लोडोमिरो
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
|1,008
|11.51%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |5,520
|-
|२४
|[[नावेली विधानसभा मतदारसंघ|नावेली]]
|62.1%
|लिओ मॉरिको
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|6,546
|59.5%
|डी.पी. सॅन्टानो
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|2,831
|25.73%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |3,715
|-
|२५
|[[मडगांव विधानसभा मतदारसंघ|मडगांव]]
|64.26%
|एन.ए. नर्सिन्व्ह
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|4,905
|57.89%
|एस.व्ही. पुरशोत्तम
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|2,832
|33.42%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |2,073
|-
|२६
|[[कुडतरी विधानसभा मतदारसंघ|कुडतरी]]
|59.81%
|बरेटो जोकिम
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|8,778
|86.39%
|सी.ए.एम. जोस
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
|556
|5.47%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |8,222
|-
|२७
|[[कुठ्ठाळी विधानसभा मतदारसंघ|कुठ्ठाळी]]
|65.1%
|एल.पी. बार्बोसा
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|6,977
|77.03%
|एल.सी. कारव्हेलो
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
|1,662
|18.35%
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; | 5,315
|-
|२८
|[[मुरगांव विधानसभा मतदारसंघ|मुरगांव]]
|54.29%
|गजानन पाटील
| [[महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष|गोमंतक]]
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |
|5,570
|46.11%
|एम. आर. मॅनुएल
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|3,932
|32.55%
| style=&quot;background-color: {{महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्ष/meta/color}}&quot; |1,638
|-
|२९
|दमण
|60.62%
|एम. एम. भठाला
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
|2,775
|29.48%
|बी.ओ. पांड्या
| [[युनायटेड गोवन्स पार्टी|यु. गोवन्स (सी)]]
| style=&quot;background-color: {{युनायटेड गोवन्स पार्टी/meta/color}}&quot; |
|2,544
|27.02%
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; | 231
|-
|३०
|दीव
|66.33%
|एफ.एन. श्रीनिवास
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
|1,552
|23.6%
|ए.आर. हदमत
| [[अपक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; |
|1,501
|22.83%
| style=&quot;background-color: {{अपक्ष/meta/color}}&quot; | 51
|-
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}


[[वर्ग:गोवा विधानसभा निवडणुका]]</text>
      <sha1>dxjut7ezhflq0ocfc25m75bafnqa3zz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>१९६७ गोवा, दमण आणि दीव विधानसभा निवडणूक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380800</id>
    <redirect title="गोवा, दमण आणि दीव विधानसभा निवडणूक, १९६७" />
    <revision>
      <id>2690694</id>
      <timestamp>2026-06-22T16:31:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2690694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="r1s5im05db135zhq7sgulon9f9y8eti" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[गोवा, दमण आणि दीव विधानसभा निवडणूक, १९६७]]</text>
      <sha1>r1s5im05db135zhq7sgulon9f9y8eti</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Snehal sandip kakade</title>
    <ns>3</ns>
    <id>380801</id>
    <revision>
      <id>2690711</id>
      <timestamp>2026-06-22T17:41:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2690711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="281" sha1="b9posa2166zsd462rta4tivwsgd4q9x" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Snehal sandip kakade}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २३:११, २२ जून २०२६ (IST)</text>
      <sha1>b9posa2166zsd462rta4tivwsgd4q9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380802</id>
    <revision>
      <id>2690712</id>
      <timestamp>2026-06-22T17:41:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन</comment>
      <origin>2690712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7207" sha1="icqjvretzubon44c9ds5hu157d7omev" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी''' ही [[अमेरिका|अमेरिकेच्या]] [[कॉलोराडो]] राज्यातील [[कॉलोराडो स्प्रिंग्ज]] शहराच्या उत्तरेला असलेली एक लष्करी प्रशिक्षण संस्था आहे. ही संस्था अमेरिकेच्या वायुसेनेतील आणि अंतराळ सेनेतील भावी अधिकार्‍यांना उच्चशिक्षण आणि प्रशिक्षण देण्याचे काम करते. [[अमेरिकेतील शासकीय लष्करी संस्था|अमेरिकेतील पाच प्रमुख शासकीय लष्करी संस्थांपैकी]] ही सर्वात नवीन संस्था आहे.

या संस्थेची स्थापना १ एप्रिल १९५४ रोजी राष्ट्राध्यक्ष [[ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर]] यांच्या कार्यकाळात झाली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.usafa.af.mil/ |title=United States Air Force Academy Official Website |access-date=२२ जून २०२६}}&lt;/ref&gt; 

== प्रवेश आणि अभ्यासक्रम ==
या संस्थेमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी उमेदवारांना अत्यंत कठीण निवड प्रक्रियेला सामोरे जावे लागते. अर्जदारांना शैक्षणिक गुणवत्तेसोबतच शारीरिक पात्रता चाचणी आणि वैद्यकीय चाचणी उत्तीर्ण करावी लागते. याशिवाय [[अमेरिकेची सेनेट|अमेरिकेच्या सेनेट]] सदस्यांचे किंवा [[अमेरिकेचे लोकप्रतिनिधीगृह|लोकप्रतिनिधींचे]] अधिकृत नामांकन मिळवणे आवश्यक असते. दरवर्षी साधारण १,४०० कॅडेट्स या संस्थेत प्रवेश घेतात, परंतु केवळ एक हजाराच्या आसपास विद्यार्थीच खडतर प्रशिक्षण पूर्ण करून पदवीपर्यंत पोहोचतात.

येथील चार वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण करणार्‍या विद्यार्थ्यांना ''बॅचलर ऑफ सायन्स'' ही विज्ञान शाखेची पदवी प्रदान केली जाते. पदवी मिळाल्यानंतर सर्व कॅडेट्सना अमेरिकन वायुसेनेत किंवा अंतराळ सेनेत [[सेकंड लेफ्टनंट (अमेरिका)|सेकंड लेफ्टनंट]] या पदावर अधिकारी म्हणून नियुक्त केले जाते. या संस्थेचा संपूर्ण खर्च अमेरिकन सरकारद्वारे केला जातो. प्रशिक्षण कालावधीत विद्यार्थ्यांना मोफत निवास, भोजन आणि मासिक भत्ता देखील दिला जातो. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर प्रत्येक अधिकार्‍याला लष्करामध्ये ठराविक वर्षे सेवा देणे बंधनकारक असते.

या संस्थेचे मुख्य ध्येय विद्यार्थ्यांमध्ये उत्तम चारित्र्य, नेतृत्वगुण आणि देशसेवेची भावना निर्माण करणे हे आहे. संस्थेचे ब्रीदवाक्य ''सच्चाई सर्वप्रथम, स्वतःआधी सेवा आणि प्रत्येक कार्यात उत्कृष्टता'' असे आहे. येथे विद्यार्थ्यांना केवळ लष्करी प्रशिक्षणच दिले जात नाही, तर अभियांत्रिकी, मानववंशशास्त्र, सामाजिक शास्त्रे आणि मूलभूत विज्ञानाचा सखोल अभ्यास शिकवला जातो. सर्व कॅडेट्सना शारीरिक शिक्षण आणि विविध क्रीडा प्रकारांमध्ये भाग घेणे सक्तीचे असते.

== आवार ==
या अकॅडेमीचे आवार त्याच्या आधुनिक वास्तुकलेसाठी आणि विशेषतः १७ शिखरे असलेल्या [[कॅडेट चॅपल]] या प्रार्थनामंदिरासाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bruegmann |first=Robert |title=Modernism at Mid-Century: The Architecture of the United States Air Force Academy |publisher=University of Chicago Press |year=1995}}&lt;/ref&gt; या संस्थेच्या क्रीडा संघांना 'फाल्कन्स' या नावाने ओळखले जाते. या संस्थेतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकार्‍यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|*]]
[[वर्ग:अमेरिकेच्या सैनिकी प्रशिक्षण संस्था]]
[[वर्ग:कॉलोराडो स्प्रिंग्ज]]
[[वर्ग:इ.स. १९६३ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>icqjvretzubon44c9ds5hu157d7omev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690713</id>
      <parentid>2690712</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2690713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7195" sha1="169tbuw9cwyufcnkd9rkz7erbs6t3wu" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी''' ही [[अमेरिका|अमेरिकेच्या]] [[कॉलोराडो]] राज्यातील [[कॉलोराडो स्प्रिंग्ज]] शहराच्या उत्तरेला असलेली एक लष्करी प्रशिक्षण संस्था आहे. ही संस्था अमेरिकेच्या वायुसेनेतील आणि अंतराळ सेनेतील भावी अधिकाऱ्यांना उच्चशिक्षण आणि प्रशिक्षण देण्याचे काम करते. [[अमेरिकेतील शासकीय लष्करी संस्था|अमेरिकेतील पाच प्रमुख शासकीय लष्करी संस्थांपैकी]] ही सर्वात नवीन संस्था आहे.

या संस्थेची स्थापना १ एप्रिल १९५४ रोजी राष्ट्राध्यक्ष [[ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर]] यांच्या कार्यकाळात झाली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.usafa.af.mil/ |title=United States Air Force Academy Official Website |access-date=२२ जून २०२६}}&lt;/ref&gt; 

== प्रवेश आणि अभ्यासक्रम ==
या संस्थेमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी उमेदवारांना अत्यंत कठीण निवड प्रक्रियेला सामोरे जावे लागते. अर्जदारांना शैक्षणिक गुणवत्तेसोबतच शारीरिक पात्रता चाचणी आणि वैद्यकीय चाचणी उत्तीर्ण करावी लागते. याशिवाय [[अमेरिकेची सेनेट|अमेरिकेच्या सेनेट]] सदस्यांचे किंवा [[अमेरिकेचे लोकप्रतिनिधीगृह|लोकप्रतिनिधींचे]] अधिकृत नामांकन मिळवणे आवश्यक असते. दरवर्षी साधारण १,४०० कॅडेट्स या संस्थेत प्रवेश घेतात, परंतु केवळ एक हजाराच्या आसपास विद्यार्थीच खडतर प्रशिक्षण पूर्ण करून पदवीपर्यंत पोहोचतात.

येथील चार वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना ''बॅचलर ऑफ सायन्स'' ही विज्ञान शाखेची पदवी प्रदान केली जाते. पदवी मिळाल्यानंतर सर्व कॅडेट्सना अमेरिकन वायुसेनेत किंवा अंतराळ सेनेत [[सेकंड लेफ्टनंट (अमेरिका)|सेकंड लेफ्टनंट]] या पदावर अधिकारी म्हणून नियुक्त केले जाते. या संस्थेचा संपूर्ण खर्च अमेरिकन सरकारद्वारे केला जातो. प्रशिक्षण कालावधीत विद्यार्थ्यांना मोफत निवास, भोजन आणि मासिक भत्ता देखील दिला जातो. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर प्रत्येक अधिकाऱ्याला लष्करामध्ये ठराविक वर्षे सेवा देणे बंधनकारक असते.

या संस्थेचे मुख्य ध्येय विद्यार्थ्यांमध्ये उत्तम चारित्र्य, नेतृत्वगुण आणि देशसेवेची भावना निर्माण करणे हे आहे. संस्थेचे ब्रीदवाक्य ''सच्चाई सर्वप्रथम, स्वतःआधी सेवा आणि प्रत्येक कार्यात उत्कृष्टता'' असे आहे. येथे विद्यार्थ्यांना केवळ लष्करी प्रशिक्षणच दिले जात नाही, तर अभियांत्रिकी, मानववंशशास्त्र, सामाजिक शास्त्रे आणि मूलभूत विज्ञानाचा सखोल अभ्यास शिकवला जातो. सर्व कॅडेट्सना शारीरिक शिक्षण आणि विविध क्रीडा प्रकारांमध्ये भाग घेणे सक्तीचे असते.

== आवार ==
या अकॅडेमीचे आवार त्याच्या आधुनिक वास्तुकलेसाठी आणि विशेषतः १७ शिखरे असलेल्या [[कॅडेट चॅपल]] या प्रार्थनामंदिरासाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bruegmann |first=Robert |title=Modernism at Mid-Century: The Architecture of the United States Air Force Academy |publisher=University of Chicago Press |year=1995}}&lt;/ref&gt; या संस्थेच्या क्रीडा संघांना 'फाल्कन्स' या नावाने ओळखले जाते. या संस्थेतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|*]]
[[वर्ग:अमेरिकेच्या सैनिकी प्रशिक्षण संस्था]]
[[वर्ग:कॉलोराडो स्प्रिंग्ज]]
[[वर्ग:इ.स. १९६३ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>169tbuw9cwyufcnkd9rkz7erbs6t3wu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690715</id>
      <parentid>2690713</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:48:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* आवार */</comment>
      <origin>2690715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7418" sha1="4oijc9x8kfhxf402np1zi2m33rear5l" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी''' ही [[अमेरिका|अमेरिकेच्या]] [[कॉलोराडो]] राज्यातील [[कॉलोराडो स्प्रिंग्ज]] शहराच्या उत्तरेला असलेली एक लष्करी प्रशिक्षण संस्था आहे. ही संस्था अमेरिकेच्या वायुसेनेतील आणि अंतराळ सेनेतील भावी अधिकाऱ्यांना उच्चशिक्षण आणि प्रशिक्षण देण्याचे काम करते. [[अमेरिकेतील शासकीय लष्करी संस्था|अमेरिकेतील पाच प्रमुख शासकीय लष्करी संस्थांपैकी]] ही सर्वात नवीन संस्था आहे.

या संस्थेची स्थापना १ एप्रिल १९५४ रोजी राष्ट्राध्यक्ष [[ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर]] यांच्या कार्यकाळात झाली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.usafa.af.mil/ |title=United States Air Force Academy Official Website |access-date=२२ जून २०२६}}&lt;/ref&gt; 

== प्रवेश आणि अभ्यासक्रम ==
या संस्थेमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी उमेदवारांना अत्यंत कठीण निवड प्रक्रियेला सामोरे जावे लागते. अर्जदारांना शैक्षणिक गुणवत्तेसोबतच शारीरिक पात्रता चाचणी आणि वैद्यकीय चाचणी उत्तीर्ण करावी लागते. याशिवाय [[अमेरिकेची सेनेट|अमेरिकेच्या सेनेट]] सदस्यांचे किंवा [[अमेरिकेचे लोकप्रतिनिधीगृह|लोकप्रतिनिधींचे]] अधिकृत नामांकन मिळवणे आवश्यक असते. दरवर्षी साधारण १,४०० कॅडेट्स या संस्थेत प्रवेश घेतात, परंतु केवळ एक हजाराच्या आसपास विद्यार्थीच खडतर प्रशिक्षण पूर्ण करून पदवीपर्यंत पोहोचतात.

येथील चार वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना ''बॅचलर ऑफ सायन्स'' ही विज्ञान शाखेची पदवी प्रदान केली जाते. पदवी मिळाल्यानंतर सर्व कॅडेट्सना अमेरिकन वायुसेनेत किंवा अंतराळ सेनेत [[सेकंड लेफ्टनंट (अमेरिका)|सेकंड लेफ्टनंट]] या पदावर अधिकारी म्हणून नियुक्त केले जाते. या संस्थेचा संपूर्ण खर्च अमेरिकन सरकारद्वारे केला जातो. प्रशिक्षण कालावधीत विद्यार्थ्यांना मोफत निवास, भोजन आणि मासिक भत्ता देखील दिला जातो. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर प्रत्येक अधिकाऱ्याला लष्करामध्ये ठराविक वर्षे सेवा देणे बंधनकारक असते.

या संस्थेचे मुख्य ध्येय विद्यार्थ्यांमध्ये उत्तम चारित्र्य, नेतृत्वगुण आणि देशसेवेची भावना निर्माण करणे हे आहे. संस्थेचे ब्रीदवाक्य ''सच्चाई सर्वप्रथम, स्वतःआधी सेवा आणि प्रत्येक कार्यात उत्कृष्टता'' असे आहे. येथे विद्यार्थ्यांना केवळ लष्करी प्रशिक्षणच दिले जात नाही, तर अभियांत्रिकी, मानववंशशास्त्र, सामाजिक शास्त्रे आणि मूलभूत विज्ञानाचा सखोल अभ्यास शिकवला जातो. सर्व कॅडेट्सना शारीरिक शिक्षण आणि विविध क्रीडा प्रकारांमध्ये भाग घेणे सक्तीचे असते.

== आवार ==
या अकॅडेमीचे आवार त्याच्या आधुनिक वास्तुकलेसाठी आणि विशेषतः १७ शिखरे असलेल्या [[कॅडेट चॅपल]] या प्रार्थनामंदिरासाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bruegmann |first=Robert |title=Modernism at Mid-Century: The Architecture of the United States Air Force Academy |publisher=University of Chicago Press |year=1995}}&lt;/ref&gt; या संस्थेच्या क्रीडा संघांना 'फाल्कन्स' या नावाने ओळखले जाते.

== माजी विद्यार्थी ==
{{मुख्य लेख|युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी}}
या संस्थेतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|*]]
[[वर्ग:अमेरिकेच्या सैनिकी प्रशिक्षण संस्था]]
[[वर्ग:कॉलोराडो स्प्रिंग्ज]]
[[वर्ग:इ.स. १९६३ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>4oijc9x8kfhxf402np1zi2m33rear5l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690753</id>
      <parentid>2690715</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:41:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:इ.स. १९६३ मधील निर्मिती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2690753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7418" sha1="qtcdqezax6uqfpp1z0plfdwu0h3oshh" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी''' ही [[अमेरिका|अमेरिकेच्या]] [[कॉलोराडो]] राज्यातील [[कॉलोराडो स्प्रिंग्ज]] शहराच्या उत्तरेला असलेली एक लष्करी प्रशिक्षण संस्था आहे. ही संस्था अमेरिकेच्या वायुसेनेतील आणि अंतराळ सेनेतील भावी अधिकाऱ्यांना उच्चशिक्षण आणि प्रशिक्षण देण्याचे काम करते. [[अमेरिकेतील शासकीय लष्करी संस्था|अमेरिकेतील पाच प्रमुख शासकीय लष्करी संस्थांपैकी]] ही सर्वात नवीन संस्था आहे.

या संस्थेची स्थापना १ एप्रिल १९५४ रोजी राष्ट्राध्यक्ष [[ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर]] यांच्या कार्यकाळात झाली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.usafa.af.mil/ |title=United States Air Force Academy Official Website |access-date=२२ जून २०२६}}&lt;/ref&gt; 

== प्रवेश आणि अभ्यासक्रम ==
या संस्थेमध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी उमेदवारांना अत्यंत कठीण निवड प्रक्रियेला सामोरे जावे लागते. अर्जदारांना शैक्षणिक गुणवत्तेसोबतच शारीरिक पात्रता चाचणी आणि वैद्यकीय चाचणी उत्तीर्ण करावी लागते. याशिवाय [[अमेरिकेची सेनेट|अमेरिकेच्या सेनेट]] सदस्यांचे किंवा [[अमेरिकेचे लोकप्रतिनिधीगृह|लोकप्रतिनिधींचे]] अधिकृत नामांकन मिळवणे आवश्यक असते. दरवर्षी साधारण १,४०० कॅडेट्स या संस्थेत प्रवेश घेतात, परंतु केवळ एक हजाराच्या आसपास विद्यार्थीच खडतर प्रशिक्षण पूर्ण करून पदवीपर्यंत पोहोचतात.

येथील चार वर्षांचा अभ्यासक्रम पूर्ण करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना ''बॅचलर ऑफ सायन्स'' ही विज्ञान शाखेची पदवी प्रदान केली जाते. पदवी मिळाल्यानंतर सर्व कॅडेट्सना अमेरिकन वायुसेनेत किंवा अंतराळ सेनेत [[सेकंड लेफ्टनंट (अमेरिका)|सेकंड लेफ्टनंट]] या पदावर अधिकारी म्हणून नियुक्त केले जाते. या संस्थेचा संपूर्ण खर्च अमेरिकन सरकारद्वारे केला जातो. प्रशिक्षण कालावधीत विद्यार्थ्यांना मोफत निवास, भोजन आणि मासिक भत्ता देखील दिला जातो. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर प्रत्येक अधिकाऱ्याला लष्करामध्ये ठराविक वर्षे सेवा देणे बंधनकारक असते.

या संस्थेचे मुख्य ध्येय विद्यार्थ्यांमध्ये उत्तम चारित्र्य, नेतृत्वगुण आणि देशसेवेची भावना निर्माण करणे हे आहे. संस्थेचे ब्रीदवाक्य ''सच्चाई सर्वप्रथम, स्वतःआधी सेवा आणि प्रत्येक कार्यात उत्कृष्टता'' असे आहे. येथे विद्यार्थ्यांना केवळ लष्करी प्रशिक्षणच दिले जात नाही, तर अभियांत्रिकी, मानववंशशास्त्र, सामाजिक शास्त्रे आणि मूलभूत विज्ञानाचा सखोल अभ्यास शिकवला जातो. सर्व कॅडेट्सना शारीरिक शिक्षण आणि विविध क्रीडा प्रकारांमध्ये भाग घेणे सक्तीचे असते.

== आवार ==
या अकॅडेमीचे आवार त्याच्या आधुनिक वास्तुकलेसाठी आणि विशेषतः १७ शिखरे असलेल्या [[कॅडेट चॅपल]] या प्रार्थनामंदिरासाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Bruegmann |first=Robert |title=Modernism at Mid-Century: The Architecture of the United States Air Force Academy |publisher=University of Chicago Press |year=1995}}&lt;/ref&gt; या संस्थेच्या क्रीडा संघांना 'फाल्कन्स' या नावाने ओळखले जाते.

== माजी विद्यार्थी ==
{{मुख्य लेख|युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी}}
या संस्थेतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|*]]
[[वर्ग:अमेरिकेच्या सैनिकी प्रशिक्षण संस्था]]
[[वर्ग:कॉलोराडो स्प्रिंग्ज]]
[[वर्ग:इ.स. १९५४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>qtcdqezax6uqfpp1z0plfdwu0h3oshh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>युनायटेड स्टेट्स एअर फोर्स अकॅडेमी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380803</id>
    <redirect title="युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी" />
    <revision>
      <id>2690714</id>
      <timestamp>2026-06-22T17:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2690714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="14ney1z8gsnxcp9mf04vvc2pjki7fe8" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]</text>
      <sha1>14ney1z8gsnxcp9mf04vvc2pjki7fe8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380804</id>
    <revision>
      <id>2690716</id>
      <timestamp>2026-06-22T17:53:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन</comment>
      <origin>2690716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15617" sha1="25mp0b2vq37iqbzfu4poi6sj3ij445i" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकार्‍यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसर्‍या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:''&quot;तुकडी वर्ष&quot; म्हणजे संबंधित व्यक्तीचे तुकडी वर्ष, जे सहसा पदवीदानाचे वर्ष असते. युद्धाच्या काळात, अकॅडमीच्या तुकड्या लवकर पदवीधर होऊ शकतात, परंतु एर फोर्स अकॅडमीमध्ये अद्याप असे कधीही घडलेले नाही.''

{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen. Ruben Cubero.jpg|thumb|१००px|रुबेन क्युबेरो]] [[File:Born BGen Dana USAF.jpg|thumb|१००px|डाना बॉर्न]]
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रॅडली सी.
|last=हॉसमेर
|year=१९५९
|nota=[[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
|ref=&lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रुबेन ए.
|last=क्युबेरो
|year=१९६१
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
|ref=&lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=इर्विन
|last=रॉके
|year=१९६२
|nota=लेफ्टनंट जनरल; अकॅडमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष १९९४–९७; मोरावियन कॉलेजचे अध्यक्ष १९९७–२००६
}}
{{mem/a2
|first=टॅड जे.
|last=ओएलस्ट्रॉम
|year=१९६५
|nota=नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड STATES एर फोर्स अकॅडमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
|ref=&lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लिंडा
|last=गार्शिया क्युबेरो
|year=१९८०
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मिशेल डी.
|last=जॉन्सन
|year=१९८१
|nota=लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] हवाई दल मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
|ref=&lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air Force Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last=विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर;</text>
      <sha1>25mp0b2vq37iqbzfu4poi6sj3ij445i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690717</id>
      <parentid>2690716</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2690717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15611" sha1="syd3jylwaib7m5e6c4c9v6xhm5b7czu" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:''&quot;तुकडी वर्ष&quot; म्हणजे संबंधित व्यक्तीचे तुकडी वर्ष, जे सहसा पदवीदानाचे वर्ष असते. युद्धाच्या काळात, अकॅडमीच्या तुकड्या लवकर पदवीधर होऊ शकतात, परंतु एर फोर्स अकॅडमीमध्ये अद्याप असे कधीही घडलेले नाही.''

{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen. Ruben Cubero.jpg|thumb|१००px|रुबेन क्युबेरो]] [[File:Born BGen Dana USAF.jpg|thumb|१००px|डाना बॉर्न]]
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रॅडली सी.
|last=हॉसमेर
|year=१९५९
|nota=[[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
|ref=&lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रुबेन ए.
|last=क्युबेरो
|year=१९६१
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
|ref=&lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=इर्विन
|last=रॉके
|year=१९६२
|nota=लेफ्टनंट जनरल; अकॅडमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष १९९४–९७; मोरावियन कॉलेजचे अध्यक्ष १९९७–२००६
}}
{{mem/a2
|first=टॅड जे.
|last=ओएलस्ट्रॉम
|year=१९६५
|nota=नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड STATES एर फोर्स अकॅडमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
|ref=&lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लिंडा
|last=गार्शिया क्युबेरो
|year=१९८०
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मिशेल डी.
|last=जॉन्सन
|year=१९८१
|nota=लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] हवाई दल मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
|ref=&lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air Force Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last=विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर;</text>
      <sha1>syd3jylwaib7m5e6c4c9v6xhm5b7czu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690718</id>
      <parentid>2690717</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T17:58:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* शैक्षणिक क्षेत्र */</comment>
      <origin>2690718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162766" sha1="0c4brk5892kn7xizoe7oxrsnkguk3zr" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:''&quot;तुकडी वर्ष&quot; म्हणजे संबंधित व्यक्तीचे तुकडी वर्ष, जे सहसा पदवीदानाचे वर्ष असते. युद्धाच्या काळात, अकॅडेमीच्या तुकड्या लवकर पदवीधर होऊ शकतात, परंतु एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये अद्याप असे कधीही घडलेले नाही.''

{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen. Ruben Cubero.jpg|thumb|१००px|रुबेन क्युबेरो]] [[File:Born BGen Dana USAF.jpg|thumb|१००px|डाना बॉर्न]]
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रॅडली सी.
|last=हॉसमेर
|year=१९५९
|nota=[[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
|ref=&lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रुबेन ए.
|last=क्युबेरो
|year=१९६१
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
|ref=&lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=इर्विन
|last=रॉके
|year=१९६२
|nota=लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष १९९४–९७; मोरावियन कॉलेजचे अध्यक्ष १९९७–२००६
}}
{{mem/a2
|first=टॅड जे.
|last=ओएलस्ट्रॉम
|year=१९६५
|nota=नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड STATES एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
|ref=&lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लिंडा
|last=गार्शिया क्युबेरो
|year=१९८०
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मिशेल डी.
|last=जॉन्सन
|year=१९८१
|nota=लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] हवाई दल मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
|ref=&lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air Force Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last=विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९९८–२००९); साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[हवाई दलाचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United States Congress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डाना एच.
|last=बॉर्न
|year=१९८३
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
|ref=&lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air Force Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=थॉमस डब्लू.
|last=क्राईस
|year=१९८३
|nota= [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
|ref=&lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्रिस्टोफर बी.
|last=हॉवर्ड
|year=१९९१
|nota=रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
|ref=&lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लिनेल
|last=लेटेंड्रे
|link=Linell Letendre
|year=१९९६
|nota=वकील आणि प्राध्यापक डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड
|last=वॅग्नर
|year=२०१७
|nota=मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{{see also|युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षकांची यादी}}

{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Tony D. Bauernfeind (2).jpg|100px|thumb|वर्तमान अधीक्षक: टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रॅडली सी.
|last=हॉसमेर
|year=१९५९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
|ref=&lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॅड जे.
|last=ओएलस्ट्रॉम
|year=१९६५
|nota=नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
|ref=&lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल ई.
|last=स्टाईन
|year=१९६६
|nota=युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
|ref=&lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन आर.
|last=डॅलॅगर
|year=१९६९
|nota=युनायटेड States एर FORCE अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एफ.
|last=रेग्नी
|year=१९७३
|nota=युनायटेड States एर FORCE अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल सी.
|last=गौल्ड
|year=१९७६
|nota=युनायटेड States एर FORCE अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
|ref=&lt;ref name=&quot;gould&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.airforcetimes.com/news/2009/02/airforce_academy_superintendent_020209w/|title=Obama Names New AF Academy Superintendent|publisher=Air Force Times|access-date=2009-04-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/104690/lieutenant-general-michael-c-gould/|title=Michael C. Gould|publisher=Air Force Link|access-date=2013-08-21|archive-date=2013-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022181452/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/104690|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मिशेल डी.
|last=जॉन्सन
|year=१९८१
|nota=युनायटेड States एर FORCE अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123359448 |title=Academy welcomes new superintendent |publisher=Academy Spirit |access-date=2013-08-21 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130815050619/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123359448 |archive-date=2013-08-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जय बी.
|last=सिल्व्हेरिया
|year=१९८५
|nota=युनायटेड States एर FORCE अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड एम.
|last=क्लार्क
|year=१९८६
|nota=युनायटेड States एर FORCE अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
|ref=&lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air Force |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टोनी डी.
|last=बॉर्नफाइंड
|year=१९९१
|nota=युनायटेड States एर FORCE अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air Force |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== अंतराळवीर ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gregory-f.jpg|thumb|१००px|फ्रेडरिक ग्रेगरी]]
[[File:Sidney M. Gutierrez.jpg|thumb|१००px|सिडनी गुतिएरेझ]]
[[File:M C lee.jpg|thumb|१००px|मार्क ली]]
[[File:Astronaut-susan-j-helms 35633635475 o.jpg|thumb|१००px|सुझान हेल्म्स]]
[[File:Alvin drew-2007.jpg|thumb|१००px|बी. अल्विन ड्र्यू]]
[[File:James m kelly.jpg|thumb|१००px|जेम्स केली]]
|alist=
{{mem/a2
|first=कॅरोल जे.
|last=बॉबको
|year=१९५९
|nota=[[STS-6]] चे पायलट; [[STS-51-D]] आणि [[STS-51-J]] चे नेतृत्व केले;&lt;br /&gt; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर ({{OV|099|full=no}} आणि {{OV|104|full=no}})
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रेडरिक डी.
|last=ग्रेगरी
|year=१९६४
|nota=STS-51-B चे पायलट; STS-33 आणि STS-44 चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=ब्लाहा
|year=१९६५
|nota=STS-29 आणि STS-33 चे पायलट; STS-43 and STS-58 चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉय डी.
|last=ब्रिजेस, जुनियर
|year=१९६५
|nota=मेजर जनरल; STS-51-F चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=कॅस्पर
|year=१९६६
|nota=STS-36 चे पायलट; STS-54, STS-62 आणि STS-77 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड जे.
|last=ग्रेब
|year=१९६६
|nota=STS-51-J आणि STS-30 चे पायलट; STS-42 आणि STS-57 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एल.
|last=वीच
|year=१९६६
|nota=STS-39 आणि STS-52 वर मिशन तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लोरेन
|last=श्रायव्हर
|year=१९६७
|nota=STS-51-C चे पायलट; STS-31 आणि STS-46 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ओ.
|last=कोव्ही
|year=१९६८
|nota=STS-51-I आणि STS-26 चे पायलट; STS-38 आणि STS-61 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गाय
|last=गार्डनर
|link=Guy Gardner (astronaut)
|year=१९६९
|nota=STS-27, STS-35
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी
|last=पेटन
|link=Gary Payton (astronaut)
|year=१९७१
|nota=STS-51-C वर पेलोड तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सिडनी एम.
|last=गुतिएरेझ
|year=१९७३
|nota=STS-40 चे पायलट आणि STS-59 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=एल. ब्लेन
|last=हॅमंड
|year=१९७३
|nota=STS-39 आणि STS-64 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेरेन्स टी.
|last=हेन्रिक्स
|year=१९७४
|nota=STS-44 आणि STS-55 चे पायलट; STS-70 आणि STS-78 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क सी.
|last=ली
|year=१९७४
|nota=STS-30, STS-64 आणि STS-82 वर मिशन तज्ञ; STS-47 चे पेलोड कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनॉल्ड आर.
|last=मॅकमोनेगल
|year=१९७४
|nota=STS-39 वर मिशन तज्ञ, STS-54 चे पायलट आणि STS-66 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम ए.
|last=पेल्स
|year=१९७४
|nota=STS-51-J वर पेलोड तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड एम.
|last=सेगा
|year=१९७४
|nota=मेजर जनरल; STS-60 आणि STS-76 वर मिशन तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=डफी
|link=Brian Duffy (astronaut)
|year=१९७५
|nota=STS-45 आणि STS-57 चे पायलट; STS-72 आणि STS-92 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=केविन पी.
|last=चिल्टन
|year=१९७६
|nota=जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; STS-49 आणि STS-59 चे पायलट; STS-76 चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=थॉमस डी.
|last=जोन्स
|link=Thomas David Jones
|year=१९७७
|nota=STS-59, STS-80 आणि STS-98 वर मिशन तज्ञ; STS-68 चे पेलोड कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स जे.
|last=प्रिकोर्ट
|year=१९७७
|nota=STS-55 वर मिशन तज्ञ; STS-71 चे पायलट; STS-84 आणि STS-91 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कर्टिस
|last=ब्राउन
|year=१९७८
|nota=STS-47, STS-66 आणि STS-77 चे पायलट; STS-85, STS-95 आणि STS-103 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स डी.
|last=हॅसेल
|year=१९७८
|nota=STS-65 आणि STS-74 चे पायलट; STS-83, STS-94 आणि STS-101 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=केविन आर.
|last=क्रेगेल
|year=१९७८
|nota=STS-70 आणि STS-78 चे पायलट; STS-87 आणि STS-99 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ए.
|last=सिअरफॉस
|year=१९७८
|nota=STS-58 आणि STS-76 चे पायलट; STS-90 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जी.
|last=ग्रेगरी
|year=१९७९
|nota=STS-67 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान जे.
|last=हेल्म्स
|year=१९८०
|nota=लेफ्टनंट जनरल; STS-54, STS-64, STS-78 आणि STS-101 वर मिशन तज्ञ; [[आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल जे.
|last=ब्लूमफिल्ड
|year=१९८१
|nota=STS-86 आणि STS-97 चे पायलट; STS-110 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्हन डब्लू.
|last=लिंडसे
|year=१९८२
|nota=STS-87 आणि STS-95 चे पायलट; STS-104, STS-121 आणि STS-133 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बी. अल्विन
|last=ड्र्यू
|year=१९८४
|nota=STS-118 आणि STS-133 वर मिशन तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी एच.
|last=जॉन्सन
|year=१९८४
|nota=STS-123 चे पायलट, STS-134 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स एम.
|last=केली
|link=James M. Kelly (astronaut)
|year=१९८६
|nota=STS-102 आणि STS-114 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=बो
|year=१९८७
|nota=STS-126 आणि STS-133 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेरी डब्लू.
|last=विर्ट्स
|year=१९८९
|nota=STS-130 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स
|last=दत्तू
|link=James Dutton (astronaut)
|year=१९९१
|nota=STS-131 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शेल लिंडग्रेन
|last=लिंडग्रेन
|year=१९९५
|nota=[[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅक
|last=फिशर
|year=१९९६
|nota= [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निक
|last=हेग
|year=१९९८
|nota= [[सोयुझ MS-10]], [[सोयुझ MS-12]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== खेळाडू ==

{{mem/a2start
|ilist=[[File:Public Domain 4 x 400 Relay at the Summer Olympics by Ken Hackman, August 1984 (DOD DD-SC-85-09738) (514592022).jpg|thumb|१००px|अलोन्झो बेबर्स (हातात बॅटनसह)]]
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रॉक
|last=स्ट्रॉम
|year=१९५९
|nota= एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट}}
{{mem/a2
|first=ग्रेग
|last=पोपोविच
|year=१९७०
|nota= [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (NBA) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेन
|last=साल्वेमिनी
|year=१९७५
|nota= १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रँडॉल डब्लू.
|last=स्पेटमन
|year=१९७६
|nota= [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last=जोकोविच
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; [[USA टीम हँडबॉल]]चे ६ वे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=श्नीबर्गर
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड States पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम
|last=रॉय
|link=William Burton Roy
|year=१९८१
|nota= [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अलोन्झो
|last=बेबर्स
|year=१९८३
|nota= [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅथी
|last=कॅलाघन
|year=१९८४
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेड
|last=सुंडक्विस्ट
|year=१९८४
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
|ref=&lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हेनिंग्ज
|year=१९८८
|nota= [[A-10 थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|NFL च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last=कॅल्हौन
|year=१९८९
|nota= एर फोर्स [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
|ref=&lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डी
|last=डोविस
|year=१९९०
|nota= यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी NCAA डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर फोर्स ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्राइस
|last=फिशर
|year=१९९९
|nota= बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
|ref=}}
{{mem/a2
|first=डॅन
|last=न्वाएलेले
|year=२००७
|nota=बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हॉल
|year=२००८
|nota= [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी NFL वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
|ref=&lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बेन
|last=गार्लंड
|year=२०१०
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी NFL डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
|ref=&lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=विटनी
|year=२०१०
|nota= व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉनी
|last=वॉल्म्सले
|year=२०१२
|nota= [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=काईल
|last=वेस्टमोर्लंड
|year=२०१४
|nota= [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅडिसन
|last=तुंग
|year=२०१९
|nota= रोड्स स्कॉलर; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{{mem/a2start
|ilist= [[File:GradyBooch.gif|thumb|१००px|ग्रेडी बूच]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेरार्ड
|last=फिनरॅन
|year=१९५९
|nota=[[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसर्‍या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूड कार्टवरून विसर्जन केले होते]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड टी.
|last=श्लोसबर्ग
|year=१९६५
|nota= [[डेव्हिड पॅकार्ड|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट जे.
|last=थॉमस
|year=१९६७
|nota=निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
}}
{{mem/a2
|first=जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot;
|last=स्टेली
|link=Bill Stealey
|year=१९७०
|nota= आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
|ref=&lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेडी
|last=बूच
|year=१९७७
|nota= सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
|ref=&lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स ई.
|last= फिलिप्स जुनियर
|link=Charles Phillips (businessman)
|year=१९८१
|nota= [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
|ref=&lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स पॅट्रिक
|last= गार्शिया
|year=१९८३
|nota= स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== नागरी विमानचालन ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Chesley Sullenberger honored crop.jpg|thumb|१००px|चेस्ली सुलेनबर्गर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=चेस्ली
|last=सुलेनबर्गर
|year=१९७३
|nota= [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
|ref=&lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेरॉय
|last=होमर
|link=LeRoy Homer Jr.
|year=१९८७
|nota=[[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
|ref=&lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एडवर्ड
|last=जोन्स
|link=Charles Edward Jones
|year=१९७४
|nota=११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या अमेरिकन फ्लाइट ११ मधील प्रवासी
|ref=&lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाऊस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्ससचा ११ वा संसदीय मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>0c4brk5892kn7xizoe7oxrsnkguk3zr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690720</id>
      <parentid>2690718</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:03:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* शैक्षणिक क्षेत्र */</comment>
      <origin>2690720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="161139" sha1="1a3tw5uqn837543ur5cqs35pwm39zfm" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:''&quot;तुकडी वर्ष&quot; म्हणजे संबंधित व्यक्तीचे तुकडी वर्ष, जे सहसा पदवीदानाचे वर्ष असते. युद्धाच्या काळात, अकॅडेमीच्या तुकड्या लवकर पदवीधर होऊ शकतात, परंतु एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये अद्याप असे कधीही घडलेले नाही.''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड STATES एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United States Congress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गौल्ड]]
| युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जय बी. सिल्व्हेरिया]]
| युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळवीर ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gregory-f.jpg|thumb|१००px|फ्रेडरिक ग्रेगरी]]
[[File:Sidney M. Gutierrez.jpg|thumb|१००px|सिडनी गुतिएरेझ]]
[[File:M C lee.jpg|thumb|१००px|मार्क ली]]
[[File:Astronaut-susan-j-helms 35633635475 o.jpg|thumb|१००px|सुझान हेल्म्स]]
[[File:Alvin drew-2007.jpg|thumb|१००px|बी. अल्विन ड्र्यू]]
[[File:James m kelly.jpg|thumb|१००px|जेम्स केली]]
|alist=
{{mem/a2
|first=कॅरोल जे.
|last=बॉबको
|year=१९५९
|nota=[[STS-6]] चे पायलट; [[STS-51-D]] आणि [[STS-51-J]] चे नेतृत्व केले;&lt;br /&gt; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर ({{OV|099|full=no}} आणि {{OV|104|full=no}})
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रेडरिक डी.
|last=ग्रेगरी
|year=१९६४
|nota=STS-51-B चे पायलट; STS-33 आणि STS-44 चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=ब्लाहा
|year=१९६५
|nota=STS-29 आणि STS-33 चे पायलट; STS-43 and STS-58 चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉय डी.
|last=ब्रिजेस, जुनियर
|year=१९६५
|nota=मेजर जनरल; STS-51-F चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=कॅस्पर
|year=१९६६
|nota=STS-36 चे पायलट; STS-54, STS-62 आणि STS-77 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड जे.
|last=ग्रेब
|year=१९६६
|nota=STS-51-J आणि STS-30 चे पायलट; STS-42 आणि STS-57 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एल.
|last=वीच
|year=१९६६
|nota=STS-39 आणि STS-52 वर मिशन तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लोरेन
|last=श्रायव्हर
|year=१९६७
|nota=STS-51-C चे पायलट; STS-31 आणि STS-46 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ओ.
|last=कोव्ही
|year=१९६८
|nota=STS-51-I आणि STS-26 चे पायलट; STS-38 आणि STS-61 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गाय
|last=गार्डनर
|link=Guy Gardner (astronaut)
|year=१९६९
|nota=STS-27, STS-35
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी
|last=पेटन
|link=Gary Payton (astronaut)
|year=१९७१
|nota=STS-51-C वर पेलोड तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सिडनी एम.
|last=गुतिएरेझ
|year=१९७३
|nota=STS-40 चे पायलट आणि STS-59 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=एल. ब्लेन
|last=हॅमंड
|year=१९७३
|nota=STS-39 आणि STS-64 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेरेन्स टी.
|last=हेन्रिक्स
|year=१९७४
|nota=STS-44 आणि STS-55 चे पायलट; STS-70 आणि STS-78 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क सी.
|last=ली
|year=१९७४
|nota=STS-30, STS-64 आणि STS-82 वर मिशन तज्ञ; STS-47 चे पेलोड कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनॉल्ड आर.
|last=मॅकमोनेगल
|year=१९७४
|nota=STS-39 वर मिशन तज्ञ, STS-54 चे पायलट आणि STS-66 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम ए.
|last=पेल्स
|year=१९७४
|nota=STS-51-J वर पेलोड तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड एम.
|last=सेगा
|year=१९७४
|nota=मेजर जनरल; STS-60 आणि STS-76 वर मिशन तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=डफी
|link=Brian Duffy (astronaut)
|year=१९७५
|nota=STS-45 आणि STS-57 चे पायलट; STS-72 आणि STS-92 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=केविन पी.
|last=चिल्टन
|year=१९७६
|nota=जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; STS-49 आणि STS-59 चे पायलट; STS-76 चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=थॉमस डी.
|last=जोन्स
|link=Thomas David Jones
|year=१९७७
|nota=STS-59, STS-80 आणि STS-98 वर मिशन तज्ञ; STS-68 चे पेलोड कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स जे.
|last=प्रिकोर्ट
|year=१९७७
|nota=STS-55 वर मिशन तज्ञ; STS-71 चे पायलट; STS-84 आणि STS-91 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कर्टिस
|last=ब्राउन
|year=१९७८
|nota=STS-47, STS-66 आणि STS-77 चे पायलट; STS-85, STS-95 आणि STS-103 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स डी.
|last=हॅसेल
|year=१९७८
|nota=STS-65 आणि STS-74 चे पायलट; STS-83, STS-94 आणि STS-101 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=केविन आर.
|last=क्रेगेल
|year=१९७८
|nota=STS-70 आणि STS-78 चे पायलट; STS-87 आणि STS-99 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ए.
|last=सिअरफॉस
|year=१९७८
|nota=STS-58 आणि STS-76 चे पायलट; STS-90 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जी.
|last=ग्रेगरी
|year=१९७९
|nota=STS-67 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान जे.
|last=हेल्म्स
|year=१९८०
|nota=लेफ्टनंट जनरल; STS-54, STS-64, STS-78 आणि STS-101 वर मिशन तज्ञ; [[आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल जे.
|last=ब्लूमफिल्ड
|year=१९८१
|nota=STS-86 आणि STS-97 चे पायलट; STS-110 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्हन डब्लू.
|last=लिंडसे
|year=१९८२
|nota=STS-87 आणि STS-95 चे पायलट; STS-104, STS-121 आणि STS-133 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बी. अल्विन
|last=ड्र्यू
|year=१९८४
|nota=STS-118 आणि STS-133 वर मिशन तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी एच.
|last=जॉन्सन
|year=१९८४
|nota=STS-123 चे पायलट, STS-134 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स एम.
|last=केली
|link=James M. Kelly (astronaut)
|year=१९८६
|nota=STS-102 आणि STS-114 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=बो
|year=१९८७
|nota=STS-126 आणि STS-133 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेरी डब्लू.
|last=विर्ट्स
|year=१९८९
|nota=STS-130 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स
|last=दत्तू
|link=James Dutton (astronaut)
|year=१९९१
|nota=STS-131 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शेल लिंडग्रेन
|last=लिंडग्रेन
|year=१९९५
|nota=[[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅक
|last=फिशर
|year=१९९६
|nota= [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निक
|last=हेग
|year=१९९८
|nota= [[सोयुझ MS-10]], [[सोयुझ MS-12]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== खेळाडू ==

{{mem/a2start
|ilist=[[File:Public Domain 4 x 400 Relay at the Summer Olympics by Ken Hackman, August 1984 (DOD DD-SC-85-09738) (514592022).jpg|thumb|१००px|अलोन्झो बेबर्स (हातात बॅटनसह)]]
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रॉक
|last=स्ट्रॉम
|year=१९५९
|nota= एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट}}
{{mem/a2
|first=ग्रेग
|last=पोपोविच
|year=१९७०
|nota= [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (NBA) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेन
|last=साल्वेमिनी
|year=१९७५
|nota= १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रँडॉल डब्लू.
|last=स्पेटमन
|year=१९७६
|nota= [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last=जोकोविच
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; [[USA टीम हँडबॉल]]चे ६ वे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=श्नीबर्गर
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड States पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम
|last=रॉय
|link=William Burton Roy
|year=१९८१
|nota= [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अलोन्झो
|last=बेबर्स
|year=१९८३
|nota= [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅथी
|last=कॅलाघन
|year=१९८४
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेड
|last=सुंडक्विस्ट
|year=१९८४
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
|ref=&lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हेनिंग्ज
|year=१९८८
|nota= [[A-10 थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|NFL च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last=कॅल्हौन
|year=१९८९
|nota= एर फोर्स [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
|ref=&lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डी
|last=डोविस
|year=१९९०
|nota= यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी NCAA डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर फोर्स ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्राइस
|last=फिशर
|year=१९९९
|nota= बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
|ref=}}
{{mem/a2
|first=डॅन
|last=न्वाएलेले
|year=२००७
|nota=बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हॉल
|year=२००८
|nota= [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी NFL वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
|ref=&lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बेन
|last=गार्लंड
|year=२०१०
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी NFL डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
|ref=&lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=विटनी
|year=२०१०
|nota= व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉनी
|last=वॉल्म्सले
|year=२०१२
|nota= [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=काईल
|last=वेस्टमोर्लंड
|year=२०१४
|nota= [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅडिसन
|last=तुंग
|year=२०१९
|nota= रोड्स स्कॉलर; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{{mem/a2start
|ilist= [[File:GradyBooch.gif|thumb|१००px|ग्रेडी बूच]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेरार्ड
|last=फिनरॅन
|year=१९५९
|nota=[[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसर्‍या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूड कार्टवरून विसर्जन केले होते]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड टी.
|last=श्लोसबर्ग
|year=१९६५
|nota= [[डेव्हिड पॅकार्ड|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट जे.
|last=थॉमस
|year=१९६७
|nota=निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
}}
{{mem/a2
|first=जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot;
|last=स्टेली
|link=Bill Stealey
|year=१९७०
|nota= आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
|ref=&lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेडी
|last=बूच
|year=१९७७
|nota= सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
|ref=&lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स ई.
|last= फिलिप्स जुनियर
|link=Charles Phillips (businessman)
|year=१९८१
|nota= [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
|ref=&lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स पॅट्रिक
|last= गार्शिया
|year=१९८३
|nota= स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== नागरी विमानचालन ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Chesley Sullenberger honored crop.jpg|thumb|१००px|चेस्ली सुलेनबर्गर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=चेस्ली
|last=सुलेनबर्गर
|year=१९७३
|nota= [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
|ref=&lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेरॉय
|last=होमर
|link=LeRoy Homer Jr.
|year=१९८७
|nota=[[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
|ref=&lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एडवर्ड
|last=जोन्स
|link=Charles Edward Jones
|year=१९७४
|nota=११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या अमेरिकन फ्लाइट ११ मधील प्रवासी
|ref=&lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाऊस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्ससचा ११ वा संसदीय मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>1a3tw5uqn837543ur5cqs35pwm39zfm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690722</id>
      <parentid>2690720</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* शैक्षणिक क्षेत्र */</comment>
      <origin>2690722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160930" sha1="iqgr5jcfdrft8kzw7r5jc7x2v3ozs2e" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गौल्ड]]
| युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जय बी. सिल्व्हेरिया]]
| युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळवीर ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gregory-f.jpg|thumb|१००px|फ्रेडरिक ग्रेगरी]]
[[File:Sidney M. Gutierrez.jpg|thumb|१००px|सिडनी गुतिएरेझ]]
[[File:M C lee.jpg|thumb|१००px|मार्क ली]]
[[File:Astronaut-susan-j-helms 35633635475 o.jpg|thumb|१००px|सुझान हेल्म्स]]
[[File:Alvin drew-2007.jpg|thumb|१००px|बी. अल्विन ड्र्यू]]
[[File:James m kelly.jpg|thumb|१००px|जेम्स केली]]
|alist=
{{mem/a2
|first=कॅरोल जे.
|last=बॉबको
|year=१९५९
|nota=[[STS-6]] चे पायलट; [[STS-51-D]] आणि [[STS-51-J]] चे नेतृत्व केले;&lt;br /&gt; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर ({{OV|099|full=no}} आणि {{OV|104|full=no}})
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रेडरिक डी.
|last=ग्रेगरी
|year=१९६४
|nota=STS-51-B चे पायलट; STS-33 आणि STS-44 चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=ब्लाहा
|year=१९६५
|nota=STS-29 आणि STS-33 चे पायलट; STS-43 and STS-58 चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉय डी.
|last=ब्रिजेस, जुनियर
|year=१९६५
|nota=मेजर जनरल; STS-51-F चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=कॅस्पर
|year=१९६६
|nota=STS-36 चे पायलट; STS-54, STS-62 आणि STS-77 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड जे.
|last=ग्रेब
|year=१९६६
|nota=STS-51-J आणि STS-30 चे पायलट; STS-42 आणि STS-57 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एल.
|last=वीच
|year=१९६६
|nota=STS-39 आणि STS-52 वर मिशन तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लोरेन
|last=श्रायव्हर
|year=१९६७
|nota=STS-51-C चे पायलट; STS-31 आणि STS-46 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ओ.
|last=कोव्ही
|year=१९६८
|nota=STS-51-I आणि STS-26 चे पायलट; STS-38 आणि STS-61 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गाय
|last=गार्डनर
|link=Guy Gardner (astronaut)
|year=१९६९
|nota=STS-27, STS-35
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी
|last=पेटन
|link=Gary Payton (astronaut)
|year=१९७१
|nota=STS-51-C वर पेलोड तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सिडनी एम.
|last=गुतिएरेझ
|year=१९७३
|nota=STS-40 चे पायलट आणि STS-59 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=एल. ब्लेन
|last=हॅमंड
|year=१९७३
|nota=STS-39 आणि STS-64 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेरेन्स टी.
|last=हेन्रिक्स
|year=१९७४
|nota=STS-44 आणि STS-55 चे पायलट; STS-70 आणि STS-78 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क सी.
|last=ली
|year=१९७४
|nota=STS-30, STS-64 आणि STS-82 वर मिशन तज्ञ; STS-47 चे पेलोड कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनॉल्ड आर.
|last=मॅकमोनेगल
|year=१९७४
|nota=STS-39 वर मिशन तज्ञ, STS-54 चे पायलट आणि STS-66 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम ए.
|last=पेल्स
|year=१९७४
|nota=STS-51-J वर पेलोड तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड एम.
|last=सेगा
|year=१९७४
|nota=मेजर जनरल; STS-60 आणि STS-76 वर मिशन तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=डफी
|link=Brian Duffy (astronaut)
|year=१९७५
|nota=STS-45 आणि STS-57 चे पायलट; STS-72 आणि STS-92 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=केविन पी.
|last=चिल्टन
|year=१९७६
|nota=जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; STS-49 आणि STS-59 चे पायलट; STS-76 चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=थॉमस डी.
|last=जोन्स
|link=Thomas David Jones
|year=१९७७
|nota=STS-59, STS-80 आणि STS-98 वर मिशन तज्ञ; STS-68 चे पेलोड कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स जे.
|last=प्रिकोर्ट
|year=१९७७
|nota=STS-55 वर मिशन तज्ञ; STS-71 चे पायलट; STS-84 आणि STS-91 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कर्टिस
|last=ब्राउन
|year=१९७८
|nota=STS-47, STS-66 आणि STS-77 चे पायलट; STS-85, STS-95 आणि STS-103 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स डी.
|last=हॅसेल
|year=१९७८
|nota=STS-65 आणि STS-74 चे पायलट; STS-83, STS-94 आणि STS-101 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=केविन आर.
|last=क्रेगेल
|year=१९७८
|nota=STS-70 आणि STS-78 चे पायलट; STS-87 आणि STS-99 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ए.
|last=सिअरफॉस
|year=१९७८
|nota=STS-58 आणि STS-76 चे पायलट; STS-90 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जी.
|last=ग्रेगरी
|year=१९७९
|nota=STS-67 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान जे.
|last=हेल्म्स
|year=१९८०
|nota=लेफ्टनंट जनरल; STS-54, STS-64, STS-78 आणि STS-101 वर मिशन तज्ञ; [[आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल जे.
|last=ब्लूमफिल्ड
|year=१९८१
|nota=STS-86 आणि STS-97 चे पायलट; STS-110 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्हन डब्लू.
|last=लिंडसे
|year=१९८२
|nota=STS-87 आणि STS-95 चे पायलट; STS-104, STS-121 आणि STS-133 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बी. अल्विन
|last=ड्र्यू
|year=१९८४
|nota=STS-118 आणि STS-133 वर मिशन तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी एच.
|last=जॉन्सन
|year=१९८४
|nota=STS-123 चे पायलट, STS-134 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स एम.
|last=केली
|link=James M. Kelly (astronaut)
|year=१९८६
|nota=STS-102 आणि STS-114 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=बो
|year=१९८७
|nota=STS-126 आणि STS-133 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेरी डब्लू.
|last=विर्ट्स
|year=१९८९
|nota=STS-130 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स
|last=दत्तू
|link=James Dutton (astronaut)
|year=१९९१
|nota=STS-131 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शेल लिंडग्रेन
|last=लिंडग्रेन
|year=१९९५
|nota=[[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅक
|last=फिशर
|year=१९९६
|nota= [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निक
|last=हेग
|year=१९९८
|nota= [[सोयुझ MS-10]], [[सोयुझ MS-12]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== खेळाडू ==

{{mem/a2start
|ilist=[[File:Public Domain 4 x 400 Relay at the Summer Olympics by Ken Hackman, August 1984 (DOD DD-SC-85-09738) (514592022).jpg|thumb|१००px|अलोन्झो बेबर्स (हातात बॅटनसह)]]
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रॉक
|last=स्ट्रॉम
|year=१९५९
|nota= एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट}}
{{mem/a2
|first=ग्रेग
|last=पोपोविच
|year=१९७०
|nota= [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (NBA) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेन
|last=साल्वेमिनी
|year=१९७५
|nota= १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रँडॉल डब्लू.
|last=स्पेटमन
|year=१९७६
|nota= [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last=जोकोविच
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; [[USA टीम हँडबॉल]]चे ६ वे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=श्नीबर्गर
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड States पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम
|last=रॉय
|link=William Burton Roy
|year=१९८१
|nota= [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अलोन्झो
|last=बेबर्स
|year=१९८३
|nota= [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅथी
|last=कॅलाघन
|year=१९८४
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेड
|last=सुंडक्विस्ट
|year=१९८४
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
|ref=&lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हेनिंग्ज
|year=१९८८
|nota= [[A-10 थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|NFL च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last=कॅल्हौन
|year=१९८९
|nota= एर फोर्स [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
|ref=&lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डी
|last=डोविस
|year=१९९०
|nota= यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी NCAA डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर फोर्स ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्राइस
|last=फिशर
|year=१९९९
|nota= बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
|ref=}}
{{mem/a2
|first=डॅन
|last=न्वाएलेले
|year=२००७
|nota=बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हॉल
|year=२००८
|nota= [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी NFL वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
|ref=&lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बेन
|last=गार्लंड
|year=२०१०
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी NFL डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
|ref=&lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=विटनी
|year=२०१०
|nota= व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉनी
|last=वॉल्म्सले
|year=२०१२
|nota= [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=काईल
|last=वेस्टमोर्लंड
|year=२०१४
|nota= [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅडिसन
|last=तुंग
|year=२०१९
|nota= रोड्स स्कॉलर; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{{mem/a2start
|ilist= [[File:GradyBooch.gif|thumb|१००px|ग्रेडी बूच]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेरार्ड
|last=फिनरॅन
|year=१९५९
|nota=[[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसर्‍या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूड कार्टवरून विसर्जन केले होते]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड टी.
|last=श्लोसबर्ग
|year=१९६५
|nota= [[डेव्हिड पॅकार्ड|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट जे.
|last=थॉमस
|year=१९६७
|nota=निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
}}
{{mem/a2
|first=जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot;
|last=स्टेली
|link=Bill Stealey
|year=१९७०
|nota= आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
|ref=&lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेडी
|last=बूच
|year=१९७७
|nota= सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
|ref=&lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स ई.
|last= फिलिप्स जुनियर
|link=Charles Phillips (businessman)
|year=१९८१
|nota= [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
|ref=&lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स पॅट्रिक
|last= गार्शिया
|year=१९८३
|nota= स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== नागरी विमानचालन ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Chesley Sullenberger honored crop.jpg|thumb|१००px|चेस्ली सुलेनबर्गर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=चेस्ली
|last=सुलेनबर्गर
|year=१९७३
|nota= [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
|ref=&lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेरॉय
|last=होमर
|link=LeRoy Homer Jr.
|year=१९८७
|nota=[[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
|ref=&lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एडवर्ड
|last=जोन्स
|link=Charles Edward Jones
|year=१९७४
|nota=११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या अमेरिकन फ्लाइट ११ मधील प्रवासी
|ref=&lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाऊस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्ससचा ११ वा संसदीय मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>iqgr5jcfdrft8kzw7r5jc7x2v3ozs2e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690724</id>
      <parentid>2690722</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* अकॅडेमीचे अधीक्षक */</comment>
      <origin>2690724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160939" sha1="ic5w3flcxr9lr0fxjqtmra5uya824pg" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळवीर ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gregory-f.jpg|thumb|१००px|फ्रेडरिक ग्रेगरी]]
[[File:Sidney M. Gutierrez.jpg|thumb|१००px|सिडनी गुतिएरेझ]]
[[File:M C lee.jpg|thumb|१००px|मार्क ली]]
[[File:Astronaut-susan-j-helms 35633635475 o.jpg|thumb|१००px|सुझान हेल्म्स]]
[[File:Alvin drew-2007.jpg|thumb|१००px|बी. अल्विन ड्र्यू]]
[[File:James m kelly.jpg|thumb|१००px|जेम्स केली]]
|alist=
{{mem/a2
|first=कॅरोल जे.
|last=बॉबको
|year=१९५९
|nota=[[STS-6]] चे पायलट; [[STS-51-D]] आणि [[STS-51-J]] चे नेतृत्व केले;&lt;br /&gt; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर ({{OV|099|full=no}} आणि {{OV|104|full=no}})
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रेडरिक डी.
|last=ग्रेगरी
|year=१९६४
|nota=STS-51-B चे पायलट; STS-33 आणि STS-44 चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=ब्लाहा
|year=१९६५
|nota=STS-29 आणि STS-33 चे पायलट; STS-43 and STS-58 चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉय डी.
|last=ब्रिजेस, जुनियर
|year=१९६५
|nota=मेजर जनरल; STS-51-F चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=कॅस्पर
|year=१९६६
|nota=STS-36 चे पायलट; STS-54, STS-62 आणि STS-77 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड जे.
|last=ग्रेब
|year=१९६६
|nota=STS-51-J आणि STS-30 चे पायलट; STS-42 आणि STS-57 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एल.
|last=वीच
|year=१९६६
|nota=STS-39 आणि STS-52 वर मिशन तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लोरेन
|last=श्रायव्हर
|year=१९६७
|nota=STS-51-C चे पायलट; STS-31 आणि STS-46 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ओ.
|last=कोव्ही
|year=१९६८
|nota=STS-51-I आणि STS-26 चे पायलट; STS-38 आणि STS-61 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गाय
|last=गार्डनर
|link=Guy Gardner (astronaut)
|year=१९६९
|nota=STS-27, STS-35
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी
|last=पेटन
|link=Gary Payton (astronaut)
|year=१९७१
|nota=STS-51-C वर पेलोड तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सिडनी एम.
|last=गुतिएरेझ
|year=१९७३
|nota=STS-40 चे पायलट आणि STS-59 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=एल. ब्लेन
|last=हॅमंड
|year=१९७३
|nota=STS-39 आणि STS-64 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेरेन्स टी.
|last=हेन्रिक्स
|year=१९७४
|nota=STS-44 आणि STS-55 चे पायलट; STS-70 आणि STS-78 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क सी.
|last=ली
|year=१९७४
|nota=STS-30, STS-64 आणि STS-82 वर मिशन तज्ञ; STS-47 चे पेलोड कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनॉल्ड आर.
|last=मॅकमोनेगल
|year=१९७४
|nota=STS-39 वर मिशन तज्ञ, STS-54 चे पायलट आणि STS-66 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम ए.
|last=पेल्स
|year=१९७४
|nota=STS-51-J वर पेलोड तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड एम.
|last=सेगा
|year=१९७४
|nota=मेजर जनरल; STS-60 आणि STS-76 वर मिशन तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=डफी
|link=Brian Duffy (astronaut)
|year=१९७५
|nota=STS-45 आणि STS-57 चे पायलट; STS-72 आणि STS-92 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=केविन पी.
|last=चिल्टन
|year=१९७६
|nota=जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; STS-49 आणि STS-59 चे पायलट; STS-76 चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=थॉमस डी.
|last=जोन्स
|link=Thomas David Jones
|year=१९७७
|nota=STS-59, STS-80 आणि STS-98 वर मिशन तज्ञ; STS-68 चे पेलोड कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स जे.
|last=प्रिकोर्ट
|year=१९७७
|nota=STS-55 वर मिशन तज्ञ; STS-71 चे पायलट; STS-84 आणि STS-91 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कर्टिस
|last=ब्राउन
|year=१९७८
|nota=STS-47, STS-66 आणि STS-77 चे पायलट; STS-85, STS-95 आणि STS-103 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स डी.
|last=हॅसेल
|year=१९७८
|nota=STS-65 आणि STS-74 चे पायलट; STS-83, STS-94 आणि STS-101 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=केविन आर.
|last=क्रेगेल
|year=१९७८
|nota=STS-70 आणि STS-78 चे पायलट; STS-87 आणि STS-99 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ए.
|last=सिअरफॉस
|year=१९७८
|nota=STS-58 आणि STS-76 चे पायलट; STS-90 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जी.
|last=ग्रेगरी
|year=१९७९
|nota=STS-67 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान जे.
|last=हेल्म्स
|year=१९८०
|nota=लेफ्टनंट जनरल; STS-54, STS-64, STS-78 आणि STS-101 वर मिशन तज्ञ; [[आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल जे.
|last=ब्लूमफिल्ड
|year=१९८१
|nota=STS-86 आणि STS-97 चे पायलट; STS-110 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्हन डब्लू.
|last=लिंडसे
|year=१९८२
|nota=STS-87 आणि STS-95 चे पायलट; STS-104, STS-121 आणि STS-133 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बी. अल्विन
|last=ड्र्यू
|year=१९८४
|nota=STS-118 आणि STS-133 वर मिशन तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी एच.
|last=जॉन्सन
|year=१९८४
|nota=STS-123 चे पायलट, STS-134 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स एम.
|last=केली
|link=James M. Kelly (astronaut)
|year=१९८६
|nota=STS-102 आणि STS-114 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=बो
|year=१९८७
|nota=STS-126 आणि STS-133 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेरी डब्लू.
|last=विर्ट्स
|year=१९८९
|nota=STS-130 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स
|last=दत्तू
|link=James Dutton (astronaut)
|year=१९९१
|nota=STS-131 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शेल लिंडग्रेन
|last=लिंडग्रेन
|year=१९९५
|nota=[[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅक
|last=फिशर
|year=१९९६
|nota= [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निक
|last=हेग
|year=१९९८
|nota= [[सोयुझ MS-10]], [[सोयुझ MS-12]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== खेळाडू ==

{{mem/a2start
|ilist=[[File:Public Domain 4 x 400 Relay at the Summer Olympics by Ken Hackman, August 1984 (DOD DD-SC-85-09738) (514592022).jpg|thumb|१००px|अलोन्झो बेबर्स (हातात बॅटनसह)]]
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रॉक
|last=स्ट्रॉम
|year=१९५९
|nota= एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट}}
{{mem/a2
|first=ग्रेग
|last=पोपोविच
|year=१९७०
|nota= [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (NBA) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेन
|last=साल्वेमिनी
|year=१९७५
|nota= १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रँडॉल डब्लू.
|last=स्पेटमन
|year=१९७६
|nota= [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last=जोकोविच
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; [[USA टीम हँडबॉल]]चे ६ वे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=श्नीबर्गर
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड States पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम
|last=रॉय
|link=William Burton Roy
|year=१९८१
|nota= [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अलोन्झो
|last=बेबर्स
|year=१९८३
|nota= [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅथी
|last=कॅलाघन
|year=१९८४
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेड
|last=सुंडक्विस्ट
|year=१९८४
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
|ref=&lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हेनिंग्ज
|year=१९८८
|nota= [[A-10 थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|NFL च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last=कॅल्हौन
|year=१९८९
|nota= एर फोर्स [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
|ref=&lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डी
|last=डोविस
|year=१९९०
|nota= यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी NCAA डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर फोर्स ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्राइस
|last=फिशर
|year=१९९९
|nota= बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
|ref=}}
{{mem/a2
|first=डॅन
|last=न्वाएलेले
|year=२००७
|nota=बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हॉल
|year=२००८
|nota= [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी NFL वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
|ref=&lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बेन
|last=गार्लंड
|year=२०१०
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी NFL डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
|ref=&lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=विटनी
|year=२०१०
|nota= व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉनी
|last=वॉल्म्सले
|year=२०१२
|nota= [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=काईल
|last=वेस्टमोर्लंड
|year=२०१४
|nota= [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅडिसन
|last=तुंग
|year=२०१९
|nota= रोड्स स्कॉलर; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{{mem/a2start
|ilist= [[File:GradyBooch.gif|thumb|१००px|ग्रेडी बूच]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेरार्ड
|last=फिनरॅन
|year=१९५९
|nota=[[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसर्‍या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूड कार्टवरून विसर्जन केले होते]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड टी.
|last=श्लोसबर्ग
|year=१९६५
|nota= [[डेव्हिड पॅकार्ड|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट जे.
|last=थॉमस
|year=१९६७
|nota=निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
}}
{{mem/a2
|first=जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot;
|last=स्टेली
|link=Bill Stealey
|year=१९७०
|nota= आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
|ref=&lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेडी
|last=बूच
|year=१९७७
|nota= सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
|ref=&lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स ई.
|last= फिलिप्स जुनियर
|link=Charles Phillips (businessman)
|year=१९८१
|nota= [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
|ref=&lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स पॅट्रिक
|last= गार्शिया
|year=१९८३
|nota= स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== नागरी विमानचालन ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Chesley Sullenberger honored crop.jpg|thumb|१००px|चेस्ली सुलेनबर्गर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=चेस्ली
|last=सुलेनबर्गर
|year=१९७३
|nota= [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
|ref=&lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेरॉय
|last=होमर
|link=LeRoy Homer Jr.
|year=१९८७
|nota=[[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
|ref=&lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एडवर्ड
|last=जोन्स
|link=Charles Edward Jones
|year=१९७४
|nota=११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या अमेरिकन फ्लाइट ११ मधील प्रवासी
|ref=&lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाऊस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्ससचा ११ वा संसदीय मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>ic5w3flcxr9lr0fxjqtmra5uya824pg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690725</id>
      <parentid>2690724</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* अकॅडेमीचे अधीक्षक */</comment>
      <origin>2690725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160309" sha1="evudkwm6ax0wrhy1x4ucgppi0c4eeil" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळवीर ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gregory-f.jpg|thumb|१००px|फ्रेडरिक ग्रेगरी]]
[[File:Sidney M. Gutierrez.jpg|thumb|१००px|सिडनी गुतिएरेझ]]
[[File:M C lee.jpg|thumb|१००px|मार्क ली]]
[[File:Astronaut-susan-j-helms 35633635475 o.jpg|thumb|१००px|सुझान हेल्म्स]]
[[File:Alvin drew-2007.jpg|thumb|१००px|बी. अल्विन ड्र्यू]]
[[File:James m kelly.jpg|thumb|१००px|जेम्स केली]]
|alist=
{{mem/a2
|first=कॅरोल जे.
|last=बॉबको
|year=१९५९
|nota=[[STS-6]] चे पायलट; [[STS-51-D]] आणि [[STS-51-J]] चे नेतृत्व केले;&lt;br /&gt; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर ({{OV|099|full=no}} आणि {{OV|104|full=no}})
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रेडरिक डी.
|last=ग्रेगरी
|year=१९६४
|nota=STS-51-B चे पायलट; STS-33 आणि STS-44 चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=ब्लाहा
|year=१९६५
|nota=STS-29 आणि STS-33 चे पायलट; STS-43 and STS-58 चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉय डी.
|last=ब्रिजेस, जुनियर
|year=१९६५
|nota=मेजर जनरल; STS-51-F चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=कॅस्पर
|year=१९६६
|nota=STS-36 चे पायलट; STS-54, STS-62 आणि STS-77 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड जे.
|last=ग्रेब
|year=१९६६
|nota=STS-51-J आणि STS-30 चे पायलट; STS-42 आणि STS-57 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एल.
|last=वीच
|year=१९६६
|nota=STS-39 आणि STS-52 वर मिशन तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लोरेन
|last=श्रायव्हर
|year=१९६७
|nota=STS-51-C चे पायलट; STS-31 आणि STS-46 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ओ.
|last=कोव्ही
|year=१९६८
|nota=STS-51-I आणि STS-26 चे पायलट; STS-38 आणि STS-61 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गाय
|last=गार्डनर
|link=Guy Gardner (astronaut)
|year=१९६९
|nota=STS-27, STS-35
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी
|last=पेटन
|link=Gary Payton (astronaut)
|year=१९७१
|nota=STS-51-C वर पेलोड तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सिडनी एम.
|last=गुतिएरेझ
|year=१९७३
|nota=STS-40 चे पायलट आणि STS-59 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=एल. ब्लेन
|last=हॅमंड
|year=१९७३
|nota=STS-39 आणि STS-64 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेरेन्स टी.
|last=हेन्रिक्स
|year=१९७४
|nota=STS-44 आणि STS-55 चे पायलट; STS-70 आणि STS-78 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क सी.
|last=ली
|year=१९७४
|nota=STS-30, STS-64 आणि STS-82 वर मिशन तज्ञ; STS-47 चे पेलोड कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनॉल्ड आर.
|last=मॅकमोनेगल
|year=१९७४
|nota=STS-39 वर मिशन तज्ञ, STS-54 चे पायलट आणि STS-66 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम ए.
|last=पेल्स
|year=१९७४
|nota=STS-51-J वर पेलोड तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड एम.
|last=सेगा
|year=१९७४
|nota=मेजर जनरल; STS-60 आणि STS-76 वर मिशन तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=डफी
|link=Brian Duffy (astronaut)
|year=१९७५
|nota=STS-45 आणि STS-57 चे पायलट; STS-72 आणि STS-92 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=केविन पी.
|last=चिल्टन
|year=१९७६
|nota=जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; STS-49 आणि STS-59 चे पायलट; STS-76 चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=थॉमस डी.
|last=जोन्स
|link=Thomas David Jones
|year=१९७७
|nota=STS-59, STS-80 आणि STS-98 वर मिशन तज्ञ; STS-68 चे पेलोड कमांडर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स जे.
|last=प्रिकोर्ट
|year=१९७७
|nota=STS-55 वर मिशन तज्ञ; STS-71 चे पायलट; STS-84 आणि STS-91 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कर्टिस
|last=ब्राउन
|year=१९७८
|nota=STS-47, STS-66 आणि STS-77 चे पायलट; STS-85, STS-95 आणि STS-103 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स डी.
|last=हॅसेल
|year=१९७८
|nota=STS-65 आणि STS-74 चे पायलट; STS-83, STS-94 आणि STS-101 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=केविन आर.
|last=क्रेगेल
|year=१९७८
|nota=STS-70 आणि STS-78 चे पायलट; STS-87 आणि STS-99 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ए.
|last=सिअरफॉस
|year=१९७८
|nota=STS-58 आणि STS-76 चे पायलट; STS-90 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जी.
|last=ग्रेगरी
|year=१९७९
|nota=STS-67 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान जे.
|last=हेल्म्स
|year=१९८०
|nota=लेफ्टनंट जनरल; STS-54, STS-64, STS-78 आणि STS-101 वर मिशन तज्ञ; [[आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल जे.
|last=ब्लूमफिल्ड
|year=१९८१
|nota=STS-86 आणि STS-97 चे पायलट; STS-110 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्हन डब्लू.
|last=लिंडसे
|year=१९८२
|nota=STS-87 आणि STS-95 चे पायलट; STS-104, STS-121 आणि STS-133 चे नेतृत्व केले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बी. अल्विन
|last=ड्र्यू
|year=१९८४
|nota=STS-118 आणि STS-133 वर मिशन तज्ञ
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी एच.
|last=जॉन्सन
|year=१९८४
|nota=STS-123 चे पायलट, STS-134 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स एम.
|last=केली
|link=James M. Kelly (astronaut)
|year=१९८६
|nota=STS-102 आणि STS-114 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=बो
|year=१९८७
|nota=STS-126 आणि STS-133 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेरी डब्लू.
|last=विर्ट्स
|year=१९८९
|nota=STS-130 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स
|last=दत्तू
|link=James Dutton (astronaut)
|year=१९९१
|nota=STS-131 चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शेल लिंडग्रेन
|last=लिंडग्रेन
|year=१९९५
|nota=[[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅक
|last=फिशर
|year=१९९६
|nota= [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निक
|last=हेग
|year=१९९८
|nota= [[सोयुझ MS-10]], [[सोयुझ MS-12]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== खेळाडू ==

{{mem/a2start
|ilist=[[File:Public Domain 4 x 400 Relay at the Summer Olympics by Ken Hackman, August 1984 (DOD DD-SC-85-09738) (514592022).jpg|thumb|१००px|अलोन्झो बेबर्स (हातात बॅटनसह)]]
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रॉक
|last=स्ट्रॉम
|year=१९५९
|nota= एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट}}
{{mem/a2
|first=ग्रेग
|last=पोपोविच
|year=१९७०
|nota= [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (NBA) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेन
|last=साल्वेमिनी
|year=१९७५
|nota= १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रँडॉल डब्लू.
|last=स्पेटमन
|year=१९७६
|nota= [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last=जोकोविच
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; [[USA टीम हँडबॉल]]चे ६ वे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=श्नीबर्गर
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड States पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम
|last=रॉय
|link=William Burton Roy
|year=१९८१
|nota= [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अलोन्झो
|last=बेबर्स
|year=१९८३
|nota= [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅथी
|last=कॅलाघन
|year=१९८४
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेड
|last=सुंडक्विस्ट
|year=१९८४
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
|ref=&lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हेनिंग्ज
|year=१९८८
|nota= [[A-10 थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|NFL च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last=कॅल्हौन
|year=१९८९
|nota= एर फोर्स [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
|ref=&lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डी
|last=डोविस
|year=१९९०
|nota= यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी NCAA डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर फोर्स ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्राइस
|last=फिशर
|year=१९९९
|nota= बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
|ref=}}
{{mem/a2
|first=डॅन
|last=न्वाएलेले
|year=२००७
|nota=बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हॉल
|year=२००८
|nota= [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी NFL वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
|ref=&lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बेन
|last=गार्लंड
|year=२०१०
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी NFL डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
|ref=&lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=विटनी
|year=२०१०
|nota= व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉनी
|last=वॉल्म्सले
|year=२०१२
|nota= [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=काईल
|last=वेस्टमोर्लंड
|year=२०१४
|nota= [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅडिसन
|last=तुंग
|year=२०१९
|nota= रोड्स स्कॉलर; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{{mem/a2start
|ilist= [[File:GradyBooch.gif|thumb|१००px|ग्रेडी बूच]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेरार्ड
|last=फिनरॅन
|year=१९५९
|nota=[[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसर्‍या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूड कार्टवरून विसर्जन केले होते]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड टी.
|last=श्लोसबर्ग
|year=१९६५
|nota= [[डेव्हिड पॅकार्ड|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट जे.
|last=थॉमस
|year=१९६७
|nota=निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
}}
{{mem/a2
|first=जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot;
|last=स्टेली
|link=Bill Stealey
|year=१९७०
|nota= आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
|ref=&lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेडी
|last=बूच
|year=१९७७
|nota= सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
|ref=&lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स ई.
|last= फिलिप्स जुनियर
|link=Charles Phillips (businessman)
|year=१९८१
|nota= [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
|ref=&lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स पॅट्रिक
|last= गार्शिया
|year=१९८३
|nota= स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== नागरी विमानचालन ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Chesley Sullenberger honored crop.jpg|thumb|१००px|चेस्ली सुलेनबर्गर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=चेस्ली
|last=सुलेनबर्गर
|year=१९७३
|nota= [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
|ref=&lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेरॉय
|last=होमर
|link=LeRoy Homer Jr.
|year=१९८७
|nota=[[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
|ref=&lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एडवर्ड
|last=जोन्स
|link=Charles Edward Jones
|year=१९७४
|nota=११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या अमेरिकन फ्लाइट ११ मधील प्रवासी
|ref=&lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाऊस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्ससचा ११ वा संसदीय मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>evudkwm6ax0wrhy1x4ucgppi0c4eeil</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690726</id>
      <parentid>2690725</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:38:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* अंतराळवीर */</comment>
      <origin>2690726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="161296" sha1="ph02dnvynk15pf9q69wv76v1u567xip" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==

{{mem/a2start
|ilist=[[File:Public Domain 4 x 400 Relay at the Summer Olympics by Ken Hackman, August 1984 (DOD DD-SC-85-09738) (514592022).jpg|thumb|१००px|अलोन्झो बेबर्स (हातात बॅटनसह)]]
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रॉक
|last=स्ट्रॉम
|year=१९५९
|nota= एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट}}
{{mem/a2
|first=ग्रेग
|last=पोपोविच
|year=१९७०
|nota= [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (NBA) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेन
|last=साल्वेमिनी
|year=१९७५
|nota= १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रँडॉल डब्लू.
|last=स्पेटमन
|year=१९७६
|nota= [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last=जोकोविच
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; [[USA टीम हँडबॉल]]चे ६ वे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=श्नीबर्गर
|year=१९७८
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड States पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम
|last=रॉय
|link=William Burton Roy
|year=१९८१
|nota= [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अलोन्झो
|last=बेबर्स
|year=१९८३
|nota= [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅथी
|last=कॅलाघन
|year=१९८४
|nota= टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
|ref=&lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टेड
|last=सुंडक्विस्ट
|year=१९८४
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
|ref=&lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हेनिंग्ज
|year=१९८८
|nota= [[A-10 थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|NFL च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last=कॅल्हौन
|year=१९८९
|nota= एर फोर्स [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
|ref=&lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डी
|last=डोविस
|year=१९९०
|nota= यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी NCAA डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर फोर्स ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
|ref=&lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्राइस
|last=फिशर
|year=१९९९
|nota= बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
|ref=}}
{{mem/a2
|first=डॅन
|last=न्वाएलेले
|year=२००७
|nota=बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चॅड
|last=हॉल
|year=२००८
|nota= [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी NFL वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
|ref=&lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बेन
|last=गार्लंड
|year=२०१०
|nota= [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी NFL डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
|ref=&lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=[[NFL.com]] |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टॉम
|last=विटनी
|year=२०१०
|nota= व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉनी
|last=वॉल्म्सले
|year=२०१२
|nota= [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=काईल
|last=वेस्टमोर्लंड
|year=२०१४
|nota= [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅडिसन
|last=तुंग
|year=२०१९
|nota= रोड्स स्कॉलर; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{{mem/a2start
|ilist= [[File:GradyBooch.gif|thumb|१००px|ग्रेडी बूच]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेरार्ड
|last=फिनरॅन
|year=१९५९
|nota=[[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसर्‍या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूड कार्टवरून विसर्जन केले होते]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड टी.
|last=श्लोसबर्ग
|year=१९६५
|nota= [[डेव्हिड पॅकार्ड|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट जे.
|last=थॉमस
|year=१९६७
|nota=निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
}}
{{mem/a2
|first=जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot;
|last=स्टेली
|link=Bill Stealey
|year=१९७०
|nota= आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
|ref=&lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेडी
|last=बूच
|year=१९७७
|nota= सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
|ref=&lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स ई.
|last= फिलिप्स जुनियर
|link=Charles Phillips (businessman)
|year=१९८१
|nota= [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
|ref=&lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स पॅट्रिक
|last= गार्शिया
|year=१९८३
|nota= स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== नागरी विमानचालन ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Chesley Sullenberger honored crop.jpg|thumb|१००px|चेस्ली सुलेनबर्गर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=चेस्ली
|last=सुलेनबर्गर
|year=१९७३
|nota= [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
|ref=&lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेरॉय
|last=होमर
|link=LeRoy Homer Jr.
|year=१९८७
|nota=[[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
|ref=&lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एडवर्ड
|last=जोन्स
|link=Charles Edward Jones
|year=१९७४
|nota=११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या अमेरिकन फ्लाइट ११ मधील प्रवासी
|ref=&lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाऊस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्ससचा ११ वा संसदीय मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>ph02dnvynk15pf9q69wv76v1u567xip</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690730</id>
      <parentid>2690726</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:41:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* खेळाडू */</comment>
      <origin>2690730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160694" sha1="2y5ac7m37w77rk0xqot8050p5qw28ls" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{{mem/a2start
|ilist= [[File:GradyBooch.gif|thumb|१००px|ग्रेडी बूच]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेरार्ड
|last=फिनरॅन
|year=१९५९
|nota=[[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसर्‍या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूड कार्टवरून विसर्जन केले होते]]
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड टी.
|last=श्लोसबर्ग
|year=१९६५
|nota= [[डेव्हिड पॅकार्ड|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट जे.
|last=थॉमस
|year=१९६७
|nota=निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
}}
{{mem/a2
|first=जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot;
|last=स्टेली
|link=Bill Stealey
|year=१९७०
|nota= आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
|ref=&lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेडी
|last=बूच
|year=१९७७
|nota= सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
|ref=&lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स ई.
|last= फिलिप्स जुनियर
|link=Charles Phillips (businessman)
|year=१९८१
|nota= [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
|ref=&lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स पॅट्रिक
|last= गार्शिया
|year=१९८३
|nota= स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== नागरी विमानचालन ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Chesley Sullenberger honored crop.jpg|thumb|१००px|चेस्ली सुलेनबर्गर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=चेस्ली
|last=सुलेनबर्गर
|year=१९७३
|nota= [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
|ref=&lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेरॉय
|last=होमर
|link=LeRoy Homer Jr.
|year=१९८७
|nota=[[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
|ref=&lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एडवर्ड
|last=जोन्स
|link=Charles Edward Jones
|year=१९७४
|nota=११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या अमेरिकन फ्लाइट ११ मधील प्रवासी
|ref=&lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाऊस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्ससचा ११ वा संसदीय मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>2y5ac7m37w77rk0xqot8050p5qw28ls</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690734</id>
      <parentid>2690730</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:45:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* उद्योग आणि व्यवसाय */</comment>
      <origin>2690734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160528" sha1="8a7rgsorf69epl937phfy234toqpi0g" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसर्‍या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Chesley Sullenberger honored crop.jpg|thumb|१००px|चेस्ली सुलेनबर्गर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=चेस्ली
|last=सुलेनबर्गर
|year=१९७३
|nota= [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
|ref=&lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेरॉय
|last=होमर
|link=LeRoy Homer Jr.
|year=१९८७
|nota=[[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
|ref=&lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एडवर्ड
|last=जोन्स
|link=Charles Edward Jones
|year=१९७४
|nota=११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या अमेरिकन फ्लाइट ११ मधील प्रवासी
|ref=&lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाऊस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्ससचा ११ वा संसदीय मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>8a7rgsorf69epl937phfy234toqpi0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690735</id>
      <parentid>2690734</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:45:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2690735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160525" sha1="q4npud6rqdjz4qn533g3jzf2vi5ozv9" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Chesley Sullenberger honored crop.jpg|thumb|१००px|चेस्ली सुलेनबर्गर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=चेस्ली
|last=सुलेनबर्गर
|year=१९७३
|nota= [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
|ref=&lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लेरॉय
|last=होमर
|link=LeRoy Homer Jr.
|year=१९८७
|nota=[[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
|ref=&lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स एडवर्ड
|last=जोन्स
|link=Charles Edward Jones
|year=१९७४
|nota=११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या अमेरिकन फ्लाइट ११ मधील प्रवासी
|ref=&lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाऊस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्ससचा ११ वा संसदीय मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>q4npud6rqdjz4qn533g3jzf2vi5ozv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690737</id>
      <parentid>2690735</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* नागरी विमानचालन */</comment>
      <origin>2690737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160406" sha1="5nl8p3q0to1nd0g62yb11ks8w0iqydq" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाऊस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्ससचा ११ वा संसदीय मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>5nl8p3q0to1nd0g62yb11ks8w0iqydq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690738</id>
      <parentid>2690737</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:49:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* शासन आणि राजकारण */</comment>
      <origin>2690738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160464" sha1="9zcu85xv7724hg6wr7frrwu9gk1oeyn" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gary A Grappo.jpg|thumb|१००px|गॅरी ग्राप्पो]] [[File:John Inglis official NSA portrait.jpg|thumb|१००px|जॉन इंग्लिस]] [[File:William 'T' Thompson.jpg|thumb|१००px|विलियम 'टी' थॉमसन]]
[[File:Jocelyn Mitnaul Mallette (cropped from GOV 2025-01-06 Cabinet Swearing in-201).jpg|thumb|१००px|जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=हॅन्सफोर्ड टी.
|last=जॉन्सन
|year=१९५९
|nota= जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=टी. ॲलन
|last=मॅकआर्टर
|year=१९६४
|nota= वरिष्ठ व्यवस्थापक फेडेक्स (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, लेजंड एरलाइन्स; वर्तमान अध्यक्ष, एरबस, नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
|ref=&lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=एफ. मायकेल
|last=बर्केट
|year=१९७०
|nota= [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
|ref=&lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चक
|last=रीड
|year=१९७०
|nota= [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=गॅरी ए.
|last=ग्राप्पो
|year=१९७२
|nota= [[ओमान]]मधील युनायटेड States चे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील [[परराष्ट्र सेवा अधिकारी]]
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= विलियम &quot;टी&quot;
|last=थॉमसन
|year=१९७३
|nota= आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन सी.
|last= इंग्लिस
|year=१९७६
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेफ आर.
|last= मॅक्लाफलिन
|link=Joseph R. McLaughlin (North Carolina politician)
|year=१९७६
|nota= [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेम्स बी.
|last= स्मिथ
|link=James B. Smith
|year=१९७४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल एल. &quot;मायकी&quot;
|last= वेन्स्टाईन
|link=Mikey Weinstein
|year=१९७७
|nota=रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या [[प्रशासन कार्यालय]]ाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
|ref=&lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जिऑफ
|last=मलिगन
|link=Geoff Mulligan
|year=१९७९
|nota=[[प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो]] जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय|OSTP]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी|NIST]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
|ref=&lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीव्ह
|last=डिक्सन
|link=Stephen Dickson (executive)
|year=१९७९
|nota= फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); रोड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल [[डग ड्यूसी]] यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; पायलट; फेअरचाइल्ड रिपब्लिक ए-१० थंडरबोल्ट २ पायलट म्हणून २२ वर्षे सेवा दिल्यानंतर मे २०१० मध्ये कर्नल म्हणून निवृत्त
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ची मेंग
|last=न्ग
|link=Ng Chee Meng
|year=१९९१
|nota= [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
|ref=&lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोसेलिन मिटनॉल
|last=मॅलेट
|year=२००७
|nota= नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= [[North Carolina Department of Military and Veterans Affairs]]|location= [[Raleigh, North Carolina]]|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Colorado-Rep-Kent-Lambert.jpg|thumb|१००px|केन्ट लॅम्बर्ट]] [[File:Heather Wilson, official 109th Congress photo.jpg|thumb|१००px|हेदर विल्सन]][[File:Colorado-Rep-Bob-Gardner.jpg|thumb|१००px|बॉब गार्डनर]]
|alist=
{{mem/a2
|first=केन्ट
|last=लॅम्बर्ट
|year=१९७४
|nota= कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
|ref=&lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मॅथ्यू के.
|last= फाँग
|link=Matt Fong
|year=१९७५
|nota= पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
|ref=&lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=बॉब
|last= गार्डनर
|year=१९७६
|nota= कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिल
|last= जोन्स
|link=Daryl Jones (politician)
|year=१९७७
|nota= [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–१२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
|ref=&lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ली
|last= रॉस
|link=Charlie Ross (state senator)
|year=१९७८
|nota= लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेदर
|last= विल्सन
|year=१९८२
|nota= ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
|ref=&lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्था
|last= मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॉन
|last=डेव्हिस
|link=Don Davis (North Carolina politician)
|year=१९९४
|nota= [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last= एंग्लिन
|year=१९९६
|nota= [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेनिफर
|last= पॅरेन्टी
|link=Jennifer Parenti
|year=१९९५
|nota= लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
|ref=&lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ऑगस्ट
|last= फ्लुगर
|link=
|year=
|nota= [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
|ref=&lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ग्रेगरी आर.
|last= बॉल
|year=२००१
|nota= [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
|ref=&lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ट्रॉय
|last= स्टब्स
|year=
|nota= [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>9zcu85xv7724hg6wr7frrwu9gk1oeyn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690739</id>
      <parentid>2690738</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:51:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* शासन आणि राजकारण */</comment>
      <origin>2690739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158769" sha1="0cqrr7mqjgf1rd2wjfo7fgo25p89bjn" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ र्‍या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डेरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>0cqrr7mqjgf1rd2wjfo7fgo25p89bjn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690740</id>
      <parentid>2690739</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:51:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]]); शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2690740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158763" sha1="oltetdn6e1uxfvvlwn065sqlr20npc9" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== कायदेमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सिनेट|कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सिनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सिनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डेरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सिनेट|फ्लोरिडा राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सिनेट|मिसिसिपी राज्य सिनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सिनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सिनेट|न्यू यॉर्क राज्य सिनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>oltetdn6e1uxfvvlwn065sqlr20npc9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690741</id>
      <parentid>2690740</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:52:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* कायदेमंडळ सदस्य */</comment>
      <origin>2690741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158760" sha1="4q4npvq8ryfcl0bumeuriierxgnjok9" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=डग
|last=बीसन
|year=१९७७
|nota=सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
|ref=&lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=सुझान
|last=ग्रँट
|year=१९८२
|nota= २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[RITA पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
|ref=&lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन
|last=रॉब
|year=१९८४
|link=John Robb (GG theorist)
|nota='ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध]] सिद्धांतकार
|ref=&lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>4q4npvq8ryfcl0bumeuriierxgnjok9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690742</id>
      <parentid>2690741</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे */</comment>
      <origin>2690742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158904" sha1="t7n6znxogxg63jccsvwie73istq84zn" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== हवाई दल प्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Ronald R. Fogleman.jpg|thumb|१००px|रॉन फोगलमन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दलाचे उपप्रमुख|हवाई दलाचे उपप्रमुख]] आणि हवाई दलाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स हवाई दल प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड आर.
|last=फोगलमन
|year=१९६३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल ई.
|last=रयान
|year=१९६५
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (यूएसए)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
|ref=&lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=नॉर्टन ए.
|last=श्वार्टझ
|year=१९७३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मार्क ए.
|last=वेल्श तिसरे
|year=१९७६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेव्हिड एल.
|last=गोल्डफिन
|year=१९८३
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डेव्हिड डब्लू.
|last=ऑल्विन
|link=David W. Allvin
|year=१९८६
|nota= जनरल; युनायटेड States हवाई दलाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Eberhart re.jpg|thumb|१००px|राल्फ एबरहार्ट]]
|alist=
{{mem/a2
|first=मायकेल पी.सी.
|last=कार्न्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंगी क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन एम.
|last=लोह
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; हवाई दलाचे उपप्रमुख; युनायटेड States हवाई दलाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first= राल्फ
|last=एबरहार्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; हवाई दलाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first= डंकन जे.
|last=मॅकनॅब
|link=Duncan McNabb
|year=१९७४
|nota= जनरल; हवाई दलाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
|ref=&lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== हवाई दलाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:RobertOaks.jpg|thumb|१००px|रॉबर्ट ओक्स]] [[File:Holland cr.jpg|thumb|१००px|चार्ल्स हॉलंड]] [[File:Gen Stephen Lorenz.jpg|thumb|१००px|स्टीफन लॉरेन्झ]]
|alist=
{{mem/a2
|first=रॉबर्ट सी.
|last=ओक्स
|year=१९५९
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोनाल्ड डब्लू.
|last=येट्स
|year=१९६०
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉर्ज ली
|last=बटलर
|year=१९६१
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड ई.
|last=हॉली
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन जी.
|last=लॉर्बर
|year=१९६४
|nota= जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हावेल एम.
|last=एस्टेस तिसरे
|year=१९६५
|nota= जनरल; कमांडर, युनायटेड States स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम जे.
|last=बेगर्ट
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स आर.
|last=हॉल्ंड
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[Lockheed AC-130|AC-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स टी.
|last=रॉबर्टसन
|year=१९६८
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); AC-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=विलियम आर.
|last=लुनी तिसरे
|year=१९७२
|nota= जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
|ref=&lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जे. डी. डब्लू.
|last=कॉर्ली
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=फ्रँक
|last=क्लॉट्झ
|year=१९७३
|nota= [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर FORCE ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
|ref=&lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टीफन आर.
|last=लॉरेन्झ
|year=१९७३
|nota= जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=कॅरोल
|last=चँडलर
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234455/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डोनाल्ड जे.
|last=हॉफमन
|year=१९७४
|nota= जनरल; कमांडर, एर FORCE मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डग्लस एम.
|last=फ्रेझर
|year=१९७५
|nota= जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
|ref=&lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Sijan 2lt.jpg|thumb|९०px|लॉन्स सिजान]] [[File:USAF First Lieutenant Michael Blassie.jpg|thumb|९०px|मायकेल ब्लासी]]
|alist=
{{mem/a2
|first=जेम्स पी.
|last=उल्म
|year=१९६१
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रिचर्ड स्टीफन
|last=रिची
|year=१९६४
|nota= [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रॉबिन जी.
|last=टॉर्नो
|year=१९६४
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; [[एर फोर्सेस पनामा|युनायटेड States हवाई दलाच्या सदर्न एर डिव्हिजन]]चे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॉन्स
|last=सिजान
|year=१९६५
|nota= कॅप्टन; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ हवाई दलाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
|ref=&lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोलस
|last=केहो
|year=१९६६
|nota= लेफ्टनंट जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; हवाई दलाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेल
|last=स्टोव्हल
|year=१९६७
|nota= ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर फोर्स क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
|ref=&lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जेफ्री
|last=फेनस्टाईन
|year=१९६८
|nota= [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
|ref=&lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=मायकेल
|last=ब्लासी
|year=१९७०
|nota= [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[A-37 ड्रॅगनफ्लाय|A-३७B ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
|ref=&lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=पॅट्रिक पी.
|last=कारुआना
|year=१९६३
|nota=लेफ्टनंट जनरल; [[१४ व्या हवाई दला]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ए.
|last=वॉर्डन तिसरे
|year=१९६५
|nota=कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन F.
|last=निकोलस
|year=१९७९
|nota=ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
|ref=&lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रेंट
|last=ब्रँडन
|year=१९८४
|nota= कॅप्टन; [[EF-111A रेव्हेन|EF-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[Dassault Mirage F1|एफ-१EQ]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=मार्था
|last=मॅकसेली
|year=१९८८
|nota= [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
|ref=&lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=किम
|last=रीड-कॅम्पबेल
|link=Kim Campbell (pilot)
|year=१९९७
|nota= [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=रोझलिन एल.
|last=शुलटे
|year=२००६
|nota= [[First लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
|ref=&lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== इतर उल्लेखनीय हवाई दल पदवीधर ===
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=एरिक ए.
|last=पिटर्सन
|year=१९९१
|nota= ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे हवाई दलाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
|ref=&lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=निकोल
|last=मालाचोव्स्की
|year=१९९६
|nota= [[कर्नल]]; [[U.S. एर FORCE थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॉना रोशेल
|last=किम्ब्रेळ
|year=१९९८
|nota= [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॅनेट सी.
|last=वोल्फेनबार्गर
|year=१९८०
|nota= [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. हवाई दलात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
|ref=}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स व्ही.
|last=बुश
|year=१९६३
|nota= [[अधिकारी]]; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
|ref=&lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल के.
|last=कार्लटन, जुनियर
|year=१९६९
|nota=लेफ्टनंट जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल [[पॉल के. कार्लटन]] यांचे सुपुत्र
|ref=&lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=चार्ल्स सी.
|last=बाल्डविन
|year=१९६९
|nota=मेजर जनरल; यू.एस. हवाई दलाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
|ref=&lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्कॉट ए.
|last=हॅमंड
|year=१९७५
|nota=मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
|ref=&lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हेक्टर आंद्रेस
|last=नेग्रोनी
|year=१९६१
|nota= कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, हवाई दल अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन}}
{{mem/a2
|first=सुझान के.
|last=माशीको
|year=१९८०
|nota= [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=शॅरॉन के.जी.
|last=डनबार
|year=१९८२
|nota= [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
|ref=&lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;}}
}}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>t7n6znxogxg63jccsvwie73istq84zn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690743</id>
      <parentid>2690742</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* हवाई दलातील व्यक्तिमत्त्वे */</comment>
      <origin>2690743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158045" sha1="90qb6inth3wu5qedospdb0ic3dyk5l8" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसर्‍या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणार्‍या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ र्‍या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणार्‍या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>90qb6inth3wu5qedospdb0ic3dyk5l8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690744</id>
      <parentid>2690743</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T18:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]]); शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2690744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158033" sha1="hg37je4gjv0i4xog3uyjryosnb9k030" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणाऱ्या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे ==

=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Gen David D. Thompson (3).jpg|thumb|१००px|डेव्हिड डी. थॉमसन]]
|alist=
{{mem/a2
|first=डेव्हिड डी.
|last=थॉमसन
|year=१९८५
|nota= जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Stephen N. Whiting.jpg|thumb|१००px|स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
|alist=
{{mem/a2
|first=स्टीफन एन.
|last=व्हायटिंग
|year=१९८९
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{{mem/a2start
|ilist=[[File:Lt Gen Nina M. Armagno (2).jpg|thumb|१००px|निना एम. अर्माग्नो]]
|alist=
{{mem/a2
|first=निना एम.
|last=अर्माग्नो
|year=१९८८
|nota= लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस FORCE मध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
|ref=&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जॉन ई.
|last=शॉ
|year=१९९०
|nota=LEFTNANT जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>hg37je4gjv0i4xog3uyjryosnb9k030</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690745</id>
      <parentid>2690744</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:00:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* स्पेस फोर्स मधील व्यक्तिमत्त्वे */</comment>
      <origin>2690745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157784" sha1="ae1ey6wmanx7iqge8qgiv3j63pe5dtu" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणाऱ्या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स ==
=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८५
| [[डेव्हिड डी. थॉमसन]]
| जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८९
| [[स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[निना एम. अर्माग्नो]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणार्‍या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[जॉन ई. शॉ]]
| लेफ्टनंट जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>ae1ey6wmanx7iqge8qgiv3j63pe5dtu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690746</id>
      <parentid>2690745</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:00:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]]); शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2690746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157781" sha1="m0c8fb4otuwtc1qvren98n36jkdk5pi" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणाऱ्या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स ==
=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८५
| [[डेव्हिड डी. थॉमसन]]
| जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८९
| [[स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[निना एम. अर्माग्नो]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणाऱ्या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[जॉन ई. शॉ]]
| लेफ्टनंट जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे ==
{{mem/a2start
|ilist=
|alist=
{{mem/a2
|first=रायशेन
|last=लेमकुल
|year=१९९६
|nota= रिॲलिटी गेम शो ''[[The Amazing Race 4]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['N Sync]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
|ref=&lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>m0c8fb4otuwtc1qvren98n36jkdk5pi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690747</id>
      <parentid>2690746</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:01:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* टेलिव्हिजन व्यक्तिमत्त्वे */</comment>
      <origin>2690747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157869" sha1="hesy52865oj8g0p6x8p7ebz1cijultq" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणाऱ्या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स ==
=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८५
| [[डेव्हिड डी. थॉमसन]]
| जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८९
| [[स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[निना एम. अर्माग्नो]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणाऱ्या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[जॉन ई. शॉ]]
| लेफ्टनंट जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== दूरचित्रवाणी व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९६
| [[रायशेन लेमकुल]]
| रिॲलिटी गेम शो ''[[द अमेझिंग रेस ४]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['एन सिंक]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
| &lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{{mem/a2start
|alist=
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=बिल्लिक
|year=x–१९७६
|nota= NFL [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=हॅरी
|last=चॅपिन
|year=x–१९६४
|nota= गायक
|ref=&lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=लॅरी
|last=कोल
|year=x–१९६८
|nota= NFL फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
|ref=&lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=ब्रायन
|last=दुबी
|year=x–१९८१
|nota= पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
|ref=&lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डेरिओ
|last=गँबारो
|year=x–१९७७
|nota= [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
|ref=&lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=क्लीरन्स
|last=गिल्यार्ड
|year=x–१९७८
|nota= अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ फाइन आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
|ref=&lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अल्बर्टो
|last=गोन्झालेस
|year=x–१९७९
|nota= [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड States चे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
|ref=&lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=स्टेविन
|last=ह्युव्हर
|year=x–१९७१
|nota= लेखक
|ref=&lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=माइल्स
|last=ओ'कीफ
|year=x–१९७६
|nota= दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive.today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जस्टिन
|last=ओल्सेन
|year=अज्ञात
|nota= फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
|ref=&lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जोडी
|last=पॉवेल
|link=Joseph Lester Powell
|year=x–१९६५
|nota= [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
|ref=&lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=अँथनी
|last=श्लेगेल
|year=x–२००५
|nota= NFL च्या न्यू यॉर्क जेट्स आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
|ref=&lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=पॉल
|last=स्केन्स
|year=x–२०२४
|nota = पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम [[टू-वे खेळाडू]] म्हणून २०२२ चा [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|LSU]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[2023 LSU Tigers baseball team|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
|ref=&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=[[MLB.com]]|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=[[Sports Illustrated]] |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=जमील
|last=वॉकर
|year=x–२००३
|nota= [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[2003 MLS Cup|२००३ MLS कप]] विजेता
|ref=&lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;}}
{{mem/a2
|first=डॅनियल
|last=वासॉन
|year=x–२००६
|nota= मेजर लीग सॉकर खेळाडू
|ref=&lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;}}
}}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>hesy52865oj8g0p6x8p7ebz1cijultq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690749</id>
      <parentid>2690747</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:36:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* बिगर-पदवीधर */</comment>
      <origin>2690749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157648" sha1="ipij9at1tdpd7kg7vvfjs062a82zc33" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणाऱ्या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स ==
=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८५
| [[डेव्हिड डी. थॉमसन]]
| जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८९
| [[स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[निना एम. अर्माग्नो]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणाऱ्या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[जॉन ई. शॉ]]
| लेफ्टनंट जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== दूरचित्रवाणी व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९६
| [[रायशेन लेमकुल]]
| रिॲलिटी गेम शो ''[[द अमेझिंग रेस ४]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['एन सिंक]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
| &lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| x–१९७६
| [[ब्रायन बिल्लिक]]
| एनएफएल [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
| &lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६४
| [[हॅरी चॅपिन]]
| गायक
| &lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६८
| [[लॅरी कोल]]
| एनएफएल फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
| &lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९८१
| [[ब्रायन दुबी]]
| पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७७
| [[डेरिओ गँबारो]]
| [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
| &lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७८
| [[क्लीरन्स गिल्यार्ड]]
| अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ fine आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
| &lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७९
| [[अल्बर्टो गोन्झालेस]]
| [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
| &lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७१
| [[स्टेविन ह्युव्हर]]
| लेखक
| &lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७६
| [[माइल्स ओ'कीफ]]
| दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive. today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| अज्ञात
| [[जस्टिन ओल्सेन]]
| फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
| &lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६५
| [[जोसेफ लेस्टर पॉवेल|जोडी पॉवेल]]
| [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
| &lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००५
| [[अँथनी श्लेगेल]]
| एनएफएल च्या न्यू यॉर्क जेट्स network आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
| &lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२०२४
| [[पॉल स्केन्स]]
| पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम टू-वे खेळाडू म्हणून २०२२ का [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|एलएसयू]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणार्‍या [[२०२३ एलएसयू टायगर्स बेसबॉल संघ|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=MLB.com|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=Sports Illustrated |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००३
| [[जमील वॉकर]]
| [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[२००३ एमएलएस कप|२००३ एमएलएस कप]] विजेता
| &lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००६
| [[डॅनियल वासॉन]]
| मेजर लीग सॉकर खेळाडू
| &lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>ipij9at1tdpd7kg7vvfjs062a82zc33</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690750</id>
      <parentid>2690749</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:36:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#नियम_८.१|शुद्धलेखनाचा नियम ८.१]]); शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2690750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157645" sha1="livw5ac4msbphp2j1gsfxlpbv1bf5qe" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणाऱ्या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स ==
=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८५
| [[डेव्हिड डी. थॉमसन]]
| जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८९
| [[स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[निना एम. अर्माग्नो]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणाऱ्या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[जॉन ई. शॉ]]
| लेफ्टनंट जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== दूरचित्रवाणी व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९६
| [[रायशेन लेमकुल]]
| रिॲलिटी गेम शो ''[[द अमेझिंग रेस ४]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['एन सिंक]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
| &lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| x–१९७६
| [[ब्रायन बिल्लिक]]
| एनएफएल [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
| &lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६४
| [[हॅरी चॅपिन]]
| गायक
| &lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६८
| [[लॅरी कोल]]
| एनएफएल फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
| &lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९८१
| [[ब्रायन दुबी]]
| पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७७
| [[डेरिओ गँबारो]]
| [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
| &lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७८
| [[क्लीरन्स गिल्यार्ड]]
| अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ fine आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
| &lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७९
| [[अल्बर्टो गोन्झालेस]]
| [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
| &lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७१
| [[स्टेविन ह्युव्हर]]
| लेखक
| &lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७६
| [[माइल्स ओ'कीफ]]
| दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive. today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| अज्ञात
| [[जस्टिन ओल्सेन]]
| फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
| &lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६५
| [[जोसेफ लेस्टर पॉवेल|जोडी पॉवेल]]
| [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
| &lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००५
| [[अँथनी श्लेगेल]]
| एनएफएल च्या न्यू यॉर्क जेट्स network आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
| &lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२०२४
| [[पॉल स्केन्स]]
| पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम टू-वे खेळाडू म्हणून २०२२ का [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|एलएसयू]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणाऱ्या [[२०२३ एलएसयू टायगर्स बेसबॉल संघ|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=MLB.com|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=Sports Illustrated |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००३
| [[जमील वॉकर]]
| [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[२००३ एमएलएस कप|२००३ एमएलएस कप]] विजेता
| &lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००६
| [[डॅनियल वासॉन]]
| मेजर लीग सॉकर खेळाडू
| &lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== हे देखील पहा ==
{{portal|शिक्षण|युनायटेड स्टेट्स|कॉलोराडो}}
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची सूची]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>livw5ac4msbphp2j1gsfxlpbv1bf5qe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690751</id>
      <parentid>2690750</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* हे देखील पहा */</comment>
      <origin>2690751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157543" sha1="m2kvz2u3y34cscxl7q3xbg1g8bj66v5" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्ससच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सस एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणाऱ्या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स ==
=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८५
| [[डेव्हिड डी. थॉमसन]]
| जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८९
| [[स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[निना एम. अर्माग्नो]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणाऱ्या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[जॉन ई. शॉ]]
| लेफ्टनंट जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== दूरचित्रवाणी व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९६
| [[रायशेन लेमकुल]]
| रिॲलिटी गेम शो ''[[द अमेझिंग रेस ४]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['एन सिंक]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
| &lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| x–१९७६
| [[ब्रायन बिल्लिक]]
| एनएफएल [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
| &lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६४
| [[हॅरी चॅपिन]]
| गायक
| &lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६८
| [[लॅरी कोल]]
| एनएफएल फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
| &lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९८१
| [[ब्रायन दुबी]]
| पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७७
| [[डेरिओ गँबारो]]
| [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
| &lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७८
| [[क्लीरन्स गिल्यार्ड]]
| अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ fine आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
| &lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७९
| [[अल्बर्टो गोन्झालेस]]
| [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सस टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
| &lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७१
| [[स्टेविन ह्युव्हर]]
| लेखक
| &lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७६
| [[माइल्स ओ'कीफ]]
| दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive. today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| अज्ञात
| [[जस्टिन ओल्सेन]]
| फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
| &lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६५
| [[जोसेफ लेस्टर पॉवेल|जोडी पॉवेल]]
| [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
| &lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००५
| [[अँथनी श्लेगेल]]
| एनएफएल च्या न्यू यॉर्क जेट्स network आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
| &lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२०२४
| [[पॉल स्केन्स]]
| पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम टू-वे खेळाडू म्हणून २०२२ का [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|एलएसयू]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणाऱ्या [[२०२३ एलएसयू टायगर्स बेसबॉल संघ|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=MLB.com|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=Sports Illustrated |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००३
| [[जमील वॉकर]]
| [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[२००३ एमएलएस कप|२००३ एमएलएस कप]] विजेता
| &lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००६
| [[डॅनियल वासॉन]]
| मेजर लीग सॉकर खेळाडू
| &lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== हे देखील पहा ==
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची यादी]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>m2kvz2u3y34cscxl7q3xbg1g8bj66v5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690752</id>
      <parentid>2690751</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T19:40:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>शुद्धलेखन</comment>
      <origin>2690752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157552" sha1="4sxyzgulxvf2u1e10ma1bnq2ypasj0u" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्शिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डाना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्लू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओएलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्सासच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सास एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणाऱ्या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स ==
=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८५
| [[डेव्हिड डी. थॉमसन]]
| जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८९
| [[स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[निना एम. अर्माग्नो]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणाऱ्या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[जॉन ई. शॉ]]
| लेफ्टनंट जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== दूरचित्रवाणी व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९६
| [[रायशेन लेमकुल]]
| रिॲलिटी गेम शो ''[[द अमेझिंग रेस ४]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['एन सिंक]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
| &lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| x–१९७६
| [[ब्रायन बिल्लिक]]
| एनएफएल [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
| &lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६४
| [[हॅरी चॅपिन]]
| गायक
| &lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६८
| [[लॅरी कोल]]
| एनएफएल फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
| &lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९८१
| [[ब्रायन दुबी]]
| पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७७
| [[डेरिओ गँबारो]]
| [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
| &lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७८
| [[क्लीरन्स गिल्यार्ड]]
| अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ fine आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
| &lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७९
| [[अल्बर्टो गोन्झालेस]]
| [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सास टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
| &lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७१
| [[स्टेविन ह्युव्हर]]
| लेखक
| &lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७६
| [[माइल्स ओ'कीफ]]
| दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive. today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| अज्ञात
| [[जस्टिन ओल्सेन]]
| फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
| &lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६५
| [[जोसेफ लेस्टर पॉवेल|जोडी पॉवेल]]
| [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
| &lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००५
| [[अँथनी श्लेगेल]]
| एनएफएल च्या न्यू यॉर्क जेट्स network आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
| &lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२०२४
| [[पॉल स्केन्स]]
| पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम टू-वे खेळाडू म्हणून २०२२ का [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|एलएसयू]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणाऱ्या [[२०२३ एलएसयू टायगर्स बेसबॉल संघ|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=MLB.com|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=Sports Illustrated |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००३
| [[जमील वॉकर]]
| [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[२००३ एमएलएस कप|२००३ एमएलएस कप]] विजेता
| &lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००६
| [[डॅनियल वासॉन]]
| मेजर लीग सॉकर खेळाडू
| &lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== हे देखील पहा ==
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची यादी]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>4sxyzgulxvf2u1e10ma1bnq2ypasj0u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690769</id>
      <parentid>2690752</parentid>
      <timestamp>2026-06-22T21:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* शैक्षणिक क्षेत्र */</comment>
      <origin>2690769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157555" sha1="5otnksx7xg1y4gbidq2g9yippej9v7x" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|२००px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|१००px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्सिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्ल्यू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/2011110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्सासच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120717102559/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2012-07-17 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सास एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणाऱ्या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स ==
=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८५
| [[डेव्हिड डी. थॉमसन]]
| जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८९
| [[स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[निना एम. अर्माग्नो]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणाऱ्या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[जॉन ई. शॉ]]
| लेफ्टनंट जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== दूरचित्रवाणी व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९६
| [[रायशेन लेमकुल]]
| रिॲलिटी गेम शो ''[[द अमेझिंग रेस ४]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['एन सिंक]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
| &lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| x–१९७६
| [[ब्रायन बिल्लिक]]
| एनएफएल [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
| &lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६४
| [[हॅरी चॅपिन]]
| गायक
| &lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६८
| [[लॅरी कोल]]
| एनएफएल फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
| &lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९८१
| [[ब्रायन दुबी]]
| पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७७
| [[डेरिओ गँबारो]]
| [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
| &lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७८
| [[क्लीरन्स गिल्यार्ड]]
| अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ fine आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
| &lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७९
| [[अल्बर्टो गोन्झालेस]]
| [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सास टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
| &lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७१
| [[स्टेविन ह्युव्हर]]
| लेखक
| &lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७६
| [[माइल्स ओ'कीफ]]
| दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive. today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| अज्ञात
| [[जस्टिन ओल्सेन]]
| फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
| &lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६५
| [[जोसेफ लेस्टर पॉवेल|जोडी पॉवेल]]
| [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
| &lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००५
| [[अँथनी श्लेगेल]]
| एनएफएल च्या न्यू यॉर्क जेट्स network आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
| &lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२०२४
| [[पॉल स्केन्स]]
| पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम टू-वे खेळाडू म्हणून २०२२ का [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|एलएसयू]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणाऱ्या [[२०२३ एलएसयू टायगर्स बेसबॉल संघ|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=MLB.com|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=Sports Illustrated |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००३
| [[जमील वॉकर]]
| [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[२००३ एमएलएस कप|२००३ एमएलएस कप]] विजेता
| &lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००६
| [[डॅनियल वासॉन]]
| मेजर लीग सॉकर खेळाडू
| &lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== हे देखील पहा ==
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची यादी]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>5otnksx7xg1y4gbidq2g9yippej9v7x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Vishvanath sontakke</title>
    <ns>3</ns>
    <id>380805</id>
    <revision>
      <id>2690719</id>
      <timestamp>2026-06-22T18:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2690719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="280" sha1="ojqlj8dfqerk0fq92p5reexyhk6v30n" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Vishvanath sontakke}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २३:३२, २२ जून २०२६ (IST)</text>
      <sha1>ojqlj8dfqerk0fq92p5reexyhk6v30n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380806</id>
    <redirect title="अमेरिकेची संसद" />
    <revision>
      <id>2690723</id>
      <timestamp>2026-06-22T18:25:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नामभेद</comment>
      <origin>2690723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85" sha1="kawzc74rsc2qib4dh2lu4xc7u6y1i6r" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[अमेरिकेची संसद]]</text>
      <sha1>kawzc74rsc2qib4dh2lu4xc7u6y1i6r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Ps Amol Bodhak</title>
    <ns>3</ns>
    <id>380807</id>
    <revision>
      <id>2690748</id>
      <timestamp>2026-06-22T19:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2690748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="275" sha1="dbovx4l029jfsc7hw6vkm3dw6ntjnem" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Ps Amol Bodhak}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ००:४२, २३ जून २०२६ (IST)</text>
      <sha1>dbovx4l029jfsc7hw6vkm3dw6ntjnem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>२०२६ युकेचे मजूर पक्षाचे नेतृत्व संकट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380808</id>
    <revision>
      <id>2690754</id>
      <timestamp>2026-06-22T19:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheonlyPuneriintown</username>
        <id>157039</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1360604752|2026 Labour Party leadership crisis]]&quot; पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले</comment>
      <origin>2690754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85899" sha1="rfuw87tka1khzruy69s73669kcyvegt" xml:space="preserve">
{{माहितीचौकट घटना|name=२०२६ [[युनायटेड किंग्डम]]च्या मजूर पक्षाचे संकट|image=Keir Starmer and Andy Burnham (55204794065).jpg|Image_Caption=[[कियर स्टार्मर]] (डावीकडील) यांनी राजीनामा दिल्यामुळे येणाऱ्या मजूर पक्षाच्या निवडणूकीत [[ॲंडी बर्नहम]] (उजवीकडील) उमेदवार म्हणून उभे राहतील.|date=७ मे २०२६ – २२ जून २०२६|motive=[[कियर स्टार्मर]] यांना [[मजूर पक्ष|मजूर पक्षा]]चे नेते आणि [[युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]] या पदवींपासून काडून टाकायचे}}

मे २०२६ मध्ये, [[युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान|युनायटेड किंगडमचे पंतप्रधान]] [[कियर स्टार्मर|कियरर स्टार्मर]] आणि त्यांच्या सरकारबद्दलच्या सामाजिक असंतोषामुळे [[मजूर पक्ष|मजूर पक्षाच्या]] नेतृत्वाचे संकट निर्माण झाले. खूप वेळ चाललेल्या महागाईच्या संकटाचा, तसेच असंख्य आंदोलने, 'पलटूराम' &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://uturn.to/|title=UK Government U-Turn Tracker {{!}} 13 Policy Reversals and Counting|website=UK U-Turn Tracker|language=en-GB|access-date=2026-05-19}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lbc.co.uk/article/every-labour-government-u-turn-5HjdQhm_2/|title=Every U-turn the Labour government has made since being elected in July 2024|last=Moore|first=Henry|last2=Mata|first2=William|date=2026-02-17|website=LBC|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260313112044/https://www.lbc.co.uk/article/every-labour-government-u-turn-5HjdQhm_2/|archive-date=13 March 2026|access-date=2026-05-19}}&lt;/ref&gt; आणि घोटाळ्यांचा सामना करत असताना, स्टार्मर यांची लोकप्रियता घटली, ज्यामुळे [[मजूर पक्ष|मजूर पक्षात]] मतभेद निर्माण झाले. स्टार्मर यांनी २२ जून २०२६ रोजी आपल्या राजीनाम्याची घोषणा केली, ज्यामुळे मजूर पक्षात नेतृत्वाची निवडणूक झाली .

[[इस्रायल-हमास युद्ध|गाझा युद्धादरम्यान]] इस्राएलला राजकीय व भौतिक पाठिंबा कायम ठेवल्याबद्दल मजूर सरकारला वामपंथाकडून विरोधाचा सामना करावा लागला, ज्यामध्ये शस्त्रास्त्र-निर्यात परवाने टिकवून ठेवणे आणि ब्रिटिश बनावटीच्या भागांना जागतिक F-35 पुरवठाच्या साखळीत प्रवेश करण्याची परवानगी देणारा अपवाद होता. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4g88rgenlvo|title=UK F-35 parts exports to Israel are lawful, High Court rules|date=30 June 2025|work=BBC News|access-date=22 June 2026}}&lt;/ref&gt; मजूर सरकारने आजारपण आणि अपंगत्व लाभांमध्ये अब्जावधी पौंडांची कपात करून आणि सर्वात श्रीमंतांवर [[संपत्ती कर]] लादण्यासाठी नकार देऊन पुरोगामी आणि कामगार-वर्गीय मतदारांना देखील दुरावले. &lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[विकिपीडिया:तटस्थ दृष्टीकोन|&lt;span title=&quot;The material near this tag seems to express a non-neutral point of view. (June 2026)&quot;&gt;असंतुलित मत?&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Badshah|first=Nadeem|url=https://www.theguardian.com/uk-news/live/2026/may/16/far-right-unite-the-kingdom-rally-tommy-robinson-london-nakba-day-march-latest-news-updates|title=Tens of thousands march through London for far-right and pro-Palestine protests – as it happened|last2=Ali|first2=Taz|date=2026-05-16|work=the Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-05-18}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yougov.com/en-gb/articles/54751-what-britons-think-of-keir-starmer-in-their-own-words|title=What Britons think of Keir Starmer, in their own words|website=YouGov|language=en-gb|access-date=2026-05-18}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5yllvdz824o|title=Welfare reforms: 'We're not scroungers, we just want the right to live'|last=Spina-Matthews|first=Sarah|last2=Fitzpatrick|first2=Kevin|date=2025-07-01|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725012257/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5yllvdz824o|archive-date=25 July 2025|access-date=2026-05-18}}&lt;/ref&gt; दक्षिणपंथाकडून, त्यांना कठोर स्थलांतर नियंत्रण आणि कर वाढीला विरोधाच्या मागण्यांना सामोरे जावे लागले. त्यानंतर मजूर पक्षाला २०२५ आणि २०२६ च्या स्थानिक निवडणुका आणि अनेक पोटनिवडणुकांमध्ये मोठे नुकसान झाले, तर दक्षिणपंथी रिफॉर्म यूकेने आणि वामपंथी ग्रीन पार्टीने प्रगती केली.

मे २०२६ च्या मध्यापर्यंत, ९५+ मजूर खासदारांनी स्टार्मर यांना राजीनामा देण्याचे किंवा त्यांच्या पदत्यागाचे वेळापत्रक जाहीर करण्याचे आवाहन केले होते, आणि एका मंत्रीमंडळाच्या मंत्र्याने (आरोग्य सचिव वेस स्ट्रीटिंग ), चार कनिष्ठ मंत्र्यांनी ( जेस फिलिप्स यांच्यासह), आणि चार मंत्र्यांच्या सहाय्यकांनी निषेध म्हणून राजीनामा दिला. ''[[द गार्डियन]]''[[द गार्डियन|नुसार]], ११०+ पश्चासीन एका पत्रावर सही देऊन म्हटले होते की नेतृत्वाला आव्हान दिले जाऊ नये. ''लेबरलिस्ट''नुसार, १५९ मजूर सदस्यांनी स्टर्मर यांना पाठिंबा दिला, ९८ जणांनी त्यांना राजीनामा देण्याचे किंवा वेळापत्रक जाहीर करण्याचे आवाहन केले, आणि १४६ सदस्य अज्ञात होते किंवा त्यांनी कोणतीही भूमिका घेतली नव्हती. &lt;ref name=&quot;whichlabourmps&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://labourlist.org/2026/05/labourlist-labour-mp-starmer-resignation-tracker/|title=Which Labour MPs are calling for Starmer to go – and who is still backing PM?|last=Green|first=Daniel|date=2026-05-14|website=LabourList|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260512063522/https://labourlist.org/2026/05/labourlist-labour-mp-starmer-resignation-tracker/|archive-date=12 May 2026|access-date=2026-05-15}}&lt;/ref&gt; जून २०२६ मध्ये, सरकारच्या नियोजित संरक्षण खर्चावरून झालेल्या वादामुळे संकट अधिकच गडद झाले, ज्यामुळे संरक्षण मंत्रालयात तीन जणांनी राजीनामे दिले: संरक्षण सचिव जॉन हीली, कनिष्ठ मंत्री ॲलिस्टेर कार्न्स आणि मंत्र्यांच्या सहाय्यक पामेला नॅश .

== पार्श्वभूमी ==
मजूर पक्षाने २०२४ ची सार्वत्रिक निवडणूक १७२ जागांच्या प्रचंड बहुमताने जिंकली आणि १४ वर्षांच्या सत्तेनंतर [[हुजूर पक्ष|हुजूर पक्षाला]] सत्तेतून बाहेर काढले. स्टार्मर हे सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर पंतप्रधान बनणारे चौथे लेबर नेते ठरले, परंतु १८३० मध्ये लोकप्रिय मतांची नोंद ठेवण्यासाठी सुरुवात झाल्यापासून कोणत्याही बहुमताच्या सरकारपेक्षा सर्वात कमी मतांचा वाटा त्यांना मिळाला होता. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c2v0e074jejo|title=UK election: What's happened, and what comes next|last=Murphy|first=Matt|last2=Baker|first2=Graeme|date=4 July 2024|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260321170154/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c2v0e074jejo|archive-date=21 March 2026|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt;

पंतप्रधानपदाच्या कार्यकाळात स्टार्मर यांना ब्रिटिश लोकांनी प्रतिकूल दृष्टीने पाहिले आहे. त्यांचे निव्वळ मान्यता मानांकन सुरुवातीला जराच सकारात्मक होते, पण त्यांच्या पंतप्रधानपदाच्या काळात ते घसरून नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत सरासरी -४६% पर्यंत पोहोचले &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.newstatesman.com/politics/uk-politics/2025/12/why-is-keir-starmer-so-unpopular|title=Why is Keir Starmer so unpopular?|last=Gilbert|first=Jeremy|date=23 December 2025|website=New Statesman|language=en-US|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260511225240/https://www.newstatesman.com/politics/uk-politics/2025/12/why-is-keir-starmer-so-unpopular|archive-date=11 May 2026|access-date=12 May 2026}}&lt;/ref&gt; २०२५ च्या अंताला, जनमत चाचण्यांमध्ये स्टार्मर यांना ब्रिटनच्या सर्वात अलोकप्रिय पंतप्रधानांपैकी एक म्हणून स्थान देण्यात आले आणि त्यांची तुलना [[लिझ ट्रस]] यांच्याशी केली गेली. &lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://fullfact.org/politics/keir-starmer-popularity/|title=Is Sir Keir Starmer the 'most unpopular' PM in recent times? – Full Fact|date=13 February 2026|website=Full Fact|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505020923/https://fullfact.org/politics/keir-starmer-popularity/|archive-date=5 May 2026|access-date=12 May 2026}}&lt;/ref&gt; पार्टीगेट घोटाळ्यादरम्यान [[बोरिस जॉन्सन]] यांच्यापेक्षा, जेरेमी कॉर्बिन यांनी मजूर नेतेपदाचा राजीनामा दिला तेव्हा त्यांच्यापेक्षा आणि ट्रस यांनी पंतप्रधानपदाचा राजीनामा दिला तेव्हा त्यांच्यापेक्षा स्टार्मर यांचे सरासरी निव्वळ मान्यता मानांकन जास्त राहिले. &lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.cnbc.com/2025/05/25/starmer-has-delivered-key-wins-for-the-uk-so-why-is-he-so-unpopular.html|title=Starmer has delivered some key wins for the UK recently, so why is he so unpopular?|last=Ellyatt|first=Holly|date=25 May 2025|website=CNBC|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250820162112/https://www.cnbc.com/2025/05/25/starmer-has-delivered-key-wins-for-the-uk-so-why-is-he-so-unpopular.html|archive-date=20 August 2025|access-date=9 August 2025}}&lt;/ref&gt;

=== सरकारी धोरणांना विरोध ===
सप्टेंबर २०२४ मध्ये, यूगोव्हने अहवाल दिला की ६७% लोकांचा सरकारच्या स्थलांतर धोरणांबद्दल वाईट दृष्टिकोन होता तर १६% लोकांचा सकारात्मक दृष्टिकोन होता, ६४% लोकांच्या मते सरकार आरोग्य सेवेचे व्यवस्थापन वाईट पद्धतीने करत होते आणि ७०% लोक तुरुंगातील क्षमता कमी करण्यास कैद्यांना लवकर सोडण्याच्या सरकारच्या निर्णयाच्या विरोधात होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yougov.com/en-gb/articles/50578-why-do-many-britons-feel-let-down-by-labour|title=Why do many Britons feel let down by Labour?|website=YouGov|language=en-gb|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260502200446/https://yougov.com/en-gb/articles/50578-why-do-many-britons-feel-let-down-by-labour|archive-date=2 May 2026|access-date=12 May 2026}}&lt;/ref&gt; सप्टेंबर २०२५ पर्यंत, १४% लोकांनी सरकारच्या कामगिरीला मान्यता दिली तर ६९% लोकांनी नापसंती दाखवली. अंदाजे तीनपैकी दोन लोकांचा असा विश्वास होता की लेबर पार्टी वास्तवापासून दूर आहे, त्यांची भूमिका काय आहे हे अस्पष्ट आहे, ती कमकुवत आणि अविश्वसनीय आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yougov.com/en-gb/articles/53058-how-do-britons-see-labour-ahead-of-their-2025-party-conference|title=How do Britons see Labour, ahead of their 2025 party conference?|website=YouGov|language=en-gb|access-date=12 May 2026}}&lt;/ref&gt;

७७% लोकांना मजूर पक्ष आपली आश्वासने पाळेल किंवा महागाईच्या संकटात मदत करेल असे वाटले नव्हते. यूगोव्हच्या मते, जानेवारी २०२६ पर्यंत ७५% लोकांचे स्टार्मरबद्दल प्रतिकूल मत होते, म्हणजेच निव्वळ अनुकूलता मानांकन -५७% होते, जे फक्त ट्रस यांच्या बाबतीत होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yougov.co.uk/politics/articles/53907-political-favourability-ratings-january-2026|title=Political favourability ratings, January 2026|website=YouGov|language=en-gb|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260225021343/https://yougov.co.uk/politics/articles/53907-political-favourability-ratings-january-2026|archive-date=25 February 2026|access-date=12 May 2026}}&lt;/ref&gt; 'मोर इन कॉमन' या मतदान कंपनीचे ल्यूक ट्रायल म्हणाले की, स्टार्मर &quot;आजच्या व्यवस्थेबद्दल लोकांच्या निराशेचे माध्यम बनले होते.&quot; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Walker|first=Peter|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/feb/12/why-is-keir-starmer-so-deeply-unpopular|title='Jellyfish' and 'doormat': why is Keir Starmer so deeply unpopular?|date=12 February 2026|work=The Guardian|language=en-GB|access-date=12 May 2026}}&lt;/ref&gt;

=== खराब निवडणूक कामगिरी ===
[[चित्र:Prime_Minister_Keir_Starmer_appoints_Gordon_Brown_(55258474341).jpg|इवलेसे|आपल्या पंतप्रधानपदाला पुन्हा उभारी देण्याच्या प्रयत्नात स्टार्मर यांनी माजी पंतप्रधान [[गॉर्डन ब्राउन]] यांना सरकारमध्ये सल्लागार पदावर नियुक्त केले.]]
सर्वात लोकप्रिय मजूर राजकारणी &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Elgot|first=Jessica|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/may/09/labour-members-keir-starmer-party-fortunes-poll|title=Most Labour members think Starmer cannot revive party fortunes, poll finds|date=9 May 2026|work=The Guardian|language=en-GB|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; आणि नेतृत्वाचे दावेदार बृहद मँचेस्टरचे महापौर अँडी बर्नहम यांनी २०२६ च्या गॉर्टन आणि डेंटन पोटनिवडणुकीत संसदेसाठी निवडणूक लढवण्याचा प्रयत्न केला, &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn408vmxrg8o|title=Andy Burnham seeks permission to stand in by-election|last=Whannel|first=Kate|date=24 January 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260124183543/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn408vmxrg8o|archive-date=24 January 2026|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; पण राष्ट्रीय कार्यकारी समितीने त्यांना रोखले, ज्या निर्णयाला अँजेला रेनर यांनी नंतर एक चूक असे संबोधले. ग्रीन पार्टीच्या हॅना स्पेन्सर जिंकल्या आणि त्यांनी ती जागा आपल्या बाजूने वळवली, तर मजूर पक्ष ३ऱ्या क्रमांकावर आला. बर्नहॅमने यापूर्वी २०२४ च्या बृहद मँचेस्टर महापौर निवडणुकीत स्पेन्सरचा पराभव केला होता, आणि त्यांनी बर्नहम यांच्या स्थानिक लोकप्रियतेची कबुली देत म्हटले की, जर ते उमेदवार असते, तर स्पेन्सर यांना &quot;अधिक कठीण लढतीला&quot; सामोरे जावे लागले असते. &lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Cooke|first=Millie|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/gorton-denton-by-election-live-result-labour-green-reform-starmer-b2928430.html|title=Gorton and Denton result live: Hannah Spencer wins by-election for Greens as Starmer's Labour plunged into crisis|date=27 February 2026|work=The Independent|language=en|access-date=27 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260227014956/https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/gorton-denton-by-election-live-result-labour-green-reform-starmer-b2928430.html|archive-date=27 February 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;auto4&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.newstatesman.com/comment/2026/02/andy-burnham-could-have-won-gorton-and-denton|title=Andy Burnham could have won Gorton and Denton|last=Lawson|first=Neal|date=27 February 2026|website=New Statesman|language=en-US|access-date=27 February 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czr4e7ep468o|title=Andy Burnham 'disappointed' after bid to become MP blocked|last=Nevett|first=Joshua|last2=Mason|first2=Chris|authorlink2=Chris Mason (journalist)|date=25 January 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260125124612/https://www.bbc.co.uk/news/articles/czr4e7ep468o|archive-date=25 January 2026|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Halliday|first=Josh|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/feb/27/green-party-wins-gorton-and-denton-byelection-in-blow-to-keir-starmer|title=Green party wins Gorton and Denton byelection, pushing Labour to third place|date=27 February 2026|work=The Guardian|language=en-GB|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt;

२०२६ च्या स्कॉटिश संसद निवडणुकीच्या आधी, स्कॉटिश मजूर उपशाखा नेते अनस सरवरने स्टार्मर यांच्या नेतृत्वाला एक अडथळा म्हणून, त्यांच्या राजीनाम्याची जाहीरपणे मागणी केली. &lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dailyrecord.co.uk/news/politics/anas-sarwar-call-keir-starmer-36693759|title=Anas Sarwar to call for Keir Starmer to resign as Prime Minister|last=McCall|first=Chris|date=9 February 2026|website=Daily Record|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260209154148/https://www.dailyrecord.co.uk/news/politics/anas-sarwar-call-keir-starmer-36693759|archive-date=9 February 2026|access-date=9 February 2026}}&lt;/ref&gt; २०२६ च्या सेनेद निवडणुकीत, वेल्श मजूर उपशाखेला मोठा पराभव पत्करावा लागला, ज्यामुळे [[वेल्स|वेल्सवरील]] मजूर पक्षाचे १०० वर्षांचे नियंत्रण संपुष्टात आले. यामुळे ते सत्ताधारी प्लाइड कम्रि आणि अधिकृत विरोधी पक्ष रिफॉर्म यूके वेल्सच्या मागे तिसऱ्या जागेवर फेकले गेले. त्यांच्या नेत्या, एलिनेड मॉर्गन, ब्रिटिश इतिहासात निवडणुकीत आपली जागा गमावणाऱ्या पहिल्या विद्यमान सरकार प्रमुख ठरल्या. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=McKernan|first=Bethan|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2026/may/08/plaid-cymru-biggest-party-wales-senedd-labour-reform|title=Plaid Cymru wins Welsh Senedd elections, ending 100 years of Labour control|last2=Morris|first2=Steven|date=8 May 2026|work=The Guardian|language=en-GB|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt;

२०२६ च्या स्थानिक निवडणुकांमध्ये, लेबर पक्षाने ३५ परिषदांवरील आणि जवळपास १,५०० नगरसेवकांवरील (निवडणुकीसाठी असलेल्या जागांपैकी अंदाजे ६०%) नियंत्रण गमावले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/local-elections-2026-results-uk-map-b2973743.html|title=Elections results in full: Full map for every seat across England, Wales and Scotland|date=10 May 2026|website=The Independent|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260510231153/https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/local-elections-2026-results-uk-map-b2973743.html|archive-date=10 May 2026|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Duster|first=Chandelis|url=https://www.npr.org/2026/05/10/nx-s1-5817491/uk-elections-keir-starmer-resign-reform-green|title=Keir Starmer's party lost big in U.K. local elections. Here's what comes next|date=10 May 2026|work=NPR|language=en|access-date=11 May 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260510234917/https://www.npr.org/2026/05/10/nx-s1-5817491/uk-elections-keir-starmer-resign-reform-green|archive-date=10 May 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बीबीसीच्या अंदाजित राष्ट्रीय मतांच्या टक्केवारीनुसार, जर देशभरात स्थानिक निवडणुका झाल्या असत्या, तर मजूर पक्षाला १७% मते मिळाली असती, जे [[हुजूर पक्ष|हुजूर पक्षासोबत]] संयुक्तपणे तिसऱ्या क्रमांकावर असते आणि सार्वत्रिक निवडणुकीच्या तुलनेत जवळपास निम्म्याने कमी असते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cdxpqyndqwlo|title=How the winner-takes-all voting system has turned on Labour and the Tories|last=Curtice|first=Sir John|authorlink=John Curtice|date=9 May 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260510230518/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cdxpqyndqwlo|archive-date=10 May 2026|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; निकालानंतर, स्टार्मरने आपल्या पंतप्रधानपदाला पुन्हा स्थापित करण्याच्या प्रयत्नात माजी पंतप्रधान [[गॉर्डन ब्राउन]] आणि मजूर पक्षाच्या [[हाऊस ऑफ लॉर्ड्स|सदस्या]] हॅरिएट हार्मन यांना सरकारमध्ये सल्लागार पदांवर नियुक्त केले. तरीही, बीबीसीने वृत्त दिले की मजूर पक्षाचे खासदार असंतोषित होते, व त्यांपैकी एकाने म्हटले, &quot;मला खात्री नाही की विगन, वँड्सवर्थ, सॅलफोर्ड किंवा संडरलँडमधील मतदारांनी रिफॉर्म पक्षाला मत दिले कारण त्यांना वाटले की आम्हाला मजूर राजकारणाच्या वेगळ्या काळातील अधिक सल्लागारांची गरज आहे. मला वाटते की हे दाखवते की कियर यांना समस्याच समजत नाही, उपायाची तर सोडा.&quot; &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c2k2vyw88n8o|title=Sir Keir Starmer makes Gordon Brown an envoy as he seeks reset after Labour election losses|last=Nevett|first=Joshua|last2=Zeffman|first2=Henry|authorlink2=Henry Zeffman|date=9 May 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260510093137/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c2k2vyw88n8o|archive-date=10 May 2026|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/starmer-election-labour-gordon-brown-harriet-harman-b2973519.html|title=Why has Starmer brought Brown and Harman back after disastrous election losses?|last=Stavrou|first=Athena|date=9 May 2026|website=The Independent|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260511000615/https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/starmer-election-labour-gordon-brown-harriet-harman-b2973519.html|archive-date=11 May 2026|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; तरीही, २०२६ च्या स्थानिक निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर घेतलेल्या जनमत चाचण्यांमध्ये असे दिसले की, इंग्लंडमध्ये २०२४ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत मजूर पक्षाला मतदान केलेल्यांपैकी केवळ ५% लोकांनी रिफॉर्म पक्षाला, तर ३२% लोकांनी ग्रीन्स किंवा लिब डेम पक्षाला मतदान केले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://persuasionuk.org/research/may-2026-elections|title=May 2026 elections analysis: England, Scotland and Wales|date=14 May 2026|website=Persuasion UK|language=en|access-date=15 May 2026}}&lt;/ref&gt;

=== पीटर मँडेलसन नियुक्ती घोटाळा ===
[[चित्र:Prime_Minister_Keir_Starmer_hosts_a_business_roundtable_(54354095706).jpg|इवलेसे|फेब्रुवारी २०२५ मध्ये [[व्हाइट हाऊस|व्हाइट हाऊसमध्ये]] पीटर मँडेलसन आणि स्टार्मर]]
डिसेंबर २०२४ मध्ये, सरकारने येणाऱ्या ट्रम्प प्रशासनासोबतचे संबंध अधिक दृढ करण्यास, नवीन मजूर पक्षाचे प्रमुख नेते पीटर मँडेलसनची अमेरिकेतील ब्रिटिश राजदूत म्हणून नियुक्ती जाहीर केली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gov.uk/government/news/appointment-of-lord-mandelson-as-the-next-british-ambassador-to-the-united-states-of-america|title=Appointment of Lord Mandelson as the next British Ambassador to the United States of America|website=GOV.UK|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260418072256/https://www.gov.uk/government/news/appointment-of-lord-mandelson-as-the-next-british-ambassador-to-the-united-states-of-america|archive-date=18 April 2026|access-date=17 April 2026}}&lt;/ref&gt; सप्टेंबर २०२५ मध्ये, एपस्टीन फाईल्स सगळ्यांना उपलब्ध झाल्यानंतर, दोषी ठरलेल्या बाल लैंगिक गुन्हेगार जेफ्री एपस्टीनसोबत मँडेलसनच्या संबंधांची व्याप्ती सर्वदूर स्पष्ट झाली. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Savino|first=Christine|url=https://www.oxfordstudent.com/2026/02/10/the-mandelson-situation-and-his-ongoing-relationship-with-oxford/|title=The Mandelson situation and his ongoing relationship with Oxford – The Oxford Student|date=10 February 2026|publisher=The Oxford Student|access-date=14 February 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260210170941/https://www.oxfordstudent.com/2026/02/10/the-mandelson-situation-and-his-ongoing-relationship-with-oxford/|archive-date=10 February 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt; स्टार्मर यांनी मँडेलसन यांना पदावरून काढून टाकले आणि त्यांची नियुक्ती केल्याबद्दल खेद व्यक्त केला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hansard.parliament.uk/Commons/2026-02-04/debates/B59FB5B7-1C9C-4B33-8F17-D61FA5745021/PrimeMinister|title=Prime Minister – Hansard – UK Parliament|website=[[Hansard]]|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260428195049/https://hansard.parliament.uk/Commons/2026-02-04/debates/B59FB5B7-1C9C-4B33-8F17-D61FA5745021/PrimeMinister|archive-date=28 April 2026|access-date=17 April 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Walker|first=Peter|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/feb/04/starmer-confirms-he-knew-mandelson-kept-epstein-ties-after-prison-term|title=PM says he knew when giving Mandelson US job he had kept ties with Epstein after conviction|date=4 February 2026|work=The Guardian|language=en-GB|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; पंतप्रधानांचे मुख्य सल्लागार आणि स्टार्मर यांचे खूसहकारी मॉर्गन मॅकस्वीनी यांनी या नियुक्तीची जबाबदारी स्वीकारली आणि फेब्रुवारी २०२६ मध्ये राजीनामा दिला &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/c74wd01egvyt|title=McSweeney quits as Starmer's chief of staff, saying he takes 'full responsibility' for advising Mandelson appointment|date=8 February 2026|website=BBC News|language=en-GB|access-date=8 February 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Lowe|first=Yohannes|url=https://www.theguardian.com/politics/live/2026/feb/08/peter-mandelson-payoff-keir-starmer-jeffrey-epstein-ambassadoruk-politics-live-news-updates|title=Morgan McSweeney resigns and says he takes 'full responsibility' for advising Starmer to appoint Mandelson – UK politics live|last2=Singh|first2=Fran|date=8 February 2026|work=The Guardian|language=en-GB|access-date=8 February 2026}}&lt;/ref&gt; संचार संचालक टिम ॲलन यांनी दुसऱ्याच दिवशी आपला राजीनामा दिला. &lt;ref name=&quot;ALCAM&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Lyon|first=Ali|url=https://www.cityam.com/no-10-communications-chief-quits-as-mandelson-fallout-deepens/|title=No 10 communications chief quits as Mandelson fallout deepens|date=9 February 2026|work=City AM|access-date=1 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260218222915/https://www.cityam.com/no-10-communications-chief-quits-as-mandelson-fallout-deepens/|archive-date=18 February 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

एप्रिल २०२६ मध्ये, असे कळले की जानेवारी २०२५ मध्येच सुरक्षा तपासणीद्वारे मॅंडेलसन यांना सुरक्षा मंजुरी नाकारली होती. एका सरकारी प्रवक्त्याने सांगितले की, &quot;यूके सुरक्षा तपासणीच्या शिफारशीविरुद्ध पीटर मॅंडेलसन यांना विकसित तपासणी देण्याचा निर्णय एफसीडीओ (FCDO) मधील अधिकाऱ्यांनी घेतला होता&quot;. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Lewis|first=Paul|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/apr/16/revealed-mandelson-failed-vetting-but-foreign-office-overruled-decision|title=Revealed: Mandelson failed vetting but Foreign Office overruled decision|last2=Dyer|first2=Henry|last3=Crerar|first3=Pippa|date=16 April 2026|work=The Guardian|language=en-GB|author-link3=Pippa Crerar|access-date=17 April 2026}}&lt;/ref&gt; स्टार्मर म्हणाले ते सुरक्षा तपासणीत अयशस्वी झाले आहेत हे त्यांना सांगितले नव्हते आणि त्यांनी [[हाऊस ऑफ कॉमन्स|हाऊस ऑफ कॉमन्सची]] दिशाभूल केल्याचे दावे फेटाळून लावले. परराष्ट्र सचिव इव्हेट कूपर यांनी परराष्ट्र कार्यालयातील सर्वात थोरल्या नागरी सेवक ऑली रॉबिन्स यांना फटकारले, ज्यांनी परराष्ट्र व्यवहार निवड समितीसमोर बोलावल्यावर ही नियुक्ती रेटण्यासाठी आपल्यावर &quot;गंभीर दबाव&quot; आणला गेला होता असे म्हटले होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c747r3v90k3o|title=Starmer sacks top Foreign Office official after Mandelson vetting revelations|last=Mason|first=Chris|authorlink=Chris Mason (journalist)|last2=McKiernan|first2=Jennifer|date=16 April 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260417002431/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c747r3v90k3o|archive-date=17 April 2026|access-date=17 April 2026|last3=Morton|first3=Becky}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Seddon|first=Paul|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjd8448m959o|title=Key points from Starmer's Mandelson statement|date=20 April 2026|work=[[BBC News]]|access-date=22 April 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260422000109/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjd8448m959o|archive-date=22 April 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt; विरोधी पक्षनेत्या केमी बॅडनॉक यांनी स्टार्मरची स्थिती &quot;असमर्थनीय&quot; असे संबोधले, &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn53pnd5wr0t|title=Badenoch says Starmer's position untenable as PM 'furious' over Mandelson vetting|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260417070504/https://www.bbc.co.uk/news/live/cn53pnd5wr0t|archive-date=17 April 2026|access-date=17 April 2026}}&lt;/ref&gt; तर या प्रकरणामुळे इतर पक्षनेत्यांनी पंतप्रधानांच्या राजीनाम्याची मागणी केली, ज्यात लिबरल डेमोक्रॅट्सचे नेते एडवर्ड डेव्ही ; रिफॉर्म यूकेचे नेते नायजेल फराज ; ग्रीन्सचे नेते झॅक पोलान्स्की होते; लिझ सॅव्हिल रॉबर्ट्स, वेस्टमिन्स्टरमधील प्लाइड किम्रीच्या नेत्या; आणि जॉन स्विनी, स्कॉटिश राष्ट्रीय पक्षाचे नेते आणि स्कॉटलंडचे प्रथम मंत्री . &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cx2wllel54no|title=Officials deliberately withheld Mandelson vetting result from me, Starmer says|last=Morton|first=Becky|date=20 April 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260420192025/https://www.bbc.co.uk/news/articles/cx2wllel54no|archive-date=20 April 2026|access-date=20 April 2026}}&lt;/ref&gt;

== कालरेषा ==

=== स्टार्मर यांच्या राजीनाम्याची मागणी ===
[[चित्र:Anas_Sarwar_MSP_(cropped).jpg|इवलेसे|अनस सरवर यांनी स्टार्मर यांच्या राजीनाम्याची जाहीरपणे मागणी केली आणि असे करणारे ते मजूरी पक्षाच्या पहिल्या राजकारण्यांपैकी एक ठरले.]]
९ फेब्रुवारी २०२६ रोजी, मँडेलसन घोटाळ्याच्या काळात, अनस सरवरने ग्लासगोमध्ये एक पत्रकार परिषद घेऊन स्टार्मरच्या राजीनाम्याची जाहीर मागणी केली आणि असे करणारे ते मजूरी पक्षाच्या पहिल्या राजकारण्यांपैकी एक होते. सरवार म्हणाले की, &quot;हे लक्ष विचलित करणारे प्रकार थांबले पाहिजेत आणि डाऊनिंग स्ट्रीट(प्रधानमंत्री)मधील नेतृत्व बदलले पाहिजे,&quot; आणि त्यांच्या मते निवडणुकीत मजूरी पक्षाच्या शक्यतांना कमी करणाऱ्या अनेक &quot;चुकांचा&quot; त्यांनी उल्लेख केला. स्टार्मर यांना &quot;सभ्य माणूस&quot; आणि &quot;मित्र&quot; असे संबोधूनही, सरवार यांनी असा युक्तिवाद केला की त्यांची प्राथमिक निष्ठा स्कॉटलंडशी आहे आणि पंतप्रधानांचे नेतृत्व पक्षाचे भविष्य धोक्यात आणत आहे. &lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dailyrecord.co.uk/news/politics/anas-sarwar-call-keir-starmer-36693759|title=Anas Sarwar to call for Keir Starmer to resign as Prime Minister|last=McCall|first=Chris|date=9 February 2026|website=Daily Record|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260209154148/https://www.dailyrecord.co.uk/news/politics/anas-sarwar-call-keir-starmer-36693759|archive-date=9 February 2026|access-date=9 February 2026}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMcCall2026&quot;&gt;McCall, Chris (9 February 2026). [https://www.dailyrecord.co.uk/news/politics/anas-sarwar-call-keir-starmer-36693759 &quot;Anas Sarwar to call for Keir Starmer to resign as Prime Minister&quot;]. ''Daily Record''. [https://web.archive.org/web/20260209154148/https://www.dailyrecord.co.uk/news/politics/anas-sarwar-call-keir-starmer-36693759 Archived] from the original on 9 February 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;9 February&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

सरवर म्हणाले की, त्यांनी त्या दिवशी सकाळीच स्टार्मर यांच्याशी बोलून आपल्या निर्णयाबद्दल माहिती दिली होती आणि त्यांच्या राजीनाम्याच्या आवश्यकतेवर दोघांचे &quot;मतभेद&quot; झाले होते. या घटनेनंतर लगेचच, उपपंतप्रधान डेव्हिड लॅमी आणि चान्सलर रेचल रीव्हज यांच्यासह वरिष्ठ मंत्रीमंडळाच्या सदस्यांनी स्टार्मर यांना पाठिंबा दिला, त्यांच्या जनादेशावर जोर दिला आणि पक्षीय एकतेचे आवाहन केले. स्कॉटिश मजूरी पक्षात या निर्णयामुळे मोठी दरी निर्माण झाली; मोनिका लेनन यांनी सरवरच्या &quot;नेतृत्वाला&quot; पाठिंबा दिला, तर माजी स्कॉटिश सचिव आयन मरे यांच्यासारख्या इतरांनी या निर्णयाला पक्षाच्या स्थिरतेसाठी धोका संबोधले. विरोधी पक्षनेते जॉन स्विनी आणि रसेल फिंडले यांनी या परिस्थितीचे वर्णन &quot;संधीसाधूपणा&quot; आणि &quot;पक्षाचा ऱ्हास&quot; असे केले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c89kwj8kjy9o|title=Cabinet ministers rally round PM as Sarwar calls for him to quit|last=McKiernan|first=Jennifer|last2=Whannel|first2=Kate|date=9 February 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260209161546/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c89kwj8kjy9o|archive-date=9 February 2026|access-date=9 February 2026|last3=Campbell|first3=Glenn|authorlink3=Glenn Campbell (broadcaster)}}&lt;/ref&gt; त्याच संध्याकाळी संसदीय मजूरी पक्षाला संबोधित करताना, स्टार्मर आपल्या भूमिकेवर ठाम राहिले आणि म्हणाले की, &quot;मी लढलेली प्रत्येक लढाई जिंकलो आहे&quot; आणि त्यांनी माघार घेण्यास नकार दिला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/c74wd01egvyt|title='I'm not prepared to walk away.' Starmer tells MPs as he fights for political survival after Mandelson scandal|date=9 February 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260208193642/https://www.bbc.co.uk/news/live/c74wd01egvyt|archive-date=8 February 2026|access-date=9 February 2026}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Catherine_West_MP_CROP.png|डावे|इवलेसे|कॅथरीन वेस्ट यांनी स्टार्मर यांना त्यांच्या पदत्यागाचे वेळापत्रक जाहीर करण्याची विनंती केली.]]
स्थानिक निवडणुकांनंतर, मजूरी पक्षाच्या अनेक सामान्य खासदारांनी उघडपणे निराशा व्यक्त केली. डेबी अब्राहम्सचा विश्वास होता की स्टार्मर पंतप्रधानपदावरून पायउतार होण्यासाठी काही महिन्यांचा अवधी लागेल, आणि क्लाइव्ह बेट्स म्हणाले की पंतप्रधानांनी थोड्याच वेळात पायउतार व्हावे. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c2k2vyw88n8o|title=Sir Keir Starmer makes Gordon Brown an envoy as he seeks reset after Labour election losses|last=Nevett|first=Joshua|last2=Zeffman|first2=Henry|authorlink2=Henry Zeffman|date=9 May 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260510093137/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c2k2vyw88n8o|archive-date=10 May 2026|access-date=11 May 2026}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFNevettZeffman2026&quot;&gt;Nevett, Joshua; [[Henry Zeffman|Zeffman, Henry]] (9 May 2026). [https://www.bbc.co.uk/news/articles/c2k2vyw88n8o &quot;Sir Keir Starmer makes Gordon Brown an envoy as he seeks reset after Labour election losses&quot;]. ''BBC News''. [https://web.archive.org/web/20260510093137/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c2k2vyw88n8o Archived] from the original on 10 May 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;11 May&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; स्टार्मर यांनी ''द ऑब्झर्व्हर''ला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटले: &quot;मला १० वर्षे नं. १० मध्ये राहायचे आहे आणि मी माझ्या प्रतिस्पर्धकांशी लढेन.&quot; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://observer.co.uk/news/politics/article/keir-starmer-i-want-10-years-in-no-10-and-will-fight-my-challengers|title=Keir Starmer: I want 10 years in No 10 and will fight my challengers|last=Sylvester|first=Rachel|authorlink=Rachel Sylvester|website=The Observer|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260512032428/https://observer.co.uk/news/politics/article/keir-starmer-i-want-10-years-in-no-10-and-will-fight-my-challengers|archive-date=12 May 2026|access-date=12 May 2026}}&lt;/ref&gt; ९ मे रोजी, परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माजी कनिष्ठ मंत्री कॅथरीन वेस्ट यांनी सांगितले की, जर मंत्रिमंडळाने स्टार्मरच्या विरोधात पाऊल उचलले नाही, तर त्या त्यांच्याविरुद्ध नेतृत्वाला आव्हान देतील. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Badshah|first=Nadeem|url=https://www.theguardian.com/politics/live/2026/may/09/may-elections-results-keir-starmer-labour-nigel-farage-reform-uk-politics-latest-news-updates|title=Labour MP says she will trigger leadership contest by Monday if cabinet does not launch challenge – as it happened|last2=Ali|first2=Taz|last3=Mackay|first3=Hamish|date=9 May 2026|work=the Guardian|language=en-GB|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; नेतृत्वाची निवडणूक सुरू करण्यासाठी त्यांना ८१ खासदारांच्या (संसदीय पक्षाच्या २०%) नामांकनांची आवश्यकता होती, तरीही त्यांनी निवडणूक लढवण्याची इच्छा नसल्याचे सांगितले, ज्यामुळे काहींनी त्यांना ' स्टॉकिंग हॉर्स' (केवळ नावापुरती उमेदवार) संबोधले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Walker|first=Peter|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/may/11/catherine-west-stalking-horse-reined-in|title=How Catherine West became a stalking horse – then reined herself in|date=11 May 2026|work=The Guardian|language=en-GB|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; नंतर त्यांनी स्पष्ट केले की त्या पंतप्रधानांना &quot;त्यांच्या पदत्यागासाठी एक वेळापत्रक जाहीर करण्याची&quot; विनंती करत होत्या. ''द गार्डियन''ने 'विचित्र' असे वर्णन केलेल्या एका कृतीत, वेस्ट यांनी १४ मे रोजी सांगितले की, जर नेतृत्वाची स्पर्धा झालीच, तर त्या तरीही स्टार्मर यांना पाठिंबा देऊ शकतात. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Walker|first=Peter|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/may/16/keir-starmer-labour-leadership-talk-burnham-streeting|title='Why are we even doing this?' The week that left Britain's PM looking like an interim leader|last2=Crerar|first2=Pippa|date=2026-05-16|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|author-link2=Pippa Crerar|access-date=2026-05-16}}&lt;/ref&gt;

=== स्टार्मरचे भाषण आणि सुरुवातीचे राजीनामे ===
[[चित्र:Wes_Streeting_2024.jpg|इवलेसे|वेस स्ट्रीटिंग यांनी आरोग्य सचिव पदाचा राजीनामा दिला आणि आपल्या राजीनामा पत्रात स्टार्मरच्या नेतृत्वावर तीव्र टीका केली.]]
११ मे रोजी सकाळी, स्टार्मर यांनी एक पत्रकार परिषद घेतली, ज्याला ''[[द गार्डियन]]''[[द गार्डियन|ने]] &quot;आपले पंतप्रधानपद वाचवण्याची शेवटची संधी&quot; असे म्हटले. स्थानिक निवडणुकांच्या निकालांवर आणि स्वतःच्या भूमिकेवर भाष्य करताना स्टार्मर म्हणाले: &quot;मी इथे उभे राहून असा आव आणणार नाही की हा आपल्या पक्षासाठी एक कठीण वेळ नाही, किंवा मतपेटीत आपल्याला मोठा धक्का बसलेला नाही. पण मी माझ्या भूमिकेबद्दल अगदी साफ सांगतो: मी आव्हानापासून पळून जात नाहीये, जरी राजकीय वातावरण बदलले आहे तरी माझा मार्ग बदलणार नाही. अल्पकालीन राजकीय परिणामांची पर्वा न करता, या देशाच्या दीर्घकालीन नूतनीकरणावर माझी भूमिका पूर्णपणे ठाम आहे आणि राहील.&quot; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Walker|first=Peter|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/may/11/what-did-keir-starmer-say-in-labour-leadership-speech|title=What did Keir Starmer say in 'last chance' speech to save his premiership?|date=11 May 2026|work=The Guardian|language=en-GB|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; या परिषदेमुळे स्टार्मर यांना तात्काळ औपचारिक आव्हानापासून तात्पुरता दिलासा मिळाला असला तरी, त्यांच्या नेतृत्वावरील अंतर्गत दबाव थांबला नाही, कारण राजकीय विश्लेषक आणि लेबर पक्षाच्या अंतर्गत खासदारांनी या परिषदेची अंमलबजावणी निष्प्रभ असल्याचे मोठ्या प्रमाणावर मानले. ११ मे २०२६ पर्यंत, सुमारे ऐंशी मजूरी खासदारांनी स्टार्मर यांना आपल्या पदत्यागाची तारीख जाहीर करण्याचे आवाहन केले होते. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Crerar|first=Pippa|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/may/11/more-than-60-labour-mps-call-on-starmer-to-set-timetable-to-quit|title=Pressure on Starmer mounts as more than 70 Labour MPs call for him to quit|last2=Elgot|first2=Jessica|date=11 May 2026|work=The Guardian|language=en-GB|author-link=Pippa Crerar|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; भाषणानंतर चार संसदीय खाजगी सचिवांनी राजीनामा दिला: टॉम रटलँड, जो मॉरिस, मेलानी वॉर्ड आणि नौशाबाह खान . दुसऱ्या खाजगी सचिव, सॅली जेमसन यांनी राजीनामा दिला नाही, पण स्टार्मर यांना पद सोडण्याचे आवाहन केले.

गृहसचिव शबाना महमूद आणि परराष्ट्र सचिव इव्हेट कूपर यांच्यासोबत चार मंत्रीमंडळांच्या मंत्र्यांनी स्टार्मर यांना पद सोडण्याचा आवाहान केल्याचे वृत्त होते. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thetimes.com/uk/politics/article/keir-starmer-speech-latest-news-resign-live-gkz7n9wpj|title=Keir Starmer latest: cabinet ministers tell PM to consider his position|last=Clatworthy|first=Ben|last2=Scott|first2=Geraldine|date=11 May 2026|website=The Times|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260511081041/https://www.thetimes.com/uk/politics/article/keir-starmer-speech-latest-news-resign-live-gkz7n9wpj|archive-date=11 May 2026|access-date=11 May 2026|last3=Hughes|first3=Seren|last4=Cole|first4=Ollie|last5=Curtis|first5=Bill|last6=Allegretti|first6=Aubrey}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/c1m2e4nl1z1t|title=Four ministerial aides quit as 70 Labour MPs call for Starmer to resign|last=Hadfield|first=Charlotte|last2=Zeffman|first2=Henry|authorlink2=Henry Zeffman|date=11 May 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260511031355/https://www.bbc.co.uk/news/live/c1m2e4nl1z1t|archive-date=11 May 2026|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt; अँजेला ईगल यांच्यासारख्या पंतप्रधानांच्या समर्थक म्हणाले की, १३ मे रोजी संसदेच्या राज्य उद्घाटन समारंभाच्या काही दिवस आधी &quot;अस्थिरता निर्माण करण्याची ही वेळ नाही&quot;. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/c1m2e4nl1z1t|title=Cabinet split as Home Secretary Shabana Mahmood among ministers calling for Starmer to set out timetable for resignation|last=Hadfield|first=Charlotte|last2=Zeffman|first2=Henry|authorlink2=Henry Zeffman|date=11 May 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260511031355/https://www.bbc.co.uk/news/live/c1m2e4nl1z1t|archive-date=11 May 2026|access-date=11 May 2026}}&lt;/ref&gt;

१२ मे रोजी, चार कनिष्ठ मंत्र्यांनी सरकारमधून राजीनामा दिला: मियाटा फहनबुल्लेह &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Sparrow|first=Andrew|url=https://www.theguardian.com/politics/live/2026/may/12/keir-starmer-prime-minister-resignation-labour-leadership-cabinet-meeting-yvette-cooper-shabana-mahmood-andy-burnham-wes-streeting-uk-politics-latest-news-updates|title=Jess Phillips resigns as minister after Keir Starmer tells cabinet he is not stepping down – UK politics live|date=12 May 2026|work=The Guardian|language=en-GB|author-link=Andrew Sparrow|access-date=12 May 2026}}&lt;/ref&gt; ( विकेंद्रीकरण, श्रद्धा आणि समुदाय मंत्री ), जेस फिलिप्स &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/c1e2n923v1lt|title=Jess Phillips resigns as minister telling Starmer 'deeds, not words, matter' after PM says he won't quit|last=Smith|first=Alex|last2=Doherty|first2=Caitlin|date=12 May 2026|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260512055200/https://www.bbc.co.uk/news/live/c1e2n923v1lt|archive-date=12 May 2026|access-date=12 May 2026|last3=Zeffman|first3=Henry|authorlink3=Henry Zeffman}}&lt;/ref&gt; ( संरक्षण मंत्री ), ॲलेक्स डेवीस-जोन्स (पीडित मंत्री) आणि झुबीर अहमद ( आरोग्य मंत्री ). फिलिप्स यांनी त्यांच्या राजीनामा निवेदनात म्हटले, &quot;वाद न घालण्याच्या इच्छेमुळे आम्ही कधीच वाद घालतो, ज्यामुळे प्रगतीच्या संधी थांबतात आणि त्यांना विलंब होतो.&quot; &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; १२ मे २०२६ रोजी, दिवसा राजीनामा दिलेल्या मंत्र्यांच्या जागी नियुक्त्या केल्या . &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/c1e2n923v1lt|title=Starmer latest: PM to meet Streeting on Wednesday after four ministers resign over PM's leadership|website=BBC News|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260512055200/https://www.bbc.co.uk/news/live/c1e2n923v1lt|archive-date=12 May 2026|access-date=12 May 2026}}&lt;/ref&gt;

१४ मे २०२६ रोजी, आरोग्य आणि सामाजिक सेवा राज्य सचिव वेस स्ट्रीटिंग यांनी मंत्रिमंडळातून राजीनामा दिला. आपल्या राजीनामा पत्रात, स्ट्रीटिंग यांनी आपल्या भूमिकेतील स्वतःच्या कामगिरीची प्रशंसा करताना, स्टार्मरच्या नेतृत्वावर तीव्र टीका केली, आणि म्हटले की त्यांचा त्यांच्यावरील विश्वास उडाला आहे आणि मंत्रिमंडळात राहणे &quot;अशोभनीय आणि तत्त्वहीन&quot; ठरेल. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=&lt;!-- not stated --&gt;|url=https://www.bbc.com/news/articles/ce8p7p83vdzo|title=Wes Streeting resigns as health secretary - his letter in full|date=14 May 2026|work=[[BBC]]|language=en-GB|access-date=14 May 2026}}&lt;/ref&gt; रोझी राइटिंग यांनी देखील आरोग्य विभागातील खाजगी सचिव पदाचा राजीनामा दिला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4g4v8vzyd9o|title=Kettering MP resigns from Department of Health job|last=Pope|first=Alex|date=2026-05-15|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260515192557/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4g4v8vzyd9o|archive-date=15 May 2026|access-date=2026-05-16}}&lt;/ref&gt;

=== संरक्षण खर्चाचे वाद ===
[[चित्र:John_Healey_2024_(cropped).jpg|इवलेसे|263x263अंश|सरकारच्या संरक्षण खर्चाच्या योजनांवरून मतभेद झाल्यामुळे जॉन हीली यांनी संरक्षण सचिव पदाचा राजीनामा दिला.]]
११ जून २०२६ रोजी, संरक्षण राज्य सचिव जॉन हीलीने सरकारच्या संरक्षण खर्चाच्या योजनांवर मतभेद असल्याचे सांगून मंत्रिमंडळातून राजीनामा दिला. आपल्या राजीनामा पत्रात, ते असे म्हणाले की, राजकोषाने मंजूर केलेली संरक्षण गुंतवणूक योजना युनायटेड किंगडमची सामरिक संरक्षण उद्दिष्ट्ये पूर्ण करण्यास अपुरी होती, या करारामुळे आवश्यक गुंतवणुकीस विलंब झाला आणि [[युक्रेनवर रशियाचे आक्रमण (२०२२)|२०२२ मध्ये रशियाने युक्रेनवर केलेले आक्रमण]] आणि [[२०२६ इस्रायल-अमेरिकेचा इराणवर हल्ला|२०२६ चे इराण युद्ध]] यांसारख्या वाढत्या आंतरराष्ट्रीय धोक्यांच्या पार्श्वभूमीवर सशस्त्र दलांकडे संसाधनांची कमतरता भासण्याचा धोका होता. ते असे म्हणाले की, स्टार्मर आवश्यक निधी पुरवण्यास &quot;असमर्थ&quot; होते आणि राजकोष &quot;अनिच्छुक&quot; होती, त्यामुळे त्यांच्याकडे पदत्याग करण्याशिवाय दुसरा पर्याय उरला नव्हता. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://x.com/JohnHealey_MP/status/2065028766540145140|title=John Healey (@JohnHealey_MP) on X|work=X (formerly Twitter)|language=en|access-date=2026-06-11}}&lt;/ref&gt;

अनेक माध्यमांनी हीलीचा राजीनामा धक्कादायक आणि अचानक असे संबोधले, &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Taylor|first=Paul|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/jun/11/uk-defence-minister-shock-resignation-warning-europe|title=The UK defence minister's shock resignation is a warning for all of Europe|date=2026-06-11|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-11}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/articles/c9w2lkd29l8o|title=Healey quits as defence secretary in row over military spending|last=Wheeler|first=Richard|last2=Nevett|first2=Joshua|date=2026-06-11|website=BBC|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260611190445/https://www.bbc.com/news/articles/c9w2lkd29l8o|archive-date=11 June 2026|access-date=2026-06-11}}&lt;/ref&gt; आणि स्टार्मरच्या पंतप्रधानपदावर त्याचा मोठा परिणाम होईल असेही सांगितले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/john-healey-resigns-starmer-defence-plan-labour-leadership-b2993955.html|title=John Healey's resignation is the beginning of the end for Starmer|last=Maddox|first=David|date=11 June 2026|website=The Independent|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260612071409/https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/john-healey-resigns-starmer-defence-plan-labour-leadership-b2993955.html|archive-date=12 June 2026|access-date=11 June 2026}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.telegraph.co.uk/politics/2026/06/11/defence-secretary-john-healey-quits-over-military-budget/|title=Healey resignation torpedoes Starmer|last=Diver|first=Tony|last2=Martin|first2=Daniel|date=11 June 2026|website=The Telegraph|last3=Smith|first3=Benedict|last4=Cotterill|first4=Tom}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Shear|first=Michael D.|url=https://www.nytimes.com/2026/06/11/world/europe/uk-defense-secretary-resigns-healey-starmer.html|title=U.K. Defense Secretary Resigns, in a Blow to Starmer|date=2026-06-11|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|access-date=2026-06-11}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Crace|first=John|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/jun/11/john-healey-resignation-worst-possible-time-keir-starmer|title=Polite but deadly: John Healey skewers Keir Starmer as he heads for the door|date=2026-06-11|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=2026-06-11}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Alistair_Carns_official_portrait_2024.jpg|डावे|इवलेसे|289x289अंश|संरक्षण गुंतवणूक योजनेवरील मतभेदांमुळे अल कार्न्स यांनीसुद्धा राजीनामा दिला.]]
तसेच ११ जून रोजी, सशस्त्र दल मंत्री ॲलिस्टेर कार्न्स आणि हीलीच्या संसदीय खाजगी सचिव (PPS) पामेला नॅश यांनी देखील संरक्षण गुंतवणूक योजनेवरील मतभेदांमुळे राजीनामा दिला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/live/cgqeg09p3p1t|title=Armed Forces Minister Al Carns quits hours after Defence Secretary John Healey steps down over military spending plans – live updates|last=Whitehead|first=Jamie|last2=Smith|first2=Alex|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260611114555/https://www.bbc.com/news/live/cgqeg09p3p1t|archive-date=11 June 2026|access-date=2026-06-11}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gyp8n7g3go|title=Armed forces minister quits after Healey exit as defence funding row deepens|last=Nevett|first=Joshua|date=2026-06-11|website=BBC|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260611222101/https://www.bbc.com/news/articles/c4gyp8n7g3go|archive-date=11 June 2026|access-date=2026-06-11}}&lt;/ref&gt;

=== स्टार्मरचा राजीनामा ===
२२ जून २०२६ रोजी, स्टार्मर यांनी पंतप्रधान आणि मजूरी पक्षाचे नेतेपदाचा राजीनामा जाहीर केला आणि मजूरी पक्षाच्या राष्ट्रीय कार्यकारी समितीला त्यांच्या उत्तराधिकाऱ्याच्या निवडीसाठी वेळापत्रक निश्चित करण्यास सांगितले, ज्यानुसार ९ जुलै रोजी नामांकने खुली होणार असून उन्हाळी सुट्टीपूर्वी ही प्रक्रिया पूर्ण होणे अपेक्षित आहे. नेतृत्व निवडणुकीच्या निष्कर्षापर्यंत स्टार्मर त्यांच्या पदांवर कायम राहतील. &lt;ref name=&quot;starmerresignation&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/ckger03mrl0t|title=Keir Starmer announces his resignation as prime minister and leader of Labour Party|date=22 June 2026|publisher=BBC News|access-date=22 June 2026}}&lt;/ref&gt;

== प्रतिक्रिया ==

=== मजूरी पक्ष ===
१२ मे २०२६ रोजी, लेबर पक्षाच्या पश्चासीनांच्या एका गटाने समन्वित केलेल्या, १०३ मजूरी पक्षाच्या खासदारांनी पंतप्रधानांच्या समर्थनार्थ एका पत्रावर स्वाक्षरी केली, ज्यात असे म्हटले होते की &quot;ही नेतृत्व स्पर्धेची वेळ नाही.&quot; &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Elgot|first=Jessica|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/may/12/labour-mps-sign-statement-against-starmer-leadership-challenge|title=More than 100 Labour MPs sign statement against Starmer leadership challenge|date=12 May 2026|work=[[The Guardian]]|eissn=1756-3224|oclc=60623878|access-date=12 May 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260512152536/https://www.theguardian.com/politics/2026/may/12/labour-mps-sign-statement-against-starmer-leadership-challenge|archive-date=12 May 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ''द गार्डियन''च्या मते, ही संख्या ११० पेक्षा जास्त झाली. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Crerar|first=Pippa|url=https://www.theguardian.com/politics/2026/may/12/starmer-given-a-lifeline-after-streeting-challenge-fails-to-materialise|title=Starmer given a lifeline after Streeting challenge fails to materialise|last2=Elgot|first2=Jessica|last3=Stacey|first3=Kiran|date=2026-05-12|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|author-link=Pippa Crerar|access-date=2026-05-15}}&lt;/ref&gt;

उपपंतप्रधान डेव्हिड लॅमी म्हणाले की, स्टार्मरच्या विरोधात उभे राहण्यास &quot;कोणाकडेही पुरेशी नावे दिसत नाहीत&quot;, आणि त्यांनी सर्वांना &quot;शांतपणे श्वास घेण्यास&quot; सांगितले. सरकारमधून राजीनामा देणाऱ्या पहिल्या व्यक्तींपैकी एक असलेल्या मियाटा फहनबुल्लेह यांनी स्टार्मर यांना सांगितले की, &quot;तुम्ही या बदलाचे नेतृत्व करू शकता यावर जनतेचा विश्वास नाही - आणि माझाही नाही&quot;. सरवर यांनी स्टार्मर यांना राजीनामा देण्याचे आवाहन केले, पण ते असेही म्हणाले की, &quot;त्यांनी सहकाऱ्यांवर दबाव आणला नाही&quot; आणि हा केवळ वेस्टमिन्स्टरचा निर्णय आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bbc.com/news/live/c1e2n923v1lt|title=Starmer latest: PM to meet Streeting on Wednesday after four ministers resign over PM's leadership|last=Mason|first=Chris|authorlink=Chris Mason (journalist)|last2=Pike|first2=Joe|website=BBC News|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260512201604/https://www.bbc.com/news/live/c1e2n923v1lt|archive-date=12 May 2026|access-date=13 May 2026}}&lt;/ref&gt;

=== हुजूर पक्ष ===
हुजूर नेते केमी बॅडनॉक यांनी ११ मे २०२६ रोजी स्टार्मरचे भाषण &quot;पाहण्यास अत्यंत दुःखद&quot; असल्याचे म्हटले, आणि पुढे असेही सांगितले की मजूर पक्षाचे सदस्य &quot;गाडी कोणी चालवावी यावर वाद घालण्यात खूप व्यस्त आहेत&quot; पण &quot;ते सगळे चुकीच्याच दिशेने जात आहेत&quot;. ते असेही म्हणाले की &quot;पंतप्रधानांना गोंधळलेले पाहून मला आनंद होत नाही.&quot; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gazette-news.co.uk/news/26095973.kemi-badenoch-reacts-keir-starmers-post-election-speech/|title=Kemi Badenoch slams 'floundering' Starmer's speech as 'sad to watch'|date=11 May 2026|website=Gazette|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260514033905/https://www.gazette-news.co.uk/news/26095973.kemi-badenoch-reacts-keir-starmers-post-election-speech/|archive-date=14 May 2026|access-date=13 May 2026}}&lt;/ref&gt; विरोधी वाहतूक सचिव रिचर्ड होल्डन म्हणाले की स्टार्मर यांनी &quot;देशाचा विश्वास गमावला आहे&quot;, आणि त्यांच्याकडे &quot;जाण्याशिवाय कोणताही पर्याय नव्हता&quot;. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.itn.co.uk/news/tories-pm-has-lost-confidence-country-0|title=Tories: PM has lost confidence of country|website=ITN|access-date=13 May 2026}}&lt;/ref&gt;

== संसदीय मजूरी पक्षाच्या प्रतिक्रिया ==

=== स्टार्मरच्या राजीनाम्याची मागणी ===
''लेबर लिस्टनुसार'', १४ मे २०२६ रोजी १५८ मजूरी पक्षाच्या सदस्यांनी स्टार्मर यांना पाठिंबा दाखवला होता, १०३ जणांनी त्यांना राजीनामा देण्यास किंवा वेळापत्रक जाहीर करण्यास सांगितले होते, आणि १४३ सदस्य एकतर अज्ञात होते किंवा त्यांनी कोणतीही भूमिका घेतली नव्हती. &lt;ref name=&quot;whichlabourmps&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://labourlist.org/2026/05/labourlist-labour-mp-starmer-resignation-tracker/|title=Which Labour MPs are calling for Starmer to go – and who is still backing PM?|last=Green|first=Daniel|date=2026-05-14|website=LabourList|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260512063522/https://labourlist.org/2026/05/labourlist-labour-mp-starmer-resignation-tracker/|archive-date=12 May 2026|access-date=2026-05-15}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFGreen2026&quot;&gt;Green, Daniel (14 May 2026). [https://labourlist.org/2026/05/labourlist-labour-mp-starmer-resignation-tracker/ &quot;Which Labour MPs are calling for Starmer to go – and who is still backing PM?&quot;]. ''LabourList''. [https://web.archive.org/web/20260512063522/https://labourlist.org/2026/05/labourlist-labour-mp-starmer-resignation-tracker/ Archived] from the original on 12 May 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;15 May&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

=== पक्षाच्या एकतेचे आवाहन ===
१३ मे २०२६ रोजी, १११ मजूरी पक्षाच्या खासदारांनी पक्षासमोरील आव्हानात्मक काळाचा सामना करण्यास &quot;एकता आणि जनतेचा विश्वास पुन्हा मिळवण्यावर लक्ष देण्याचे आवाहन&quot; करणाऱ्या पत्रावर स्वाक्षरी केली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/starmer-labour-mps-support-leadership-letter-b2975396.html|title=Full list of Labour MPs backing Starmer 'to deliver change the country needs'|date=2026-05-12|website=The Independent|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260514162145/https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/starmer-labour-mps-support-leadership-letter-b2975396.html|archive-date=14 May 2026|access-date=2026-05-15}}&lt;/ref&gt; काही दिवसांनंतर ही संख्या १६० पर्यंत वाढली. &lt;ref name=&quot;whichlabourmps&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://labourlist.org/2026/05/labourlist-labour-mp-starmer-resignation-tracker/|title=Which Labour MPs are calling for Starmer to go – and who is still backing PM?|last=Green|first=Daniel|date=2026-05-14|website=LabourList|language=en-GB|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260512063522/https://labourlist.org/2026/05/labourlist-labour-mp-starmer-resignation-tracker/|archive-date=12 May 2026|access-date=2026-05-15}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFGreen2026&quot;&gt;Green, Daniel (14 May 2026). [https://labourlist.org/2026/05/labourlist-labour-mp-starmer-resignation-tracker/ &quot;Which Labour MPs are calling for Starmer to go – and who is still backing PM?&quot;]. ''LabourList''. [https://web.archive.org/web/20260512063522/https://labourlist.org/2026/05/labourlist-labour-mp-starmer-resignation-tracker/ Archived] from the original on 12 May 2026&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;15 May&lt;/span&gt; 2026&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; तरीही, काही खासदारांनी असा आरोप केला की त्यांची नावे त्यांच्या परवानगीशिवाय यादीत टाकली होती. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.telegraph.co.uk/politics/2026/05/13/labour-mps-signed-pro-starmer-letter-without-knowledge/|title=Labour MPs 'signed' pro-Starmer letter without their knowledge|last=Snepvangers|first=Pieter|website=The Telegraph|access-date=2026-05-15}}&lt;/ref&gt; 

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}</text>
      <sha1>rfuw87tka1khzruy69s73669kcyvegt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>युनायटेड स्टेट्स एअर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380809</id>
    <redirect title="युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी" />
    <revision>
      <id>2690756</id>
      <timestamp>2026-06-22T19:43:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2690756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="67ch1t0nn4yt3ikhw7q3x9v4rldf0kc" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>67ch1t0nn4yt3ikhw7q3x9v4rldf0kc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भारताचे सरसेनापती</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380810</id>
    <redirect title="भारताचे लष्करप्रमुख" />
    <revision>
      <id>2690771</id>
      <timestamp>2026-06-22T21:19:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नामभेद</comment>
      <origin>2690771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="etmws9k03xeun27mkn8wxaxrbyhkmpe" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[भारताचे लष्करप्रमुख]]</text>
      <sha1>etmws9k03xeun27mkn8wxaxrbyhkmpe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कोदंडेरा सुबय्या थिम्मय्या</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380811</id>
    <redirect title="के.एस. थिमय्या" />
    <revision>
      <id>2690781</id>
      <timestamp>2026-06-22T21:33:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2690781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81" sha1="ceyuhwsbck2bbavzt3e0wcxynv74kz5" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[के.एस. थिमय्या]]</text>
      <sha1>ceyuhwsbck2bbavzt3e0wcxynv74kz5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वेदप्रकाश मलिक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380812</id>
    <redirect title="वेद प्रकाश मलिक" />
    <revision>
      <id>2690782</id>
      <timestamp>2026-06-22T21:35:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2690782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="cnnw3p5py4od5ultta3u30vog6xff1y" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[वेद प्रकाश मलिक]]</text>
      <sha1>cnnw3p5py4od5ultta3u30vog6xff1y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सुनीथ फ्रान्सिस रॉड्रिक्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380813</id>
    <redirect title="एस.एफ. रॉड्रिगेज" />
    <revision>
      <id>2690784</id>
      <timestamp>2026-06-22T21:43:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नामभेद</comment>
      <origin>2690784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="k6vgnboodocpex119gkgtaczt8137tc" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[एस.एफ. रॉड्रिगेज]]</text>
      <sha1>k6vgnboodocpex119gkgtaczt8137tc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जोगिंदर जसवंत सिंग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380814</id>
    <redirect title="जोगिंदर जसवंत सिंह" />
    <revision>
      <id>2690785</id>
      <timestamp>2026-06-22T21:44:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2690785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="385n8wii530ynht9fsm0ymt9narjw2f" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[जोगिंदर जसवंत सिंह]]</text>
      <sha1>385n8wii530ynht9fsm0ymt9narjw2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जम्मू आणि काश्मीर रायफल्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380815</id>
    <redirect title="जम्मू काश्मीर रायफल्स" />
    <revision>
      <id>2690787</id>
      <timestamp>2026-06-22T21:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नामभेद</comment>
      <origin>2690787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="5xrq1qp9vb810yy932hdwz1zwdp3uru" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[जम्मू काश्मीर रायफल्स]]</text>
      <sha1>5xrq1qp9vb810yy932hdwz1zwdp3uru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Nimmzo</title>
    <ns>3</ns>
    <id>380816</id>
    <revision>
      <id>2690788</id>
      <timestamp>2026-06-22T21:50:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nimmzo</username>
        <id>184502</id>
      </contributor>
      <comment>Created empty Talk page to avoid red wikilink (&quot;Talk&quot; | contribs) in History</comment>
      <origin>2690788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शिख लाइट इन्फंट्री</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380817</id>
    <redirect title="सिख लाइट इन्फंट्री" />
    <revision>
      <id>2690789</id>
      <timestamp>2026-06-22T21:56:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2690789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="cwwhhtpbkq7e24zlqd5mjvoolqzs24y" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[सिख लाइट इन्फंट्री]]</text>
      <sha1>cwwhhtpbkq7e24zlqd5mjvoolqzs24y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>११ वी गोर्खा रायफल्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380818</id>
    <redirect title="११ गुरखा रायफल्स" />
    <revision>
      <id>2690790</id>
      <timestamp>2026-06-22T21:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2690790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="1p7a7ernnyvpiosou0qvran1bhenamw" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[११ गुरखा रायफल्स]]</text>
      <sha1>1p7a7ernnyvpiosou0qvran1bhenamw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>५ वी गोर्खा रायफल्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380819</id>
    <redirect title="५ गुरखा रायफल्स" />
    <revision>
      <id>2690791</id>
      <timestamp>2026-06-22T21:58:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2690791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="nowkdy980zxka39qvm0q23nnn4fmf3i" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[५ गुरखा रायफल्स]]</text>
      <sha1>nowkdy980zxka39qvm0q23nnn4fmf3i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कुर्ग प्रांत</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380820</id>
    <redirect title="कूर्ग राज्य" />
    <revision>
      <id>2690797</id>
      <timestamp>2026-06-23T02:24:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नामभेद</comment>
      <origin>2690797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="byzsg9taabuw8m5jvqhbkodrhk9s9oe" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[कूर्ग राज्य]]</text>
      <sha1>byzsg9taabuw8m5jvqhbkodrhk9s9oe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विशिष्ट सेवा पारितोषिक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380821</id>
    <redirect title="विशिष्ट सेवा पदक" />
    <revision>
      <id>2690811</id>
      <timestamp>2026-06-23T02:57:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नामभेद</comment>
      <origin>2690811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="8xvhfenj7gyh897e4jll7xfqz0tksok" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[विशिष्ट सेवा पदक]]</text>
      <sha1>8xvhfenj7gyh897e4jll7xfqz0tksok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>परम विशिष्ट सेवा पारितोषिक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380822</id>
    <redirect title="परम विशिष्ट सेवा पदक" />
    <revision>
      <id>2690812</id>
      <timestamp>2026-06-23T02:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>नामभेद</comment>
      <origin>2690812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99" sha1="ks7o8ypy3ew5eqegd464lb32ecgb3pv" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[परम विशिष्ट सेवा पदक]]</text>
      <sha1>ks7o8ypy3ew5eqegd464lb32ecgb3pv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बेगम तबस्सुम हसन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380823</id>
    <revision>
      <id>2690839</id>
      <timestamp>2026-06-23T05:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: {{माहितीचौकट पदाधिकारी | नाव = बेगम तबस्सुम हसन | चित्र नाव =  | चित्र आकारमान = 250px | पद = [[लोकसभा]] सदस्य | मतदारसंघ = [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]] | कार्यकाळ_आरंभ = मे २०१८ | कार्यकाळ_समाप्त...</comment>
      <origin>2690839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2656" sha1="dbditoveq6o25s0pu1qyh9t9e0yrypn" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| नाव = बेगम तबस्सुम हसन
| चित्र नाव = 
| चित्र आकारमान = 250px
| पद = [[लोकसभा]] सदस्य
| मतदारसंघ = [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]]
| कार्यकाळ_आरंभ = मे २०१८
| कार्यकाळ_समाप्ती = मे २०१९
| मागील = [[हुकुम सिंह]]
| पुढील = [[प्रदीप कुमार चौधरी]]
| मतदारसंघ1 = [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]]
| कार्यकाळ_आरंभ1 = मे २००९
| कार्यकाळ_समाप्ती1 = मे २०१४
| मागील1 = [[अनुराधा चौधरी]]
| पुढील1 = [[हुकुम सिंह]]
| जन्मदिनांक      = {{जन्म दिनांक आणि वय|1970|12|25}}
| जन्मस्थान      = [[सहारनपूर जिल्हा]]
| मृत्युदिनांक      = 
| मृत्युस्थान      = 
| पक्ष         = [[समाजवादी पक्ष]]
| पती         = [[मुनव्वर हसन]]
| निवास   = 
| संकेतस्थळ  = 
| तळटीपा = 
}}
'''बेगम तबस्सुम हसन''' ह्या एक भारतीय राजकारणी व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. त्या [[२००९ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]] मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेल्या होत्या. २०१८ साली [[हुकुम सिंह]] ह्यांच्या मृत्यूनंतर झालेल्या पोटनिवडणुकीत त्या कैरानामधून [[राष्ट्रीय लोकदल]] पक्षाकडून पुन्हा विजयी झाल्या.

कैरानाचे खासदार दिवंगत [[मुनव्वर हसन]] हे त्यांचे पती होते.

[[वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]]</text>
      <sha1>dbditoveq6o25s0pu1qyh9t9e0yrypn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690843</id>
      <parentid>2690839</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T05:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2690843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2657" sha1="evyj3ovh7ioa0f7vguj6kth0l0c75od" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| नाव = बेगम तबस्सुम हसन
| चित्र नाव = 
| चित्र आकारमान = 250px
| पद = [[लोकसभा]] सदस्य
| मतदारसंघ = [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]]
| कार्यकाळ_आरंभ = मे २०१८
| कार्यकाळ_समाप्ती = मे २०१९
| मागील = [[हुकुम सिंह]]
| पुढील = [[प्रदीप कुमार चौधरी]]
| मतदारसंघ1 = [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]]
| कार्यकाळ_आरंभ1 = मे २००९
| कार्यकाळ_समाप्ती1 = मे २०१४
| मागील1 = [[अनुराधा चौधरी]]
| पुढील1 = [[हुकुम सिंह]]
| जन्मदिनांक      = {{जन्म दिनांक आणि वय|1970|12|25}}
| जन्मस्थान      = [[सहारनपूर जिल्हा]]
| मृत्युदिनांक      = 
| मृत्युस्थान      = 
| पक्ष         = [[समाजवादी पक्ष]]
| पती         = [[मुनव्वर हसन]]
| निवास   = 
| संकेतस्थळ  = 
| तळटीपा = 
}}
'''बेगम तबस्सुम हसन''' ह्या एक भारतीय राजकारणी व माजी [[लोकसभा]] सदस्य आहेत. त्या [[२००९ लोकसभा निवडणुका]]ंमध्ये [[उत्तर प्रदेश]]च्या [[कैराना लोकसभा मतदारसंघ|कैराना]] मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेल्या होत्या. २०१८ साली [[हुकुम सिंह]] ह्यांच्या मृत्यूनंतर झालेल्या पोटनिवडणुकीत त्या कैरानामधून [[राष्ट्रीय लोक दल]] पक्षाकडून पुन्हा विजयी झाल्या.

कैरानाचे खासदार दिवंगत [[मुनव्वर हसन]] हे त्यांचे पती होते.

[[वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य]]</text>
      <sha1>evyj3ovh7ioa0f7vguj6kth0l0c75od</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>हुकुम सिंह (उत्तर प्रदेश राजकारणी)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380824</id>
    <redirect title="हुकुम सिंह" />
    <revision>
      <id>2690841</id>
      <timestamp>2026-06-23T05:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abhijitsathe</username>
        <id>4193</id>
      </contributor>
      <comment>Abhijitsathe ने लेख [[हुकुम सिंह (उत्तर प्रदेश राजकारणी)]] वरुन [[हुकुम सिंह]] ला हलविला</comment>
      <origin>2690841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="5u96dcsifscwzzdawrzz5x2t6jwknyv" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[हुकुम सिंह]]</text>
      <sha1>5u96dcsifscwzzdawrzz5x2t6jwknyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380825</id>
    <revision>
      <id>2690853</id>
      <timestamp>2026-06-23T07:32:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Revyang</username>
        <id>184288</id>
      </contributor>
      <comment>माहिती टाकली</comment>
      <origin>2690853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8765" sha1="jdgkh8mim62bcyo41ocyn9osshhvsn0" xml:space="preserve">== प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक) ==

=== परिचय व कौटुंबिक पार्श्वभूमी ===
प्रा. डॉ. सुभाष पाटील यांचा जन्म २२ डिसेंबर १९४९ रोजी यवतमाळ जिल्ह्यातील मिटनापूर येथे एका ख्रिस्ती कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील रेव्ह. कृष्णराव (कॉर्नेलियस सखाराम पाटील) हे फ्री मेथॉडिस्ट चर्चमध्ये पाळक म्हणून कार्यरत होते. त्यांचे शालेय शिक्षण यवतमाळच्या गव्हर्नमेंट मल्टिपर्पज हायस्कूलमधून तांत्रिक विषयांसह पूर्ण झाले.

== शैक्षणिक प्रवास आणि गणिताकडून मराठीकडे वळण ==

* '''सुरुवातीचा काळ व संघर्ष:''' उच्च शिक्षणाच्या सुरुवातीला त्यांनी यवतमाळच्या ‘जीवन प्रकाश वाचनालयात’ मिशनच्या नियमावलीचे भाषांतर आणि ‘ख्रिस्तवाणी’ रेडिओ प्रसारणासाठी लेखनाचे काम सुरू केले.
* '''उच्च शिक्षण:''' पुढे त्यांनी जिद्दीने अभ्यास करून १९७३ मध्ये गणित व विज्ञान विषयात बी.एस्सी. पदवी पूर्ण केली. कालांतराने त्यांनी मराठी विषयातून एम.ए., सेट (SET) आणि पीएच.डी. (Ph.D.) पर्यंतचे उच्च शिक्षण पूर्ण केले. त्यांच्या पीएच.डी.चा विषय ''‘संत तुकाराम आणि रेव्हरंड नारायण वामन टिळक यांच्या अभंग वाङ्मयाचा तुलनात्मक अभ्यास’'' हा होता.

== अध्यापन आणि प्रशासकीय कारकीर्द ==

* '''गणित शिक्षक व ‘मास्टर ट्रेनर’:''' त्यांनी नागपूर धर्मप्रांताच्या विविध शाळांमध्ये (गार्डिनर हायस्कूल, सेंट उर्सुला गर्ल्स हायस्कूल इ.) सलग २४ वर्षे गणिताचे अध्यापन केले. ते गणिताचे ‘मास्टर ट्रेनर’ तसेच बोर्डाचे मॉडरेटर म्हणून कार्यरत होते.
* '''मराठी विभाग प्रमुख:''' गणिताच्या प्रदीर्घ सेवेनंतर ते मराठी भाषेकडे वळले आणि मध्य भारतातील प्रतिष्ठित ‘हिस्लॉप महाविद्यालय, नागपूर’ येथून मराठी विभाग प्रमुख म्हणून २००९ साली सेवानिवृत्त झाले. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक विद्यार्थ्यांनी पीएच.डी. पूर्ण केली.
* '''संस्थात्मक पदे:''' त्यांनी फ्री मेथॉडिस्ट चर्च, ख्रिस्ती लेखन संस्था (नाशिक) आणि विविध शैक्षणिक व सामाजिक संस्थांमध्ये चेअरमन, सेक्रेटरी आणि संयोजक म्हणून महत्त्वाची पदे भूषविली.

== साहित्यिक व संशोधनात्मक योगदान ==
डॉ. सुभाष पाटील यांनी मराठी ख्रिस्ती वाङ्मयाच्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण संशोधन केले आहे.

* '''प्रमुख ग्रंथ:'''
** ''History of Free Methodist Church in India (1881-1989)''
** ''संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक: एक भावानुबंध''
** ''मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास''
** ''चर्च भोवतालच्या कथा''
** ''ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका''
** ''माझी स्मरणचित्रे''
** ''येशू आणि बुद्ध: समांतर शिकवण (सहलेखन)''
** ''तुझे राज्य येवो!'' आणि ''रस्त्याकाठचा हिरा आणि इतर कथा'' (कथासंग्रह)
* '''संपादन व अनुवाद:''' त्यांनी विविध ख्रिस्ती नियतकालिके, ‘आपण’ साप्ताहिकाचे विशेषांक आणि अनेक दर्जेदार ग्रंथांचे संपादन व भाषांतर (अनुवाद) केले.
* '''साहित्य संमेलनाध्यक्ष:''' जालना येथे २००७ मध्ये पार पडलेल्या २१ व्या [[मराठी ख्रिस्ती साहित्य संमेलन|मराठी ख्रिस्ती साहित्य]] संमेलनाचे त्यांनी ‘संमेलनाध्यक्षपद’ भूषविले.

== आंतरराष्ट्रीय कार्य ==
त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व करत हाँगकाँग (१९८७), सिंगापूर (१९८८), अमेरिका (१९८९) आणि इंग्लंड येथे आयोजित आंतरराष्ट्रीय धार्मिक परिषदांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि आशिया-एरिया सेक्रेटरी म्हणून कार्य केले.

== प्रमुख पुरस्कार व सन्मान ==
त्यांच्या साहित्यिक आणि सामाजिक कार्यासाठी त्यांना अनेक प्रतिष्ठित पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले:

* '''साहित्य संशोधन प्रथम पुरस्कार (२००५)''' - डॉ. भास्कर पांडुरंग हिवाळे एज्युकेशन सोसायटी
* '''महाराष्ट्र सारस्वत पुरस्कार (२००६)'''
* '''साहित्य रत्न पुरस्कार (२०१० व २०१३)'''
* '''राज्यस्तरीय ‘येशू मित्र’ पुरस्कार (२०१३)''' - तत्कालीन मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांच्या हस्ते
* '''बाबा पद्मनजी पुरस्कार (२०२३)''' - ख्रिस्ती साहित्य प्रसारक, पुणे (साहित्य संशोधनातील योगदानाबद्दल)

== संदर्भ ==

# 
# 
# 
# 
# 
# 
# &quot;'माझी स्मरणचित्रे' : एका अस्सल वऱ्हाडी ख्रिस्ती माणसाची साधी, सरळ, पण तरीही एक वेगळी गोडी असलेली स्मरणयात्रा&quot;. ''www.aksharnama.com''. Retrieved 2026-06-20.</text>
      <sha1>jdgkh8mim62bcyo41ocyn9osshhvsn0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690855</id>
      <parentid>2690853</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T07:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Revyang</username>
        <id>184288</id>
      </contributor>
      <comment>संदर्भ जोडले</comment>
      <origin>2690855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10350" sha1="2o6ej7i8000yeu2ayvdijic7ki1m9es" xml:space="preserve">== प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक) ==

=== परिचय व कौटुंबिक पार्श्वभूमी ===
प्रा. डॉ. सुभाष पाटील यांचा जन्म २२ डिसेंबर १९४९ रोजी यवतमाळ जिल्ह्यातील मिटनापूर येथे एका ख्रिस्ती कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील रेव्ह. कृष्णराव (कॉर्नेलियस सखाराम पाटील) हे फ्री मेथॉडिस्ट चर्चमध्ये पाळक म्हणून कार्यरत होते. त्यांचे शालेय शिक्षण यवतमाळच्या गव्हर्नमेंट मल्टिपर्पज हायस्कूलमधून तांत्रिक विषयांसह पूर्ण झाले.

== शैक्षणिक प्रवास आणि गणिताकडून मराठीकडे वळण ==

* '''सुरुवातीचा काळ व संघर्ष:''' उच्च शिक्षणाच्या सुरुवातीला त्यांनी यवतमाळच्या ‘जीवन प्रकाश वाचनालयात’ मिशनच्या नियमावलीचे भाषांतर आणि ‘ख्रिस्तवाणी’ रेडिओ प्रसारणासाठी लेखनाचे काम सुरू केले.
* '''उच्च शिक्षण:''' पुढे त्यांनी जिद्दीने अभ्यास करून १९७३ मध्ये गणित व विज्ञान विषयात बी.एस्सी. पदवी पूर्ण केली. कालांतराने त्यांनी मराठी विषयातून एम.ए., सेट (SET) आणि पीएच.डी. (Ph.D.) पर्यंतचे उच्च शिक्षण पूर्ण केले. त्यांच्या पीएच.डी.चा विषय ''‘संत तुकाराम आणि रेव्हरंड नारायण वामन टिळक यांच्या अभंग वाङ्मयाचा तुलनात्मक अभ्यास’'' हा होता.

== अध्यापन आणि प्रशासकीय कारकीर्द ==

* '''गणित शिक्षक व ‘मास्टर ट्रेनर’:''' त्यांनी नागपूर धर्मप्रांताच्या विविध शाळांमध्ये (गार्डिनर हायस्कूल, सेंट उर्सुला गर्ल्स हायस्कूल इ.) सलग २४ वर्षे गणिताचे अध्यापन केले. ते गणिताचे ‘मास्टर ट्रेनर’ तसेच बोर्डाचे मॉडरेटर म्हणून कार्यरत होते.
* '''मराठी विभाग प्रमुख:''' गणिताच्या प्रदीर्घ सेवेनंतर ते मराठी भाषेकडे वळले आणि मध्य भारतातील प्रतिष्ठित ‘हिस्लॉप महाविद्यालय, नागपूर’ येथून मराठी विभाग प्रमुख म्हणून २००९ साली सेवानिवृत्त झाले. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक विद्यार्थ्यांनी पीएच.डी. पूर्ण केली.
* '''संस्थात्मक पदे:''' त्यांनी फ्री मेथॉडिस्ट चर्च, ख्रिस्ती लेखन संस्था (नाशिक) आणि विविध शैक्षणिक व सामाजिक संस्थांमध्ये चेअरमन, सेक्रेटरी आणि संयोजक म्हणून महत्त्वाची पदे भूषविली.

== साहित्यिक व संशोधनात्मक योगदान ==
डॉ. सुभाष पाटील यांनी मराठी ख्रिस्ती वाङ्मयाच्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण संशोधन केले आहे.

* '''प्रमुख ग्रंथ:'''
** ''History of Free Methodist Church in India (1881-1989)''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=History of Free Methodist Church in India 1881-1989|last=Patil|first=Subhash|publisher=The Literature Committee, India Free Methodist Church, Yavatmal.}}&lt;/ref&gt;
** ''संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक: एक भावानुबंध''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक एक भावानुबंध|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=स्नेहवर्धन|year=२००५|isbn=8172652054|location=Pune}}&lt;/ref&gt;
** ''मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|year=२०१६|isbn=9789392211218|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''चर्च भोवतालच्या कथा''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=चर्च भोवतालच्या कथा|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|year=२०२१|isbn=9789390469512|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=व्हाईट लाईट पब्लिकेशन्स|year=२०२१|isbn=9789390469833|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''माझी स्मरणचित्रे''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=माझी स्मरणचित्रे|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|isbn=9789390469888|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''येशू आणि बुद्ध: समांतर शिकवण (सहलेखन)''
** ''तुझे राज्य येवो!'' आणि ''रस्त्याकाठचा हिरा आणि इतर कथा'' (कथासंग्रह)
* '''संपादन व अनुवाद:''' त्यांनी विविध ख्रिस्ती नियतकालिके, ‘आपण’ साप्ताहिकाचे विशेषांक आणि अनेक दर्जेदार ग्रंथांचे संपादन व भाषांतर (अनुवाद) केले.
* '''साहित्य संमेलनाध्यक्ष:''' जालना येथे २००७ मध्ये पार पडलेल्या २१ व्या [[मराठी ख्रिस्ती साहित्य संमेलन|मराठी ख्रिस्ती साहित्य]] संमेलनाचे त्यांनी ‘संमेलनाध्यक्षपद’ भूषविले.

== आंतरराष्ट्रीय कार्य ==
त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व करत हाँगकाँग (१९८७), सिंगापूर (१९८८), अमेरिका (१९८९) आणि इंग्लंड येथे आयोजित आंतरराष्ट्रीय धार्मिक परिषदांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि आशिया-एरिया सेक्रेटरी म्हणून कार्य केले.

== प्रमुख पुरस्कार व सन्मान ==
त्यांच्या साहित्यिक आणि सामाजिक कार्यासाठी त्यांना अनेक प्रतिष्ठित पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले:

* '''साहित्य संशोधन प्रथम पुरस्कार (२००५)''' - डॉ. भास्कर पांडुरंग हिवाळे एज्युकेशन सोसायटी
* '''महाराष्ट्र सारस्वत पुरस्कार (२००६)'''
* '''साहित्य रत्न पुरस्कार (२०१० व २०१३)'''
* '''राज्यस्तरीय ‘येशू मित्र’ पुरस्कार (२०१३)''' - तत्कालीन मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांच्या हस्ते
* '''बाबा पद्मनजी पुरस्कार (२०२३)''' - ख्रिस्ती साहित्य प्रसारक, पुणे (साहित्य संशोधनातील योगदानाबद्दल)

== संदर्भ ==

# 
# 
# 
# 
# 
# 
# &quot;'माझी स्मरणचित्रे' : एका अस्सल वऱ्हाडी ख्रिस्ती माणसाची साधी, सरळ, पण तरीही एक वेगळी गोडी असलेली स्मरणयात्रा&quot;. ''www.aksharnama.com''. Retrieved 2026-06-20.</text>
      <sha1>2o6ej7i8000yeu2ayvdijic7ki1m9es</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690856</id>
      <parentid>2690855</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T07:58:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Revyang</username>
        <id>184288</id>
      </contributor>
      <comment>अनावश्यक आकडे पुसून टाकले</comment>
      <origin>2690856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10250" sha1="dc5odjh8z2e9ynmaxkr1f4nx2dw22d8" xml:space="preserve">== प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक) ==

=== परिचय व कौटुंबिक पार्श्वभूमी ===
प्रा. डॉ. सुभाष पाटील यांचा जन्म २२ डिसेंबर १९४९ रोजी [[यवतमाळ]] जिल्ह्यातील मिटनापूर येथे एका ख्रिस्ती कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील रेव्ह. कृष्णराव (कॉर्नेलियस सखाराम पाटील) हे फ्री मेथॉडिस्ट चर्चमध्ये पाळक म्हणून कार्यरत होते. त्यांचे शालेय शिक्षण यवतमाळच्या गव्हर्नमेंट मल्टिपर्पज हायस्कूलमधून तांत्रिक विषयांसह पूर्ण झाले.

== शैक्षणिक प्रवास आणि गणिताकडून मराठीकडे वळण ==

* '''सुरुवातीचा काळ व संघर्ष:''' उच्च शिक्षणाच्या सुरुवातीला त्यांनी यवतमाळच्या ‘जीवन प्रकाश वाचनालयात’ मिशनच्या नियमावलीचे भाषांतर आणि ‘ख्रिस्तवाणी’ रेडिओ प्रसारणासाठी लेखनाचे काम सुरू केले.
* '''उच्च शिक्षण:''' पुढे त्यांनी जिद्दीने अभ्यास करून १९७३ मध्ये गणित व विज्ञान विषयात बी.एस्सी. पदवी पूर्ण केली. कालांतराने त्यांनी मराठी विषयातून एम.ए., सेट (SET) आणि पीएच.डी. (Ph.D.) पर्यंतचे उच्च शिक्षण पूर्ण केले. त्यांच्या पीएच.डी.चा विषय ''‘संत तुकाराम आणि रेव्हरंड नारायण वामन टिळक यांच्या अभंग वाङ्मयाचा तुलनात्मक अभ्यास’'' हा होता.

== अध्यापन आणि प्रशासकीय कारकीर्द ==

* '''गणित शिक्षक व ‘मास्टर ट्रेनर’:''' त्यांनी नागपूर धर्मप्रांताच्या विविध शाळांमध्ये (गार्डिनर हायस्कूल, सेंट उर्सुला गर्ल्स हायस्कूल इ.) सलग २४ वर्षे गणिताचे अध्यापन केले. ते गणिताचे ‘मास्टर ट्रेनर’ तसेच बोर्डाचे मॉडरेटर म्हणून कार्यरत होते.
* '''मराठी विभाग प्रमुख:''' गणिताच्या प्रदीर्घ सेवेनंतर ते मराठी भाषेकडे वळले आणि मध्य भारतातील प्रतिष्ठित ‘हिस्लॉप महाविद्यालय, नागपूर’ येथून मराठी विभाग प्रमुख म्हणून २००९ साली सेवानिवृत्त झाले. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक विद्यार्थ्यांनी पीएच.डी. पूर्ण केली.
* '''संस्थात्मक पदे:''' त्यांनी फ्री मेथॉडिस्ट चर्च, ख्रिस्ती लेखन संस्था (नाशिक) आणि विविध शैक्षणिक व सामाजिक संस्थांमध्ये चेअरमन, सेक्रेटरी आणि संयोजक म्हणून महत्त्वाची पदे भूषविली.

== साहित्यिक व संशोधनात्मक योगदान ==
डॉ. सुभाष पाटील यांनी मराठी ख्रिस्ती वाङ्मयाच्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण संशोधन केले आहे.

* '''प्रमुख ग्रंथ:'''
** ''History of Free Methodist Church in India (1881-1989)''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=History of Free Methodist Church in India 1881-1989|last=Patil|first=Subhash|publisher=The Literature Committee, India Free Methodist Church, Yavatmal.}}&lt;/ref&gt;
** ''संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक: एक भावानुबंध''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक एक भावानुबंध|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=स्नेहवर्धन|year=२००५|isbn=8172652054|location=Pune}}&lt;/ref&gt;
** ''मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|year=२०१६|isbn=9789392211218|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''चर्च भोवतालच्या कथा''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=चर्च भोवतालच्या कथा|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|year=२०२१|isbn=9789390469512|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=व्हाईट लाईट पब्लिकेशन्स|year=२०२१|isbn=9789390469833|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''माझी स्मरणचित्रे''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=माझी स्मरणचित्रे|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|isbn=9789390469888|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''येशू आणि बुद्ध: समांतर शिकवण (सहलेखन)''
** ''तुझे राज्य येवो!'' आणि ''रस्त्याकाठचा हिरा आणि इतर कथा'' (कथासंग्रह)
* '''संपादन व अनुवाद:''' त्यांनी विविध ख्रिस्ती नियतकालिके, ‘आपण’ साप्ताहिकाचे विशेषांक आणि अनेक दर्जेदार ग्रंथांचे संपादन व भाषांतर (अनुवाद) केले.
* '''साहित्य संमेलनाध्यक्ष:''' जालना येथे २००७ मध्ये पार पडलेल्या २१ व्या मराठी ख्रिस्ती साहित्य संमेलनाचे त्यांनी ‘संमेलनाध्यक्षपद’ भूषविले.

== आंतरराष्ट्रीय कार्य ==
त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व करत हाँगकाँग (१९८७), सिंगापूर (१९८८), अमेरिका (१९८९) आणि इंग्लंड येथे आयोजित आंतरराष्ट्रीय धार्मिक परिषदांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि आशिया-एरिया सेक्रेटरी म्हणून कार्य केले.

== प्रमुख पुरस्कार व सन्मान ==
त्यांच्या साहित्यिक आणि सामाजिक कार्यासाठी त्यांना अनेक प्रतिष्ठित पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले:

* '''साहित्य संशोधन प्रथम पुरस्कार (२००५)''' - डॉ. भास्कर पांडुरंग हिवाळे एज्युकेशन सोसायटी
* '''महाराष्ट्र सारस्वत पुरस्कार (२००६)'''
* '''साहित्य रत्न पुरस्कार (२०१० व २०१३)'''
* '''राज्यस्तरीय ‘येशू मित्र’ पुरस्कार (२०१३)''' - तत्कालीन मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांच्या हस्ते
* '''बाबा पद्मनजी पुरस्कार (२०२३)''' - ख्रिस्ती साहित्य प्रसारक, पुणे (साहित्य संशोधनातील योगदानाबद्दल)

== संदर्भ ==

# &quot;'माझी स्मरणचित्रे' : एका अस्सल वऱ्हाडी ख्रिस्ती माणसाची साधी, सरळ, पण तरीही एक वेगळी गोडी असलेली स्मरणयात्रा&quot;. ''www.aksharnama.com''. Retrieved 2026-06-20.</text>
      <sha1>dc5odjh8z2e9ynmaxkr1f4nx2dw22d8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690858</id>
      <parentid>2690856</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T08:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Revyang</username>
        <id>184288</id>
      </contributor>
      <comment>दुवे जोडले</comment>
      <origin>2690858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10062" sha1="ti6z8towoi6vhuiynph17dolnpr3pbu" xml:space="preserve">== प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक) ==

=== परिचय व कौटुंबिक पार्श्वभूमी ===
प्रा. डॉ. सुभाष पाटील यांचा जन्म २२ डिसेंबर १९४९ रोजी [[यवतमाळ]] जिल्ह्यातील मिटनापूर येथे एका ख्रिस्ती कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील रेव्ह. कृष्णराव (कॉर्नेलियस सखाराम पाटील) हे फ्री मेथॉडिस्ट चर्चमध्ये पाळक म्हणून कार्यरत होते. त्यांचे शालेय शिक्षण यवतमाळच्या गव्हर्नमेंट मल्टिपर्पज हायस्कूलमधून तांत्रिक विषयांसह पूर्ण झाले.

== शैक्षणिक प्रवास आणि गणिताकडून मराठीकडे वळण ==

* '''सुरुवातीचा काळ व संघर्ष:''' उच्च शिक्षणाच्या सुरुवातीला त्यांनी यवतमाळच्या ‘जीवन प्रकाश वाचनालयात’ मिशनच्या नियमावलीचे भाषांतर आणि ‘ख्रिस्तवाणी’ रेडिओ प्रसारणासाठी लेखनाचे काम सुरू केले.
* '''उच्च शिक्षण:''' पुढे त्यांनी जिद्दीने अभ्यास करून १९७३ मध्ये गणित व विज्ञान विषयात बी.एस्सी. पदवी पूर्ण केली. कालांतराने त्यांनी मराठी विषयातून एम.ए., सेट (SET) आणि पीएच.डी. (Ph.D.) पर्यंतचे उच्च शिक्षण पूर्ण केले. त्यांच्या पीएच.डी.चा विषय ''‘संत तुकाराम आणि रेव्हरंड नारायण वामन टिळक यांच्या अभंग वाङ्मयाचा तुलनात्मक अभ्यास’'' हा होता.

== अध्यापन आणि प्रशासकीय कारकीर्द ==

* '''गणित शिक्षक व ‘मास्टर ट्रेनर’:''' त्यांनी नागपूर धर्मप्रांताच्या विविध शाळांमध्ये (गार्डिनर हायस्कूल, सेंट उर्सुला गर्ल्स हायस्कूल इ.) सलग २४ वर्षे गणिताचे अध्यापन केले. ते गणिताचे ‘मास्टर ट्रेनर’ तसेच बोर्डाचे मॉडरेटर म्हणून कार्यरत होते.
* '''मराठी विभाग प्रमुख:''' गणिताच्या प्रदीर्घ सेवेनंतर ते मराठी भाषेकडे वळले आणि मध्य भारतातील प्रतिष्ठित ‘हिस्लॉप महाविद्यालय, नागपूर’ येथून मराठी विभाग प्रमुख म्हणून २००९ साली सेवानिवृत्त झाले. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक विद्यार्थ्यांनी पीएच.डी. पूर्ण केली.
* '''संस्थात्मक पदे:''' त्यांनी फ्री मेथॉडिस्ट चर्च, ख्रिस्ती लेखन संस्था (नाशिक) आणि विविध शैक्षणिक व सामाजिक संस्थांमध्ये चेअरमन, सेक्रेटरी आणि संयोजक म्हणून महत्त्वाची पदे भूषविली.

== साहित्यिक व संशोधनात्मक योगदान ==
डॉ. सुभाष पाटील यांनी मराठी ख्रिस्ती वाङ्मयाच्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण संशोधन केले आहे.

* '''प्रमुख ग्रंथ:'''
** ''History of Free Methodist Church in India (1881-1989)''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=History of Free Methodist Church in India 1881-1989|last=Patil|first=Subhash|publisher=The Literature Committee, India Free Methodist Church, Yavatmal.}}&lt;/ref&gt;
** ''संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक: एक भावानुबंध''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक एक भावानुबंध|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=स्नेहवर्धन|year=२००५|isbn=8172652054|location=Pune}}&lt;/ref&gt;
** ''मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|year=२०१६|isbn=9789392211218|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''चर्च भोवतालच्या कथा''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=चर्च भोवतालच्या कथा|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|year=२०२१|isbn=9789390469512|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=व्हाईट लाईट पब्लिकेशन्स|year=२०२१|isbn=9789390469833|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''माझी स्मरणचित्रे''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=माझी स्मरणचित्रे|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|isbn=9789390469888|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''येशू आणि बुद्ध: समांतर शिकवण (सहलेखन)''
** ''तुझे राज्य येवो!'' आणि ''रस्त्याकाठचा हिरा आणि इतर कथा'' (कथासंग्रह)
* '''संपादन व अनुवाद:''' त्यांनी विविध ख्रिस्ती नियतकालिके, ‘आपण’ साप्ताहिकाचे विशेषांक आणि अनेक दर्जेदार ग्रंथांचे संपादन व भाषांतर (अनुवाद) केले.
* '''साहित्य संमेलनाध्यक्ष:''' जालना येथे २००७ मध्ये २१ व्या मराठी [[मराठी ख्रिस्ती साहित्य संमेलन|ख्रिस्ती साहित्य संमेलन]] पार पडले त्याचे ‘संमेलनाध्यक्ष’ डॉ. सुभाष पाटील हे होते.

== आंतरराष्ट्रीय कार्य ==
त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व करत हाँगकाँग (१९८७), सिंगापूर (१९८८), अमेरिका (१९८९) आणि इंग्लंड येथे आयोजित आंतरराष्ट्रीय धार्मिक परिषदांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि आशिया-एरिया सेक्रेटरी म्हणून कार्य केले.

== प्रमुख पुरस्कार व सन्मान ==
त्यांच्या साहित्यिक आणि सामाजिक कार्यासाठी त्यांना अनेक प्रतिष्ठित पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले:

* '''साहित्य संशोधन प्रथम पुरस्कार (२००५)''' - डॉ. भास्कर पांडुरंग हिवाळे एज्युकेशन सोसायटी
* '''महाराष्ट्र सारस्वत पुरस्कार (२००६)'''
* '''साहित्य रत्न पुरस्कार (२०१० व २०१३)'''
* '''राज्यस्तरीय ‘येशू मित्र’ पुरस्कार (२०१३)''' - तत्कालीन मुख्यमंत्री [[पृथ्वीराज चव्हाण]] यांच्या हस्ते
* '''[[बाबा पदमनजी मुळे|बाबा पद्मनजी]] पुरस्कार (२०२३)''' - ख्रिस्ती साहित्य प्रसारक, पुणे (साहित्य संशोधनातील योगदानाबद्दल)

== संदर्भ ==</text>
      <sha1>ti6z8towoi6vhuiynph17dolnpr3pbu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690859</id>
      <parentid>2690858</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T08:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Revyang</username>
        <id>184288</id>
      </contributor>
      <comment>माध्यम जोडले</comment>
      <origin>2690859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10200" sha1="8ni93o1obfs2z1l6akihwdfakrrtqx7" xml:space="preserve">[[चित्र:डॉ. सुभाष पाटील.jpg|इवलेसे|प्रा. डॉ. सुभाष पाटील]]

== प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक) ==

=== परिचय व कौटुंबिक पार्श्वभूमी ===
प्रा. डॉ. सुभाष पाटील यांचा जन्म २२ डिसेंबर १९४९ रोजी [[यवतमाळ]] जिल्ह्यातील मिटनापूर येथे एका ख्रिस्ती कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील रेव्ह. कृष्णराव (कॉर्नेलियस सखाराम पाटील) हे फ्री मेथॉडिस्ट चर्चमध्ये पाळक म्हणून कार्यरत होते. त्यांचे शालेय शिक्षण यवतमाळच्या गव्हर्नमेंट मल्टिपर्पज हायस्कूलमधून तांत्रिक विषयांसह पूर्ण झाले.

== शैक्षणिक प्रवास आणि गणिताकडून मराठीकडे वळण ==

* '''सुरुवातीचा काळ व संघर्ष:''' उच्च शिक्षणाच्या सुरुवातीला त्यांनी यवतमाळच्या ‘जीवन प्रकाश वाचनालयात’ मिशनच्या नियमावलीचे भाषांतर आणि ‘ख्रिस्तवाणी’ रेडिओ प्रसारणासाठी लेखनाचे काम सुरू केले.
* '''उच्च शिक्षण:''' पुढे त्यांनी जिद्दीने अभ्यास करून १९७३ मध्ये गणित व विज्ञान विषयात बी.एस्सी. पदवी पूर्ण केली. कालांतराने त्यांनी मराठी विषयातून एम.ए., सेट (SET) आणि पीएच.डी. (Ph.D.) पर्यंतचे उच्च शिक्षण पूर्ण केले. त्यांच्या पीएच.डी.चा विषय ''‘संत तुकाराम आणि रेव्हरंड नारायण वामन टिळक यांच्या अभंग वाङ्मयाचा तुलनात्मक अभ्यास’'' हा होता.

== अध्यापन आणि प्रशासकीय कारकीर्द ==

* '''गणित शिक्षक व ‘मास्टर ट्रेनर’:''' त्यांनी नागपूर धर्मप्रांताच्या विविध शाळांमध्ये (गार्डिनर हायस्कूल, सेंट उर्सुला गर्ल्स हायस्कूल इ.) सलग २४ वर्षे गणिताचे अध्यापन केले. ते गणिताचे ‘मास्टर ट्रेनर’ तसेच बोर्डाचे मॉडरेटर म्हणून कार्यरत होते.
* '''मराठी विभाग प्रमुख:''' गणिताच्या प्रदीर्घ सेवेनंतर ते मराठी भाषेकडे वळले आणि मध्य भारतातील प्रतिष्ठित ‘हिस्लॉप महाविद्यालय, नागपूर’ येथून मराठी विभाग प्रमुख म्हणून २००९ साली सेवानिवृत्त झाले. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक विद्यार्थ्यांनी पीएच.डी. पूर्ण केली.
* '''संस्थात्मक पदे:''' त्यांनी फ्री मेथॉडिस्ट चर्च, ख्रिस्ती लेखन संस्था (नाशिक) आणि विविध शैक्षणिक व सामाजिक संस्थांमध्ये चेअरमन, सेक्रेटरी आणि संयोजक म्हणून महत्त्वाची पदे भूषविली.

== साहित्यिक व संशोधनात्मक योगदान ==
डॉ. सुभाष पाटील यांनी मराठी ख्रिस्ती वाङ्मयाच्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण संशोधन केले आहे.

* '''प्रमुख ग्रंथ:'''
** ''History of Free Methodist Church in India (1881-1989)''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=History of Free Methodist Church in India 1881-1989|last=Patil|first=Subhash|publisher=The Literature Committee, India Free Methodist Church, Yavatmal.}}&lt;/ref&gt;
** ''संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक: एक भावानुबंध''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक एक भावानुबंध|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=स्नेहवर्धन|year=२००५|isbn=8172652054|location=Pune}}&lt;/ref&gt;
** ''मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|year=२०१६|isbn=9789392211218|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''चर्च भोवतालच्या कथा''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=चर्च भोवतालच्या कथा|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|year=२०२१|isbn=9789390469512|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=व्हाईट लाईट पब्लिकेशन्स|year=२०२१|isbn=9789390469833|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''माझी स्मरणचित्रे''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=माझी स्मरणचित्रे|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|isbn=9789390469888|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''येशू आणि बुद्ध: समांतर शिकवण (सहलेखन)''
** ''तुझे राज्य येवो!'' आणि ''रस्त्याकाठचा हिरा आणि इतर कथा'' (कथासंग्रह)
* '''संपादन व अनुवाद:''' त्यांनी विविध ख्रिस्ती नियतकालिके, ‘आपण’ साप्ताहिकाचे विशेषांक आणि अनेक दर्जेदार ग्रंथांचे संपादन व भाषांतर (अनुवाद) केले.
* '''साहित्य संमेलनाध्यक्ष:''' जालना येथे २००७ मध्ये २१ व्या मराठी [[मराठी ख्रिस्ती साहित्य संमेलन|ख्रिस्ती साहित्य संमेलन]] पार पडले त्याचे ‘संमेलनाध्यक्ष’ डॉ. सुभाष पाटील हे होते.

== आंतरराष्ट्रीय कार्य ==
त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व करत हाँगकाँग (१९८७), सिंगापूर (१९८८), अमेरिका (१९८९) आणि इंग्लंड येथे आयोजित आंतरराष्ट्रीय धार्मिक परिषदांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि आशिया-एरिया सेक्रेटरी म्हणून कार्य केले.

== प्रमुख पुरस्कार व सन्मान ==
त्यांच्या साहित्यिक आणि सामाजिक कार्यासाठी त्यांना अनेक प्रतिष्ठित पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले:

* '''साहित्य संशोधन प्रथम पुरस्कार (२००५)''' - डॉ. भास्कर पांडुरंग हिवाळे एज्युकेशन सोसायटी
* '''महाराष्ट्र सारस्वत पुरस्कार (२००६)'''
* '''साहित्य रत्न पुरस्कार (२०१० व २०१३)'''
* '''राज्यस्तरीय ‘येशू मित्र’ पुरस्कार (२०१३)''' - तत्कालीन मुख्यमंत्री [[पृथ्वीराज चव्हाण]] यांच्या हस्ते
* '''[[बाबा पदमनजी मुळे|बाबा पद्मनजी]] पुरस्कार (२०२३)''' - ख्रिस्ती साहित्य प्रसारक, पुणे (साहित्य संशोधनातील योगदानाबद्दल)

== संदर्भ ==</text>
      <sha1>8ni93o1obfs2z1l6akihwdfakrrtqx7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2690860</id>
      <parentid>2690859</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T08:39:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Revyang</username>
        <id>184288</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Revyang ने लेख [[सदस्य:Revyang]] वरुन [[प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक)]] ला हलविला: Publishing to main wikipedia</comment>
      <origin>2690859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10200" sha1="8ni93o1obfs2z1l6akihwdfakrrtqx7" xml:space="preserve">[[चित्र:डॉ. सुभाष पाटील.jpg|इवलेसे|प्रा. डॉ. सुभाष पाटील]]

== प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक) ==

=== परिचय व कौटुंबिक पार्श्वभूमी ===
प्रा. डॉ. सुभाष पाटील यांचा जन्म २२ डिसेंबर १९४९ रोजी [[यवतमाळ]] जिल्ह्यातील मिटनापूर येथे एका ख्रिस्ती कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील रेव्ह. कृष्णराव (कॉर्नेलियस सखाराम पाटील) हे फ्री मेथॉडिस्ट चर्चमध्ये पाळक म्हणून कार्यरत होते. त्यांचे शालेय शिक्षण यवतमाळच्या गव्हर्नमेंट मल्टिपर्पज हायस्कूलमधून तांत्रिक विषयांसह पूर्ण झाले.

== शैक्षणिक प्रवास आणि गणिताकडून मराठीकडे वळण ==

* '''सुरुवातीचा काळ व संघर्ष:''' उच्च शिक्षणाच्या सुरुवातीला त्यांनी यवतमाळच्या ‘जीवन प्रकाश वाचनालयात’ मिशनच्या नियमावलीचे भाषांतर आणि ‘ख्रिस्तवाणी’ रेडिओ प्रसारणासाठी लेखनाचे काम सुरू केले.
* '''उच्च शिक्षण:''' पुढे त्यांनी जिद्दीने अभ्यास करून १९७३ मध्ये गणित व विज्ञान विषयात बी.एस्सी. पदवी पूर्ण केली. कालांतराने त्यांनी मराठी विषयातून एम.ए., सेट (SET) आणि पीएच.डी. (Ph.D.) पर्यंतचे उच्च शिक्षण पूर्ण केले. त्यांच्या पीएच.डी.चा विषय ''‘संत तुकाराम आणि रेव्हरंड नारायण वामन टिळक यांच्या अभंग वाङ्मयाचा तुलनात्मक अभ्यास’'' हा होता.

== अध्यापन आणि प्रशासकीय कारकीर्द ==

* '''गणित शिक्षक व ‘मास्टर ट्रेनर’:''' त्यांनी नागपूर धर्मप्रांताच्या विविध शाळांमध्ये (गार्डिनर हायस्कूल, सेंट उर्सुला गर्ल्स हायस्कूल इ.) सलग २४ वर्षे गणिताचे अध्यापन केले. ते गणिताचे ‘मास्टर ट्रेनर’ तसेच बोर्डाचे मॉडरेटर म्हणून कार्यरत होते.
* '''मराठी विभाग प्रमुख:''' गणिताच्या प्रदीर्घ सेवेनंतर ते मराठी भाषेकडे वळले आणि मध्य भारतातील प्रतिष्ठित ‘हिस्लॉप महाविद्यालय, नागपूर’ येथून मराठी विभाग प्रमुख म्हणून २००९ साली सेवानिवृत्त झाले. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक विद्यार्थ्यांनी पीएच.डी. पूर्ण केली.
* '''संस्थात्मक पदे:''' त्यांनी फ्री मेथॉडिस्ट चर्च, ख्रिस्ती लेखन संस्था (नाशिक) आणि विविध शैक्षणिक व सामाजिक संस्थांमध्ये चेअरमन, सेक्रेटरी आणि संयोजक म्हणून महत्त्वाची पदे भूषविली.

== साहित्यिक व संशोधनात्मक योगदान ==
डॉ. सुभाष पाटील यांनी मराठी ख्रिस्ती वाङ्मयाच्या क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण संशोधन केले आहे.

* '''प्रमुख ग्रंथ:'''
** ''History of Free Methodist Church in India (1881-1989)''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=History of Free Methodist Church in India 1881-1989|last=Patil|first=Subhash|publisher=The Literature Committee, India Free Methodist Church, Yavatmal.}}&lt;/ref&gt;
** ''संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक: एक भावानुबंध''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=संत तुकाराम आणि रेव्ह. टिळक एक भावानुबंध|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=स्नेहवर्धन|year=२००५|isbn=8172652054|location=Pune}}&lt;/ref&gt;
** ''मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=मराठी ख्रिस्ती साहित्य उगम आणि विकास|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|year=२०१६|isbn=9789392211218|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''चर्च भोवतालच्या कथा''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=चर्च भोवतालच्या कथा|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|year=२०२१|isbn=9789390469512|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=ख्रिस्ती कीर्तन मार्गदर्शिका|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=व्हाईट लाईट पब्लिकेशन्स|year=२०२१|isbn=9789390469833|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''माझी स्मरणचित्रे''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=माझी स्मरणचित्रे|last=पाटील|first=सुभाष|publisher=चेतक बुक्स|isbn=9789390469888|location=पुणे}}&lt;/ref&gt;
** ''येशू आणि बुद्ध: समांतर शिकवण (सहलेखन)''
** ''तुझे राज्य येवो!'' आणि ''रस्त्याकाठचा हिरा आणि इतर कथा'' (कथासंग्रह)
* '''संपादन व अनुवाद:''' त्यांनी विविध ख्रिस्ती नियतकालिके, ‘आपण’ साप्ताहिकाचे विशेषांक आणि अनेक दर्जेदार ग्रंथांचे संपादन व भाषांतर (अनुवाद) केले.
* '''साहित्य संमेलनाध्यक्ष:''' जालना येथे २००७ मध्ये २१ व्या मराठी [[मराठी ख्रिस्ती साहित्य संमेलन|ख्रिस्ती साहित्य संमेलन]] पार पडले त्याचे ‘संमेलनाध्यक्ष’ डॉ. सुभाष पाटील हे होते.

== आंतरराष्ट्रीय कार्य ==
त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व करत हाँगकाँग (१९८७), सिंगापूर (१९८८), अमेरिका (१९८९) आणि इंग्लंड येथे आयोजित आंतरराष्ट्रीय धार्मिक परिषदांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आणि आशिया-एरिया सेक्रेटरी म्हणून कार्य केले.

== प्रमुख पुरस्कार व सन्मान ==
त्यांच्या साहित्यिक आणि सामाजिक कार्यासाठी त्यांना अनेक प्रतिष्ठित पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले:

* '''साहित्य संशोधन प्रथम पुरस्कार (२००५)''' - डॉ. भास्कर पांडुरंग हिवाळे एज्युकेशन सोसायटी
* '''महाराष्ट्र सारस्वत पुरस्कार (२००६)'''
* '''साहित्य रत्न पुरस्कार (२०१० व २०१३)'''
* '''राज्यस्तरीय ‘येशू मित्र’ पुरस्कार (२०१३)''' - तत्कालीन मुख्यमंत्री [[पृथ्वीराज चव्हाण]] यांच्या हस्ते
* '''[[बाबा पदमनजी मुळे|बाबा पद्मनजी]] पुरस्कार (२०२३)''' - ख्रिस्ती साहित्य प्रसारक, पुणे (साहित्य संशोधनातील योगदानाबद्दल)

== संदर्भ ==</text>
      <sha1>8ni93o1obfs2z1l6akihwdfakrrtqx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य:Revyang</title>
    <ns>2</ns>
    <id>380826</id>
    <revision>
      <id>2690861</id>
      <timestamp>2026-06-23T08:39:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Revyang</username>
        <id>184288</id>
      </contributor>
      <comment>Revyang ने लेख [[सदस्य:Revyang]] वरुन [[प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक)]] ला हलविला: Publishing to main wikipedia</comment>
      <origin>2690861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="kxrs3o0tuk8zmb59hhq541pbfzak8th" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[प्रा. डॉ. सुभाष पाटील (मराठी साहित्यिक व संशोधक)]]</text>
      <sha1>kxrs3o0tuk8zmb59hhq541pbfzak8th</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Rajumanchale</title>
    <ns>3</ns>
    <id>380827</id>
    <revision>
      <id>2690862</id>
      <timestamp>2026-06-23T08:43:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2690862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="273" sha1="1iefy6uyc8u8m10ezw9eqshqeyubi1h" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Rajumanchale}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १४:१३, २३ जून २०२६ (IST)</text>
      <sha1>1iefy6uyc8u8m10ezw9eqshqeyubi1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380828</id>
    <revision>
      <id>2690889</id>
      <timestamp>2026-06-23T09:43:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36365-38</username>
        <id>184547</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद | चित्र =  | लोगो_चित्र_शीर्षक =  | उपशीर्षक =  | प्रकार =  | निर्माता =  | निर्मिती संस्था = फ्रेम्स प्रोडक्शन |...</comment>
      <origin>2690889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3345" sha1="a0ss21epqxgd0lkfqmoh96k5abd418c" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = 
| निर्मिती संस्था = फ्रेम्स प्रोडक्शन
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = १५०
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = 
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = शनिवार आणि रविवार रात्री ९ वाजता
| वाहिनी = [[स्टार प्रवाह]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = ४ डिसेंबर २०२१
| शेवटचे प्रसारण = ३ मे २०२६
| आधी = 
| नंतर = 
| सारखे = [[मी होणार सुपरस्टार]]
}}

'''मी होणार सुपरस्टार छोटे उस्ताद''' हा [[स्टार प्रवाह]] वाहिनीवर प्रसारित होणाऱ्या ''[[मी होणार सुपरस्टार]]'' या कार्यक्रमाचे लोकप्रिय पर्व आहे.

== कलाकार ==
;सूत्रधार
* [[सिद्धार्थ चांदेकर]]
* [[वैदेही परशुरामी]]

;परीक्षक
* [[सचिन पिळगांवकर]]
* [[आदर्श शिंदे]]
* [[वैशाली सामंत]]

== पर्व ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! प्रसारित दिनांक !! पर्व !! अंतिम दिनांक
|-
| ४ डिसेंबर २०२१
| पहिले
| ८ मे २०२२
|-
| १० जून २०२३
| दुसरे
| ८ ऑक्टोबर २०२३
|-
| १३ जुलै २०२४
| तिसरे
| १० नोव्हेंबर २०२४
|-
| ३ जानेवारी २०२६
| चौथे
| ३ मे २०२६
|}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>a0ss21epqxgd0lkfqmoh96k5abd418c</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>