मराठी भाषा

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mr">
  <siteinfo>
    <sitename>विकिपीडिया</sitename>
    <dbname>mrwiki</dbname>
    <base>https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.11</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">मिडिया</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">विशेष</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">चर्चा</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">सदस्य</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">सदस्य चर्चा</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">विकिपीडिया</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">विकिपीडिया चर्चा</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">चित्र</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">चित्र चर्चा</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">मिडियाविकी</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">मिडियाविकी चर्चा</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">साचा</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">साचा चर्चा</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">सहाय्य</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">सहाय्य चर्चा</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">वर्ग</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">वर्ग चर्चा</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">दालन</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">दालन चर्चा</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">मसुदा</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">मसुदा चर्चा</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">विभाग</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">विभाग चर्चा</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>मराठी भाषा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>809</id>
    <revision>
      <id>2694754</id>
      <parentid>2694005</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39954-96</username>
        <id>185357</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="109660" sha1="lde962jf0354hivd8lt3mvby7ix32iz" xml:space="preserve">लाभले आम्हास भाग्य बोलतो मराठी|जाहलो खरेच धन्य ऐकतो मराठी||
धर्म पंथ जात एक जाणतो मराठी|
एवढ्या जगात माय मानतो मराठी||
                                          ....... सुरेश भट 

{{माहितीचौकट भाषा
|स्थानिक नाव = मराठी
|चित्र = Devanāgarī and Modi scripts.svg
|चित्र वर्णन = &quot;मराठी&quot; - देवनागरी आणि मोडी लिपीमध्ये
|राष्ट्रभाषा_देश = भारत &lt;br /&gt; राज्यभाषा- [[महाराष्ट्र]], [[गोवा]], [[दमण आणि दीव]], [[दादरा आणि नगर हवेली]]
|भाषिक_प्रदेश = [[महाराष्ट्र]], [[गोवा]], काही प्रमाणात- [[गुजरात]], [[मध्य प्रदेश]], [[छत्तीसगड]], [[आंध्र प्रदेश]], [[कर्नाटक]], [[तमिळनाडू]], [[दमण आणि दीव]], [[दादरा आणि नगर हवेली]] 
|बोलीभाषा = [[अहिराणी]], [[आगरी बोलीभाषा|आगरी]], [[माणदेशी बोलीभाषा|माणदेशी]], [[वऱ्हाडी बोलीभाषा|वऱ्हाडी]], [[तंजावर मराठी बोलीभाषा|तंजावर मराठी]], [[कुणबी बोलीभाषा]], [[कोकणी बोलीभाषा|महाराष्ट्रीय कोकणी]], लेवा गणबोली, [[बंजारा|बंजारा बोलीभाषा]], [[पावरा बोलीभाषा]], [[झाडीबोली]]
|लिपी = [[देवनागरी लिपी|देवनागरी]] (प्रचलित), [[मोडी लिपी]] (एके काळची)
|भाषिक_लोकसंख्या = १३ कोटी
|भाषिक_लोकसंख्येनुसार_क्रमांक = ९
|भाषाकुल_वर्गीकरण = [[इंडो-युरोपीय भाषा|इंडो-युरोपीय]]&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;इंडो-आर्य&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;इंडो-आर्य दक्षिण विभाग&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;महाराष्ट्री प्राकृत&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;मराठी-कोंकणी&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''मराठी '''
|नकाशा = Marathispeak.png
|वर्णन = मराठी भाषा बोलली जाणारा प्रदेश लाल रंगात दर्शविलेला आहे
|भाषासंकेत_ISO_639_1_वर्गवारी = mar
|भाषासंकेत_ISO_639_2_वर्गवारी = mr
}}
'''मराठी भाषा''' ही [[इंडो-युरोपीय भाषासमूह|इंडो-युरोपीय]] भाषाकुळातील एक [[भाषा]] आहे. मराठी ही [[भारताच्या अधिकृत भाषांची यादी|भारताच्या २२ अधिकृत भाषांपैकी]] एक आहे. मराठी [[महाराष्ट्र]] राज्याची अधिकृत, तर [[गोवा]] राज्याची सह-अधिकृत भाषा आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार, [[भारत|भारतात]] मराठी भाषकांची एकूण [[लोकसंख्या]] सुमारे १४ कोटी आहे. मराठी [[मातृभाषा]] असणाऱ्या लोकांच्या संख्येनुसार मराठी ही जगातील १०वी व भारतातील ३री भाषा आहे. मराठी भाषा भारताच्या प्राचीन भाषांपैकी एक असून, महाराष्ट्री प्राकृतचे आधुनिक रूप आहे. मराठीचे वय सुमारे २४०० वर्षे आहे.

[[महाराष्ट्र|&quot;महाराष्ट्र]] हे मराठी भाषिकांचे राज्य म्हणून मराठी भाषेला वेगळे महत्त्व प्राप्त झालेले आहे&quot;. आजतागायत मराठी भाषेतून अनेक श्रेष्ठ साहित्यकृती निर्माण झालेल्या आहेत आणि त्यात सातत्यपूर्ण रीतीने भर पडत आहे. गोवा, गुजराथसारख्या राज्यातही मराठी भाषा काही प्रमाणात बोलली जाते. गोव्यात मराठीला समृद्ध असा इतिहास आहे.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;[http://dnh.nic.in/deptdoc/vguide.pdf]&lt;/ref&gt;

== मराठी भाषेचा इतिहास ==

{{मुख्यलेख|मराठी भाषेचा इतिहास}}

मराठी भाषेचा उदय [[प्राकृत]] भाषेच्या [[महाराष्ट्री]] या बोलीभाषेपासून झाला, असे बहुतांशी मानले जाते. नव्या संशोधनानुसार मराठी अन् प्राकृत ह्या एकच भाषा असल्याचे सप्रमाण सिद्ध केले आहे. सदर महाराष्ट्र शासनाच्या संशोधन अभिजात मराठी प्रतिवृत्ताने केले आहे. ज्ञात इतिहासावर [[पैठण]] (प्रतिष्ठान) येथील [[सातवाहन]] साम्राज्याने [[महाराष्ट्री]] भाषेचा प्रशासनात वापर सर्वप्रथम केला. [[देवगिरीचे यादव|देवगिरीच्या यादवांच्या]] काळात मराठी भाषा व संस्कृतीची भरभराट झाली. मराठी ही भाषा [[देवनागरी|देवनागरी लिपी]] वापरून लिहिली जाते. 

मराठीतील आज उपलब्ध असलेला पहिला ग्रंथ गाथा सप्तशती हा सुमारे २००० वर्षांपूर्वीचा आहे. मुकुंदराजांनी विवेकसिंधु या ग्रंथाद्वारे शंकराचार्यांच्या वेदांतावर निरूपणात्मक विवेचन केले आहे. शा.श. १११० सालच्या सुमारास लिहिला गेलेला मराठीतील हा आद्यग्रंथ त्यांनी बीड जिल्ह्यातील अंबेजोगाई या आपल्या जन्मगावी लिहिला.
[[इ.स. १२७८]] मध्ये [[म्हाइंभट सराळेकर|म्हाइंभट]] यांनी [[लीळाचरित्र]] लिहिले. त्यानंतर [[इ.स. १२९०]] मध्ये [[ज्ञानेश्वरी]] या ग्रंथाची रचना ज्ञानेश्वरांनी केली. [[महानुभाव]] संप्रदायाने [[मराठी साहित्य|मराठी साहित्यात]] मौलिक भर घातली. संत [[एकनाथ]] यांनी या भाषेत [[भारूड|भारुडे]] लिहिली आणि [[एकनाथी भागवत]], [[भावार्थ रामायण]] &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://santeknath.org/vagmayavishayi.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2012-12-26 |archive-date=2013-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130712004547/http://santeknath.org/vagmayavishayi.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; आदि ग्रंथांची  भर घातली.
[[चित्र:MarathiShilalekhYear1130.jpg|इवलेसे|इ.स.११३० मध्ये कोरलेला मराठी शिलालेख]]
'''छत्रपती शिवाजी महाराजांनी''' मराठी साम्राज्याची मुहूर्तमेढ रोवली. स्वराज्याची राजभाषा म्हणून मराठीची निवड केली. अमराठी शब्दांचा वापर टाळण्यासाठी शिवरायांनी मराठीचा १४०० शब्दांचा राजव्यवहारकोश तयार करून घेतला. आणि [[पेशवे|पेशव्यांनी]] या साम्राज्याचा विस्तार केला. तत्कालीन भारतावर (आताचा पाकिस्तान, इंडिया आणि बांग्लादेश) राज्य करतांना देखील मराठीचा अधिकृत भाषा म्हणून वापर होत असे. [[इ.स. १९४७]] नंतर स्वतंत्र भारत/ इंडिया देशाने मराठीला अधिकृत भाषेचं पद दिलं. [[इ.स. १९६०]]&lt;ref&gt;[http://www.marathimati.com/maharashtra/history/maharashtra-past-present/sahakari-chalaval-m-v-namjoshi/ १९६० मधे महाराष्ट्राच़े एकभाषिक राज्य स्थापन झाले] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140704134452/http://www.marathimati.com/maharashtra/history/maharashtra-past-present/sahakari-chalaval-m-v-namjoshi/ |date=2014-07-04 }} - [[मराठीमाती]]&lt;/ref&gt; मध्ये मराठी भाषिकांच्या एकसंध महाराष्ट्र राज्यास मान्यता मिळाली आणि मराठीस राजभाषेचा मुकुट प्राप्त झाला.

राजा केसिदेवरायच्या कारकिर्दीत कोरलेला अक्षी [[शिलालेख]] हा आजवर सापडलेला मराठी भाषेतील पुराणतम शिलालेख आहे {{संदर्भ हवा}}. अक्षी शिलालेखाच्या शोधापूर्वी कर्नाटकातील श्रवणबेळगोळ येथील गोमटेश्‍वराच्या उंच मूर्तीच्या पायाशी मराठीत कोरलेला लेख - &quot;चामुण्डराजे करवियले&quot; हा आद्य मराठी लेख समजला जात असे. अक्षी हे गाव महाराष्ट्रातील [[रायगड जिल्हा|रायगड जिल्ह्यातील]] [[अलिबाग|अलिबागपासून]] दक्षिण दिशेस ५ कि.मी. अंतरावर अलिबाग- [[मुरुड जंजिरा]] रस्त्यावर आहे. या शिलालेखाचा उल्लेख [[इ.स. १८८३]]च्या कुलाबा गॅझेटियरमध्ये आहे. त्या शिलालेखावरील वरील मजकूर खालीलप्रमाणे -

{{Quote
|text = गी सुष संतु । स्वस्ति ओं । पसीमस-&lt;br&gt;मुद्रधीपती ।श्री कोंकणा चक्री-&lt;br&gt;वर्ती । स्री केसीदेवराय । महाप्रधा-&lt;br&gt;न भइर्जु सेणुई तसीमीनी काले&lt;br&gt;प्रव्रतमने । सकु संवतु : ९३४ प्रधा-&lt;br&gt;वी संवसरे: अधिकु दिवे सुक्रे बौ-&lt;br&gt;लु । भइर्जुवे तथा बोडणा तथा नौ&lt;br&gt;कुंवली अधोर्यु प्रधानु । महलषु-&lt;br&gt;मीची वआण । लुनया कचली ज 
}}

[[File:राजा केसिदेवरायाचा अक्षी शिलालेख इ.स. १०१२ .jpg|thumb|राजा केसिदेवरायाचा अक्षी शिलालेख इ.स. १०१२]]

हा लेख एका ओबडधोबड शिळेवर कोरला असून त्या शिळेचा माथ्यावर चंद्रसूर्य आणि मजकुराखाली गद्धेगाळ(?) व शेवटी पुन्हा चंद्रसूर्य असे कोरीवकामाचे स्वरूप आहे. लेख देवनागरी लिपीत असून भाषा संस्कृत व मराठी मिश्र आहे. इंग्रजी काल गणनेनुसार या लेखाची तारीख १६ मे सन १०१२ अशी आहे.

अर्थ : &quot;जगी सुख नांदो. ओम पश्चिम समुद्राधीपती श्री कोकण चक्रीवर्ती श्री केसिदेवराय यांचा महाप्रधान भइर्जु सेणुई याने शक संवत ९३४ परिधावी संवत्सर अधिक मासात शुक्रवारी वद्यपक्षात देवीचा बोढणासाठी नऊ कुंवली धान्य दान केले.&quot; लुनया हे लेख कोरणाऱ्याचे नाव आहे.

कुडल संगम, ता. दक्षिण सोलापूर येथील मराठी शिलालेख - &quot;वाछि तो विजेया होईवा ।।'
कुडल शब्द कन्नड असून त्याचा अर्थ संगम आहे. भीमा व सीना या दोन नद्यांचा संगमावर वसलेल्या या गावात चालुक्‍यकालीन संगमेश्‍वर मंदिर आहे. त्याची स्थिती बऱ्यापैकी असून तेथील सभामंडपातील तुळईवर अडीच़ ओळींच़ा लेख कोरलेला आहे. त्याच़ा काही भाग संस्कृत काही भाग मराठी आहे. शेवटच़े वाक्‍य &quot;वाछि तो विजेया होईवा ।।' असे मराठीत आहे. त्यात काळाच़ा स्पष्ट उल्लेख आहे. तेथे शके ९४० असे कोरले आहे. साधारणतः इ.स. १०१८ या काळात तो कोरला गेला असावा. श्रवणबेळगोळच्यानंतर दिवे आगार ताम्रपटाच़ा शोध लागला. त्याच़ा काळ शके ९८२(इ.स. १०६०) होता. त्यानंतर कुडलचा शिलालेखाच़ा शोध लागला.

== भाषेत कालानुक्रमे झालेले बदल ==

मराठी भाषेचे वय हे साधारणपणे २५०० वर्ष मानले जाते. या काळात समाज जीवनातल्या बदलानुसार ही भाषा सतत बदलत राहिली. तरीही सर्वसाधारणपणे ठळक फरक खालील प्रमाणे करता येतात.

=== आद्यकाळ ===
हा काळ [[इ.स. १२००]] पूर्व, म्हणजे लीळाचरित्र आणि ज्ञानेश्वरी या ग्रंथाचा लिखाणाचाही पूर्वीचा काल होय. काळातील मराठी शब्दांच़े तसेच़ काही वाक्यांच़े उल्लेख ताम्रपटात तसेच़ शिलालेखात आढळतात.
[[चित्र:MarathiShilalekhYear1109Found AtParalMaharashtraIndia.jpg|इवलेसे|परळ, [[मुंबई]] येथे आढळलेला शिलालेख. हा इ.स ११०९ मध्ये कोरला गेला.]]

=== [[यादव|यादवकाळ]] ===
हा काळ [[इ.स. १२५०]] ते [[इ.स. १३५०]] असा आहे. [[देवगिरी]]चा यादवांचे महाराष्ट्रावर राज्य असल्याने मराठी भाषेला राजभाषेच़ा दर्जा होता. अनेक [[लेखक]] व [[कवी]] यांना राजाश्रय होता. याच काळात [[महानुभाव]] या पंथाची सुरुवात झाली. [[चक्रधर स्वामी]], भावे व्यास, महिंद्र व्यास, [[नागदेव]] आणि महदंबा यांनीही मराठी वाङ्मयात महत्त्वाची भर घातली. [[वारकरी संप्रदाय|वारकरी संप्रदायास]] सुरुवात झाली. महाराष्ट्राचा बहुतेक सर्व जातीत यामुळे [[संत|संतांची]] परंपरा जन्मास आली व त्यांनी वेगवेगळ्या प्रकारे काव्यरचनेस सुरुवात केली. [[नामदेव]]शिंपी, [[गोरा कुंभार]],[[नरहरी सोनार]], [[सावता माळी]], [[चोखा मेळा]], बंका महार, सेना न्हावी, [[कान्होपात्रा]] यांनी भक्तिपर काव्यरचना केल्या व मराठी साहित्याचे दालन वैविध्यानी समृद्ध केले.

=== बहामनी आणि सल्तनत काळ ===
हा लेख बघा:[[मराठी भाषेत प्रक्षिप्त फारसी शब्द]]

[[चित्र:MarathiHandwritingByKaviDasopantYear1530.jpg|इवलेसे|मराठी लेखक व कवी [[संत सर्वज्ञ दासोपंत]] यांच़े सुमारे १६ व्या शतकातील लिहिलेले मराठी.]]
हा काल [[इ.स. १३५०]] ते [[इ.स. १६००]] असा आहे. यादवांच़े स्वराज्य संपून मुसलमानी  काळ सुरू झ़ाला.
सल्तनत काळात मराठीचा वापर मोठ्या प्रमाणात होत असे. राज्यकर्ते मुस्लिम असले तरी स्थानिक सरंजामदार, जमीनदार,महसूल गोळा करणारे अधिकारी आणि बहुसंख्य लोकसंख्या हिंदू होती. प्रशासन आणि महसूल संकलन सुलभ करण्यासाठी, सुलतानांनी अधिकृत कागदपत्रांमध्ये मराठीच्या वापरास प्रोत्साहन दिले. तथापि, त्या काळातील मराठी भाषेत बरेच फारसी  प्रचलित झाले. उदाहरणार्थ, दररोजच्या भाषणात वापरलेले शब्द जसे की बाग, कारखाना, शहर, बाजार, दुकान,  हुशार, कागद,खुर्ची, जमिन,जाहिरात), हजार इत्यादी.&lt;ref&gt;{{cite journal|date=1992|title=DECCAN (MAHARASHTRA) UNDER THE MUSLIM RULERS FROM KHALJIS TO SHIVAJI : A STUDY IN INTERACTION, PROFESSOR S.M KATRE Felicitation|jstor=42930434|journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute|volume=51/52|pages=501–510|last1=Kulkarni|first1=G.T.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;iranicaonline.org&quot;&gt;{{cite web|last1=Qasemi|first1=S. H.|title=MARATHI LANGUAGE, PERSIAN ELEMENTS IN|url=http://www.iranicaonline.org/articles/marathi-language|website=Encyclopedia Iranica|access-date=17 September 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Pathan |first1=Y. M. |title=Farsi-Marathi Anubandh (फारसी मराठी अनुबंध) |date=2006 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ |location=Mumbai |url=https://sahitya.marathi.gov.in/scans/Farsi-Marathi%20Anubandh.pdf |access-date=13 February 2022 |archive-date=2022-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220303183322/https://sahitya.marathi.gov.in/scans/Farsi-Marathi%20Anubandh.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
अहमदनगर सल्तनत काळात मराठी ही प्रशासनाची भाषा बनली.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Gordon|first1=Stewart|title=Cambridge History of India: The Marathas 1600-1818|date=1993|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge, UK|isbn=978-0-521-26883-7|page=16|url=https://books.google.com/books?id=iHK-BhVXOU4C&amp;q=marathi++nizamshahi+stewart+gordon&amp;pg=PR9}}&lt;/ref&gt;[20] विजापूरच्या आदिलशाहीनेही प्रशासन आणि रेकॉर्ड ठेवण्यासाठी मराठीचा वापर केला.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Kamat|first1=Jyotsna|title=The Adil Shahi Kingdom (1510 CE to 1686 CE)|url=http://www.kamat.com/kalranga/bijapur/adilshahis.htm|website=Kamat's Potpourri|access-date=4 December 2014}}&lt;/ref&gt; अशा धकाधकीचा काळातही मराठी भाषेत साहित्याची भर पडली. [[नृसिंह सरस्वती]], [[भानुदास]], [[जनार्दन स्वामी]], [[एकनाथ]], [[दासोपंत]], [[रंगनाथ]], [[विष्णूदास नामा]], [[चोंभा]] यांनीही मराठी वाङ्मयात भक्तिपर काव्याची भर घातली.
===मराठा साम्राज्याचा काळ===
हा काळ अंदाजे [[इ.स. १६५०]] ते [[इ.स. १८१८]]  असा आहे. या काळात मराठी स्वराज्याची स्थापना झ़ाल्याने मराठी भाषेवरील फारसी शब्दांच़े आक्रमण थंडावले. असे मानले ज़ाते की [[शिवाजी]] महाराजांनी [[रघुनाथ पंडित]] यांस [[राज्यव्यवहार कोश]] बनवतांना फारसी ऐवजी संस्कृत शब्द योजना करण्यास सांगितले. याच़ काळात मराठी भाषेला राजमान्यतेसोबत [[संत तुकाराम]], [[समर्थ रामदास स्वामी]] यांचामुळे लोकमान्यताही मिळू लागली. [[मुक्तेश्वर]], [[वामन पंडित]] यांनीही मराठी काव्य विकसित केले. या शिवाय शिवकल्याण, रमावल्लभदास, [[मोरया गोसावी]],  [[संत महिपती]] यांनी संत चरित्रे लिहुन संतविजय, भक्तिविजय आदि ग्रंथांद्वारे मराठी भाषेत मोलाची भर घातली.
[[चित्र:Marathi HandwritingRamdasSwamiYear1600.jpg|इवलेसे|[[रामदास स्वामी]] यांच़े इ.स १६०० शतकातले मराठी हस्ताक्षर.]]
याकाळात [[मोरोपंत|मोरोपंतांनी]] मराठी भाषेत ग्रंथरचना केलया. तसेच श्रीधर या कवीने आपले हरिविजय व पांडव ,प्रताप या काव्यांद्वारे खेड्यापाड्यात आपल्या मराठी कविता पोहोचवल्या.
याच काळात शृंगार व वीर रसांना स्वतंत्र स्थान मिळाले. यासाठी [[लावणी]] व [[पोवाडा]] हे हे नवीन वाङ्मय प्रकार मराठीत निर्माण झ़ाले. याच़ काळात वाङ्मय हा रंजनाच़ा प्रकार आहे हे समाजाने मान्य करण्यास सुरुवात केली. याच़ काळात [[बखर]] लेखनाची सुरुवात झाली. निरंजन माधव, [[कृष्ण दयार्णव]], [[रामजोशी]], [[प्रभाकर दातार|प्रभाकर]], [[होनाजी बाळा]], सगन भाऊ हे या काळातील महत्त्वाचे कवी आहेत.

=== इंग्रजी कालखंड ===

हा काळ [[इ.स. १८१८]] ते आज़तागायत असा आहे. याकाळात गद्य लेखनाची सुरुवात झाली. कथा लेखनाची बीजे याच़ काळात रोवली गेली. नियतकालिके व गद्यसाहित्य छापण्याची सुरुवात होण्याच़ा हा काल होता. मराठी भाषेत अनेक नियतकालिके या काळात कथा छापू लागली.

छपाईची सुरुवात झ़ाल्यानंतर मराठी भाषेचा प्रसार उत्कर्ष वेगाने होत गेला. मराठी पंडित व मराठी भाषेचे अभ्यासक '''मेजर कॅंडी''' या आंग्ल अधिकाऱ्याने मराठी भाषेला विराम, अर्धविराम, प्रश्न आदी विरामचिन्हांनी बांधले. यामुळे मराठी लिखाण सुकर झाले. स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी 1926 पासून राबवली त्यातूनच अनेक मराठी शब्द निर्माण झाले आणि ते आज प्रचलित आहेत. ते वापरण्यात येऊ लागले

=== स्वातंत्र्योत्तर कालखंड ===
स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी भाषाशुद्धी चळवळ राबवली त्यातूनच महानगरपालिका क्रीडांगण सारखे महत्त्वाचे मराठी शब्द निर्माण झाले साठीच्या दशकाच्या उत्तरार्धात आणि सत्तरीच्या पूर्वार्धात महाराष्ट्रातील सांस्कृतिक-सामाजिक वातावरण बहरून आलेले होते. छबिलदास चळवळ जोमात होती. शेकडो उत्साही, नवर्जनशील तरुण आपापले मित्र घेऊन आणि खांद्याला झोळ्या अडकवून छबिलदासवर थडकत असत. ‘युक्रांद’च्या तालमीत तयार झालेले तरुण, [[दलित पॅंथर|दलित पॅंथर्सचा]] साहित्यप्रक्षोभ, नक्षलवादाने प्रेरित झालेले नव-कम्युनिस्ट असे एक वातावरण तर दुसऱ्या बाजूला ‘अ‍ॅकॅडेमिक’ साहित्याचा व समीक्षेचा सरोजिनी वैद्य, विजया राजाध्यक्ष आदींचा वाङ्मयीन दबदबा. ‘सत्यकथा’ नावाचे साहित्यिक केंद्र होते. [[श्री. पु. भागवत]] त्यात प्रभावशील होते. ‘सत्यकथा’ नावाच्या प्रस्थापिताला समांतर असा लघुनियतकालिकांचा प्रवाह आणि वाङ्मयक्षेत्रातील माहिती व गॉसिपचे व्यासपीठ (आणि चव्हाटा) ‘ललित’च्या उदयाने सुरू झाला.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=TQP8DwAAQBAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80+%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%9A%E0%A4%BE+%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8&amp;hl=en&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%9A%E0%A4%BE%20%E0%A4%87%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B8&amp;f=false|title=आधुनिक मराठी वाड्मयाचा इतिहास (१८०० ते १९२०) / Adhunik Marathi Vadmayacha Itihas (1800 to 1920)|last=Handibag|first=Dr Bharat|last2=Sarkate|first2=Dr Sadashiv|date=2014-06-07|publisher=Educational Publishers &amp; Distributors|isbn=978-93-80876-65-8|language=mr}}&lt;/ref&gt;

मध्यवर्गीयांना रिझविण्याची संपूर्ण जबाबदारी पु.ल. देशपांड्यांवर पडली आणि आपल्या मनोरंजनात्मक लिखाणातून त्यांनी ती यशस्वीरीत्या पूर्ण केली. तर, ग्रामीण महाराष्ट्रातील लोकप्रिय कलाप्रकार असलेल्या तमाशा क्षेत्रासाठी लोकशाहीर बशीर मोमीन कवठेकर यांनी अनेक वगनाट्ये, लावण्या, लोकगीते, सवाल-जवाब, गण-गवळण आणि फार्स असे विविधांगी साहित्य निर्माण करून ते महाराष्ट्रातील सर्व प्रमुख तमाशा मंडळांना पुरवले. मोमीन कवठेकरांचे साहित्य हे विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धातील जवळपास तीन दशके तमाशा क्षेत्राला वरदान ठरले होते आणि म्हणूनच, त्यांच्या या अमूल्य योगदानाबद्दल महाराष्ट्र शासनाने वर्ष २०१८चा 'विठाबाई नारायणगावकर जीवन गौरव पुरस्कार' त्यांना देऊन गौरविले आहे.&lt;ref&gt;[https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms &quot;बशीर मोमीन (कवठेकर)&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190603012822/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms |date=2019-06-03 }}, दै.[[महाराष्ट्र टाइम्स]], 2-March-2019&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.esakal.com/maharashtra/aarti-sonagra-writes-bashirbhai-momin-pjp78 अवलिया लोकसाहित्यिक] &quot;दै.[[सकाळ]]”, पुणे, 20-Nov-2021&lt;/ref&gt;

‘घाशीराम कोतवाल’, ‘सखाराम बाईंडर’, ‘गिधाडे’ सत्तरीच्या पूर्वार्धातले. चिं. त्र्यं. खानोलकरांची ‘मिस्टरी’ आणि ‘कोकणी गूढ’ त्याचप्रमाणे दिलीप चित्रेंची, विलास सारंगांची बंडाळी याच काळातली. ‘नेमाडी’ पंथातील नवविद्वान आणि भाऊ पाध्येंची ‘वासुनाका’ हीसुद्धा साठीच्या दशकातलेच. ‘दलित पॅंथर्स’नी साठीच्या अखेरीस आणि सत्तरीच्या सुरुवातीस दिलेले आव्हान जितके उग्र तितकेच आश्वासकही होते.

‘माणूस साप्ताहिक’ आणि [[श्री.ग. माजगावकर]] यांनीही सर्व प्रस्थापितविरोधी प्रवृत्तींना (म्हणजे इंदिराविरोधी !) एकत्र आणायला सुरुवात केली होती. ग.वा. बेहेरेंचे ‘सोबत’ही त्याच काळात दणाणत होते. [[पु.ल. देशपांडे]] यांच्या अध्यक्षतेखाली भरलेले [[इचलकरंजी]]चे साहित्य संमेलन हा एक साहित्याचा महाआनंदोत्सव होता. असाच आणखी एक नवीन प्रवाह त्या परिस्थितीत येऊन थडकला- ‘स्त्री-मुक्ती’ चळवळीचा. छाया दातार, शारदा साठे, ज्योती म्हापसेकर अशा अनेकांनी सर्व वैचारिकतेला नवे परिणाम दिले होते. [[बाळ गांगल]] या वातावरणाशी निकट होते, त्यांनी प्रकाशात आणलेले कित्येक पुढे थेट प्रथितयश झाले वा विद्रोही- प्रथितयश झाले.

== मराठी- भाषिक प्रदेश ==

मराठी भाषा मुख्यत्वे भारताच्या [[महाराष्ट्र]] राज्यात बोलली जाते. 
त्याचबरोबर 
*[[गोवा]], 
* उत्तर [[कर्नाटक]] ([[बेळगांव|बेळगाव]], [[हुबळी]]-[[धारवाड]], [[गुलबर्गा]], [[बीदर|बिदर]], [[कारवार]]),
* [[गुजरात]]मध्ये ([[दक्षिण गुजरात]], [[सुरत]], [[बडोदा]] व [[अहमदाबाद]]),
* [[आंध्र प्रदेश|आंध्रप्रदेश]] ([[हैदराबाद]]),
* [[मध्य प्रदेश|मध्यप्रदेश]] ([[इंदूर]], [[ग्वाल्हेर]]),
* [[तमिळनाडू|तामिळनाडू]] ([[तंजावर]]), 
* [[छत्तीसगढ]] राज्यांत आणि 
*[[दमण आणि दीव]], 
*[[दादरा आणि नगर हवेली|दादरा नगर हवेली]] या संघराज्यशासित प्रदेशांतील काही भागातही मराठी बोलली जाते.

* देशातील ९ राज्ये, ४ संघराज्यशासित प्रदेश आणि ११३ देशांमध्ये मराठी भाषिकांची वस्ती आहे. 

इतरही अनेक देशांमध्ये मराठी भाषा बोलण्याचे प्रमाण वाढत आहे.
* मराठी भाषा भारतासह [[फिजी]], [[मॉरिशस]] व [[इस्रायल]] या देशांतही बोलली जाते.&lt;ref name=&quot;eth&quot;&gt;[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mar एथनोलॉगचा मराठी बाबतचा अहवाल]&lt;/ref&gt;
* त्याचबरोबर जगभरात विखुरलेल्या मराठी-भाषकांमुळे मराठी [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]], संयुक्त अरब अमिरात, [[दक्षिण आफ्रिका]], [[पाकिस्तान]], [[सिंगापूर]], [[जर्मनी]], [[युनायटेड किंग्डम]], [[ऑस्ट्रेलिया]] व [[न्यू झीलंड|न्यू झीलंड]] येथेही बोलली जाते.&lt;ref name=&quot;indianlang&quot;&gt;[http://www.indianlanguages.com/marathi/index-new1.htm इंडियनलॅंग्वेजेस.कॉम- मराठी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080316010434/http://www.indianlanguages.com/marathi/index-new1.htm |date=2008-03-16 }}.&lt;/ref&gt;

== मराठी: प्रांतिक भेद ==

{{मुख्यलेख|मराठीतील बोली भाषा}}

प्रमुख विभागणी - 
* [[कोकणी बोलीभाषा|कोकणी]]
* [[अहिराणी बोलीभाषा|अहिराणी]]
* [[माणदेशी बोलीभाषा|माणदेशी]]
* [[मालवणी बोलीभाषा|मालवणी]]
* [[वऱ्हाडी बोलीभाषा|वऱ्हाडी]]
* [[तमिळनाडू]] राज्यातील [[तंजावर]] येथे तंजावरी मराठी नावाची बोलीभाषा बोलली जाते.
* मराठीभाषक ज्यू (बेने-इस्रायली) इस्रायलला परतले, तेव्हा मराठी भाषा तेथेही गेली.

तपशीलवार माहिती - 
*उत्तर महाराष्ट्र
** '''[[अहिराणी]]''' - जळगाव जिल्हा, धुळे, नंदुरबार, नाशिक ते मध्य प्रदेशातील [[बऱ्हाणपूर]], शहापूर, अंतुर्लीपर्यंतच्या विस्तृत भूप्रदेशात ही बोलीभाषा प्रचलित आहे. शब्दांमध्ये नाद आणि लय हे या बोलीचे वैशिष्ट्य आहे. [[भालचंद्र नेमाडे]], [[ना. धों. महानोर]], के. नारखेडे या लेखकांनी आपल्या साहित्यात बोलीच़ा वापर केला आहे.
** '''[[तावडी बोलीभाषा|तावडी]]''' - [[जामनेर]], [[भुसावळ]], [[जळगाव]], बांदवर, [[रावेर]], [[यावल]] तालुका या भागात तावडी बोली प्रचलित आहे. तावडी बोलीत मोठ्या प्रमाणात आहेत. 'क'च्या जागी 'ख'च़ा उच्चार केला ज़ातो. उदाहरणार्थ- डोखं (डोकं), मोखा (मोका). [[बहिणाबाई]] चौधरींच्या कवितांमधून तावडी बोलीच़ा आविष्कार दिसतो. पूर्वी या बोलीला अहिराणी समज़त असत परंतु नवीन विचारानुसार ही स्वतंत्र बोली मानली गेली.
** '''देहवाली''' - भिल्ल समाजात ही बोली आढळते. [[गुजराती]] आणि हिंदी भाषांचा हिच्यावर मोठा प्रभाव आहे. बोलीची वाक्यरचनाही गुजरातीशी मिळतीजुळती आहे. महाराष्ट्रातील धुळे, नंदुरबार या भागात ही बोली वापरात आहे. या भाषेच़े खळवाड आणि मेवासी असे दोन पोटप्रकारही आहेत. देहवालीच्या मूळ स्वरात 'ळ', 'क्ष' आणि 'ज्ञ' ही व्यंजने नाहीत, तर 'छ', 'श' आणि 'ष' यांच्याऐवजी 'स' हे एकच व्यंजन वापरले जाते. या भाषेचे अभ्यासक चामुलाल राठवा यांनी देहवाली मौखिक साहित्य शब्दबद्ध केले आहे. विश्राम वळवी, देवेंद्र सावे, बळवंत वळवी, सोबजी गावीत यांनी या भाषेत लेखन केले आहे. भाषासाहित्य प्रकल्पाअंतर्गत अकादमीद्वारे हे प्रसिद्धही झाले आहेत.
*कोकण
** '''कोंकणी / चित्पावनी''' - कोकणी या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या अनेक  बोली आहेत. अधिक माहितीसाठी [[कोकणी भाषा]] हा लेख पहा.
** '''[[माणदेशी बोलीभाषा|माणदेशी]]''' सांगली, सातारा, या जिल्ह्यांतील आटपाडी, माण या तालुक्यांत प्रामुख्याने तर सांगली जिल्ह्यातील जत, खानापूर, कवठेमहांकाळ या तालुक्यांच्या, सातारा जिल्ह्यातील खटाव या तालुक्याच्या, सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला, मंगळवेढा, माळशिरस या तालुक्यांच्या काही भागांत बोलली जाते. 
** '''मालवणी''' - दक्षिण [[रत्‍नागिरी]] आणि [[सिंधुदुर्ग]] जिल्ह्यात बोलली जाणारी ही बोली आहे. या बोलीस कुडाळी असेही म्हणतात. हेल काढून आलेले अनुनासिक उच्चार हे या बोलीचे वैशिष्ट्य आहे. [[दशावतार]] या नाट्याचे सादरीकरण या भाषेत केले जाते. [[मच्छिंद्र कांबळी]] यांच्या मालवणी नाटकांमुळे ही भाषा जास्त प्रसिद्धीस आली. मालवणी बोलीत अनेक वैशिष्ट्यपूर्ण शब्द आहेत. जसे की, झील (मुलगा), चेडू (मुलगी), घोव (नवरा).
** '''कोळी''' - मुख्यतः महाराष्ट्रातील [[मुंबई]], [[ठाणे]], [[पालघर]], [[रायगड]], [[अलिबाग]]  तसेच गुजरातमधील [[उमरगाव]], [[दादरा]] नगर हवेली आणि गोव्यात त्याच़बरोबर संपूर्ण कोकणातील किनारपट्यांवर सर्रास [[कोळी]] भाषा बोलली ज़ाते. कोळी जातीतील अनेक उपजातींमध्ये थोड्याफार भाषेचे फरक पडतात ज़से, [[कोळी]], [[मांगेली]], [[वैती]], [[आगरी]] इ..या भाषेत &quot; ळ &quot; उच्चार &quot; ल &quot; ने केला ज़ातो. फक्त ह्या कोळीतील &quot; [[मांगेली]] &quot; भाषेत &quot;ळ&quot;ची स्पष्ट सिद्ध होते. त्याचबरोबर ह्या भाषेत [[मराठी]], [[गुजराती]], [[हिंदी]] आणि [[फारशी]] भाषेच़े शब्द दडलेले आहेत. शब्दशः &quot; त्याने जेवण केलं होतं &quot; ( त्यान जेवण करीलता ), &quot; तुम्हाला काहीतरी सांगायच़ं आहे &quot; ( तुमाना कायतरी हांग्याय ).{{संदर्भ हवा}}
*कर्नाटक सीमा
** '''[[कोल्हापुरी बोली|कोल्हापुरी]]''' - कोल्हापूर भागात बोलली ज़ाणारी ही बोली आहे. लय काढून बोलण्याची लकब या भागात आढळते. तसेच़ कोकणी भाषेच़ा प्रभाव यावर दिसतो. भाषेत रांगडेपणा व शिव्यांच़ा वापर आढळतो.
** '''[[चंदगडी बोलीभाषा|चंदगडी बोली]]''' - कर्नाटक-महाराष्ट्र सीमावर्ती प्रदेशातील अनेक गावांची ही भाषा आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यातील चंदगड भागात ही भाषा प्रचलित आहे. या भूभागात दोन भिन्न भाषा-बोलींच़ा संपर्क, विविध राजकीय अंमल, मराठी, [[कन्नड]] आणि [[कोकणी]] भाषेचा प्रभावाखाली तयार झालेली ही एक बोली भाषा आहे. उच्चाराच़ा विशिष्ट हेल, सुरावट आणि निराळे व्याकरण हे या भाषेत दिसून येते. चंदगड तालुक्याच़ा पश्चिम भाग, दोडामार्ग-सावंतवाडी तालुक्याचा सीमेलगतची गावे, आजरा तालुक्याच्या दक्षिण भागातील गावे ती कोकणीच्या प्रभावाने तयार झ़ालेली बोली वापरतात. चंदगडच्या पूर्व भागात आणि बेळगाव परिसरातील गावांमध्ये कन्नड भाषेचा प्रभावाने तयार झ़ालेली बोली वापरात आहे. या मध्ये 'मिय्या जेवलो' (मी जेवले), 'मिय्या बाज़ारास गेल्लो'(मी बाज़ारात गेले) अशी शब्द रचना दिसते. तसेच 'कोठे'ऐवजी 'खट्टे' असा शब्द ऐकू येतो.
** '''बेळगावी''' - [[बेळगाव]] या महाराष्ट्राचा सीमाभागातील ही बोलीभाषा ही कन्नड, चंदगडी, कोल्हापुरी, [[कोकणी]] अशा अनेक बोलींचा मिश्रणातून तयार झालेली आहे. या भाषेतील गोडव्याची ओळख [[पु.ल. देशपांडे]] यांचा रावसाहेब या कथेने करून दिली. त्याच बरोबर भीमराव गस्ती, नारायण अतिवाडकर या साहित्यिकांनीही या भाषेतून लेखन केले आहे. [[प्रकाश संत]] लिखित लंपन या व्यक्तीचित्रात या भाषेला विपूल वापर आढळतो. ज़से ''काय लंपूसाहेब, ओठ बाहेर काढून बसून सोडलात आज, सक्काळी सक्काळी.. एकदम मज्जा ऐद नोडरी ऽऽ अभ्यास इल्ला एन इल्ला..''. या भाषेत गा हा प्रत्यय लावला ज़ातो ज़से 'काय गा कव्वा येत्यास?' (काय, केव्हा येणार?)
* मराठवाडा 
**'''मराठवाडी''' - मराठवाडा प्रदेशात ही ठसकेबाज मराठी भाषा वापरली ज़ाते. सहसा गावठी किंवा शिवराळपणा हे वैशिष्ट्य मराठवाड्यातल्या मराठीचे समज़ले ज़ाते. नांदेड जिल्ह्यात तेलंगणा राज्याला लागून असल्याने एक वेगळाच़ हेलका धरला ज़ातो. तर महाराष्ट्र - कर्नाटक सीमावर्ती भागातील [[उस्मानाबाद]] व [[लातूर]] जिल्ह्यात थोडी वेगळी भाषा बोलली ज़ाते. लातूरी भाषेत काही वेळा क्रियापदांवर [[कानडी]] भाषेच़ा परिणाम होतो, परंतु प्रभाव मात्र नाही. या भाषेत [[उर्दू]] शब्दही आढळतात. 'लाव', 'आव' या स्वरूपाच़े कारकवाचक प्रत्यय या बोलीच़े वेगळेपण दाखवतात. उदा. जेवलालाव, च़ाल्लाव, ठिवताव इत्यादी
* विदर्भ 
** '''नागपुरी''' - पूर्व विदर्भातील [[नागपूर]], [[वर्धा]], [[चंद्रपूर]]चा काही भाग आणि गडचिरोलीचा काही भाग तसेच भंडारा (गोंदिया) या जिल्ह्यांत बोलली जाणारी नागपुरी ही काहीशी निराळी बोली आहे. तसेच मध्य प्रदेशातील [[शिवनी]], [[छिंदवाडा]], [[बालाघाट]] व [[रायपूर]] या भागातही ही बोली प्रचलित आहे. वऱ्हाडी आणि झाडीबोलीतील अनेक शब्द यात असले तरी ही बोली वेगळी आहे. नागपुरीला वऱ्हाडी भाषेचेच एक रूप मानल्याने नागपुरी बोलीचा स्वतंत्र भाषिक अभ्यास झाला नाही. परंतु नवीन विचारानुसार ही स्वतंत्र बोली मानली जाते. यावर [[हिंदी]] शब्दांचाही प्रभाव आढळतो.
** '''वऱ्हाडी''' - [[बुलढाणा]], [[वाशीम]], [[अकोला]], [[यवतमाळ]], [[अमरावती]] आणि [[वर्धा]] या सहा जिल्ह्यांतून वऱ्हाडी बोलली जाते. मूळ मराठी अशी ही बोली कुठल्याही प्रकारचा हेल न काढता, अनुनासिक इ.चा अतिरेक न करता अत्यंत संथपणे बोलली जाते. प्रमाण मराठीतील काही शब्दात बदल होत असल्यामुळे ती थोडी अशुद्ध वाटते. म्हाइंभट यांच़ा 'लीळाचरित्र' हा मराठीतील पहिला गद्यग्रंथ वऱ्हाडी बोलीत लिहिला गेला. [[महानुभाव पंथ|महानुभाव पंथातील]] अनेक रचना याच बोलीतून झ़ाल्या आहेत. प्रमाण मराठीतील 'ड'चा 'ळ', 'ळ'चा 'य' या बोलीत केला ज़ातो. ज़से, 'नदीचा गायात, गाय फसली' (नदीचा गाळात गाय फसली). तसेच जो हा प्रत्यय असलेली देईज़ो, येईज़ो, घेईज़ो अशी रूपे येतात. फारशी व हिंदीचा प्रभाव या बोलीवर आहे.
** '''[[झाडीबोली]]''' - [[भंडारा]], [[गोंदिया]], [[चंद्रपूर]] आणि [[गडचिरोली]] हा चार जिल्ह्यांचा भूप्रदेश 'झाडीपट्टी' म्हणून ओळखला जातो. या भागातील बोलीभाषेला झाडीबोली असे म्हणतात. मराठीतील 'ण, छ, श, ष आणि ळ' ही पाच़ [[व्यंजने]] झाडीबोलीत वापरली जात नाहीत. मराठीतील [[मुकुंदराज]]कृत '[[विवेकसिंधू]]'मधील अनेक अपरिचित शब्द आजही झाडीबोलीत प्रचारात आहेत.
* इतर
** '''डांगी'''
** '''[[नारायणपेठी बोली]]''' - महाराष्ट्रातील स्वकुळ साळी समाजाची बोली. आंध्र प्रदेशातून येऊन देशभर विखुरलेले मराठी विणकर ही बोलीभाषा बोलतात.
** '''[[तंजावर मराठी]]''' - ही मराठी भाषेचीच़ एक बोली असून ती भारताच्या [[तमिळनाडू]] ह्या राज्यात बोलली ज़ाते. ज़वळपास एक लाखाहून अधिक लोक ही भाषा रोजच्या व्यवहारात उपयोगात आणतात. तमिळनाडू राज्यातील [[तंजावर]] किंवा तंजावूर ह्या नगरातील ही एक बोलीभाषा आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे बंधू व्यंकोजी राजे ह्यांच्यासोबत दक्षिणेत स्वारीसाठी गेलेली जी मराठी माणसे तंजावरला पिढ्यानपिढ्या स्थायिक झाली, त्यांची ही मातृभाषा आहे. ही अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण भाषा असून त्यात आज़ही बरेचसे प्राचीन मराठी शब्द वापरात आहेत. तसेच काळाचा ओघात पडलेला स्थानिक [[तमिळ]] भाषेच़ा प्रभाव ह्या भाषेवर ज़ाणवतो.
** '''नंदभाषा''' - व्यापार करताना इतरांना कळू नये म्हणून व्यापारी ’ही एक सांकेतिक भाषा इतिहासात वापरत होती. आज़ही काही ठिकाणी वापरात आहे. त्या भाषेमध्ये चलनाच्या उल्लेखांसाठी निराळे शब्द आहेत. उदाहरणार्थ भुरका - एक, आवरू - दोन, उधानू - तीन, पोकू - चार, मुळू - पाच, शेली - सहा वगैरे. [[विसोबा खेचर]] ([[नामदेव|नामदेवांचे]] गुरू) यांनी या नंदभाषेच़ा वापर करून शंकराची स्तुती करणाऱ्या काव्यरचनाही केल्या आहेत.
** '''भटक्‍या विमुक्त''' - भटक्या विमुक्त जमातींच्या मराठी संलग्न बोली आहेत. यांना पारूशी असेही संबोधन आहे. यामध्ये गोंधळी, कुडमुडे जोशी, गोसावी, भराडी, गोपाळ, शिकलगार, वैदू, नंदीवाले, बेलदार, कोल्हाटी आदी भटक्‍या जमाती येतात. सदैव भ्रमणात राहिल्याने यांच्या बोलीमध्ये विविध शब्द आहेत. आपली कौशल्ये आपल्याच जमातीत रहावीत यासाठी या बोली भाषांचा उपयोग केला जातो. भाषेतील शब्द उदाहरण मावशी म्हणजे माची. [[शिवाजी विद्यापीठ|शिवाजी विद्यापीठाचा]] मराठी अधिविभागातील डॉ. विश्‍वनाथ शिंदे यांनी या भाषांवर संशोधन केले आहे.
** '''इस्रायली मराठी'''
** '''मॉरिशसची मराठी'''

== मराठी: बोली-भाषा ==

{{मुख्य|मराठीतील बोलीभाषा}}


== मराठी: [[अभिजात भाषा]] ==

भारतीय केंद्र सरकारने मराठी भाषेला अभिजात भाषा म्हणून घोषित केले आहे. ३ ऑक्टोबर २०२४  रोजी हा निर्णय जाहीर करण्यात आला आहे .&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/news/maharashtra/classical-language-status-to-marathi-by-central-cabinet-now-what-is-benefit-to-marathi-language-and-maharashtra-1316904|title=गौरवास्पद... 13 कोटी मराठीजनांची स्वप्नपूर्ती; मराठी भाषेला अभिजात दर्जा मिळाला, काय होणार फायद|last=गलांडे|first=महेश|date=2024-10-03|website=marathi.abplive.com|language=mr|access-date=2024-10-04}}&lt;/ref&gt;

* मराठी भाषा इसवी सनापूर्वी पासूनच अस्तित्वात होती, यासाठी प्रा. [[हरी नरके]] यांनी मांडलेले मुद्दे:-
# इसवी सनपूर्व २०७ या वर्षी ब्राह्मी लिपीत, परंतु मराठी भाषेत लिहिलेले शिलालेख सापडले आहेत.
# [[गाथा सप्तशती]] हा ७०० श्लोकांचा मराठी ग्रंथ इसवी सनाच्या पहिल्या शतकात लिहिला गेला. त्याचा अर्थ असा की, ही भाषा त्या लिखाणाआधी किमान ३०० वर्षे अस्तित्वात असली पाहिजे. ग्रंथातील वर्णन आजही मराठी लोकांच्या आचार-विचारांशी आणि त्यांच्या सध्याच्या संस्कृतीशी जुळणारे आहे. ग्रंथात वापरलेले गेलेले काही शब्द मराठीखेरीज अन्य भारतीय भाषेत नाहीत.
# भांडारकर पुरातत्त्व संशोधन संस्थेमध्ये किमान ८० हस्तलिखिते मराठी भाषेचे पुराणत्व सिद्ध करणारी आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/maharashtra/marathi-get-classical-language-status-what-it-means-benefits-criteria-asc-95-4631695/|title=मराठीला अभिजात दर्जा मिळाला म्हणजे काय झालं? निकष काय होते? कोणते फायदे मिळणार?|date=2024-10-03|website=Loksatta|language=mr|access-date=2024-10-04}}&lt;/ref&gt;

== मराठी: प्रमाणभाषा==

प्रमाणभाषा ही एक बोली भाषाच असते. तथापि त्याचे नियम पक्के बांधलेले आणि मान्यताप्राप्त असतात. यामुळे सर्वत्र एकाच प्रकारचे लेखन केले जाते आणि त्यामुळे भाषा वाढीस त्याचा उपयोग होतो. यास '''मानक भाषा '''अथवा '''प्रमाण भाषा''' असेही म्हंटले जाते. भाषेचे मानकीकरण ही एक निरंतर प्रक्रिया आहे. भाषा प्रमाणीकरण प्रक्रिया स्थिर करण्यासाठी प्रयत्न केले जावे लागतात. मानक भाषा हा समाजात वापरल्या जाणाऱ्या बोलल्या जाणाऱ्या आणि लिखित संप्रेषणांमध्ये व्यापकपणे ओळखल्या जाणाऱ्या परंपरांचा संग्रह असतो. [[मराठी साहित्य महामंडळ|मराठी साहित्य महामंडळाने]] पाठवलेल्या [[मराठी लेखन नियम|लेखनविषयक नियमांची]] यादी इ.स. १९७२ मध्ये महाराष्ट्र शासनाने मान्य केली. त्यात आणखी चार नियमांची भर घालण्यात आली. महाराष्ट्र शासनाने ते [[नियम]] मान्य करून मराठी [[प्रमाणभाषेचे लेखन]] या नियमांनुसार करावे आणि ते त्वरित अंमलात आणावेत, असा शासकीय आदेश काढला आहे. मराठी भाषेमध्ये त्या नियमांनुसार मानक भाषा मराठीचे लेखन केले जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://maparishad.com/node/52|title=मराठी प्रमाणभाषेचे लेखननियम {{!}} मराठी अभ्यास परिषद|website=maparishad.com|access-date=2022-01-04|archive-date=2022-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104234404/http://maparishad.com/node/52|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
औपचारिक लेखन करतांना मराठी प्रमाणभाषा वापरली जाते. औपचारिक व ग्रांथिक लेखनासाठी सर्वमान्य अशी प्रमाणभूत मराठी भाषा असणे आवश्यक असते. औपचारिक लेखन म्हणजे वैचारिक, वैज्ञानिक, शास्त्रीय लेखन, ललितेतर साहित्य, रस्त्यावरच्या सूचना फलक, वर्तमानपत्र बातम्या, संपादकीय, मासिकातील लेख, शासकीय पत्रव्यवहार इत्यादी लेखनात प्रमाणभाषेचाच वापर करणे आवश्यक आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/navneet/language-information-marathi-language-zws-70-2744316/|title=भाषासूत्र : मराठीच्या जपणुकीसाठी..|website=Loksatta|language=mr|access-date=2022-01-04}}&lt;/ref&gt; याशिवाय व्याख्याने आणि परिसंवादांमध्ये प्रमाणभाषेचाच वापर केला गेला जातो.
प्रमाण भाषा म्हणजे एकसारखी भाषा वापरल्याने भाषेला स्थिरता येते. 
===प्रमाणभाषा महत्त्व आणि उपयोग===
एका प्रकारे लिहिलेल्या भाषेला [[संगणकीकृत शोध]] घेतांना प्रमाणभाषा वापरलेली असेल तर त्याचा उपयोग होतो आणि योग्य ते लेखन शोधयंत्रास सापडते. अन्यथा प्रत्येक वेळी निराळा [[शोध]] देत बसावे लागेल आणि इतके करूनही सर्व [[माहिती]] मिळाली असे म्हणता येणार नाही. तसेच [[कायदे|नियम]] विषयक लेखन करतांना एकाच प्रकारच्या भाषेमध्ये करणे आवश्यक आहे. अन्यथा नियमाचा अर्थ लावणे अशक्य होईल. याच प्रमाणे वैद्यकीय क्षेत्रात कोणतेही निदान करणे अवघड होईल. कारण एकाच रोगासाठी वैद्य/डॉक्टर अनेक शब्द वापरू लागले तर रुग्णास नक्की काय होते आहे याचे निदान करून त्याची [[औषधे]] मिळवणे शक्य होणार नाही. यामुळे मानक भाषेचा वापर करणे अतिशय आवश्यक आहे. एकच भाषा वापरल्याने सामायिक मराठी संस्कृती स्थापित होते आणि आम्ही मराठी आहोत असे म्हणत येते. असा भाषेचा उपयोग चीनमध्ये झालेला दिसून येतो. [[चीन]] मध्ये अनेक बोली भाषा होत्या पण एकच [[प्रमाणित चीनी भाषा]] ही मानक भाषा म्हणून लागू केल्याने सर्व चीनी लोक एकमेकांशी जोडले गेले आहेत. तसेच [[इस्राएल]] देशा मध्ये [[हिब्रू]] भाषा संवर्धनात मानक भाषा वापरल्याने हिब्रू भाषा समर्थ झाली आणि आज एकेकाळी मृत झालेलेल्या भाषेत आज शास्त्रीय संशोधने प्रकाशित होत आहेत. याच प्रमाणे मराठी भाषेत लेखन करतांना अथवा [[संशोधन निबंध]] प्रकाशित करण्यासाठी व्याकरणाचे शासकीय नियम असलेली मराठी भाषा वापरणे आवश्यक आहे.

== मराठी: [[राजभाषा]] ==

* भारतीय राज्यघटनेतील २२ अधिकृत भाषांच्या यादीत मराठीचा समावेश आहे. 
महाराष्ट्राची मायबोली मराठी असल्याने महाराष्ट्र दिनानिमित्त '''मराठी राजभाषा दिन''' अर्थात '''मराठी भाषा दिन''' १ मे रोजी साजरा करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंतराव नाईक यांनी घेतला.
* तत्कालिन मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांच्या सरकारने '''मराठी राजभाषा अधिनियम, 1964''' सर्वप्रथम ११ जानेवारी, १९६५ रोजी प्रसिद्ध केला. 
या अधिनियमानुसार, '''महाराष्ट्राची अधिकृत राजभाषा ही मराठी असेल''' असे जाहीर करण्यात आले. 
* त्यानंतर १९६६ पासून या निर्णयाची अंमलबजावणी सुरू झाली. मराठीला राजभाषेचा दर्जा देऊन जणू मराठीचे राज्यभिषेक करून आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंंतराव नाईक सरकारने मराठीचा ऐतिहासिक गौरव केला.

मराठी ही महाराष्ट्र राज्याची एकमेव अधिकृत राजभाषा आहे. 
* गोवा राज्यात नियमानुसार कोकणी ही राजभाषा असली, तरी मराठीचा वापर शासनाच्या सर्व कारणासाठी होऊ शकतो. शासनाशी मराठीत होणाऱ्या पत्रव्यवहाराचे उत्तर मराठीतच दिले जाते.
* दादरा व नगर हवेली या संघराज्यशासित प्रदेशात मराठी ही एक अधिकृत राजभाषा आहे.

महाराष्ट्रातील सर्व विद्यापीठांत मराठीच्या उच्च शिक्षणाची सोय आहे तसेच महाराष्ट्राबाहेरील गोवा विद्यापीठ (पणजी), महाराजा सयाजीराव विद्यापीठ (बडोदे), उस्मानिया विद्यापीठ (तेलंगणा), गुलबर्गा विद्यापीठ, देवी अहिल्या विद्यापीठ (इंदूर) व जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालय (नवी दिल्ली) येथे मराठी उच्चशिक्षण विभाग आहेत. महाराष्ट्राबाहेरील एकूण १५ विद्यापीठांमध्ये मराठी शिकविली जाते.

== जागतिक मराठी (राज)भाषा दिवस==

{{मुख्य|मराठी भाषा दिन}}
१ मे हा दिवस [[महाराष्ट्र दिन]] किंवा [[मराठी राजभाषा दिन]] म्हणून साजरा केला जातो. याखेरीज [[विष्णू वामन शिरवाडकर]] अर्थात [[कुसुमाग्रज]] यांचा जन्मदिवस २७ फेब्रुवारी हा [[मराठी भाषा गौरव दिन]] म्हणून साजरा केला जातो. महाराष्ट्राची मायबोली मराठी असल्याने महाराष्ट्र दिनानिमित्त '''मराठी राजभाषा दिन''' अर्थात '''मराठी भाषा दिन''' १ मे रोजी साजरा करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंतराव नाईक यांनी घेतला. तत्कालिन मुख्यमंत्री [[वसंतराव नाईक]] यांच्या सरकारने '''मराठी राजभाषा अधिनियम, १९६४''' सर्वप्रथम ११ जानेवारी, १९६५ रोजी प्रसिद्ध केला.
* या अधिनियमानुसार, महाराष्ट्राची अधिकृत राजभाषा ही मराठी असेल असे जाहीर करण्यात आले. 
त्यानंतर १९६६ पासून या निर्णयाची अंमलबजावणी सुरू झाली. मराठीला राजभाषेचा दर्जा देऊन जणू मराठीचे राज्यभिषेक करून आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार वसंंतराव नाईक सरकारने मराठीचा ऐतिहासिक गौरव केला.

== मराठी भाषा गौरव दिन ==

[[मराठी भाषा गौरव दिन]]
* २७ फेब्रुवारी - कविवर्य [[कुसुमाग्रज]] यांचा जन्मदिवसाच्या निमित्ताने सन-२०१३ पासून साजरा केला जातो.

==अभिजात मराठी भाषा सप्ताह==

अभिजात भाषा दिन: ३ ऑक्टोबर

* ३ ते ९ ऑक्टोबर: अभिजात भाषा सप्ताह

== मराठी भाषा संवर्धन पंधरवडा ==

सहसा १-१५ जानेवारी

* १४ ते‌ २८‌ जानेवारी (एखाद्या वर्षी)

== मराठी भाषेच्या संवर्धन आणि विकासाकरिता कार्यरत संस्था ==

* भाषा सल्लागार मंडळ : हे बंद पडले आहे{{संदर्भ हवा}}.
* भाषा संचालनालय
* [[महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ]]
* विद्यापीठ ग्रंथनिर्मिती मंडळ : हे बंद पडले आहे{{संदर्भ हवा}}.
* भाषा सल्लागार समिती
* विधी अनुवाद व परिभाषा सल्लागार समिती (केवळ अस्तित्वमात्र शिल्लक आहे){{संदर्भ हवा}}.
* राज्य विकास मराठी संस्था (१९९२) : (केवळ पुस्तक प्रकाशने आणि ग्रंथप्रदर्शने आयोजित करण्याचे काम करीत राहिल्याने या संस्था-स्थापनेचा मूळ हेतू बारगळला आहे){{संदर्भ हवा}}.
* [[मराठी भाषा अभ्यास परिषद]]
* [[मराठी विश्वकोश|मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ]]
* [[विदर्भ साहित्य संघ]]: ही अशासकीय संस्था आहे.
* [[महाराष्ट्र साहित्य परिषद]]: ही अशासकीय संस्था .
* [[मराठवाडा साहित्य परिषद]]: ही अशासकीय संस्था आहे.
* [[कोकण मराठी साहित्य परिषद]]: ही अशासकीय संस्था आहे.
* बालकुमार साहित्य्य मंच, सोलापूर ही अशासकीय
संस्था आहे.
* अभिजात मराठी भाषा परिषद: ही अशासकीय संस्था आहे. {{संदर्भ हवा}}
* [https://www.marathmoli-lekhani.live/ मराठमोळी लेखणी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241201195449/https://www.marathmoli-lekhani.live/ |date=2024-12-01 }}: मराठी भाषेचे संवर्धन करणारा ब्लॉग. बिनसरकारी संस्था आहे.

==मराठी: मुळाक्षरे==

मराठी ही देवनागरी लिपीत लिहिली जाते. त्यामुळे [[देवनागरी]]ची मुळाक्षरे हीच बहुसंख्य (पण सर्व नाही!) मराठी मुळाक्षरे होत. यात एकोणीस [[स्वर]] आणि छत्तीस [[व्यंजन|व्यंजने]] आहेत. देवनागरी लिपीत नसलेली ॲ, ऑ, दीर्घ ॠ, दीर्घ ॡ, दंततालव्य च, छ, झ,आणि ऱ्य, ऱ्ह ही खास मराठी अक्षरे आहेत.

'''स्वर'''

अ आ इ ई उ ऊ ऋ ॠ ऌ ॡ&lt;br&gt;ए ऐ ओ औ अं अः

ॲ ॲा

'''व्यंजने'''

क ख ग घ ङ&lt;br&gt;च छ ज झ ञ&lt;br&gt;ट ठ ड ढ ण&lt;br&gt;त थ द ध न&lt;br&gt;प फ ब भ म&lt;br&gt;य र ल व&lt;br&gt;श षस ह ळ&lt;br&gt;क्ष ज्ञ

'''विशेष''' - 'ङ' आणि 'ञ'चा उच्चार हा, 'ण' किंवा 'न' प्रमाणेच नासिक्य होतो.&lt;br&gt;
*  'ङ' हा 'ड' नाही. तसेच 'ञ' हे 'त्र' नाही. उदाहरणार्थ- अङ्क=अंक, मञ्जूषा=मंजूषा.
अधिक माहितीसाठी पहा [[देवनागरी]]

=== मुळाक्षरांचे उच्चार ===

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Consonants'''
!&amp;nbsp;||Labial||Dental||Alveolar||Retroflex||Alveopalatal||Velar||Glottal
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Voiceless&lt;br /&gt;stops
|{{IPA|p}}&lt;br /&gt;{{IPA|pʰ}}||{{IPA|t̪}}&lt;br /&gt;{{IPA|t̪ʰ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ʈ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ʈʰ}}||{{IPA|cɕ}}&lt;br /&gt;{{IPA|cɕʰ}}|| {{IPA|k}}&lt;br /&gt;{{IPA|kʰ}}||&amp;nbsp;
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Voiced&lt;br /&gt;stops
|{{IPA|b}}&lt;br /&gt;{{IPA|bʱ}}||{{IPA|d̪}}&lt;br /&gt;{{IPA|d̪ʱ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ɖ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɖʱ}}||{{IPA|ɟʑ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɟʑʱ}}||{{IPA|ɡ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɡʱ}}||&amp;nbsp;
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Voiceless&lt;br /&gt;fricatives
|&amp;nbsp;||&amp;nbsp;||{{IPA|s}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ɕ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|h}}
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Nasals
|{{IPA|m}}&lt;br /&gt;{{IPA|mʱ}}||{{IPA|n̪}}&lt;br /&gt;{{IPA|n̪ʱ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|ɳ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ɳʱ}}||{{IPA|ɲ}}||{{IPA|ŋ}}||&amp;nbsp;
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Liquids
|{{IPA|ʋ}}&lt;br /&gt;{{IPA|ʋʱ}}||&amp;nbsp;||{{IPA|l}} {{IPA|ɾ}}&lt;br /&gt;{{IPA|lʱ}} {{IPA|ɾʱ}}|||{{IPA|ɭ}} {{IPA|ɽ}}||{{IPA|j}}||&amp;nbsp;||&amp;nbsp;
|}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+'''Vowels'''
!&amp;nbsp;||Front||Central||Back
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!High
|{{IPA|iː}}&lt;br /&gt;{{IPA|i}}||&amp;nbsp;||{{IPA|uː}}&lt;br /&gt;{{IPA|u}}
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Mid
|{{IPA|eː}}||{{IPA|ə}}||{{IPA|oː}}
|-style=&quot;text-align:center&quot;
!Low
|&amp;nbsp;||{{IPA|aː}}||&amp;nbsp;
|}

== मराठी: संगणक कळफलक ==

=== आधुनिक तंत्रज्ञान आणि मराठी लेखन ===

संगणकीकरणाच्या सुरुवातीच्या काळात मराठी लेखनासाठी विविध अडचणी होत्या-

* प्रथमत: मराठी छपाई क्षेत्रात वापरल्या जाणाऱ्या विविध मराठी मुद्रांमध्ये एकमानकता (स्टॅंडर्डायझेशन) नसल्यामुळे सुसंगती (कंपॅटिबिलिटीही) नसते.  टंकणयंत्रावरील मराठी लिपीसाठीचा कळफलक अजून प्रमणित होऊ शकलेला नाही.  त्यामुळे एक माणूस अनेक टंक वापरू शकत नाही. यासाठी [[राज्य मराठी विकास संस्था]] प्रयत्‍नशील आहे.

* मराठीचे टंक (फॉन्ट) हे व्यापारी तत्त्वावर निर्माण केले असल्याने ते महाग किंमतीला विकत घ्यावे लागतात. त्यामुळे त्यांचा वापर मर्यादित होतो व सर्वसामान्य जनतेला ते सहजासहजी मिळत नाहीत. [[सी डॅक]] या संस्थेने निर्माण केलेले टंक मोफत उपलब्ध आहेत. मात्र असे टंक मर्यादित संख्येत आहेत.

* हे व्यापारी मराठी फॉन्ट विकताना ग्राहकाच्या गरजेनुसार त्याला टंकांमध्ये ANSI ते UNICODE ([[युनिकोड]])असा पर्याय पुरवत नाहीत.

* आंतरजालावर शोध घेण्यासाठी [[युनिकोड]]चा (इंग्रजी : UNICODE) वापर [[गुगल]]सारख्या शोध यंत्रामध्ये करता येतो. आपोआप डाउनलोड होणारे डायनामिक टंक युनिकोड कंपॅटिबल नसल्यामुळे शोध यंत्रात चालत नाहीत.

* युनिकोड धर्तीचे टंक विंडोज २००० व त्या पुढील प्रणालींबरोबर मुळातच असतात. जुन्या विंडोज प्रणाली वापरणाऱ्यांना [[युनिकोड]] वापरणे जड जाते. परंतु [[लिनक्स]]वर आधारित [[संचालन प्रणाली|संचालन प्रणालींत]] युनिकोडचा मूळ म्हणून वापर केल्यामुळे अशा संगणकांवर मराठी वापरताना कमी समस्या येतात.

* हे टंक देवनागरी लिपीसाठी तयार केलेलेअसल्यामुळे ते हिंदी छपाईसाठी उत्तम चालतात. परंतु काही अक्षरे मराठीसाठी विशेष आहेत, ती सगळी टाईप करता येतील असे टंक कमी आहेत{{संदर्भ हवा}}.

सध्या युनिकोडमुळे मराठी ही संगणकावर बरीच स्थिरस्थावर झालेली आहे आणि मराठी टंकलेखनाचे अनेक पर्याय उपलब्ध झालेले आहेत.

काळानुसार आणि वापरलेल्या तंत्रज्ञानानुसार संगणकावरील टंकलेखनपद्धतीचे '''पूर्व-टंकनपद्धती''' आणि '''आधुनिक टंकनपद्धती''' असे दोन प्रकार करता येतील{{संदर्भ हवा}}.

===पूर्व टंकनपद्धती===

युनिकोडच्या आधी ही टंकन पद्धती अस्तित्वात होती. यात इंग्रजी फॉन्टच्या ज़ागेवर मराठी फॉन्ट टाईप कर
'
# 'ता येत असत. (उदा. शिवाजी, कृतिदेव, किरण इत्यादी non-Unicode फॉन्ट आहेत.) तसेच पूर्वप्राथमिक अवस्थेत मराठी भाषेत टंकलेखनासाठी अनेक softwares बनविण्यात आली होती. (उदा. मराठी सोबत इतर भारतीय भाषांमध्ये टंकलेखनासाठी C-DACचे ISM-OFFICE, श्री-लिपी, इत्यादी)

===आधुनिक टंकनपद्धती-१===

आधुनिक टंकन पद्धतीत युनिकोड टंक व त्या विविध keyboard layout यांचा समावेश होतो.

युनिकोड टंकनपद्धती व software.

* कगप  :- कगप हा [[भाषाशास्त्र|भाषाशास्त्रानुसार]] विकसित केलेला keyboard layout असून तो शब्द उच्चारणपद्धतीनुसार विकसित केलेला आहे. हा layout लिनक्स ऑपेरेटिंग सिस्टिम वर ....... उपलब्ध आहे. Windows साठी शुभानन गांगल याच़े 
*देवनागरी इनस्क्रिप्ट - ज्यांना पारंपरिक टंकन यंत्रावर टंकलेखनाचा सराव आहे, अशांसाठी देवनागरी इनस्क्रिप्ट हा पर्याय विंडोज़ आणि लिनक्स या परिचालन प्रणालींवर मिळतो.
*बोलनागरी
*Traditional :-

===आधुनिक टंकन पद्धती-२===

यामध्ये लिप्यंतर तंत्रज्ञानाचा वापर करून softwareच्या माध्यमातून मराठी टंकन करतात. ही पद्धती खासकरून कुठलेही प्रशिक्षण न घेता टंकन करणाऱ्या लोकांमध्ये प्रसिद्ध व लोकप्रिय आहे. लिप्यंतरसाठी पुढील software लोकप्रिय आहेत.

*[[:en:Microsoft Indic Language Input Tool|Microsoft Indic Tool / मायक्रोसॉफ्ट इंडिक टूल]] : इंडिक टूल हे microsoft या कंपनीने विकसित केले आहे. हे Windows XP, Vista, Windows 7,8,8.1,10 आदी प्रणाल्यांवर चालते.
*[[:en:Google transliteration|Google Input Tool / गूगल इनपुट टूल]] : गूगल इनपुट टूल हे गूगल या कंपनीने विकसित केलेले लिप्यंतर software आहे. हे Windows XP, Vista, Windows 7,8,8.1,10 बरोबरच गूगल क्रोम ब्राउजरच्या साहाय्याने कुठल्याही प्रणालींवर चालू शकते.

===[[:en:Optical character recognition|OCR तंत्रज्ञान]]===

OCR तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून मराठीतील स्कॅन केलेले दस्तऐवज, छायाचित्रांचे स्वयंचलित पद्धतीने टंकन करता येते.

[[:en:Tesseract (software)|टेसरॅक्ट ओसीआर]] हे software लिनक्स परिचालन प्रणालीवर उपलब्ध आहे.

===मराठी आणि परिचालन प्रणाली===

मराठी ही भाषा काही मोजक्या परिचालन प्रणालींमध्ये उपलब्ध आहे. त्यात सर्वात मोठा हिस्सा हा लिनक्स या परिचालन प्रणालीचा आहे. याव्यतीरिक्त मायक्रोसॉफ्ट विंडोज् आणि ॲपल मॅकओएस या परिचालन प्रणालींमधेही मराठी भाषा कमी-अधिक प्रमाणात उपलब्ध आहे.

===युनिकोड तक्ता===

हा तक्ता देवनागरी लिपीसाठी आहे, यातील काही अक्षरे मराठीत वापरली जात नाहीत आणि मराठीतील काही अक्षरे या तक्त्यात नाहीत.

* मराठीत वापरली जाणारी पण युनिकोड तक्त्यात नसणारी अक्षरे
** ॲ
** च़ छ़  झ़ ञ़ शेंडीफोड्या श आणि मराठी ल आणि ख {{संदर्भ हवा}}
** ऱ्य
** ऱ्ह
** पाऊण य
* युनिकोड तक्त्यात असलेली पण मराठीत न वापरली जाणारी अक्षरे
** ऄ (हे अक्षर तक्त्यात २४ वेळा आले आहे, त्यांतले एकही मराठीत नाही)
** ऍ
** ऐ
** ओ
**  े
**  ो
** क़ (हे अक्षर तक्त्यात दोनदा आले आहे; दोन्ही अक्षरे मराठीत नाहीत.)
** ख़
** ग़
** ड़
** ढ़
** ङ (हे अक्षर तक्त्यात दोनदा आले आहे, दोघांपैकी एक मराठीत आहे)
** न
** य़
** ऱ
** ळ

{{Unicode chart Devanagari}}
{{Unicode chart Devanagari Extended}}


== मराठी: साहित्य ==

{{मुख्य|मराठी साहित्य}}

मराठी संस्कृती/साहित्याबाबतचे इतर काही लेख -
[[कथा]], [[कविता]], [[कादंबरी]], [[नाटक]], [[नाट्य]], [[बाल साहित्य]], [[बालगीते]], [[ललित लेख]], [[विनोद]], [[मराठी साहित्य संमेलने]], [[अग्रलेख]] [[संपादकीय]] [[स्तंभलेख]] [[समीक्षा]], [[चारोळी]], [[गझल]], [[ओवी]], [[अभंग]], [[भजन]], [[कीर्तन]], [[पोवाडा]], [[लावणी]], [[भारूड]], [[बखर]], [[पोथी]], [[आरती]], [[लोकगीत]], [[गोंधळ]], [[उखाणे]], [[वाक्‍प्रचार]]

===मराठीचे आद्य कवी ===
मराठीचे आद्य कवी पुढील प्रमाणे मानले जातात.
# [[मुकुंदराज]]
# [[माहीमभट]]
# [[महदंबा]]
# [[ज्ञानेश्वर]]
# [[नामदेव]]
# [[जगमित्रनागा]] 
# [[एकनाथ]]
# [[तुकाराम]]
# [[रामदास]]
# [[वामन पंडित]]
# [[श्रीधर]]
# [[मुक्तेश्वर]]
# [[मोरोपंत]]
# [[माधवस्वामी]] - तंजावरचे लेखक             
# [[होनाजी बाळा|होनाजी]]
# [[महिपती ताहराबादकर|महिपती]]
# केशीराजव्यास - मराठीतील पहिले संपादक  
# [[दामोदर पंडित]]
# [[मुसलमान मराठी संतकवी]]

===मराठी विश्वकोश===
[[Image:verse_in_marathi_modi_script.png|thumb|200px|मोडी लिपीतील मजकूर]]
[[संयुक्त महाराष्ट्र|संयुक्त महाराष्ट्राच्या]] निर्मितीनंतर [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र शासनाने]] १९ नोव्हेंबर १९६०ला [[महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि सांस्कृतिक मंडळ|महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळाची]] स्थापना [[तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी]] यांच्या अध्यक्षतेखाली केली. या मंडळाने [[मराठी विश्वकोश|मराठी विश्वकोशाची]] निर्मिती केली. त्याआधि श्री.व्यं. केतकरांनी मराठीतील पहिला ज्ञानकोश एकहाती लिहीला. मराठी विश्वकोश ही ज्ञानकोशाची सुधारून वाढवलेली आवृत्ती आहे.

=== मराठी: पुस्तके ===

* [[लीळाचरित्र]] हा महान ग्रंथ म्हाइंभटांनी लिहून मराठी भाषेचा पाया रोवला. 
मराठी भाषेत आजवर विविध विषयांवर विस्तृत लेखन प्रकाशीत झाले असून, त्यातील कैक प्रकाशने जागतिक साहित्यात मानाचे स्थान मिळवू शकतील अशी आहेत. मराठीत दरवर्षी २,००० नवीन पुस्तके प्रकाशित होतात व सुमारे ५०० दिवाळी अंक प्रसिद्ध होतात. नामवंत खासगी प्रकाशन संस्था आणि शासकीय प्रकाशने यांची वार्षिक उलाढाल, तसेच पाठ्यपुस्तके धार्मिक, ललित आणि वैचारिक ग्रंथ यांची एकत्रित बाजारपेठ सुमारे २५० कोटी रुपयांपर्यंत आहे. 
* शासकीय संस्था &quot;[[बालभारती]]&quot; दरवर्षी सुमारे ९ कोटी पुस्तके छापते. 
* भारताच्या सर्वाधिक खपाचे मासिक          &quot;[[लोकराज्य]]&quot; हे{{संदर्भ हवा}}, आणि देशातले सर्वाधिक खपाचे चौथ्या क्रमांकाचे वर्तमानपत्र &quot;लोकमत&quot; हे आहे{{संदर्भ हवा}}. 
* देशभरातील एकूण ग्रंथालयांतली २५ टक्के ग्रंथालये एकट्या महाराष्ट्रात आहेत{{संदर्भ हवा}}.

शब्दार्थ कोशांव्यतिरिक्त मराठी भाषेत अर्वाचीन चरित्र कोश, प्राचीन चरित्र कोश (सिद्धेश्वरशास्त्री चित्राव), तत्त्वज्ञानकोश, तुलनात्मक भाषा विज्ञान (भोलानाथ तिवारी,उदय नारायण तिवारी,पांडुरंग दामोदर गुणे)  वाङ्मयकोश, विश्वकोश, समाजविज्ञान कोश, सरिता कोश, संस्कृती कोश, स्थलकोश, ज्ञानकोश ([[श्रीधर व्यंकटेश केतकर]]) असे अनेक प्रकारचे कोश मराठीत आहेत. 
* [[कोशवाङ्मय]] बाबतीत मराठी भाषेचा जगात दुसरा क्रमांक लागतो{{संदर्भ हवा}}.

== मराठी: राष्ट्रीय पुरस्कारांत ==

* [[विंदा करंदीकर]], [[कुसुमाग्रज]], [[वि.स. खांडेकर]] आणि [[भालचंद्र नेमाडे]] अशा ४ मराठी साहित्यिकांना आजवर [[ज्ञानपीठ पुरस्कार]] मिळाले आहेत.
* ''मूर्तिदेवी पुरस्कार'' [[शिवाजी सावंत]] यांना [[मृत्युंजय (कादंबरी)|मृत्युंजय]] या कादंबरीसाठी मिळाला आहे.
* [[महेश एलकुंचवार]] आणि [[विजय तेंडुलकर]] या लेखकांना ''सरस्वती सन्मान'' मिळाले आहेत.
* लावणी कवी, लोकशाहीर [[बशीर मोमीन (कवठेकर)]] यांना महाराष्ट्रातील लोकप्रिय कलाप्रकार ''तमाशा'' साठी केलेल्या साहित्य निर्मिती साठी '''विठाबाई नारायणगावकर जीवनगौरव पुरस्कार''' मिळाला आहे.&lt;ref&gt;[https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms &quot;बशीर मोमीन (कवठेकर)&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190603012822/https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/manasa/vithabai-narayangaonkar-lifetime-achievement-award-bashir-kamroodin-momin/articleshow/68226068.cms |date=2019-06-03 }}, दै.[[महाराष्ट्र टाइम्स]], 2-March-2019&lt;/ref&gt;
* विंदा करंदीकर आणि [[नारायण सुर्वे]] यांना '''कालिदास सन्मान''' मिळाले आहेत.
* महाराष्ट्रातले [[दादासाहेब फाळके]] यांचा नावाने '''अखिल भारतीय कला सन्मान''' दिला जातो.
* भारतीय संगीत नाटक अकादमीचे पुरस्कार आजवर [[बालगंधर्व]]&lt;nowiki/&gt;ना मिळाले आहेत.
* सर्वोत्तम चित्रपटाचे पहिले राष्ट्रपती सुवर्णकमळ [[आचार्य अत्रे]] यांच्या &lt;nowiki&gt;''श्यामची आई'&lt;/nowiki&gt;’ चित्रपटास मिळाले होते.
* डॉ. [[बाबासाहेब आंबेडकर]], [[धोंडो केशव कर्वे]], [[पां.वा. काणे]], [[भीमसेन जोशी]], [[जे.आर.डी. टाटा]], [[सचिन तेंडुलकर]], [[विनोबा भावे]] आणि [[लता मंगेशकर]] हे आजवरचे [[भारतरत्‍न]] पुरस्कार मिळविणारे महाराष्ट्रीय.
* भालचंद्र नेमाडे यांच्या '''हिंदू- एक जगण्याची समृद्ध अडगळ''' या कादंबरीला ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळाला आहे.

== हे सुद्धा पहा ==
* [[शुद्धलेखनाचे नियम]]
* [[देवनागरी]]
* [[मोडी]]
* [[युनिकोड]]
* [[संगणक आणि मराठी]]
* [[महाराष्ट्र]]
* [[मराठीच्या संवर्धनाबद्दलची आवाहने]]
* [[मराठी साहित्य संमेलने]]
* [[अखिल ऑस्ट्रेलिया मराठी संमेलन]]
* [[महाराष्ट्र राज्य सांस्कृतिक धोरण]]
* [[मराठी-मराठी शब्दकोशांची सूची]]
* [[शब्दकोशांची सूची]]
* [[अभिजात मराठी भाषा परिषद]]

==मराठी संकेतस्थळे==
{{मुख्यलेख|मराठी संकेतस्थळे}}
* '''विकिपीडिया हे जाहिरात करण्याचे स्थळ नसल्यामुळे, कृपया संकेतस्थळांचे दुवे '''मुख्य लेख '''- [[मराठी संकेतस्थळे]]'''''
या लेखातच द्यावेत. या विभागात मराठी संकेतस्थळे हा लेख पूर्ण झाल्यानंतर दुवाविरहित परिच्छेद अतंर्भूत केला जाईल या दृष्टीने ह्या विभागात रस असलेल्यांनी [[मराठी संकेतस्थळे]] हा लेख परिपूर्ण करण्याकडे लक्ष द्यावे ही विनंती.

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

{{विस्तार}}
{{जाणकार}}
{{जगातील पहिल्या २० भाषा}}
{{भारत भाषा}}
{{मराठीतील बोलीभाषा}}

[[वर्ग:मराठी भाषा| ]]
[[वर्ग:भारतामधील भाषा]]
[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:भाषा]]
[[वर्ग:अभिजात भाषा]]
[[वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा]]</text>
      <sha1>lde962jf0354hivd8lt3mvby7ix32iz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विनायक दामोदर सावरकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>819</id>
    <revision>
      <id>2694616</id>
      <parentid>2675583</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T16:19:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40009-61</username>
        <id>185322</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83701" sha1="lutooq84pzwkicru1c9vmqgd6pvhhuc" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट चळवळ चरित्र
| नाव = &lt;sub&gt;स्वातंत्र्यवीर&lt;/sub&gt;&lt;br&gt;विनायक दामोदर सावरकर
| चित्र = VD Savarkar.jpg
| चित्र रुंदी = 200px
| चित्र शीर्षक = सावरकरांचे छायाचित्र
| जन्मदिनांक = २८ मे १८८३
| जन्मस्थान = [[भगूर]], [[नाशिक जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्युदिनांक = २६ फेब्रुवारी १९६६
| मृत्युस्थान = [[दादर]], [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| चळवळ = [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा]]
| संघटना = [[अभिनव भारत]]&lt;br /&gt;[[अखिल भारतीय हिंदू महासभा]]
| ग्रंथलेखन = [[१८५७ चे स्वातंत्र्यसमर]], [[Moplah Rebellion]], [[Indian War of Independence 1857]], [[Hindutva:Who is Hindu]]
| पुरस्कार = 
| स्मारके = मुंबई, पुणे, बिहार, दिल्ली, अंदमान, नाशिक 
| धर्म = हिंदू (चित्पावन ब्राह्मण) 
| प्रभाव = [[छत्रपती शिवाजी महाराज]]{{संदर्भ हवा}}, [[जोसेफ मॅझिनी]], [[चापेकर बंधू]]
| प्रभावित = [[अटल बिहारी वाजपेयी]], [[नरेंद्र मोदी]], [[अमित शाह]], [[देवेंद्र फडणवीस]], [[शरद पोंक्षे]], [[बाळासाहेब ठाकरे]], [[राज ठाकरे]], [[अनंत ओगले]], [[आकाश भडसावळे]], मुकेश बोरकर.
| वडील नाव = दामोदर विनायक सावरकर
| आई नाव = राधाबाई दामोदर सावरकर &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=Nbu6DQAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PT146&amp;dq=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%88+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=Gandhi &amp; Savarkar: गांधी और सावरकर|last=Arya|first=Rakesh Kumar|date=2016-12-16|publisher=Diamond Pocket Books Pvt Ltd|isbn=978-93-5261-670-1|language=hi}}&lt;/ref&gt;
| पती नाव = 
| पत्नी नाव = यमुनाबाई विनायक सावरकर (माई)&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=bIg4yzWIJZMC&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA31&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%88&amp;hl=en|title=Kranti Kari Savarkar|last=Goyal|first=Shiv Kumar|publisher=Subodh Pocket Books|isbn=978-81-87961-18-5|language=hi}}&lt;/ref&gt;
| अपत्ये = प्रभाकर, प्रभा, शालिनी, विश्वास
| स्वाक्षरी चित्र = 
| तळटिपा =
}}

'''स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर''' (जन्म : भगूर-नाशिक, २८ मे १८८३;  - मुंबई, २६ फेब्रुवारी १९६६) ते भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, राजकारणी, [[समाजसुधारक]], [[मराठी भाषा|मराठी]] कवी व [[लेखक]] होते. तसेच ते [[हिंदू धर्म|हिंदू]] तत्त्वज्ञ, आणि [[मराठी भाषेचा इतिहास#भाषाशुद्धी चळवळ|भाषाशुद्धी]] व [[मराठी भाषेचा इतिहास#भाषाशुद्धी चळवळ|लिपिशुद्धी]] ह्या चळवळींचे प्रणेते होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/astro/festival/news/swatantryaveer-savarkar-jayanti-2022-story-of-swatantryaveer-savarkar-in-marathi/articleshow/91833143.cms|title=कवी, लेखक, प्रखर विज्ञानवादी, हिंदूसंघटक ते भाषाशुद्धीचे प्रणेते जाणून घ्या सावरकरांविषयी सर्वकाही|website=महाराष्ट्र टाइम्स|access-date=2022-05-28}}&lt;/ref&gt; १९३८ च्या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते. '[[हिंदुत्व: हिंदू कोण आहे?|हिंदुत्व]]' या संकल्पनेचे प्रणेते असून सर्वसमावेशक हिंदुत्व मांडणारे होते. सावरकरांच्या मतानुसार हिंदुत्वाची व्याख्या पुढीलप्रमाणे :- आसिंधु सिंधु पर्यन्ता, यस्य भारतभूमिका ।
पितृभू: पुण्यभूश्चैव स वै हिंदुरिति स्मृत: ॥ &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=6F3pAAAAMAAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&amp;q=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=हिंदी विश्वकोश|date=1960|publisher=नागरीप्रचारिणी सभा|language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/vinayak-damodar-savarkar-137th-birth-anniversary-bjp-arjun-ram-meghwal-6430311/|title=It’s time to revisit facets of Savarkar’s life and work which can guide us today|date=2020-05-28|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=2021-02-26}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
सावरकरांचा जन्म [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] [[भगूर]] ह्या शहरात झाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/who-was-veer-savarkar-and-how-he-contributed-in-national-freedom-struggle-movement-1571390883-1|title=Who was Veer Savarkar and how he contributed in National Freedom Struggle Movement?|date=2020-02-24|website=Jagranjosh.com|access-date=2021-03-03}}&lt;/ref&gt; त्यांचे वडील दामोदरपंत सावरकरांच्या तीन मुलांपैकी ते दुसरे होते. वि.दा. सावरकरांना [[गणेश दामोदर सावरकर|बाबाराव]] हे मोठे आणि नारायणराव सावरकर हे धाकटे भाऊ होते. सावरकरांची आई ते नऊ वर्षांचे असताना वारली. थोरल्या बंधूंच्या पत्‍नी येसूवहिनी यांनी त्यांचा सांभाळ केला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.saamana.com/article-on-vinayak-damodar-savarkar-and-family/|title=लेख : सावरकर घराण्याचे क्रांतिकार्यातील योगदान|website=सामना|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210508195748/https://www.saamana.com/article-on-vinayak-damodar-savarkar-and-family/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210508195748/https://www.saamana.com/article-on-vinayak-damodar-savarkar-and-family/ |date=2021-05-08 }}&lt;/ref&gt; सावरकरांचे वडील [[इ.स. १८९९]]च्या प्लेगला बळी पडले.

सावरकरांचे प्राथमिक शिक्षण नाशिकच्या छत्रपती शिवाजी महाराज विद्यालयामध्ये झाले. ते लहानपणापासूनच अत्यंत बुद्धिमान होते.  त्यांनी वयाच्या तेराव्या वर्षी स्वदेशीचा फटका, [[जयोऽस्तुते श्री महन्मंगले|स्वतंत्रतेचे स्तोत्र]] ह्या रचना केल्या. चाफेकर बंधूंना फाशी दिल्याचे वृत्त समजताच लहानग्या सावरकरांनी आपली [[कुलदेवता]] भगवती हिच्यापुढे &quot;देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी सशस्त्र क्रांतीचा केतू उभारून मारिता मारिता मरेतो झुंजेन&quot; अशी शपथ घेतली.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=E46nDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=veer+savarkar+childhood&amp;hl=en|title=Savarkar: Echoes from a Forgotten Past, 1883–1924|last=Sampath|first=Vikram|date=2019-08-16|publisher=Penguin Random House India Private Limited|isbn=978-93-5305-614-8|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:विनायक दामोदर सावरकर.jpg|इवलेसे|स्वातन्त्र्यवीर सावरकर]]

==विवाह==
[[मार्च]], [[इ.स. १९०१]] मध्ये विनायकराव [[यमुनाबाई सावरकर|यमुनाबाई]] यांच्याशी विवाहबद्ध झाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagran.com/delhi/new-delhi-city-ncr-read-about-vinayak-damodar-savarkar-wife-yamunabai-jagran-special-22196378.html|title=महिलाओं में स्वाभिमान जगाया क्रांतिकारी स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर की पत्नी यमुनाबाई ने|website=Dainik Jagran|language=hi|access-date=2022-05-28}}&lt;/ref&gt;

==शिक्षण आणि क्रांतिकार्य==
लग्नानंतर [[इ.स. १९०२]] साली [[फर्ग्युसन महाविद्यालय|फर्ग्युसन महाविद्यालयात]] प्रवेश घेतला व [[इ.स. १९०६]] साली उच्च शिक्षणासाठी [[लंडन]]ला गेले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/magazine/international/story/19890331-plaques-of-gandhi-patel-tilak-and-savarkar-put-up-in-london-815913-1989-03-31|title=Plaques of Gandhi, Patel, Tilak and Savarkar put up in London|website=India Today|language=en|access-date=2021-03-03}}&lt;/ref&gt;

राष्ट्रभक्तसमूह ही गुप्त संघटना सावरकरांनी पागे आणि म्हसकर ह्या आपल्या साथीदारांच्या साहाय्याने स्थापन केली. मित्रमेळा ही संघटना ह्या गुप्त संस्थेची प्रकट शाखा होती. ह्याच संघटनेचे पुढे [[अभिनव भारत]] ह्या संघटनेत रूपांतर झाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/26250/|title=अभिनव भारत|date=2019-07-04|website=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019053317/https://vishwakosh.marathi.gov.in/26250/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[इटली|इटालियन]] क्रांतिकारक आणि विचारवंत [[जोसेफ मॅझिनी]] ह्याच्या यंग इटली ह्या संस्थेच्या धर्तीवर हे नाव दिले गेले होते. सावरकरांनी [[पुणे|पुण्यामध्ये]] इ.स. १९०५ साली विदेशी कापडाची होळी केली. [[श्यामजी कृष्ण वर्मा]] ह्यांनी ठेवलेली शिवाजी शिष्यवृत्ती मिळवून कायद्याच्या अभ्यासासाठी सावरकर [[लंडन]]&lt;nowiki/&gt;ला गेले. ही शिष्यवृत्ती त्यांना देण्यात यावी अशी सुचवण स्वतः [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांनी]] केली होती. यांना लंडन मधे कायद्याचे शिक्षन घेण्यासाठी प्रतिष्ठित शिवाजी शिष्यवृत्ती प्राप्त झाली लंडनमधील इंडिया-हाऊसमध्ये राहात असताना सावरकरांनी जोसेफ मॅझिनीच्या आत्मचरित्राचे मराठी भाषांतर केले. ह्या भाषांतराला जोडलेल्या प्रस्तावनेत सावकरांनी सशस्त्र क्रांतीचे तत्त्वज्ञान विषद केले होते. त्या काळातील अनेक युवकांना ही प्रस्तावना मुखोद्गत होती. लंडनमध्ये ‘इंडिया हाउस’ मध्ये अभिनव भारताचे क्रांतिपर्व सुरू'' झाले. '''[[मदनलाल धिंग्रा]] हा सावरकरांचा पहिला हुतात्मा शिष्य!''' मदनलालने [[कर्झन वायली]] या ब्रिटिश अधिकाऱ्याचा वध करून, हसत-हसत फाशी स्वीकारली. त्याच काळात त्यांनी इतर देशांमधील क्रांतिकारक गटांशी संपर्क करून त्यांच्याकडून बॉम्ब तयार करण्याचे तंत्रज्ञान आत्मसात केले. ते  तंत्रज्ञान व २२ ब्राऊनिंग पिस्तुले त्यांनी भारतात पाठवली. त्यापैकीच एका पिस्तुलाने नाशिकचा कलेक्टर जॅक्सन याचा वध अनंत कान्हेरे या १६ वर्षाच्या युवकाने केला. या प्रकरणात अनंत कान्हेरे, कृष्णाजी कर्वे व विनायक देशपांडे या अभिनव भारताच्या ३ सदस्यांना फाशी झाली. कलेक्टर जॅक्सनचे जनतेवरील अन्याय वाढत होते, तसेच तो [[गणेश दामोदर सावरकर|बाबाराव सावरकर]] (स्वातंत्र्यवीरांचे बंधू) यांच्या तुरुंगवासाला कारणीभूत ठरला होता, म्हणूनच क्रांतिकारकांनी जॅक्सनला यमसदनास पाठवले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://m.dailyhunt.in/news/nepal/marathi/webduniya+marathi-epaper-marweb/svatantryavir+vinayak+damodar+savarakar-newsid-n167285364|title=स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर - Webduniya Marathi|website=Dailyhunt|language=en|access-date=2021-03-03}}&lt;/ref&gt;''
[[चित्र:Veer Savarkar.jpg|इवलेसे|स्वातन्त्र्यवीर सावरकर]]

इ.स. १८५७ मध्ये इंग्रजांविरुद्ध भारतात झालेल्या उठावाचा साधार इतिहास सावरकरांनी लिहिला.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=DtUyDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA11&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=Veer Savarkar|last=Sankalit|date=2017-01-01|publisher=Suruchi Prakashan|isbn=978-93-84414-78-8|language=hi}}&lt;/ref&gt; हा उठाव म्हणजे केवळ एक बंड होय हा [[इंग्रज]] इतिहासकारांचा निष्कर्ष सावरकरांनी साधार खोडून काढला. [[ब्रिटिश]] शासनाने हा ग्रंथ प्रकाशनापूर्वीच जप्त केला. पण सावरकरांचे साथीदार सिकंदर हयात खान यांनी तो इंग्लंडच्या बाहेरून प्रसिद्ध करण्यात यश मिळवले. ही ह्या ग्रंथाची इंग्रजी आवृत्ती होती. मूळ [[मराठी]] ग्रंथाचे हस्तलिखित सावरकरांचे मित्र कुटिन्हो ह्यांनी जपून ठेवले होते. ते भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर प्रसिद्ध झाले. राजद्रोहपर लिखाण प्रसिद्ध केल्याचा आरोप ठेवून सावरकरांचे थोरले बंधू [[गणेश दामोदर सावरकर|बाबाराव सावरकर]] यांना [[ब्रिटिश]] शासनाने जन्मठेपेची शिक्षा देऊन [[काळे पाणी|काळ्या पाण्यावर]] धाडले. ह्या घटनेचा बदला म्हणून लंडनमध्ये [[मदनलाल धिंग्रा]] ह्यांनी कर्झन वायलीला गोळ्या घातल्या तर नाशिक येथे [[अनंत कान्हेरे]] ह्यांनी नाशिकचा जिल्हाधिकारी जॅक्सन ह्याला गोळ्या घालून ठार केले. नाशिकच्या ह्या प्रकरणात वापरण्यात आलेली ब्राउनिंग जातीची पिस्तुले सावरकरांनी चतुर्भुज अमीन ह्याच्याकरवी धाडली होती. ब्रिटिश सरकारला याचा सुगावा लागताच त्यांनी सावरकरांना  तात्काळ अटक केली. समुद्रमार्गाने त्यांना भारतात आणले जात असताना सावरकरांनी [[फ्रान्स]]च्या [[मॉर्सेलिस]] बेटाजवळ बोटीतून उडी मारली (इ.स. १९१०).&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/-/articleshow/6140588.cms|title=ऐतिहासिक उडीची शताब्दी!|website=महाराष्ट्र टाइम्स|access-date=2021-03-09}}&lt;/ref&gt; ब्रिटिशांच्या कैदेतून सुटून त्यांनी पोहत फ्रान्सचा समुद्रकिनारा गाठला.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4Sdb6yhy-_QC&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=Mera Ajivan Karavas|last=Saavarkar|first=Vinayak Damodar|date=2007-01-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-81-7315-648-9|language=hi}}&lt;/ref&gt; पण किनाऱ्यावरील [[फ्रेंच]] रक्षकांना भाषेच्या समस्येमुळे सावरकरांचे म्हणणे कळले नाही, आणि ब्रिटिश सैनिकांनी त्यांना अटक करून भारतात आणले. त्यांच्यावर खटला भरण्यात आला. त्यांना दोन जन्मठेपांची- [[काळे पाणी|काळ्या पाण्याची-शिक्षा]] (सुमारे ५० वर्षे [[अंदमान आणि निकोबार बेटे|अंदमान]]च्या तुरुंगात) ठोठावण्यात आली (इ.स. १९११). मॉर्सेलिस येथे उडी मारताना सावरकरांनी सखोल विचार केला होता. दोन देशांतील कैदी हस्तांतरण किंवा अन्य तत्सम करारांचा मुद्दा त्यांच्या मनात होता. स्वातंत्र्यवीर सावरकरांना  ब्रिटिश सरकारने अंदमानच्या काळकोठडीत ठेवले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/desh/mahatma-gandhi-vinayak-sawarkar-great-duel-indian-history-353461|title=गांधी आणि सावरकर : विरोधी प्रवृत्तींचं चिरंतन द्वंद्व...|website=सकाळ|access-date=2021-02-26}}&lt;/ref&gt; हरप्रकारे छळले. खड्या बेडीत टांगले. तेलाच्या घाण्याला जुंपले. नारळाचा काथ्या कुटण्याचे कष्टप्रत काम दिले. या मरणप्राय वेदना सहन करीत असतानाही त्यांच्या डोळ्यासमोर एकच ध्येय होते, मातृभूचे स्वातंत्र्य! तब्बल ११ वर्षे हा छळ सहन करत असतानाही सावरकरांचे सर्जनशील कवित्व आणि बंडखोर क्रांतिकारकत्व तसूभरही कमी झाले नव्हते. बाभळीच्या काट्यांनी त्यांनी तुरुंगाच्या भिंतीवर महाकाव्ये लिहिली.

अंदमानच्या काळकोठडीत सावरकरांना हिंदुस्थानचे बदलते राजकारण दिसत होते.'''अंदमानमध्ये असताना सावरकरांनी Essentials of Hindutva हा ग्रंथ लिहिला.'''&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.bbc.com/marathi/india-44042878|title=BBC News मराठी|language=mr}}&lt;/ref&gt; ब्रिटिशांची बदललेली नीती, मुस्लिम लीगचा वाढता  मुजोरपणा  सावरकरांना अस्वस्थ करत होता. आज ब्रिटिश हे मुख्य शत्रू राहिलेले नाहीत. ते कधीतरी हा देश सोडून जाणारच आहेत. पण पुढे [[हिंदू]] संघटन करणे आवश्यक आहे हे सावरकरांनी ओळखले. [[विठ्ठलभाई पटेल]], [[रंगस्वामी अय्यंगार]] यांसारख्या नेत्यांच्या प्रयत्‍नांमुळे व खुद्द सावरकरांनी मुत्सद्दीपणाने ब्रिटिश सरकारची काही बंधने मान्य केली आणि ब्रिटिश सरकारची माफी मागितली. त्यामुळे त्यांची अंदमानातून सुटका झाली. (दिनांक ६ जानेवारी १९२४).

७ ऑक्टोबर १९०५ ला वीर सावरकरांनी लोकमान्य टिळकांना घेऊन पुण्याच्या fc रोड ला विदेशी कपड्यांची होळी पेटवली.

==सावरकरांचे जात्युच्छेदन==
[[अंदमान (काळे पाणी)|अंदमाना]]&lt;nowiki/&gt;तून सुटल्यानंतर सावरकरांना ब्रिटिशांनी रत्‍नागिरीत स्थानबद्ध केले. (१९२४ जाने. ६)&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.savarkarsmarak.com/chronology_m.php|title=:: Swatantra veer Savarakar Smarak ::|website=www.savarkarsmarak.com|access-date=2018-04-04|archive-date=2018-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180328155815/http://www.savarkarsmarak.com/chronology_m.php|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180328155815/http://www.savarkarsmarak.com/chronology_m.php |date=2018-03-28 }}&lt;/ref&gt; हिंदू समाज एकजीव आणि संघटित करण्यासाठी सावरकरांनी रत्‍नागिरीत राहून कार्य केले. हिंदू समाजाच्या अधःपतनाला जातिव्यवस्था, चातुर्वर्ण्य (१९३० नोव्हें.) जबाबदार आहे, हे सावरकरांनी लक्षात घेऊन त्या विरोधात काम केले. हिंदू धर्मात जातिव्यवस्थेचे, विषमतेचे समर्थन आहे. त्यामुळेच हिंदूसंघटन करण्यासाठी सावरकरांनी धर्मचिकित्सेची तलवार उपसली. आपल्या लेखनाने कोणी सनातनी दुखावेल याची चिंता न करता अंधश्रद्धा, जातिभेद यांवर त्यांनी कडाडून टीका केली.&lt;ref&gt;http://www.savarkar.org/mr/समाजसुधारणा/जात्युच्छेदक-निबंध {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180207000111/http://www.savarkar.org/mr/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE/%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%81%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%9B%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%95-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AC%E0%A4%82%E0%A4%A7 |date=2018-02-07 }} वेबसाईट दिनांक २६ जुलै २०१२ १४-३५ वाजता पाहिले&lt;/ref&gt; स्वकीयांतील जातीयतेवरपण निर्भीड टीका केली. त्यांनी रत्‍नागिरीमधील वास्तव्यामध्ये अनेक समाजसुधारणा केल्या. जवळपास '''५०० मंदिरे अस्पृश्यांसाठी खुली केली'''. अनेक आंतरजातीय विवाह लावले. अनेक सहभोजने आयोजित केली. त्यांनंतर '''सर्वांसाठी 'पतित पावन मंदिर' सुरू केले व सर्वांसाठी सामाईक भोजनालयही सुरू केले'''.{{संदर्भ हवा}} जातिभेद तोडण्यासाठी सहभोजनाचा धडाका उडवून दिला''. [[रत्‍नागिरी]] येथे त्यांनी भागोजीशेठ कीर यांच्या सहकार्याने [[पतितपावन मंदिर]]'' स्थापन केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/varanasi-city-resolve-to-follow-the-ideals-of-veer-savarkar-20065605.html|title=वीर सावरकर के आदर्शों पर चलने का लिया गया संकल्प, पुण्यतिथि पर दी गई श्रद्धांजलि|website=Dainik Jagran|language=hi|access-date=2021-03-03}}&lt;/ref&gt; या मंदिरात सर्व जातींच्या लोकांना प्रवेश दिला.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.deccanherald.com/national/10-interesting-facts-about-vd-savarkar-769628.html|title=10 Interesting facts about VD Savarkar|date=2019-10-19|website=Deccan Herald|language=en|access-date=2021-02-26}}&lt;/ref&gt; सुमारे १५ [[आंतरजातीय विवाह]]ही त्यांनी लावून दिले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/sampadakiya/prof-santosh-shelar-article-savarkar-socialism-265433|title=सावरकरांचे समाजकारण {{!}} eSakal|website=www.esakal.com|language=mr-IN|access-date=2021-03-17}}&lt;/ref&gt; विठ्ठल रामजी शिंदे यांच्या २८ डायरीजमध्ये सावरकर आणि विठ्ठल रामजी शिंदे यांनी मिळून आयोजित केलेल्या सर्वजातीय भोजनांचे संदर्भ मिळतात. ही हस्तलिखिते राष्ट्रीय पांडुलिपी मिशनच्या संकेतस्थळावर तालिकीकरण केलेली आहेत.

==हिंदू महासभेचे कार्य==
रत्‍नागिरीत सावरकर सुमारे १३ वर्षे स्थानबद्धतेत होते. इ.स. १९३७ पासून सुमारे सात वर्षे, सावरकरांनी हिंदू महासभेचे अध्यक्षपद भूषविले. झंझावाती दौरे, मोठ्यामोठ्या सभा, हिंदूंची सैन्यभरती, रॉयल क्लब्सची स्थापना अशा अनेक मार्गांनी त्यांनी हिंदू महासभेचे कार्य केले. त्यांनी आधुनिक विचारधारेप्रमाणे बुद्धिवाद व विज्ञाननिष्ठा यांची कास धरून हिंदू धर्मात सुधारणा करण्यासाठी लढा दिला.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=DtUyDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA19&amp;dq=%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%A8&amp;hl=en|title=Veer Savarkar|last=Sankalit|date=2017-01-01|publisher=Suruchi Prakashan|isbn=978-93-84414-78-8|language=hi}}&lt;/ref&gt;

एक क्रांतिकारक, ज्वलंत साहित्यिक (महाकवी), समाजसुधारक, हिंदू संघटक या पैलूंसह स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी भारतीय समाज ढवळून काढला, स्वातंत्र्यलढ्यात अभूतपूर्व योगदान दिले. फाळणीला व तत्कालीन काँग्रेसच्या धोरणांना त्यांनी प्रखर विरोध केला. स्वातंत्र्यानंतरही त्यांनी सीमांची सुरक्षा, सैनिकांची संख्या वाढवणे, शस्त्रसज्जता अशा अनेक विषयांचा आग्रह त्यांनी धरला.

सुमारे ६० वर्षे त्यांनी स्वातंत्र्य व सुराज्य यांसाठी अथक परिश्रम घेतले. इ.स. १९६६ मध्ये वयाच्या ८३ व्या वर्षी त्यांनी प्रायोपवेशनाचा निर्णय घेतला. १ फेब्रुवारी १९६६ रोजी त्यांनी अन्न, पाणी आणि औषधाचा त्याग करण्याचा निर्णय घेतला. '''अन्नत्याग केल्यानंतर २६ फेब्रुवारी १९६६ रोजी त्यांचे प्राण पंचतत्त्वात विलीन झाले.'''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=eUhkEAAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PT530&amp;dq=%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%A8+%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%B8&amp;hl=en|title=Savarkar/सावरकर: Ek Vivadit Virasat 1924-1966/एक विवादित विरासत 1924-1966|last=सम्पत|first=Vikram Sampath/विक्रम|date=2022-03-15|publisher=Penguin Random House India Private Limited|isbn=978-93-5492-367-8|language=en}}&lt;/ref&gt;

==सावरकर स्मारके==
* पुण्यातील फर्ग्युसन महाविद्यालयाच्या वसतिगृह क्रमांक १ मधील १७व्या क्रमांकाच्या खोलीत सावरकरांचे इ.स. १९०२ ते १९०५ या काळात वास्तव्य होते. सावरकर जयंतीच्या दिवशी ही एरवी बंद असलेली खोली जनतेला पाहण्यासाठी खुली केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=http://dx.doi.org/10.1093/ref:odnb/47751|title=Savarkar, Vinayak Damodar (1883–1966), Hindu nationalist|last=Sarkar|first=Sumit|date=2004-09-23|publisher=Oxford University Press|series=Oxford Dictionary of National Biography}}&lt;/ref&gt;
* सावरकरांना अंदमानमधील तुरुंगातल्या ज्या कोठडीत ठेवले होते, ती खोली सावरकरांचे स्मारक म्हणून सांभाळली जाते. पोर्ट ब्लेयरमधील स्वातंत्र्यज्योती स्तंभावर सावरकरांची वचने कोरलेल्या धातूच्या पट्ट्या बसवल्या होत्या. ही वचने ताम्रपट्ट्यांवर कोरण्याचे काम मुंबईच्या गणेश एन्ग्रेव्हरने केले होते. तत्कालीन पेट्रोलमंत्री [[मणिशंकर अय्यर]] यांनी ९ ऑगस्ट २००४ रोजी ती वचने हटवली. २०१६ साली ती वचने पुन्हा प्रस्थापित करण्याचे काम चालू आहे.
* पुण्यात कर्वे रोडवर एक, एस.एम जोशी पुलानजीक एक आणि शिवराम म्हात्रे रोडवर एक अशी सावरकरांची तीन स्मारके आहेत.{{संदर्भ हवा}}
* गोसावीवाडा (भगूर) येथील स्मारक{{संदर्भ हवा}}
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर राष्ट्रीय स्मारक, शिवाजी पार्क (मुंबई)
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर सभागृह, शिवाजी पार्क (मुंबई){{संदर्भ हवा}}

===संस्था===
सावरकरांचे कार्य जनेतुपुढे आणणाऱ्या अनेक संस्था भारतात आहेत.  त्यांतील काही संस्थांची ही नावे :-
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर स्मारक व अध्यासन केंद्र, डेक्कन कॉर्नर, कर्वे रस्ता, पुणे 
* नादब्रह्म (चिंचवड-पुणे) : डॉ.रवींद्र घांगुर्डे, डॉ. वंदना घांगुर्डे आणि सावनी रवींद्र - यांनी चालविलेली ही संस्था सावरकरांच्या वाङ्‌मयावर आधारित अनेक कार्यक्रम रंगमंचावर सादर करते.
* वीर सावरकर फाउंडेशन (कलकता)
* वीर सावरकर मित्र मंडळ ()
* वीर सावरकर स्मृती केंद्र (बडोदा)
* समग्र सावरकर वाङ्मय प्रकाशन समिती
* सावरकर दर्शन प्रतिष्ठान (मुंबई)
* सावरकर रुग्ण सेवा मंडळ (लातूर)
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर गणेश मंडळ ()
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर पुस्तकप्रेमी मंडळ (संस्थापक - शिवम सत्यवान मद्रेवार)
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर मंडळ (निगडी-पुणे जिल्हा)
* स्वातंत्र्यवीर [[सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ]] (डोंबिवली-ठाणे जिल्हा)
* स्वातंत्र्यवीर [[सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ]] (मुंबई). ही संस्था [[सावरकर साहित्य संमेलन|सावरकर साहित्य संमेलने]] भरविते.{{संदर्भ हवा}}

== ग्रंथ आणि पुस्तके ==
वीर सावरकरांनी १०,००० पेक्षा जास्त पाने मराठी भाषेत तर १५००हून जास्त पाने इंग्लिश भाषेत लिहिली आहेत. फारच थोड्या मराठी लेखकांनी इतके मौलिक लिखाण केले असेल.  त्यांच्या &quot;सागरा प्राण तळमळला&quot;, &quot;हे हिंदू नृसिंहा प्रभो शिवाजी राजा&quot;, &quot;जयोस्तुते&quot;, &quot;तानाजीचा पोवाडा&quot;  ह्या कविता प्रचंड लोकप्रिय आहेत.'सागरा प्राण तळमळला' या कवितेला २००९ साली १०० वर्षे पूर्ण झालेली आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/maharashtra/mumbai-news/-/articleshow/5324987.cms|title='ने मजसी ने'ची शतकपूर्ती|website=महाराष्ट्र टाइम्स|access-date=2021-03-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mymahanagar.com/maharashtra/savarkars-contribution-on-occcation-of-marathi-language-day/164520/|title=वीर सावरकरांनी ‘हे’ शब्द मराठीला दिले|website=माय महानगर|access-date=2021-03-17}}&lt;/ref&gt; 

स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या ४१ पुस्तकांचा संच बाजारात उपलब्ध आहे, त्यातील पुस्तके अशी : 
# अखंड सावधान असावे
#१८५७ चे स्वातंत्र्यसमर
# अंदमानच्या अंधेरीतून
# अंधश्रद्धा भाग १
# अंधश्रद्धा भाग २
# संगीत उत्तरक्रिया
# संगीत उःशाप
# ऐतिहासिक निवेदने
# काळे पाणी
# क्रांतिघोष
# गरमा गरम चिवडा
# गांधी आणि गोंधळ   
# जात्युच्छेदक निबंध
# जोसेफ मॅझिनी
# तेजस्वी तारे
# नागरी लिपीशुद्धीचे आंदोलन
# प्राचीन अर्वाचीन महिला
# भारतीय इतिहासातील सहा सोनेरी पाने
# भाषा शुद्धी
# महाकाव्य कमला
# महाकाव्य गोमांतक
# माझी जन्मठेप 
# माझ्या आठवणी - नाशिक
# माझ्या आठवणी - पूर्वपीठिका
# माझ्या आठवणी - भगूर{{संदर्भ हवा}}
# मोपल्यांचे बंड
# रणशिंग
# लंडनची बातमीपत्रे
# विविध भाषणे
# विविध लेख
# विज्ञाननिष्ठ निबंध
# शत्रूच्या शिबिरात
# संन्यस्त खड्ग आणि बोधिवृक्ष
# सावरकरांची पत्रे
# सावरकरांच्या कविता
# स्फुट लेख
# हिंदुत्व&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4_VAEAAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0+%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%95++%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%A6%E0%A4%B0+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=Hindutva|last=Savarkar|first=Vinayak Damodar|date=2021-02-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-93-89982-03-9|language=hi}}&lt;/ref&gt;
# हिंदुत्वाचे पंचप्राण
# हिंदुपदपादशाही
# हिंदुराष्ट्र दर्शन
# क्ष - किरणें

=== इतिहासविषयावरील पुस्तके ===
* [[१८५७ चे स्वातंत्र्यसमर]] या ग्रंथाद्वारे, ([[इ.स. १८५७]]च्या युद्धाचा 'पहिले स्वातंत्र्यसमर' असा उल्लेख करून तो लढा त्यांनी पहिल्यांदा [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा|भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यास]] जोडला)
* [[भारतीय इतिहासातील सहा सोनेरी पाने|'''भारतीय इतिहासातील सहा सोनेरी पाने''']]
* [[हिंदुपदपादशाही]]

=== कथा ===
* [[सावरकरांच्या गोष्टी भाग - १]]
* [[सावरकरांच्या गोष्टी भाग - २]]

=== कादंबऱ्या===
* [[काळेपाणी]]
* मोपल्यांचे बंड अर्थात्‌ [[मला काय त्याचे]] -मल्हार प्रॉडक्शन्सने या कादंबरीची ऑडियो आवृत्ती  काढली आहे.

=== आत्मचरित्रपर ===
* [[माझी जन्मठेप]]
* शत्रूच्या शिबिरात
* अथांग (आत्मचरित्र पूर्वपीठिका)

=== लेखसंग्रह===
* गरमागरम चिवडा
* [[गांधी गोंधळ]]
* जात्युच्छेदक निबंध
* [[तेजस्वी तारे]]
* मॅझिनीच्या आत्मचरित्राची प्रस्तावना - अनुवादित
* [[लंडनची बातमीपत्रे]]
* [[विज्ञाननिष्ठ निबंध]]
* सावरकरांची राजकीय भाषणे
* सावरकरांची सामाजिक भाषणे
* स्फुट लेख

=== नाटके ===
* संगीत उत्तरक्रिया
* संगीत उःशाप
* बोधिवृक्ष (अपूर्ण)
* संगीत संन्यस्तखड्‌ग
*'''''रणदुंदुभी'''''

===महाकाव्ये===
* कमला
* गोमांतक
* विरहोच्छ्वास
* सप्तर्षी

===स्फुट काव्य===
* [[सावरकरांच्या कविता]]

=== सावरकर साहित्य ===
स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांचे व्यक्तिमत्त्व त्यांच्या भाषाशैलीत प्रतिबिंबित झाले आहे. कवी, [[निबंधकार]], जीवनदर्शन घडविणारा [[नाटककार]], राजकीय व सामाजिक पार्श्वभूमीवर आधारित कादंबऱ्यांचा लेखक, [[ग्रंथकार]], [[इतिहासकार]], [[भाषाशास्त्रज्ञ]] ही साहित्यिक सावरकरांची अनेकविध रूपे आहेत. सावरकरांनी '१८५७ चा स्वातंत्र्यसमर' हा ग्रंथ लिहीला त्यात सावरकरांनी मांडले आहे की [[१८५७ चे स्वातंत्र्ययुद्ध|१८५७ चा उठाव]] हे बंड नसून हा एक स्वातंत्र्यसंग्राम होता.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

सावरकरांचे पहिले काव्य म्हणजे वयाच्या अकराव्या वर्षी लिहिलेला '''स्वदेशीचा [[फटका]].''' सावरकरांनी त्यांच्या कविता महाविद्यालयात, लंडनच्या वास्तव्यात, अंदमानच्या काळकोठडीत आणि रत्‍नागिरीत रचल्या. '''कोठडीच्या भिंतींवर काट्याकुट्यांनी महाकाव्य लिहिणारा हा जगातील एकमेव महाकवी'''. शब्दलालित्य, भावोत्कटता, विलक्षण मार्दव व माधुर्य ही त्यांच्या काव्याची वैशिष्ट्ये आहेत. सुस्पष्ट विचार, तर्कसंगत मांडणी आणि विचारांच्या अभिव्यक्तीचे सामर्थ्य ही त्यांच्या निबंधांची बलस्थाने आहेत.

सावरकरांनी अंदमानच्या तुरुंगात असताना काही उर्दू गझला लिहिल्या होत्या; त्या जुलै २०१३मध्ये सापडल्या. नंतर त्या गझला [[अमिताभ बच्चन]] यांच्या आवाजात ध्वनिमुद्रित झाल्या.  सावरकरांच्या गझला, काही हिंदी कविता आणि आणि मराठीतून हिंदीत भाषांतरित केलेल्या सावरकरांच्या काही रचना यांची एक सीडी निघाली आहे. सीडीतील कविता जावेद अली, जसविंदर नरुला, [[स्वप्नील बांदोडकर]], [[शंकर महादेवन]], [[सुरेश वाडकर]], [[साधना सरगम]] आणि [[वैशाली सामंत]] यांनी गायल्या आहेत.

==भाषा विषयक कार्य==
भाषाशुद्धीचा आग्रह धरून '''सावरकरांनी मराठी भाषेला ४५ शब्द दिले आहेत'''.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/3078207.cms|title=सावरकरांनी दिलेले ४५ मराठी शब्द|date=2008-05-28|work=महाराष्ट्र टाइम्स|access-date=2018-04-04|archive-date=2015-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20150301162835/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/3078207.cms|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150301162835/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/3078207.cms |date=2015-03-01 }}&lt;/ref&gt; सावरकरांनी विचारप्रवर्तनाबरोबरच भाषाशुद्धीचे प्रत्यक्ष कार्य केले. क्रमांक, चित्रपट, बोलपट, नेपथ्य, वेशभूषा, दिग्दर्शक, प्राचार्य, प्राध्यापक, मुख्याध्यापक, शस्त्रसंधी, कीलक राष्ट, टपाल, दूरध्वनी, नभोवाणी, ध्वनिक्षेपक, अर्थसंकल्प, विधिमंडळ, परीक्षक, तारण, संचलन, गतिमान नेतृत्व, क्रीडांगण, सेवानिवृत्तिवेतन, महापौर, हुतात्मा, उपस्थित असे शतावधी समर्पक शब्द सावरकरांनी सुचविलेले आहेत.

वि.दा. सावरकर हे मुंबई येथे इ.स. १९३८ साली भरलेल्या [[साहित्य संमेलने|अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे]] अध्यक्ष होते.{{संदर्भ हवा}}

;चाफेकरांचा फटका:
१८ एप्रिल १८९८ रोजी [[दामोदर चाफेकर]] फासावर गेले.  त्यांच्या अंतिम इच्छेप्रमाणे त्यांची टिळकांशी भेट घडवून आणली गेली.  टिळकांनी चाफेकरांना भगवद्‌गीतेची एक प्रत दिली, ती हातात धरूनच दामोदर फासावर गेले. त्या रात्री विनायक दामोदर सावरकर कितीतेरी वेळ रडत होते. त्यानंतर सावरकरांनी चाफेकरांचा फटका नावाची काव्यकृती रचली. त्यातील दोन ओळी अशा :-

भक्ष्य रँड बहुमस्त देखता ‘सिंह’ धावले बग्गीकडे
गोळी सुटली, गडबड मिटली, दुष्ट नराधम चीत पडे॥{{संदर्भ हवा}}

==पुरस्कार==
स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर यांच्या नावाने अनेक पुरस्कार दिले जातात. उदा०
* ’निनाद’तर्फे दिला जाणारा स्वातंत्र्यवीर सावरकर ध्येयवादी पुरस्कार
* दादर येथील स्वातंत्र्यवीर सावरकर राष्ट्रीय स्मारकाच्या वतीने दरवर्षी दिले जाणारे *स्वातंत्र्यवीर सावरकर राष्ट्रीय पुरस्कार, विज्ञान पुरस्कार,  समाजसेवा पुरस्कार आणि शौर्य पुरस्कार 
* वीर सावरकर फाउंडेशनचा वीर सावरकर पुरस्कार
* टिळकनगर (डोंबिवली) शिक्षण प्रसारक मंडळाच्या सावरकर अभ्यास मंडळाचे वीर सावरकर सेवा पुरस्कार{{संदर्भ हवा}}
*स्वातंत्र्यवीर सावरकर स्मारक समिती, नागपूरच्या वतीने स्वा. सावरकर गौरव पुरस्कार, सामाजिक अभिसरण पुरस्कार, तेजस्विनी महिला गौरव पुरस्कार दरवर्षी प्रदान करण्यात येतो.

== सावरकरांवर लिहिलेली पुस्तके ==
स्वातंत्र्यवीर सावरकरांवर लिहिलेली पुस्तके आणि त्याचे लेखक/प्रकाशक खालीलप्रमाणे:

* [[शेषराव मोरे|मोरे शेषराव]]. १. गांधी हत्या आणि सावरकरांची बदनामी (राजहंस प्रकाशन),२. सावरकरांचा बुद्धिवाद आणि हिंदुत्ववाद (राजहंस प्रकाशन) ३. सावरकरांचे समाजकारण, ४.सावरकरांच्या समाजक्रांतीचे अंतरंग (राजहंस प्रकाशन), ५.'सावरकरांचे समाजकारण', 'सत्य आणि विपर्यास' 
* अत्रे, प्रभाकर १९८५. वसा वादळाचा | स्नेहल प्रकाशन, पुणे
* सावरकर, विश्वास २००८. परिसस्पर्श- स्वातंत्र्यवीरांचा | स्नेहल प्रकाशन, पुणे
* अंदूरकर, व्यं.गो. १९७०. शत्रूच्या गोटात सावरकर । सुरस ग्रंथमाला, सोलापूर
* अधिकारी, गोपाळ गोविंद १९३७. बॅ. सावरकर यांचे चरित्र | महाराष्ट्र प्रकाशन संस्था, मुंबई
* [[अनंत ओगले|ओगले, अनंत]] | पहिला हिंदुहृदयसम्राट 
* [[आचार्य अत्रे]], मालशे, स.गं.(संपादक) १९८३. क्रांतिकारकांचे कुलपुरुष सावरकर | परचुरे प्रकाशन मंदिर, मुंबई
* आठवले, रा.म. १९३८. बॅ. विनायक दामोदर सावरकर
* आफळे, गोविंदस्वामी (लेखक व प्रकाशक) १९६७. सावरकर गाथा
* उत्पात, वा.ना., सावरकर - एक धगधगते यज्ञकुंड
* उपाध्ये, संजय २००२. विनायक विजय . चंद्रकला प्रकाशन, पुणे
* ओगले, अनंत शंकर :  होय ! मी सावरकर बोलतोय (नाटक)
* करंदीकर, डॉ. विद्याधर : कवी-नाटककार सावरकर
* करंदीकर, शि.ल. १९६६. असे होते वीर सावरकर । सीताबाई करंदीकर, पुणे
* करंदीकर, सीताबाई १९४३. सावरकर-चरित्र (कथन) | सीताबाई करंदीकर, पुणे
* --?--१९४७. सावरकरांचे सहकारी | गं.पा. परचुरे प्रकाशन मंदिर, मुंबई
* करंदीकर, विद्याधर (लेखक, जानेवारी, २०१६) : कवी, नाटककार सावरकर
* कऱ्हाडे, शंकर १९८३. गोष्टीरूप सावरकर, विजय प्रकाशन, नागपूर
* कानिटकर, सचिन. माझे सावरकर
* किर्लोस्कर, मुकुंदराव (संपादक) १९८६. स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या तेजस्वी जीवनावरील अलौकिक विशेषांक | सावरकर दर्शन प्रतिष्ठान, पुणे
* कीर, धनंजय १९५०. सावरकर अँड हिज टाइम्स
* कुळकर्णी, श्यामकांत २०००. गाथा थोर क्रांतिभास्कराची, विजय प्रकाशन, नागपूर
* केळकर, भा.कृ. १९५२. सावरकर-दर्शन व्यक्तिनी विचार, गं.पा. परचुरे प्रकाशन मंदिर, मुंबई
* खाडिलकर, नीळकंठ १९८६. स्वातंत्र्यवीर सावरकर आणि प्रॅक्टिकल सोशॅलिझम, दैनिक नवाकाळ प्रकाशन, मुंबई
* खांबेटे, द.पां. (अनुवाद), १९७२. स्वातंत्र्यवीर सावरकर, पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई
* गद्रे, अनुराधा अ. २००५. स्वातंत्र्यवीर सावरकर, मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* गोखले, द.न. १९८९. स्वातंत्र्यवीर सावरकर : एक रहस्य, मौज प्रकाशन गृह, मुंबई
* गोखले, मो.शी. १९४०. वीर सावरकर
* गोखले, विद्याधर २००५. झंझावात, मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* गोखले, श्री.पु. १९६९. अशी गर्जली वीरवाणी, लोकमान्य प्रकाशन, पुणे
* --?--१९८३. सावरकरांशी सुखसंवाद, मॅजेस्टिक बुक स्टॉल, मुंबई
* गोडसे, गोपाळ १९६९. जय मृत्युंजय (स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांच्या जीवनावरील कविता), केसरी प्रकाशन, पुणे
* गोडबोले, अ.मा. १९९७. क्रांतदर्शी सावरकर, साहित्यसेवा प्रकाशन, औरंगाबाद
* गोविंदमित्र १९५७. स्वातंत्र्यवीर श्री. विनायक दामोदर सावरकर यांचे काव्यमय चरित्र | गं.वि.परचुरे, कल्याण
* घाणेकर, ऋचा २००३. स्वातंत्र्यवीर सावरकर, महाजन ब्रदर्स, पुणे
* चौगुले, सरोज : क्रान्तिवीर: सावरकर: अन्यरूपकाणिच : सावरकर, मदनलाल धिंग्रा वगैरे नावांच्या एकूण चार संस्कृत नाटिका
* जोगळेकर, ज.द. १९८३. स्वातंत्र्यवीर सावरकर वादळी जीवन | उत्कर्ष प्रकाशन, पुणे
* जोगळेकर, ज.द. १९८३. पुनरुत्थान | पंडित बखले, मुंबई
* जोशी, विष्णू श्रीधर १९८५. क्रांतिकल्लोळ | मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* --?--१९९२. अखेर उजाडलं, पण देश रक्तबंबाळ । मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* --?--१९९२, झुंज सावरकरांची । मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* ताटके, अरविंद १९७३. युगप्रवर्तक सावरकर । स्वातंत्र्यवीर सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ, मुंबई
* दुगल, न.दि. १९८३. देशप्रेमा... तुझे नाव सावरकर । अजब पुस्तकालय, कोल्हापूर
* देशपांडे, बालशंकर १९५८. क्रांतिकारकांचे मुकुटमणि स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर
* देशपांडे, भास्कर गंगाधर १९७४. क्रांतिसूर्य सावरकर, अजय प्रकाशन, औरंगाबाद
* देसाई, हरिश्चंद्र त्र्यंबक १९८३. शतपैलू सावरकर । प्रबोधन, मुंबई
* नातू, र.वि. १९९७. समग्र सावरकर खंड १० , पृष्ठे ६०००ची संदर्भसूची, वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* पळसुले गजानन बाळकृष्ण-वैनायकम-(संस्कृत महाकाव्य)&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=-t5jAAAAMAAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;q=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=Vaināyakam: svātantryavīra Vināyaka-Dāmodara-Sāvarakara ityeteṣāṃ jīvanagāthā|last=Palsule|first=Gajanan Balkrishna|date=1998|publisher=Śāradā Gaurava Granthamālā|language=sa}}&lt;/ref&gt;
* परांजपे कृ.भा.. शत जन्म शोधिताना
* पेठे, मंगला कृ. १९८४. सावरकर गौरव गान
* फडके, य.दि. १९८४. शोध सावरकरांचा, श्रीविद्या प्रकाशन, पुणे
* बखले पंडित (संपादक) १९६०. मृत्युंजय सावरकर
* बर्वे, शंकर नारायण १९४७. स्वातंत्र्यवीर (बॅ.सावरकर यांच्या चरित्रातील काही पद्यमय प्रसंग), विष्णू सि. चितळे, पुणे
* बोडस, आनंद ज. २००७. सावरकरांची तिसरी जन्मठेप, मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* भट, रा.स. १९७२. सावरकरांचे जीवनदर्शन , वोरा अँड कंपनी पब्लिशर्स प्रा. लि., मुंबई
* भागवत, अ.गो. (अनुवाद) १९४७. बॅरिस्टर सावरकर चरित्र अ.गो. भागवत, बडोदा
* भालेराव, सुधाकर सोवनी १९८४. स्वातंत्र्यवीर सावरकर विचारमंथन , प्रमोद प्रकाशन, नागपूर
* भावे, पु.भा. १९८२. सावरकर नावाची ज्योत, सन पब्लिकेशन्स, पुणे
* भिडे, ग.र. १९४२. सावरकरांची सूत्रे, कोल्हापूर
* भिडे, गोविंद १९७३. सागरा प्राण तळमळलाः स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे शब्दरूप
* --?-- (वर्ष?). जीवनदर्शन । जोशी ब्रदर्स बुकसेलर्स अँड पब्लिशर्स, पुणे
* भोपे, रघुनाथ गणेश १९३८. स्वातंत्र्यवीर बॅ.विनायक दामोदर सावरकर यांचे जीवनचरित्र । भोपे प्रकाशन, अहमदनगर
* [[स.गं. मालशे|मालशे, सखाराम गंगाधर]]. सावरकरांच्या अप्रसिद्ध कविता 
* मेहरुणकर, प्रभाकर १९९३. तेजोनिधी सावरकर । मोरया प्रकाशन, डोंबिवली
* मोडक, डॉ. अशोक २०१५. वीर सावरकर - विवेकानंदांचे वारसदार
* मोने, प्रभाकर २००४. स्वातंत्र्यवीर सावरकर चित्रपट - एक शिवधनुष्य । परचुरे प्रकाशन
* रानडे, सदाशिव राजाराम १९२४. स्वातंत्र्यवीर विनायकराव सावरकर ह्यांचे संक्षिप्त चरित्र । लोकमान्य छापखाना, मुंबई
* रायकर, गजानन १९६६. महापुरुष स्वातंत्र्यवीर सावरकर चरित्र
* वर्तक, श्रीधर रघुनाथ १९७०. क्रांतदर्शी सावरकर, संग्राहक काळ, प्रकाशन, पुणे
* [[वसंत कृष्ण वऱ्हाडपांडे|वऱ्हाडपांडे, व.कृ.]] (संपादक), १९८३. गरुडझेप (सावरकर गौरवग्रंथ), विजय प्रकाशन, नागपूर
* वाळिंबे, वि.स. १९६७. स्वातंत्र्यवीर सावरकर, केसरी प्रकाशन, पुणे
* --?--१९८३. सावरकर , मॅजेस्टिक बुक स्टॉल, मुंबई
* शिंदे, वि.म. १९९९. आठवणींची बकुळ फुले | नवचैतन्य प्रकाशन, मुंबई
* शिदोरे, प्रभाकर गोविंद १९८४. स्वातंत्र्यवीर सावरकर  | न.पा. साने, मुंबई
* साटम, दौलत मुरारी १९७०. स्वातंत्र्यवीर विनायकराव सावरकर  | साटम प्रकाशन, मुंबई
* [[डॉ. शुभा साठे|साठे, डॉ. शुभा]]. त्या तिघी (कादंबरी) 
* [[बाळाराव सावरकर|सावरकर, बाळाराव]]. सावरकरांचे चारखंडी चरित्र, पुनःप्रकाशन - २६ फेब्रुवारी २०२०. खंडांची नावे १. २. हिंदू महासभा पर्व (१९३७ ते १९४०), ३. ४.  
* [[बाळाराव सावरकर|सावरकर, बाळाराव]] (संकलक) १९६९. वीर सावरकर आणि गांधीजी | वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* --?--१९७२. हिंदुसमाज संरक्षक स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर (रत्‍नागिरी पर्व) | वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* --?--१९७५. स्वातंत्र्यवीर सावरकर हिंदू महासभापर्व भाग-१ (जून १९३७ ते डिसेंबर १९४०) । वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* --?--१९७६. स्वातंत्र्यवीर सावरकर अखंड हिंदुस्थान लढा पर्व
* --?--१९९७. योगी योद्धा वि.दा.सावरकर । वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* --?--(जानेवारी १९४१ ते १५ ऑगस्ट १९४७) वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* सावरकर, विश्वास विनायक १९८६. आठवणी अंगाराच्या (स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या आठवणी) । स्नेहल प्रकाशन, पुणे
* सावरकर, शां.शि. १९९२. अथांग (श्री. वि.दा. सावरकर आत्मचरित्र प्रारंभ) | ?,मुंबई
* सावरकरांची तिसरी जन्मठेप (डॉ. आनंद जयराम बोडस)
* सोनपाटकी, मुकुंद १९८०. दर्यापार | पुरंदरे प्रकाशन, पुणे
* सोवनी, म.वि. १९६७. मृत्युंजय सावरकरः चित्रमय चरित्र | चित्रसाधन प्रकाशन, पुणे
* हर्षे, द.स. १९६६. सावरकर-दर्शन | द.स. हर्षे प्रकाशन, सातारा
* क्षीरसागर, प्रकाश १९८९. तेजोमय दाहक ते । स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर,
* श्रीवास्तव, हरीन्द्र, खोत, अनुराधा (अनुवाद) १९९६. एक झंझावात-शत्रूच्या शिबिरात । सावरकर स्मृती केंद्र, बडोदे
* --?--१९५७. आत्मवृत्त । व्हीनस प्रकाशन, पुणे
* --?--१९५८. सावरकर विविध दर्शन । व्हीनस प्रकाशन, पुणे
* १९६२, सावरकर यांच्या आठवणी । अधिकारी प्रकाशन, पुणे
* १९६९, महायोगी वीर सावरकर, वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* १९७३, सावरकर आत्मचरित्र (पूर्वपीठिका) ।, मॅजेस्टिक प्रकाशन, मुंबई
* १९७२, सावरकर आत्मचरित्र (भगूर) | मॅजेस्टिक प्रकाशन, मुंबई
* १९७८, स्वातंत्र्यवीर सावरकर विषयक वक्तेनी लेखक यांची सूची | स्वातंत्र्यवीर सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ, मुंबई
* सावरकरांवरील मृ्त्युलेख ([[आचार्य अत्रे]])
* ज्वालामुखीचे अग्निनृत्य - वि.श्री. जोशी
* शोध सावरकरांचा - य.दि. फडके
* क्रांतिकारकांचे कुलपुरुष - आचार्य अत्रे
* सावरकरांचे समाजकार्य सत्य आणि विपर्यास - शेषराव मोरे
* सावरकरांचा बुद्धिवाद एक चिकित्सक अभ्यास - शेषराव मोरे
* रत्‍नागिरी पर्व - आचार्य बाळाराव सावरकर
* हिंदुसभा पर्व (खंड १ व २) - आचार्य बाळाराव सावरकर
*
* सांगता पर्व - आचार्य बाळाराव सावरकर
* सावरकर चरित्र - [[धनंजय कीर]]
* सावरकर नावाची ज्योत - पु.भा. भावे
* सावरकर चरित्र - शि.ल. करंदीकर
* दर्यापार - मुकुंद सोनपाटकी
* गांधीहत्या आणि सावरकरांची बदनामी – शेषराव मोरे

==चित्रपट आणि नाटके==
सावरकरांवरील मराठी चित्रपट, नाटके, व इतर कार्यक्रम खालीलप्रमाणे आहेत.
===नाटके===

* सागरा प्राण तळमळला (लेखक - कै. [[मधुसूदन कालेलकर]])
* होय मी सावरकर बोलतोय! (राजकीय नाटक, लेखक - [[अनंत ओगले|अनंत शंकर ओगले]] | दिग्दर्शन - कै. सुनिल रमेश जोशी)
* अनादि मी अनंत मी (लेखक/दिग्दर्शक - माधव खाडिलकर)
* मी विनायक दामोदर सावरकर (एकपात्री, सादरकर्ते : योगेश सोमण)
* मैं सावरकर हूं (होय मी सावरकर बोलतोय नाटकाचा हिन्दी अनुवाद, अनुवादिका - डॉ. वसुधा सहस्रबुद्धे | निर्देशन - [[आकाश भडसावळे]])
* यशोयुतां वंदे (संकल्पन/दिग्दर्शन- सारंग कुलकर्णी)


'''सांगीतिक कार्यक्रम''' 

# शतजन्म शोधिताना (सवतंत्र्यावीर सावरकर रचित कविता गायन, सादरकर्ते - स्वा. सावरकर राष्ट्रीय स्मारक, मुंबई)
# स्वरसुगंध प्रस्तुत शब्द शब्द सावरकर.. महाकवी स्वा. सावरकरांनी रचलेल्या दुर्मिळ रचनांचा कार्यक्रम (संकल्पना गायिका संगीतकार सौ. कीर्ती देसाई, पुणे)

===चित्रपट===
* व्हॉट अबाऊट सावरकर? (चित्रपट, दिग्दर्शक - रूपेश केतकर आणि नितीन गावडे, २०१५)  
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर (चित्रपट, निर्माते [[सुधीर फडके]])
* [[वीर सावरकर (चित्रपट)|वीर सावरकर]] (२००१ चा हिंदी चित्रपट)
* [[स्वातंत्र्य वीर सावरकर]] (२०२४ चा हिंदी चित्रपट)

==हे सुद्धा पहा==
* [[वीर सावरकर (चित्रपट)]]
* [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर विश्व संमेलन]] 
* [[सावरकर साहित्य संमेलन]] 
* [[सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
* [http://www.savarkar.org/ सावरकर.ऑर्ग]
* [http://www.kamat.com/kalranga/itihas/vds.htm कामत.कॉम - सावरकरांचे चरित्र]
* [http://in.rediff.com/news/2004/aug/23spec1.htm हू वॉज वीर सावरकर?] - रेडिफ संकेतस्थळावरील लेख (प्रश्नोत्तर स्वरूपात)
* [http://www.outlookindia.com/full.asp?fodname=20040906&amp;fname=Cover+Story&amp;sid=2 द मास्टरमाइंड?] - [[आउटलुक]] या साप्ताहिकाचा लेख. या लेखात गांधीहत्येच्या कटाचे
* [http://www.savarkarsmarak.com Official Website of Savarkar National Memorial]
* [http://www.savarkar.org A website dedicated to Savarkar]
* [http://satyashodh.com/SavarkarFacts.htm Satyashodh.com facts]
* [http://www.harappa.com/wall/savarkar.html Newsreel on Savarkar]
* [http://www.savarkarsmarak.com सावरकरांचे समग्र मराठी साहित्य]

{{भारतीय स्वातंत्र्यलढा}}
{{मराठी संगीत रंगभूमी}}
{{मराठी कवी}}

{{DEFAULTSORT:सावरकर,विनायक दामोदर}}
[[वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष]]
[[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक]]
[[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा]]
[[वर्ग:मराठी कवी]]
[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:विनायक दामोदर सावरकर| ]]
[[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]]
[[वर्ग:इतिहासकार]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक]]</text>
      <sha1>lutooq84pzwkicru1c9vmqgd6pvhhuc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694626</id>
      <parentid>2694616</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T17:13:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-40009-61|~2026-40009-61]] ([[User talk:~2026-40009-61|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2675583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83667" sha1="exa6yq1oz04e5vj467ikj5bmndzfw0f" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट चळवळ चरित्र
| नाव = &lt;sub&gt;स्वातंत्र्यवीर&lt;/sub&gt;&lt;br&gt;विनायक दामोदर सावरकर
| चित्र = VD Savarkar.jpg
| चित्र रुंदी = 200px
| चित्र शीर्षक = सावरकरांचे छायाचित्र
| जन्मदिनांक = २८ मे १८८३
| जन्मस्थान = [[भगूर]], [[नाशिक जिल्हा]], [[महाराष्ट्र]], [[ब्रिटिश भारत]]
| मृत्युदिनांक = २६ फेब्रुवारी १९६६
| मृत्युस्थान = [[दादर]], [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| चळवळ = [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा]]
| संघटना = [[अभिनव भारत]]&lt;br /&gt;[[अखिल भारतीय हिंदू महासभा]]
| ग्रंथलेखन = [[१८५७ चे स्वातंत्र्यसमर]], [[Moplah Rebellion]], [[Indian War of Independence 1857]], [[Hindutva:Who is Hindu]]
| पुरस्कार = 
| स्मारके = मुंबई, पुणे, बिहार, दिल्ली, अंदमान, नाशिक 
| धर्म = हिंदू (चित्पावन ब्राह्मण) 
| प्रभाव = [[छत्रपती शिवाजी महाराज]]{{संदर्भ हवा}}, [[जोसेफ मॅझिनी]], [[चापेकर बंधू]]
| प्रभावित = [[अटल बिहारी वाजपेयी]], [[नरेंद्र मोदी]], [[अमित शाह]], [[देवेंद्र फडणवीस]], [[शरद पोंक्षे]], [[बाळासाहेब ठाकरे]], [[राज ठाकरे]], [[अनंत ओगले]], [[आकाश भडसावळे]]
| वडील नाव = दामोदर विनायक सावरकर
| आई नाव = राधाबाई दामोदर सावरकर &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=Nbu6DQAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PT146&amp;dq=%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%88+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=Gandhi &amp; Savarkar: गांधी और सावरकर|last=Arya|first=Rakesh Kumar|date=2016-12-16|publisher=Diamond Pocket Books Pvt Ltd|isbn=978-93-5261-670-1|language=hi}}&lt;/ref&gt;
| पती नाव = 
| पत्नी नाव = यमुनाबाई विनायक सावरकर (माई)&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=bIg4yzWIJZMC&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA31&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%AF%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%88&amp;hl=en|title=Kranti Kari Savarkar|last=Goyal|first=Shiv Kumar|publisher=Subodh Pocket Books|isbn=978-81-87961-18-5|language=hi}}&lt;/ref&gt;
| अपत्ये = प्रभाकर, प्रभा, शालिनी, विश्वास
| स्वाक्षरी चित्र = 
| तळटिपा =
}}

'''स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर''' (जन्म : भगूर-नाशिक, २८ मे १८८३;  - मुंबई, २६ फेब्रुवारी १९६६) ते भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, राजकारणी, [[समाजसुधारक]], [[मराठी भाषा|मराठी]] कवी व [[लेखक]] होते. तसेच ते [[हिंदू धर्म|हिंदू]] तत्त्वज्ञ, आणि [[मराठी भाषेचा इतिहास#भाषाशुद्धी चळवळ|भाषाशुद्धी]] व [[मराठी भाषेचा इतिहास#भाषाशुद्धी चळवळ|लिपिशुद्धी]] ह्या चळवळींचे प्रणेते होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/astro/festival/news/swatantryaveer-savarkar-jayanti-2022-story-of-swatantryaveer-savarkar-in-marathi/articleshow/91833143.cms|title=कवी, लेखक, प्रखर विज्ञानवादी, हिंदूसंघटक ते भाषाशुद्धीचे प्रणेते जाणून घ्या सावरकरांविषयी सर्वकाही|website=महाराष्ट्र टाइम्स|access-date=2022-05-28}}&lt;/ref&gt; १९३८ च्या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते. '[[हिंदुत्व: हिंदू कोण आहे?|हिंदुत्व]]' या संकल्पनेचे प्रणेते असून सर्वसमावेशक हिंदुत्व मांडणारे होते. सावरकरांच्या मतानुसार हिंदुत्वाची व्याख्या पुढीलप्रमाणे :- आसिंधु सिंधु पर्यन्ता, यस्य भारतभूमिका ।
पितृभू: पुण्यभूश्चैव स वै हिंदुरिति स्मृत: ॥ &lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=6F3pAAAAMAAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&amp;q=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=हिंदी विश्वकोश|date=1960|publisher=नागरीप्रचारिणी सभा|language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/vinayak-damodar-savarkar-137th-birth-anniversary-bjp-arjun-ram-meghwal-6430311/|title=It’s time to revisit facets of Savarkar’s life and work which can guide us today|date=2020-05-28|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=2021-02-26}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
सावरकरांचा जन्म [[नाशिक जिल्हा|नाशिक जिल्ह्यातील]] [[भगूर]] ह्या शहरात झाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/who-was-veer-savarkar-and-how-he-contributed-in-national-freedom-struggle-movement-1571390883-1|title=Who was Veer Savarkar and how he contributed in National Freedom Struggle Movement?|date=2020-02-24|website=Jagranjosh.com|access-date=2021-03-03}}&lt;/ref&gt; त्यांचे वडील दामोदरपंत सावरकरांच्या तीन मुलांपैकी ते दुसरे होते. वि.दा. सावरकरांना [[गणेश दामोदर सावरकर|बाबाराव]] हे मोठे आणि नारायणराव सावरकर हे धाकटे भाऊ होते. सावरकरांची आई ते नऊ वर्षांचे असताना वारली. थोरल्या बंधूंच्या पत्‍नी येसूवहिनी यांनी त्यांचा सांभाळ केला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.saamana.com/article-on-vinayak-damodar-savarkar-and-family/|title=लेख : सावरकर घराण्याचे क्रांतिकार्यातील योगदान|website=सामना|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210508195748/https://www.saamana.com/article-on-vinayak-damodar-savarkar-and-family/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210508195748/https://www.saamana.com/article-on-vinayak-damodar-savarkar-and-family/ |date=2021-05-08 }}&lt;/ref&gt; सावरकरांचे वडील [[इ.स. १८९९]]च्या प्लेगला बळी पडले.

सावरकरांचे प्राथमिक शिक्षण नाशिकच्या छत्रपती शिवाजी महाराज विद्यालयामध्ये झाले. ते लहानपणापासूनच अत्यंत बुद्धिमान होते.  त्यांनी वयाच्या तेराव्या वर्षी स्वदेशीचा फटका, [[जयोऽस्तुते श्री महन्मंगले|स्वतंत्रतेचे स्तोत्र]] ह्या रचना केल्या. चाफेकर बंधूंना फाशी दिल्याचे वृत्त समजताच लहानग्या सावरकरांनी आपली [[कुलदेवता]] भगवती हिच्यापुढे &quot;देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी सशस्त्र क्रांतीचा केतू उभारून मारिता मारिता मरेतो झुंजेन&quot; अशी शपथ घेतली.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=E46nDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=veer+savarkar+childhood&amp;hl=en|title=Savarkar: Echoes from a Forgotten Past, 1883–1924|last=Sampath|first=Vikram|date=2019-08-16|publisher=Penguin Random House India Private Limited|isbn=978-93-5305-614-8|language=en}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:विनायक दामोदर सावरकर.jpg|इवलेसे|स्वातन्त्र्यवीर सावरकर]]

==विवाह==
[[मार्च]], [[इ.स. १९०१]] मध्ये विनायकराव [[यमुनाबाई सावरकर|यमुनाबाई]] यांच्याशी विवाहबद्ध झाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagran.com/delhi/new-delhi-city-ncr-read-about-vinayak-damodar-savarkar-wife-yamunabai-jagran-special-22196378.html|title=महिलाओं में स्वाभिमान जगाया क्रांतिकारी स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर की पत्नी यमुनाबाई ने|website=Dainik Jagran|language=hi|access-date=2022-05-28}}&lt;/ref&gt;

==शिक्षण आणि क्रांतिकार्य==
लग्नानंतर [[इ.स. १९०२]] साली [[फर्ग्युसन महाविद्यालय|फर्ग्युसन महाविद्यालयात]] प्रवेश घेतला व [[इ.स. १९०६]] साली उच्च शिक्षणासाठी [[लंडन]]ला गेले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/magazine/international/story/19890331-plaques-of-gandhi-patel-tilak-and-savarkar-put-up-in-london-815913-1989-03-31|title=Plaques of Gandhi, Patel, Tilak and Savarkar put up in London|website=India Today|language=en|access-date=2021-03-03}}&lt;/ref&gt;

राष्ट्रभक्तसमूह ही गुप्त संघटना सावरकरांनी पागे आणि म्हसकर ह्या आपल्या साथीदारांच्या साहाय्याने स्थापन केली. मित्रमेळा ही संघटना ह्या गुप्त संस्थेची प्रकट शाखा होती. ह्याच संघटनेचे पुढे [[अभिनव भारत]] ह्या संघटनेत रूपांतर झाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://vishwakosh.marathi.gov.in/26250/|title=अभिनव भारत|date=2019-07-04|website=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|access-date=2021-03-03|archive-date=2021-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019053317/https://vishwakosh.marathi.gov.in/26250/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[इटली|इटालियन]] क्रांतिकारक आणि विचारवंत [[जोसेफ मॅझिनी]] ह्याच्या यंग इटली ह्या संस्थेच्या धर्तीवर हे नाव दिले गेले होते. सावरकरांनी [[पुणे|पुण्यामध्ये]] इ.स. १९०५ साली विदेशी कापडाची होळी केली. [[श्यामजी कृष्ण वर्मा]] ह्यांनी ठेवलेली शिवाजी शिष्यवृत्ती मिळवून कायद्याच्या अभ्यासासाठी सावरकर [[लंडन]]&lt;nowiki/&gt;ला गेले. ही शिष्यवृत्ती त्यांना देण्यात यावी अशी सुचवण स्वतः [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांनी]] केली होती. यांना लंडन मधे कायद्याचे शिक्षन घेण्यासाठी प्रतिष्ठित शिवाजी शिष्यवृत्ती प्राप्त झाली लंडनमधील इंडिया-हाऊसमध्ये राहात असताना सावरकरांनी जोसेफ मॅझिनीच्या आत्मचरित्राचे मराठी भाषांतर केले. ह्या भाषांतराला जोडलेल्या प्रस्तावनेत सावकरांनी सशस्त्र क्रांतीचे तत्त्वज्ञान विषद केले होते. त्या काळातील अनेक युवकांना ही प्रस्तावना मुखोद्गत होती. लंडनमध्ये ‘इंडिया हाउस’ मध्ये अभिनव भारताचे क्रांतिपर्व सुरू'' झाले. '''[[मदनलाल धिंग्रा]] हा सावरकरांचा पहिला हुतात्मा शिष्य!''' मदनलालने [[कर्झन वायली]] या ब्रिटिश अधिकाऱ्याचा वध करून, हसत-हसत फाशी स्वीकारली. त्याच काळात त्यांनी इतर देशांमधील क्रांतिकारक गटांशी संपर्क करून त्यांच्याकडून बॉम्ब तयार करण्याचे तंत्रज्ञान आत्मसात केले. ते  तंत्रज्ञान व २२ ब्राऊनिंग पिस्तुले त्यांनी भारतात पाठवली. त्यापैकीच एका पिस्तुलाने नाशिकचा कलेक्टर जॅक्सन याचा वध अनंत कान्हेरे या १६ वर्षाच्या युवकाने केला. या प्रकरणात अनंत कान्हेरे, कृष्णाजी कर्वे व विनायक देशपांडे या अभिनव भारताच्या ३ सदस्यांना फाशी झाली. कलेक्टर जॅक्सनचे जनतेवरील अन्याय वाढत होते, तसेच तो [[गणेश दामोदर सावरकर|बाबाराव सावरकर]] (स्वातंत्र्यवीरांचे बंधू) यांच्या तुरुंगवासाला कारणीभूत ठरला होता, म्हणूनच क्रांतिकारकांनी जॅक्सनला यमसदनास पाठवले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://m.dailyhunt.in/news/nepal/marathi/webduniya+marathi-epaper-marweb/svatantryavir+vinayak+damodar+savarakar-newsid-n167285364|title=स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर - Webduniya Marathi|website=Dailyhunt|language=en|access-date=2021-03-03}}&lt;/ref&gt;''
[[चित्र:Veer Savarkar.jpg|इवलेसे|स्वातन्त्र्यवीर सावरकर]]

इ.स. १८५७ मध्ये इंग्रजांविरुद्ध भारतात झालेल्या उठावाचा साधार इतिहास सावरकरांनी लिहिला.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=DtUyDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA11&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=Veer Savarkar|last=Sankalit|date=2017-01-01|publisher=Suruchi Prakashan|isbn=978-93-84414-78-8|language=hi}}&lt;/ref&gt; हा उठाव म्हणजे केवळ एक बंड होय हा [[इंग्रज]] इतिहासकारांचा निष्कर्ष सावरकरांनी साधार खोडून काढला. [[ब्रिटिश]] शासनाने हा ग्रंथ प्रकाशनापूर्वीच जप्त केला. पण सावरकरांचे साथीदार सिकंदर हयात खान यांनी तो इंग्लंडच्या बाहेरून प्रसिद्ध करण्यात यश मिळवले. ही ह्या ग्रंथाची इंग्रजी आवृत्ती होती. मूळ [[मराठी]] ग्रंथाचे हस्तलिखित सावरकरांचे मित्र कुटिन्हो ह्यांनी जपून ठेवले होते. ते भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर प्रसिद्ध झाले. राजद्रोहपर लिखाण प्रसिद्ध केल्याचा आरोप ठेवून सावरकरांचे थोरले बंधू [[गणेश दामोदर सावरकर|बाबाराव सावरकर]] यांना [[ब्रिटिश]] शासनाने जन्मठेपेची शिक्षा देऊन [[काळे पाणी|काळ्या पाण्यावर]] धाडले. ह्या घटनेचा बदला म्हणून लंडनमध्ये [[मदनलाल धिंग्रा]] ह्यांनी कर्झन वायलीला गोळ्या घातल्या तर नाशिक येथे [[अनंत कान्हेरे]] ह्यांनी नाशिकचा जिल्हाधिकारी जॅक्सन ह्याला गोळ्या घालून ठार केले. नाशिकच्या ह्या प्रकरणात वापरण्यात आलेली ब्राउनिंग जातीची पिस्तुले सावरकरांनी चतुर्भुज अमीन ह्याच्याकरवी धाडली होती. ब्रिटिश सरकारला याचा सुगावा लागताच त्यांनी सावरकरांना  तात्काळ अटक केली. समुद्रमार्गाने त्यांना भारतात आणले जात असताना सावरकरांनी [[फ्रान्स]]च्या [[मॉर्सेलिस]] बेटाजवळ बोटीतून उडी मारली (इ.स. १९१०).&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/-/articleshow/6140588.cms|title=ऐतिहासिक उडीची शताब्दी!|website=महाराष्ट्र टाइम्स|access-date=2021-03-09}}&lt;/ref&gt; ब्रिटिशांच्या कैदेतून सुटून त्यांनी पोहत फ्रान्सचा समुद्रकिनारा गाठला.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4Sdb6yhy-_QC&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=Mera Ajivan Karavas|last=Saavarkar|first=Vinayak Damodar|date=2007-01-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-81-7315-648-9|language=hi}}&lt;/ref&gt; पण किनाऱ्यावरील [[फ्रेंच]] रक्षकांना भाषेच्या समस्येमुळे सावरकरांचे म्हणणे कळले नाही, आणि ब्रिटिश सैनिकांनी त्यांना अटक करून भारतात आणले. त्यांच्यावर खटला भरण्यात आला. त्यांना दोन जन्मठेपांची- [[काळे पाणी|काळ्या पाण्याची-शिक्षा]] (सुमारे ५० वर्षे [[अंदमान आणि निकोबार बेटे|अंदमान]]च्या तुरुंगात) ठोठावण्यात आली (इ.स. १९११). मॉर्सेलिस येथे उडी मारताना सावरकरांनी सखोल विचार केला होता. दोन देशांतील कैदी हस्तांतरण किंवा अन्य तत्सम करारांचा मुद्दा त्यांच्या मनात होता. स्वातंत्र्यवीर सावरकरांना  ब्रिटिश सरकारने अंदमानच्या काळकोठडीत ठेवले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/desh/mahatma-gandhi-vinayak-sawarkar-great-duel-indian-history-353461|title=गांधी आणि सावरकर : विरोधी प्रवृत्तींचं चिरंतन द्वंद्व...|website=सकाळ|access-date=2021-02-26}}&lt;/ref&gt; हरप्रकारे छळले. खड्या बेडीत टांगले. तेलाच्या घाण्याला जुंपले. नारळाचा काथ्या कुटण्याचे कष्टप्रत काम दिले. या मरणप्राय वेदना सहन करीत असतानाही त्यांच्या डोळ्यासमोर एकच ध्येय होते, मातृभूचे स्वातंत्र्य! तब्बल ११ वर्षे हा छळ सहन करत असतानाही सावरकरांचे सर्जनशील कवित्व आणि बंडखोर क्रांतिकारकत्व तसूभरही कमी झाले नव्हते. बाभळीच्या काट्यांनी त्यांनी तुरुंगाच्या भिंतीवर महाकाव्ये लिहिली.

अंदमानच्या काळकोठडीत सावरकरांना हिंदुस्थानचे बदलते राजकारण दिसत होते.'''अंदमानमध्ये असताना सावरकरांनी Essentials of Hindutva हा ग्रंथ लिहिला.'''&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.bbc.com/marathi/india-44042878|title=BBC News मराठी|language=mr}}&lt;/ref&gt; ब्रिटिशांची बदललेली नीती, मुस्लिम लीगचा वाढता  मुजोरपणा  सावरकरांना अस्वस्थ करत होता. आज ब्रिटिश हे मुख्य शत्रू राहिलेले नाहीत. ते कधीतरी हा देश सोडून जाणारच आहेत. पण पुढे [[हिंदू]] संघटन करणे आवश्यक आहे हे सावरकरांनी ओळखले. [[विठ्ठलभाई पटेल]], [[रंगस्वामी अय्यंगार]] यांसारख्या नेत्यांच्या प्रयत्‍नांमुळे व खुद्द सावरकरांनी मुत्सद्दीपणाने ब्रिटिश सरकारची काही बंधने मान्य केली आणि ब्रिटिश सरकारची माफी मागितली. त्यामुळे त्यांची अंदमानातून सुटका झाली. (दिनांक ६ जानेवारी १९२४).

७ ऑक्टोबर १९०५ ला वीर सावरकरांनी लोकमान्य टिळकांना घेऊन पुण्याच्या fc रोड ला विदेशी कपड्यांची होळी पेटवली.

==सावरकरांचे जात्युच्छेदन==
[[अंदमान (काळे पाणी)|अंदमाना]]&lt;nowiki/&gt;तून सुटल्यानंतर सावरकरांना ब्रिटिशांनी रत्‍नागिरीत स्थानबद्ध केले. (१९२४ जाने. ६)&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.savarkarsmarak.com/chronology_m.php|title=:: Swatantra veer Savarakar Smarak ::|website=www.savarkarsmarak.com|access-date=2018-04-04|archive-date=2018-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180328155815/http://www.savarkarsmarak.com/chronology_m.php|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180328155815/http://www.savarkarsmarak.com/chronology_m.php |date=2018-03-28 }}&lt;/ref&gt; हिंदू समाज एकजीव आणि संघटित करण्यासाठी सावरकरांनी रत्‍नागिरीत राहून कार्य केले. हिंदू समाजाच्या अधःपतनाला जातिव्यवस्था, चातुर्वर्ण्य (१९३० नोव्हें.) जबाबदार आहे, हे सावरकरांनी लक्षात घेऊन त्या विरोधात काम केले. हिंदू धर्मात जातिव्यवस्थेचे, विषमतेचे समर्थन आहे. त्यामुळेच हिंदूसंघटन करण्यासाठी सावरकरांनी धर्मचिकित्सेची तलवार उपसली. आपल्या लेखनाने कोणी सनातनी दुखावेल याची चिंता न करता अंधश्रद्धा, जातिभेद यांवर त्यांनी कडाडून टीका केली.&lt;ref&gt;http://www.savarkar.org/mr/समाजसुधारणा/जात्युच्छेदक-निबंध {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180207000111/http://www.savarkar.org/mr/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A4%BE/%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%81%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%9B%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%95-%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%AC%E0%A4%82%E0%A4%A7 |date=2018-02-07 }} वेबसाईट दिनांक २६ जुलै २०१२ १४-३५ वाजता पाहिले&lt;/ref&gt; स्वकीयांतील जातीयतेवरपण निर्भीड टीका केली. त्यांनी रत्‍नागिरीमधील वास्तव्यामध्ये अनेक समाजसुधारणा केल्या. जवळपास '''५०० मंदिरे अस्पृश्यांसाठी खुली केली'''. अनेक आंतरजातीय विवाह लावले. अनेक सहभोजने आयोजित केली. त्यांनंतर '''सर्वांसाठी 'पतित पावन मंदिर' सुरू केले व सर्वांसाठी सामाईक भोजनालयही सुरू केले'''.{{संदर्भ हवा}} जातिभेद तोडण्यासाठी सहभोजनाचा धडाका उडवून दिला''. [[रत्‍नागिरी]] येथे त्यांनी भागोजीशेठ कीर यांच्या सहकार्याने [[पतितपावन मंदिर]]'' स्थापन केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/varanasi-city-resolve-to-follow-the-ideals-of-veer-savarkar-20065605.html|title=वीर सावरकर के आदर्शों पर चलने का लिया गया संकल्प, पुण्यतिथि पर दी गई श्रद्धांजलि|website=Dainik Jagran|language=hi|access-date=2021-03-03}}&lt;/ref&gt; या मंदिरात सर्व जातींच्या लोकांना प्रवेश दिला.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.deccanherald.com/national/10-interesting-facts-about-vd-savarkar-769628.html|title=10 Interesting facts about VD Savarkar|date=2019-10-19|website=Deccan Herald|language=en|access-date=2021-02-26}}&lt;/ref&gt; सुमारे १५ [[आंतरजातीय विवाह]]ही त्यांनी लावून दिले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/sampadakiya/prof-santosh-shelar-article-savarkar-socialism-265433|title=सावरकरांचे समाजकारण {{!}} eSakal|website=www.esakal.com|language=mr-IN|access-date=2021-03-17}}&lt;/ref&gt; विठ्ठल रामजी शिंदे यांच्या २८ डायरीजमध्ये सावरकर आणि विठ्ठल रामजी शिंदे यांनी मिळून आयोजित केलेल्या सर्वजातीय भोजनांचे संदर्भ मिळतात. ही हस्तलिखिते राष्ट्रीय पांडुलिपी मिशनच्या संकेतस्थळावर तालिकीकरण केलेली आहेत.

==हिंदू महासभेचे कार्य==
रत्‍नागिरीत सावरकर सुमारे १३ वर्षे स्थानबद्धतेत होते. इ.स. १९३७ पासून सुमारे सात वर्षे, सावरकरांनी हिंदू महासभेचे अध्यक्षपद भूषविले. झंझावाती दौरे, मोठ्यामोठ्या सभा, हिंदूंची सैन्यभरती, रॉयल क्लब्सची स्थापना अशा अनेक मार्गांनी त्यांनी हिंदू महासभेचे कार्य केले. त्यांनी आधुनिक विचारधारेप्रमाणे बुद्धिवाद व विज्ञाननिष्ठा यांची कास धरून हिंदू धर्मात सुधारणा करण्यासाठी लढा दिला.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=DtUyDwAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PA19&amp;dq=%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%A8&amp;hl=en|title=Veer Savarkar|last=Sankalit|date=2017-01-01|publisher=Suruchi Prakashan|isbn=978-93-84414-78-8|language=hi}}&lt;/ref&gt;

एक क्रांतिकारक, ज्वलंत साहित्यिक (महाकवी), समाजसुधारक, हिंदू संघटक या पैलूंसह स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी भारतीय समाज ढवळून काढला, स्वातंत्र्यलढ्यात अभूतपूर्व योगदान दिले. फाळणीला व तत्कालीन काँग्रेसच्या धोरणांना त्यांनी प्रखर विरोध केला. स्वातंत्र्यानंतरही त्यांनी सीमांची सुरक्षा, सैनिकांची संख्या वाढवणे, शस्त्रसज्जता अशा अनेक विषयांचा आग्रह त्यांनी धरला.

सुमारे ६० वर्षे त्यांनी स्वातंत्र्य व सुराज्य यांसाठी अथक परिश्रम घेतले. इ.स. १९६६ मध्ये वयाच्या ८३ व्या वर्षी त्यांनी प्रायोपवेशनाचा निर्णय घेतला. १ फेब्रुवारी १९६६ रोजी त्यांनी अन्न, पाणी आणि औषधाचा त्याग करण्याचा निर्णय घेतला. '''अन्नत्याग केल्यानंतर २६ फेब्रुवारी १९६६ रोजी त्यांचे प्राण पंचतत्त्वात विलीन झाले.'''&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=eUhkEAAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;pg=PT530&amp;dq=%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%A8+%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%B8&amp;hl=en|title=Savarkar/सावरकर: Ek Vivadit Virasat 1924-1966/एक विवादित विरासत 1924-1966|last=सम्पत|first=Vikram Sampath/विक्रम|date=2022-03-15|publisher=Penguin Random House India Private Limited|isbn=978-93-5492-367-8|language=en}}&lt;/ref&gt;

==सावरकर स्मारके==
* पुण्यातील फर्ग्युसन महाविद्यालयाच्या वसतिगृह क्रमांक १ मधील १७व्या क्रमांकाच्या खोलीत सावरकरांचे इ.स. १९०२ ते १९०५ या काळात वास्तव्य होते. सावरकर जयंतीच्या दिवशी ही एरवी बंद असलेली खोली जनतेला पाहण्यासाठी खुली केली जाते.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=http://dx.doi.org/10.1093/ref:odnb/47751|title=Savarkar, Vinayak Damodar (1883–1966), Hindu nationalist|last=Sarkar|first=Sumit|date=2004-09-23|publisher=Oxford University Press|series=Oxford Dictionary of National Biography}}&lt;/ref&gt;
* सावरकरांना अंदमानमधील तुरुंगातल्या ज्या कोठडीत ठेवले होते, ती खोली सावरकरांचे स्मारक म्हणून सांभाळली जाते. पोर्ट ब्लेयरमधील स्वातंत्र्यज्योती स्तंभावर सावरकरांची वचने कोरलेल्या धातूच्या पट्ट्या बसवल्या होत्या. ही वचने ताम्रपट्ट्यांवर कोरण्याचे काम मुंबईच्या गणेश एन्ग्रेव्हरने केले होते. तत्कालीन पेट्रोलमंत्री [[मणिशंकर अय्यर]] यांनी ९ ऑगस्ट २००४ रोजी ती वचने हटवली. २०१६ साली ती वचने पुन्हा प्रस्थापित करण्याचे काम चालू आहे.
* पुण्यात कर्वे रोडवर एक, एस.एम जोशी पुलानजीक एक आणि शिवराम म्हात्रे रोडवर एक अशी सावरकरांची तीन स्मारके आहेत.{{संदर्भ हवा}}
* गोसावीवाडा (भगूर) येथील स्मारक{{संदर्भ हवा}}
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर राष्ट्रीय स्मारक, शिवाजी पार्क (मुंबई)
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर सभागृह, शिवाजी पार्क (मुंबई){{संदर्भ हवा}}

===संस्था===
सावरकरांचे कार्य जनेतुपुढे आणणाऱ्या अनेक संस्था भारतात आहेत.  त्यांतील काही संस्थांची ही नावे :-
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर स्मारक व अध्यासन केंद्र, डेक्कन कॉर्नर, कर्वे रस्ता, पुणे 
* नादब्रह्म (चिंचवड-पुणे) : डॉ.रवींद्र घांगुर्डे, डॉ. वंदना घांगुर्डे आणि सावनी रवींद्र - यांनी चालविलेली ही संस्था सावरकरांच्या वाङ्‌मयावर आधारित अनेक कार्यक्रम रंगमंचावर सादर करते.
* वीर सावरकर फाउंडेशन (कलकता)
* वीर सावरकर मित्र मंडळ ()
* वीर सावरकर स्मृती केंद्र (बडोदा)
* समग्र सावरकर वाङ्मय प्रकाशन समिती
* सावरकर दर्शन प्रतिष्ठान (मुंबई)
* सावरकर रुग्ण सेवा मंडळ (लातूर)
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर गणेश मंडळ ()
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर पुस्तकप्रेमी मंडळ (संस्थापक - शिवम सत्यवान मद्रेवार)
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर मंडळ (निगडी-पुणे जिल्हा)
* स्वातंत्र्यवीर [[सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ]] (डोंबिवली-ठाणे जिल्हा)
* स्वातंत्र्यवीर [[सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ]] (मुंबई). ही संस्था [[सावरकर साहित्य संमेलन|सावरकर साहित्य संमेलने]] भरविते.{{संदर्भ हवा}}

== ग्रंथ आणि पुस्तके ==
वीर सावरकरांनी १०,००० पेक्षा जास्त पाने मराठी भाषेत तर १५००हून जास्त पाने इंग्लिश भाषेत लिहिली आहेत. फारच थोड्या मराठी लेखकांनी इतके मौलिक लिखाण केले असेल.  त्यांच्या &quot;सागरा प्राण तळमळला&quot;, &quot;हे हिंदू नृसिंहा प्रभो शिवाजी राजा&quot;, &quot;जयोस्तुते&quot;, &quot;तानाजीचा पोवाडा&quot;  ह्या कविता प्रचंड लोकप्रिय आहेत.'सागरा प्राण तळमळला' या कवितेला २००९ साली १०० वर्षे पूर्ण झालेली आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/maharashtra/mumbai-news/-/articleshow/5324987.cms|title='ने मजसी ने'ची शतकपूर्ती|website=महाराष्ट्र टाइम्स|access-date=2021-03-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mymahanagar.com/maharashtra/savarkars-contribution-on-occcation-of-marathi-language-day/164520/|title=वीर सावरकरांनी ‘हे’ शब्द मराठीला दिले|website=माय महानगर|access-date=2021-03-17}}&lt;/ref&gt; 

स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या ४१ पुस्तकांचा संच बाजारात उपलब्ध आहे, त्यातील पुस्तके अशी : 
# अखंड सावधान असावे
#१८५७ चे स्वातंत्र्यसमर
# अंदमानच्या अंधेरीतून
# अंधश्रद्धा भाग १
# अंधश्रद्धा भाग २
# संगीत उत्तरक्रिया
# संगीत उःशाप
# ऐतिहासिक निवेदने
# काळे पाणी
# क्रांतिघोष
# गरमा गरम चिवडा
# गांधी आणि गोंधळ   
# जात्युच्छेदक निबंध
# जोसेफ मॅझिनी
# तेजस्वी तारे
# नागरी लिपीशुद्धीचे आंदोलन
# प्राचीन अर्वाचीन महिला
# भारतीय इतिहासातील सहा सोनेरी पाने
# भाषा शुद्धी
# महाकाव्य कमला
# महाकाव्य गोमांतक
# माझी जन्मठेप 
# माझ्या आठवणी - नाशिक
# माझ्या आठवणी - पूर्वपीठिका
# माझ्या आठवणी - भगूर{{संदर्भ हवा}}
# मोपल्यांचे बंड
# रणशिंग
# लंडनची बातमीपत्रे
# विविध भाषणे
# विविध लेख
# विज्ञाननिष्ठ निबंध
# शत्रूच्या शिबिरात
# संन्यस्त खड्ग आणि बोधिवृक्ष
# सावरकरांची पत्रे
# सावरकरांच्या कविता
# स्फुट लेख
# हिंदुत्व&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=4_VAEAAAQBAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0+%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%95++%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%A6%E0%A4%B0+%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=Hindutva|last=Savarkar|first=Vinayak Damodar|date=2021-02-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-93-89982-03-9|language=hi}}&lt;/ref&gt;
# हिंदुत्वाचे पंचप्राण
# हिंदुपदपादशाही
# हिंदुराष्ट्र दर्शन
# क्ष - किरणें

=== इतिहासविषयावरील पुस्तके ===
* [[१८५७ चे स्वातंत्र्यसमर]] या ग्रंथाद्वारे, ([[इ.स. १८५७]]च्या युद्धाचा 'पहिले स्वातंत्र्यसमर' असा उल्लेख करून तो लढा त्यांनी पहिल्यांदा [[भारतीय स्वातंत्र्यलढा|भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यास]] जोडला)
* [[भारतीय इतिहासातील सहा सोनेरी पाने|'''भारतीय इतिहासातील सहा सोनेरी पाने''']]
* [[हिंदुपदपादशाही]]

=== कथा ===
* [[सावरकरांच्या गोष्टी भाग - १]]
* [[सावरकरांच्या गोष्टी भाग - २]]

=== कादंबऱ्या===
* [[काळेपाणी]]
* मोपल्यांचे बंड अर्थात्‌ [[मला काय त्याचे]] -मल्हार प्रॉडक्शन्सने या कादंबरीची ऑडियो आवृत्ती  काढली आहे.

=== आत्मचरित्रपर ===
* [[माझी जन्मठेप]]
* शत्रूच्या शिबिरात
* अथांग (आत्मचरित्र पूर्वपीठिका)

=== लेखसंग्रह===
* गरमागरम चिवडा
* [[गांधी गोंधळ]]
* जात्युच्छेदक निबंध
* [[तेजस्वी तारे]]
* मॅझिनीच्या आत्मचरित्राची प्रस्तावना - अनुवादित
* [[लंडनची बातमीपत्रे]]
* [[विज्ञाननिष्ठ निबंध]]
* सावरकरांची राजकीय भाषणे
* सावरकरांची सामाजिक भाषणे
* स्फुट लेख

=== नाटके ===
* संगीत उत्तरक्रिया
* संगीत उःशाप
* बोधिवृक्ष (अपूर्ण)
* संगीत संन्यस्तखड्‌ग
*'''''रणदुंदुभी'''''

===महाकाव्ये===
* कमला
* गोमांतक
* विरहोच्छ्वास
* सप्तर्षी

===स्फुट काव्य===
* [[सावरकरांच्या कविता]]

=== सावरकर साहित्य ===
स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांचे व्यक्तिमत्त्व त्यांच्या भाषाशैलीत प्रतिबिंबित झाले आहे. कवी, [[निबंधकार]], जीवनदर्शन घडविणारा [[नाटककार]], राजकीय व सामाजिक पार्श्वभूमीवर आधारित कादंबऱ्यांचा लेखक, [[ग्रंथकार]], [[इतिहासकार]], [[भाषाशास्त्रज्ञ]] ही साहित्यिक सावरकरांची अनेकविध रूपे आहेत. सावरकरांनी '१८५७ चा स्वातंत्र्यसमर' हा ग्रंथ लिहीला त्यात सावरकरांनी मांडले आहे की [[१८५७ चे स्वातंत्र्ययुद्ध|१८५७ चा उठाव]] हे बंड नसून हा एक स्वातंत्र्यसंग्राम होता.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

सावरकरांचे पहिले काव्य म्हणजे वयाच्या अकराव्या वर्षी लिहिलेला '''स्वदेशीचा [[फटका]].''' सावरकरांनी त्यांच्या कविता महाविद्यालयात, लंडनच्या वास्तव्यात, अंदमानच्या काळकोठडीत आणि रत्‍नागिरीत रचल्या. '''कोठडीच्या भिंतींवर काट्याकुट्यांनी महाकाव्य लिहिणारा हा जगातील एकमेव महाकवी'''. शब्दलालित्य, भावोत्कटता, विलक्षण मार्दव व माधुर्य ही त्यांच्या काव्याची वैशिष्ट्ये आहेत. सुस्पष्ट विचार, तर्कसंगत मांडणी आणि विचारांच्या अभिव्यक्तीचे सामर्थ्य ही त्यांच्या निबंधांची बलस्थाने आहेत.

सावरकरांनी अंदमानच्या तुरुंगात असताना काही उर्दू गझला लिहिल्या होत्या; त्या जुलै २०१३मध्ये सापडल्या. नंतर त्या गझला [[अमिताभ बच्चन]] यांच्या आवाजात ध्वनिमुद्रित झाल्या.  सावरकरांच्या गझला, काही हिंदी कविता आणि आणि मराठीतून हिंदीत भाषांतरित केलेल्या सावरकरांच्या काही रचना यांची एक सीडी निघाली आहे. सीडीतील कविता जावेद अली, जसविंदर नरुला, [[स्वप्नील बांदोडकर]], [[शंकर महादेवन]], [[सुरेश वाडकर]], [[साधना सरगम]] आणि [[वैशाली सामंत]] यांनी गायल्या आहेत.

==भाषा विषयक कार्य==
भाषाशुद्धीचा आग्रह धरून '''सावरकरांनी मराठी भाषेला ४५ शब्द दिले आहेत'''.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/3078207.cms|title=सावरकरांनी दिलेले ४५ मराठी शब्द|date=2008-05-28|work=महाराष्ट्र टाइम्स|access-date=2018-04-04|archive-date=2015-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20150301162835/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/3078207.cms|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150301162835/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/3078207.cms |date=2015-03-01 }}&lt;/ref&gt; सावरकरांनी विचारप्रवर्तनाबरोबरच भाषाशुद्धीचे प्रत्यक्ष कार्य केले. क्रमांक, चित्रपट, बोलपट, नेपथ्य, वेशभूषा, दिग्दर्शक, प्राचार्य, प्राध्यापक, मुख्याध्यापक, शस्त्रसंधी, कीलक राष्ट, टपाल, दूरध्वनी, नभोवाणी, ध्वनिक्षेपक, अर्थसंकल्प, विधिमंडळ, परीक्षक, तारण, संचलन, गतिमान नेतृत्व, क्रीडांगण, सेवानिवृत्तिवेतन, महापौर, हुतात्मा, उपस्थित असे शतावधी समर्पक शब्द सावरकरांनी सुचविलेले आहेत.

वि.दा. सावरकर हे मुंबई येथे इ.स. १९३८ साली भरलेल्या [[साहित्य संमेलने|अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे]] अध्यक्ष होते.{{संदर्भ हवा}}

;चाफेकरांचा फटका:
१८ एप्रिल १८९८ रोजी [[दामोदर चाफेकर]] फासावर गेले.  त्यांच्या अंतिम इच्छेप्रमाणे त्यांची टिळकांशी भेट घडवून आणली गेली.  टिळकांनी चाफेकरांना भगवद्‌गीतेची एक प्रत दिली, ती हातात धरूनच दामोदर फासावर गेले. त्या रात्री विनायक दामोदर सावरकर कितीतेरी वेळ रडत होते. त्यानंतर सावरकरांनी चाफेकरांचा फटका नावाची काव्यकृती रचली. त्यातील दोन ओळी अशा :-

भक्ष्य रँड बहुमस्त देखता ‘सिंह’ धावले बग्गीकडे
गोळी सुटली, गडबड मिटली, दुष्ट नराधम चीत पडे॥{{संदर्भ हवा}}

==पुरस्कार==
स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर यांच्या नावाने अनेक पुरस्कार दिले जातात. उदा०
* ’निनाद’तर्फे दिला जाणारा स्वातंत्र्यवीर सावरकर ध्येयवादी पुरस्कार
* दादर येथील स्वातंत्र्यवीर सावरकर राष्ट्रीय स्मारकाच्या वतीने दरवर्षी दिले जाणारे *स्वातंत्र्यवीर सावरकर राष्ट्रीय पुरस्कार, विज्ञान पुरस्कार,  समाजसेवा पुरस्कार आणि शौर्य पुरस्कार 
* वीर सावरकर फाउंडेशनचा वीर सावरकर पुरस्कार
* टिळकनगर (डोंबिवली) शिक्षण प्रसारक मंडळाच्या सावरकर अभ्यास मंडळाचे वीर सावरकर सेवा पुरस्कार{{संदर्भ हवा}}
*स्वातंत्र्यवीर सावरकर स्मारक समिती, नागपूरच्या वतीने स्वा. सावरकर गौरव पुरस्कार, सामाजिक अभिसरण पुरस्कार, तेजस्विनी महिला गौरव पुरस्कार दरवर्षी प्रदान करण्यात येतो.

== सावरकरांवर लिहिलेली पुस्तके ==
स्वातंत्र्यवीर सावरकरांवर लिहिलेली पुस्तके आणि त्याचे लेखक/प्रकाशक खालीलप्रमाणे:

* [[शेषराव मोरे|मोरे शेषराव]]. १. गांधी हत्या आणि सावरकरांची बदनामी (राजहंस प्रकाशन),२. सावरकरांचा बुद्धिवाद आणि हिंदुत्ववाद (राजहंस प्रकाशन) ३. सावरकरांचे समाजकारण, ४.सावरकरांच्या समाजक्रांतीचे अंतरंग (राजहंस प्रकाशन), ५.'सावरकरांचे समाजकारण', 'सत्य आणि विपर्यास' 
* अत्रे, प्रभाकर १९८५. वसा वादळाचा | स्नेहल प्रकाशन, पुणे
* सावरकर, विश्वास २००८. परिसस्पर्श- स्वातंत्र्यवीरांचा | स्नेहल प्रकाशन, पुणे
* अंदूरकर, व्यं.गो. १९७०. शत्रूच्या गोटात सावरकर । सुरस ग्रंथमाला, सोलापूर
* अधिकारी, गोपाळ गोविंद १९३७. बॅ. सावरकर यांचे चरित्र | महाराष्ट्र प्रकाशन संस्था, मुंबई
* [[अनंत ओगले|ओगले, अनंत]] | पहिला हिंदुहृदयसम्राट 
* [[आचार्य अत्रे]], मालशे, स.गं.(संपादक) १९८३. क्रांतिकारकांचे कुलपुरुष सावरकर | परचुरे प्रकाशन मंदिर, मुंबई
* आठवले, रा.म. १९३८. बॅ. विनायक दामोदर सावरकर
* आफळे, गोविंदस्वामी (लेखक व प्रकाशक) १९६७. सावरकर गाथा
* उत्पात, वा.ना., सावरकर - एक धगधगते यज्ञकुंड
* उपाध्ये, संजय २००२. विनायक विजय . चंद्रकला प्रकाशन, पुणे
* ओगले, अनंत शंकर :  होय ! मी सावरकर बोलतोय (नाटक)
* करंदीकर, डॉ. विद्याधर : कवी-नाटककार सावरकर
* करंदीकर, शि.ल. १९६६. असे होते वीर सावरकर । सीताबाई करंदीकर, पुणे
* करंदीकर, सीताबाई १९४३. सावरकर-चरित्र (कथन) | सीताबाई करंदीकर, पुणे
* --?--१९४७. सावरकरांचे सहकारी | गं.पा. परचुरे प्रकाशन मंदिर, मुंबई
* करंदीकर, विद्याधर (लेखक, जानेवारी, २०१६) : कवी, नाटककार सावरकर
* कऱ्हाडे, शंकर १९८३. गोष्टीरूप सावरकर, विजय प्रकाशन, नागपूर
* कानिटकर, सचिन. माझे सावरकर
* किर्लोस्कर, मुकुंदराव (संपादक) १९८६. स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या तेजस्वी जीवनावरील अलौकिक विशेषांक | सावरकर दर्शन प्रतिष्ठान, पुणे
* कीर, धनंजय १९५०. सावरकर अँड हिज टाइम्स
* कुळकर्णी, श्यामकांत २०००. गाथा थोर क्रांतिभास्कराची, विजय प्रकाशन, नागपूर
* केळकर, भा.कृ. १९५२. सावरकर-दर्शन व्यक्तिनी विचार, गं.पा. परचुरे प्रकाशन मंदिर, मुंबई
* खाडिलकर, नीळकंठ १९८६. स्वातंत्र्यवीर सावरकर आणि प्रॅक्टिकल सोशॅलिझम, दैनिक नवाकाळ प्रकाशन, मुंबई
* खांबेटे, द.पां. (अनुवाद), १९७२. स्वातंत्र्यवीर सावरकर, पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई
* गद्रे, अनुराधा अ. २००५. स्वातंत्र्यवीर सावरकर, मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* गोखले, द.न. १९८९. स्वातंत्र्यवीर सावरकर : एक रहस्य, मौज प्रकाशन गृह, मुंबई
* गोखले, मो.शी. १९४०. वीर सावरकर
* गोखले, विद्याधर २००५. झंझावात, मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* गोखले, श्री.पु. १९६९. अशी गर्जली वीरवाणी, लोकमान्य प्रकाशन, पुणे
* --?--१९८३. सावरकरांशी सुखसंवाद, मॅजेस्टिक बुक स्टॉल, मुंबई
* गोडसे, गोपाळ १९६९. जय मृत्युंजय (स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांच्या जीवनावरील कविता), केसरी प्रकाशन, पुणे
* गोडबोले, अ.मा. १९९७. क्रांतदर्शी सावरकर, साहित्यसेवा प्रकाशन, औरंगाबाद
* गोविंदमित्र १९५७. स्वातंत्र्यवीर श्री. विनायक दामोदर सावरकर यांचे काव्यमय चरित्र | गं.वि.परचुरे, कल्याण
* घाणेकर, ऋचा २००३. स्वातंत्र्यवीर सावरकर, महाजन ब्रदर्स, पुणे
* चौगुले, सरोज : क्रान्तिवीर: सावरकर: अन्यरूपकाणिच : सावरकर, मदनलाल धिंग्रा वगैरे नावांच्या एकूण चार संस्कृत नाटिका
* जोगळेकर, ज.द. १९८३. स्वातंत्र्यवीर सावरकर वादळी जीवन | उत्कर्ष प्रकाशन, पुणे
* जोगळेकर, ज.द. १९८३. पुनरुत्थान | पंडित बखले, मुंबई
* जोशी, विष्णू श्रीधर १९८५. क्रांतिकल्लोळ | मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* --?--१९९२. अखेर उजाडलं, पण देश रक्तबंबाळ । मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* --?--१९९२, झुंज सावरकरांची । मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* ताटके, अरविंद १९७३. युगप्रवर्तक सावरकर । स्वातंत्र्यवीर सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ, मुंबई
* दुगल, न.दि. १९८३. देशप्रेमा... तुझे नाव सावरकर । अजब पुस्तकालय, कोल्हापूर
* देशपांडे, बालशंकर १९५८. क्रांतिकारकांचे मुकुटमणि स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर
* देशपांडे, भास्कर गंगाधर १९७४. क्रांतिसूर्य सावरकर, अजय प्रकाशन, औरंगाबाद
* देसाई, हरिश्चंद्र त्र्यंबक १९८३. शतपैलू सावरकर । प्रबोधन, मुंबई
* नातू, र.वि. १९९७. समग्र सावरकर खंड १० , पृष्ठे ६०००ची संदर्भसूची, वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* पळसुले गजानन बाळकृष्ण-वैनायकम-(संस्कृत महाकाव्य)&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=-t5jAAAAMAAJ&amp;newbks=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;q=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%B0+%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&amp;hl=en|title=Vaināyakam: svātantryavīra Vināyaka-Dāmodara-Sāvarakara ityeteṣāṃ jīvanagāthā|last=Palsule|first=Gajanan Balkrishna|date=1998|publisher=Śāradā Gaurava Granthamālā|language=sa}}&lt;/ref&gt;
* परांजपे कृ.भा.. शत जन्म शोधिताना
* पेठे, मंगला कृ. १९८४. सावरकर गौरव गान
* फडके, य.दि. १९८४. शोध सावरकरांचा, श्रीविद्या प्रकाशन, पुणे
* बखले पंडित (संपादक) १९६०. मृत्युंजय सावरकर
* बर्वे, शंकर नारायण १९४७. स्वातंत्र्यवीर (बॅ.सावरकर यांच्या चरित्रातील काही पद्यमय प्रसंग), विष्णू सि. चितळे, पुणे
* बोडस, आनंद ज. २००७. सावरकरांची तिसरी जन्मठेप, मनोरमा प्रकाशन, मुंबई
* भट, रा.स. १९७२. सावरकरांचे जीवनदर्शन , वोरा अँड कंपनी पब्लिशर्स प्रा. लि., मुंबई
* भागवत, अ.गो. (अनुवाद) १९४७. बॅरिस्टर सावरकर चरित्र अ.गो. भागवत, बडोदा
* भालेराव, सुधाकर सोवनी १९८४. स्वातंत्र्यवीर सावरकर विचारमंथन , प्रमोद प्रकाशन, नागपूर
* भावे, पु.भा. १९८२. सावरकर नावाची ज्योत, सन पब्लिकेशन्स, पुणे
* भिडे, ग.र. १९४२. सावरकरांची सूत्रे, कोल्हापूर
* भिडे, गोविंद १९७३. सागरा प्राण तळमळलाः स्वातंत्र्यवीर सावरकरांचे शब्दरूप
* --?-- (वर्ष?). जीवनदर्शन । जोशी ब्रदर्स बुकसेलर्स अँड पब्लिशर्स, पुणे
* भोपे, रघुनाथ गणेश १९३८. स्वातंत्र्यवीर बॅ.विनायक दामोदर सावरकर यांचे जीवनचरित्र । भोपे प्रकाशन, अहमदनगर
* [[स.गं. मालशे|मालशे, सखाराम गंगाधर]]. सावरकरांच्या अप्रसिद्ध कविता 
* मेहरुणकर, प्रभाकर १९९३. तेजोनिधी सावरकर । मोरया प्रकाशन, डोंबिवली
* मोडक, डॉ. अशोक २०१५. वीर सावरकर - विवेकानंदांचे वारसदार
* मोने, प्रभाकर २००४. स्वातंत्र्यवीर सावरकर चित्रपट - एक शिवधनुष्य । परचुरे प्रकाशन
* रानडे, सदाशिव राजाराम १९२४. स्वातंत्र्यवीर विनायकराव सावरकर ह्यांचे संक्षिप्त चरित्र । लोकमान्य छापखाना, मुंबई
* रायकर, गजानन १९६६. महापुरुष स्वातंत्र्यवीर सावरकर चरित्र
* वर्तक, श्रीधर रघुनाथ १९७०. क्रांतदर्शी सावरकर, संग्राहक काळ, प्रकाशन, पुणे
* [[वसंत कृष्ण वऱ्हाडपांडे|वऱ्हाडपांडे, व.कृ.]] (संपादक), १९८३. गरुडझेप (सावरकर गौरवग्रंथ), विजय प्रकाशन, नागपूर
* वाळिंबे, वि.स. १९६७. स्वातंत्र्यवीर सावरकर, केसरी प्रकाशन, पुणे
* --?--१९८३. सावरकर , मॅजेस्टिक बुक स्टॉल, मुंबई
* शिंदे, वि.म. १९९९. आठवणींची बकुळ फुले | नवचैतन्य प्रकाशन, मुंबई
* शिदोरे, प्रभाकर गोविंद १९८४. स्वातंत्र्यवीर सावरकर  | न.पा. साने, मुंबई
* साटम, दौलत मुरारी १९७०. स्वातंत्र्यवीर विनायकराव सावरकर  | साटम प्रकाशन, मुंबई
* [[डॉ. शुभा साठे|साठे, डॉ. शुभा]]. त्या तिघी (कादंबरी) 
* [[बाळाराव सावरकर|सावरकर, बाळाराव]]. सावरकरांचे चारखंडी चरित्र, पुनःप्रकाशन - २६ फेब्रुवारी २०२०. खंडांची नावे १. २. हिंदू महासभा पर्व (१९३७ ते १९४०), ३. ४.  
* [[बाळाराव सावरकर|सावरकर, बाळाराव]] (संकलक) १९६९. वीर सावरकर आणि गांधीजी | वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* --?--१९७२. हिंदुसमाज संरक्षक स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर (रत्‍नागिरी पर्व) | वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* --?--१९७५. स्वातंत्र्यवीर सावरकर हिंदू महासभापर्व भाग-१ (जून १९३७ ते डिसेंबर १९४०) । वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* --?--१९७६. स्वातंत्र्यवीर सावरकर अखंड हिंदुस्थान लढा पर्व
* --?--१९९७. योगी योद्धा वि.दा.सावरकर । वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* --?--(जानेवारी १९४१ ते १५ ऑगस्ट १९४७) वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* सावरकर, विश्वास विनायक १९८६. आठवणी अंगाराच्या (स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या आठवणी) । स्नेहल प्रकाशन, पुणे
* सावरकर, शां.शि. १९९२. अथांग (श्री. वि.दा. सावरकर आत्मचरित्र प्रारंभ) | ?,मुंबई
* सावरकरांची तिसरी जन्मठेप (डॉ. आनंद जयराम बोडस)
* सोनपाटकी, मुकुंद १९८०. दर्यापार | पुरंदरे प्रकाशन, पुणे
* सोवनी, म.वि. १९६७. मृत्युंजय सावरकरः चित्रमय चरित्र | चित्रसाधन प्रकाशन, पुणे
* हर्षे, द.स. १९६६. सावरकर-दर्शन | द.स. हर्षे प्रकाशन, सातारा
* क्षीरसागर, प्रकाश १९८९. तेजोमय दाहक ते । स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर,
* श्रीवास्तव, हरीन्द्र, खोत, अनुराधा (अनुवाद) १९९६. एक झंझावात-शत्रूच्या शिबिरात । सावरकर स्मृती केंद्र, बडोदे
* --?--१९५७. आत्मवृत्त । व्हीनस प्रकाशन, पुणे
* --?--१९५८. सावरकर विविध दर्शन । व्हीनस प्रकाशन, पुणे
* १९६२, सावरकर यांच्या आठवणी । अधिकारी प्रकाशन, पुणे
* १९६९, महायोगी वीर सावरकर, वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई
* १९७३, सावरकर आत्मचरित्र (पूर्वपीठिका) ।, मॅजेस्टिक प्रकाशन, मुंबई
* १९७२, सावरकर आत्मचरित्र (भगूर) | मॅजेस्टिक प्रकाशन, मुंबई
* १९७८, स्वातंत्र्यवीर सावरकर विषयक वक्तेनी लेखक यांची सूची | स्वातंत्र्यवीर सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ, मुंबई
* सावरकरांवरील मृ्त्युलेख ([[आचार्य अत्रे]])
* ज्वालामुखीचे अग्निनृत्य - वि.श्री. जोशी
* शोध सावरकरांचा - य.दि. फडके
* क्रांतिकारकांचे कुलपुरुष - आचार्य अत्रे
* सावरकरांचे समाजकार्य सत्य आणि विपर्यास - शेषराव मोरे
* सावरकरांचा बुद्धिवाद एक चिकित्सक अभ्यास - शेषराव मोरे
* रत्‍नागिरी पर्व - आचार्य बाळाराव सावरकर
* हिंदुसभा पर्व (खंड १ व २) - आचार्य बाळाराव सावरकर
*
* सांगता पर्व - आचार्य बाळाराव सावरकर
* सावरकर चरित्र - [[धनंजय कीर]]
* सावरकर नावाची ज्योत - पु.भा. भावे
* सावरकर चरित्र - शि.ल. करंदीकर
* दर्यापार - मुकुंद सोनपाटकी
* गांधीहत्या आणि सावरकरांची बदनामी – शेषराव मोरे

==चित्रपट आणि नाटके==
सावरकरांवरील मराठी चित्रपट, नाटके, व इतर कार्यक्रम खालीलप्रमाणे आहेत.
===नाटके===

* सागरा प्राण तळमळला (लेखक - कै. [[मधुसूदन कालेलकर]])
* होय मी सावरकर बोलतोय! (राजकीय नाटक, लेखक - [[अनंत ओगले|अनंत शंकर ओगले]] | दिग्दर्शन - कै. सुनिल रमेश जोशी)
* अनादि मी अनंत मी (लेखक/दिग्दर्शक - माधव खाडिलकर)
* मी विनायक दामोदर सावरकर (एकपात्री, सादरकर्ते : योगेश सोमण)
* मैं सावरकर हूं (होय मी सावरकर बोलतोय नाटकाचा हिन्दी अनुवाद, अनुवादिका - डॉ. वसुधा सहस्रबुद्धे | निर्देशन - [[आकाश भडसावळे]])
* यशोयुतां वंदे (संकल्पन/दिग्दर्शन- सारंग कुलकर्णी)


'''सांगीतिक कार्यक्रम''' 

# शतजन्म शोधिताना (सवतंत्र्यावीर सावरकर रचित कविता गायन, सादरकर्ते - स्वा. सावरकर राष्ट्रीय स्मारक, मुंबई)
# स्वरसुगंध प्रस्तुत शब्द शब्द सावरकर.. महाकवी स्वा. सावरकरांनी रचलेल्या दुर्मिळ रचनांचा कार्यक्रम (संकल्पना गायिका संगीतकार सौ. कीर्ती देसाई, पुणे)

===चित्रपट===
* व्हॉट अबाऊट सावरकर? (चित्रपट, दिग्दर्शक - रूपेश केतकर आणि नितीन गावडे, २०१५)  
* स्वातंत्र्यवीर सावरकर (चित्रपट, निर्माते [[सुधीर फडके]])
* [[वीर सावरकर (चित्रपट)|वीर सावरकर]] (२००१ चा हिंदी चित्रपट)
* [[स्वातंत्र्य वीर सावरकर]] (२०२४ चा हिंदी चित्रपट)

==हे सुद्धा पहा==
* [[वीर सावरकर (चित्रपट)]]
* [[स्वातंत्र्यवीर सावरकर विश्व संमेलन]] 
* [[सावरकर साहित्य संमेलन]] 
* [[सावरकर साहित्य अभ्यास मंडळ]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
* [http://www.savarkar.org/ सावरकर.ऑर्ग]
* [http://www.kamat.com/kalranga/itihas/vds.htm कामत.कॉम - सावरकरांचे चरित्र]
* [http://in.rediff.com/news/2004/aug/23spec1.htm हू वॉज वीर सावरकर?] - रेडिफ संकेतस्थळावरील लेख (प्रश्नोत्तर स्वरूपात)
* [http://www.outlookindia.com/full.asp?fodname=20040906&amp;fname=Cover+Story&amp;sid=2 द मास्टरमाइंड?] - [[आउटलुक]] या साप्ताहिकाचा लेख. या लेखात गांधीहत्येच्या कटाचे
* [http://www.savarkarsmarak.com Official Website of Savarkar National Memorial]
* [http://www.savarkar.org A website dedicated to Savarkar]
* [http://satyashodh.com/SavarkarFacts.htm Satyashodh.com facts]
* [http://www.harappa.com/wall/savarkar.html Newsreel on Savarkar]
* [http://www.savarkarsmarak.com सावरकरांचे समग्र मराठी साहित्य]

{{भारतीय स्वातंत्र्यलढा}}
{{मराठी संगीत रंगभूमी}}
{{मराठी कवी}}

{{DEFAULTSORT:सावरकर,विनायक दामोदर}}
[[वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९६६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष]]
[[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक]]
[[वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा]]
[[वर्ग:मराठी कवी]]
[[वर्ग:मराठी लेखक]]
[[वर्ग:विनायक दामोदर सावरकर| ]]
[[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]]
[[वर्ग:इतिहासकार]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक]]</text>
      <sha1>exa6yq1oz04e5vj467ikj5bmndzfw0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>देवनागरी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4747</id>
    <revision>
      <id>2694654</id>
      <parentid>2694126</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:38:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* देव-नागरी: नावाचा अर्थ */</comment>
      <origin>2694654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25663" sha1="qp3sfl4sshpfw9mjlvcp74fadcmts0e" xml:space="preserve">'''देवनागरी लिपी''' ही बऱ्याच [[भारत|भारतीय]] [[भाषा|भाषांची]] प्रमुख [[लेखन पद्धती]] आहे. [[मराठी]], [[भोजपुरी]], [[कोकणी]], [[संस्कृत]], [[पाली भाषा|पाली]], [[सिंधी]], [[काश्मिरी]], [[नेपाळी]], [[बोडो भाषा|बोडो]], अंगिका, [[मैथिली]], [[रोमानी]], [[हिंदी]], [[बंजारा भाषा]] इत्यादी भाषा देवनागरीत लिहिल्या जातात.
* देवनागरी लिपी एकंदरीत देशातल्या व देशाबाहेरच्या एकूण १९४ भाषांसाठी वापरली जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.evivek.com/Encyc/2018/11/17/devnagari-lipi-09.html|title=भाषावाहिनी देवनागरी|संकेतस्थळ=www.evivek.com|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-12}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Devnagari used in Melbourne Australia.jpg|thumb| देवनागरी लिपीचा जाहिरातीत वापर - [[मेलबर्न]] [[ऑस्ट्रेलिया]] येथे]] [[चित्र:MarathiShilalekhYear1109Found AtParalMaharashtraIndia.jpg|इवलेसे|'''परळ, [[मुंबई]] येथे जुन्या लिपीत आढळलेला शिलालेख. हा इ.स. ११०९ मध्ये कोरला गेला आहे.''']]

== देवनागरीची ओळख ==
[[मराठी]], [[संस्कृत]], [[हिंदी]], [[कोंकणी]], [[गुजराती]], [[काश्मिरी]], [[सिंधी]], [[नेपाळी]] आणि [[रोमानी]] यासारख्या व इतर काही भारतीय मुळं असलेल्या भाषांची प्रथम लिपी ही देवनागरी आहे. देवनागरी लिपी ही अबुगिडा लेखनपद्धतीमध्ये मोडते. जगातल्या बहुसंख्य लिपींप्रमणे देवनागरीदेखील डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते. देवनागरी लिपीचा विकसनकाल हा बराच मोठा असून ह्या लिपीचा ख्रिस्तपूर्व ५०० मध्ये असलेल्या ब्राह्मी लिपीपासून आताची देवनागरी लिपीचा विकास झालेला आहे. साधारणत: इसवी सनाच्या बाराव्या शतकात स्थिरावलेल्या लेखनपद्धतीस देवनागरी असे नांव उपयोजिण्यास आरंभ झाला असावा. प्रत्येक शब्दावर एक रेषा ओढली जाते. तिला शिरोरेषा म्हणतात. तिच्यामुळे लेखन नीटनेटके व सुंदर दिसते. ही एक ध्वन्यात्मक लिपी आहे व त्यामुळे इतर लिप्यांपेक्षा ([[रोमन]], [[अरबी]], [[चिनी]] इत्यादी) अधिक वैज्ञानिक आहे. मराठी देवनागरी लिपीला बालबोध लिपी म्हणतात. (बाळबोध नसलेली दुसरी मराठी लिपी म्हणजे मोडी लिपी.)

[[चित्र:MarathiHandwritingByKaviDasopantYear1530.jpg|इवलेसे|मराठी लेखक व कवी [[दासोपंत]] यांचे सुमारे १५व्या शतकातील लिहिलेले मराठी.]]
:जगातील विविध भाषांतील बहुतांश शब्द किंवा ध्वनी देवनागरी लिपीमध्ये जवळजवळ जसेच्या तसे लिहिता येऊ शकतात आणि रोमन किंवा इतर लिप्यांपेक्षा देवनागरीत सहज लिहिलेल्या शब्दांचा तुलनात्मकदृष्ट्या हुबेहूब उच्चार करता येतो.

या लिपीत एकूण ५२ अक्षरे आहेत, ज्यात १६ [[स्वर]] आणि ३६ [[व्यंजन|व्यंजने]] आहेत. अक्षरांचा क्रमसुद्धा वैज्ञानिक आहे. स्वर-व्यंजन, कोमल-कठोर, अल्पप्राण-महाप्राण, अनुनासिक-अन्तस्थ-उष्म इत्यादी वर्गीकरणही वैज्ञानिक आहे. [[भारत]] तसेच [[आशिया]] मधील अनेक लिप्यांचे ([[उर्दू]] सोडून) संकेत देवनागरीपेक्षा वेगळे आहेत. पण उच्चारण व वर्ण-क्रम इत्यादी देवनागरीसारखेच आहेत. त्यामुळे लिप्यंतरण करणे सोपे जाते. देवनागरी लेखनाच्या दृष्टीने सरळ, सुंदर आणि वाचनाच्या दृष्टीने सुपाठ्य आहे.
[[File:PublicTransportinMumbaiTicketUsingDevnagari.jpg|thumb|[[मुंबई|मुंबईतील]] [[बृहन्मुंबई विद्युतपुरवठा आणि परिवहन उपक्रम|बेस्ट]] बसच्या तिकीटावरील देवनागरीचा वापर]]
[[चित्र:Marathi HandwritingRamdasSwamiYear1600.jpg|इवलेसे|[[रामदास स्वामी]] यांचे इ.स १६०० शतकातले देवनागरी हस्ताक्षर.]]

== देव-नागरी: नावाचा अर्थ ==

&lt;center&gt;देवलोक आणि नागरलोक यासंबंधी विविध प्रकारच्या लेखनासाठी उपयोजिली जाणारी लिपी, ती देवनागरी लिपी होय.&lt;/center&gt;

== भाषा आणि लिपी ==

आपले विचार शब्दांच्या किंवा कोणत्याही माध्यमातुन व्यक्त करण्याचे कार्य भाषा करते. तत्त्वतः कुठलीही भाषा कोणत्याही लिपीत लिहिता येते. प्रत्यक्षात हे बरेचसे जमले तरी पूर्णपणे शक्य होत नाही. भाषेची लिपी त्या त्या भाषेतून उच्चारलेल्या शब्दांच्या लिखाणासाठी असते. एखाद्या भाषेत जर विशिष्ट उच्चार नसतील तर तिच्या लिपीतही ते दाखवणाऱ्या अक्षरखुणा नसतात. इंग्रजीत ख, च, छ, ठ, फ, घ, ढ, भ, ष, ळ हे उच्चार नाहीत. तमिळमध्ये ख, ग, घ, छ, ज, झ, ठ, ड, ढ, थ, द, ध, फ, ब, भ, श, स, ह ही अक्षरे लिहिता येत नाहीत, पण यांच्यापैकी काही उच्चार आहेत. त्यामुळे लिप्यंतरावर मर्यादा पडतात.

उदाहरणार्थ मराठीतला &quot;पाटील&quot; हा शब्द रोमन लिपीत Patil असा लिहिला जातो. त्याचा उच्चार पतिल/पतिळ/पॅतिल/पॅतिळ/पातिल/पातिळ/पाटिळ असा काहीही होऊ शकतो. देवनागरी लिपीत जगातल्या बहुसंख्य भाषांचे बहुतेक उच्चार जवळजवळ अचूक लिहिण्याची क्षमता असल्याने, तुलनात्मक दृष्ट्या या दृष्टिकोणातून देवनागरी ही एक उत्कृष्ट लिपी समजली जाते. 

:मराठीमध्ये वापरला जाणारा संगणक हा शब्द देवनागरी लिपीत 'संगणक' असा तर रोमन लिपीत 'sanganaka' असा लिहितात. तसेच त्याला इंग्लिश भाषेतला समानार्थी शब्द computer हा देवनागरीतून कम्प्यूटर किंवा कॉम्प्यूटर असा लिहिला आणि यशस्वीरीत्या वाचलाही जाऊ शकतो.

== देवनागरी लिपी: वैशिष्ट्ये आणि इतिहास ==


* नेहमी देवनागरी डावीकडून उजवीकडे वाचता येते तसेच लिहीता येते.
* बहुतेक ध्वनींकरिता एक स्वतंत्र वर्ण/ अक्षरचिन्ह /जोडाक्षर वापरले जाते.
* ध्वनी
{{ब्राह्मी}}

== मराठी-देवनागरीतले स्वर ==

&lt;center&gt;
अ आ इ ई उ ऊ ऋ ॠ ऌ ॡ ए ऐ ओ औ अं अः ॲ ॲा
&lt;/center&gt;

== देवनागरीतील स्वरांश-चिन्हे ==

&lt;center&gt;
ा ि ी ु ू ृ ॄ ॢ ॣ े ै ो ौ ं ः ॅ ॉ ॅं ् र्‍
&lt;/center&gt;

== व्यंजने: देवनागरी ==
&lt;center&gt;
* '''क ख ग घ ङ'''
* '''च छ ज झ ञ'''
* '''ट ठ ड ढ ण'''
* '''त थ द ध न'''
* '''प फ ब भ म'''
* '''य र ल व श'''
* '''ष स ह त्र ज्ञ क्ष ळ'''
&lt;/center&gt;

== अंक: देवनागरी ==
&lt;center&gt;
० १ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९
&lt;/center&gt;
:मूळ लेख : [[युनिकोड]]
{{Unicode chart Devanagari}}

== संगणक-मराठी संबंधाविषयी ==
* संगणकाचा वापर इंग्लिश भाषेतून किंवा अधिक अचूक सांगावयाचे झाल्यास रोमन लिपीतून सुरू झाला आणि नंतर जगभर पसरला. आजमितीला तरी जगाची ज्ञानभाषा आणि संपर्कभाषा म्हणून इंग्रजी भाषेला महत्त्वाचे स्थान आहे. त्यामुळे अनेक महत्त्वाच्या तंत्रज्ञानांचा शोध आणि प्रगती इंग्लिश भाषेतून झाली. यात संगणकाचा देखील समावेश होतो. संगणकाशी निगडित प्रगती झपाट्याने होण्यामागचे एक महत्त्वाचे पण अप्रत्यक्ष कारण रोमन लिपी हे देखील आहे. ही बाब संगणक अभियंत्याना सहज समजेल. यासंबधीची अधिक माहिती [[संगणक टंक]] हा लेख देईल. या बाबीचा अप्रत्यक्ष फायदा जर्मनी, स्पेन, रशिया वगैरे देशांना (किंवा त्यांच्या भाषांना वा लिप्यांना) झाला.

* [[रोमन लिपी]] ही वर्णलिपी आहे. त्यामध्ये शब्द लिहिताना एकासमोर एक वर्ण लिहितात. वेलांटी, काना, मात्रा, उकार, अनुस्वार, जोडशब्द वगैरे गुंतागुंतीच्या रचना तेथे अपवादानेच आढळतात. मुळाक्षरांना [[लिपीचिन्ह|लिपीचिन्हे]] जोडून असलेल्या लिपिवर्गामध्ये देवनागरी, [[उर्दू]], [[अरबी]], [[मोडी]], [[ब्राह्मी]], इत्यादी तर नसलेल्या लिपिवर्गामध्ये [[इंग्लिश भाषा]], [[लॅटिन]], [[जपानी]],[[चिनी]], [[रशियन]], [[जर्मन]], इ. लिपी येतात. &lt;!-- पहिल्या वर्गाला [[:en:Basilic|बॅसिलिक(Basilic)]] तर दुसऱ्या वर्गाला [[:en:Syllabic|सिलॅबिक(Syllabic)]] असे म्हणतात. --&gt; यातील प्रत्येक गोष्टीची व्यापक माहिती [[भाषाशास्त्र]] व [[लिपीशास्त्र]] या लेखांमध्ये मिळू शकेल. 'Complex Text Layout' किंवा 'क्लिष्ट पाठ्य मांडणी' या तांत्रिक संज्ञेप्रमाणे चिनी लिपिकुटुंबातील (ज्यामध्ये [[चिनी लिपी|चिनी]], [[जपानी लिपी|जपानी]], [[कोरिअन लिपी|कोरिअन]] येतात), देवनागरी लिपिकुटुंबातील ([[देवनागरी लिपी|देवनागरी]], [[गुरुमुखी लिपी|गुरुमुखी]], [[गुजराती लिपी|गुजराती]], [[बंगाली लिपी|बंगाली]]) आणि द्रविड कुटुंबातील (जसे [[तेलुगू लिपी|तेलुगू]], [[कन्नड लिपी|कन्नड]], [[तमिळ लिपी|तमिळ]], [[मल्याळम लिपी|मल्याळम]]) लिपी येतात. इंग्रजी लिपीसाठी अमेरिकेच्या राष्ट्रीय मानक संस्थेने पुढाकार घेऊन American Standards Code for Information Interchange ([[:en:ASCII|ASCII]]) या संकेतांकांची योजना केली ज्यामध्ये इंग्रजी लिपीतील पहिली व दुसरी बाराखडी, अंक आणि काही नेहमीच्या वापरातील चिन्हे (उदा. @, #, $,&amp;, वगैरे) येतात.

* [[युनिकोड]]चा वापर करून संगणकावर मराठी वापरता येते.
* [[संगणक आणि मराठी]] या लेखात संगणकावरील मराठीचा इतिहास तसेच भविष्य याची माहिती मिळू शकेल.
* [[महाजाल आणि मराठी]] या लेखात महाजालावरील मराठीचा इतिहास तसेच भविष्य याची माहिती मिळू शकेल.

==हार्दिक देवनागरी युनिकोड कसे वापरावे?==
Windows 10 या ऑपरेटिंग सिस्टिममध्ये सर्व भारतीय भाषांसाठी पहिल्यापासून कळफलक उपलब्ध असतो. त्याचा वापर कसा करायचा याबद्दलची माहिती पुढीलप्रमाणे.&lt;br /&gt;
१. सर्वप्रथम संगणकावर Control Panel मध्ये जाऊन Region यावर टिकटिकवतात.&lt;br /&gt;
२. Regionची एक चौकट उघडेल. त्या चौकटीतील Fromat या मथळ्याखालील Language Preferences या दुव्यावर टिकटिकवतात.&lt;br /&gt;
३. Language Preferencesच्या चौकटीमध्ये Preferred Languageच्या अंर्तगत असणाऱ्या Add a preferred languageच्या अधिक{{key press| + }} या चिन्हावर टिचकी मारतात.&lt;br /&gt;   
४. नवीन उघडलेल्या चौकटीतील शोधा या चौकटीत हवी असणारी देवनागरी भाषा (उदा.  संस्कृत,मराठी, कोकणी, हिंदी) शोधतात व त्यावर टिकटिकवून Next या बटनावर टिकटिकवतात.&lt;br /&gt;
५. त्यानंतर शोधलेली भाषा Install या बटनावर टिकटिकवून आपल्या संगणकावर उतरावून घेता येते.&lt;br /&gt;
६. संगणकावर {{key press|Alt|Shift}} कळ दाबून हवी असलेली भाषा निवडता येते, किंवा संगणकाच्या स्क्रीनवर उजव्या बाजूस खाली किंवा वर असणाऱ्या भाषेच्या चिन्हावर टिकटिकवून हवी असलेली भाषा निवडता येते.&lt;br /&gt;

== देवनागरी अनुदेशन(सॉफ्टवेअर) ==
* [[बॉस ऑपरेटिंग सिस्टिम]] आणि [[आग ऑपरेटिंग सिस्टिम]] या भारतीय [[संचालन प्रणाली]] मराठी भाषेतून आहेत.
* '[[#थंडरबर्ड|थंडरबर्ड]]' हे ईमेल सॉफ्टवेर मराठीतून ईमेल पाठवण्यासाठी तसेच आलेले मराठी ईमेल वाचण्यासाठी उपयुक्त आहे. हे सॉफ्टवेर [http://www.mozilla.org/ मोझीला.ऑर्ग] ह्या संकेतस्थळावरून डाउनलोड करता येईल.
* [[#वॉशिंग्टन विद्यापीठ|वॉशिंग्टन विद्यापीठाकडून]] मिळालेल्या देवनागरीसाठी कळफलकाच्या (कीबोर्ड) जुळणीचे (मॅपिंग) सॉफ्टवेर उपलब्ध आहे. या जुळणीचा वापर करून युनिकोडमध्ये शब्दरचना करू शकणाऱ्या वर्डपॅडवर लिहिलेला मजकूर विकिपीडियामध्ये कॉपी - पेस्ट करता येतो.
* अक्षरमाला सॉफ्टवेर [[#अक्षरमाला|अक्षरमाला]] वापरून विकिपीडियाची पाने बदलता येतात, नाहीतर [[#आय् ट्रान्स्|आय् ट्रान्स्]] या सॉफ्टवेरचाही वापर करता येऊ शकतो.
* याशिवाय [[#युडिट एडिटर|युडिट एडिटर]]ही वापरता येऊ शकतो.
*  [[बरहा]] येथे उपलब्ध असलेल्या देवनागरी सॉफ्टवेरचाही वापर करता येतो. (बरहा फुकट नाही!)
* देवनागरी लिपीत लिहिण्यासाठी [[#तख़्ती|तख़्ती]] या सॉफ्टवेरचाही वापर करता येतो.

==पुस्तके==
* देवनागरी लिपी: चिन्हाची शास्त्रीय ओळख आणि आरेखन भाषा 
लेखक- मुकुंद गोखले.
* भारतीय लिप्यांचे मौलिक एकरूप (मोडक आवृत्ती), महाराष्ट्र­ राज्य साहित्य संस्कृती मंडळ, लेखक:- गणपतीशास्त्री हेब्बार.

== हे सुद्धा पहा ==

* [[आग ऑपरेटिंग सिस्टिम]]
* [[संगणक टंक]] आणि [[टंक]]
* [[:en:Wikipedia:Enabling_complex_text_support_for_Indic_scripts#Unicode_Fonts|भारतीय भाषांतील संगणक टंक कसे वापरावेत]]

* [[देवनागरी लिपी]], [[मराठी]]

* [[युनिकोड]], [[कॅरॅक्टर एनकोडिंग]], [[:en:Computer_font|संगणक टंक विकिपीडिया इंग्रजी आवृत्ती]]

* [[संचालन प्रणाली]], [[मायक्रोसॉफ्ट विंडोज]], [[ग्‍नू लिनक्स]]

* [[महाजाल|इंटरनेट]], [[ईमेल]], [[मुक्त सॉफ्टवेर]], [[मुक्त तंत्रांश]]

* [[युनिकोड|युनिकोडविषयीचा लेख]] ([[:en:Unicode|इंग्रजी आवृत्ती]])

* देवनागरीवरील लेख ([[:en:Devanagari|इंग्रजी आवृत्ती]])

* [[देवनागरी]] [[सुलेखन]] कित्ता (लेखक [[अच्युत पालव]], प्रकाशक ऊर्जा)

== बाह्य दुवे ==
* [http://www.nitinsawant.net/index.php/marathi-software/ नीतिन सावंत यांनी बनवलेले मराठी की-बोर्ड(कळपट) सॉफ्टवेर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027051831/http://www.nitinsawant.net/index.php/marathi-software/ |date=2010-10-27 }}
* &lt;div id=&quot;अक्षरमाला&quot;&gt;[http://www.aksharamala.com/download/free/ अक्षरमाला] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050513231007/http://www.aksharamala.com/download/free/ |date=2005-05-13 }}(विनामूल्य उतरवून/डाउनलोड करा)&lt;/div&gt;
* &lt;div id=आय् ट्रान्स्&quot;&gt;[http://www.aczone.com/itrans/ आय् ट्रान्स्] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040202125527/http://www.aczone.com/itrans/ |date=2004-02-02 }}
* &lt;div id=&quot;छहारी&quot;&gt;[http://www.chhahari.com/unicode/ छहारी/नेपाळी/देवनागरी टंकलेखक]{{मृत दुवा|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;युडिट&quot;&gt;[http://www.yudit.org/ युडिट]&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;बरहा&quot;&gt;[http://www.baraha.com/ बरहा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180913074130/http://www.baraha.com/ |date=2018-09-13 }}&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;स्कीम&quot;&gt;[http://www.scim-im.org/ स्किम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110319034930/http://www.scim-im.org/ |date=2011-03-19 }}&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;थंडरबर्ड&quot;&gt;[http://www.mozilla.org/products/thunderbird/ थंडरबर्ड]&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;वॉशिंग्टन विद्यापीठ&quot;&gt;[http://depts.washington.edu/ebmp/software.html वॉशिंग्टन विद्यापीठ : कळपाटाच्या जुळणीचे सॉफ्टवेर]&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;तख़्ती&quot;&gt;{{Webarchiv | url=http://www.geocities.com/hanu_man_ji/ | wayback=20020813195109 | text=तख़्ती}}&lt;/div&gt;

[[वर्ग:लिप्या]]
[[वर्ग:भाषा]]
[[वर्ग:देवनागरी]]</text>
      <sha1>qp3sfl4sshpfw9mjlvcp74fadcmts0e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694655</id>
      <parentid>2694654</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:39:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* देवनागरी: अनुदेशन(सॉफ्टवेअर) */</comment>
      <origin>2694655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25665" sha1="ix09yd8b1yqvvc01haiemxuecy03v1x" xml:space="preserve">'''देवनागरी लिपी''' ही बऱ्याच [[भारत|भारतीय]] [[भाषा|भाषांची]] प्रमुख [[लेखन पद्धती]] आहे. [[मराठी]], [[भोजपुरी]], [[कोकणी]], [[संस्कृत]], [[पाली भाषा|पाली]], [[सिंधी]], [[काश्मिरी]], [[नेपाळी]], [[बोडो भाषा|बोडो]], अंगिका, [[मैथिली]], [[रोमानी]], [[हिंदी]], [[बंजारा भाषा]] इत्यादी भाषा देवनागरीत लिहिल्या जातात.
* देवनागरी लिपी एकंदरीत देशातल्या व देशाबाहेरच्या एकूण १९४ भाषांसाठी वापरली जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.evivek.com/Encyc/2018/11/17/devnagari-lipi-09.html|title=भाषावाहिनी देवनागरी|संकेतस्थळ=www.evivek.com|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-12}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Devnagari used in Melbourne Australia.jpg|thumb| देवनागरी लिपीचा जाहिरातीत वापर - [[मेलबर्न]] [[ऑस्ट्रेलिया]] येथे]] [[चित्र:MarathiShilalekhYear1109Found AtParalMaharashtraIndia.jpg|इवलेसे|'''परळ, [[मुंबई]] येथे जुन्या लिपीत आढळलेला शिलालेख. हा इ.स. ११०९ मध्ये कोरला गेला आहे.''']]

== देवनागरीची ओळख ==
[[मराठी]], [[संस्कृत]], [[हिंदी]], [[कोंकणी]], [[गुजराती]], [[काश्मिरी]], [[सिंधी]], [[नेपाळी]] आणि [[रोमानी]] यासारख्या व इतर काही भारतीय मुळं असलेल्या भाषांची प्रथम लिपी ही देवनागरी आहे. देवनागरी लिपी ही अबुगिडा लेखनपद्धतीमध्ये मोडते. जगातल्या बहुसंख्य लिपींप्रमणे देवनागरीदेखील डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते. देवनागरी लिपीचा विकसनकाल हा बराच मोठा असून ह्या लिपीचा ख्रिस्तपूर्व ५०० मध्ये असलेल्या ब्राह्मी लिपीपासून आताची देवनागरी लिपीचा विकास झालेला आहे. साधारणत: इसवी सनाच्या बाराव्या शतकात स्थिरावलेल्या लेखनपद्धतीस देवनागरी असे नांव उपयोजिण्यास आरंभ झाला असावा. प्रत्येक शब्दावर एक रेषा ओढली जाते. तिला शिरोरेषा म्हणतात. तिच्यामुळे लेखन नीटनेटके व सुंदर दिसते. ही एक ध्वन्यात्मक लिपी आहे व त्यामुळे इतर लिप्यांपेक्षा ([[रोमन]], [[अरबी]], [[चिनी]] इत्यादी) अधिक वैज्ञानिक आहे. मराठी देवनागरी लिपीला बालबोध लिपी म्हणतात. (बाळबोध नसलेली दुसरी मराठी लिपी म्हणजे मोडी लिपी.)

[[चित्र:MarathiHandwritingByKaviDasopantYear1530.jpg|इवलेसे|मराठी लेखक व कवी [[दासोपंत]] यांचे सुमारे १५व्या शतकातील लिहिलेले मराठी.]]
:जगातील विविध भाषांतील बहुतांश शब्द किंवा ध्वनी देवनागरी लिपीमध्ये जवळजवळ जसेच्या तसे लिहिता येऊ शकतात आणि रोमन किंवा इतर लिप्यांपेक्षा देवनागरीत सहज लिहिलेल्या शब्दांचा तुलनात्मकदृष्ट्या हुबेहूब उच्चार करता येतो.

या लिपीत एकूण ५२ अक्षरे आहेत, ज्यात १६ [[स्वर]] आणि ३६ [[व्यंजन|व्यंजने]] आहेत. अक्षरांचा क्रमसुद्धा वैज्ञानिक आहे. स्वर-व्यंजन, कोमल-कठोर, अल्पप्राण-महाप्राण, अनुनासिक-अन्तस्थ-उष्म इत्यादी वर्गीकरणही वैज्ञानिक आहे. [[भारत]] तसेच [[आशिया]] मधील अनेक लिप्यांचे ([[उर्दू]] सोडून) संकेत देवनागरीपेक्षा वेगळे आहेत. पण उच्चारण व वर्ण-क्रम इत्यादी देवनागरीसारखेच आहेत. त्यामुळे लिप्यंतरण करणे सोपे जाते. देवनागरी लेखनाच्या दृष्टीने सरळ, सुंदर आणि वाचनाच्या दृष्टीने सुपाठ्य आहे.
[[File:PublicTransportinMumbaiTicketUsingDevnagari.jpg|thumb|[[मुंबई|मुंबईतील]] [[बृहन्मुंबई विद्युतपुरवठा आणि परिवहन उपक्रम|बेस्ट]] बसच्या तिकीटावरील देवनागरीचा वापर]]
[[चित्र:Marathi HandwritingRamdasSwamiYear1600.jpg|इवलेसे|[[रामदास स्वामी]] यांचे इ.स १६०० शतकातले देवनागरी हस्ताक्षर.]]

== देव-नागरी: नावाचा अर्थ ==

&lt;center&gt;देवलोक आणि नागरलोक यासंबंधी विविध प्रकारच्या लेखनासाठी उपयोजिली जाणारी लिपी, ती देवनागरी लिपी होय.&lt;/center&gt;

== भाषा आणि लिपी ==

आपले विचार शब्दांच्या किंवा कोणत्याही माध्यमातुन व्यक्त करण्याचे कार्य भाषा करते. तत्त्वतः कुठलीही भाषा कोणत्याही लिपीत लिहिता येते. प्रत्यक्षात हे बरेचसे जमले तरी पूर्णपणे शक्य होत नाही. भाषेची लिपी त्या त्या भाषेतून उच्चारलेल्या शब्दांच्या लिखाणासाठी असते. एखाद्या भाषेत जर विशिष्ट उच्चार नसतील तर तिच्या लिपीतही ते दाखवणाऱ्या अक्षरखुणा नसतात. इंग्रजीत ख, च, छ, ठ, फ, घ, ढ, भ, ष, ळ हे उच्चार नाहीत. तमिळमध्ये ख, ग, घ, छ, ज, झ, ठ, ड, ढ, थ, द, ध, फ, ब, भ, श, स, ह ही अक्षरे लिहिता येत नाहीत, पण यांच्यापैकी काही उच्चार आहेत. त्यामुळे लिप्यंतरावर मर्यादा पडतात.

उदाहरणार्थ मराठीतला &quot;पाटील&quot; हा शब्द रोमन लिपीत Patil असा लिहिला जातो. त्याचा उच्चार पतिल/पतिळ/पॅतिल/पॅतिळ/पातिल/पातिळ/पाटिळ असा काहीही होऊ शकतो. देवनागरी लिपीत जगातल्या बहुसंख्य भाषांचे बहुतेक उच्चार जवळजवळ अचूक लिहिण्याची क्षमता असल्याने, तुलनात्मक दृष्ट्या या दृष्टिकोणातून देवनागरी ही एक उत्कृष्ट लिपी समजली जाते. 

:मराठीमध्ये वापरला जाणारा संगणक हा शब्द देवनागरी लिपीत 'संगणक' असा तर रोमन लिपीत 'sanganaka' असा लिहितात. तसेच त्याला इंग्लिश भाषेतला समानार्थी शब्द computer हा देवनागरीतून कम्प्यूटर किंवा कॉम्प्यूटर असा लिहिला आणि यशस्वीरीत्या वाचलाही जाऊ शकतो.

== देवनागरी लिपी: वैशिष्ट्ये आणि इतिहास ==


* नेहमी देवनागरी डावीकडून उजवीकडे वाचता येते तसेच लिहीता येते.
* बहुतेक ध्वनींकरिता एक स्वतंत्र वर्ण/ अक्षरचिन्ह /जोडाक्षर वापरले जाते.
* ध्वनी
{{ब्राह्मी}}

== मराठी-देवनागरीतले स्वर ==

&lt;center&gt;
अ आ इ ई उ ऊ ऋ ॠ ऌ ॡ ए ऐ ओ औ अं अः ॲ ॲा
&lt;/center&gt;

== देवनागरीतील स्वरांश-चिन्हे ==

&lt;center&gt;
ा ि ी ु ू ृ ॄ ॢ ॣ े ै ो ौ ं ः ॅ ॉ ॅं ् र्‍
&lt;/center&gt;

== व्यंजने: देवनागरी ==
&lt;center&gt;
* '''क ख ग घ ङ'''
* '''च छ ज झ ञ'''
* '''ट ठ ड ढ ण'''
* '''त थ द ध न'''
* '''प फ ब भ म'''
* '''य र ल व श'''
* '''ष स ह त्र ज्ञ क्ष ळ'''
&lt;/center&gt;

== अंक: देवनागरी ==
&lt;center&gt;
० १ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९
&lt;/center&gt;
:मूळ लेख : [[युनिकोड]]
{{Unicode chart Devanagari}}

== संगणक-मराठी संबंधाविषयी ==
* संगणकाचा वापर इंग्लिश भाषेतून किंवा अधिक अचूक सांगावयाचे झाल्यास रोमन लिपीतून सुरू झाला आणि नंतर जगभर पसरला. आजमितीला तरी जगाची ज्ञानभाषा आणि संपर्कभाषा म्हणून इंग्रजी भाषेला महत्त्वाचे स्थान आहे. त्यामुळे अनेक महत्त्वाच्या तंत्रज्ञानांचा शोध आणि प्रगती इंग्लिश भाषेतून झाली. यात संगणकाचा देखील समावेश होतो. संगणकाशी निगडित प्रगती झपाट्याने होण्यामागचे एक महत्त्वाचे पण अप्रत्यक्ष कारण रोमन लिपी हे देखील आहे. ही बाब संगणक अभियंत्याना सहज समजेल. यासंबधीची अधिक माहिती [[संगणक टंक]] हा लेख देईल. या बाबीचा अप्रत्यक्ष फायदा जर्मनी, स्पेन, रशिया वगैरे देशांना (किंवा त्यांच्या भाषांना वा लिप्यांना) झाला.

* [[रोमन लिपी]] ही वर्णलिपी आहे. त्यामध्ये शब्द लिहिताना एकासमोर एक वर्ण लिहितात. वेलांटी, काना, मात्रा, उकार, अनुस्वार, जोडशब्द वगैरे गुंतागुंतीच्या रचना तेथे अपवादानेच आढळतात. मुळाक्षरांना [[लिपीचिन्ह|लिपीचिन्हे]] जोडून असलेल्या लिपिवर्गामध्ये देवनागरी, [[उर्दू]], [[अरबी]], [[मोडी]], [[ब्राह्मी]], इत्यादी तर नसलेल्या लिपिवर्गामध्ये [[इंग्लिश भाषा]], [[लॅटिन]], [[जपानी]],[[चिनी]], [[रशियन]], [[जर्मन]], इ. लिपी येतात. &lt;!-- पहिल्या वर्गाला [[:en:Basilic|बॅसिलिक(Basilic)]] तर दुसऱ्या वर्गाला [[:en:Syllabic|सिलॅबिक(Syllabic)]] असे म्हणतात. --&gt; यातील प्रत्येक गोष्टीची व्यापक माहिती [[भाषाशास्त्र]] व [[लिपीशास्त्र]] या लेखांमध्ये मिळू शकेल. 'Complex Text Layout' किंवा 'क्लिष्ट पाठ्य मांडणी' या तांत्रिक संज्ञेप्रमाणे चिनी लिपिकुटुंबातील (ज्यामध्ये [[चिनी लिपी|चिनी]], [[जपानी लिपी|जपानी]], [[कोरिअन लिपी|कोरिअन]] येतात), देवनागरी लिपिकुटुंबातील ([[देवनागरी लिपी|देवनागरी]], [[गुरुमुखी लिपी|गुरुमुखी]], [[गुजराती लिपी|गुजराती]], [[बंगाली लिपी|बंगाली]]) आणि द्रविड कुटुंबातील (जसे [[तेलुगू लिपी|तेलुगू]], [[कन्नड लिपी|कन्नड]], [[तमिळ लिपी|तमिळ]], [[मल्याळम लिपी|मल्याळम]]) लिपी येतात. इंग्रजी लिपीसाठी अमेरिकेच्या राष्ट्रीय मानक संस्थेने पुढाकार घेऊन American Standards Code for Information Interchange ([[:en:ASCII|ASCII]]) या संकेतांकांची योजना केली ज्यामध्ये इंग्रजी लिपीतील पहिली व दुसरी बाराखडी, अंक आणि काही नेहमीच्या वापरातील चिन्हे (उदा. @, #, $,&amp;, वगैरे) येतात.

* [[युनिकोड]]चा वापर करून संगणकावर मराठी वापरता येते.
* [[संगणक आणि मराठी]] या लेखात संगणकावरील मराठीचा इतिहास तसेच भविष्य याची माहिती मिळू शकेल.
* [[महाजाल आणि मराठी]] या लेखात महाजालावरील मराठीचा इतिहास तसेच भविष्य याची माहिती मिळू शकेल.

==हार्दिक देवनागरी युनिकोड कसे वापरावे?==
Windows 10 या ऑपरेटिंग सिस्टिममध्ये सर्व भारतीय भाषांसाठी पहिल्यापासून कळफलक उपलब्ध असतो. त्याचा वापर कसा करायचा याबद्दलची माहिती पुढीलप्रमाणे.&lt;br /&gt;
१. सर्वप्रथम संगणकावर Control Panel मध्ये जाऊन Region यावर टिकटिकवतात.&lt;br /&gt;
२. Regionची एक चौकट उघडेल. त्या चौकटीतील Fromat या मथळ्याखालील Language Preferences या दुव्यावर टिकटिकवतात.&lt;br /&gt;
३. Language Preferencesच्या चौकटीमध्ये Preferred Languageच्या अंर्तगत असणाऱ्या Add a preferred languageच्या अधिक{{key press| + }} या चिन्हावर टिचकी मारतात.&lt;br /&gt;   
४. नवीन उघडलेल्या चौकटीतील शोधा या चौकटीत हवी असणारी देवनागरी भाषा (उदा.  संस्कृत,मराठी, कोकणी, हिंदी) शोधतात व त्यावर टिकटिकवून Next या बटनावर टिकटिकवतात.&lt;br /&gt;
५. त्यानंतर शोधलेली भाषा Install या बटनावर टिकटिकवून आपल्या संगणकावर उतरावून घेता येते.&lt;br /&gt;
६. संगणकावर {{key press|Alt|Shift}} कळ दाबून हवी असलेली भाषा निवडता येते, किंवा संगणकाच्या स्क्रीनवर उजव्या बाजूस खाली किंवा वर असणाऱ्या भाषेच्या चिन्हावर टिकटिकवून हवी असलेली भाषा निवडता येते.&lt;br /&gt;

== देवनागरी: अनुदेशन(सॉफ्टवेअर) ==

* [[बॉस ऑपरेटिंग सिस्टिम]] आणि [[आग ऑपरेटिंग सिस्टिम]] या भारतीय [[संचालन प्रणाली]] मराठी भाषेतून आहेत.
* '[[#थंडरबर्ड|थंडरबर्ड]]' हे ईमेल सॉफ्टवेर मराठीतून ईमेल पाठवण्यासाठी तसेच आलेले मराठी ईमेल वाचण्यासाठी उपयुक्त आहे. हे सॉफ्टवेर [http://www.mozilla.org/ मोझीला.ऑर्ग] ह्या संकेतस्थळावरून डाउनलोड करता येईल.
* [[#वॉशिंग्टन विद्यापीठ|वॉशिंग्टन विद्यापीठाकडून]] मिळालेल्या देवनागरीसाठी कळफलकाच्या (कीबोर्ड) जुळणीचे (मॅपिंग) सॉफ्टवेर उपलब्ध आहे. या जुळणीचा वापर करून युनिकोडमध्ये शब्दरचना करू शकणाऱ्या वर्डपॅडवर लिहिलेला मजकूर विकिपीडियामध्ये कॉपी - पेस्ट करता येतो.
* अक्षरमाला सॉफ्टवेर [[#अक्षरमाला|अक्षरमाला]] वापरून विकिपीडियाची पाने बदलता येतात, नाहीतर [[#आय् ट्रान्स्|आय् ट्रान्स्]] या सॉफ्टवेरचाही वापर करता येऊ शकतो.
* याशिवाय [[#युडिट एडिटर|युडिट एडिटर]]ही वापरता येऊ शकतो.
*  [[बरहा]] येथे उपलब्ध असलेल्या देवनागरी सॉफ्टवेरचाही वापर करता येतो. (बरहा फुकट नाही!)
* देवनागरी लिपीत लिहिण्यासाठी [[#तख़्ती|तख़्ती]] या सॉफ्टवेरचाही वापर करता येतो.

==पुस्तके==
* देवनागरी लिपी: चिन्हाची शास्त्रीय ओळख आणि आरेखन भाषा 
लेखक- मुकुंद गोखले.
* भारतीय लिप्यांचे मौलिक एकरूप (मोडक आवृत्ती), महाराष्ट्र­ राज्य साहित्य संस्कृती मंडळ, लेखक:- गणपतीशास्त्री हेब्बार.

== हे सुद्धा पहा ==

* [[आग ऑपरेटिंग सिस्टिम]]
* [[संगणक टंक]] आणि [[टंक]]
* [[:en:Wikipedia:Enabling_complex_text_support_for_Indic_scripts#Unicode_Fonts|भारतीय भाषांतील संगणक टंक कसे वापरावेत]]

* [[देवनागरी लिपी]], [[मराठी]]

* [[युनिकोड]], [[कॅरॅक्टर एनकोडिंग]], [[:en:Computer_font|संगणक टंक विकिपीडिया इंग्रजी आवृत्ती]]

* [[संचालन प्रणाली]], [[मायक्रोसॉफ्ट विंडोज]], [[ग्‍नू लिनक्स]]

* [[महाजाल|इंटरनेट]], [[ईमेल]], [[मुक्त सॉफ्टवेर]], [[मुक्त तंत्रांश]]

* [[युनिकोड|युनिकोडविषयीचा लेख]] ([[:en:Unicode|इंग्रजी आवृत्ती]])

* देवनागरीवरील लेख ([[:en:Devanagari|इंग्रजी आवृत्ती]])

* [[देवनागरी]] [[सुलेखन]] कित्ता (लेखक [[अच्युत पालव]], प्रकाशक ऊर्जा)

== बाह्य दुवे ==
* [http://www.nitinsawant.net/index.php/marathi-software/ नीतिन सावंत यांनी बनवलेले मराठी की-बोर्ड(कळपट) सॉफ्टवेर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027051831/http://www.nitinsawant.net/index.php/marathi-software/ |date=2010-10-27 }}
* &lt;div id=&quot;अक्षरमाला&quot;&gt;[http://www.aksharamala.com/download/free/ अक्षरमाला] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050513231007/http://www.aksharamala.com/download/free/ |date=2005-05-13 }}(विनामूल्य उतरवून/डाउनलोड करा)&lt;/div&gt;
* &lt;div id=आय् ट्रान्स्&quot;&gt;[http://www.aczone.com/itrans/ आय् ट्रान्स्] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040202125527/http://www.aczone.com/itrans/ |date=2004-02-02 }}
* &lt;div id=&quot;छहारी&quot;&gt;[http://www.chhahari.com/unicode/ छहारी/नेपाळी/देवनागरी टंकलेखक]{{मृत दुवा|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;युडिट&quot;&gt;[http://www.yudit.org/ युडिट]&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;बरहा&quot;&gt;[http://www.baraha.com/ बरहा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180913074130/http://www.baraha.com/ |date=2018-09-13 }}&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;स्कीम&quot;&gt;[http://www.scim-im.org/ स्किम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110319034930/http://www.scim-im.org/ |date=2011-03-19 }}&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;थंडरबर्ड&quot;&gt;[http://www.mozilla.org/products/thunderbird/ थंडरबर्ड]&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;वॉशिंग्टन विद्यापीठ&quot;&gt;[http://depts.washington.edu/ebmp/software.html वॉशिंग्टन विद्यापीठ : कळपाटाच्या जुळणीचे सॉफ्टवेर]&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;तख़्ती&quot;&gt;{{Webarchiv | url=http://www.geocities.com/hanu_man_ji/ | wayback=20020813195109 | text=तख़्ती}}&lt;/div&gt;

[[वर्ग:लिप्या]]
[[वर्ग:भाषा]]
[[वर्ग:देवनागरी]]</text>
      <sha1>ix09yd8b1yqvvc01haiemxuecy03v1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694656</id>
      <parentid>2694655</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:43:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* भाषा आणि लिपी */</comment>
      <origin>2694656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25692" sha1="ojl59i4ld7tp4q2ycx1rl8q9lg8cq87" xml:space="preserve">'''देवनागरी लिपी''' ही बऱ्याच [[भारत|भारतीय]] [[भाषा|भाषांची]] प्रमुख [[लेखन पद्धती]] आहे. [[मराठी]], [[भोजपुरी]], [[कोकणी]], [[संस्कृत]], [[पाली भाषा|पाली]], [[सिंधी]], [[काश्मिरी]], [[नेपाळी]], [[बोडो भाषा|बोडो]], अंगिका, [[मैथिली]], [[रोमानी]], [[हिंदी]], [[बंजारा भाषा]] इत्यादी भाषा देवनागरीत लिहिल्या जातात.
* देवनागरी लिपी एकंदरीत देशातल्या व देशाबाहेरच्या एकूण १९४ भाषांसाठी वापरली जाते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.evivek.com/Encyc/2018/11/17/devnagari-lipi-09.html|title=भाषावाहिनी देवनागरी|संकेतस्थळ=www.evivek.com|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-12}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Devnagari used in Melbourne Australia.jpg|thumb| देवनागरी लिपीचा जाहिरातीत वापर - [[मेलबर्न]] [[ऑस्ट्रेलिया]] येथे]] [[चित्र:MarathiShilalekhYear1109Found AtParalMaharashtraIndia.jpg|इवलेसे|'''परळ, [[मुंबई]] येथे जुन्या लिपीत आढळलेला शिलालेख. हा इ.स. ११०९ मध्ये कोरला गेला आहे.''']]

== देवनागरीची ओळख ==
[[मराठी]], [[संस्कृत]], [[हिंदी]], [[कोंकणी]], [[गुजराती]], [[काश्मिरी]], [[सिंधी]], [[नेपाळी]] आणि [[रोमानी]] यासारख्या व इतर काही भारतीय मुळं असलेल्या भाषांची प्रथम लिपी ही देवनागरी आहे. देवनागरी लिपी ही अबुगिडा लेखनपद्धतीमध्ये मोडते. जगातल्या बहुसंख्य लिपींप्रमणे देवनागरीदेखील डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते. देवनागरी लिपीचा विकसनकाल हा बराच मोठा असून ह्या लिपीचा ख्रिस्तपूर्व ५०० मध्ये असलेल्या ब्राह्मी लिपीपासून आताची देवनागरी लिपीचा विकास झालेला आहे. साधारणत: इसवी सनाच्या बाराव्या शतकात स्थिरावलेल्या लेखनपद्धतीस देवनागरी असे नांव उपयोजिण्यास आरंभ झाला असावा. प्रत्येक शब्दावर एक रेषा ओढली जाते. तिला शिरोरेषा म्हणतात. तिच्यामुळे लेखन नीटनेटके व सुंदर दिसते. ही एक ध्वन्यात्मक लिपी आहे व त्यामुळे इतर लिप्यांपेक्षा ([[रोमन]], [[अरबी]], [[चिनी]] इत्यादी) अधिक वैज्ञानिक आहे. मराठी देवनागरी लिपीला बालबोध लिपी म्हणतात. (बाळबोध नसलेली दुसरी मराठी लिपी म्हणजे मोडी लिपी.)

[[चित्र:MarathiHandwritingByKaviDasopantYear1530.jpg|इवलेसे|मराठी लेखक व कवी [[दासोपंत]] यांचे सुमारे १५व्या शतकातील लिहिलेले मराठी.]]
:जगातील विविध भाषांतील बहुतांश शब्द किंवा ध्वनी देवनागरी लिपीमध्ये जवळजवळ जसेच्या तसे लिहिता येऊ शकतात आणि रोमन किंवा इतर लिप्यांपेक्षा देवनागरीत सहज लिहिलेल्या शब्दांचा तुलनात्मकदृष्ट्या हुबेहूब उच्चार करता येतो.

या लिपीत एकूण ५२ अक्षरे आहेत, ज्यात १६ [[स्वर]] आणि ३६ [[व्यंजन|व्यंजने]] आहेत. अक्षरांचा क्रमसुद्धा वैज्ञानिक आहे. स्वर-व्यंजन, कोमल-कठोर, अल्पप्राण-महाप्राण, अनुनासिक-अन्तस्थ-उष्म इत्यादी वर्गीकरणही वैज्ञानिक आहे. [[भारत]] तसेच [[आशिया]] मधील अनेक लिप्यांचे ([[उर्दू]] सोडून) संकेत देवनागरीपेक्षा वेगळे आहेत. पण उच्चारण व वर्ण-क्रम इत्यादी देवनागरीसारखेच आहेत. त्यामुळे लिप्यंतरण करणे सोपे जाते. देवनागरी लेखनाच्या दृष्टीने सरळ, सुंदर आणि वाचनाच्या दृष्टीने सुपाठ्य आहे.
[[File:PublicTransportinMumbaiTicketUsingDevnagari.jpg|thumb|[[मुंबई|मुंबईतील]] [[बृहन्मुंबई विद्युतपुरवठा आणि परिवहन उपक्रम|बेस्ट]] बसच्या तिकीटावरील देवनागरीचा वापर]]
[[चित्र:Marathi HandwritingRamdasSwamiYear1600.jpg|इवलेसे|[[रामदास स्वामी]] यांचे इ.स १६०० शतकातले देवनागरी हस्ताक्षर.]]

== देव-नागरी: नावाचा अर्थ ==

&lt;center&gt;देवलोक आणि नागरलोक यासंबंधी विविध प्रकारच्या लेखनासाठी उपयोजिली जाणारी लिपी, ती देवनागरी लिपी होय.&lt;/center&gt;

== भाषा आणि लिपी ==

आपले विचार शब्दांच्या किंवा कोणत्याही माध्यमातुन व्यक्त करण्याचे कार्य भाषा करते. तत्त्वतः कुठलीही भाषा कोणत्याही लिपीत लिहिता येते. प्रत्यक्षात हे बरेचसे जमले तरी पूर्णपणे शक्य होत नाही. भाषेची लिपी त्या त्या भाषेतून उच्चारलेल्या शब्दांच्या लिखाणासाठी असते. एखाद्या भाषेत जर विशिष्ट उच्चार नसतील तर तिच्या लिपीतही ते दाखवणाऱ्या अक्षरखुणा नसतात. इंग्रजीत ख, च, छ, ठ, फ, घ, ढ, भ, ष, ळ हे उच्चार नाहीत. तमिळमध्ये ख, ग, घ, छ, ज, झ, ठ, ड, ढ, थ, द, ध, फ, ब, भ, श, स, ह ही अक्षरे लिहिता येत नाहीत, पण यांच्यापैकी काही उच्चार आहेत. त्यामुळे लिप्यंतरावर मर्यादा पडतात.

*उदाहरणार्थ: मराठीतला &quot;पाटील&quot; हा शब्द रोमन लिपीत Patil असा लिहिला जातो. त्याचा उच्चार पतिल/पतिळ/पॅतिल/पॅतिळ/पातिल/पातिळ/पाटिळ असा काहीही वेगवेगळ्या ध्वनीने होऊ शकतो. देवनागरी लिपीत जगातल्या बहुसंख्य भाषांचे बहुतेक उच्चार जवळजवळ अचूक लिहिण्याची क्षमता असल्याने, तुलनात्मक दृष्ट्या या दृष्टिकोणातून देवनागरी ही एक उत्कृष्ट लिपी समजली जाते. 

:मराठीमध्ये वापरला जाणारा संगणक हा शब्द देवनागरी लिपीत 'संगणक' असा तर रोमन लिपीत 'sanganaka' असा लिहितात. तसेच त्याला इंग्रजी भाषेतला शब्द computer हा देवनागरीतून कम्प्यूटर किंवा कॉम्प्यूटर असा लिहिला आणि यशस्वीरीत्या वाचलाही जाऊ शकतो.

== देवनागरी लिपी: वैशिष्ट्ये आणि इतिहास ==


* नेहमी देवनागरी डावीकडून उजवीकडे वाचता येते तसेच लिहीता येते.
* बहुतेक ध्वनींकरिता एक स्वतंत्र वर्ण/ अक्षरचिन्ह /जोडाक्षर वापरले जाते.
* ध्वनी
{{ब्राह्मी}}

== मराठी-देवनागरीतले स्वर ==

&lt;center&gt;
अ आ इ ई उ ऊ ऋ ॠ ऌ ॡ ए ऐ ओ औ अं अः ॲ ॲा
&lt;/center&gt;

== देवनागरीतील स्वरांश-चिन्हे ==

&lt;center&gt;
ा ि ी ु ू ृ ॄ ॢ ॣ े ै ो ौ ं ः ॅ ॉ ॅं ् र्‍
&lt;/center&gt;

== व्यंजने: देवनागरी ==
&lt;center&gt;
* '''क ख ग घ ङ'''
* '''च छ ज झ ञ'''
* '''ट ठ ड ढ ण'''
* '''त थ द ध न'''
* '''प फ ब भ म'''
* '''य र ल व श'''
* '''ष स ह त्र ज्ञ क्ष ळ'''
&lt;/center&gt;

== अंक: देवनागरी ==
&lt;center&gt;
० १ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९
&lt;/center&gt;
:मूळ लेख : [[युनिकोड]]
{{Unicode chart Devanagari}}

== संगणक-मराठी संबंधाविषयी ==
* संगणकाचा वापर इंग्लिश भाषेतून किंवा अधिक अचूक सांगावयाचे झाल्यास रोमन लिपीतून सुरू झाला आणि नंतर जगभर पसरला. आजमितीला तरी जगाची ज्ञानभाषा आणि संपर्कभाषा म्हणून इंग्रजी भाषेला महत्त्वाचे स्थान आहे. त्यामुळे अनेक महत्त्वाच्या तंत्रज्ञानांचा शोध आणि प्रगती इंग्लिश भाषेतून झाली. यात संगणकाचा देखील समावेश होतो. संगणकाशी निगडित प्रगती झपाट्याने होण्यामागचे एक महत्त्वाचे पण अप्रत्यक्ष कारण रोमन लिपी हे देखील आहे. ही बाब संगणक अभियंत्याना सहज समजेल. यासंबधीची अधिक माहिती [[संगणक टंक]] हा लेख देईल. या बाबीचा अप्रत्यक्ष फायदा जर्मनी, स्पेन, रशिया वगैरे देशांना (किंवा त्यांच्या भाषांना वा लिप्यांना) झाला.

* [[रोमन लिपी]] ही वर्णलिपी आहे. त्यामध्ये शब्द लिहिताना एकासमोर एक वर्ण लिहितात. वेलांटी, काना, मात्रा, उकार, अनुस्वार, जोडशब्द वगैरे गुंतागुंतीच्या रचना तेथे अपवादानेच आढळतात. मुळाक्षरांना [[लिपीचिन्ह|लिपीचिन्हे]] जोडून असलेल्या लिपिवर्गामध्ये देवनागरी, [[उर्दू]], [[अरबी]], [[मोडी]], [[ब्राह्मी]], इत्यादी तर नसलेल्या लिपिवर्गामध्ये [[इंग्लिश भाषा]], [[लॅटिन]], [[जपानी]],[[चिनी]], [[रशियन]], [[जर्मन]], इ. लिपी येतात. &lt;!-- पहिल्या वर्गाला [[:en:Basilic|बॅसिलिक(Basilic)]] तर दुसऱ्या वर्गाला [[:en:Syllabic|सिलॅबिक(Syllabic)]] असे म्हणतात. --&gt; यातील प्रत्येक गोष्टीची व्यापक माहिती [[भाषाशास्त्र]] व [[लिपीशास्त्र]] या लेखांमध्ये मिळू शकेल. 'Complex Text Layout' किंवा 'क्लिष्ट पाठ्य मांडणी' या तांत्रिक संज्ञेप्रमाणे चिनी लिपिकुटुंबातील (ज्यामध्ये [[चिनी लिपी|चिनी]], [[जपानी लिपी|जपानी]], [[कोरिअन लिपी|कोरिअन]] येतात), देवनागरी लिपिकुटुंबातील ([[देवनागरी लिपी|देवनागरी]], [[गुरुमुखी लिपी|गुरुमुखी]], [[गुजराती लिपी|गुजराती]], [[बंगाली लिपी|बंगाली]]) आणि द्रविड कुटुंबातील (जसे [[तेलुगू लिपी|तेलुगू]], [[कन्नड लिपी|कन्नड]], [[तमिळ लिपी|तमिळ]], [[मल्याळम लिपी|मल्याळम]]) लिपी येतात. इंग्रजी लिपीसाठी अमेरिकेच्या राष्ट्रीय मानक संस्थेने पुढाकार घेऊन American Standards Code for Information Interchange ([[:en:ASCII|ASCII]]) या संकेतांकांची योजना केली ज्यामध्ये इंग्रजी लिपीतील पहिली व दुसरी बाराखडी, अंक आणि काही नेहमीच्या वापरातील चिन्हे (उदा. @, #, $,&amp;, वगैरे) येतात.

* [[युनिकोड]]चा वापर करून संगणकावर मराठी वापरता येते.
* [[संगणक आणि मराठी]] या लेखात संगणकावरील मराठीचा इतिहास तसेच भविष्य याची माहिती मिळू शकेल.
* [[महाजाल आणि मराठी]] या लेखात महाजालावरील मराठीचा इतिहास तसेच भविष्य याची माहिती मिळू शकेल.

==हार्दिक देवनागरी युनिकोड कसे वापरावे?==
Windows 10 या ऑपरेटिंग सिस्टिममध्ये सर्व भारतीय भाषांसाठी पहिल्यापासून कळफलक उपलब्ध असतो. त्याचा वापर कसा करायचा याबद्दलची माहिती पुढीलप्रमाणे.&lt;br /&gt;
१. सर्वप्रथम संगणकावर Control Panel मध्ये जाऊन Region यावर टिकटिकवतात.&lt;br /&gt;
२. Regionची एक चौकट उघडेल. त्या चौकटीतील Fromat या मथळ्याखालील Language Preferences या दुव्यावर टिकटिकवतात.&lt;br /&gt;
३. Language Preferencesच्या चौकटीमध्ये Preferred Languageच्या अंर्तगत असणाऱ्या Add a preferred languageच्या अधिक{{key press| + }} या चिन्हावर टिचकी मारतात.&lt;br /&gt;   
४. नवीन उघडलेल्या चौकटीतील शोधा या चौकटीत हवी असणारी देवनागरी भाषा (उदा.  संस्कृत,मराठी, कोकणी, हिंदी) शोधतात व त्यावर टिकटिकवून Next या बटनावर टिकटिकवतात.&lt;br /&gt;
५. त्यानंतर शोधलेली भाषा Install या बटनावर टिकटिकवून आपल्या संगणकावर उतरावून घेता येते.&lt;br /&gt;
६. संगणकावर {{key press|Alt|Shift}} कळ दाबून हवी असलेली भाषा निवडता येते, किंवा संगणकाच्या स्क्रीनवर उजव्या बाजूस खाली किंवा वर असणाऱ्या भाषेच्या चिन्हावर टिकटिकवून हवी असलेली भाषा निवडता येते.&lt;br /&gt;

== देवनागरी: अनुदेशन(सॉफ्टवेअर) ==

* [[बॉस ऑपरेटिंग सिस्टिम]] आणि [[आग ऑपरेटिंग सिस्टिम]] या भारतीय [[संचालन प्रणाली]] मराठी भाषेतून आहेत.
* '[[#थंडरबर्ड|थंडरबर्ड]]' हे ईमेल सॉफ्टवेर मराठीतून ईमेल पाठवण्यासाठी तसेच आलेले मराठी ईमेल वाचण्यासाठी उपयुक्त आहे. हे सॉफ्टवेर [http://www.mozilla.org/ मोझीला.ऑर्ग] ह्या संकेतस्थळावरून डाउनलोड करता येईल.
* [[#वॉशिंग्टन विद्यापीठ|वॉशिंग्टन विद्यापीठाकडून]] मिळालेल्या देवनागरीसाठी कळफलकाच्या (कीबोर्ड) जुळणीचे (मॅपिंग) सॉफ्टवेर उपलब्ध आहे. या जुळणीचा वापर करून युनिकोडमध्ये शब्दरचना करू शकणाऱ्या वर्डपॅडवर लिहिलेला मजकूर विकिपीडियामध्ये कॉपी - पेस्ट करता येतो.
* अक्षरमाला सॉफ्टवेर [[#अक्षरमाला|अक्षरमाला]] वापरून विकिपीडियाची पाने बदलता येतात, नाहीतर [[#आय् ट्रान्स्|आय् ट्रान्स्]] या सॉफ्टवेरचाही वापर करता येऊ शकतो.
* याशिवाय [[#युडिट एडिटर|युडिट एडिटर]]ही वापरता येऊ शकतो.
*  [[बरहा]] येथे उपलब्ध असलेल्या देवनागरी सॉफ्टवेरचाही वापर करता येतो. (बरहा फुकट नाही!)
* देवनागरी लिपीत लिहिण्यासाठी [[#तख़्ती|तख़्ती]] या सॉफ्टवेरचाही वापर करता येतो.

==पुस्तके==
* देवनागरी लिपी: चिन्हाची शास्त्रीय ओळख आणि आरेखन भाषा 
लेखक- मुकुंद गोखले.
* भारतीय लिप्यांचे मौलिक एकरूप (मोडक आवृत्ती), महाराष्ट्र­ राज्य साहित्य संस्कृती मंडळ, लेखक:- गणपतीशास्त्री हेब्बार.

== हे सुद्धा पहा ==

* [[आग ऑपरेटिंग सिस्टिम]]
* [[संगणक टंक]] आणि [[टंक]]
* [[:en:Wikipedia:Enabling_complex_text_support_for_Indic_scripts#Unicode_Fonts|भारतीय भाषांतील संगणक टंक कसे वापरावेत]]

* [[देवनागरी लिपी]], [[मराठी]]

* [[युनिकोड]], [[कॅरॅक्टर एनकोडिंग]], [[:en:Computer_font|संगणक टंक विकिपीडिया इंग्रजी आवृत्ती]]

* [[संचालन प्रणाली]], [[मायक्रोसॉफ्ट विंडोज]], [[ग्‍नू लिनक्स]]

* [[महाजाल|इंटरनेट]], [[ईमेल]], [[मुक्त सॉफ्टवेर]], [[मुक्त तंत्रांश]]

* [[युनिकोड|युनिकोडविषयीचा लेख]] ([[:en:Unicode|इंग्रजी आवृत्ती]])

* देवनागरीवरील लेख ([[:en:Devanagari|इंग्रजी आवृत्ती]])

* [[देवनागरी]] [[सुलेखन]] कित्ता (लेखक [[अच्युत पालव]], प्रकाशक ऊर्जा)

== बाह्य दुवे ==
* [http://www.nitinsawant.net/index.php/marathi-software/ नीतिन सावंत यांनी बनवलेले मराठी की-बोर्ड(कळपट) सॉफ्टवेर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027051831/http://www.nitinsawant.net/index.php/marathi-software/ |date=2010-10-27 }}
* &lt;div id=&quot;अक्षरमाला&quot;&gt;[http://www.aksharamala.com/download/free/ अक्षरमाला] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050513231007/http://www.aksharamala.com/download/free/ |date=2005-05-13 }}(विनामूल्य उतरवून/डाउनलोड करा)&lt;/div&gt;
* &lt;div id=आय् ट्रान्स्&quot;&gt;[http://www.aczone.com/itrans/ आय् ट्रान्स्] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040202125527/http://www.aczone.com/itrans/ |date=2004-02-02 }}
* &lt;div id=&quot;छहारी&quot;&gt;[http://www.chhahari.com/unicode/ छहारी/नेपाळी/देवनागरी टंकलेखक]{{मृत दुवा|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;युडिट&quot;&gt;[http://www.yudit.org/ युडिट]&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;बरहा&quot;&gt;[http://www.baraha.com/ बरहा] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180913074130/http://www.baraha.com/ |date=2018-09-13 }}&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;स्कीम&quot;&gt;[http://www.scim-im.org/ स्किम] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110319034930/http://www.scim-im.org/ |date=2011-03-19 }}&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;थंडरबर्ड&quot;&gt;[http://www.mozilla.org/products/thunderbird/ थंडरबर्ड]&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;वॉशिंग्टन विद्यापीठ&quot;&gt;[http://depts.washington.edu/ebmp/software.html वॉशिंग्टन विद्यापीठ : कळपाटाच्या जुळणीचे सॉफ्टवेर]&lt;/div&gt;
* &lt;div id=&quot;तख़्ती&quot;&gt;{{Webarchiv | url=http://www.geocities.com/hanu_man_ji/ | wayback=20020813195109 | text=तख़्ती}}&lt;/div&gt;

[[वर्ग:लिप्या]]
[[वर्ग:भाषा]]
[[वर्ग:देवनागरी]]</text>
      <sha1>ojl59i4ld7tp4q2ycx1rl8q9lg8cq87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:अभय नातू</title>
    <ns>3</ns>
    <id>4931</id>
    <revision>
      <id>2694647</id>
      <parentid>2694130</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>/* आदरार्थी मजकुर */ Reply</comment>
      <origin>2694647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="248812" sha1="ftphzjoe4b0jhsoqgjk558nvq4r4nl1" xml:space="preserve">{{सदस्य चर्चा:अभय नातू/जुचसाचा}}

'''माझ्यासाठीच्या आपल्या सूचना, प्रश्न, इ. येथे नोंदवा.'''

== मसुदा:गजानन पाटील ==

नमस्कार अभय नातू सर,

आपल्या २७ एप्रिल २०२६ रोजी ६:१६ AM च्या सूचनेनुसार [[मसुदा:गजानन पाटील]] येथे संदर्भांसह भर घातली आहे.

Browser Cookies तांत्रिक अडचणीमुळे Log In होत नसल्याने IP वरून संपादन केले आहे. मीच Gajanan1991patil या खात्याचा वापरकर्ता आहे.

कृपया मसुदा तपासून मार्गदर्शन करावे आणि लेख म्हणून प्रकाशित करण्यास मदत करावी ही नम्र विनंती.

धन्यवाद.
- Gajanan1991patil

:नमस्कार,
:तुम्ही स्वतःच आपल्याबद्दलचा लेख लिहिला आहे का? cc: {{साद|संतोष गोरे|tiven2240}}
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:०४, २७ एप्रिल २०२६ (IST)

:@[[सदस्य:गजानन पाटील सांगली|गजानन पाटील सांगली]], नमस्कार, वरील प्रश्नाचे उत्तर द्यावे. - [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;. संतोष गोरे .&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १२:३६, २८ एप्रिल २०२६ (IST)

== Article requests? ==

Hello! I am interested in seeing if there are Marathi speaking Wikipedians interested in making a Marathi article on [[:en:Japanese School of Mumbai]] , which is a school for Japanese children in Mumbai. Is there a place where I can put article requests, or is there a way to contact Wikipedians who may be interested?

Thank you, [[सदस्य:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[सदस्य चर्चा:WhisperToMe|चर्चा]]) ०४:१२, १६ एप्रिल २०२३ (IST)

== Translation notification: Movement Charter ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Movement Charter|Movement Charter]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Movement+Charter&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

You can [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup change your notification preferences].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १७:२८, १८ मे २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:RamzyM (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation request ==

Hello.

Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Marathi Wikipedia?

Yours sincerely, [[सदस्य:Multituberculata|Multituberculata]] ([[सदस्य चर्चा:Multituberculata|चर्चा]]) २२:२८, १२ जून २०२३ (IST)

== भाषा-विषयी लेखक ==

नमस्कार! 

तुम्ही श्रेण्यांवर काम करत असल्याने, मला वाटले की मी हे येथे लिहावे.

[[:वर्ग:इंग्लिश भाषी लेखक]] हा [[इंग्रजी|इंग्लिश / इंग्रजी भाषेत]] लिहीणाऱ्या लेखकांसाठी असावा. तर [[:वर्ग:इंग्लिश लेखक]] हा [[इंग्लिश लोक|इंग्लिश लोकांमधील]] जे लेखक आहे (कोणत्याही भाषेतले) त्यांच्यासाठी असावा.
 
उदा. [[पीटर केरी (कादंबरीकार)]] हे [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियन व्यक्ती|&quot;ऑस्ट्रेलियन&quot;]] आहे आणि &quot;इंग्लिश भाषी लेखक&quot;; पण ते [[:वर्ग:इंग्लिश व्यक्ती|इंग्लिश व्यक्ती]] नाही. जर तुम्हालाही असेच वाटत असेल तर आपण वर्गाच्या पानांवर असे स्पष्टीकरण लिहायला हवे ज्यामुळे सदस्य गोंधळून जाणार नाही. 

तसेच, सर्वसाधारणपणे, मराठी विकिपीडियावर अनेक श्रेणी बरोबर बनवल्या जात नाहीत. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) ०९:२८, २० जून २०२३ (IST)

:{{साद|Dharmadhyaksha}}
:नमस्कार
:''इंग्लिश लेखक'' हा वर्ग इंग्लिशमध्ये लिहिणाऱ्या लेखकांसाठी वापरलेला बरोबर आहे. यात ''इंग्लिश (भाषेत लिहिणारे) लेखक'' असे अध्याह्रत आहे. हेच मराठी लेखक, जपानी लेखक यांसाठीही लागू होते.
:इंग्लिश बोलणारे आणि इतर भाषांमध्ये (किंवा इंग्लिशमध्येही) लिहिणाऱ्या लेखकांसाठी ''इंग्लिश भाषक लेखक'' असा वर्ग करावा. यात ''इंग्लिश बोलणारे लेखक'' असा अर्थ ध्वनित होतो. हा ''इंग्लिश व्यक्ती'' वर्गापेक्षा वेगळा आहे कारण बिगर-इंग्लिश व्यक्तीसुद्धा इंग्लिश बोलणारे (आणि तिसऱ्याच भाषेत लिहिणारे) असू शकतात!
:हाच नियम इतर भाषांसाठीही असावा.
:एकूण वर्गवारीबद्दलचे तुमचे निरीक्षण बरोबर आहे. अनेक लेखक आपल्या मतांनुसार वर्ग तयार करीत असतात. त्यावेळी ते असलेली वर्गवारी विचारात घेत नाहीत किंवा योग्य लॉजिक लावून असे वर्ग तयार करतीलच असे नाही. जुने संपादक त्यात वेळोवेळी बदल करुन सुधारणा करीत असतात परंतु याला अधिक जोर देणे गरजेचे आहे.
:यासाठी एक नियमावली तयार करता येईल. यासाठी तुम्ही पुढाकार घेतलात तर अनेक लेखक मदतीस येतीलच.
:तुमच्या मराठी विकिपीडियावरील योगदानाबद्दल धन्यवाद!
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:४४, २० जून २०२३ (IST)

:: माझ्या मते फक्त दोनच श्रेणी असाव्यात:
::: १. इंग्रजी भाषेत लिहिणाऱ्या लेखकांची.
:::* याचे नाव असू शकते: &quot;इंग्रजी-भाषेतील लेखक&quot; (मूळ लेख - [[इंग्रजी]]. ह्या श्रेणीच्या नावाचे सुत्र असे आहे: &quot;{भाषेचे नाव}-भाषेतील लेखक&quot; )
::: २. जे लोक इंग्रजी वंशाचे आहेत आणि व्यवसायाने लेखक आहेत. ह्यात वंश आणि राष्ट्रीयत्व पण येणार.
:::* याचे नाव असू शकते: &quot;इंग्लिश लेखक&quot; (मूळ लेख - [[इंग्लिश लोक]]. ह्या श्रेणीच्या नावाचे सुत्र असे आहे: &quot;{वंशाचे/राष्ट्राचे नाव} लेखक&quot;) 

::&quot;लेखक&quot;+&quot;इंग्रजी बोलणारे लोक&quot; असा कोणताही वर्ग असू नये. लेखक कोणत्या भाषेत बोलू शकतो हे महत्त्वाचे नाही, परंतु तो कोणत्या भाषेत लिहितो हे महत्त्वाचे आहे; जे आपल्या १ल्या प्रकारच्या श्रेणीत येत आहे. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) ११:३६, २० जून २०२३ (IST)

:माझा संदेश वर्गीकरणात काय असू शकते हे विषद करण्याचा होता.
:आपला मतभेद ''{भाषा} {लेखक}'' याचा अर्थ '''{भाषा} बोलणारा {लेखक}''' कि '''{भाषा} वापरुन लिहिणारा {लेखक}''' असा आहे.

:'''{भाषा} वापरुन लिहिणारा {लेखक}''' हे अधिक योग्य आहे कारण --
:# हे सुटसुटीत आहे -- ''काका कालेलकर गुजराती लेखक होते'' असे म्हणल्यावर ते गुजरातीमध्ये लिहित असल्याचे ध्वनित होते. कालेलकर हे मूळ मराठी (व्यक्ती) असले आणि मराठी (सुद्धा) बोलत असले तरी त्यांनी बहुतांश लेखन गुजरातीमध्ये केले. तुमच्या मतानुसार यांचे वर्गीकरण ''गुजराती भाषेमध्ये लिहिणारे लेखक'' असे होईल.
:# हे वापरात आहे -- काका कालेलकर गुजराती भाषेतून लिहिणारे लेखक होते असे ऐकीवात नाही.

:असो. तुमच्या मतामागे कारण काय आहे हे तुम्ही लिहिलेत तर तुमचा युक्तिवाद समजणे सोपे होईल.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:२२, २१ जून २०२३ (IST)

== Translation notification: WWC2023/Scholarship ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:WWC2023/Scholarship|WWC2023/Scholarship]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WWC2023%2FScholarship&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WWC2023%2FScholarship&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WWC2023%2FScholarship&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.
The deadline for translating this page is 2023-10-22.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;this page is available for translating, you can start working on it&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

You can [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup change your notification preferences].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, ०३:११, २७ जून २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Sandra Hanbo@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear interface administrator, 

This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well.

There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability.

As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]].

Have a great day!&lt;/div&gt;
&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team&lt;/bdi&gt; १७:३८, १० जुलै २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Samuel (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&amp;oldid=25272792 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== मराठी शब्द  ==

नमस्कार, 

cc: @[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] @[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]]@[[सदस्य:Shantanuo|Shantanuo]]

Spy film या इंग्रजी शब्दासाठी मराठीत प्रतिशब्द कोणता आहे, ते कृपया सांगावे. नसेल तर &quot;हेरपट&quot; बरोबर वाटतो का? 

तसेच बऱ्याच इंग्रजी शब्दांना प्रतिशब्द सहजासहजी सापडत नाहीत. marathibhasha.org सारखी संकेतस्थळे देखील अनेक शब्द दाखवत नाहीत. यासाठी विकिपीडियावर चर्चेसाठी एखादी जागा आहे का, जिथे आवश्यक परभाषिक शब्दांसाठी विनंती करता येईल? धन्यवाद.

- [[सदस्य:अमर राऊत|अमर राऊत]] ([[सदस्य चर्चा:अमर राऊत|चर्चा]]) २१:२२, २६ जुलै २०२३ (IST)

:{{साद|अमर राऊत}}
:''हेरपट'' हाच जवळचा शब्द वाटतो.
:प्रतिशब्दांसाठी वेगळे असे पान नाही परंतु [[विकिपीडिया:मदतकेंद्र]] येथे संदेश द्यावा.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]])

== Translation notification: Template:Movement Charter/Navbox ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Template:Movement Charter/Navbox|Template:Movement Charter/Navbox]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3AMovement+Charter%2FNavbox&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3AMovement+Charter%2FNavbox&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3AMovement+Charter%2FNavbox&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Navigational template for Movement Charter, assist to translate to your language.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

You can [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup change your notification preferences].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १०:२१, २९ जुलै २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== बॉटद्वारे बदल ==

कृपया, खालील वर्गातील लेख नव्या वर्गात सांगकाम्याद्वारे स्थानांतरित करावे.
# {{झाले}} [[:वर्ग:विसावे शतकातील वर्षे]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे]] 
# {{झाले}} [[:वर्ग:न्यू यॉर्कमधील काउंटी]] → [[:वर्ग:न्यू यॉर्क राज्यामधील काउंटी]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:वॉशिंग्टनमधील काउंटी]] → [[:वर्ग:वॉशिंग्टन राज्यामधील काउंटी]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:समुद्र किनार्याची चित्रे]] → [[:वर्ग:समुद्र किनाऱ्याची चित्रे]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:इमारती चित्रे]] → [[:वर्ग:इमारत चित्रे]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:खाण्याच्या वस्तू चित्रे]] → [[:वर्ग:खाद्य पदार्थाची चित्रे]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:भारतीय सैन्य]] → [[:वर्ग:भारताचे सैन्य]]
आणि खालील वर्गातील फक्त वर्षांचे वर्ग (उदा. वर्ग:इ.स. ४१४) नव्या वर्गात स्थानांतरित करावे.
# {{झाले}} [[:वर्ग:इ.स.चे ५ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:इ.स.चे ६ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:इ.स.चे ७ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १८:३७, ३० जुलै २०२३ (IST)

:: हे काम अपूर्ण राहिले आहे, म्हणून आठवण करुन दिली. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:५९, १० नोव्हेंबर २०२३ (IST)

:हे काम &lt;s&gt;पुन्हा सुरू केले&lt;/s&gt; झाले आहे. आठवण करुन दिल्याबद्दल धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०२:०३, ११ नोव्हेंबर २०२३ (IST)

# {{झाले}} [[:वर्ग:राजस्थानचे विधानसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:राजस्थानमधील विधानसभा मतदारसंघ]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:गुजरात विधानसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:कर्नाटक विधानसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:कर्नाटकमधील विधानसभा मतदारसंघ]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:११, २३ मार्च २०२४ (IST)

# {{झाले}} [[:वर्ग:फिल्मफेअर पुरस्कार]] → [[:वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:फिल्मफेअर मराठी पुरस्कार]] → [[:वर्ग:फिल्मफेर मराठी पुरस्कार]]
# {{झाले}} [[:वर्ग:फिल्मफेअर पुरस्कार विजेते]] → [[:वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ११:०२, ११ जुलै २०२४ (IST)

# {{झाले}} [[:वर्ग:कोट दि आईव्होरचे फुटबॉल खेळाडू]] → [[:वर्ग:आयवरी कोस्टचे फुटबॉल खेळाडू]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १९:३५, २३ ऑक्टोबर २०२४ (IST)

:''कोट दि आईव्होर'' हे स्थानिक/अधिकृत नाव असल्याने तेच ठेवत आहे.
:दुसऱ्या बदलासाठी सांगकाम्या लावतो.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:३३, २४ ऑक्टोबर २०२४ (IST)

== Please check your uploads ==
Hi! I noticed that some of your uploads do not have a good source, author and some also have no license.

For example:
# [[:चित्र:मॉर्सचे तारयंत्र.jpg]]
# [[:चित्र:महाराम११५.JPG]]
# [[:चित्र:धामापूर तलाव.JPG]]
# [[:चित्र:गगनबावडा घाट.JPG]]

Perhaps you can check and fix? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २३:४५, ३१ जुलै २०२३ (IST)

:{{साद|MGA73}}
:Thanks for your note.
:Only the first one seemed to be missing license. I have corrected that one. The rest have a cc-by-sa-4.0 license.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:५६, १ ऑगस्ट २०२३ (IST)

::Thank you! There is no clear source/author on the files. Are you the photographer of all the files you uploaded and where you have added {{tl|self}}? --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:०७, १ ऑगस्ट २०२३ (IST)

I made a list of all the files without a license:
# [[:File:Church_of_England_Logo.gif]]
# [[:File:Example.of.complex.text.rendering.svg]]
# [[:File:Kolkata.jpg]]
# [[:File:आंतरराष्ट्रीय_अंतराळ_स्थानक.jpg]]
# [[:File:आर्मेरो.png]]
# [[:File:कर्नाटक_राजमुद्रा.png]]
# [[:File:ग्वादालकॅनाल_अमेरिकन_सैनिक.jpg]]
# [[:File:जेएफके.jpg]]
# [[:File:जॉन_लेनन.jpg]]
# [[:File:टीजीव्ही.jpg]]
# [[:File:नवव्या_हिवाळी_ऑलिंपिक_खेळांचे_मानचिह्न.png]]
# [[:File:पोलिश_सैनिक.jpg]]
# [[:File:फ्रांसिस्को_पिझारो.jpg]]
# [[:File:भानौसे_मानचिह्न.jpg]]
# [[:File:भारतातील_गुजरातचे_स्थान.PNG]]
# [[:File:भारतातील_पुण्याचे_स्थान.png]]
# [[:File:भारतातील_महाराष्ट्राचे_स्थान.PNG]]
# [[:File:भारतातील_मुंबईचे_स्थान.png]]
# [[:File:भारतीय_तोफखाना.jpg]]
# [[:File:भावासे_मानचिह्न.jpg]]
# [[:File:मालदीवचा_झेंडा.svg]]
# [[:File:लीग_ऑफ_नेशन्स.png]]
# [[:File:सिंधु_नदी.jpg]]
# [[:File:सोवियेत_सैनिक_ड्नाइपर.jpg]]
# [[:File:स्टालिनग्राड_सैनिक.jpg]]
# [[:File:हेलिक्स_अंतरिक्षमेघ.jpg]]
It would be great if you could add a license and where you have the file from (link to a website or own photo). --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:११, १ ऑगस्ट २०२३ (IST)

== परतावा  ==

आपण हे पृष्ठ परत करू शकता [[सुशोभन सोनू रॉय]] किंवा मी हे पृष्ठ पुन्हा तयार करू शकतो ? [[विशेष:योगदान/2409:4060:2D84:A282:0:0:AD48:7002|2409:4060:2D84:A282:0:0:AD48:7002]] ०१:१२, १ सप्टेंबर २०२३ (IST)
:{{re|अभय नातू}} जर मला उत्तर मिळाले तर मी चांगले असू शकते किंवा मी हे पृष्ठ पुन्हा तयार करू शकतो? मराठी वृत्तपत्रांमध्येही त्यांच्या बातम्या आहेत।

:व्यक्ती उल्लेखनीय असल्यास लेख तयार करावा. त्यात व्यक्तिगत स्तुति किंवा ललितलेखनशैली घालू नये.
:सनोंद प्रवेश (लॉग-इन) करुन संपादने केल्यास अधिक उत्तम.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]])

== Translation notification: Template:Disambiguation ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Template:Disambiguation|Template:Disambiguation]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3ADisambiguation&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3ADisambiguation&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3ADisambiguation&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Widely used disambiguation template. Please assist to translate into your language.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

You can [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup change your notification preferences].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, ०८:२३, १ सप्टेंबर २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== सांगकाम्या ==

नमस्कार सांगकाम्या या बॉट ने २६ सप्टेंबर २०२३ रोजी [[शिखर धवन]] या लेखात क्रिकेटपटू ऐवजी क्रिकेट खेळाडू असा बदल केला. परंतु हा बदल माहिती चौकट आणि वर्ग वर काम करून गेलाय. कृपया [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:MobileDiff/2329213 हे पहा], आता याप्रमाणे अजून कुठे कुठे चुकीची संपादने झाली आहेत हे माहीत नाही. कृपया तपासून दुरुस्ती करणे.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २२:१०, ४ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

:लक्षात आणून दिल्याबद्दल धन्यवाद. सांगकाम्यालाच दुरुस्त्या करण्यास लावतो. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:१५, ४ ऑक्टोबर २०२३ (IST)
::ता.क. सोपा उपाय सापडला. इतरत्र दिसल्यास कळवावे. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:२२, ४ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

:मला जर एखादा नविन सांगकाम्या बनवायचा असेल तर त्या बद्दल माहिती कुठे मिळू शकते? [[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] ([[सदस्य चर्चा:Vikrantkorde|चर्चा]]) १४:१०, २७ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

:{{साद|Vikrantkorde}}
:येथून सुरुवात करावी -- [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bots इंग्लिश विकिपीडियावरील लेख]
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:२१, २९ ऑक्टोबर २०२३ (IST)

== Translation notification: WikiWomenCamp 2023 ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:WikiWomenCamp 2023|WikiWomenCamp 2023]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WikiWomenCamp+2023&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WikiWomenCamp+2023&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WikiWomenCamp+2023&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]


The deadline for translating this page is 2023-10-19.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;It is an information page about the upcoming WikiWomenCamp.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

You can [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup change your notification preferences].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १६:४४, ६ ऑक्टोबर २०२३ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Asaf (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ ==

[[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे.

प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा.

जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]]  यांना संपर्क करावा.

धन्यवाद.

:'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३'''
:&lt;small&gt;हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.&lt;/small&gt;
&lt;!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&amp;oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Files need a license ==
Hi! You have uploaded some files without a valid license. You can see them at [https://usualsuspects.toolforge.org/?language=mr&amp;project=wikipedia&amp;category=Files_with_no_license&amp;min_days=14&amp;badboys=Bad+Boys this link] (search for your name or scroll down to 7 files). If you reply please ping me because I'm not active on this wiki. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २१:५४, १ जानेवारी २०२४ (IST)

== विकिडेटा माहितीचौकट ==

नमस्कार! तुमच्या सांगकाम्यांनी बनवलेल्या नव्या लेखांमध्ये तुम्ही [[साचा:विकिडेटा माहितीचौकट]] पण जोडू शकतात का? नव्या सर्व लेखांमध्ये हा साचा असलेला बरा. [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १६:३९, ५ जानेवारी २०२४ (IST)

== The WMF Language team needs your feedback ==

Hello [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]],

I hope this message finds you well.

My name is Uzoma Ozurumba, a Community Relations Specialist supporting the [[mw:Wikimedia_Language_engineering|WMF Language team]]. I am contacting you because I posted [[विकिपीडिया:चावडी/प्रगती#Making MinT a default Machine Translation for your Wikipedia|a message]] from the WMF Language team in your Wikipedia village pump to communicate our proposal to make the [[mw:MinT|MinT]] with the [https://ai4bharat.iitm.ac.in/indic-trans2/ IndicTrans2] model the default machine translation in Marathi Wikipedia.

We would appreciate your reading the message and giving us feedback on our proposal in the thread. You can also ask some of Marathi Wikipedia community members to read the message and let us know if they are okay with having MinT as the default translation in your Wikipedia.

Thank you so much for your feedback and help.

Best regards,

[[सदस्य:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[सदस्य चर्चा:UOzurumba (WMF)|चर्चा]]) ०२:०८, १३ जानेवारी २०२४ (IST)

== Translation notification: Meta:Policies and guidelines ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Meta:Policies and guidelines|Meta:Policies and guidelines]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3APolicies+and+guidelines&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3APolicies+and+guidelines&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3APolicies+and+guidelines&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Index of policies and guidelines, useful to be translated into different languages for users.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १४:१५, १३ जानेवारी २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Meta:Babylon ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to गुजराती on Meta.
The page [[:metawikipedia:Meta:Babylon|Meta:Babylon]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3ABabylon&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १६:२१, १८ फेब्रुवारी २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Attention ==

Hi, I would like to draw your attention to a BRFA of my nomination, [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE#%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:CampWiz_Bot CampWiz Bot] [[सदस्य:Nokib Sarkar|Nokib Sarkar]] ([[सदस्य चर्चा:Nokib Sarkar|चर्चा]]) ०७:४६, २९ फेब्रुवारी २०२४ (IST)

== Translation notification: Wikimedia Foundation Board of Trustees ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १३:१४, २३ मार्च २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Fundraising/Translation ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Fundraising/Translation|Fundraising/Translation]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Fundraising%2FTranslation&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Fundraising%2FTranslation&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Fundraising%2FTranslation&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १९:४१, २५ एप्रिल २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Automatic edit filters have identified problematic content in your translation. Filter hit: स्व-प्रकाशित (ब्लॉग/वेब होस्ट) ==

मी भाषांतर टूल वापरून इंग्रजी पानांचे मराठीत रुपांतरण करत असतो. काहीवेळेस मला &quot;Automatic edit filters have identified problematic content in your translation. Filter hit: स्व-प्रकाशित (ब्लॉग/वेब होस्ट)&quot; संदेश दिसतो आणि पानाचे प्रकाशन होत नाहे. बहुतेकदा blogger.com, blogspot.com असे काही संदर्भ काढले की वरील एरर निघून जाते. एका पानावर सध्या हीच एरर येत आहे. त्यांच्या सर्व संदर्भांच्या संकेतस्थाळाची मी निरिक्षण केले परंतु मला काही आक्षेपार्ह्य सापडले नाही. मला कसे काय कळू शकते की कुठला संदर्भ या एरर साठी जबाबदार आहे? [[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] ([[सदस्य चर्चा:Vikrantkorde|चर्चा]]) १४:०७, १६ मे २०२४ (IST)

:{{साद|Vikrantkorde}}
:नेमके संदेशस्थळ कोणते आहे हे कळणे कठीण आहे परंतु कोणते ही स्व-प्रकाशित संकेतस्थळ (ब्लॉग/अनुदिनी सारखे) यासाठी कारणीभूत असतात.
:यावेळी तुम्हाला सुचवित आहे की तुम्ही भाषांतरित केलेल्या बव्हंश लेखांमध्ये मोठ्या प्रमाणात सुधारणा अपेक्षित आहेत. यात शुद्धलेखन, व्याकरण तसेच इंग्लिश शब्दांचे लिप्यंतरण (भाषांतराऐवजी) दिसून येते.
:पहिल्या दोन त्रुटी सुधारण्यास सोप्या आहेत तरी ते लेख तयार करतानाच सुधाराव्यात. इंग्लिश शब्दांना मराठी प्रतिशब्द आवर्जून वापरावेत. यात दोन गोष्टी लक्षात घ्याव्यात -- १. कठीण/अप्रचलित मराठी शब्द किंवा संस्कृतप्रचुर शब्द टाळावेत. २. कठीण/अप्रचलित इंग्लिश शब्दांसाठी मराठी प्रतिशब्द न सुचल्यास तेथे {{t|मराठी शब्द सुचवा}} हा साचा घालावा. इतर संपादक त्यांना माहिती असलेले शब्द बदलतील.
:हे केल्याने भाषांतरित लेखांचा दर्जा मोठ्या प्रमाणात उंचावेल.
:धन्यवाद
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:३०, १६ मे २०२४ (IST)
::@[[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] यात यूट्यूब लिंक देखील असू शकते.- [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०६:१२, १७ मे २०२४ (IST)
::उत्तर दिल्याबद्दल धन्यवाद. मी [[शर्मीन अली]] या लेखाचे भाषांतर करीत होतो. मी सगळे संदर्भ दुवे काढल्यानंतर मला कळले की &quot;बाह्यदुवे&quot; या मथळ्याखाली असलेले दुवे blogspot आणि wordpress या संकेतस्थळांशी निगडीत होते. ते दुवे काढल्यानंतर लेख प्रकाशित झाला. 
::यूट्यूब लिंक असेल तर चालते. वरील लेखात काही यूट्यूब लिंक आहेत.
::पण हे फारच निराशाजनक होते की भाषांतर केलेला लेख प्रकाशित होत नाही आणि त्याचे कारणही कळत नाही. इंग्रजी विकिपिडियात तरी एखादे पान आहे का जे सांगते की &quot;स्व-प्रकाशित संकेतस्थळ (ब्लॉग/अनुदिनी सारखे)&quot; फिल्टर का येत होता? [[सदस्य:Vikrantkorde|विक्रांत कोरडे]] ([[सदस्य चर्चा:Vikrantkorde|चर्चा]]) १४:२६, २० मे २०२४ (IST)

== Translation notification: Wikimedia Foundation Board of Trustees ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Board+of+Trustees&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १०:४५, २७ मे २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Request writing about Isabelle de Charrière (Q123386) ==

Hello सदस्य_चर्चा:अभय_नातू, Would you like to write about Isabelle de Charrière (Q123386) for the MR Wikipedia? It would be appreciated if it's done. [[सदस्य:Boss-well63|Boss-well63]] ([[सदस्य चर्चा:Boss-well63|चर्चा]]) २१:३३, १६ जून २०२४ (IST)

== Translation notification: Wikimedia LGBT+/Portal ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Wikimedia LGBT+/Portal|Wikimedia LGBT+/Portal]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+LGBT%2B%2FPortal&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+LGBT%2B%2FPortal&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+LGBT%2B%2FPortal&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १५:३३, ३० जून २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== धन्यवाद ==

माझ्या चुका सुधारल्याबद्दल धन्यवाद. तुम्ही कसे आहात? प्रशांत शिरसाठ ([[सदस्य_चर्चा:Koolkrazy|माझ्या बरोबर बोला!]]) ०१:३९, ७ जुलै २०२४ (IST)

:{{साद|koolkrazy}},
:मी ठीक आहे. तुमचे सतत योगदान पाहून आनंद झाला. असेच हे काम सुरू ठेवा आणि मदत लागल्यास निःसंकोच कळवा.
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:४०, ७ जुलै २०२४ (IST)
::मला मदत हवी असल्यास मी तुमच्याशी नक्की संपर्क करेन प्रशांत शिरसाठ ([[सदस्य_चर्चा:Koolkrazy|माझ्या बरोबर बोला!]]) २१:५०, ७ जुलै २०२४ (IST)

== शीर्षक स्थानांतरण ==

# [[टोकियो]] → [[तोक्यो]]
# [[ह्युस्टन]] → [[ह्यूस्टन]]
# [[कल्याण (शहर)]] चे [[कल्याण]] / [[कल्याण (ठाणे)]] / [[कल्याण (महाराष्ट्र)]] काय योग्य वाटते? [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:२१, १६ जुलै २०२४ (IST)
:''तोक्यो'' हा अचूक उच्चार आहे.
:''ह्युस्टन'' आणि ''ह्यूस्टन'' हे दोन्ही उच्चार प्रचलित आहेत. ''अधिकृत'' असा उच्चार नसला तरी ''ह्यूस्टन'' हे स्थानिक उच्चाराला जवळचे आहे.
:''कल्याण (शहर) ''हे तसेच राहू द्यावे. येथे ''(शहर)'' हा प्रत्यय इतर अर्थांपासून वेगळा करतो. ठाणे जिल्ह्यातील कल्याण शहर सगळ्यात मोठे असल्याने त्याला निःसंदिग्ध शीर्षक असण्याची गरज नाही, उदा. ''सिमला, सिमला (कॉलोराडो)'' किंवा ''मद्रास, मद्रास (ओरेगन)'', इ.
:[[कल्याण (ठाणे)]] आणि [[कल्याण (महाराष्ट्र)]] पासून [[कल्याण (शहर)|कल्याण]] येथे पुनर्निर्देशन असावे. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:३७, १६ जुलै २०२४ (IST)

:: कृपया, [[टोकियो]] आणि [[ह्युस्टन]] ही पाने अचूक नावांकडे स्थानांतरित करावी. तसेच [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]] हे पान [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०]] पानाकडे स्थानांतरण करावे. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १७:४६, २६ जुलै २०२४ (IST)

== review ==

Hi, kindly review [[बांगलादेश २०२४ कोटा सुधारणा चळवळ]] (keep the article if it is readable, otherwise delete). I tagged the article but an IP deleted it. If you check, you will see that the IP is blocked on bnwiki. i don't know who it is but likely a bnwiki blocked user created the article using google translate. [[सदस्य:আফতাবুজ্জামান|আফতাবুজ্জামান]] ([[सदस्य चर्चा:আফতাবুজ্জামান|चर्चा]]) ०५:२६, १ ऑगस्ट २०२४ (IST)

:{{साद|আফতাবুজ্জামান}}
:Thanks for your note. Currently, the article is tagged with {{t|बदल}} template, meaning it is not great but salvageable.
:Are there specific corrections you'd like to see in the article?
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०९:४६, १ ऑगस्ट २०२४ (IST)

== Translation notification: WMDE Technical Wishes/Sub-referencing ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|WMDE Technical Wishes/Sub-referencing]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WMDE+Technical+Wishes%2FSub-referencing&amp;language=mr&amp;action=page translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WMDE+Technical+Wishes%2FSub-referencing&amp;language=gu&amp;action=page translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-WMDE+Technical+Wishes%2FSub-referencing&amp;language=hi&amp;action=page translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The sub-referencing feature is planned to be implemented until the end of 2024 on various wikis. Therefore, it would be great to have information about the feature ready in multiple languages.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, ०२:०५, ९ ऑगस्ट २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:MrBenjo@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== पद्मनाभाचार्य स्वामी महाराज हे पृष्ठ आम्हाला पून प्रसारित करायचे आहे ==

श्रीमान अभय नातू जी

कलियुगात औतर लेले श्रीमत् सदगुरू पद्मनाभाचार्य स्वामी महाराज यांच्या जीवन चरित्रावर हा एक छोटा कटाक्ष होता. आपण कॉपी राईट चे कारण करून तो उडविला.
आमचा सांप्रदाय हा धर्मादाय संस्था इथे नोंदणी कृत आहे. गेली 100 पेक्षा अधिक वर्ष स्वामींच्या ग्रंथ साहित्याच्या माध्यमातून सत्य श्रेष्ठ हिंदू धर्माचे आचरण करण्यासाठी जनजागृती करीत आहोत. मुंबईसह ठाणे पालघर पश्चिम महाराष्ट्र गोवा कर्नाटक आणि गुजरात राज्यांत सांप्रदाय पसरला आहे. तरी आपण मार्गदर्शन करावे ही विनंती.

आम्हाला सहकार्य करावे ही विनंती, आम्ही हे पृष्ठ पुनः प्रसारित करू इच्छितो जेणे करुन स्वामींचे कार्य लोकांपर्यत पोहोचेल.

आपलाच,
अजित एकनाथ ढेकळे 
8692089439 [[विशेष:योगदान/2401:4900:5094:9363:1:2:D84B:B4D9|2401:4900:5094:9363:1:2:D84B:B4D9]] २२:२९, २८ ऑगस्ट २०२४ (IST)

:नमस्कार,
:येथे घालत असलेला मजकूर प्रताधिकार मुक्त आणि विश्वकोशीय शैलीत असणे आवश्यक आहे. अनुदिनी (ब्लॉग) किंवा ललित लेखनशैलीतील मजकूर अग्राह्य आहे. तसेच असंदर्भित स्तुतीपर किंवा वैयक्तिक मते असणारे लेखनही अग्राह्य आहे.
:या (व इतरही) नियमांच्या चौकटीत असलेल्या लेखनाचे स्वागत आहे!
:धन्यवाद,
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:४४, २९ ऑगस्ट २०२४ (IST)

== Translation request ==

Hello, अभय नातू.

Can you fix the article [[कॅम्पी फ्लेग्रेई]]?

Yours sincerely, [[सदस्य:Oirattas|Oirattas]] ([[सदस्य चर्चा:Oirattas|चर्चा]]) १२:०३, १६ सप्टेंबर २०२४ (IST)

:{{साद|Oirattas}}, {{झाले}} -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:५१, १६ सप्टेंबर २०२४ (IST)
::Thank you very much. [[सदस्य:Oirattas|Oirattas]] ([[सदस्य चर्चा:Oirattas|चर्चा]]) २०:२०, १६ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== Bot approval request ==

Hi Abhay, would you be able to look at my bot approval request at [[विकिपीडिया:सांगकाम्या/विनंत्या#सदस्य:Leaderbot]] when you can? Thanks in advance. [[सदस्य:Leaderboard|Leaderboard]] ([[सदस्य चर्चा:Leaderboard|चर्चा]]) २१:०९, २३ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== अठरावी लोकसभा ==

[[अठरावी लोकसभा]] पान एकदा पहा. कसे वाटते आहे ते सांगा कृपया. [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) २०:१८, २४ सप्टेंबर २०२४ (IST) [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) २०:१८, २४ सप्टेंबर २०२४ (IST)

:{{साद|Aditya tamhankar}}
:लेख उत्तम झाला आहे! दोन छोट्या सुधारणा करता येतील --
:१. किरकोळ शुद्धलेख आणि व्याकरण बदल
:२. [[सोळावी लोकसभा|सोळाव्या लोकसभेप्रमाणे]] संख्याबळाचा चित्रतक्ता
:यासाठी मदत लागल्यास कळवावे.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:३६, २५ सप्टेंबर २०२४ (IST)

== Translation notification: Steward requests/Global/block-header ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Steward requests/Global/block-header|Steward requests/Global/block-header]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Steward+requests%2FGlobal%2Fblock-header&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Steward+requests%2FGlobal%2Fblock-header&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Steward+requests%2FGlobal%2Fblock-header&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Contains information on how to appeal global blocks.&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators&amp;lrm;, १८:१९, २५ सप्टेंबर २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Changing username ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Changing username|Changing username]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Changing+username&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Changing+username&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Changing+username&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, १६:१९, २७ ऑक्टोबर २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;
==  पक्षाचे पूर्ण नावाबाबत ==

कोणत्याही विधानसभा मतदारसंघाच्या पानावर ''मतदान चौकट उमेदवार पक्ष दुव्यासकट |पक्ष=भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस'' असा साचा टाकल्यानंतर पूर्ण नाव न येता फक्त काँग्रेस एवढेच येते. स्त्रोत संपादित केल्यानंतर पक्षाचे पूर्ण नाव दिसण्यासाठी काय करावे?. [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १९:५२, २८ ऑक्टोबर २०२४ (IST)

:[[पुरंदर विधानसभा मतदारसंघ]] येथे पूर्ण नाव दिसते आहे. नुसते काँग्रेस दिसणारे उदाहरण आहे का? -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:५४, २८ ऑक्टोबर २०२४ (IST)

== राज्यसभा खासदार == 
[[राज्यसभेच्या वर्तमान खासदारांची यादी]] पान पाहून घ्यावे. अद्ययावत केले आहे. एक विनंती आहे. ज्या खासदारांची पाने अस्तित्वात नाहीत त्यांची पाने तयार कराल का? सध्या मी महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांच्या पानांमध्ये दुरुस्त्या, माहिती भरणे यात व्यस्त आहे. धन्यवाद. [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) २३:२६, ८ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

:हे काम केल्याबद्दल धन्यवाद. नसलेले लेख तूर्तास तयार करीत आहे. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:१७, ९ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

== Request ==

Hey, can you please clear [[:वर्ग:लवकर वगळावे विनंत्या]]? Thanks, [[सदस्य:TenWhile6|TenWhile6]] ([[सदस्य चर्चा:TenWhile6|चर्चा]]) १८:२८, २४ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

:The admins have been doing it for months now. Thanks for asking. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:१५, २५ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

== Your edit! ==
[[File:2.5M pageedits mr.wiki.png|thumb|right]]
Hi! I just thought that you would like to know that [[Special:Diff/2504628]] was edit number 2,500,000 :-) --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) ००:४०, २६ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

:Thank you for pointing it out!
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:३९, २६ नोव्हेंबर २०२४ (IST)

== Translation notification: Wiktionary ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Wiktionary|Wiktionary]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiktionary&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiktionary&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiktionary&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, १७:२२, १३ डिसेंबर २०२४ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;
==भूतपूर्व मतदारसंघ==
नमस्कार, लोकसभा अथवा विधानसभेचे जे माजी मतदारसंघ आहेत, त्या मतदारसंघांच्या शिर्षकात तो मतदारसंघ किती सालापासून किती सालापर्यंत (इथे साल म्हणजे निवडणूक साल) हे सुद्धा जोडले (म्हणजे तसे स्थानांतरित केले) तर समजण्यास सोपे जाईल की हा भूतपूर्व मतदारसंघ होता असे. 

उदा. मी [[दक्षिण अजमेर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)]] (१ल्या लोकसभेचा मतदारसंघ) असे बनवले होते. पण माननीय सदस्य @[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांनी शिर्षकातले साल हटवले. आपण आपले मत काय आहे ते प्रकट करावे. - [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १९:१९, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)

:एखादा मतदारसंघ आता अस्तित्त्वात नाही हे शीर्षकावरुन लक्षात येणे उपयुक्त आहे. यासाठी काही योजना --
:# नुसते (भूतपूर्व) लिहिणे -- ''दक्षिण अजमेर लोकसभा मतदारसंघ (भूतपूर्व)''
:# पहिल्या आणि शेवटच्या निवडणुका झालेल्या वर्षांचा उल्लेख -- ''दक्षिण अजमेर लोकसभा मतदारसंघ (१९५२-१९५७)''
:# मतदारसंघ तयार होण्याची आणि विसर्जित होण्याची वर्षे , उदा. मतदारसंघ क्ष १९५१मध्ये तयार करण्यात आला व १९५२मधील निवडणुकांमध्ये येथे पहिल्यांदा निवडणुका झाल्या. १९५७मध्ये येथे शेवटची निवडणूक झाली आणि १९५९मध्ये तो विसर्जित झाला -- दक्षिण अजमेर लोकसभा मतदारसंघ (१९५१-१९५९)
:# इतर क्लृप्त्या
:यांतील #२ आणि #३मध्ये मतदारसंघ एका वर्षाच्या आत (किंवा एका निवडणुकीनंतर लगेच) विसर्जित झाल्यास एकच वर्षाचा उल्लेख असावा, उदा. ''अबक लोकसभा मतदारसंघ (१९६७)''
:माझे मत क्र.३ ला आहे (मतदारसंघ तयार आणि विसर्जित होण्याची नेमकी वर्षे).
:{{साद|Khirid Harshad}}, तुम्ही वर्ष काढण्यामागची कारणे दिल्यास अधिक योजनाही लक्षात येतील.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:३५, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)
::{{साद|अभय नातू}} माझं स्पष्ट मत आहे की मतदारसंघ भूतपूर्व असो किंवा नसो त्याच्या शीर्षकात मतदारसंघाचे नाव सोडून बाकी काही नसावे, नाहीतर अशा बर्‍याच शीर्षकात ते जोडावे लागेल जे बरोबर दिसणार नाही. यावर उपाय म्हणून त्या लेखात भूतपूर्व मतदारसंघाचा वर्ग जोडणे पुरेसे आहे. तसेच तो मतदारसंघ किती वर्षे अस्तित्वात होता याची माहिती लेखात उपलब्ध असेलच. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:०७, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)

 :अशा बर्‍याच शीर्षकात ते जोडावे लागेल
:उदाहरण?
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:१०, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)

:[[:वर्ग:भूतपूर्व लोकसभा मतदारसंघ]] हे पाहा, सध्या १००+ पेक्षा जास्त भूतपूर्व मतदारसंघांची यादी आहे आणि असे अजून तयार होतील लेख. म्हणजेच यातील सर्व लेखांच्या शीर्षकात वर्ष जोडावे लागेल, तसेच वर्ष जोडून लेखाचे नाव मोठे होते जे अनावश्यक वाटते. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:२१, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)
::लेखसंख्या किंवा बदलांची संख्या ही मोठी अडचण नाही. लेखांचे नाव मोठे होते हा ग्राह्य मुद्दा आहे.
::शीर्षकातील अक्षरसंख्या आणि त्याद्वारे मिळणारी माहिती यांच्यात समतोल साधणे आवश्यक आहे. व्यक्तींचे लेख याचे एक उदाहरण आहे. प्रत्येक व्यक्तीच्या पूर्ण नावाचा लेख नसतो. पूर्ण नावाने अधिक माहिती मिळते परंतु त्याने वेगळी अशी माहिती मिळत नाही.
::उदाहरणार्थ, [[इंदिरा इंदिरा गांधी]] यांचे पूर्ण नाव ''इंदिरा प्रियदर्शिनी गांधी'' होते. यात नुसते '''इंदिरा गांधी''' लिहिल्यास ही व्यक्ती कोण हे लगेच कळते. त्यासाठी ''इंदिरा प्रियदर्शिनी गांधी'' लिहावे लागत नाही. त्याउलट पेपे (फुटबॉल खेळाडू जन्म १९८३) या शीर्षकात जन्मवर्ष नमूद करावे लागते, ज्यायोगे त्या विशिष्ट व्यक्तीबद्दलची अधिक माहिती (आणि निःसंदिग्धीकरण सुद्धा) ध्वनित होते.
::याशिवाय, मतदारसंघाचा विचार केल्यास तुमचा संख्येचा मुद्दा उलट्या बाजूनेही लावता येईल. लोकसभेत ५४३ मतदारसंघ आहेत. नवनवीन मतदारसंघ वाढत गेल्यावर एखादा मतदारसंघ आत्ता आहे कि नाही यासाठी वर्गीकरण बघावे लागेल. जुन्या मतदारसंघांना वेगळे न दाखविल्यास वाचणाऱ्याचा गोंधळ होऊ शकतो.
::असो. इतरही मते काय आहेत हे कळून घेण्यास मी उत्सुक आहे. cc: {{साद|संतोष गोरे|Aditya tamhankar}}
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:३७, २२ डिसेंबर २०२४ (IST)
:::@[[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] आणि @[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] या दोंघांच्या मुद्द्यात एक अंधुकशी रेषा आहे; अन्यथा दोघेही आपापल्या ठिकाणी योग्य वाटतात. लेखाच्या प्रस्तावनेत सदरील मतदार संघ हा भूतपूर्व असल्याचे दिसून येते, तरीही कंसात साल लिहिल्यास वाचकास समजण्यास अधिक सुलभ राहील असे वाटते. अजून इतर कोणी काही सुचवते का ते देखील विचारात घ्यावे. [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ११:२८, २३ डिसेंबर २०२४ (IST)

::::@[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]], @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]], @[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] शिर्षकामध्ये फक्त साल टाकायचे आहे. त्याने शिर्षक लांबलचक होत नाही असे मला वाटते. शिर्षकात फक्त साल दिल्याने सर्च करताना पटकन लक्षात येते की हा भूतपूर्व मतदारसंघ आहे. नाहीतर मग त्या पानावर जा व तिथे वाचून कळायला वेळ लागतो व हेही पटकन लक्षात येते की आत्ताचे विद्यमान मतदारंघ आणि भूतपूर्व मतदारसंघ ह्यांच्यातील फरक लगेच दिसून येतो. अभय सरांनी सुचवल्याप्रमाणे आपण '''निवडणूक साल वापरुयात'''. मतदारसंघ स्थापन केलेले साल नको त्याने अजुन कनफ्युजन वाढते. सामान्यत: वाचकांना निवडणूकीचे साल लक्षात राहते. त्यामुळे १९५२-१९५७, १९५२-२००९ असे बरे पडेल. त्याचे अजून एक कारण म्हणजे कोणताही मतदारसंघ मध्येच विसर्जित होत नाही, पाच वर्षांनंतर परिसिमनद्वारे विसर्जित केला जातो. अभय सरांच्या ३ऱ्या पॉईंट प्रमाणे १९५१ ला स्थापन झाला, १९५२ आणि १९५७ ला निवडणूक साली, पण तो मतदारंघ १९५९ ला विसर्जित कसा होईल? त्याचे पुढचे परिसिमन १९६२ ला झाले. समजा तो मतदारसंघ १९६२ ला विसर्जित झाला तर त्याचे शीर्षक असे होईल '''अबक मतदारंघ (१९५२-१९६२). इथे जरी १९५१ मध्ये स्थापन झाला तरी त्याची पहिली निवडणूक १९५२ साली झाली. नंतरची १९५७ जिचा कार्यकाळ १९६२ पर्यंत होता व १९६२ मध्ये विसर्जित केला गेला. म्हणून ''१९५२-१९६२'' [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १२:३४, ०३ जानेवारी २०२५ (IST)
:::::मला पटते आहे.
:::::@[[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]], @[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]], हे प्रयोग म्हणून करुन पाहूयात. जर यामुळे अडचण आली किंवा इतर सदस्यांकडून तसे मत आले तर पुन्हा विचार करुयात असे मी मांडतो. कळवावे.
:::::धन्यवाद.
:::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०६:१४, ५ जानेवारी २०२५ (IST)
::::::होय, बिलकुल चालेल.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०८:५१, ५ जानेवारी २०२५ (IST)

== वर्ग स्थानांतरण ==

नमस्कार, मी नुकताच ''[[:वर्ग:जनता पक्षाचे नेते]]'' हा वर्ग ''[[:वर्ग:जनता पक्षातील राजकारणी]]'' येथे स्थानांतरित केला आहे. त्यातील लेख बॉट द्वारे स्थानांतरित करावे ही विनंती. -[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०७:११, २७ डिसेंबर २०२४ (IST)

:{{झाले}} -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०६:०२, १ जानेवारी २०२५ (IST)

# [[:वर्ग:भारतातील पुरूष क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू]]
# [[:वर्ग:ब्राझीलची राज्ये]] → [[:वर्ग:ब्राझिलची राज्ये]]
# [[:वर्ग:ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष]] → [[:वर्ग:ब्राझिलचे राष्ट्राध्यक्ष]]
# [[:वर्ग:ब्राझीलमधील शहरे]] → [[:वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २२:५२, ३१ डिसेंबर २०२४ (IST)

:{{झाले}} -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०६:०२, १ जानेवारी २०२५ (IST)

::# [[:वर्ग:अहमदनगर जिल्हा]] → [[:वर्ग:अहिल्यानगर जिल्हा]]
::# [[:वर्ग:अहमदनगर जिल्ह्यातील गावे]] → [[:वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे]]
::# [[:वर्ग:सा रे ग म पा चॅलेंज २००७]] → [[:वर्ग:सा रे ग म प चॅलेंज २००७]]
::[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:०७, १९ मार्च २०२५ (IST)

:{{झाले}} -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]])

# [[:वर्ग:वर्षानुसार मराठी चित्रपटांच्या याद्या]] → [[:वर्ग:मराठी चित्रपट यादी]]
# [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट नामसूची]] → [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी]]
[[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १५:३९, १८ मे २०२५ (IST)

::{{झाले}}
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १८:३१, १८ मे २०२५ (IST)

== [[Doraemon]] ([[डोरेमोन]] ला पुनर्निर्देशन)==
नमस्कार, तुम्ही हे पेज डिलीट केले, परंतु बहुतेक विकिपीडियावर असे नाव [[विकिपीडिया:पुनर्निर्देशन|पुनर्निर्देशन]] म्हणून चालतात. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Reasons_for_not_deleting काही कारने], काही उदाहरणे- [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A6%A4&amp;redirect=no ভাৰত], [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3&amp;redirect=no कृष्ण], [[en:Category:Redirects from alternative languages]]. आपणास माहित आहे की मराठी विकिपीडिया वर बहुतेक guidelines व policies लिहिलेल्या नव्हे, म्हणून मला त्याची नोंद इथे करता आली नाही, मात्र मी जे उदाहरणे दिली ते तुम्हाला पटले असतिल असे मला वाटते. धन्यवाद, --[[सदस्य:ExclusiveEditor|ExclusiveEditor]] ([[सदस्य चर्चा:ExclusiveEditor|चर्चा]]) २१:३३, ३० डिसेंबर २०२४ (IST)

:नमस्कार,
:तुमचा संदेश स्पष्ट नाही परंतु असे वाटते की तुम्हाला इंग्लिश शीर्षकापासून मराठी शीर्षकाकडे पुनर्निर्देशन हवे आहे.
:मराठी विकिपीडियावर शक्यतो कमीत कमी अशी पुनर्निर्देशने आहेत व असे नवीन पुनर्निर्देशन असण्यासाठी सबळ कारण पाहिजे. तुम्ही उद्धृत केलेल्या पानाला इंग्लिशमधून पुनर्निर्देशन का पाहिजे हे सांगण्याची विनंती.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:४९, ३० डिसेंबर २०२४ (IST)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- सदस्य:Biplab Anand@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== माहितीचौकट पंतप्रधान साचा ==

माहितीचौकट पंतप्रधान साच्यामध्ये I उपराष्ट्रपती = हा पॅरामीटर टाकला की प्रथम तो बरोबर दाखवतो, परंतु I उपराष्ट्रपती2 = असे जोडल्यानंतर संपादित केल्यावर २ऱ्या कार्यकाळासाठी उपराष्ट्रपती समोरचे संपादित केलेले दिसत नाही. उदा. इंदिरा गांधी यांचा साचा बघा: {{माहितीचौकट पंतप्रधान|नाव=इंदिरा फिरोझ गांधी|चित्र=IndiraGandhi.png|चित्र आकारमान=200px|पद=[[भारताचे पंतप्रधान|भारतीय गणराज्याच्या ३ऱ्या पंतप्रधान]]|कार्यकाळ_आरंभ=१४ जानेवारी १९८०|कार्यकाळ_समाप्ती=३१ ऑक्टोबर १९८४|राष्ट्रपती=[[नीलम संजीव रेड्डी]]&lt;br&gt;[[झैल सिंग|ग्यानी झैल सिंग]] &lt;small&gt;(१९८२ पासून)&lt;/small&gt;|उपराष्ट्रपती=[[मोहम्मद हिदायत उल्लाह]]&lt;br&gt;[[रामस्वामी वेंकटरमण]] &lt;small&gt;(ऑगस्ट १९८४ पासून)&lt;/small&gt;|उपपंतप्रधान=|मागील=[[चौधरी चरण सिंह]]|पुढील=[[राजीव गांधी|राजीव फिरोज गांधी]]|कार्यकाळ_आरंभ2=२४ जानेवारी १९६६|कार्यकाळ_समाप्ती2=२४ मार्च १९७७|राष्ट्रपती2=[[सर्वपल्ली राधाकृष्णन]]&lt;br&gt;[[झाकिर हुसेन]]&lt;br&gt;[[वराहगिरी वेंकट गिरी]]&lt;br&gt;[[फकरुद्दीन अली अहमद]]&lt;br&gt;[[बी.डी. जत्ती|बसप्पा दानप्पा जत्ती]]|उपराष्ट्रपती2=[[झाकिर हुसेन]]&lt;br&gt;[[वराहगिरी वेंकट गिरी]]&lt;br&gt;[[गोपाल स्वरूप पाठक]]&lt;br&gt;[[बी.डी. जत्ती|बसप्पा दानप्पा जत्ती]]|उपपंतप्रधान2=[[मोरारजी देसाई|मोरारजी रणछोडजी देसाई]] &lt;small&gt;(१९६७-१९६९)&lt;/small&gt;|मागील2=[[गुलझारीलाल नंदा]]|पुढील2=[[मोरारजी देसाई|मोरारजी रणछोडजी देसाई]]}}इथे बघा : वरच्या कार्यकाळासाठी उपराष्ट्रपती पॅरामीटर दिसत आहे परंतु खालच्या कार्यकाळासाठी दिसत नाहिये.  [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १२:०६, १४ जानेवारी २०२५ (IST)

== Translation notification: Deoband Community Wikimedia/Reports/Activity reports/2024 ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Deoband Community Wikimedia/Reports/Activity reports/2024|Deoband Community Wikimedia/Reports/Activity reports/2024]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Deoband+Community+Wikimedia%2FReports%2FActivity+reports%2F2024&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, २२:४२, २१ जानेवारी २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Aafi (DCW)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ११:५४, २६ जानेवारी २०२५ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Doc James@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Request writing about Isabelle de Charriere (Q123386) ==

Hello अभय नातू  Would you like to write about Isabelle de Charriere (Q123386) for the MR Wikipedia? It would be appreciated if it will be done. [[सदस्य:Boss-well63|Boss-well63]] ([[सदस्य चर्चा:Boss-well63|चर्चा]]) १८:०९, १५ मार्च २०२५ (IST)

:@[[सदस्य:Boss-well63|Boss-well63]],
:Here -- [[इसाबेल दि शारिएर]].
:May I ask a return favor to translate आनंदीबाई जोशी ([[en:Anandi Gopal Joshi]]) in a language of your choice?
:Thanks,
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:२५, १५ मार्च २०२५ (IST)

== साचा  ==

नमस्कार सर हे दोन साचा बनवलं आहे चित्रपट पानांमध्ये जोडता येत काही चुकीचं असेल तर डिलीट करू शकता पण त्याचा वापर असा चांगला होईल. उदाहरण : [[छावा (चित्रपट)]]

* [[साचा:इंटरनेट मुव्ही डेटाबेस]]
* [[साचा:बॉलिवूड हंगामा]]

[[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) १२:५१, २० मार्च २०२५ (IST)

:@[[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] माफ करा, [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] यांनी तुमचा एक साचा पुनर्निर्देशित केला म्हणून मध्येच उत्तर देत आहे. अन्यथा @[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] यांनी उत्तर देणे अपेक्षित होते. तुम्ही आय एम डी बी साठी पूर्वीचेच पुढील दोन साचे उपलब्ध आहेत. [[साचा:आय.एम.डी.बी. शीर्षक]] (चित्रपटासाठी) आणि [[साचा:आय.एम.डी.बी. नाव]] (कलाकारांसाठी). राहिला प्रश्न बॉलीवूड हंगामाचा, तर तो तुम्ही इंग्लिश विपी वरून आयात करू शकता.- :[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) १९:३८, २० मार्च २०२५ (IST)

== Translation notification: Help:Unified login ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Help:Unified login|Help:Unified login]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3AUnified+login&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3AUnified+login&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3AUnified+login&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, ११:३४, २३ मार्च २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== नवीन धोरण पानांबद्दल सूचना ==

नमस्कार,

मी मराठी विकिपीडियावर काही नवीन धोरण पाने तयार केली आहेत, जी समुदायासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. खालील पानांची यादी आहे:  

# [[विकिपीडिया:सद्भावना गृहीत धरा]] (विपी:सगृध)  
# [[विकिपीडिया:सदस्यपान]] (विपी:सप)  
# [[विकिपीडिया:स्रोतांचा संदर्भ]] (विपी:ससं)  
# [[विकिपीडिया:सहमती]] (विपी:सह)  
# [[विकिपीडिया:चर्चा पान मार्गदर्शक तत्त्वे]] (विपी:चप)  
# [[विकिपीडिया:सदस्यत्व तपासनीस]] (विपी:सत)  
# नियुक्ती (विपी:नि)  
# अधिकार काढण्याची प्रक्रिया (विपी:अक)  
# [[विकिपीडिया:संपादन सारांश]] (विपी:ससा)  
# [[विकिपीडिया:तटस्थ दृष्टिकोन]] (विपी:तड)  
# [[विकिपीडिया:लवचिकता]] (विपी:लव)

ही पाने मी स्वतःच्या शब्दांत आणि मराठी विकिपीडियाच्या स्वरूपात लिहिली आहेत. कृपया या पानांचे पुनरावलोकन करून आपल्या सूचना किंवा सुधारणा सांगा. जर काही बदल किंवा जोडणी आवश्यक असेल, तर मी ते करण्यास तयार आहे. समुदायाच्या सहमतीने ही पाने अधिक चांगली करता येतील असे वाटते. आपल्या मार्गदर्शनाची अपेक्षा आहे.

धन्यवाद! [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) ०७:२६, १ एप्रिल २०२५ (IST)

== Translation notification: Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2F2025%2FVoter+information&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2F2025%2FVoter+information&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2F2025%2FVoter+information&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]


The deadline for translating this page is 2025-04-25.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;---

Hello, and thank you for the work you do.

'''[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;amp;group=Centralnotice-tgroup-UCoC_AR_2025_cookie&amp;amp;filter=%21translated&amp;amp;action=translate  We request you also translate these two sentences.]''' There are more details below.

There is an ongoing community vote - the voter information is in the page linked for translation above. We would appreciate your help to [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;amp;group=Centralnotice-tgroup-UCoC_AR_2025_cookie&amp;amp;filter=%21translated&amp;amp;action=translate translate the two sentence CentralNotice banner], as a priority. If you can also translate the voter information page, I know the folks working on this - including the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) group - would be highly appreciative.

~  In cooperation with the U4C&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, २१:००, २३ एप्रिल २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Xeno (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== मराठी अनुवाद ==

नमस्कार!
अनेक नवीन लेख तयार करताना, मला लेखाचे शीर्षक नेमके काय असावे याबद्दल समस्या येतात आणि विशेषतः जेव्हा इंग्रजीमध्ये समान गोष्टींसाठी अनेक शब्द असतात; किंवा जर हा शब्द मूळचा इंग्रजी नसेल; किंवा जर तो वैद्यकीय/वैज्ञानिक शब्द असेल. उदाहरणार्थ; [[:en:Dismemberment]] आणि [[:en:Dissection]] या वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत; परंतु दोन्हीचे भाषांतर फक्त &quot;विच्छेदन&quot; असे केले जाते.

मराठी विकिपीडियावर असे कोणतेही पान आहे का जिथे असे शब्द जोडता येतील आणि सर्व सक्रिय सदस्य तेथे योग्य मराठी शब्द सुचवू शकतील? [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १६:०३, १६ मे २०२५ (IST)

:@[[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]],
:[[विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प/शब्द,पद आणि वाक्य संचय]] हे पूर्वी होते परंतु अनेक वर्षांत त्यात भर नाही.
:याचे पुनरुत्थान केल्यास हे नक्कीच उपयुक्त होईल.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:५९, १६ मे २०२५ (IST)

== मतदारसंघ नावे ==

निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत परिसिमन ऑर्डर मध्ये मतदारसंघांची जशी नावे आहेत त्याच नावा प्रमाणे मतदारसंघांचे लेख असु देत. वलसाड मतदारसंघ १९५७ ते २००९ च्या परिसीमन पर्यंत बुलसर म्हणून होता. ते नाव तसेच असु द्यावेत. अशी बरीच आहेत. मी त्या सर्वांचे लेख विस्तृतपणे लिहितो आहे. थोडा वेळ लागेल. 

[[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १०:४४, २१ मे २०२५ (IST)

:ते ''बुलसर'' नसून '''बलसार''' (Bulsar, वलसाडचा अपभ्रंश) असे होते. गुजरात व इतर राज्यांमधील आंग्लाळलेली नावे नंतर बदलली गेली परंतु आंग्ल उच्चार जसेच्या तसे राहू द्यावेत. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:४९, २१ मे २०२५ (IST)

अच्छा.. हे माहित नव्हते. धन्यवाद -  [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) १०:५९, २१ मे २०२५ (IST)

== फिनिक्सच्या राखेतून उठला मोर  ==

फिनिक्सच्या राखेतून उठला मोर
हे पान मी तयार केले आहे. जयंत पवार हे मराठीतील महत्वाचे साहित्यिक व नाटककार होते. त्यांना अनेक पुरस्कार मिळालेले आहेत. फिनिक्सच्या राखेतून उठला मोर हा त्यांचा कथासंग्रह. याला साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला आहे. हा देशातील सर्वोच्च पुरस्कारांपैकी एक आहे, प्रथम क्रमांकाचाही म्हणता येईल. याबाबतचे संदर्भ दिलेले आहेत. साहित्य अकादमीचे संकेतस्थळही दिलेले आहे. शिवाय इतर अनेक संदर्भ दिलेले आहेत. पुरस्काराशिवाय या कथासंग्रहातील कथांमुळे मराठी साहित्यात एक मोलाची भर पडलेली आहे. पानामध्ये मी मात्र अशी विशेषणे वापरलेली नाहीत. मराठी साहित्याचा मानबिंदू असलेल्या कथासंग्रहाचे पान ठेवावे इतकेच मी लिहू शकतो
Uday0611 [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) २३:२२, ४ जून २०२५ (IST)

:नमस्कार,
:लेखात दिलेल्या संदर्भासाठी धन्यवाद. तरीसुद्धा काही बदल गरजेचे आहेत.
:# लेखात ''पुस्तकाबद्दलची माहिती'' अपेक्षित आहे. सध्या लेख पुस्तकाचे ''सविस्तर वर्णन'' असल्यासारखा आहे. लेखाच्या धाटणीसाठी उदाहरणादाखल एक झुंज वार्‍याशी किंवा नेपाळचा प्रवास (पुस्तक) हे लेख बघावे. अर्थात तुम्ही घातलेली इतर माहिती (प्रकाशनवर्ष, अनुवाद तपशील, इ.) राहू द्यावा.
:# लेखातील मोघम वाक्ये काढावी, उदा. ''या संग्रहाचे मराठी वाचकवर्गाने व साहित्य जगताने स्वागत केले.'' -- म्हणजे काय?
:# लेखकाची मुलाखत विभाग काढावा. तसेच कथासंग्रहाच्या रसग्रहणाबद्दलचा प्रत्येक तपशील (उदा. मायबोली) न ठेवता त्यांतील २-३ निवडक आणि महत्वाचे उल्लेख ठेवावे.
:अधिक प्रश्न किंवा शंका असल्यास कळवालच.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:१३, ५ जून २०२५ (IST)
::एक झुंज वार्‍याशी किंवा नेपाळचा प्रवास (पुस्तक) पाने बघितली. ती फारच त्रोटक आहेत. मात्र फिनिक्सच्या राखेतून उठला मोर या पानावर बदल केलेला असून कथांची नावे एका ओळीत आता दिलेली आहेत.
::लेखातील मोघम वाक्ये काढावी, उदा. या संग्रहाचे मराठी वाचकवर्गाने व साहित्य जगताने स्वागत केले. -- म्हणजे काय
::हे वाक्य काढले आहे व दुसरे दिले आहे.
::मायबोली व विश्राम गुप्ते यांचे संदर्भ सुचवल्याप्रमाणे काढले.
::लेखकाने स्वत: आपल्या साहित्याबद्दल बोलणे ही नेहमी घडणारी बाब नाही. यामुलाखतीतून कथालेखन प्रक्रिया व लेखकाची भूमिका कळते. ते पानावर अंश देवून स्पष्ट केले आहे. 
::मुलाखत कथासंग्रहाबाबतच आहे, तथापि काढायची असेल तर वगळणे.
::आणखी काय बदल हवा आहे कळवणे.
::धन्यवाद. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) ०९:५०, ५ जून २०२५ (IST)
:::वरील लेख फक्त धाटणीसाठी दिले होते.
:::मुलाखत वगैरे लेखकाच्या लेखावर असावे, ते सुद्धा जर लक्षणीय असेल तर. येथे पुस्तकाचे रसग्रहण नाही तर माहिती अपेक्षित आहे.
:::अजून अनेक बदल करता येतील. काही उदाहरणे --
:::''या संग्रहाची सध्या सातवी आवृत्ती आलेली आहे.'' -- सध्या म्हणजे कधी? १० वर्षांनी वाचताना हे वाक्य असंबद्ध होईल.
:::''कवयित्री साहित्यिक नीरजा यांनी या कथासंग्रहाची केलेली समीक्षा महाराष्ट्र टाइम्समध्ये प्रकाशित झालेली होती. त्यात त्या लिहितात;
:::नाटककार जयंत पवार यांचा पहिला कथासंग्रह. या संग्रहात एकूण सात कथा आहेत. त्यातल्या बहुतेक कथांना पार्श्वभूमी आहे ती या मुंबईची, तिथल्या गिरणगावाची, कामगारवस्तींची, चाळसंस्कृतीची, तिथल्या सामान्य माणसाची आणि त्याच्या छोट्या मोठ्या आनंदाची, दु:खाची, शल्यांची, ताणांची आणि माणसाच्या कोतेपणाची, त्याच्याच लपलेल्या अहंपणाची.पवारांच्या या कथा व्यक्तिकेंदी नाहीत तर समूहकेंदी आहेत…''
:::१. हे जाहिरातबाजी वाटते. नीरजा यांनी केलेले वर्णन येथे गरजेचे नाही. लांबलचक प्रस्तावना सुद्धा नको.
:::२. जर येथे हे लिहायचेच तर ''साहित्यिक नीरजा यांच्या मते पवारांच्या या कथा समूहकेंद्री आहेत'' इतकेच पुरेसे आहे.
:::३. हा लेख कुठे उपलब्ध आहे हे वेगळे लिहिण्यापेक्षा त्याचा संदर्भ द्यावा.
:::इतर अनेक त्रुटी आहेत त्याही बघून घेउन काढाव्या. येथील (दर्जेदार) लेखांची लेखनशैली पाहून त्याप्रमाणे लिहावे.
:::तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद.
:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:१८, ५ जून २०२५ (IST)
::::मुलाखत वगळली.
::::नीरजा यांनी जे लिहिले आहे ते काढले तथापि ती समी्षा आहे. त्याला अजिबात जाहिताबाजी म्हणता येणार नाही. इथे नमूना बघावा:
::::https://en.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Women_of_Manhattan&amp;wprov=rarw1
::::लेख नको असेल तर काढून टाकणे. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) ११:५१, ५ जून २०२५ (IST)
:::::लगेच ''लेख नको असेल तर''....इ. भाषेवर येऊ नये. येथे लेख हवा/नको नाही तर येथील (जुजबी) निकषांप्रमाणे लिहिणे हे अपेक्षित आहे. अनेक संपादक येथे जमेल तसे चौकटीत राहून लिहितात तर आपणही त्यात सहकार्य कराल ही माफक अपेक्षा.
:::::वर लिहिलेल्या इतर बाबींकडे लक्ष वेधतो पण ते बदल मीच करुन घेतो.
:::::पुन्हा एकदा तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद.
:::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:२२, ५ जून २०२५ (IST)

== विचारार्थ  ==

काही मुद्दे विचार करण्यासाठी सुचवले आहेत 
 
मी साहित्य प्रेमी वाचक असून मराठी साहित्यिक व साहित्य यांची माहिती विकिपीडियावर द्यावी हा माझा उद्देश आहे. त्यासाठी मी मराठी हिंदी व इंग्लिश साहित्यिक व साहित्य यांच्या विकिपीडिया पानांचे दोन-तीन आठवडे अवलोकन केले होते. 
त्यानुसार मला काही प्रारूप मिळालेले आहेत.
 
अनेक पानांवर असे दिसते की पुस्तकांच्या काही समीक्षांमधील उतारे दिलेले असतात. समीक्षेचा उद्देश आपण म्हटल्याप्रमाणे जाहिरात बाजी नसतो तर त्यातील साहित्यकृतीचे विश्लेषण केलेले असते. केवळ चांगले म्हटलेले नसते तर ते का चांगले आहे हे सांगितलेले असते ज्यायोगे वाचकाची अभिरुची क्षमता वाढते, साहित्यकृती समजण्यास त्याला मदत होते. 
अशी समीक्षा दिलेली काही पाने अशी काही पाने अशी आहेत:
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Danny_and_the_Deep_Blue_Sea
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Mannu_Bhandari
Please see critical reception section
https://en.m.wikipedia.org/wiki/A_Bright_Room_Called_Day
Critics section
 
अशी इतरही पाने आहेत. 
 
तसेच मी आता नव्हे तर आधीच याबाबत गुगल सर्च केला होता व तेथून अशी माहिती मिळाली होती: 
 
समीक्षेतील उतारा (review paragraph) विकिपीडियावर घेतला जाऊ शकतो. तथापि, या उताऱ्याचा योग्य वापर आणि विकिपीडियाच्या धोरणांचे पालन करणे आवश्यक आहे. [1, 1, 2, 2, 3]  
विकिपीडियावर समीक्षेतील उतारा वापरण्याची पद्धत: 
 1. उताऱ्याची सत्यता आणि विश्वासार्हता: विकिपीडियावर कोणताही लेख समाविष्ट करण्यासाठी, तो लेख विश्वसनीय आणि सत्य असावा लागतो. समीक्षेतील उताऱ्यामध्ये तथ्ये आणि माहिती योग्य प्रकारे सादर केली आहे की नाही, हे तपासणे आवश्यक आहे. 
2. संदर्भ: समीक्षेतील उतारा विकिपीडियावर वापरत असाल, तर त्या उताऱ्याचे संदर्भ (references) देणे आवश्यक आहे. हे संदर्भ उताऱ्यातील माहितीच्या स्रोतांची नोंद करतात, ज्यामुळे वाचकांना माहितीची सत्यता तपासता येते. 
3. विकिपीडिया धोरणे: विकिपीडियावर कोणताही लेख किंवा उतारा समाविष्ट करताना, विकिपीडियाच्या धोरणांचे पालन करणे आवश्यक आहे. यात कॉपीराइट, तटस्थता आणि वस्तुनिष्ठता यांसारख्या गोष्टींचा समावेश होतो. 
4. लेखाचे स्वरूप: समीक्षेतील उतारा विकिपीडियावरील लेखात योग्य ठिकाणी समाविष्ट करणे आवश्यक आहे. उताऱ्याला योग्य शीर्षक आणि विभाग देणे, तसेच तो लेखामध्ये एकसंध आणि अर्थपूर्ण वाटणे महत्त्वाचे आहे. 
5. संपादकांनी तपासणी: विकिपीडियावर कोणताही बदल किंवा लेख समाविष्ट करताना, इतर संपादकांनी त्यांची तपासणी करतात. त्यामुळे, तुम्ही समाविष्ट करत असलेला उतारा योग्य आणि उपयुक्त आहे की नाही, हे तपासले जाते, असे Wikipedia मध्ये नमूद केले आहे. [1, 1, 4, 5]  
 निष्कर्ष: 
समीक्षेतील उतारा विकिपीडियावर वापरणे शक्य आहे, परंतु त्याचे योग्य पालन आणि विकिपीडियाच्या धोरणांचे पालन करणे आवश्यक आहे. [1, 1, 2, 2]  
उदाहरण: 
जर तुम्ही एखाद्या पुस्तकावरची समीक्षा वाचली आणि त्यात तुम्हाला काही उपयुक्त माहिती मिळाली, तर तुम्ही ती माहिती विकिपीडियावरील संबंधित लेखात समाविष्ट करू शकता. मात्र, त्याआधी, तुम्हाला त्या समीक्षेचा संदर्भ द्यावा लागेल आणि ती माहिती विकिपीडियाच्या धोरणांना योग्य आहे की नाही, हे तपासणे आवश्यक आहे. 
 एकूण समीक्षेतील उतारा व तो कुठे प्रसिद्ध झाला आहे व कोणी लिहिला आहे इत्यादी माहिती देण्यास हरकत नसावी. 
याबाबत आपले धोरण ठरवावे. 
 
तसेच दुसरा मुद्दा, माहिती देताना कथांची नावे, पुस्तकांची नावे ही मी बघितलेल्या अनेक पानांवर एकाखाली एक दिलेली असतात कधी ती बुलेट पॉईंट किंवा क्रमांकित केलेली असतात. यामुळे ती वाचणे सोपे जाते व डोळ्यांना चांगले असते. 
एकाच ओळीत एका मागोमाग एक नावे देणे गिचमिड वाटते व वयस्कर लोकांसाठी त्रासदायक आहे. 
रचनेबाबत ठोस असा नियम दिसत नाही. संपादकाला तिथे स्वेच्छानिर्णयन म्हणजे discretion असावे.
याचाही आपण विचार करावा. 

तसेच पुस्तकांच्या मुखपृष्ठाचे फोटो काढून ते माहिती चौकटीत दिले तर चालेल का कृपया कळवणे. 
गुगल शोध मध्ये ते चालेल असे दिलेले आहे

धन्यवाद. 

[[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १८:४४, ६ जून २०२५ (IST)

:नमस्कार @[[सदस्य:Uday0611|Uday0611]],
:सर्वप्रथम, या तपशीलवार संदेशासाठी धन्यवाद.
:दुसरे, स्पष्ट सांगायचे तर मराठी विकिपीडियावरील साहित्याबद्दलचे लेख तुटपुंजे (संख्या आणि आशय दोन्हीमध्ये) आहेत. त्यांत भर घालण्याची मोठी गरज आहे. तुम्ही यात पुढाकार घेत असलेले पाहून आनंद झाला.
:आता तुमच्या मुद्द्यांविषयी --
:# समीक्षा -- विकिपीडियावर पुस्तका बद्दलची माहिती अपेक्षित आहे. पुस्तकाबद्दलच्या मतांबद्दलची नव्हे. तरीही काही प्रमाणात समीक्षेचे लघुरूप देण्यास हरकत नाही. त्यातही काही नियम आणि संकेत पाळणे गरजेचे आहे.
::# ही समीक्षा असावी. रसग्रहण नव्हे.
::# असा उतारा प्रतिसमीक्षा २-३ वाक्यांचा असावा. भाराभर अवतरणे नकोत, नाहीतर लेख चारआणे आणि समीक्षा बाराआणे असे व्हायचे.
::# प्रत्येक पुस्तकाला अशी समीक्षा असू नये. पुरस्कृत किंवा वादग्रस्त पुस्तकांना असावी. वादग्रस्त पुस्तकांसाठी खालील नियम नक्की पाळला जावा.
::# फाजील स्तुती, व्यक्तिगत हल्ले किंवा एकतर्फी मते मांडणाऱ्या समीक्षाच नसाव्यात -- हा नियम कटाक्षाने पाळावा.
::# लेखकाने, प्रकाशकाने, समीक्षकाने किंवा इतर हितसंबंध असलेल्याने स्वतः अशी समीक्षांचे अवतरण येथे करू नये. उद्धृत करण्यास हरकत नाही.
::# इतर नियम/संकेत, जसे दिसतील/सुचतील तसे.
:मराठी विकिपीडियावर अनेक वेळा स्वतःची, आपल्या पुस्तकांची, कंपन्यांची किंवा इतर हितसंबंधांची जाहिरात करणारे अवतरले आहेत. अनेकदा पैसे घेउन असे लिखाण करणाऱ्या भाडोत्री व्यक्तीही दिसतात. इतकेच नव्हे तर मराठी (किंवा असे इतर छोटे) विकिपीडियावर ''अँकर'' लेख टाकून त्याचा संदर्भ किंवा आधार घेउन इंग्लिश विकिपीडिया आणि इतर संकेतस्थळांवर आपले हितसंबंध पसरवणे हे सुद्धा दिसते.
:मराठी विकिपीडियाचा असा दुरुपयोग होऊ नये म्हणून हे संकेत.
:# कथा किंवा कवितासंग्रहांमधील नावे.
::# अशी यादी असण्यास हरकत नाही परंतु येथे ही प्रत्येक संग्रहाला हे असू नये. प्रकरणांची यादी तर नकोच.
::# यादी एक सलग बुलेट लिस्ट न करता ती दोन किंवा तीन रकान्यांची (कॉलम) करावी, ज्याकरवे लेखाची लांबी अवास्तव वाढणार नाही आणि पानावर असलेल्या ''रियल इस्टेट''चा सदुपयोग होईल.
:शेवटी आणि महत्वाचे --
::विकिपीडियावरील नियम आणि संकेत संकुचित नाहीत, किंबहुना त्यांत गरजेप्रमाणे बदल करणे हा सुद्धा एक संकेतच आहे. येथील लिखाणात आणि रचनेत सुधारणा होईल असे काही दिसल्यास नक्की उहापोह करावा. येथे अनेक जाणते, जुने आणि अनुभवी संपादक स्वयंसेवक म्हणून काम करतात. त्यांच्या मतांचा आणि अनुभवाचा जरुर उपयोग करुन घ्यावा.
:पुन्हा एकदा धन्यवाद.
:
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २२:०४, ६ जून २०२५ (IST)
::ता.क. मुखपृष्ठाचे चित्र काढून लावताना कोणत्याही प्रताधिकाराचा भंग होउ नये याची काळजी घ्यावी. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १३:१५, ७ जून २०२५ (IST)
::आपले उत्तर वाचून खेद झाला. 
::मी दिलेल्या विकिपीडियाच्या पानांकडे व त्यात कशाप्रकारे लेख दिलेला आहे याकडे आपण दुर्लक्ष केलेले आहे. 
::पानात किती संदर्भ असावेत याबाबत विकिपीडियाचा कोणताही नियम नाही. उलट जास्तीत जास्त संदर्भ द्यावेत असेच लिहिलेले आहे. 
::पुन्हा एकदा एका पानाची लिंक देत आहे. 
::https://en.wikipedia.org/wiki/Roger_Ebert
::या पानावर २९८ संदर्भ दिलेले आहेत. 
::असे अनेक संदर्भ असलेली अनेक पाने आहेत. 
::कमीत कमी संदर्भ असावेत हा नियम तुम्ही लावलेला आहे, विकिपीडियाचा तसा नियम  नाही. 
::तेच समीक्षेबाबतही आहे. आधी तुम्ही म्हणता एक ओळ फक्त द्या नंतर म्हणता दोन-तीन वाक्याचा असावा. अशी घासाघीस करण्यात मला स्वारस्य नाही. असे करावे लागेल याची कल्पनाही नव्हती.
::उतारा एवढा द्यायचा असतो ज्यातून काहीतरी अर्थपूर्ण बोध होईल. दोन वाक्यं- तीन वाक्यं असा निकष नसतो. 
::यासाठी एका पानांची लिंक देत आहे.
::https://en.wikipedia.org/wiki/Outside_Mullingar
::यात समीक्षा कशी दिली आहे ते दिसते. अशी आणखी पाने आहेत.
::तुम्ही म्हणत आहात समीक्षा असावी रसग्रहण नव्हे. नेमका फरक आपल्याला माहिती आहे का? रसग्रहण हा शब्द शालेय जीवनानंतर आज मी पहिल्यांदाच वाचला.
::खुद्द समीक्षेमध्ये आस्वादक समीक्षा, अकादमीक समीक्षा, सौंदर्यवादी समीक्षा असे अनेक प्रकार आहेत. त्याबाबतही तुमचे काही नियम आहेत का? 
::तसेच समीक्षा कोणी लिहिली, त्यात काय आहे हे थेट सुरुवातीलाच समजणेसुद्धा आवश्यक आहे तर वाचक तिकडे जातील.
::एकतर्फी मते मांडणाऱ्या समीक्षा नसाव्यात हे जे तुम्ही म्हटलं आहे ते सब्जेक्टिव्ह आहे. एखादे पुस्तक अतिशय चांगले असेल तर त्याच्यावर चांगलेच लिहिले जाईल. 
::मराठीतील साहित्य व्यवहाराची आपल्याला कल्पना नाही असे दिसते. मराठीत वर्तमानपत्रातून परीक्षण प्रसिद्ध होते, काही साप्ताहिके व मासिके यातून परीक्षण प्रसिद्ध होते. वर्तमानपत्रांच्या साईट असतात परंतु काहीच साप्ताहिकांच्या डिजिटल साईट आहेत. अनेक पुस्तकासंबंधी ती चांगली पुस्तके असूनही काहीही प्रसिद्ध झालेले नसते. 
::इतर नियम संकेत जसे दिसतील सुचतील तसे याचा अर्थ हे तुम्ही अतिशय खुले ठेवलेले आहे व जेव्हा तुमच्या मनात येईल तेव्हा तुम्ही नाकाराल.
::विकिपीडियाचे नियम व निकष काय आहेत ते बघावे. त्यासाठी मी पानाची लिंक दिलेली आहे व तो प्रीसिडंट आहे. इंग्लिश विकिपीडियावर जे चालते ते मराठी विकिपीडियावर तुम्ही का नाकारत आहात?
::रचनेबाबतही अनेक पानांवरती कथांची नावे एकाखाली एकच दिलेली आहेत. एका मागोमाग एक असे देणे हे गचाळपण आहे. 
::मी म्हणत आहे तशाप्रकारे बुलेट लिस्ट दिलेली, क्रमांक दिलेली अनेक पाने आहेत. तुम्ही शोधू शकता की मी लिंक देऊ? 
::त्यात पुन्हा सलग बुलेट लिस्ट करू नये असे तुम्ही दिले आहे परंतु हाही विकिपीडियाचा नियम नाही. अनेक ठिकाणी बुलेट लिस्ट किंवा क्रमांक देऊन यादी केलेली आहे. 
::दोन-तीन रकान्यांची वगैरे म्हणजे पुन्हा गचाळपण.
::प्रत्येक संग्रहाला अशी यादी असू नये म्हणजे काय? असा भेदभाव का करायचा?  
::मला काम करायचे असेल तर मी नीट व व्यवस्थित करतो व दिसायला चांगले असेल हेही बघतो. 
::विकिपीडियाचा नियम व निकष व प्रीसिडंट जो आहे त्याचे मी अनुपालन करत आहे. 
::गचाळ काम करण्यात मला स्वारस्य नाही. 
::विकिपीडिया वरील नियम आणि संकेत संकुचित नाहीत असे आपण म्हणता परंतु आपण ते संकुचित करत आहात. तुम्ही स्वतःला विकिपीडियाच्या नियमांच्यावर सुपर इम्पोज करत आहात. 
::विकिपीडियाचा आधी दुरुपयोग झाला तो झाला, परंतु म्हणून आता प्रत्येक नव्या व्यक्तीकडे किंवा प्रत्येक लेखाकडे संशयाने बघू नये. लेखनाचा विषय, मजकुराचा दर्जा याचे मेरिट बघावे. प्रत्येक जण इथे जाहिरात करायला येत नाही याची नोंद घ्यावी. जाहिरातबाजी हा अतिशय चुकीचा शब्द आहे जो तुम्ही वापरत आहात.
::मी स्वतः लेखक आहे व माझे अनेक लेख प्रसिद्ध झालेले आहेत परंतु मी स्वतः संबंधित कधीही विकिपीडियावर काहीही टाकणार नाही. त्याबाबत चिंता नसावी. हा खुलासा मुद्दाम केला आहे. 
::हा खुलासा करण्याचे दुसरे कारण मी आयटीमध्ये काम केलेले आहे तसेच विकिपीडियावर कशाप्रकारे लेख लिहिले जातात याचा अनेक पाने बघून मी अभ्यास केलेला आहे व त्यानुसार पान बनवत आहे. त्यामुळे मला जेव्हा मदत लागेल तेव्हा मी घेईनच व घेतलेली आहे, त्याबाबत चिंता नसावी. 
::विकिपीडिया हा संपूर्ण प्रकल्प लोकांनी चालवलेला आहे तो एकमेकांच्या सहकार्याने चालवलेला आहे. या उद्देशाला आपण कृपया हरताळ फासू नये ही विनंती.
::विकिपीडियाबाबतचाच माझा ‘जगाच्या कल्याणा विकिपीडिया’ हा लेख अनेक वर्षांपूर्वी प्रसिद्ध झाला होता. 
::मी ज्या उमेदीने इथे काम करायला आलो होतो व साहित्यप्रेमी या नात्याने साहित्यिकांची व पुस्तकांची माहिती द्यावी हा माझा उद्देश होता ती उमेद आता राहिलेली नाही. 
::दोन प्रौढ व्यक्तींचे प्रत्येक बाबतीत सदैव एकमत होऊ शकत नाही ही मूलभूत बाब आहे. कोणीही दिलेला मजकूर व त्याची रचना विकिपीडियाच्या नियमानुसार व निकषानुसार आहे का इतकेच बघावे. तुम्ही मायक्रो मॅनेजमेंट करत आहात त्याची आवश्यकता नाही. 
::हे केवळ मी तुम्हाला मार्गदर्शनार्थ सुचवले आहे म्हणजे तुम्ही एक धोरण ठरवावे. इतर कोणी नवीन व्यक्ती आली तर निदान तिला सोयीचे होईल.
::मी आता इथे फिरकणार नाही. चिंता नसावी.
::Good bye. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १२:२१, ८ जून २०२५ (IST)
:::तुमचे येथील उत्तर वाचून व एकूण पवित्रा पाहून तुम्ही येथे मदत करण्यास नाही तर '''माझेच कसे बरोबर आणि इतर सगळे कसे मूर्ख''' हेच दाखविण्यासाठी आला आहात/होतात याची खात्री पटली.
:::मी दिलेल्या प्रतिसादातील मथितार्थ न बघता पुन्हा नसत्या विषयांवर भाराभर मतांच्या पिंका टाकून पसार झालेले दिसत आहात.
:::तुमच्या काही वाक्यांवरुन, उदा. ''प्रत्येक संग्रहाला अशी यादी असू नये म्हणजे काय? असा भेदभाव का करायचा?'', ''दोन-तीन रकान्यांची वगैरे म्हणजे पुन्हा गचाळपण'', इ. पाहून तुम्हाला '''क्राउडसोर्स्ड''', आणि विशेषतः विकिपीडियावर अगदी तुटपुंजा अनुभव आहे हे उघड होते.
:::''मी आयटीमध्ये काम केलेले आहे'' हे वाक्य हास्यास्पद आहे. आयटी मध्ये काम केलेले अनेक लोक येथे आहेत. अनेक दशकांचा त्यांचा अनुभव घेउन ते येथे नम्रपणे आणि उद्दाम मते (''खाली पहा'') न मांडता सामंजस्याने काम करतात. तुम्हाला हे करण्यात स्वारस्य नसल्यास तुम्ही इतर ठिकाणी जावे यात विकिपीडियाचे आणि तुमचे, असे दोघांचेही भलेच होईल.
:::असो. तुम्ही इतर ठिकाणी काही तरी सकारात्मक काम कराल ही आशा.
:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १८:१९, ८ जून २०२५ (IST)

:::''तुम्ही शोधू शकता की मी लिंक देऊ?'' -- आता याला ''अहो काका, अशा लिंक भाराभर सांडून ठेवायला अवघड नाही. तुम्ही शोधता कि टाकू खंडीभर तुमच्या चर्चा पानावर?'' असे उत्तर देणे हा उद्दामपणा झाला असता परंतु मी ते करीत नाही आहे. अधिक काय लिहावे. तुम्ही सुज्ञ आहात (?)

:::ता.क. जितक्यांदा तुमचा संदेश वाचला तितक्यांदा हसू येण्यासारखे नवीन काहीतरी सापडले, उदा. ''गचाळ काम करण्यात मला स्वारस्य नाही.'' तुम्ही लिहिलेल्या लेखाची (गचाळ आणि ढिसाळ) प्रस्तावना, अनुक्रमणिका आणि सुधारित आवृत्ती, यांमधील फरक आपणच पहावा. नाही कळल्यास सांगतो.

'''खालील संदेश Uday0611 या सदस्याने चुकीच्या ठिकाणी घातलेला होता. सदस्याच्या अननुभवामुळे हे कदाचित झाले असेल.''' तो योग्य ठिकाणी हलविला. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:०७, ८ जून २०२५ (IST)
-----
::::तुमचा हाच हट्ट आहे की अंतिम शब्द तुमचाच राहील आणि तुम्ही दिल्याप्रमाणेच सर्व व्हावे.
::::मी पुन्हा पुन्हा लिहिले आहे विकिपीडियाचे नियम व निकष याप्रमाणे मी काम केले आहे. मी जे अल्प काम केले आहे ते बघूनही तुम्ही दोषारोप करता याचा अर्थ तुम्हाल पाने होण्यात इंटरेस्ट नाही तर फक्त स्वत:ची सत्ता गाजवायची आहे.
::::मी भरपूर सकारात्मक काम केलेले आहे.
::::तुम्हाला साहित्याची तुटपुंजीही जाण नसताना, साहित्य अकादमी म्हणजे काय माहीत नसताना तुम्ही ढवळाढवळ करू नये. माझा आता संबंधच नाही परंतु कोणी लिहिले तर म्हणून सांगत आहे. क्राउडसोर्स्ड असे शब्द वापरणे याला जार्गन वापरून घाबरवून टाकणे म्हणतात.
::::मी आयटीचे लिहिले कारण अगदी बारीकसारील सूचना तुम्ही देत आहात. आधी त्या व्यक्तीबद्दल जाणून घ्या.
::::मी लिंक दिलेल्या आहेत त्या काय संकेत आहेत ते दाखवण्यासाठी. ज्या विकिपीडियावर तुम्ही काम करता त्याला तुम्हीच पिंका म्हणत आहात ही तुमची खरी भावना दाखवते.
::::निदान आता तरी सुधराल असे लिहावे वाटते पण फरक पडणार नाही माहीत आहे.
::::राम राम [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १८:४५, ८ जून २०२५ (IST)
::::थोड्याच दिवसात User dectivate करत आहे. सुखात रहा. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १८:४८, ८ जून २०२५ (IST)
-----

:::::''तुमचा हाच हट्ट आहे की अंतिम शब्द तुमचाच राहील आणि तुम्ही दिल्याप्रमाणेच सर्व व्हावे.''
:::::'''आता मी जातो''' म्हणून सुद्धा उत्तर द्यायला परत आलात. यात अंतिम शब्द कोणाला हवा आहे हे उघड आहे (हिंट -- आपण स्वतः)
:::::''मी पुन्हा पुन्हा लिहिले आहे विकिपीडियाचे नियम व निकष याप्रमाणे मी काम केले आहे''
:::::पुन्हा एकदा -- तुमची प्रस्तावना, अनुक्रमणिका पहा -- नियम आणि निकष यांना धाब्यावर बसवून आपल्या मताने लिहिले हे सुद्धा उघड आहे.
:::::''मी जे अल्प काम केले आहे ते बघूनही तुम्ही दोषारोप करता''
:::::'''दोषारोप'''? वा! चोराच्याच.... काका, मागच्या आणि पुढच्या '''लगेचच्याच''' वाक्यात आरोप तुम्ही केलेत...मी नव्हे. पुन्हा एकदा, राग थुंकून टाकून, आपला संवाद वाचा. माझी विधाने ही झालेल्या त्रुटी (चुका सुद्धा नव्हेत) दाखवित आहेत. आरोप किंचितही नाही.
:::::''याचा अर्थ तुम्हाल पाने होण्यात इंटरेस्ट नाही तर फक्त स्वत:ची सत्ता गाजवायची आहे.''
:::::(तुम्ही थेट माझ्यावर घसरलात म्हणून माझे उदाहरण देतो) आता तुम्ही वीस वर्षे मागे जाउन पहा की पाने होण्यात इंटरेस्ट मला (आणि इतरांना) किती आहे. येथे आणून टाकलेली घाण उपसण्यात मी  किती वेळ घालवला आहे....उद्दाम, उद्धट संपादकांशी संवाद साधण्यात किती मनस्ताप करुन घेतला आहे हे पहा. हे पाहण्यात तुमचे २-४ आठवडे तरी जातील....आणि करमणूकही होईल. येथील किती संकेत, नियम सार्वमताने घेतले गेले याचेही एकदा सर्वेक्षण करा.
:::::''मी भरपूर सकारात्मक काम केलेले आहे.''
:::::इतरत्र असेल. येथे येउन मात्र २-४ पानांची भर घालून नसते वाद घातले.
:::::''मी आयटीचे लिहिले कारण अगदी बारीकसारील सूचना तुम्ही देत आहात. आधी त्या व्यक्तीबद्दल जाणून घ्या.''
:::::पुन्हा एकदा हास्यास्पद विधान. आयटीमध्ये काम केल्याचा, बारीकसारीक सूचना देण्या/घेण्याचा संबंध काय? तुम्हाला नेमके कळावे म्हणून सुचवले (तरीही कळले नाहीच).
:::::''मी लिंक दिलेल्या आहेत त्या काय संकेत आहेत ते दाखवण्यासाठी. ज्या विकिपीडियावर तुम्ही काम करता त्याला तुम्हीच पिंका म्हणत आहात ही तुमची खरी भावना दाखवते.''
:::::आता करमणूकच करुन देण्याचे ठरवले आहेत असे दिसते....किंवा तुमच्या डोक्यात रागाचा भडका पडला असावा. काका.....तुमची अद्वातद्वा, विषयांतर करणारी मते, या पिंका. लिंका आणि पिंका यातील फरक समजून घ्या! माझी भावना काय आहे हे माझ्या संपादनातून आणि इतर कामातून कळते. तुमची पुस्ती नको.
:::::''निदान आता तरी सुधराल असे लिहावे वाटते पण फरक पडणार नाही माहीत आहे.''
:::::नकाच लिहू मग....टा टा.
:::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:०५, ८ जून २०२५ (IST)
:::::ता.क. तुम्ही येथे पुन्हा एकदा येउन वाचणार आणि उत्तर देणार हे '''नक्कीच'''. मग तेव्हा पुन्हा भेटूच :-) आशा आहे तेव्हा रागाच भर ओसरुन पुन्हा एकदा, नव्याने संवाद साधाल. आतापर्यंतच्या (कसा का असेना) योगदानाबद्दल धन्यवाद. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:०५, ८ जून २०२५ (IST)

'''पुन्हा एकदा, खालील संदेश Uday0611 या सदस्याने चुकीच्या ठिकाणी घातलेला होता. सदस्याच्या अननुभवामुळे हे कदाचित झाले असेल.''' तो योग्य ठिकाणी हलविला. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:२६, ८ जून २०२५ (IST)
-----
::::::किरकोळ काहीतरी फरक करून, खाली वर करून तुम्ही मोठी सुधारणा केल्याचा आव आणत आहात. ज्याला तुम्ही सुधारणा म्हणत आहात तो खरं तर तुम्ही गचाळपणा केलेला आहे. 
::::::तुम्ही आधी तुमचा अहं बाजूला ठेवा, थोडा नम्रपणा शिका, दुसऱ्याचे ऐकून घ्यायची तयारी ठेवा, लिंक दिल्या आहेत ते  मी जे म्हणतोय ते बरोबर आहे की नाही तुम्हाला बघता यावे यासाठी. 
::::::तुम्ही स्वतःचे आर्बिटरी  नियम लावू नका. विकिपीडियाच्या नियमाप्रमाणे चला.
::::::तुमचा अहंकार बाजूला ठेवून मग लिहा किंवा लिहूच नका. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १९:१६, ८ जून २०२५ (IST)
:::::::हम्म्....आता मात्र तुमच्या ''मी किती अनुभवी आहे'' या पवित्र्यावर जाम संशय येऊ लागला आहे. क्रमांतर करुन संदेश लिहिले की कोण कोणास काय म्हणले हे कळणे अशक्य होते.
:::::::''ज्याला तुम्ही सुधारणा म्हणत आहात तो खरं तर तुम्ही गचाळपणा केलेला आहे.'' 
:::::::हसावे की रडावे? हसावेच.....''संवादात प्रत्येकाचे उत्तर जसेच्या तसे ठेवावे, त्यात इतरांनी बदल करू नयेत'', हा विकिपीडियावरील तर आहेच आहे पण साधा संवादासाठीचा नियम आहे. जेथे तेथे उत्तरे टाकणे, ज्याकरवे संभ्रम निर्माण होईल हाच गचाळपणा किंवा ढिसाळपणा. आता तरी आवरा राग आपला. फालतू चुका करुन हसे करुन घेत आहात. शांत झाल्यावर पाहिजे तर बोला.
:::::::''थोडा नम्रपणा शिका''
:::::::पुन्हा एकदा.....जरा येथील संपादन इतिहास चाळा. उद्धटपणा दाखविल्यास सारखा नम्रपणाच ठेवणे हे शहाण्याचे लक्षण नव्हे. या बाबतीत मी तुकारामांचा शिष्य आहे -- ''भले तर देऊ कासेची लंगोटी । नाठाळाचे....''
:::::::''तुम्ही स्वतःचे आर्बिटरी  नियम लावू नका. विकिपीडियाच्या नियमाप्रमाणे चला.''
:::::::पु्हा एकदा हवेत गोळीबार.....कोणते आर्बिट्ररी नियम? तुमच्या त्रुटी हटकण्याचा?
:::::::अच्छा...पुन्हा एकदा लवकरच भेटू कारण आधीच्या अनुभवावरुन ठाम माहिती आहे की ''मी जातो....मी जातो'' म्हणूनसुद्धा तु्म्ही काही येथून इतक्यात जात नाहीत.
:::::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १९:२६, ८ जून २०२५ (IST)
::::::::अरे अरे किती समजावून सांगावं लागतं तुम्हाला? 
::::::::बुलेट लिस्ट नको याचं काही कारणच नाही हा तुमच्या खिशातला नियम आहे. 
::::::::संदर्भ कमीत कमी हाही तुमचाच नियम आहे. २९८ संदर्भ असलेले पान मी दाखवले आहे.
::::::::तुम्ही चूक मान्य करा, तो नम्रपणा शिका. 
::::::::आता मला शंका येत आहे नव्हे खात्री झाली आहे मी काय म्हणतोय तेच तुम्हाला समजत नाही. तुम्ही फक्त माझेच खरे यावरच अडून बसला आहात. 
::::::::विकिपीडियावर तुम्ही काम केले म्हणजे तुम्ही त्याचे मालक होत नाही. 
::::::::तुम्ही त्यावर मालकी हक्क प्रस्थापित करत आहात.
::::::::हे मी आधीच दिलेले होते दोन प्रौढांचे एकमत होऊ शकत नाही प्रत्येक बारीक-सारीक शब्द तुम्ही बदलण्याचे कारणच नाही. [[सदस्य:Uday0611|Uday0611]] ([[सदस्य चर्चा:Uday0611|चर्चा]]) १९:४०, ८ जून २०२५ (IST)
:::::::::रावसाहेब,
:::::::::''बुलेट लिस्ट नको याचं काही कारणच नाही हा तुमच्या खिशातला नियम आहे.''
:::::::::''संदर्भ कमीत कमी हाही तुमचाच नियम आहे. २९८ संदर्भ असलेले पान मी दाखवले आहे.''
:::::::::डोके ठिकाणावर आहे का? बुलेट लिस्ट का नको याचे कारण समजावून सांगितले. तुमच्या रागाने माखलेल्या मस्तकात ते शिरले नाही. वाचा पुन्हा....मराठीतच आहे. आणि हा '''नियम''' हे कोणी सांगतले हो? तुमच्याशी बोलताना मी माझे मत मांडले आणि तुम्ही त्याचा काय वाटेल तो अर्थ लावून बोलता आहात. वा.....!
:::::::::''संदर्भ कमीतकमी पाहिजेत'' हा माझा नियम? अहो तात्या, ''संदर्भ द्या संदर्भ द्या'' म्हणून येथे कंठशोष करणाऱ्यांतील मी एक आहे.&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; उचलली जीभ अन् लावली टाळ्याला, आँ?
:::::::::महाशय, येथे थोडा वेळ घालवा....वाचा.....काम करा....इतरांचे काम पहा (माझे नव्हे...इतर अनके निःस्वार्थीपणे काम करणाऱ्यांचेही).....उगीच उंटावरुन शेळ्या हाकत फिरू नका.
:::::::::''हे मी आधीच दिलेले होते दोन प्रौढांचे एकमत होऊ शकत नाही प्रत्येक बारीक-सारीक शब्द तुम्ही बदलण्याचे कारणच नाही''
:::::::::येथे एकच प्रौढ आहे आणि तो तुमच्या कळपटाशेजारी नाही. हे नक्कीच :-)
:::::::::स्वतः काय केले....केले पाहिजे....याचा अचानक साक्षात्कार झाल्यावर लाज वाटून हे सगळे माझ्यावर फेकत असल्यासारखे वाटते आहे.
:::::::::असो...तुम्ही जाणार होतात.....अनेक तासांपूर्वी....अगदी ''सुखाने रहा'' असा आशीर्वाद देखील देउन झाला.....काय झाले.....बस चुकली?
:::::::::टा...टा!
:::::::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:४३, ९ जून २०२५ (IST)
:::::::::&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; विकिपीडियाच्या चौकटीत राहून दिलेले संदर्भ. या बाबतीत अजून एक -- येथे तुम्ही लिहिलेल्या लेखात देऊ केलेले इंग्लिश आणि खुद्द मराठी विकिपीडियाचे संदर्भ पाहून तुमचे विकिपीडियाबद्दलचे ''अगाध'' ज्ञान कळले....इतरही अनेक उदाहरणे आहेत, पण तूर्तास इतकेच.
:::::::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ००:४३, ९ जून २०२५ (IST)

== संदेश हिवाळे यांच्याशी संबंधित संशयित सॉकपपेट्री/मिटपपेट्री ==


संदेश9822 यांच्या 2022 मधील ([[:mr:विकिपीडिया:कौल/प्रचालक#संदेश_हिवाळे]]) मराठी विकिपीडियावरील प्रचालकपदाच्या निवडीसाठी संशयित सॉकपपेट्री किंवा मिटपपेट्री. सूचीबद्ध वापरकर्त्यांनी कमी संपादन इतिहास दर्शवला असून, त्यांची मुख्य कार्यक्षमता RfA मध्ये मतदान करणे होती, त्यानंतर ते निष्क्रिय झाले. वापरकर्ता:Sumedhdmankar यांनी 22 मे 2022 ते 14 ऑगस्ट 2022 पर्यंत फक्त 16 संपादने केली, RfA ला समर्थन दिले आणि 12 फेब्रुवारी 2024 पर्यंत 43 संपादनांनंतर निष्क्रिय झाले [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B2/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95&amp;diff=prev&amp;oldid=2187215]. वापरकर्ता:Surendra Rajaram Shinde यांचे पहिले संपादन RfA समर्थनासाठी होते, 23 ऑक्टोबर 2022 ते 26 नोव्हेंबर 2023 पर्यंत फक्त 60 संपादने केली आणि निष्क्रिय झाले [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B2/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95&amp;diff=prev&amp;oldid=2190508]. वापरकर्ता:प्रतिक रामटेके यांनी 14 मे 2021 ते 28 मे 2022 पर्यंत 17 संपादने केली, 22 ऑक्टोबर 2022 रोजी RfA समर्थनासाठी पुन्हा सक्रिय झाले आणि त्यानंतर संपादने केली नाहीत [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B2/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95&amp;diff=prev&amp;oldid=2190967]. वापरकर्ता:विष्णु एरंडे, 27 मे 2022 रोजी नोंदणीकृत, यांनी सुरवतात्रीला 3 संपादने केली, RfA ला समर्थन दिले आणि 2023 जनवारी 26 पर्यंत 24 संपादनांनंतर निष्क्रिय झाले [https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B2/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95&amp;diff=prev&amp;oldid=2190967]. हे नकाटे RfA च्या निकालावर परिणाम करणारी संभवत: सॉकपपेट्री किंवा समन्वित मतदान दर्शवतात, तपासणीची विनंती करत आहे. [[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]] ([[सदस्य चर्चा:SachinSwami|चर्चा]]) १९:५४, १४ जून २०२५ (IST)

:या User व्यतिरिक्त इंग्लिश विकिपीठियावर SPI आणखी एका User ची केस सुरु आहे जे पुरावे त्यांच्या दिशेने दाखवतात [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sockpuppet_investigations/Sandesh9822]. [[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]] ([[सदस्य चर्चा:SachinSwami|चर्चा]]) २०:०१, १४ जून २०२५ (IST)
::@[[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]],
::Above message seems to be machine translated and only partly legible. Since this involves allegations and a request for action/investigation, I'd like to make sure I understand the issue and the request well before proceeding. You can write in English on this page if you prefer.
::From the message above, I understand that --
::# @[[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]]'s admin election has evidence of sockpupetry/mitpupettry or coordinated voting
::# @[[सदस्य:Sumedhdmankar|Sumedhdmankar]], @[[सदस्य:Surendra Rajaram Shinde|Surendra Rajaram Shinde]], @[[सदस्य:प्रतिक रामटेके|प्रतिक रामटेके]], @[[सदस्य:विष्णु एरंडे|विष्णु एरंडे]] are suspected sockpuppets.
::# w:en has another SPI case under investigation that involves @[[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]]
::# You'd like me to investigate.

::1. Is my understanding of your message correct?
::2. What exactly would you like me to investigate? It is not clear from the message, so please elaborate.
::3. Where did your request for action originate? Is there an associated investigation elsewhere, e.g., the SPI case you referenced, that prompted this request?
::Thanks.
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:१३, १४ जून २०२५ (IST)
:::Your understanding is correct. For more details, I have explained clearly in English in the SPI case. My Marathi is not very fluent, so I apologize for that, but I tried to convey the same to you in Marathi. [[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]] ([[सदस्य चर्चा:SachinSwami|चर्चा]]) २०:२९, १४ जून २०२५ (IST)
::::@[[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]],
::::Thanks for confirming. While we want all/most communication here to happen in Marathi, such cases are an exception. I appreciate you trying to use Marathi though.
::::I will take a look at the SPI case shortly.
::::In the meanwhile, can you please explain what is it that you'd like me to investigate as an admin/crat? Stewards and checkusers likely are better folks to request forensic analysis of user behavior. Even so, happy to add to it with what I can.
::::Let me know.
::::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:३३, १४ जून २०२५ (IST)
:::::There is also a case filed against them with the Stewards and CheckUser, but since this RfA issue falls under Marathi Wikipedia, I am requesting you to investigate it within your capacity. If someone is engaging in wrongdoing, it could lead to anyone becoming an admin in the future, which should not happen. This is why I am pursuing this matter, as I noticed evidence of it while investigating. [[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]] ([[सदस्य चर्चा:SachinSwami|चर्चा]]) २०:४७, १४ जून २०२५ (IST)
::::::@[[सदस्य:SachinSwami|SachinSwami]],
::::::I reviewed the SPI case. Jumping off a sockpuppetry suspicion into an RFa investigation is borderline tangential and can be viewed as ''fishing ''expedition to find evidence without probable cause, as I mentioned on the SPI case.
::::::Prima facie, I don't think there is/was any wrongdoing in the RFa here. There is always a possibility, but I don't see a compelling reason to invest time in this ''just yet''. If there's ''clear'', ''corroborated'' evidence of the said user engaging in sockpupettry elsewhere (such as your investigation getting traction with corroboration), I will be happy to dive deeper.
::::::We should perhaps continue our conversation in the SPI case, so as to not split threads and avoid confusion.
::::::For the record, I appreciate you taking the time to find, investigate and shut down sockpupettry and similar abusive behavior and will help when feasible.
::::::Thanks again. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २०:५५, १४ जून २०२५ (IST)

== साचा चित्रपट पोस्टर ==

{{t|चित्रपट पोस्टर}} या साचातील मजकूर योग्य आहे का. मला कुठेतरी चुकीचा वाटतोय.-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) २१:१०, १५ जुलै २०२५ (IST)

:याचे शीर्षक संदिग्ध आहे. '''चित्रपट पोस्टर प्रताधिकार प्रश्न''' किंवा तत्सम शीर्षकाखाली स्थानांतरण करावे. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:११, १६ जुलै २०२५ (IST)
::[https://mr.m.wikipedia.org/w/index.php?title=साचा:चित्रपट_पोस्टर&amp;oldid=1184804 ही आवृत्ती] योग्य होती. पुढील आवृत्तीत [[सदस्य:Mahitgar]] यांनी बदल केले होते. सबब जुनी आवृत्ती पुनर्स्थापित करावी की वेगळा नवीन साचा निर्माण करावा?-[[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;संतोष गोरे&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; 💬&lt;/span&gt;]] ) ०९:१३, १६ जुलै २०२५ (IST)
:::ठीक. ही आवृत्ती पुनर्स्थापित करुन त्यातील व्याकरणदोष सुधारावे तसेच शीर्षकही बदलावे.
:::नुसते ''चित्रपट पोस्टर'' असे म्हणल्यास पोस्टर बद्दलची माहिती ध्वनित होते.
:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १६:३८, १६ जुलै २०२५ (IST)

== Where non-free files are used ==

Hi! If we add a link like [[Special:Diff/2590678]] to non-free files then we can always see where a file was used if it unused at some point in the future. Then it is easy to click the link and see if the file was replaced by a better file or if it was removed by a mistake. If you think it's a good idea to add a link like that it is probably best to give my bot a botflag. Let me know what you think. [[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २१:१२, १८ जुलै २०२५ (IST)

:I think I understand what you mean by the diff explanation. Not sure how it justifies a bot flag. What am I missing?
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:१६, १८ जुलै २०२५ (IST)

::Hello! If you think adding a link is a good idea there are two options: 1) I get a bot flag and add it or 2) I add it without a bot flag. If you think it is a bad idea to add the link just let me know and I will leave the files alone. The best would probably be to add [[साचा:Non-free use rationale]] but that will require a lot of work. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) २२:३६, १८ जुलै २०२५ (IST)
:::Do you have a bot acct elsewhere that you will use for this? -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ११:१६, २० जुलै २०२५ (IST)
:::: My bot [[विशेष:मध्यवर्तीअधिकारी/MGA73bot]] have a bot flag on a number of accounts. The sister bot only have a flag on Commons [[विशेष:मध्यवर्तीअधिकारी/MGA73bot2]]. See [[विकिपीडिया:सांगकाम्या/विनंत्या#सदस्य:MGA73bot]] and [[विकिपीडिया:सांगकाम्या/विनंत्या#MGA73bot]] for earlier bot flags. --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:४०, २० जुलै २०२५ (IST)
:::::MGA73bot has been granted a botflag for a month. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १३:५४, २० जुलै २०२५ (IST)
::::::Thank you! --[[सदस्य:MGA73|MGA73]] ([[सदस्य चर्चा:MGA73|चर्चा]]) १३:५७, २० जुलै २०२५ (IST)

== Translation notification: Incident Reporting System ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta.
The page [[:metawikipedia:Incident Reporting System|Incident Reporting System]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Incident+Reporting+System&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Incident+Reporting+System&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Incident+Reporting+System&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta translation coordinators‎, ०९:२३, २ ऑगस्ट २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Meta:Deletion policy ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:Meta:Deletion policy|Meta:Deletion policy]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3ADeletion+policy&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3ADeletion+policy&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Meta%3ADeletion+policy&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, १२:३७, १५ सप्टेंबर २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== आनंद काळे (Anand Kale)  ==

अभिनेता आनंद काळे यांच्या करिता पान कसे बनवायचे? त्यांच्यावरील वर्तमानपत्रांमधून अनेक लेख प्रसिद्ध आहेत.  [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) २३:५१, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST)

:https://www.loksatta.com/manoranjan/kondaji-baba-aka-anand-kale-in-swarajya-rakshak-sambhaji-serial-is-in-real-life-ssv-92-1993267/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) २३:५४, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://www.lokmat.com/photos/filmy/mazi-tujhi-reshimgaath-fame-marathi-actor-anand-kale-lifestyle-a734/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) २३:५६, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/swarajya-rakshak-sambhaji-actor-anand-kale-to-work-in-hollywood-film/articleshow/71307367.cms [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) २३:५७, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://www.loksatta.com/manoranjan/anand-kale-from-swarajya-rakshak-sambhaji-serial-is-working-for-hollywood-movie-ssv-92-1980052/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) २३:५९, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://maharashtratimes.com/entertainment/entertainment-news/interview-of-swarajyarakshak-sambhaji-fame-anand-kale-aka-kondaji-baba/articleshow/71462535.cms [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:०१, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://marathi.latestly.com/entertainment/marathi/swarajya-rakshak-sambhaji-fame-anand-kale-in-hollywood-film-watch-teaser-of-remember-amnesia-65889.html [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:०३, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://www.loksatta.com/manoranjan/television/char-divas-sasuche-fame-anand-kale-enters-in-star-pravah-serial-sva-00-4974960/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:०५, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://www.loksatta.com/manoranjan/television/majhi-tujhi-reshimgath-vishwjeet-kaka-fame-anand-kale-best-supporting-character-male-in-zee-marathi-award-nrp-97-3201831/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:०७, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://www.lokmat.com/filmy/television/swarajya-rakshak-sambhaji-kondaji-baba-farzand-aka-anand-kale-got-emotional/ [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:०९, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/theatre/aanand-kale-comes-back-to-theatre/articleshow/65107140.cms [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:११, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)
:https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolhapur/chief-minister-eknath-shinde-promises-rs-20-crore-for-restoring-gutted-keshavrao-natyagruha/articleshow/112436327.cms [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2025-64326-3|&amp;#126;2025-64326-3]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2025-64326-3|talk]]) ००:१५, २४ सप्टेंबर २०२५ (IST)

== Translation notification: Template:AffCom ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी आणि गुजराती on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:Template:AffCom|Template:AffCom]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3AAffCom&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Template%3AAffCom&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]

The priority of this page is low.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, १०:२५, ३० ऑक्टोबर २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Help:Two-factor authentication ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:Help:Two-factor authentication|Help:Two-factor authentication]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3ATwo-factor+authentication&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3ATwo-factor+authentication&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Help%3ATwo-factor+authentication&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.


&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, ०८:३९, ६ डिसेंबर २०२५ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open|Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2FMessages%2FReview+open&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2FMessages%2FReview+open&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2FMessages%2FReview+open&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.
The deadline for translating this page is 2026-01-19.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;This message will be sent to all the wikis to inform communities about their chance to participate in proposing changes to the Universal Code of Conduct. &lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, ०४:००, १५ जानेवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ ==

[[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]]
प्रिय विकिसदस्य,

'''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.

ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल.

पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा.

कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा.

:धन्यवाद.
:[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]
:आयोजक
:'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६'''
--[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४१, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&amp;oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation notification: Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1 ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1|Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiki+Loves+Ramadan+2026%2FList+of+Articles%2FCulture%2F1&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiki+Loves+Ramadan+2026%2FList+of+Articles%2FCulture%2F1&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wiki+Loves+Ramadan+2026%2FList+of+Articles%2FCulture%2F1&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is low.
The deadline for translating this page is 2026-02-28.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Hello! We have a new page for translation: Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1. Thank you!&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, १६:३२, १५ फेब्रुवारी २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Julius 12345@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Translation request ==

Hello, अभय नातू.

Can you translate and upload the article [[:en:Bazardüzü]] in Marathi Wikipedia?

Yours sincerely, [[सदस्य:Kurcke|Kurcke]] ([[सदस्य चर्चा:Kurcke|चर्चा]]) १६:३६, ७ मार्च २०२६ (IST)

== नवीन वर्ग ==

पोलिस दलातील आरोपी, (उपवर्ग महाराष्ट्र  पोलिस दलातील आरोपी) असा नवीन वर्ग तयार करून विविध लेखात जोडल्यास बरे होईल. जसे की [[सचिन वाझे]], [[परम बीर सिंग]], [[प्रदीप शर्मा]], [[दिनेश आणि तारकेश्वरी राठोड]] [[User:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)&quot;&gt;. संतोष गोरे .&lt;/span&gt;]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|&lt;span style=&quot;text-shadow:grey 3px 3px 1px;&quot;&gt; ✉️&lt;/span&gt;]] ) १०:२१, १० मार्च २०२६ (IST)

:ठीक वाटते परंतु ज्यांच्यावर खटले चालू आहेत त्यांच्यासाठी हा वर्ग करता येईल. नुसतेच आरोप झालेले असणाऱ्यांना या वर्गात समाविष्ट करू नयेत. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १०:२४, १० मार्च २०२६ (IST)

== साचा न दिसणे ==

नमस्कार, मी एडिट करत असलेल्या [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] आणि [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]] या पानांमध्ये सर्वात शेवटी मी समाविष्ट केलेला साचा - देशानुसार एकदिवसीय सामन्यांची यादी - हा साचा दिसत नाही आहे. तसेच माझे लक्ष गेले ते असे की एक वर्ग जोडला गेला आहे [[:वर्ग:अशी पाने ज्यांच्यावर साचे चढविण्याची आकार मर्यादा संपलेली आहे]]. याचा अर्थ काय आहे? मला माहित नाही म्हणून विचारले व यावर उपाय काही आहे का?   [[सदस्य:Aditya tamhankar|Aditya tamhankar]] ([[सदस्य चर्चा:Aditya tamhankar|चर्चा]]) ११:३३, १७ मार्च २०२६ (IST)

== वर्ग:राष्ट्रीयत्वानुसार व्यक्ती ==

नमस्कार अभय! आपल्याला वर्गांबद्दल बरीच माहिती असल्यामुळे आपले मत विचारायचे होते. [[:वर्ग:राष्ट्रीयत्वानुसार व्यक्ती]] मध्ये सर्वाधिक वर्गांचे नाव हे इंग्रजी आहेत. जसे की; [[:वर्ग:रशियन व्यक्ती]] हे &quot;रशियाचे व्यक्ती&quot; असे असायले हवे होते का? [[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १०:१८, २ एप्रिल २०२६ (IST)

:नमस्कार,
:यांचे मराठीकरण खरे म्हणजे रशियाई व्यक्ती, इंडोनेशियाई व्यक्ती, अमेरिकी व्यक्ती, पाकिस्तानी व्यक्ती, असे व्हायला हवे, किंवा रशियाच्या, इंडोनेशियाच्या व्यक्ती असेही होऊ शकते.
:अनेक वर्षांच्या पायंड्यानुसार सध्या हे वर्ग (आणि इतर ठिकाणचे उल्लेख सुद्धा) रशियन, अमेरिकन, इ. झालेले आहे. मला वाटते कोणी भाषतज्ज्ञाचे मत मिळाल्यास बदल करावे, तोपर्यंत हे वर्ग तसेच राहू द्यावे.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:४९, ३ एप्रिल २०२६ (IST)

::आता तुमचे उत्तर वाचल्यानंतर मला ही लक्षात आले की अनेक वर्तमानपत्र माध्यमे &quot;रशियाई&quot; ऐवजी &quot;रशियन&quot; या शब्दाचा उपयोग करतात. आधुनिक ''मीडिया'' प्रकाशन नेहमी एकच भाषा काटेकोरपणे पाळत नाहीत. जसे अनेक इंग्रजी शब्द थेट वापरले जातात जरी त्यांचे मराठी शब्द उपलब्ध असले तरी. आपण कोणत्याही योग्य प्रकारासह पुढे जाऊ शकतो; पण मग आपण त्यात किमान सुसंगतता ठेवू या. सध्या, या वर्गात खालील प्रकार आहेत:
:* [[:वर्ग:आयवरी कोस्टमधील व्यक्ती]] - [[:en:Category:Ivorian people]]
:* [[:वर्ग:इजिप्तच्या व्यक्ती]] - [[:en:Category:Egyptian people]]
:* [[:वर्ग:मालदीवी व्यक्ती]] - [[:en:Category:Maldivian people]]
:* [[:वर्ग:सौदी अरब व्यक्ती]] - [[:en:Category:Saudi Arabian people]] 
::[[सदस्य:Dharmadhyaksha|धर्माध्यक्ष]] ([[सदस्य चर्चा:Dharmadhyaksha|चर्चा]]) १३:३९, ३ एप्रिल २०२६ (IST)
:::कोणते तरी एक प्रमाणीकरण असावे याबद्दल सहमत. वरील यादीतील ''सौदी अरब'' याला वेगळी बैठक असू शकते. यातून वांशिक वारसा/गट (सौदी उपप्रकाराच्या अरबवंशीय व्यक्ती) सूचित होऊ शकतात किंवा नागरिकत्व ही (सौदी अरेबिया देशाचे नागरिक...यातील ''अरेबिया'' हा आंग्ल शब्द आहे :-) )
:::अजून एक प्रकारे मराठीतून उल्लेख करण्याचा प्रकार म्हणजे -- पुणेरी, पुणेकर, मुंबईकर, नाशिककर, इ.
:::अनेक आडनावेसुद्धा याच धर्तीवर असतात.
:::असो. किमानपक्षी वरील यादीत उरलेले प्रकार घातल्यास जंत्री ठेवणे आणि नेमके प्रमाणीकरण ठरल्यावर त्यात बदल करणे सोपे होईल.
:::धन्यवाद.
:::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:१९, ३ एप्रिल २०२६ (IST)
::::ता.क. काही वर्गांना चा/चे/च्या प्रत्यय योग्य आहे, उदा. ''युक्रेनचे पंतप्रधान'' मधून ध्वनित अर्थ ''युक्रेनी टेनिस खेळाडू''च्या अर्थापेक्षा वेगळा आहे. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:५५, ३ एप्रिल २०२६ (IST)

== Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedian,

We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner.

[[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026.

* You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]]

* '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST'''

With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply.

For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page.

Warm regards,
&lt;br&gt;
on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team

''This message was sent with [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) on ००:००, १२ एप्रिल २०२६ (IST)''
&lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Gnoeee@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&amp;oldid=30389801 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== *विषय:* `मसुदा:गजानन पाटील (सांगली) वगळण्याबाबत ==
नमस्कार अभय नातू सर,  मी 'मसुदा:गजानन पाटील (सांगली)' हा लेख तयार केला होता. काल रात्री आपण तो वगळला.  सर, मी नवीन सदस्य आहे. 12 तास मेहनत करून लेख Submit केला होता. चूक झाली असेल तर माफ करा.  विनंती आहे की लेखात नेमकी काय त्रुटी होती ते सांगावे? 'उल्लेखनीयता' सिद्ध करण्यासाठी कोणते संदर्भ हवेत?   आपण सांगाल त्या सूचना प्रमाणे मी लेख सुधारून पुन्हा तयार करेन.  मार्गदर्शन करावे ही नम्र विनंती.  धन्यवाद. ==

*विषय:* `मसुदा:गजानन पाटील (सांगली) वगळण्याबाबत


नमस्कार अभय नातू सर,

मी 'मसुदा:गजानन पाटील (सांगली)' हा लेख तयार केला होता. काल रात्री आपण तो वगळला.

सर, मी नवीन सदस्य आहे. 12 तास मेहनत करून लेख Submit केला होता. चूक झाली असेल तर माफ करा.

विनंती आहे की लेखात नेमकी काय त्रुटी होती ते सांगावे? 'उल्लेखनीयता' सिद्ध करण्यासाठी कोणते संदर्भ हवेत? 

आपण सांगाल त्या सूचना प्रमाणे मी लेख सुधारून पुन्हा तयार करेन.

मार्गदर्शन करावे ही नम्र विनंती.

धन्यवाद. [[सदस्य:गजानन पाटील सांगली|गजानन पाटील सांगली]] ([[सदस्य चर्चा:गजानन पाटील सांगली|चर्चा]]) २०:५०, २६ एप्रिल २०२६ (IST)

:नमस्कार,
:सर्वप्रथम, मराठी विकिपीडियामध्ये रस घेउन तुम्ही येथे माहिती घालण्याच्या प्रयत्नाबद्दल धन्यवाद.
:तुम्ही उल्लेखिलेला लेख वगळलेला नाही, तर मसुदा:गजानन पाटील येथे हलवलेला होता. त्याऐवजी ड्राफ्ट:गजानन पाटील असा लेख होता व त्यावर फक्त १. पुनर्निर्देशन आणि २. पान वगळण्याची विनंती इतकाच मजकूर होता.
:मराठी विकिपीडियावर ''ड्राफ्ट ''असे नामविश्व नाही. त्याऐवजी आपण ''मसुदा'' हे नामविश्व वापरतो. सध्या प्रस्तुत लेख योग्य त्या नामविश्वात आहे असे वाटते. ''ड्राफ्ट:गजानन पाटील'' पानावर वगळण्याची विनंती असल्याने व तेथे वाचविण्याजोग काहीही मजकूर नसल्याने ते पान वगळण्यात आले.
:असो. लेखाच्या मसुद्यात योग्य ती भर घालावी व कालांतराने जाणत्या लेखकांकडून (उदा. संतोष गोरे, tiven2240, khirid harshad, केतकी मोडक, Dharmadhyaksha, ई.) त्याबद्दल अभिप्राय मागवावा, ही विनंती.
:विशेष उल्लेख म्हणजे तुमचे म्हणणे सभ्य, संयमित शब्दात मांडल्याबद्दल सुद्धा धन्यवाद. अनेकदा अशाप्रसंगी विनाकारण हमरीतुमरी होत. ती तुम्ही टाळलीत.
:तुमच्याकडून मराठी विकिपीडियावर मोलाची भर पडो अशी आशा वजा विनंती.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०२:२७, २७ एप्रिल २०२६ (IST)

== मसुदाबाबत  ==

नमस्कार अभय नातू सर,

होय, मी गजानन पाटीलच आहे. Browser तांत्रिक अडचणीमुळे Log In होत नव्हते, म्हणून IP वरून संपादन करावे लागले. गैरसमजाबद्दल क्षमस्व.

आपल्या २७ एप्रिलच्या सूचनेनुसार मी मसुद्यातील सर्व जाहिरात-सदृश मजकूर, सामाजिक माध्यमांचे दुवे आणि बाह्य दुवे काढून टाकले आहेत. आता मसुद्यात फक्त [[दैनिक सकाळ]] या विश्वसनीय वृत्तपत्रात एप्रिल २०२५ मध्ये प्रकाशित झालेल्या बातमीवर आधारित, पडताळणीयोग्य माहितीच ठेवली आहे.

[[विकिपीडिया:COI]] धोरणानुसार स्वतःबद्दल लिहिण्यास मनाई नाही. मी तटस्थ दृष्टिकोन ठेवून, फक्त तृतीय-पक्ष पुराव्यासह माहिती दिली आहे. कृपया मसुदा तपासून मुख्य नामविश्वात हलवावा, ही विनंती.

धन्यवाद. - गजानन पाटील सांगली. [[विशेष:योगदान/&amp;#126;2026-25854-71|&amp;#126;2026-25854-71]] ([[सदस्य चर्चा:&amp;#126;2026-25854-71|talk]]) १३:२०, २८ एप्रिल २०२६ (IST)

== नमस्कार सरजी मसुदा प्लीज पहा. आणि लेख योग्य असेल तर प्रकाशित करावा. ही विनंती  ==

'''गजानन हणमंत पाटील''' हे सांगली जिल्ह्यातील [[सांगली|सांगली]] येथील [[अभिनव प्राथमिक शाळा|अभिनव प्राथमिक शाळेत]] कार्यरत शिक्षक, तसेच मराठी [[अभिनेते]], [[कवी]], [[लेखक]] आणि [[नाटककार]] आहेत.&lt;ref name=&quot;lokparivartan&quot;&gt;दैनिक लोकपरिवर्तन, अहिल्यानगर जिल्हा प्रतिनिधी, &quot;गजानन पाटील यांना राज्यस्तरीय काव्यप्रेमी प्रेरणा पुरस्कार २०२५ जाहीर&quot;, २६ एप्रिल २०२५&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;sakal1&quot;&gt;दैनिक सकाळ, सांगली आवृत्ती, &quot;गजानन पाटील यांना राज्यस्तरीय काव्यप्रेमी प्रेरणा पुरस्कार जाहीर&quot;, एप्रिल २०२५&lt;/ref&gt;

== प्रारंभिक जीवन ==
गजानन पाटील यांचे मूळ गाव अलकूड, ता. कवठेमहांकाळ, सांगली जिल्हा.&lt;ref name=&quot;lokparivartan&quot;/&gt; सध्या ते हरिपूर, ता. मिरज येथे वास्तव्यास आहेत.&lt;ref name=&quot;lokparivartan&quot;/&gt;

== कारकीर्द ==
गजानन पाटील अभिनव प्राथमिक शाळेत सहाय्यक शिक्षक या पदावर कार्यरत आहेत.&lt;ref name=&quot;lokparivartan&quot;/&gt; याशिवाय ते मराठी कवी, लेखक आणि नाटककार म्हणूनही सक्रिय आहेत.&lt;ref name=&quot;sakal1&quot;/&gt;

त्यांचा 'गजनीती' हा कविता संग्रह प्रकाशित झाला आहे.&lt;ref name=&quot;lokparivartan&quot;/&gt; त्यांनी मराठी चित्रपट 'वादळ' मध्ये हिरोईनच्या बाबाची भूमिका केली असून 'झिंग' हा त्यांचा आगामी चित्रपट आहे.&lt;ref name=&quot;lokparivartan&quot;/&gt; दूरचित्रवाणीवर त्यांनी 'तुझ्यात जीव रंगला', 'राजा राणीची गं जोडी' आणि 'जुळता जुळता जुळतंय की' यांसारख्या मालिकांमध्ये काम केले आहे.&lt;ref name=&quot;lokparivartan&quot;/&gt;

== पुरस्कार व सन्मान ==
* राज्यस्तरीय काव्यप्रेमी प्रेरणा पुरस्कार - २०२५&lt;ref name=&quot;lokparivartan&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sakal1&quot;/&gt;
* जिल्हास्तरीय आदर्श शिक्षक पुरस्कार - २०२०-२१&lt;ref name=&quot;sakal2&quot;&gt;दैनिक सकाळ, सांगली आवृत्ती, &quot;गजानन पाटील यांना जिल्हास्तरीय आदर्श शिक्षक पुरस्कार&quot;, २०२०-२१&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भसूची}} [[सदस्य:गजानन पाटील सांगली|गजानन पाटील सांगली]] ([[सदस्य चर्चा:गजानन पाटील सांगली|चर्चा]]) ००:०३, २९ एप्रिल २०२६ (IST)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ०१:३६, २९ एप्रिल २०२६ (IST) &lt;/div&gt;
&lt;!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== नमस्कार अभय नातू सर प्लीज चेक  ==

{{ping|अभय नातू}} सर, नमस्कार. 

Google Search मध्ये पान दिसायला लागलं आहे. 9 दिवसांपासूनचा डुप्लिकेट आणि संदर्भाचा Error आता पूर्ण दुरुस्त झाला आहे. 

3 विश्वसनीय स्रोत - दैनिक लोकपरिवर्तन आणि दैनिक सकाळ - जोडले आहेत. WP:N, WP:RS नुसार पान उल्लेखनीय आहे. 

कृपया मसुद्याचे पुनरावलोकन करून 'गजानन पाटील' या नावाने मुख्य नामविश्वात स्थानांतरित करावे, ही नम्र विनंती. 

धन्यवाद. [[सदस्य:गजानन पाटील सांगली|गजानन पाटील सांगली]] ([[सदस्य चर्चा:गजानन पाटील सांगली|चर्चा]]) ०७:३२, २९ एप्रिल २०२६ (IST)

:मसुदा पाहिला. अनेक चुका, पुन्हा पुन्हा लिहिलेला मजकूर आहे. उल्लेखनीयतेबद्दल शंका आहेच आणि स्वतःच स्वतःचा लेख तयार करणे अगदी अप्रस्तुत वाटते. येथे अनेक संपादक वर्षानुवर्षे झटत आहेत तरीही त्यांना कधीही स्वतः बद्दलचा लेख लिहावासा वाटला नाही हे नमूद करतो. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०९:३१, २९ एप्रिल २०२६ (IST)

== Translation notification: User:Keegan (WMF)/U4C eligible voter ==

Hello अभय नातू,

You are receiving this notification because you signed up as a translator to मराठी, गुजराती आणि हिंदी on Meta-Wiki.
The page [[:metawikipedia:User:Keegan (WMF)/U4C eligible voter|User:Keegan (WMF)/U4C eligible voter]] is available for translation. You can translate it here:
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-User%3AKeegan+%28WMF%29%2FU4C+eligible+voter&amp;language=mr&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to मराठी]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-User%3AKeegan+%28WMF%29%2FU4C+eligible+voter&amp;language=gu&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to गुजराती]
* [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-User%3AKeegan+%28WMF%29%2FU4C+eligible+voter&amp;language=hi&amp;action=page&amp;action_source=translation_notification translate to हिंदी]

The priority of this page is medium.
The deadline for translating this page is 2026-05-19.

&lt;div lang=&quot;en&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;/div&gt;

Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function
as a truly multilingual community.

To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup].

Thank you!

Meta-Wiki translation coordinators‎, ०५:५८, १५ मे २०२६ (IST)
&lt;!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला.  --&gt;

== Update/Disabling of gadgets ==

Hi Abhay ji,

I have seen errors in gadgets नेव्हिगेशन पॉपअप and AdvancedSiteNotices as they are old and giving syntax errors. Please update or disable them. -- [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:५९, ७ जून २०२६ (IST)

:Links/examples? -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २१:२९, ७ जून २०२६ (IST)

== आदरार्थी मजकुर ==

नमस्कार अभय,
अलीकडेच तुम्ही अमेरिकेचे सरन्यायाधीश जॉन रॉबर्ट्स यांच्यावरील पृष्ठावर मी केलेले बदल पूर्ववत केले. मी त्यातील मजकुरात कोणताही बदल केला नव्हता, तर केवळ अधिक आदरार्थी शब्दरचना केली होती.यासंदर्भात मराठी विकिपीडियाचे धोरण काय आहे? आपण ही आदरार्थी शैली केवळ भारतीय व्यक्तींसाठीच मर्यादित ठेवतो का? याबद्दल स्पष्टीकरण मिळाल्यास मला आवडेल.धन्यवाद. [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] ([[सदस्य चर्चा:Jonathansammy|चर्चा]]) ०२:३१, १४ जुलै २०२६ (IST)

:नमस्कार, @[[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]],
:मराठी विकिपीडियावर शक्यतो आदरार्थी संबोधन करण्याचा संकेत आहे (माझे स्वतःचे व्यक्तिगत मत वेगळे आहे.)
:तरीसुद्धा सहसा खेळाडू, अभिनेते व इतर काही वर्गांतील व्यक्तींना एकेरी संबोधन केले जाते.
:या दोन्ही संकेतांना अपवादही असू शकतात.
:तुमचे [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9C%E0%A5%89%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E2%80%8C%E0%A4%B8&amp;diff=2692097&amp;oldid=2692096 जॉन रॉबर्ट्सवरील बदल ] पाहिले तर हे फक्त आदरार्थी संबोधनाचे नसून त्यातील दुवे काढलेले दिसतात. दुवे आणि इतर संकेत शाबूत ठेवून संबोधन आदरार्था करण्यास हरकत नाही.
:धन्यवाद.
:[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:५७, १४ जुलै २०२६ (IST)
::@[[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]],
::या लेखाच्या प्रस्तावनेत मी [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%9C%E0%A5%89%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E2%80%8C%E0%A4%B8&amp;diff=2694646&amp;oldid=2694630 काही अधिक बदल] केले आहेत. इतर लेखांचे संपादन करताना हे संकेतही पाळावे.
::धन्यवाद.
::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०१:३४, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>ftphzjoe4b0jhsoqgjk558nvq4r4nl1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आंबा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4945</id>
    <revision>
      <id>2694705</id>
      <parentid>2693981</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T03:50:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40084-91</username>
        <id>185333</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26370" sha1="toyibj6xg4s9eghwfsllg11f47w026v" xml:space="preserve">{{संदर्भ कमी}}
{{जीवचौकट
| नाव = आंबा
| चित्र = Black mango unripe.jpg
| चित्र_रुंदी = 250px
| चित्र_शीर्षक = झाडाला लागलेल्या कैऱ्या
| regnum = [[वनस्पती]]
| वंश = [[Flowering plant|Magnoliophyta]]
| जात = [[Magnoliopsida]]
| वर्ग = [[Sapindales]]
| कुळ = [[Anacardiaceae]]
| जातकुळी = '''''Mangifera'''''
| जातकुळी_अधिकारी= [[Carolus Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = जीव
| subdivision = 
}}
‎'''आंबा''' हे विषुवृत्तीय प्रदेशात आढळणारे झाड आणि फळ आहे. या फळाला महाराष्ट्रात '[[कोकण]]चा राजा' म्हणतात. तर इतर भाषांत अरबी मंगा, आसामी आम আম, बंगाली आमा, আম कन्नडा मावू  ಮಾವು , काश्मिरी अम्ब्, कोंकणी आंबॉ, मल्याळम मावू മാവു് मणिपुरी अंबा, संस्कृत आम्र, चूत, सिंहल अंबा, तमिळ मांगाई மாங்காய், तेलुगु आम्रामू ఆమ్రము  असे म्हणतात. [[एप्रिल महिना|एप्रिल]]-[[जून]] हा या फळाचा मोसम असतो. आंब्याचा उगम नक्की कुठे झाला हे अज्ञात आहे. परंतु दक्षिण आणि दक्षिणपूर्व आशियामधे मोठ्या प्रमाणातील जैववैविध्य पाहता आणि तेथील २५० ते ३०० लक्ष वर्षांचा [[जीवाश्म|जीवाश्मांचा]] इतिहास पाहता आंब्याचा उगम ह्याच भागात झाला असावा असे मानण्यात येते. वेग वेगळ्या भागात राज्यात वेगवेगळ्या प्रकारचे आंबे पिकतात. गोव्यात मानकुराद आंबा पिकतो. 
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |Scientific classification
|-
|Kingdom:
|Plantae
|-
|''Clade'':
|Tracheophytes
|-
|''Clade'':
|Angiosperms
|-
|''Clade'':
|Eudicots
|-
|''Clade'':
|Rosids
|-
|Order:
|Sapindales
|-
|Family:
|Anacardiaceae
|-
|Genus:
|''Mangifera''
|-
|Species:
|'''''M. indica'''''
|-
! colspan=&quot;2&quot; |Binomial name
|-
| colspan=&quot;2&quot; |'''''Mangifera indica'''''
|}
कच्च्या आंब्याला कैरी म्हणतात. कैरी ही नेहमीच चवीला आंबट असते, पण जर नसेल तर तिला 'खोबरी कैरी' असे नाव आहे. आंबा फळाचा राजा आहे. दक्षिण आशियामधे हजारो वर्षापासून आंब्याची लागवड करण्यात येत आहे. दक्षिण आशिया तथा भारताच्या संस्कृतीमध्ये आंब्याला विशेष महत्त्व आहे. आंब्याची पाने (डहाळ्या) अनेक धार्मिक हिंदू कार्यक्रमांत सजावटीसाठी वापरतात. आंबा हे [[भारत]] आणि [[पाकिस्तान]] या देशांचे राष्ट्रीय फळ, बांग्लादेशाचे राष्ट्रीय झाड आणि [[फिलिपिन्स|फिलिपाईन्सचे]] राष्ट्रचिन्ह आहे.

जगाच्या आंबा उत्पादनापैकी ५६ टक्के आंब्याचे उत्पादन एकट्या भारतात होते. भारतात आंब्याच्या जवळपास १३०० जातींची नोंद आहे. परंतु २५ ते ३० जाती या व्यापारीदृष्ट्या महत्त्वाच्या आहेत. नीलम व हापूस यांच्या संकरीकरणातून कोकण कृषी विद्यापीठाने रत्ना ही जात विकसित केली आहे. गुजरात राज्यातील केशर हे वाण महाराष्ट्रातील कोरडवाहू ,पट्ट्यामध्ये अतिशय लोकप्रिय आहे. दक्षिण भारतातील तोतापुरी, आंध्रप्रदेशामध्ये बैंगणपल्ली, उत्तर प्रदेशामध्ये दशेरी, लंगडा, दक्षिणेत नीलम, पायरी, मलगोवा या जाती प्रसिद्ध आहेत. याव्यतिरिक्त संशोधन केंद्राने दशेरी व नीलम  यांच्या संकरामधून आम्रपाली आणि नीलम व दशेरी यांच्या संकरामधून मल्लिका ही जात विकसित केली आहे. कोकण विद्यापीठाने बिनकोयीची सिंधू ही जात विकसित केली आहे. पश्चिम महाराष्ट्रमध्ये केशर या आंब्याच्या जातीची लागवड वाढली आहे.

== संशोधन केंद्र ==
आंबा संशोधन केंद्र भारतामध्ये उत्तर प्रदेशातील लखनौ येथे आणि महाराष्ट्रातील वेंगुर्ला येथे आहे.

== आंब्याचे झाड ==
आंब्याचे झाड (''Mangifera indica'') १५ ते ३० [[मीटर]] उंची पर्यंत व ३.७  मीटर घेर होण्यापर्यंत वाढू शकते. आंब्याची पाने सदाबहार असून पाने डहाळीला एकाआड एक येतात. आंब्याचे पान १५ ते ३५ [[सेंटिमीटर]] लांब तर ६ ते १६ सेंटिमीटर रुंद असते. कोवळी असताना पानांचा रंग हा काहीसा केशरी-गुलाबी असतो व तो जलदपणे उजळ आणि गडद लाल होतो. पाने जशी मोठी होतात तसा त्यांचा रंग गडद हिरवा होतो. आंब्याची फुले १० ते ४० सेंटिमीटर लांबीच्या गुच्छामध्ये येतात. प्रत्येक फुलाला पाच पाकळ्या असून त्यांची लांबी साधारणपणे ५ ते १० [[मिलिमीटर]] एवढी असते. आंब्याच्या फुलांना ''मोहोर'' (हिंदीत बौर) असे म्हणतात. मोहोराला एक प्रकारचा मंद सुवास असतो. आंब्याचे फळ हे [[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतीशास्त्रातील]] &quot;[[:en:drupe|अश्मगर्भी फळ]]&quot; ह्या प्रकारातील असते. ह्या प्रकारात फळाच्या बाहेरील भागात गर असून आतमध्ये कडक कवच असते आणि ह्या कवचाच्या आत फळाचे बी असते. ह्या कवच व आतील बीला आंब्याची कोय असे म्हणतात. आंब्याच्या जातीप्रमाणे त्याच्या फळांच्या आकारात बराच फरक असतो. साधारणपणे आंब्याच्या फळाचा आकार ८ ते १२ सेंटिमीटर लांब तर [[व्यास (भूमिती)|व्यास]] ७ ते १२ सेंटिमीटर असतो. आंब्याचे फळाचे सरासरी वजन १५० ग्रॅम पर्यंत असते. कैरीचा रंग साधारणपणे हिरवा असतो. पूर्ण पक्व फळाचा रंग पिवळा, केशरी आणि लाल असा बदलता दिसून येतो. ज्या बाजूस ऊन लागेल तिथे लाल छटा जास्त दिसते तर सावलीच्या बाजूस बहुतकरून जास्त पिवळी छटा असल्याचे आढळते. फळाच्या मध्यभागी चपट्या आकाराची आणि लांबट बी (कोय) असते. आंब्यांच्या जातीप्रमाणे कोयीचा पृष्ठभाग हा धागेदार अथवा सपाट असतो. कोयीचे कवच १ ते २ मिलिमीटर जाड असून त्याच्या आत अतिशय पातळ असे आवरण असते ज्यात ४ ते ७ सेंटिमीटर लांबी, ३ ते ४ सेंटिमीटर रुंदी आणि १ सेंटिमीटर जाडीचे एकच बी असते. कच्च्या  कैरी चवीला आंबट असते. कैरी पिकल्यावर गोड लागते. आंबा भारतात सर्व ठिकाणी आढळून येते. त्याचा वापर विविध प्रकारे करता येतो.

== आंब्याची आढी ==
कृत्रिमरीत्या आंबा पिकविण्यास 'आंब्याचा माच लावणे' किंवा 'आंब्याची आढी लावणे' असे म्हणतात. यासाठी एखाद्या खोलीत वाळलेले तणस वा भाताचे वाळलेले गवत (पिंजर) पसरून त्यावर झाडावर पिकण्यास सुरुवात झालेल्या कैऱ्या ठेवतात. त्यावर पुन्हा गवत वा तणसाचे आच्छादन करतात.अशा प्रकारे साधारणतः १०-१५ दिवसात, झाकला गेल्यामुळे निर्माण झालेल्या उष्णतेने आंबा पिकतो.

हा १०-१५ दिवसाचा अवधी कमी करण्यासाठी रसायने टाकून आंबा, केळी, चिकू इत्यादी फळे पिकविण्याचे एक तंत्र आहे. त्याने ३-४ दिवसात आंबा पिकतो. कॅल्शियम कारबाईड इत्यादी रसायनांचा वापर यासाठी करण्यात येतो. या पद्धतीत रसायनांचा काही अंश फळात जातो. ते मानवी आरोग्यास घातक ठरू शकते. आंबा पिकवण्याच्या दुसऱ्या पद्धतीत आंब्याची कैरी तोडून ती १ ते २ दिवस आंब्याच्या पानांत किवा धान्यात दाबून ठेवतात.

== धार्मिककार्य ==
आंब्याला धार्मिक कार्यातही खूप मह्त्व आहे. कोणत्याही शुभप्रसंगी, मंगल कार्यात आणि सणाच्या दिवशी दाराला आंब्याच्या पानांचे तोरण बांधतात. [[कलश|कलशपूजन]] हे भारतीय संस्कृतीचे अग्रगण्य प्रतीक आहे. कलशात नेहमी आंब्याची पाने ठेवतात.

== नक्षत्र ==
[[पूर्वाभाद्रपदा]] नक्षत्राचा [[आराध्यवृक्ष]] आहे.

== आयुर्वेद ==
आयुर्वेदानुसार लांबट आंब्यापेक्षा गोल आंबे जास्त चांगले असतात. बिनारेषेचे, चांगले पिकलेले अधिक गर असलेले पातळ सालीचे आणि लहान कोय असलेले आंबे चांगले समजावेत.

आंब्याचा मोहोर थंड, रुची उत्पन्न करणारा असून अतिसार, रक्तदोष आणि कफ पित्त दूर करणारा आहे.
कैरीमध्ये आम्लता आणि क्षाराचे प्रमाण खूप आहे. उन्हाळ्यात घामामुळे शरीरातील पाणी आणि क्षार कमी होऊन थकवा जाणवतो. यासाठी कैरीचे पन्हे उत्तम आहे. पन्हे प्यायल्यामुळे उन्हाळ्याचा त्रास खूपच कमी होतो. कैरीचा कीस फडक्यात घालून डोळ्यावर ठेवल्यास डोळ्यांची दमणूक आणि ताण कमी होतो. आपल्याला आरोग्य देण्याच्या दृष्टीने या दिवसात कैरीची डाळ खाण्याची पद्धत आहे. कच्च्या कैरीचा गर अंगाला लावून आंघोळ केल्यास घामोळ्याचा त्रास होत नाही. कैरीच्या बाठीचे चूर्ण हिरड्यांच्या तक्रारी कमी करण्यास उपयुक्त आहे. तसेच हे चूर्ण पाण्यात घालून आंघोळ केल्यास घामोळ्याचा त्रास होत नाही.

आंब्याची कोवळी पाने चावून नंतर टाकून द्यावीत. त्या रसाने आवाज सुधारतो, खोकला कमी होतो आणि हिरड्यांचा पायोरीयाही कमी होतो. आंब्याच्या पानांचा चीक टाचांच्या भेगा कमी करण्यास उपयुक्त आहे. आंब्याचा गोंदाचा सांधेदुखीत खूपच उपोयोग होता. एरंडेल तेल, लिंबाचा रस, हळद आणि आंब्याचा गोंद सम प्रमाणात घेऊन ते मिश्रण शिजवून एकजीव करावे. त्याचा लेप सांधा निखळणे, पाय मुरगळणे, लचकणे ह्यासाठी गुणकारी आहे.
पिकलेला आंबा शक्तीवर्धक आणि अतिशय रुचकर आहे. आंब्याने शरीराची कांती सुधारते आणि पोषणही उत्तम होते. आंब्यात अ आणि क जीवनसत्व भरपूर प्रमाणात आहेत. अ जीवनसत्व जंतुनाशक तर क जीवनसत्व त्वचारोग हारक आहे. त्यामुळे आंबा उत्तम आरोग्य देणारा आहे. आंबा उष्ण असल्यामुळे त्याचे अतिसेवन त्रासदायक ठरते. तसेच कैरीचे अतिसेवन पोटाचे विकार वाढवते. कैरी खाल्यावर पाणी पिऊ नये किंवा लहान मुलांना कैरीचे पन्हे जास्त प्रमाणात देऊ नये. आयुर्वेदाच्या दृष्टीने आंबा आणि दूध एकत्र करून पिणे विरुद्ध आहार मानतात.

== उपयोग ==
[[File:आंब्याचे सांदणे.jpg|thumb|आंब्याचे सांदणे]]
* कच्च्या आंब्याचे चविष्ट लोणचे करतात. 
* पिकलेल्या आंब्याचा आमरस करतात किंवा फोडी करून खातात. 
* कारवारी लोक पिकलेल्या आंब्याची भाजी करतात. तिला साटे म्हणतात.
* कैरीच्या (कच्च्या आंब्याच्या) फोडी उन्हात वाळवून आमटी करताना वापरल्या जातात.
* हिरव्या कैऱ्या किसून, वळवून आमचूर करतात.  हा मसाल्यासारखा वर्षभर वापरतात.
* कैरीची आंबट-तिखट चटणी होते.
* राजापुरी कैऱ्यांपासून मुरांबा, साखरांबा  बनतो.
*[[आंबापोळी]] ही पोळी हा आंब्याच्या रसापासून तयार करतात.
*आयुर्वेदात, साल, पाने, फुले आणि फळांचा वापर पोट आणि त्वचेच्या अनेक आजारांवर उपचार करण्यासाठी केला जातो.

== चित्रदालन ==
&lt;gallery&gt;
Disease_free_Mango.jpg|कच्चा आंबा
आंबा.JPG|पिकलेला आंबा
A 'Himsagar' mango.jpg|एक 'हिमसागर' आंबा
'Himsagar' mango stone (seed).jpg|हिमसागर आंब्याची गुठळी
Home_made_Aam_Ras.jpg|आमरस
Mango flower.jpg|आंब्याचा मोहोर
Raw Mango Drink - Homemade - Maharashtra -IMG 001.jpg|कैरीचे पन्हे 
Kumantra.jpg|साट
&lt;/gallery&gt;

== आंब्याच्या जाती &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://mr.vikaspedia.in/rural-energy/environment/91c94893593593f93593f92792493e-93592893894d92a924940/90690292c93e|title=आंबा|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=९ डिसेंबर २०१९}}&lt;/ref&gt;==
{| class=&quot;sortable&quot;
|+'''भारतातील आंब्याच्या काही नामांकित जाती व त्यांच्या लागवडीचे मुख्य प्रदेश'''
|'''जात'''
|'''लागवडीचा प्रदेश'''
|-
|कावसजी पटेल
|[[महाराष्ट्र]]
|-
|कृष्णभोग
|बिहार
|-
|गोपाळभोग
|उत्तर प्रदेश, पश्चिम बंगाल
|-
|गोवाबंदर
|आंध्र प्रदेश
|-
|चौसा
|उत्तर प्रदेश,पाकिस्तान,पंजाब, दिल्ली.
|-
|जमादार
|गुजरात
|-
|तौमुरिया
|उत्तर प्रदेश
|-
|दशेरी (दशहरी)
|[[उत्तर प्रदेश]]
|-
|नीलम
|आंध्र प्रदेश
|-
|पायरी
|महाराष्ट्र, कर्नाटक
|-
|पीटर
|कर्नाटक
|-
|फझरी
|उत्तर प्रदेश
|-
|फझली माल्डा
|पश्चिम बंगाल
|-
|फर्नोदीन
|कर्नाटक
|-
|बंगलोरा (तोतापुरी)
|आंध्र प्रदेश
|-
|बनारसी
|उत्तर प्रदेश
|-
|बेनिशान
|आंध्र प्रदेश
|-
|मडप्पा
|कर्नाटक
|-
|मलगोवा
|आंध्र प्रदेश
|-
|मानकुराद आंबा
|गोवा
|-
|मुर्शिदाबादी
|पश्चिम बंगाल
|-
|रुमाली
|आंध्र प्रदेश
|-
|लंगडा
|उत्तर प्रदेश, बिहार
|-
|सफेदा
|उत्तर प्रदेश
|-
|सिंदुराय
|बिहार
|-
|सुकाल
|बिहार
|-
|हापूस, (अल्फान्सो, Alphonso) :  महाराष्ट्रातल्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील जात. जिल्ह्यतल्या देवगड तालुक्यात होणारा हा आंबा सर्वश्रेष्ठ समजला जातो.
|महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, बिहार, कर्नाटक, तमिळनाडू
|-
|हेमसागर
|बिहार
|}

भोपाळच्या आम्रवनात आब्याच्या ३३ जातीची ५७५ झाडे आहेत. त्यांमध्ये उत्तरी भारतातातील आम्रपाली, कावसजी पटेल, लंगडा, सुंदरजा आणि दक्षिणी भारतातील चिन्नारसम, तोतापुरी, पिद्दारा, मँगो ग्लास आणि स्वर्णरेखा या जाती आहेत.

शिवाय, 
* आम्रपाली आंबा
* केसर
* जम्बो केशर
* लाल केसर
* चिन्नारसम
* तोतापुरी (तोतापरी)
* नूरजहॉं : मध्य प्रदेशातल्या अलिराजपूरच्या कट्ठीवाडा मध्येच मिळतो, एका आंब्याचे वजन एक ते पाच किलो
* बादाम
* बारामाही एटीएम
* बैंगणपल्ली (आंध्रप्रदेश)
* मल्लिका
* मालदा (शेहरोली), उत्तरी भारत
* रत्न
* राजापुरी
* रायवळ
* शेपू आंबा : हा खाताना शेपूचा वास येतो.
* साखरगोटी
* सिंदुरी
* सुंदरजा आंबा : हा गोड वासाचा आंबा मध्य प्रदेशातल्या सतना जिल्ह्यात होतो. ह्याच्या सालीवर पिवळे-पिवळे ठिपके असतात.
* सोनपरी
* स्वर्णरेखा
* हाथीझूल आंबा
* हिमसागर (बंगाल)
* खोबरे आंबा -- हा खोबऱ्यासारखा गोड असतो. कच्चा आंबा खोबऱ्याप्रमाणे आणि पिकल्यानंतर त्याची चव खूप गोड असते. साधारण खोबरी आंबा हा देशी वाणाचा परंतु उच्च दर्जाचा आंबा मानला जातो.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== हे सुद्धा पहा ==
* [[आंबा (निःसंदिग्धीकरण)]]
* [[आंब्यांच्या विविध जातींची यादी]]
* [[आमरस]]
* [[विकिपीडिया:वनस्पती/यादी]]

{{भारतीय राष्ट्रचिन्हे}}

[[वर्ग:आराध्यवृक्ष]]
[[वर्ग:औषधी वनस्पती]]
[[वर्ग:आंबा|*]]
[[वर्ग:फळे]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रचिन्हे]]
[[वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ]]
[[वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा]]</text>
      <sha1>toyibj6xg4s9eghwfsllg11f47w026v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>संचालन प्रणाली</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5008</id>
    <revision>
      <id>2694657</id>
      <parentid>2595834</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:44:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17315" sha1="gou10pr0tillfduijwsdormw2l9dgl9" xml:space="preserve">{{गल्लत|अल्गोरिदम}}
'''ऑपरेटिंग सिस्टिम''' म्हणजेच ''संगणक प्रणाली'' हे संगणकाचे मूलभूत नियंत्रण करणारे [[सॉफ्टवेर|सॉफ्टवेर]] आहे. '''ऑपरेटिंग सिस्टिम''' ही सॉफ्टवेरच्या 'सिस्टिमस् सॉफ्टवेर' ह्या वर्गीकरणात येते. ऑपरेटिंग सिस्टिम ही संगणकाच्या हार्डवेअरचे तसेच संगणकावर चालणाऱ्या इतर सर्व सॉफ्टवेर्सचे (उदा. वेब ब्राऊझर, ईमेल प्रोग्रॅम, वर्ड प्रोसेसर इ.) नियंत्रण करते. इतर सॉफ्टवेरना लागणाऱ्या काही मूलभूत सॉफ्टवेर सुविधा ऑपरेटिंग सिस्टिम पुरवते.

संचालन प्रणाली ही संगणकाच्या भौतिक घटकांचे (हार्डवेअरचे) कार्य, जसे की माहितीचे आदान प्रदान आणि स्मृतीचे वाटप, आणि संगणकावर चालणाऱ्या कार्यप्रणाली यांच्यामध्ये एक दुवा म्हणून कार्य करते. आपले इच्छित कार्य पूर्ण करण्यासाठी विविध कार्यप्रणाली (उदा. वेब ब्राऊझर, ईमेल प्रोग्रॅम, वर्ड प्रोसेसर इ.) संचालन प्रणालीच्या सेवा वापरतात.

संचालन प्रणाली ही विविध प्रकारच्या संगणक साधनांमध्ये आढळुन येते. उदा. भ्रमणध्वनी, विडिओ गेम उपकरणे, महासंगणक इ. 

वैयक्तिक संगणकांमध्ये मायक्रोसॉफ्ट विंडोज, [[ॲपल|अ‍ॅपल]] मॅक ओ.एस. आणि मुक्त स्रोत प्रणाली - लिनक्स या प्रथम तीन लोकप्रिय संचालन प्रणाली आहेत. सेवादाता संगणक (सर्व्हर) आणि महासंगणकांमध्ये लिनक्सचा जास्त वापर केला जातो. संक्षिप्त उपकरणांमध्ये (उदा. भ्रमणध्वनी) गुगलची अँड्रॉइड आणि [[ॲपल|अ‍ॅपल]]&lt;nowiki/&gt;ची आय ओ.एस. लोकप्रिय आहे. या व्यतिरिक्त अंतर्भूत संचालन प्रणाली व सकाल संचालन प्रणाली असे विशिष्ट प्रकार ही आढळून येतात.

== संचालन प्रणालींचे प्रकार ==

=== एक-कार्यी आणि बहु-कार्यी ===
एक-कार्यी प्रणाली एका वेळी एकच कार्यप्रणाली चालवू शकते तर बहु-कार्यी प्रणाली एका वेळी अनेक कार्यप्रणाली चालवू शकते. संगणकाच्या मध्यवर्ती प्रक्रियक विभागाची (CPU) वेळ, उपलब्ध सर्व कार्यप्रणालींमध्ये विभागून दिल्यामुळे हे शक्य होते. संचालन प्रणाली मधील कार्यवेळ-नियंत्रक उपप्रणाली, मध्यवर्ती प्रक्रियक विभागाच्या ठराविक काल-विभागाच्या अंतराने प्रत्येक चालू कार्यप्रणालीमध्ये व्यत्यय आणते आणि बाकी उपलब्ध कार्यप्रणालींना संधी देते. बहु-कार्यता दोन प्रकारे साध्य करता येते - प्रतिबंधात्मक (Preemptive) आणि सहकारी (co-operative) पद्धतीने. प्रतिबंधात्मक पद्धतीमध्ये सर्व कार्यप्रणालींना प्रक्रियकाचा काल-विभाग आधीच वाटून दिला जातो तर सहकारी पद्धतीमध्ये प्रत्येक कार्यप्रणालीने इतर कार्यप्रणालींना ठराविक पद्धतीने संधी देण्यावर अवलंबून राहावे लागते. आधुनिक संचालन प्रणालींमध्ये शक्यतो प्रतिबंधात्मक पद्धतीचा वापर होतो.

=== एक-उपयोगकर्ता आणि बहु-उपयोगकर्ता ===
एक-उपयोगकर्ता प्रणाली उपयोगकर्त्यांमध्ये फरक करू शकत नाहीत. बहु-उपयोगकर्ता प्रणाली एका वेळी अनेक उपयोगकर्त्यांना संवाद साधू देतात. बहु-कार्यी प्रणालींप्रमाणेच बहु-उपयोगकर्ता प्रणाली अनेक उपयोगकर्त्यांमध्ये संगणकाच्या साधनांचे विभाजन व साधन हक्क यांचे नियंत्रण करते.

=== विकेंद्रित ===
विकेंद्रित संचालन प्रणाली विविध संगणकांचा एक गट नियंत्रित करते व वापरकर्त्याला तो एकच संगणक असल्याचे भासवते. [[संगणक विज्ञान|संगणक]] संपर्क व्यवस्था (network) क्षेत्रात झालेल्या प्रगतीमुळे विकेंद्रित संचालन प्रणालीचा उदय झाला. विकेंद्रित प्रणालीमध्ये कार्य एका पेक्षा जास्त संगणकांचा वापर करून पूर्ण केले जाते. एक कार्य पूर्ण करण्यासाठी अनेक संगणक विकेंद्रित संचालन प्रणालीच्या सूचनेनुसार सहकार्य करू शकतात.

=== अंतर्भूत ===
अंतर्भूत संचालन प्रणाली या अंतर्भूत संगणक व्यवस्थेमध्ये वापरली जातात. त्यांची रचना लहान संगणकांमध्ये वापरण्यासाठी केलेली असते. मर्यादित साधनांमध्येही त्या काम करू शकतात. त्या अतिशय संक्षिप्त व कार्यक्षम असतात.

=== सकाल ===
सकाल संचालन प्रणाली या एखाद्या घटनेवर एका ठराविक वेळ मर्यादेत प्रक्रिया करण्याची हमी देतात. घटनांच्या प्राधान्यक्रमाने त्यांच्यावर प्रक्रिया केली जाते.

== मायक्रोसॉफ्ट विंडोज ==

[[मायक्रोसॉफ्ट विंडोज]] ही [[व्यक्तिगत संगणक|व्यक्तिगत संगणकासाठी]] जगातील सर्वांत लोकप्रिय संचानल प्रणाली आहे. जगभरातील एकूण व्यक्तिगत संगणकांपैकी अंदाजे ९० टक्क्यांहून अधिक संगणक मायक्रोसॉफ्ट विंडोजच्या कोणत्यातरी एका आवृत्तीवर चालतात.

मायक्रोसॉफ्टच्या विंडोजच्या सध्याच्या सर्वांत जास्त वापरात असलेल्या आवृत्त्या आहेत: [[विंडोज ७]], [[माइक्रोसॉफ्ट विंडोज#एक्सपी|विंडोज एक्सपी]], विंडोज व्हिस्टा.

'सर्व्हर' - 'सेवादाता संगणक' (Server computers) आणि 'समूह संगणक' (cluster computers) या संगणकांसाठी विंडोजच्या काही आवृत्त्या आहेत जसे [[माइक्रोसॉफ्ट विंडोज#२००३|माइक्रोसॉफ्ट विंडोज २००३ सर्व्हर]].

काही छोट्या इलेक्ट्रॉनिक्स उपकरणांमध्येदेखील (उदा. लघु-संगणक - pocket computers) मायक्रोसॉफ्ट विंडोजची 'विंडोज सी.ई.' (Windows CE) ही आवृत्ती वापरली जाते.

== युनिक्स ==

युनिक्स हे एकमेकांशी साम्य असणाऱ्या काही संगणक आज्ञावलींचे नाव आहे. युनिक्स हा [[:en:|द ओपन ग्रुप]] (The Open Group) कंपनीचा रजिस्टर्ड ट्रेडमार्क आहे.

'युनिक्स लाईक' म्हणजे युनिक्सवर आधारित अथवा युनिक्सशी साधर्म्य असणाऱ्या अश्या बऱ्याच ऑपरेटिंग सिस्टिम्स सध्या प्रचलित आहेत , उदा. '[[लिनक्स|गनू/लिनक्स (GNU/Linux)]]', 'फ्री बी एस डी (Free BSD)', 'सोलारिस (Solaris)', 'एच्.पी. यू.एक्स (HP-UX)', 'ओपन बी एस डी (Open BSD)', 'नेट बी एस डी (Net BSD)', 'आय बी एम ए आय एक्स (IBM's AIX)'

युनिक्स ही सर्वप्रथम [[बेल प्रयोगशाळा|ए.टी अँड टी लॅब्स (AT&amp;T Labs)]] मध्ये विकसित केली गेली.


== गनू आणि लिनक्स ==

[[लिनक्स|गनू/लिनक्स (लिनक्स)]] ही एक लोकप्रिय संगणक आज्ञावली आहे जी '[[मुक्त सॉफ्टवेर]]' आहे. [[लिनक्स कर्नल]] म्हणजे लिनक्स गाभ्यावर आधारीत ऑपरेटिंग सिस्टीम बहुतेकदा '''लिनक्स''' याच नावाने ओळखल्या जातात. मुळात लिनक्स ही स्वतः ऑपरेटिंग सिस्टीम नसून ऑपरेटिंग सिस्टीमचा एक भाग आहे. या भागावर ( लिनक्स कर्नलवर) आधारीत अनेक [[मुक्त स्रोत]] ऑपरेटिंग सिस्टीम तयार करण्यात आल्या आहेत. भारतातही लिनक्स गाभ्यावर आधारीत [[बॉस ऑपरेटिंग सिस्टीम]], [[आग ऑपरेटिंग सिस्टीम]] या दोन ऑपरेटिंग सिस्टीमस् तयार करण्यात आल्या आहेत.
लिनक्सवर आधारीत ऑपरेटिंग सिस्टीमचा सर्वात जस्त वापर 'सर्व्हर'-संगणकांवर (Server computers) होतो. ९२% पेक्षा जास्त सर्व्हर संगणक लिनक्स वर आधारीत कोणत्यातरी एका ऑपरेटिंग सिस्टीमवर चालतात. डेस्कटॉप संगणकात लिनक्सचा वाटा १.५% इतकाच आहे, परंतु गेल्या काही वर्षांत या क्षेत्रातील खुप वाटा वाढत आहे.
=== लिनक्स वर आधारीत काही ऑपरेटिंग सिस्टीमस् ===
==== यूबुंतू ====
[[यूबुंतू]] ( Ubuntu ) ही लिनक्स जगातील सर्वात जास्त वापरली जाणारी डेस्कटॉप (ठिय्या) ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे. ही ऑपरेटिंग सिस्टीम डिबेन ( Debian ) या लिनक्स ऑपरेटिंग सिस्टीमवर आधारीत आहे, त्यामुळे यूबुंतू ऑपरेटिंग सिस्टीम .deb प्रकारच्या सॉफ्टवेर संचिकांचा वापर करते.


==== रेड हॅट ====
[[रेड हॅट]] ( Red Hat ) ऑपरेटिंग सिस्टीम ही रेड हॅट कंपनीची ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे. ही ऑपरेटिंग सिस्टीम .rpm प्रकारच्या सॉफ्टवेर संचिकांचा वापर करते. रेड हॅट मध्ये सर्व प्रथम .rpm संचिकांचा वापर करण्यात आला.
==== बॉस ====

[[बॉस लिनक्स]] ही [[C-DAC]] द्वारा निर्माण करण्यात आलेली ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे. परंतु मोठ्याप्रमाणात यश न मिळाल्यामुळे २००८ नंतर या ऑपरेटिंग सिस्टीमची नवीन आवृत्ती आली नाही. ही ऑपरेटिंग सिस्टीम डिबेन ( Debian ) या लिनक्स ऑपरेटिंग सिस्टीमवर आधारीत आहे, त्यामुळे बॉस ऑपरेटिंग सिस्टीम .deb प्रकारच्या सॉफ्टवेर संचिकांचा वापर करते.

==== डेबिअन ====
[[डेबिअन ऑपरेटिंग सिस्टिम|डेबिअन]] ऑपरेटिंग सिस्टिम .deb प्रकारच्या सॉफ्टवेर संचिकांचा वापर करते. डेबिअनमध्ये सर्व प्रथम .deb संचिकांचा वापर करण्यात आला.

== मॅक ओ.एस ==
'मॅक ओ.एस.' (Mac OS) ही ' [[ॲपल|अ‍ॅपल]] कंपनीच्या '[[Macintosh Computers|मॅकिंटॉश]]' कंप्युटर्सवर वापरली जाणारी संगणक आज्ञावली आहे. ही आज्ञावली ॲपल तर्फे विकसित व वितरित केली जाते .

== हे सुद्धा पहा ==
* [[आग ऑपरेटिंग सिस्टिम]]
* [[संगणक टंक]]

[[वर्ग:संगणक कार्यप्रणाली]]
[[वर्ग:संगणक|*]]</text>
      <sha1>gou10pr0tillfduijwsdormw2l9dgl9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694700</id>
      <parentid>2694657</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T02:19:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-32459-97|~2026-32459-97]] ([[User talk:~2026-32459-97|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2595834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17354" sha1="6im2403tdp5atz4rie3tl6rquj0q0b7" xml:space="preserve">{{गल्लत|अल्गोरिदम}}
'''{{लेखनाव}}''' किंवा 'ऑपरेटिंग सिस्टिम' म्हणजेच 'संगणक प्रणाली' हे संगणकाचे मूलभूत नियंत्रण करणारे [[सॉफ्टवेर|सॉफ्टवेर]] आहे. '''ऑपरेटिंग सिस्टिम''' ही सॉफ्टवेरच्या 'सिस्टिमस् सॉफ्टवेर' ह्या वर्गीकरणात येते. ऑपरेटिंग सिस्टिम ही संगणकाच्या हार्डवेअरचे तसेच संगणकावर चालणाऱ्या इतर सर्व सॉफ्टवेर्सचे (उदा. वेब ब्राऊझर, ईमेल प्रोग्रॅम, वर्ड प्रोसेसर इ.) नियंत्रण करते. इतर सॉफ्टवेरना लागणाऱ्या काही मूलभूत सॉफ्टवेर सुविधा ऑपरेटिंग सिस्टिम पुरवते.

संचालन प्रणाली ही संगणकाच्या भौतिक घटकांचे (हार्डवेअरचे) कार्य, जसे की माहितीचे आदान प्रदान आणि स्मृतीचे वाटप, आणि संगणकावर चालणाऱ्या कार्यप्रणाली यांच्यामध्ये एक दुवा म्हणून कार्य करते. आपले इच्छित कार्य पूर्ण करण्यासाठी विविध कार्यप्रणाली (उदा. वेब ब्राऊझर, ईमेल प्रोग्रॅम, वर्ड प्रोसेसर इ.) संचालन प्रणालीच्या सेवा वापरतात.

संचालन प्रणाली ही विविध प्रकारच्या संगणक साधनांमध्ये आढळुन येते. उदा. भ्रमणध्वनी, विडिओ गेम उपकरणे, महासंगणक इ. 

वैयक्तिक संगणकांमध्ये मायक्रोसॉफ्ट विंडोज, [[ॲपल|अ‍ॅपल]] मॅक ओ.एस. आणि मुक्त स्रोत प्रणाली - लिनक्स या प्रथम तीन लोकप्रिय संचालन प्रणाली आहेत. सेवादाता संगणक (सर्व्हर) आणि महासंगणकांमध्ये लिनक्सचा जास्त वापर केला जातो. संक्षिप्त उपकरणांमध्ये (उदा. भ्रमणध्वनी) गुगलची अँड्रॉइड आणि [[ॲपल|अ‍ॅपल]]&lt;nowiki/&gt;ची आय ओ.एस. लोकप्रिय आहे. या व्यतिरिक्त अंतर्भूत संचालन प्रणाली व सकाल संचालन प्रणाली असे विशिष्ट प्रकार ही आढळून येतात.

== संचालन प्रणालींचे प्रकार ==

=== एक-कार्यी आणि बहु-कार्यी ===
एक-कार्यी प्रणाली एका वेळी एकच कार्यप्रणाली चालवू शकते तर बहु-कार्यी प्रणाली एका वेळी अनेक कार्यप्रणाली चालवू शकते. संगणकाच्या मध्यवर्ती प्रक्रियक विभागाची (CPU) वेळ, उपलब्ध सर्व कार्यप्रणालींमध्ये विभागून दिल्यामुळे हे शक्य होते. संचालन प्रणाली मधील कार्यवेळ-नियंत्रक उपप्रणाली, मध्यवर्ती प्रक्रियक विभागाच्या ठराविक काल-विभागाच्या अंतराने प्रत्येक चालू कार्यप्रणालीमध्ये व्यत्यय आणते आणि बाकी उपलब्ध कार्यप्रणालींना संधी देते. बहु-कार्यता दोन प्रकारे साध्य करता येते - प्रतिबंधात्मक (Preemptive) आणि सहकारी (co-operative) पद्धतीने. प्रतिबंधात्मक पद्धतीमध्ये सर्व कार्यप्रणालींना प्रक्रियकाचा काल-विभाग आधीच वाटून दिला जातो तर सहकारी पद्धतीमध्ये प्रत्येक कार्यप्रणालीने इतर कार्यप्रणालींना ठराविक पद्धतीने संधी देण्यावर अवलंबून राहावे लागते. आधुनिक संचालन प्रणालींमध्ये शक्यतो प्रतिबंधात्मक पद्धतीचा वापर होतो.

=== एक-उपयोगकर्ता आणि बहु-उपयोगकर्ता ===
एक-उपयोगकर्ता प्रणाली उपयोगकर्त्यांमध्ये फरक करू शकत नाहीत. बहु-उपयोगकर्ता प्रणाली एका वेळी अनेक उपयोगकर्त्यांना संवाद साधू देतात. बहु-कार्यी प्रणालींप्रमाणेच बहु-उपयोगकर्ता प्रणाली अनेक उपयोगकर्त्यांमध्ये संगणकाच्या साधनांचे विभाजन व साधन हक्क यांचे नियंत्रण करते.

=== विकेंद्रित ===
विकेंद्रित संचालन प्रणाली विविध संगणकांचा एक गट नियंत्रित करते व वापरकर्त्याला तो एकच संगणक असल्याचे भासवते. [[संगणक विज्ञान|संगणक]] संपर्क व्यवस्था (network) क्षेत्रात झालेल्या प्रगतीमुळे विकेंद्रित संचालन प्रणालीचा उदय झाला. विकेंद्रित प्रणालीमध्ये कार्य एका पेक्षा जास्त संगणकांचा वापर करून पूर्ण केले जाते. एक कार्य पूर्ण करण्यासाठी अनेक संगणक विकेंद्रित संचालन प्रणालीच्या सूचनेनुसार सहकार्य करू शकतात.

=== अंतर्भूत ===
अंतर्भूत संचालन प्रणाली या अंतर्भूत संगणक व्यवस्थेमध्ये वापरली जातात. त्यांची रचना लहान संगणकांमध्ये वापरण्यासाठी केलेली असते. मर्यादित साधनांमध्येही त्या काम करू शकतात. त्या अतिशय संक्षिप्त व कार्यक्षम असतात.

=== सकाल ===
सकाल संचालन प्रणाली या एखाद्या घटनेवर एका ठराविक वेळ मर्यादेत प्रक्रिया करण्याची हमी देतात. घटनांच्या प्राधान्यक्रमाने त्यांच्यावर प्रक्रिया केली जाते.

== मायक्रोसॉफ्ट विंडोज ==

[[मायक्रोसॉफ्ट विंडोज]] ही [[व्यक्तिगत संगणक|व्यक्तिगत संगणकासाठी]] जगातील सर्वांत लोकप्रिय संचानल प्रणाली आहे. जगभरातील एकूण व्यक्तिगत संगणकांपैकी अंदाजे ९० टक्क्यांहून अधिक संगणक मायक्रोसॉफ्ट विंडोजच्या कोणत्यातरी एका आवृत्तीवर चालतात.

मायक्रोसॉफ्टच्या विंडोजच्या सध्याच्या सर्वांत जास्त वापरात असलेल्या आवृत्त्या आहेत: [[विंडोज ७]], [[माइक्रोसॉफ्ट विंडोज#एक्सपी|विंडोज एक्सपी]], विंडोज व्हिस्टा.

'सर्व्हर' - 'सेवादाता संगणक' (Server computers) आणि 'समूह संगणक' (cluster computers) या संगणकांसाठी विंडोजच्या काही आवृत्त्या आहेत जसे [[माइक्रोसॉफ्ट विंडोज#२००३|माइक्रोसॉफ्ट विंडोज २००३ सर्व्हर]].

काही छोट्या इलेक्ट्रॉनिक्स उपकरणांमध्येदेखील (उदा. लघु-संगणक - pocket computers) मायक्रोसॉफ्ट विंडोजची 'विंडोज सी.ई.' (Windows CE) ही आवृत्ती वापरली जाते.

== युनिक्स ==

युनिक्स हे एकमेकांशी साम्य असणाऱ्या काही संगणक आज्ञावलींचे नाव आहे. युनिक्स हा [[:en:|द ओपन ग्रुप]] (The Open Group) कंपनीचा रजिस्टर्ड ट्रेडमार्क आहे.

'युनिक्स लाईक' म्हणजे युनिक्सवर आधारित अथवा युनिक्सशी साधर्म्य असणाऱ्या अश्या बऱ्याच ऑपरेटिंग सिस्टिम्स सध्या प्रचलित आहेत , उदा. '[[लिनक्स|गनू/लिनक्स (GNU/Linux)]]', 'फ्री बी एस डी (Free BSD)', 'सोलारिस (Solaris)', 'एच्.पी. यू.एक्स (HP-UX)', 'ओपन बी एस डी (Open BSD)', 'नेट बी एस डी (Net BSD)', 'आय बी एम ए आय एक्स (IBM's AIX)'

युनिक्स ही सर्वप्रथम [[बेल प्रयोगशाळा|ए.टी अँड टी लॅब्स (AT&amp;T Labs)]] मध्ये विकसित केली गेली.


== गनू आणि लिनक्स ==

[[लिनक्स|गनू/लिनक्स (लिनक्स)]] ही एक लोकप्रिय संगणक आज्ञावली आहे जी '[[मुक्त सॉफ्टवेर]]' आहे. [[लिनक्स कर्नल]] म्हणजे लिनक्स गाभ्यावर आधारीत ऑपरेटिंग सिस्टीम बहुतेकदा '''लिनक्स''' याच नावाने ओळखल्या जातात. मुळात लिनक्स ही स्वतः ऑपरेटिंग सिस्टीम नसून ऑपरेटिंग सिस्टीमचा एक भाग आहे. या भागावर ( लिनक्स कर्नलवर) आधारीत अनेक [[मुक्त स्रोत]] ऑपरेटिंग सिस्टीम तयार करण्यात आल्या आहेत. भारतातही लिनक्स गाभ्यावर आधारीत [[बॉस ऑपरेटिंग सिस्टीम]], [[आग ऑपरेटिंग सिस्टीम]] या दोन ऑपरेटिंग सिस्टीमस् तयार करण्यात आल्या आहेत.
लिनक्सवर आधारीत ऑपरेटिंग सिस्टीमचा सर्वात जस्त वापर 'सर्व्हर'-संगणकांवर (Server computers) होतो. ९२% पेक्षा जास्त सर्व्हर संगणक लिनक्स वर आधारीत कोणत्यातरी एका ऑपरेटिंग सिस्टीमवर चालतात. डेस्कटॉप संगणकात लिनक्सचा वाटा १.५% इतकाच आहे, परंतु गेल्या काही वर्षांत या क्षेत्रातील खुप वाटा वाढत आहे.
=== लिनक्स वर आधारीत काही ऑपरेटिंग सिस्टीमस् ===
==== यूबुंतू ====
[[यूबुंतू]] ( Ubuntu ) ही लिनक्स जगातील सर्वात जास्त वापरली जाणारी डेस्कटॉप (ठिय्या) ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे. ही ऑपरेटिंग सिस्टीम डिबेन ( Debian ) या लिनक्स ऑपरेटिंग सिस्टीमवर आधारीत आहे, त्यामुळे यूबुंतू ऑपरेटिंग सिस्टीम .deb प्रकारच्या सॉफ्टवेर संचिकांचा वापर करते.


==== रेड हॅट ====
[[रेड हॅट]] ( Red Hat ) ऑपरेटिंग सिस्टीम ही रेड हॅट कंपनीची ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे. ही ऑपरेटिंग सिस्टीम .rpm प्रकारच्या सॉफ्टवेर संचिकांचा वापर करते. रेड हॅट मध्ये सर्व प्रथम .rpm संचिकांचा वापर करण्यात आला.
==== बॉस ====

[[बॉस लिनक्स]] ही [[C-DAC]] द्वारा निर्माण करण्यात आलेली ऑपरेटिंग सिस्टीम आहे. परंतु मोठ्याप्रमाणात यश न मिळाल्यामुळे २००८ नंतर या ऑपरेटिंग सिस्टीमची नवीन आवृत्ती आली नाही. ही ऑपरेटिंग सिस्टीम डिबेन ( Debian ) या लिनक्स ऑपरेटिंग सिस्टीमवर आधारीत आहे, त्यामुळे बॉस ऑपरेटिंग सिस्टीम .deb प्रकारच्या सॉफ्टवेर संचिकांचा वापर करते.

==== डेबिअन ====
[[डेबिअन ऑपरेटिंग सिस्टिम|डेबिअन]] ऑपरेटिंग सिस्टिम .deb प्रकारच्या सॉफ्टवेर संचिकांचा वापर करते. डेबिअनमध्ये सर्व प्रथम .deb संचिकांचा वापर करण्यात आला.

== मॅक ओ.एस ==
'मॅक ओ.एस.' (Mac OS) ही ' [[ॲपल|अ‍ॅपल]] कंपनीच्या '[[Macintosh Computers|मॅकिंटॉश]]' कंप्युटर्सवर वापरली जाणारी संगणक आज्ञावली आहे. ही आज्ञावली ॲपल तर्फे विकसित व वितरित केली जाते .

== हे सुद्धा पहा ==
* [[आग ऑपरेटिंग सिस्टिम]]
* [[संगणक टंक]]

[[वर्ग:संगणक कार्यप्रणाली]]
[[वर्ग:संगणक|*]]</text>
      <sha1>6im2403tdp5atz4rie3tl6rquj0q0b7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शाळा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6477</id>
    <revision>
      <id>2694762</id>
      <parentid>2694527</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:24:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40097-21</username>
        <id>185365</id>
      </contributor>
      <origin>2694762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2580" sha1="exhvutkciumwceto44469t72m08hzhw" xml:space="preserve">[[File:臺北市大安區大安國民中學(前門).jpg|thumb|[[ताइपेइ]], [[तैवान]]मधील एक शाळा.]] 

'''शाळा''' हे एक शैक्षणिक केंद्र आहे. शाळा हे ज्ञानाचे मंदिर आहे.जिथे इयत्ता पहिली ते दहावी पर्यंतचा अभ्यासक्रम शिकवला जातो. असे म्हणतात की शाळा हे विद्याथ्यांचे दुसरे घर आहे. ज्ञानाचे आदान - प्रदान हे शाळेच्या माध्यमातून होत असते.

शाळेचा अभ्यासक्रम खालील दोन अभ्यासक्रमांत विभागला आहे. शाळा हे समाजाने समाजाला स्वतःविषयी जागृत करून आदर्श नागरिक बनवण्याचे माध्यम होय.

* [[प्राथमिक शाळा]]

* [[माध्यमिक शाळा]]

शाळेपासून आपले प्राथमिक शिक्षण चालू होते . आणि शाळा ही आपल्या मूळ शिक्षणाचा पाया ठरतो . आयुष्याची जडणघडण येथेच होते. तसेच आपल्या व्यक्तिमत्त्व विकासाची ती पहिली पायरी असते असेच म्हणावे लागेल.

शाळा ही सर्वांगीण विकासाचा पाया भक्कम करणारे एक माध्यम आहे, तसेच आपल्याला शाळेत नवनवीन गोष्टी शिकायला मिळतात. तिथे मुलांना नवे काहीतरी शिकण्याची संधी मिळते. स्वतःला सिद्ध करण्याची संधी मिळते. शाळेमुळे सर्वांगीण विकास म्हणजेच बौद्धिक विकास, सामाजिक विकास, मानसिक विकास, शारीरिक विकास व नैतिक विकास होत असतो.

[[वर्ग:शैक्षणिक संस्था]]</text>
      <sha1>exhvutkciumwceto44469t72m08hzhw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आसाममधील जिल्हे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7694</id>
    <revision>
      <id>2694603</id>
      <parentid>2575718</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T14:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <origin>2694603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10540" sha1="pa7y5wprc2gav6411yjr1mcbhmz1jz1" xml:space="preserve">
भारताच्या इशान्या भागातील [[आसाम]] राज्यात ३१ जिल्हे आहेत. देशाच्या स्वातंत्रावेळी ही संख्या १३ होती. पुढे, ही संख्या वाढून ३५ पर्यंत गेली. ३१ डिसेंबर २०२२ ला आसाम सरकारच्या निर्णयाने ४ जिल्हे इतर जिल्ह्यांत विलीन करण्यात आले व ३१ जिल्हे राहिले.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-12-31 |title=Assam merges 4 districts, redraws boundaries ahead of EC’s delimitation deadline |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-merges-4-districts-redraws-14-boundaries-ahead-of-delimitation-deadline-101672483337819.html |access-date=2023-01-01 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

== यादी ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! क्र. !! संकेत !! जिल्हा !! प्रशासकीय केंद्र !! लोकसंख्या &lt;br&gt;(२०११ची गणना)&lt;ref name=&quot;districtcensus&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/district.php |title= District Census 2011 |publisher=Census2011.co.in }}&lt;/ref&gt; !! क्षेत्रफळ &lt;br&gt;(किमी²) !! वस्तीघनता &lt;br&gt;(प्रती किमी²) !! नकाशा
|-
| १ || BK || '''[[बक्सा जिल्हा|बक्सा]]''' || [[मुशलपुर]] || ९,५०,०७५ || २,४५७ || ३८७ || [[File:Assam district locator map Baksa.png|100x100px]]
|-
| २ || BA || '''[[बारपेटा जिल्हा|बारपेटा]]'''|| [[बारपेटा]]|| १६,९३,६२२ || ३,१८२ || ५३२ || [[File:Assam district locator map Barpeta.png|100x100px]]
|-
| ३ || BO || '''[[बाँगाइगांव जिल्हा|बाँगाइगांव]]'''|| [[बाँगाइगांव]] || ७,३८,८०४ || १,०९३ || ६७६ || [[File:Assam district locator map Bongaigaon.png|100x100px]]
|-
| ४ || CA || '''[[काछाड जिल्हा|काछाड]]'''|| [[सिलचर]]|| १७,३६,३१९ || ३,७८६ || ४५९ || [[File:Assam district locator map Cachar.png|100x100px]]
|-
| ५ || CD || '''[[चराईदेव जिल्हा|चराईदेव]]'''&lt;ref&gt;{{cite news|title=Charaideo inaugurated as a new dist|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=feb1516/state050|newspaper=Assam Tribune|access-date=15 February 2016|archive-date=2020-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125110703/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=feb1516%2Fstate050|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; || [[सोनारी]] || ४,७१,४१८ || १,०६९ || ४४१ || [[File:Assam district locator map Charaideo.png|100x100px]]
|-
| ६ || CH || '''[[चिरांग जिल्हा|चिरांग]]''' || [[काजलगाव]] || ४,८२,१६२ || १,१७० || ४१२ || [[File:Assam district locator map Chirang.png|100x100px]]
|-
| ७ || DA || '''[[दर्रांग जिल्हा|दर्रांग]]''' || [[मंगलदाई]]|| ९,२८,५०० || १,५८५ || ५८६ || [[File:Assam district locator map Darrang.png|100x100px]]
|-
| ८ || DM || '''[[धेमाजी जिल्हा|धेमाजी]]''' || [[धेमाजी]]|| ६,८६,१३३ || ३,२३७ || २१२ || [[File:Assam district locator map Dhemaji.png|100x100px]]
|-
| ९ || DB || '''[[धुब्री जिल्हा|धुब्री]]''' || [[धुब्री]]|| १३,९४,१४४ || १,६०८ || ८६७ || [[File:Assam district locator map Dhubri.png|100x100px]]
|-
| १० || DI || '''[[दिब्रुगढ जिल्हा|दिब्रुगढ]]''' || [[दिब्रुगढ]]|| १३,२६,३३५ || ३,३८१ || ३९२ || [[File:Assam district locator map Dibrugarh.png|100x100px]]
|-
| ११ || DH || '''[[दिमो हसाओ जिल्हा|दिमो हसाओ]]''' || [[हाफलाँग]] || २,१४,१०२ || ४,८९० || ४४ || [[File:Assam district locator map Dima Hasao.png|100x100px]]
|-
| १२ || GP || '''[[गोलपारा जिल्हा|गोलपारा]]'''|| [[गोलपारा]]|| १०,०८,१८३ ||	१,८२४ || ५५३ || [[File:Assam district locator map Goalpara.png|100x100px]]
|-
| १३ || GG || '''[[गोलाघाट जिल्हा|गोलाघाट]]'''|| [[गोलाघाट]]|| १०,६६,८८८ || ३,५०२ || ३०५ || [[File:Assam district locator map Golaghat.png|100x100px]]
|-
| १४ || HA || '''[[हैलाकंडी जिल्हा|हैलाकंडी]]'''|| [[हैलाकंडी]]|| ६,५९,२९६ || १,३२७ || ४९७ || [[File:Assam district locator map Hailakandi.png|100x100px]]
|-
| १५ || JO || '''[[जोरहाट जिल्हा|जोरहाट]]'''|| [[जोरहाट]]|| ९,२४,९५२ || २,८५१ || ३२४ || [[File:Assam district locator map Jorhat.png|100x100px]]
|-
| १६ || KM || '''[[कामरूप मेट्रोपॉलिटन जिल्हा|कामरूप मेट्रोपॉलिटन]]''' || [[गुवाहाटी]] || १२,५३,९३८ || १,५२८ || ८२१ || [[File:Assam district locator map Kamrup Metropolitan.png|100x100px]]
|-
| १७ || KU || '''[[कामरूप जिल्हा|कामरूप]]'''|| [[अमिनगाव]] || १५,१७,५४२ || ३,१०५ || ४८९ || [[File:Assam district locator map Kamrup.png|100x100px]]
|-
| १८ || KA || '''[[कर्बी आंगलाँग जिल्हा|कर्बी आंगलाँग]]''' || [[दिफु]]|| ६,६०,९५५ || ७,३६६ || ९० || [[File:Assam district locator map Karbi Anglong.png|100x100px]]
|-
| १९ ||	KR || '''[[करीमगंज जिल्हा|करीमगंज]]'''|| [[करीमगंज]]|| १२,२८,६८६ || १,८०९ || ६७९ || [[File:Assam district locator map Karimganj.png|100x100px]]
|-
| २० ||	KK || '''[[कोक्राझार जिल्हा|कोक्राझार]]''' || [[कोक्राझार]]|| ८,८७,१४२ || ३,१६९ || २८० || [[File:Assam district locator map Kokrajhar.png|100x100px]]
|-
| २१ ||	LA || '''[[लखीमपुर जिल्हा|लखीमपुर]]'''|| [[लखीमपुर]]|| १०,४२,१३७ || २,२७७ || ४५८ || [[File:Assam district locator map Lakhimpur.png|100x100px]]
|-
| २२ || MJ || '''[[माजुली जिल्हा|माजुली]]'''&lt;ref&gt;{{cite news|title=Majuli to function as new district from today|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep0816/at050|newspaper=Assam Tribune|access-date=9 September 2016|archive-date=2020-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023023219/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep0816%2Fat050|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; || [[गारामूर]] || १,६७,३०४ || ८८० || १९० || [[File:Assam district locator map Majuli.png|100x100px]]
|-
| २३ || MA || '''[[मोरीगांव जिल्हा|मोरीगांव]]'''|| [[मरीगांव]]|| ७७५,८७४|| १,७०४|| ४५५ || [[File:Assam district locator map Morigaon.png|100x100px]]
|-
| २४ || NG || '''[[नागांव जिल्हा|नागांव]]'''|| [[नागांव]]|| २,३१५,३८७|| ३,८३१|| ६०४ || [[File:Assam district locator map Nagaon.png|100x100px]]
|-
| २५ ||	NL || '''[[नलबारी जिल्हा|नलबारी]]'''|| [[नलबारी]]|| १,१३८,१८४|| २,२५७|| ५०४ || [[File:Assam district locator map Nalbari.png|100x100px]]
|-
| २६ || SV || '''[[सिबसागर जिल्हा|सिबसागर]]''' || [[सिबसागर]] || ६,७९,६३२ || २,६६८ || २५५ || [[File:Assam district locator map Sivasagar.png|100x100px]]
|-
| २७ || SO || '''[[सोणितपूर जिल्हा|सोणितपूर]]'''|| [[दिसपुर]]|| १,६७७,८७४|| ५,३२४|| ३१५ || [[File:Assam district locator map Sonitpur.png|100x100px]]
|- 
| २८ || SSM || '''[[दक्षिण शालमारा मानकाचर जिल्हा|दक्षिण शालमारा मानकाचर]]''' || [[हाटशिंगिमारी]] || ५,५५,११४ || ५६८ || ९७७ || [[File:Assam district locator map South Salmara-Mankachar.png|100x100px]]
|-
| २९ || TI || '''[[तिनसुकिया जिल्हा|तिनसुकिया]]'''|| [[तिनसुकिया]]|| १,१५०,१४६|| ३,७९०|| ३०३ || [[File:Assam district locator map Tinsukia.png|100x100px]]
|-
| ३० || UD || '''[[उदलगुडी जिल्हा|उदलगुडी]]''' || [[उदलगुडी]] || ८,३१,६८८ || १,८५२ || ४४९ || [[File:Assam district locator map Udalguri.png|100x100px]]
|-
| ३१ || WKA || '''[[पश्चिम कर्बी आंगलाँग जिल्हा|पश्चिम कर्बी आंगलाँग]]''' || [[हामरेन]] || २,९५,३५८ || ३,०३५ || ९७ || [[File:Assam district locator map West Karbi Anglong.png|100x100px]]
|-
|}

&lt;!----
|	NC|| [[उत्तर कचर हिल्स जिल्हा|उत्तर कचर हिल्स]]|| [[हाफलॉॅंग]]|| १८६,१८९|| ४,८८८|| ३८ || [[File:|100x100px]]
|-
|	SI|| [[सिबसागर जिल्हा|सिबसागर]]|| [[सिबसागर]]|| १,०५२,८०२|| २,६६८|| ३९५ || [[File:|100x100px]]
|- 
---&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{भारतामधील जिल्हे}}
[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे|*]]
[[वर्ग:भारतामधील जिल्हे]]</text>
      <sha1>pa7y5wprc2gav6411yjr1mcbhmz1jz1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>झाड</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14372</id>
    <revision>
      <id>2694701</id>
      <parentid>2694536</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T03:30:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39969-04</username>
        <id>185330</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11480" sha1="7wl4j8ztkyqyo1egtacl1d9mkymojqj" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असू शकतात.]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान आणि फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]] '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे 37 कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;
 2)या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात.
3) जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात.
4) जमिनीच्या वर  शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. 
5)फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवितात, ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्त्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात . 

'''धार्मिक दृष्ट्या महत्त्वाचे वृक्ष:''' 


== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतात. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>7wl4j8ztkyqyo1egtacl1d9mkymojqj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694718</id>
      <parentid>2694701</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:05:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40001-47</username>
        <id>185335</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11469" sha1="iqdmibhrjmomoalr4naqu2waflliuq6" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असतात]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान आणि फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]] '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे 37 कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;
 2)या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात.
3) जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात.
4) जमिनीच्या वर  शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. 
5)फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवितात, ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्त्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात . 

'''धार्मिक दृष्ट्या महत्त्वाचे वृक्ष:''' 


== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतात. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>iqdmibhrjmomoalr4naqu2waflliuq6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694732</id>
      <parentid>2694718</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39997-93</username>
        <id>185342</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11625" sha1="f8bleaxnozxtu6i23nggz7vkk5rwaug" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असतात]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान आणि फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]] '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे 37 कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

झाड हा मोठा असत 

झाड हा उन्हाळा पासून आपल्याला सावली देतात 
 2)या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात.
3) जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात.
4) जमिनीच्या वर  शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. 
5)फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवितात, ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्त्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात . 

'''धार्मिक दृष्ट्या महत्त्वाचे वृक्ष:''' 


== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतात. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>f8bleaxnozxtu6i23nggz7vkk5rwaug</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694733</id>
      <parentid>2694732</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:22:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40118-13</username>
        <id>185343</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11620" sha1="cwvz4x68kq4q00do0g59rrjea0b6sn3" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असतात]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान आणि फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]] '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे 37 कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

झाड हा मोठा असत 

झाड हा उन्हाळा पासून आपल्याला सावली देतात 
 2)या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात.
3) जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात.
4) जमिनीच्या वर शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. 
5)फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवतात ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्त्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात . 

'''धार्मिक दृष्ट्या महत्त्वाचे वृक्ष:''' 


== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतात. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>cwvz4x68kq4q00do0g59rrjea0b6sn3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694747</id>
      <parentid>2694733</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39864-83</username>
        <id>185355</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11550" sha1="7wboly96g0hj4zqxqmefpmq3rvwvqyx" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असतात]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान आणि फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]] '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे 37 कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

झाडे ही उन्हापासून सावली देतात. 
 2)या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात.
3) जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात.
4) जमिनीच्या वर शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. 
5)फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवतात ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्त्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात . 

'''धार्मिक दृष्ट्या महत्त्वाचे वृक्ष:''' 


== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळ दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे काढून टाकणे हा एक आर्थिक भार असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतात. कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>7wboly96g0hj4zqxqmefpmq3rvwvqyx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694758</id>
      <parentid>2694747</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:22:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40178-07</username>
        <id>185361</id>
      </contributor>
      <comment>/* झाडांची काळजी */</comment>
      <origin>2694758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11551" sha1="n64bkr9h30qyvxx4rgojy939e9wghcr" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:झाडांची पाने.JPG|thumb|झाडांची पाने विविध रंगांची असतात]]
[[चित्र:मेपलचे पान फळ.JPG|thumb|मेपल नावाच्या झाडाचे पिकलेले व त्यामुळे पिवळसर झालेले पान आणि फळे]]
[[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्रामध्ये]] '''झाड''' बहुतेक [[प्रजातींची उपलब्धता|प्रजातींमध्ये]] वाढवलेली देठ किंवा खोड असलेली एक बारमाही [[वनस्पती]] आहे. झाडे अंदाजे 37 कोटी  वर्षांपासून अस्तित्वात आहेत. असा अंदाज आहे की, जगात जवळजवळ ३००० [[अब्ज]] परिपक्व झाडे आहेत.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Crowther|first=T. W.|last2=Glick|first2=H. B.|last3=Covey|first3=K. R.|last4=Bettigole|first4=C.|last5=Maynard|first5=D. S.|last6=Thomas|first6=S. M.|last7=Smith|first7=J. R.|last8=Hintler|first8=G.|last9=Duguid|first9=M. C.|date=2015|title=Mapping tree density at a global scale|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Natur.525..201C/abstract|journal=Natur|language=en|volume=525|issue=7568|pages=201–205|doi=10.1038/nature14967|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt;

झाडे ही उन्हापासून सावली देतात. 
 2)या खोडात सामान्यतः सामर्थ्यासाठी वुडी टिशू आणि झाडाच्या एका भागापासून दुसऱ्या भागात साहित्य वाहून नेण्यासाठी रक्तवहिन्यासंबंधी ऊतक असतात.
3) जमिनीखाली, मुळे वाढतात आणि सर्वत्र पसरतात; ते झाडाला लंगर घालतात आणि मातीमधून ओलावा आणि पोषकद्रव्ये काढतात.
4) जमिनीच्या वर शाखा छोट्या छोट्या फांद्या आणि कोंबांमध्ये विभागतात. 
5)फांद्यांवर सामान्यतः पाने उगवतात ज्यामुळे हलकी [[ऊर्जा]] प्राप्त होते आणि प्रकाश संश्लेषणाद्वारे ही ऊर्जा एका प्रकारच्या साखरे मध्ये रूपांतरित होते, ज्यामुळे झाडाच्या वाढीस आणि विकासास अन्न मिळते.

झाडे सामान्यतः बिया वापरून पुनरुत्पादिन करतात. बहुतेक झाडांवर [[फूल]] आणि फळ उपस्थित असू शकतात परंतु काही झाडे, जसे की कॉनिफर, त्याऐवजी [[परागकण]] आणि बियाणे शंकू असतात. पाम, [[केळ]] आणि [[बांबू]] देखील बियाणे तयार करतात, परंतु वृक्ष फर्न त्याऐवजी बीजाणू तयार करतात. झाडे ही पृथ्वीच्या रक्षणासाठी महत्त्वाची आहेत. झाडे आहेत तर जीवन आहे. झाडांन पासून आपल्याला प्राणवायू मिळतो. झाडाचे वेगवेगळे प्रकार असतात . 

'''धार्मिक दृष्ट्या महत्त्वाचे वृक्ष:''' 


== झाडांची काळजी ==
मृत झाडे सुरक्षा धोक्यात आणतात, विशेषतः जास्त वारा आणि तीव्र वादळा दरम्यान हा धोका वाढतो. मृत झाडे तोडून टाकणे हा एक आर्थिक भाग असतो, तर निरोगी झाडे अस्तित्वात असताना हवा स्वच्छ करू शकतात, मालमत्तेची मूल्ये वाढवू शकतात आणि अंगभूत वातावरणाचे तापमान कमी करू शकतात आणि त्याद्वारे इमारत शीतलीकरणाचा खर्च कमी करू शकतात. दुष्काळाच्या वेळी झाडे पाण्याच्या ताणामध्ये पडू शकतात, ज्यामुळे झाड रोग आणि कीटकांच्या समस्येस बळी पडण्यास प्रवृत्त असतात आणि शेवटी या झाडांचा मृत्यू होऊ शकतो . कोरड्या कालावधीत झाडे सिंचन केल्यास पाण्याचा ताण आणि मृत्यूचा धोका कमी होऊ शकतो.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://tfsweb.tamu.edu/AftertheStorm/Drought/|title=Urban and Community Forestry {{!}} DROUGHT TFS|website=tfsweb.tamu.edu|language=en|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==उत्कृष्ट वृक्ष==
वृक्षांची सैद्धांतिक जास्तीत जास्त उंची १३० मीटर आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Koch|first=George W.|last2=Sillett|first2=Stephen C.|last3=Jennings|first3=Gregory M.|last4=Davis|first4=Stephen D.|date=2004|title=The limits to tree height|url=https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004Natur.428..851K/abstract|journal=Natur|language=en|volume=428|issue=6985|pages=851–854|doi=10.1038/nature02417|issn=0028-0836}}&lt;/ref&gt; परंतु पृथ्वीवरील सर्वात उंच नमुना रेडवुड नॅशनल पार्क, [[कॅलिफोर्निया]] येथे कोस्ट रेडवुड (सेक्वाइया सेम्परव्हिरेन्स) असल्याचे मानले जाते. याला हायपरियन असे नाव देण्यात आले आहे आणि ते ११५.८५ मी उंच आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; २००६ मध्ये, हे झाड ११५.५ मी उंच असल्याचे नोंदविण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoia.php|title=Sequoia sempervirens (coast redwood) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt; सर्वात उंच ज्ञात मोठ्या पानाचे झाड म्हणजे तस्मानियामध्ये ९९.८ मीटर उंचीची वाढणारी माउंटन अ‍ॅश (युकलिप्टस रेगॅनन्स) आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|title=Tassies Tallest Trees|date=2014-02-10|website=web.archive.org|access-date=2020-06-26|archive-date=2014-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210163226/http://www.gianttrees.com.au/index.php/meet-the-giants/tassies-tallest-trees|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

घनफळानुसार सर्वात मोठे झाड म्हणजे कॅलिफोर्नियाच्या तुलारे काउंटीमधील सेक्वाइया नॅशनल पार्कमध्ये जनरल शर्मन ट्री म्हणून ओळखले जाणारे एक मॉन्स्टर सेक्वाइया (सेक्वाइएडेंड्रॉन गिगंटियम) आहे. गणनामध्ये फक्त खोड वापरली जाते आणि या झाडाचे घनफळ १४८७ घन मीटर असा आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Sequoiadendron.php|title=Sequoiadendron giganteum (giant sequoia) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

सत्यापित वय असलेले सर्वात जुने जिवंत झाड सुद्धा कॅलिफोर्नियामध्ये आहे. व्हाईट माउनटेन्स वर वाढणारी ही एक मोठी बेसिन ब्रिस्टलॉन पाइन (पिनस लॉन्गाएवा) आहे. हे या झाडाच्या गाभ्याचा नमुना ड्रिल करून आणि वार्षिक रिंग मोजून दिनांकित केले गेले आहे. हे सध्या ५०६९ वर्ष जुने असल्याचा अंदाज आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/pi/Pinus_longaeva.php|title=Pinus longaeva (Great Basin bristlecone pine) description - The Gymnosperm Database|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

थोडेसे दक्षिणेस, मेक्सिकोच्या ओआक्सकामधील, सांता मारिया डेल तुले येथे सगळ्यात रुंद खोड असलेले झाड आहे. हे एक मॉन्टेझुमा सायप्रस (टॅक्सोडियम म्यूक्रोनाटम) आहे, ज्याला अरबोल डेल तुले म्हणतात आणि स्तनाची उंची ११.६२ मीटर आहे आणि परीघ रुंदी ३६.२ मीटर आहे. या झाडाची खोड गोलाकार नसल्याने मोठ्या ओटीच्या मुळांमध्ये रिक्त जागा समाविष्ट झाल्यामुळे अचूक परिमाण दिशाभूल करणारे असू शकतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.conifers.org/cu/Taxodium_mucronatum.php|title=Taxodium mucronatum (ahuehuete) description|website=www.conifers.org|access-date=2020-06-26}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:वनस्पती]]</text>
      <sha1>n64bkr9h30qyvxx4rgojy939e9wghcr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फुटबॉल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14604</id>
    <revision>
      <id>2694730</id>
      <parentid>2694475</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40091-81</username>
        <id>185340</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9686" sha1="o5up7g3u11ytmp4v00bgacus5809b4t" xml:space="preserve">[[चित्र:Lionel Andrés Messi Cuccittini.jpg|इवलेसे|फुटबॉल]]
[[चित्र:La mejor Hinchada de Football Argentino.jpg|इवलेसे|फुटबॉलमध्ये चाहत्यांचा मूलभूत उद्देश सामना दरम्यान त्यांच्या संघास प्रोत्साहित करणे होय.]]

'''फुटबॉल''' हा जगातील सर्वांत लोकप्रिय खेळ आहे. फुटबॉलच्या संघात ११ खेळाडू असतात. हा मैदानी खेळ मुख्यतः हिरवळ असलेल्या मैदानात खेळला जातो. मैदानाच्या दोन टोकांना उभारलेल्या गोलजाळ्यात चेंडू पोहोचवणे असे या खेळातील खेळाडूंचे उद्दिष्ट असते. गोलरक्षक वगळता इतर दहा खेळाडूंनी चेंडूला हात लावणे नियमबाह्य मानले जाते. जो संघ अधिक वेळा गोलजाळ्यात चेंडू टाकेल (गोल करेल) तो संघ विजेता ठरतो.

==इतिहास==
१९०४ रोजी [[पॅरिस]] येथे [[फ्रान्स]], [[बेल्जियम]], [[नेदरलॅंड]](हाॅलंड), [[डेन्मार्क]], [[स्पेन]], [[स्वीडन]] आणि [[स्वित्झर्लंड]] या देशांनी फेडरेशन इंटरनॅशनेल डे फुटबॉल असोसिएशन ([[फिफा]]) ही संघटना स्थापन केली. [[इ.स. १८६३]] साली [[फुटबॉल असोसिएशन]] या इंग्लंडमधील संघटनेने फुटबॉल खेळास नियमबद्ध केले. आंतरराष्ट्रीय सामन्यांचे आयोजन [[फिफा]]संघटना करते. या खेळातील अत्यंत लोकप्रिय स्पर्धा [[फिफा विश्वचषक|फुटबॉल विश्वचषक]] ही होय.
==खेळाची विशेषता==
१९६२ च्या जागतिक चषक स्पर्धेत [[चिली]] व [[इटली]] यांच्यातील सामन्यात [[पंच]] म्हणून काम बघणारे [[इंग्लिश]] पंच [[केन ॲस्टन]] हे रेड व यलो कार्डाचे जनक आहेत. त्यानंतर १९७० च्या जागतिक स्पर्धेत या कार्ड्&amp;zwnj;सची सुरुवात झाली आणि त्यानंतर संपूर्ण जगभरात याला मान्यता मिळाली. केवळ फुटबाॅलच नव्हे तर इतर अनेक खेळांमध्ये या रंगीत कार्डांचा वापर केला जातो. 
फुटबॉल म्हणजे पायचेंडू. पायाने खेळवला जाणारा, हवा भरलेला मोठा कातडी चेंडू. या सांघिक व मैदानी खेळाचे अनेक प्रकार आहे. त्यांपैकी दोन प्रमुख प्रकार पुढीलप्रमाणे : १ असोसिएशन फुटबॉल अथवा सॉकर आणि २ रग्बी.

सॉकर हा प्रत्येकी अकरा खेळाडू असलेल्या दोन संघांमध्ये खेळला जातो. त्यात चेंडू हाताळणे वा तो हातात घेऊन पळत सुटणे नियमबाह्य मानले जाते. रग्बी वा रग्बी युनियन ह्या प्रकारात मात्र चेडू हाताळणे वा तो हातात घेऊन धावणे ग्राह्य मानतात. त्यातूनच रग्बी लीग हा वेगळा प्रकार १८९५ साली निर्माण झाला. रग्बी युनियन या प्रकारातून निर्माण झालेल्या अमेरिकन फुटबॉलमध्ये खूपच वेगळेपणा दिसून येतो. रग्बीमध्ये चेंडू पुढे पळवता येत नाही; या खेळात तो पुढेही नेता येतो. तसेच हा खेळ अधिक उग्र व आक्रमक असल्याने त्यात आडदांडपणा व धसमुसळेपणा जास्त आढळतो. कॅनडियन फुटबॉल हा अमेरिकन फुटबॉलशी साधर्म्य असलेला पण काही महत्त्वाचे फेरफार असलेला प्रकार आहे. आयर्लंडमध्ये खेळला जाणारा गेलिक फुटबॉल हाही एक आडदांड प्रकार आहे. ऑस्ट्रेलियामध्ये खेळला जाणारा ऑस्ट्रेलियन फुटबॉल हा जुन्या गेलिक फुटबॉलचे काही नियम आत्मसात केलेला तथापि वेगळा व वैशिष्ट्यपूर्ण प्रकार आहे. या सर्व प्रकारांची माहिती नोंदीत पुढे दिली आहे. यांपैकी सॉकर हा खेळ जास्त लोकप्रिय असून तो जगातील बहुतेक देशांतून खेळला जातो. भारतात ब्रिटिशांच्या बरोबर आलेला फुटबॉल म्हणजे सॉकरच होय.

== खेळाचे स्वरूप ==
हा खेळ एका गोल चेंडूने खेळला जातो. यात ११ जणांचे दोन संघ असतात. ९० मिनिटांचा एक सामना असतो. सामान्यतः ४५ मिनिटे खेळानंतर १५ मिनिटांचा ब्रेक व परत ४५ मिनिटे खेळ असतो.

== महत्त्वाच्या संघटना ==
* [[फिफा]] : फेदेरात्सिओन इंटरनात्सिओनाल दे फुटबॉल आसोसिआत्सिओन
* [[युएफा]] : युनिअन युरोपिअन दे फूटबॉल असोसिएशन
* ए.एफ.सी : असिअन फुटबॉल कॉन्फेडरेशन
* सी. ए. एफ : कॉन्फेडरेशन आफ्रिकान डे फुटबॉल
* कोन्काकाफ : द कॉन्फेडरेशन  ऑफ नॉर्थ ,सेंट्रल अमेरिका आणि कॅरिबिअन फुटबॉल

== मुख्य आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा ==
* [[फिफा विश्वचषक|फुटबॉल विश्वचषक]]
* [[युएफा युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद|युरो चषक]]
* [[कोपा अमेरिका]]
* [[मर्डेका चषक]]

== राष्ट्रांतर्गत/आंतरराष्ट्रीय क्लब स्पर्धा ==
* [[इंग्लिश प्रीमियर लीग]]
* [[स्पॅनिशला लीगा]]
* [[इटालियन सेरी आ]]
* [[यु.ए.फा. चॅंपियन्स लीग]]
* [[यु.ए.फा. कप]]
* [[एफ.ए. कप]]
* [[बुन्डेसलीगा - जर्मनी]]
* [[लीग वन(1) - फ्रान्स]]
* [[आय लीग - भारत]]

== बाह्य दुवे ==
{{कॉमन्स|Football (Soccer)|{{लेखनाव}}}}
* {{संकेतस्थळ|http://www.fifa.com/|फिफा - अधिकृत संकेतस्थळ|इंग्रजी, 
फ्रेंच, स्पॅनिश, जर्मन, पोर्तुगीज व अरबी}}
* {{संकेतस्थळ|http://www.fifa.com/worldfootball/lawsofthegame.html|फिफा -
खेळाचे वर्तमान नियम|इंग्लिश}}

{{आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल}}
{{सांघिक खेळ}}

[[वर्ग:खेळ|football]]
[[वर्ग:फुटबॉल]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:मैदानी खेळ]]
[[वर्ग:भारतीय मैदानी खेळ]]</text>
      <sha1>o5up7g3u11ytmp4v00bgacus5809b4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मुहम्मद बिन तुघलक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17384</id>
    <revision>
      <id>2694687</id>
      <parentid>2475218</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20751" sha1="cs9mmfk2ot5xs1kdeemcdz35dr9fwcg" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}{{बदल}}
'''महंमद बिन तुघलक''' (१३२५-१३५१) हा दिल्ली सल्तनतीचा [[तुघलक वंश|तुघलक वंशाचा]] शासक होता. [[गयासुद्दिन तुघलक]]च्या मृत्यूनंतर त्याचा पुत्र ‘जुना खॉं ’ मुहम्मद बिन तुघलक नावाने सुलतान झाला. मोहम्मद बिन तुग़लक हा विद्वानांचा आश्रयदाता होता. अनेक विद्वानांना त्याने आपल्या राज्यात आश्रय दिला.

इतिहासकारांनी महम्मद बिन तुघलकाला दिलेली नावे किंवा त्याचे इतर नावाने केलेले वर्णन-

त्याचे अनियोजित,कोणतीही पूर्वतयारी न करता घेतलेले निर्णय फसल्यामुळे व त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याला ‘स्वप्नशील’, ‘वेडा महम्मद’ किंवा क्रूर-कृत्यांमुळे ‘रक्त पिपासू’सुद्धा म्हणले जाते.

मुहम्मद बिन तुघलकचे '''वर्णन व कार्य खालीलप्रमाणे-'''

* '''बुद्धिप्रामाण्यवादी'''
* '''उदार विचारांचा राज्यकर्ता'''
* '''प्रयोगशील व सुधारणावादी-'''अ-प्रशासकीय सुधारणा प्रयोगशील व सुधारणावादी शासक म्हणून मोहम्मद बिन तुगलक का चं कार्य हे काळाच्या पुढे होतं ज्या काळामध्ये चीनमध्ये चलनी नोटांचा प्रयोग सुरू झाला अशा काळात मोहम्मद बिन तुगलक याने आपल्या राज्यामध्ये चल्ली नाण्यांचा प्रयोग केला मात्र त्याची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे हा प्रयोग अपयशी ठरला मात्र त्याचा हा प्रयोग काळाच्या संदर्भात अत्यंत महत्त्वाचा होता वास्तविक तो दूरदृष्टी असलेला शासक होता तो वास्तव वादी होता स्वप्नाळू मुळीच नव्हता मात्र त्याच्या प्रयोगाची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे व शासकीय अधिकाऱ्यांचा त्याला पुरेसा पाठिंबा न मिळाल्यामुळे त्याचे काही प्रयोग यशस्वी ठरले आणि त्यामुळेच त्याला दोषी देखील दिला जातो

'''बुद्धिप्रामाण्यवादी''' ː- मुहंमद तुघलक स्वतःच्या जीवनात नमाज, रोजे यांचा श्रद्धापूर्वक पालनकर्ता होता, तसेच तो इतरांनी पाळावा इतका आग्रहीसुद्धा होता. एक सुशिक्षित व विद्वान शासक म्हणून त्याची ख्याती आहे.तो तत्त्वज्ञान, गणित,औषधीशास्त्र तसेच धर्म यांसारख्या विद्वत्‌शाखांचा माहीतगार होता. त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याचे अनेक निर्णय फसले पण तो एक महत्त्वाकांक्षी शासक होता. त्याचे ग्रंथवाचन अफाट होते.  बर्नीने त्याच्यावर केलेल्या टीकेनुसार कळून येते की तो आत्यंतिक बुद्धिप्रामाण्यवादी होता.बरर्नीच्या मते तो  तर्काच्या व बुद्धीच्या कसोटीवर परीक्षा घेतल्याशिवाय तो कोणत्याही इस्लामी कायद्याचा कायदांचा स्वीकार करीत नसे. यामुळे त्याला बुद्धिप्रामाण्यवादी शासक म्हणले तरी वावगे ठरणार नाही. बुद्धिप्रामाण्यवादी म्हणून मोहम्मद तुगलक याचे अनेक उदाहरणे इतिहासामध्ये प्रसिद्ध आहेत त्याने अंध अनुकरणाने धर्म स्वीकारला नाही व त्याचं आचरण देखील त्या पद्धतीने केलं नाही सारासार विचार करूनच व बुद्धिप्रामाण्यवाद स्वीकारून त्याने धर्माचा स्वीकार केला वेळप्रसंगी त्याने धर्ममार्तंड प्राबल्य झुगारून दिलं

'''२)उदार विचारी राज्यकर्ता:-''' मुहंमद हा मोकळ्या तसेच उदार मनाचा होता हे त्याच्या प्रवृत्तीवरून कळून येते. तो हिंदू धर्मियांच्या होळीसरख्या काही सणांमध्ये सहभागी होत असल्याबाबतची माहिती आपल्याला अनेक इतिहासकारांच्या लेखनातून दिसून येते. तसेच तो कट्टर सिद्धान्तवादी नव्हता, ही बाब अनेक योग्यांसमवेत आणि राजशेखर तथा जिनप्रभा सुरीसारख्या जैन संतांशी त्याचे जे सहचर्य होते, यावरून  स्पष्ट होते.त्याने गुजरातमध्ये असताना अनेक जैन मंदिरांना भेटी देऊन त्यांना अनुदान दिले होते, असे सतीशचंद्र यांच्या लेखनात नमूद केले आहे. यावरून आपण समजू शकतो की तो एक उदार विचारी राज्यकर्ता होता.

'''३)प्रयोग व सुधारणा-''' मुहंमद यास नावीन्यपूर्वक प्रयोग तसेच प्रशासनात सुधारणा करणे आवडे..प्रशासनात उत्साह आणि राज्यकारभरामध्ये एकसूत्रता आणण्याची त्याची इच्छा होती. यासाठी त्याने अनेक योजना आखल्या, पण त्यांपैकी काहींचाच परिणाम प्रशासन सुधारण्यासाठी झाला असे म्हणता येईल. मोहम्मद बिन तुगलक याने केलेले प्रयोग आणि सुधारणा ह्या व्यावहारिक आणि काळाची पावले ओळखणाऱ्या होत्या. परंतु योग्य नियोजनाचा अभाव आणि त्या योजना राबवताना घ्यावयाची खबरदारी या गोष्टींकडे दुर्लक्ष झाल्यामुळे त्या प्रत्यक्षात यशस्वी होऊ शकल्या नाहीत

'''अ)प्रशासकीय सुधारणा:-'''राजधानी दिल्ली वरून देवगिरीला नेणे.हा त्याच्या जीवनातील प्रभावी तशेच बहुचर्चित असा निर्णय होता.आजपर्यंत त्याच्या या निर्णयासाठी त्याला वेड्यात काढले जाते. पण आपल्याला त्याचे या निर्णयामागे कोणते उद्देश होते व त्याची कोणती महत्त्वाकांक्षा होती ते आधी समजून घ्यायला पाहिजे. तसेच हे निर्णय अनियोजित किंवा बिनपूर्वतयारीनिशी केलेले नव्हते, असे काही पुराव्यांवरून म्हणता येते. मोहम्मद तुगलक याने आपल्या कारकिर्दीमध्ये अनेक चांगली प्रशासकीय निर्णय घेतले परंतु त्याची योग्य अंमलबजावणी आणि कार्यवाही न केल्यामुळे त्याचे हे प्रशासकीय सुधारणांचे निर्णय फसले

देवगिरीला राजधानी स्थलांतरित करण्यामागचे उद्देश व कारणे:-

#देेवगिरी हे ठिकाण सल्तनतीच्या माधोमध होते.
# दक्खनवर अधिक चांगल्या पद्धतीने नियंत्रण ठेवण्यासाठी त्याला दुसऱ्या राजधानीची गरज होती.
#मुहंमद शाहजादा व सुलतान असताना या दोन्ही पदांच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी त्याने अनेक वर्षे दक्खनमध्ये व्यतीत केले. यामुळे तो तेथील डोंगरदर्ऱ्यांशी, व आल्हाददायक हवामानाशी चांगला परिचित होता. त्यामुळेच त्याला असलेले आकर्षण योग्य होते.

पण त्याचा हा निर्णय अयशस्वी व मनस्ताप करणारा ठरला व यासाठी त्याला अनेक टीकांना तोंड द्यावे  लागले.

ब)'''आर्थिक व कृषी सुधारणा:-'''

सांकेतिक चलन- मोहंमदने देेवगिरीला प्रयाण केल्यानंंतर नाणेव्यवस्था  सुधारण्यासाठी सांकेतिक चलनाचा दुसरा प्रयोग केला. मध्ययुगीन काळात सांकेतिक चलन ही पूर्णथा नाविन्यपूर्ण सुधारणा होती.त् या काळात चीनध्येसुद्धा सांकेतिक चलन म्हणून कागदी चलन प्रचलित होते. मंगोल सम्राट कुबलाई खानाने 'चान' नावाचे कागदी चलन सुरू केले होते व त्याच्या मृत्यूपर्यंत योग्यरीत्या चालू होते. पुढे अशाच प्रयोग कातू या इराणी राजाने 'चान' चलन लागू करण्याचा प्रयत्न केला, पण तो फसला.

महंमदाने सांकेतिक चलन म्हणून सोनाच्या व चांदीच्या नाण्यानेवजी तांब्याची व पितळेची  नाणी चलनात आणली, परंतु त्याचा हा प्रयोग पूर्णपणे फसला कारण बहुतेक हिंदू हे सोनार होते आणि तेच या नाण्यांची नक्कल करून बनवू लागले. या नकली नाण्यांचा वापर बाजारात होऊ लागला. त्यामुळे राज्याच्या महसुलावर ताण पडू लगल्यामुळे सांकेतिक चलन बंद करावे लागले. त्याचा हा दुसरापण प्रयोग फसला. पण याचे तत्कालीन परिणाम तर नाही पण याचे दूरगामी परिणाम नक्की झाले, असे म्हणता येऊ शकते, कारण मध्ययुगीन काळात असा निर्णय घेणे हे एका महत्त्वकांक्षी राज्याचं घेऊ शकत होता. पण असो त्याच्या या नाणे बदलाच्या धाडसामुळे त्याला वेडा ठरवण्यात आले. पण एक की आपल्याला त्याच्यात दूरदृष्टी नक्की दिसून येते.

'''सांकेतिक चलन काढण्यामागील उद्देश:'''-

# प्रचंड मोठे सैन्य व या सैन्याना लागणार प्रचंड वेतन. यामुळे सरकारी तिजोरीतील तुटवडा भरण्यासाठी.
# सोन्याचांदीचा तुटवडा असल्यामुळे सांकेतिक चलन काढण्यावर भर.

'''कृषीविषयक धोरण:'''- मुहंदाचे कृषिविषयक धोरण हे त्याच्या वडिलांपेक्षा कठोर होते. .त्याचे वडील गियासुद्दीन तुघलकानी अल्लाउद्दीनने सुरू केलेला शेतजमिनीच्या मोजणीनुसार आकारण्यात येणारी सारापद्धत  मोडीत काढून त्या जागी 'प्रत्येक वेळी हातात आलेल्या पिकांची मोजणी करून त्यापैकी ठराविक भाग शेतसारा म्हणून सुरू केला. खर तर गियासुउद्दीन तुघलकचे धोरण शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर होते.

पण मुहंमदने आपल्या शासन काळात कर वसुलीत सक्ती केल्याने तसेच करांचा दर बराच वाढवल्यामुळे शेतकऱ्यांना खुप हालअपेष्टा सहन कराव्या लागल्या. दुष्काळ पडला तरी तो सक्तीने '''चराई''' तसेच 'घराई'कर वसूल करायचा. त्यामुळे शेतकरी वाढीव करांविरोधात बंड करत..मुहंमद हे बंड मोडण्यासाठी कठोर कारवाही करायचा. पण जेव्हा सतत ७ वर्ष दुष्काळ पडला तेव्हा महम्मदने अनेक कृषीविषयक धोरण आखले. यात त्याने एक ''''दिवाण-ए-अमीर-कोई'''&lt;nowiki/&gt;'नावाचा विभाग सुरू केला.

बर्नीनुसार पडीक व नापीक जमीन पिकाखाली आणण्यासाठी सुलतानाने योजना आखली होती.त्या मध्ये शेतीत सुधारणा, शेतीच्या पद्धतीमध्ये बदल जसे बार्लीच्या जागी गहू, गव्हाच्या जागी ऊस, तर उसाच्या जागी द्राक्ष. अश्या योजनांमुळे नक्कीच महसुलात वाढ होणे अपेक्षित होते.बर्नीनुसार मुहंमदाने दुष्काळावर मात करण्यासाठी दिल्लीत मंदतकेंद्रे उघडली, तसेच विहिरी खोदणे, शेती अवजारे-बी बियाणे खरेदी करणे यासाठी कर्ज वाटप केले. त्याच्या योजनांमधील काही गोष्टी नक्कीच परिणामकारक होत्या. असे म्हणणे दुमत ठरणार नाही जर त्याच्या योजनांकडे बारकाईने बघितले तर...

'''शेवटचे पर्व:-'''

आपल्या शासन काळात शेवटच्या वेळी जेव्हा मोहम्मद तुघलकाने गुजरातमधील विद्रोह मोडून परत येत असतानी वाटेत तो बिमार पडला आणि त्याला मृत्यूने वेढले. २० मार्च १३५१ रोजी तो मृत्यू पावला.

काही इतिहासकारांचे त्याच्यावरील भाष्यः-

१)बदायुनी-सलतनतला त्याच्या प्रजेपासून व प्रजेला त्याच्यापासून सुटका मिळाली.

२)डाॅ.ईश्वरी प्रसादानुसार तो '''मध्ययुगातील राजमुकुट धारण करणाऱ्यांमध्ये मुहंमद तुघलक हा निःसंदेह योग्य व्यक्ती होता.'''

अशाप्रकारे मुहंमद हा आपल्या चुकींच्या निर्णयांमुळे वेडा ठरला असला तरी तो एक महत्त्वाकांक्षी, स्वप्नशील सुलतान होता.

&lt;br /&gt;</text>
      <sha1>cs9mmfk2ot5xs1kdeemcdz35dr9fwcg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694688</id>
      <parentid>2694687</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20757" sha1="g4mbxx4mx5s2ne244j7jnmg7d31qa1v" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}{{बदल}}
'''महंमद बिन तुघलक''' (१३२५-१३५१) हा दिल्ली सल्तनतीचा [[तुघलक घराणे|तुघलक वंशाचा]] शासक होता. [[गयासुद्दिन तुघलक]]च्या मृत्यूनंतर त्याचा पुत्र ‘जुना खॉं ’ मुहम्मद बिन तुघलक नावाने सुलतान झाला. मोहम्मद बिन तुग़लक हा विद्वानांचा आश्रयदाता होता. अनेक विद्वानांना त्याने आपल्या राज्यात आश्रय दिला.

इतिहासकारांनी महम्मद बिन तुघलकाला दिलेली नावे किंवा त्याचे इतर नावाने केलेले वर्णन-

त्याचे अनियोजित,कोणतीही पूर्वतयारी न करता घेतलेले निर्णय फसल्यामुळे व त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याला ‘स्वप्नशील’, ‘वेडा महम्मद’ किंवा क्रूर-कृत्यांमुळे ‘रक्त पिपासू’सुद्धा म्हणले जाते.

मुहम्मद बिन तुघलकचे '''वर्णन व कार्य खालीलप्रमाणे-'''

* '''बुद्धिप्रामाण्यवादी'''
* '''उदार विचारांचा राज्यकर्ता'''
* '''प्रयोगशील व सुधारणावादी-'''अ-प्रशासकीय सुधारणा प्रयोगशील व सुधारणावादी शासक म्हणून मोहम्मद बिन तुगलक का चं कार्य हे काळाच्या पुढे होतं ज्या काळामध्ये चीनमध्ये चलनी नोटांचा प्रयोग सुरू झाला अशा काळात मोहम्मद बिन तुगलक याने आपल्या राज्यामध्ये चल्ली नाण्यांचा प्रयोग केला मात्र त्याची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे हा प्रयोग अपयशी ठरला मात्र त्याचा हा प्रयोग काळाच्या संदर्भात अत्यंत महत्त्वाचा होता वास्तविक तो दूरदृष्टी असलेला शासक होता तो वास्तव वादी होता स्वप्नाळू मुळीच नव्हता मात्र त्याच्या प्रयोगाची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे व शासकीय अधिकाऱ्यांचा त्याला पुरेसा पाठिंबा न मिळाल्यामुळे त्याचे काही प्रयोग यशस्वी ठरले आणि त्यामुळेच त्याला दोषी देखील दिला जातो

'''बुद्धिप्रामाण्यवादी''' ː- मुहंमद तुघलक स्वतःच्या जीवनात नमाज, रोजे यांचा श्रद्धापूर्वक पालनकर्ता होता, तसेच तो इतरांनी पाळावा इतका आग्रहीसुद्धा होता. एक सुशिक्षित व विद्वान शासक म्हणून त्याची ख्याती आहे.तो तत्त्वज्ञान, गणित,औषधीशास्त्र तसेच धर्म यांसारख्या विद्वत्‌शाखांचा माहीतगार होता. त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याचे अनेक निर्णय फसले पण तो एक महत्त्वाकांक्षी शासक होता. त्याचे ग्रंथवाचन अफाट होते.  बर्नीने त्याच्यावर केलेल्या टीकेनुसार कळून येते की तो आत्यंतिक बुद्धिप्रामाण्यवादी होता.बरर्नीच्या मते तो  तर्काच्या व बुद्धीच्या कसोटीवर परीक्षा घेतल्याशिवाय तो कोणत्याही इस्लामी कायद्याचा कायदांचा स्वीकार करीत नसे. यामुळे त्याला बुद्धिप्रामाण्यवादी शासक म्हणले तरी वावगे ठरणार नाही. बुद्धिप्रामाण्यवादी म्हणून मोहम्मद तुगलक याचे अनेक उदाहरणे इतिहासामध्ये प्रसिद्ध आहेत त्याने अंध अनुकरणाने धर्म स्वीकारला नाही व त्याचं आचरण देखील त्या पद्धतीने केलं नाही सारासार विचार करूनच व बुद्धिप्रामाण्यवाद स्वीकारून त्याने धर्माचा स्वीकार केला वेळप्रसंगी त्याने धर्ममार्तंड प्राबल्य झुगारून दिलं

'''२)उदार विचारी राज्यकर्ता:-''' मुहंमद हा मोकळ्या तसेच उदार मनाचा होता हे त्याच्या प्रवृत्तीवरून कळून येते. तो हिंदू धर्मियांच्या होळीसरख्या काही सणांमध्ये सहभागी होत असल्याबाबतची माहिती आपल्याला अनेक इतिहासकारांच्या लेखनातून दिसून येते. तसेच तो कट्टर सिद्धान्तवादी नव्हता, ही बाब अनेक योग्यांसमवेत आणि राजशेखर तथा जिनप्रभा सुरीसारख्या जैन संतांशी त्याचे जे सहचर्य होते, यावरून  स्पष्ट होते.त्याने गुजरातमध्ये असताना अनेक जैन मंदिरांना भेटी देऊन त्यांना अनुदान दिले होते, असे सतीशचंद्र यांच्या लेखनात नमूद केले आहे. यावरून आपण समजू शकतो की तो एक उदार विचारी राज्यकर्ता होता.

'''३)प्रयोग व सुधारणा-''' मुहंमद यास नावीन्यपूर्वक प्रयोग तसेच प्रशासनात सुधारणा करणे आवडे..प्रशासनात उत्साह आणि राज्यकारभरामध्ये एकसूत्रता आणण्याची त्याची इच्छा होती. यासाठी त्याने अनेक योजना आखल्या, पण त्यांपैकी काहींचाच परिणाम प्रशासन सुधारण्यासाठी झाला असे म्हणता येईल. मोहम्मद बिन तुगलक याने केलेले प्रयोग आणि सुधारणा ह्या व्यावहारिक आणि काळाची पावले ओळखणाऱ्या होत्या. परंतु योग्य नियोजनाचा अभाव आणि त्या योजना राबवताना घ्यावयाची खबरदारी या गोष्टींकडे दुर्लक्ष झाल्यामुळे त्या प्रत्यक्षात यशस्वी होऊ शकल्या नाहीत

'''अ)प्रशासकीय सुधारणा:-'''राजधानी दिल्ली वरून देवगिरीला नेणे.हा त्याच्या जीवनातील प्रभावी तशेच बहुचर्चित असा निर्णय होता.आजपर्यंत त्याच्या या निर्णयासाठी त्याला वेड्यात काढले जाते. पण आपल्याला त्याचे या निर्णयामागे कोणते उद्देश होते व त्याची कोणती महत्त्वाकांक्षा होती ते आधी समजून घ्यायला पाहिजे. तसेच हे निर्णय अनियोजित किंवा बिनपूर्वतयारीनिशी केलेले नव्हते, असे काही पुराव्यांवरून म्हणता येते. मोहम्मद तुगलक याने आपल्या कारकिर्दीमध्ये अनेक चांगली प्रशासकीय निर्णय घेतले परंतु त्याची योग्य अंमलबजावणी आणि कार्यवाही न केल्यामुळे त्याचे हे प्रशासकीय सुधारणांचे निर्णय फसले

देवगिरीला राजधानी स्थलांतरित करण्यामागचे उद्देश व कारणे:-

#देेवगिरी हे ठिकाण सल्तनतीच्या माधोमध होते.
# दक्खनवर अधिक चांगल्या पद्धतीने नियंत्रण ठेवण्यासाठी त्याला दुसऱ्या राजधानीची गरज होती.
#मुहंमद शाहजादा व सुलतान असताना या दोन्ही पदांच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी त्याने अनेक वर्षे दक्खनमध्ये व्यतीत केले. यामुळे तो तेथील डोंगरदर्ऱ्यांशी, व आल्हाददायक हवामानाशी चांगला परिचित होता. त्यामुळेच त्याला असलेले आकर्षण योग्य होते.

पण त्याचा हा निर्णय अयशस्वी व मनस्ताप करणारा ठरला व यासाठी त्याला अनेक टीकांना तोंड द्यावे  लागले.

ब)'''आर्थिक व कृषी सुधारणा:-'''

सांकेतिक चलन- मोहंमदने देेवगिरीला प्रयाण केल्यानंंतर नाणेव्यवस्था  सुधारण्यासाठी सांकेतिक चलनाचा दुसरा प्रयोग केला. मध्ययुगीन काळात सांकेतिक चलन ही पूर्णथा नाविन्यपूर्ण सुधारणा होती.त् या काळात चीनध्येसुद्धा सांकेतिक चलन म्हणून कागदी चलन प्रचलित होते. मंगोल सम्राट कुबलाई खानाने 'चान' नावाचे कागदी चलन सुरू केले होते व त्याच्या मृत्यूपर्यंत योग्यरीत्या चालू होते. पुढे अशाच प्रयोग कातू या इराणी राजाने 'चान' चलन लागू करण्याचा प्रयत्न केला, पण तो फसला.

महंमदाने सांकेतिक चलन म्हणून सोनाच्या व चांदीच्या नाण्यानेवजी तांब्याची व पितळेची  नाणी चलनात आणली, परंतु त्याचा हा प्रयोग पूर्णपणे फसला कारण बहुतेक हिंदू हे सोनार होते आणि तेच या नाण्यांची नक्कल करून बनवू लागले. या नकली नाण्यांचा वापर बाजारात होऊ लागला. त्यामुळे राज्याच्या महसुलावर ताण पडू लगल्यामुळे सांकेतिक चलन बंद करावे लागले. त्याचा हा दुसरापण प्रयोग फसला. पण याचे तत्कालीन परिणाम तर नाही पण याचे दूरगामी परिणाम नक्की झाले, असे म्हणता येऊ शकते, कारण मध्ययुगीन काळात असा निर्णय घेणे हे एका महत्त्वकांक्षी राज्याचं घेऊ शकत होता. पण असो त्याच्या या नाणे बदलाच्या धाडसामुळे त्याला वेडा ठरवण्यात आले. पण एक की आपल्याला त्याच्यात दूरदृष्टी नक्की दिसून येते.

'''सांकेतिक चलन काढण्यामागील उद्देश:'''-

# प्रचंड मोठे सैन्य व या सैन्याना लागणार प्रचंड वेतन. यामुळे सरकारी तिजोरीतील तुटवडा भरण्यासाठी.
# सोन्याचांदीचा तुटवडा असल्यामुळे सांकेतिक चलन काढण्यावर भर.

'''कृषीविषयक धोरण:'''- मुहंदाचे कृषिविषयक धोरण हे त्याच्या वडिलांपेक्षा कठोर होते. .त्याचे वडील गियासुद्दीन तुघलकानी अल्लाउद्दीनने सुरू केलेला शेतजमिनीच्या मोजणीनुसार आकारण्यात येणारी सारापद्धत  मोडीत काढून त्या जागी 'प्रत्येक वेळी हातात आलेल्या पिकांची मोजणी करून त्यापैकी ठराविक भाग शेतसारा म्हणून सुरू केला. खर तर गियासुउद्दीन तुघलकचे धोरण शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर होते.

पण मुहंमदने आपल्या शासन काळात कर वसुलीत सक्ती केल्याने तसेच करांचा दर बराच वाढवल्यामुळे शेतकऱ्यांना खुप हालअपेष्टा सहन कराव्या लागल्या. दुष्काळ पडला तरी तो सक्तीने '''चराई''' तसेच 'घराई'कर वसूल करायचा. त्यामुळे शेतकरी वाढीव करांविरोधात बंड करत..मुहंमद हे बंड मोडण्यासाठी कठोर कारवाही करायचा. पण जेव्हा सतत ७ वर्ष दुष्काळ पडला तेव्हा महम्मदने अनेक कृषीविषयक धोरण आखले. यात त्याने एक ''''दिवाण-ए-अमीर-कोई'''&lt;nowiki/&gt;'नावाचा विभाग सुरू केला.

बर्नीनुसार पडीक व नापीक जमीन पिकाखाली आणण्यासाठी सुलतानाने योजना आखली होती.त्या मध्ये शेतीत सुधारणा, शेतीच्या पद्धतीमध्ये बदल जसे बार्लीच्या जागी गहू, गव्हाच्या जागी ऊस, तर उसाच्या जागी द्राक्ष. अश्या योजनांमुळे नक्कीच महसुलात वाढ होणे अपेक्षित होते.बर्नीनुसार मुहंमदाने दुष्काळावर मात करण्यासाठी दिल्लीत मंदतकेंद्रे उघडली, तसेच विहिरी खोदणे, शेती अवजारे-बी बियाणे खरेदी करणे यासाठी कर्ज वाटप केले. त्याच्या योजनांमधील काही गोष्टी नक्कीच परिणामकारक होत्या. असे म्हणणे दुमत ठरणार नाही जर त्याच्या योजनांकडे बारकाईने बघितले तर...

'''शेवटचे पर्व:-'''

आपल्या शासन काळात शेवटच्या वेळी जेव्हा मोहम्मद तुघलकाने गुजरातमधील विद्रोह मोडून परत येत असतानी वाटेत तो बिमार पडला आणि त्याला मृत्यूने वेढले. २० मार्च १३५१ रोजी तो मृत्यू पावला.

काही इतिहासकारांचे त्याच्यावरील भाष्यः-

१)बदायुनी-सलतनतला त्याच्या प्रजेपासून व प्रजेला त्याच्यापासून सुटका मिळाली.

२)डाॅ.ईश्वरी प्रसादानुसार तो '''मध्ययुगातील राजमुकुट धारण करणाऱ्यांमध्ये मुहंमद तुघलक हा निःसंदेह योग्य व्यक्ती होता.'''

अशाप्रकारे मुहंमद हा आपल्या चुकींच्या निर्णयांमुळे वेडा ठरला असला तरी तो एक महत्त्वाकांक्षी, स्वप्नशील सुलतान होता.

&lt;br /&gt;</text>
      <sha1>g4mbxx4mx5s2ne244j7jnmg7d31qa1v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694689</id>
      <parentid>2694688</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:46:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20756" sha1="4ztpvuet6dis2ukythv5fjvcimb5umr" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}{{बदल}}
'''महंमद बिन तुघलक''' (१३२५-१३५१) हा दिल्ली सल्तनतीचा [[तुघलक घराणे|तुघलक वंशाचा]] शासक होता. [[गयासुद्दिन तुघलक]]च्या मृत्यूनंतर त्याचा पुत्र '''जुना खॉं''' मुहम्मद बिन तुघलक नावाने सुलतान झाला. मोहम्मद बिन तुग़लक हा विद्वानांचा आश्रयदाता होता. अनेक विद्वानांना त्याने आपल्या राज्यात आश्रय दिला.

इतिहासकारांनी महम्मद बिन तुघलकाला दिलेली नावे किंवा त्याचे इतर नावाने केलेले वर्णन-

त्याचे अनियोजित,कोणतीही पूर्वतयारी न करता घेतलेले निर्णय फसल्यामुळे व त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याला ‘स्वप्नशील’, ‘वेडा महम्मद’ किंवा क्रूर-कृत्यांमुळे ‘रक्त पिपासू’सुद्धा म्हणले जाते.

मुहम्मद बिन तुघलकचे '''वर्णन व कार्य खालीलप्रमाणे-'''

* '''बुद्धिप्रामाण्यवादी'''
* '''उदार विचारांचा राज्यकर्ता'''
* '''प्रयोगशील व सुधारणावादी-'''अ-प्रशासकीय सुधारणा प्रयोगशील व सुधारणावादी शासक म्हणून मोहम्मद बिन तुगलक का चं कार्य हे काळाच्या पुढे होतं ज्या काळामध्ये चीनमध्ये चलनी नोटांचा प्रयोग सुरू झाला अशा काळात मोहम्मद बिन तुगलक याने आपल्या राज्यामध्ये चल्ली नाण्यांचा प्रयोग केला मात्र त्याची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे हा प्रयोग अपयशी ठरला मात्र त्याचा हा प्रयोग काळाच्या संदर्भात अत्यंत महत्त्वाचा होता वास्तविक तो दूरदृष्टी असलेला शासक होता तो वास्तव वादी होता स्वप्नाळू मुळीच नव्हता मात्र त्याच्या प्रयोगाची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे व शासकीय अधिकाऱ्यांचा त्याला पुरेसा पाठिंबा न मिळाल्यामुळे त्याचे काही प्रयोग यशस्वी ठरले आणि त्यामुळेच त्याला दोषी देखील दिला जातो

'''बुद्धिप्रामाण्यवादी''' ː- मुहंमद तुघलक स्वतःच्या जीवनात नमाज, रोजे यांचा श्रद्धापूर्वक पालनकर्ता होता, तसेच तो इतरांनी पाळावा इतका आग्रहीसुद्धा होता. एक सुशिक्षित व विद्वान शासक म्हणून त्याची ख्याती आहे.तो तत्त्वज्ञान, गणित,औषधीशास्त्र तसेच धर्म यांसारख्या विद्वत्‌शाखांचा माहीतगार होता. त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याचे अनेक निर्णय फसले पण तो एक महत्त्वाकांक्षी शासक होता. त्याचे ग्रंथवाचन अफाट होते.  बर्नीने त्याच्यावर केलेल्या टीकेनुसार कळून येते की तो आत्यंतिक बुद्धिप्रामाण्यवादी होता.बरर्नीच्या मते तो  तर्काच्या व बुद्धीच्या कसोटीवर परीक्षा घेतल्याशिवाय तो कोणत्याही इस्लामी कायद्याचा कायदांचा स्वीकार करीत नसे. यामुळे त्याला बुद्धिप्रामाण्यवादी शासक म्हणले तरी वावगे ठरणार नाही. बुद्धिप्रामाण्यवादी म्हणून मोहम्मद तुगलक याचे अनेक उदाहरणे इतिहासामध्ये प्रसिद्ध आहेत त्याने अंध अनुकरणाने धर्म स्वीकारला नाही व त्याचं आचरण देखील त्या पद्धतीने केलं नाही सारासार विचार करूनच व बुद्धिप्रामाण्यवाद स्वीकारून त्याने धर्माचा स्वीकार केला वेळप्रसंगी त्याने धर्ममार्तंड प्राबल्य झुगारून दिलं

'''२)उदार विचारी राज्यकर्ता:-''' मुहंमद हा मोकळ्या तसेच उदार मनाचा होता हे त्याच्या प्रवृत्तीवरून कळून येते. तो हिंदू धर्मियांच्या होळीसरख्या काही सणांमध्ये सहभागी होत असल्याबाबतची माहिती आपल्याला अनेक इतिहासकारांच्या लेखनातून दिसून येते. तसेच तो कट्टर सिद्धान्तवादी नव्हता, ही बाब अनेक योग्यांसमवेत आणि राजशेखर तथा जिनप्रभा सुरीसारख्या जैन संतांशी त्याचे जे सहचर्य होते, यावरून  स्पष्ट होते.त्याने गुजरातमध्ये असताना अनेक जैन मंदिरांना भेटी देऊन त्यांना अनुदान दिले होते, असे सतीशचंद्र यांच्या लेखनात नमूद केले आहे. यावरून आपण समजू शकतो की तो एक उदार विचारी राज्यकर्ता होता.

'''३)प्रयोग व सुधारणा-''' मुहंमद यास नावीन्यपूर्वक प्रयोग तसेच प्रशासनात सुधारणा करणे आवडे..प्रशासनात उत्साह आणि राज्यकारभरामध्ये एकसूत्रता आणण्याची त्याची इच्छा होती. यासाठी त्याने अनेक योजना आखल्या, पण त्यांपैकी काहींचाच परिणाम प्रशासन सुधारण्यासाठी झाला असे म्हणता येईल. मोहम्मद बिन तुगलक याने केलेले प्रयोग आणि सुधारणा ह्या व्यावहारिक आणि काळाची पावले ओळखणाऱ्या होत्या. परंतु योग्य नियोजनाचा अभाव आणि त्या योजना राबवताना घ्यावयाची खबरदारी या गोष्टींकडे दुर्लक्ष झाल्यामुळे त्या प्रत्यक्षात यशस्वी होऊ शकल्या नाहीत

'''अ)प्रशासकीय सुधारणा:-'''राजधानी दिल्ली वरून देवगिरीला नेणे.हा त्याच्या जीवनातील प्रभावी तशेच बहुचर्चित असा निर्णय होता.आजपर्यंत त्याच्या या निर्णयासाठी त्याला वेड्यात काढले जाते. पण आपल्याला त्याचे या निर्णयामागे कोणते उद्देश होते व त्याची कोणती महत्त्वाकांक्षा होती ते आधी समजून घ्यायला पाहिजे. तसेच हे निर्णय अनियोजित किंवा बिनपूर्वतयारीनिशी केलेले नव्हते, असे काही पुराव्यांवरून म्हणता येते. मोहम्मद तुगलक याने आपल्या कारकिर्दीमध्ये अनेक चांगली प्रशासकीय निर्णय घेतले परंतु त्याची योग्य अंमलबजावणी आणि कार्यवाही न केल्यामुळे त्याचे हे प्रशासकीय सुधारणांचे निर्णय फसले

देवगिरीला राजधानी स्थलांतरित करण्यामागचे उद्देश व कारणे:-

#देेवगिरी हे ठिकाण सल्तनतीच्या माधोमध होते.
# दक्खनवर अधिक चांगल्या पद्धतीने नियंत्रण ठेवण्यासाठी त्याला दुसऱ्या राजधानीची गरज होती.
#मुहंमद शाहजादा व सुलतान असताना या दोन्ही पदांच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी त्याने अनेक वर्षे दक्खनमध्ये व्यतीत केले. यामुळे तो तेथील डोंगरदर्ऱ्यांशी, व आल्हाददायक हवामानाशी चांगला परिचित होता. त्यामुळेच त्याला असलेले आकर्षण योग्य होते.

पण त्याचा हा निर्णय अयशस्वी व मनस्ताप करणारा ठरला व यासाठी त्याला अनेक टीकांना तोंड द्यावे  लागले.

ब)'''आर्थिक व कृषी सुधारणा:-'''

सांकेतिक चलन- मोहंमदने देेवगिरीला प्रयाण केल्यानंंतर नाणेव्यवस्था  सुधारण्यासाठी सांकेतिक चलनाचा दुसरा प्रयोग केला. मध्ययुगीन काळात सांकेतिक चलन ही पूर्णथा नाविन्यपूर्ण सुधारणा होती.त् या काळात चीनध्येसुद्धा सांकेतिक चलन म्हणून कागदी चलन प्रचलित होते. मंगोल सम्राट कुबलाई खानाने 'चान' नावाचे कागदी चलन सुरू केले होते व त्याच्या मृत्यूपर्यंत योग्यरीत्या चालू होते. पुढे अशाच प्रयोग कातू या इराणी राजाने 'चान' चलन लागू करण्याचा प्रयत्न केला, पण तो फसला.

महंमदाने सांकेतिक चलन म्हणून सोनाच्या व चांदीच्या नाण्यानेवजी तांब्याची व पितळेची  नाणी चलनात आणली, परंतु त्याचा हा प्रयोग पूर्णपणे फसला कारण बहुतेक हिंदू हे सोनार होते आणि तेच या नाण्यांची नक्कल करून बनवू लागले. या नकली नाण्यांचा वापर बाजारात होऊ लागला. त्यामुळे राज्याच्या महसुलावर ताण पडू लगल्यामुळे सांकेतिक चलन बंद करावे लागले. त्याचा हा दुसरापण प्रयोग फसला. पण याचे तत्कालीन परिणाम तर नाही पण याचे दूरगामी परिणाम नक्की झाले, असे म्हणता येऊ शकते, कारण मध्ययुगीन काळात असा निर्णय घेणे हे एका महत्त्वकांक्षी राज्याचं घेऊ शकत होता. पण असो त्याच्या या नाणे बदलाच्या धाडसामुळे त्याला वेडा ठरवण्यात आले. पण एक की आपल्याला त्याच्यात दूरदृष्टी नक्की दिसून येते.

'''सांकेतिक चलन काढण्यामागील उद्देश:'''-

# प्रचंड मोठे सैन्य व या सैन्याना लागणार प्रचंड वेतन. यामुळे सरकारी तिजोरीतील तुटवडा भरण्यासाठी.
# सोन्याचांदीचा तुटवडा असल्यामुळे सांकेतिक चलन काढण्यावर भर.

'''कृषीविषयक धोरण:'''- मुहंदाचे कृषिविषयक धोरण हे त्याच्या वडिलांपेक्षा कठोर होते. .त्याचे वडील गियासुद्दीन तुघलकानी अल्लाउद्दीनने सुरू केलेला शेतजमिनीच्या मोजणीनुसार आकारण्यात येणारी सारापद्धत  मोडीत काढून त्या जागी 'प्रत्येक वेळी हातात आलेल्या पिकांची मोजणी करून त्यापैकी ठराविक भाग शेतसारा म्हणून सुरू केला. खर तर गियासुउद्दीन तुघलकचे धोरण शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर होते.

पण मुहंमदने आपल्या शासन काळात कर वसुलीत सक्ती केल्याने तसेच करांचा दर बराच वाढवल्यामुळे शेतकऱ्यांना खुप हालअपेष्टा सहन कराव्या लागल्या. दुष्काळ पडला तरी तो सक्तीने '''चराई''' तसेच 'घराई'कर वसूल करायचा. त्यामुळे शेतकरी वाढीव करांविरोधात बंड करत..मुहंमद हे बंड मोडण्यासाठी कठोर कारवाही करायचा. पण जेव्हा सतत ७ वर्ष दुष्काळ पडला तेव्हा महम्मदने अनेक कृषीविषयक धोरण आखले. यात त्याने एक ''''दिवाण-ए-अमीर-कोई'''&lt;nowiki/&gt;'नावाचा विभाग सुरू केला.

बर्नीनुसार पडीक व नापीक जमीन पिकाखाली आणण्यासाठी सुलतानाने योजना आखली होती.त्या मध्ये शेतीत सुधारणा, शेतीच्या पद्धतीमध्ये बदल जसे बार्लीच्या जागी गहू, गव्हाच्या जागी ऊस, तर उसाच्या जागी द्राक्ष. अश्या योजनांमुळे नक्कीच महसुलात वाढ होणे अपेक्षित होते.बर्नीनुसार मुहंमदाने दुष्काळावर मात करण्यासाठी दिल्लीत मंदतकेंद्रे उघडली, तसेच विहिरी खोदणे, शेती अवजारे-बी बियाणे खरेदी करणे यासाठी कर्ज वाटप केले. त्याच्या योजनांमधील काही गोष्टी नक्कीच परिणामकारक होत्या. असे म्हणणे दुमत ठरणार नाही जर त्याच्या योजनांकडे बारकाईने बघितले तर...

'''शेवटचे पर्व:-'''

आपल्या शासन काळात शेवटच्या वेळी जेव्हा मोहम्मद तुघलकाने गुजरातमधील विद्रोह मोडून परत येत असतानी वाटेत तो बिमार पडला आणि त्याला मृत्यूने वेढले. २० मार्च १३५१ रोजी तो मृत्यू पावला.

काही इतिहासकारांचे त्याच्यावरील भाष्यः-

१)बदायुनी-सलतनतला त्याच्या प्रजेपासून व प्रजेला त्याच्यापासून सुटका मिळाली.

२)डाॅ.ईश्वरी प्रसादानुसार तो '''मध्ययुगातील राजमुकुट धारण करणाऱ्यांमध्ये मुहंमद तुघलक हा निःसंदेह योग्य व्यक्ती होता.'''

अशाप्रकारे मुहंमद हा आपल्या चुकींच्या निर्णयांमुळे वेडा ठरला असला तरी तो एक महत्त्वाकांक्षी, स्वप्नशील सुलतान होता.

&lt;br /&gt;</text>
      <sha1>4ztpvuet6dis2ukythv5fjvcimb5umr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694696</id>
      <parentid>2694689</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T02:14:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20582" sha1="i3zjnlh0ms9wwy3kbrujk0vzg8oljm1" xml:space="preserve">{{बदल}}
{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''महंमद बिन तुघलक''' (१३२५-१३५१) हा दिल्ली सल्तनतीचा [[तुघलक घराणे|तुघलक वंशाचा]] शासक होता. [[गयासुद्दिन तुघलक]]च्या मृत्यूनंतर त्याचा पुत्र '''जुना खॉं''' मुहम्मद बिन तुघलक नावाने सुलतान झाला. मोहम्मद बिन तुग़लक हा विद्वानांचा आश्रयदाता होता. अनेक विद्वानांना त्याने आपल्या राज्यात आश्रय दिला.

इतिहासकारांनी महम्मद बिन तुघलकाला दिलेली नावे किंवा त्याचे इतर नावाने केलेले वर्णन-

त्याचे अनियोजित,कोणतीही पूर्वतयारी न करता घेतलेले निर्णय फसल्यामुळे व त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याला ‘स्वप्नशील’, ‘वेडा महम्मद’ किंवा क्रूर-कृत्यांमुळे ‘रक्त पिपासू’सुद्धा म्हणले जाते.

मुहम्मद बिन तुघलकचे वर्णन व कार्य खालीलप्रमाणे केले जाते

* '''प्रयोगशील व सुधारणावादी-'''अ-प्रशासकीय सुधारणा प्रयोगशील व सुधारणावादी शासक म्हणून मोहम्मद बिन तुगलक का चं कार्य हे काळाच्या पुढे होतं ज्या काळामध्ये चीनमध्ये चलनी नोटांचा प्रयोग सुरू झाला अशा काळात मोहम्मद बिन तुगलक याने आपल्या राज्यामध्ये चल्ली नाण्यांचा प्रयोग केला मात्र त्याची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे हा प्रयोग अपयशी ठरला मात्र त्याचा हा प्रयोग काळाच्या संदर्भात अत्यंत महत्त्वाचा होता वास्तविक तो दूरदृष्टी असलेला शासक होता तो वास्तव वादी होता स्वप्नाळू मुळीच नव्हता मात्र त्याच्या प्रयोगाची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे व शासकीय अधिकाऱ्यांचा त्याला पुरेसा पाठिंबा न मिळाल्यामुळे त्याचे काही प्रयोग यशस्वी ठरले आणि त्यामुळेच त्याला दोषी देखील दिला जातो

* '''बुद्धिप्रामाण्यवादी''' ː- मुहंमद तुघलक स्वतःच्या जीवनात नमाज, रोजे यांचा श्रद्धापूर्वक पालनकर्ता होता, तसेच तो इतरांनी पाळावा इतका आग्रहीसुद्धा होता. एक सुशिक्षित व विद्वान शासक म्हणून त्याची ख्याती आहे.तो तत्त्वज्ञान, गणित,औषधीशास्त्र तसेच धर्म यांसारख्या विद्वत्‌शाखांचा माहीतगार होता. त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याचे अनेक निर्णय फसले पण तो एक महत्त्वाकांक्षी शासक होता. त्याचे ग्रंथवाचन अफाट होते.  बर्नीने त्याच्यावर केलेल्या टीकेनुसार कळून येते की तो आत्यंतिक बुद्धिप्रामाण्यवादी होता.बरर्नीच्या मते तो  तर्काच्या व बुद्धीच्या कसोटीवर परीक्षा घेतल्याशिवाय तो कोणत्याही इस्लामी कायद्याचा कायदांचा स्वीकार करीत नसे. यामुळे त्याला बुद्धिप्रामाण्यवादी शासक म्हणले तरी वावगे ठरणार नाही. बुद्धिप्रामाण्यवादी म्हणून मोहम्मद तुगलक याचे अनेक उदाहरणे इतिहासामध्ये प्रसिद्ध आहेत त्याने अंध अनुकरणाने धर्म स्वीकारला नाही व त्याचं आचरण देखील त्या पद्धतीने केलं नाही सारासार विचार करूनच व बुद्धिप्रामाण्यवाद स्वीकारून त्याने धर्माचा स्वीकार केला वेळप्रसंगी त्याने धर्ममार्तंड प्राबल्य झुगारून दिलं

* '''उदार विचारी राज्यकर्ता''' मुहंमद हा मोकळ्या तसेच उदार मनाचा होता हे त्याच्या प्रवृत्तीवरून कळून येते. तो हिंदू धर्मियांच्या होळीसरख्या काही सणांमध्ये सहभागी होत असल्याबाबतची माहिती आपल्याला अनेक इतिहासकारांच्या लेखनातून दिसून येते. तसेच तो कट्टर सिद्धान्तवादी नव्हता, ही बाब अनेक योग्यांसमवेत आणि राजशेखर तथा जिनप्रभा सुरीसारख्या जैन संतांशी त्याचे जे सहचर्य होते, यावरून  स्पष्ट होते.त्याने गुजरातमध्ये असताना अनेक जैन मंदिरांना भेटी देऊन त्यांना अनुदान दिले होते, असे सतीशचंद्र यांच्या लेखनात नमूद केले आहे. यावरून आपण समजू शकतो की तो एक उदार विचारी राज्यकर्ता होता.

* '''प्रयोग व सुधारणा''' मुहंमद यास नावीन्यपूर्वक प्रयोग तसेच प्रशासनात सुधारणा करणे आवडे..प्रशासनात उत्साह आणि राज्यकारभरामध्ये एकसूत्रता आणण्याची त्याची इच्छा होती. यासाठी त्याने अनेक योजना आखल्या, पण त्यांपैकी काहींचाच परिणाम प्रशासन सुधारण्यासाठी झाला असे म्हणता येईल. मोहम्मद बिन तुगलक याने केलेले प्रयोग आणि सुधारणा ह्या व्यावहारिक आणि काळाची पावले ओळखणाऱ्या होत्या. परंतु योग्य नियोजनाचा अभाव आणि त्या योजना राबवताना घ्यावयाची खबरदारी या गोष्टींकडे दुर्लक्ष झाल्यामुळे त्या प्रत्यक्षात यशस्वी होऊ शकल्या नाहीत

* '''प्रशासकीय सुधारणा'''राजधानी दिल्ली वरून देवगिरीला नेणे.हा त्याच्या जीवनातील प्रभावी तशेच बहुचर्चित असा निर्णय होता.आजपर्यंत त्याच्या या निर्णयासाठी त्याला वेड्यात काढले जाते. पण आपल्याला त्याचे या निर्णयामागे कोणते उद्देश होते व त्याची कोणती महत्त्वाकांक्षा होती ते आधी समजून घ्यायला पाहिजे. तसेच हे निर्णय अनियोजित किंवा बिनपूर्वतयारीनिशी केलेले नव्हते, असे काही पुराव्यांवरून म्हणता येते. मोहम्मद तुगलक याने आपल्या कारकिर्दीमध्ये अनेक चांगली प्रशासकीय निर्णय घेतले परंतु त्याची योग्य अंमलबजावणी आणि कार्यवाही न केल्यामुळे त्याचे हे प्रशासकीय सुधारणांचे निर्णय फसले

देवगिरीला राजधानी स्थलांतरित करण्यामागचे उद्देश व कारणे:-

# देेवगिरी हे ठिकाण सल्तनतीच्या माधोमध होते.
# दक्खनवर अधिक चांगल्या पद्धतीने नियंत्रण ठेवण्यासाठी त्याला दुसऱ्या राजधानीची गरज होती.
#मुहंमद शाहजादा व सुलतान असताना या दोन्ही पदांच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी त्याने अनेक वर्षे दक्खनमध्ये व्यतीत केले. यामुळे तो तेथील डोंगरदर्ऱ्यांशी, व आल्हाददायक हवामानाशी चांगला परिचित होता. त्यामुळेच त्याला असलेले आकर्षण योग्य होते.

पण त्याचा हा निर्णय अयशस्वी व मनस्ताप करणारा ठरला व यासाठी त्याला अनेक टीकांना तोंड द्यावे  लागले.

* '''आर्थिक व कृषी सुधारणा'''

सांकेतिक चलन- मोहंमदने देेवगिरीला प्रयाण केल्यानंंतर नाणेव्यवस्था  सुधारण्यासाठी सांकेतिक चलनाचा दुसरा प्रयोग केला. मध्ययुगीन काळात सांकेतिक चलन ही पूर्णथा नाविन्यपूर्ण सुधारणा होती.त् या काळात चीनध्येसुद्धा सांकेतिक चलन म्हणून कागदी चलन प्रचलित होते. मंगोल सम्राट कुबलाई खानाने 'चान' नावाचे कागदी चलन सुरू केले होते व त्याच्या मृत्यूपर्यंत योग्यरीत्या चालू होते. पुढे अशाच प्रयोग कातू या इराणी राजाने 'चान' चलन लागू करण्याचा प्रयत्न केला, पण तो फसला.

महंमदाने सांकेतिक चलन म्हणून सोनाच्या व चांदीच्या नाण्यानेवजी तांब्याची व पितळेची  नाणी चलनात आणली, परंतु त्याचा हा प्रयोग पूर्णपणे फसला कारण बहुतेक हिंदू हे सोनार होते आणि तेच या नाण्यांची नक्कल करून बनवू लागले. या नकली नाण्यांचा वापर बाजारात होऊ लागला. त्यामुळे राज्याच्या महसुलावर ताण पडू लगल्यामुळे सांकेतिक चलन बंद करावे लागले. त्याचा हा दुसरापण प्रयोग फसला. पण याचे तत्कालीन परिणाम तर नाही पण याचे दूरगामी परिणाम नक्की झाले, असे म्हणता येऊ शकते, कारण मध्ययुगीन काळात असा निर्णय घेणे हे एका महत्त्वकांक्षी राज्याचं घेऊ शकत होता. पण असो त्याच्या या नाणे बदलाच्या धाडसामुळे त्याला वेडा ठरवण्यात आले. पण एक की आपल्याला त्याच्यात दूरदृष्टी नक्की दिसून येते.

'''सांकेतिक चलन काढण्यामागील उद्देश'''

# प्रचंड मोठे सैन्य व या सैन्याना लागणार प्रचंड वेतन. यामुळे सरकारी तिजोरीतील तुटवडा भरण्यासाठी.
# सोन्याचांदीचा तुटवडा असल्यामुळे सांकेतिक चलन काढण्यावर भर.

'''कृषीविषयक धोरण''' मुहंदाचे कृषिविषयक धोरण हे त्याच्या वडिलांपेक्षा कठोर होते. .त्याचे वडील गियासुद्दीन तुघलकानी अल्लाउद्दीनने सुरू केलेला शेतजमिनीच्या मोजणीनुसार आकारण्यात येणारी सारापद्धत  मोडीत काढून त्या जागी 'प्रत्येक वेळी हातात आलेल्या पिकांची मोजणी करून त्यापैकी ठराविक भाग शेतसारा म्हणून सुरू केला. खर तर गियासुउद्दीन तुघलकचे धोरण शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर होते.

पण मुहंमदने आपल्या शासन काळात कर वसुलीत सक्ती केल्याने तसेच करांचा दर बराच वाढवल्यामुळे शेतकऱ्यांना खुप हालअपेष्टा सहन कराव्या लागल्या. दुष्काळ पडला तरी तो सक्तीने 'चराई' तसेच 'घराई'कर वसूल करायचा. त्यामुळे शेतकरी वाढीव करांविरोधात बंड करत..मुहंमद हे बंड मोडण्यासाठी कठोर कारवाही करायचा. पण जेव्हा सतत ७ वर्ष दुष्काळ पडला तेव्हा महम्मदने अनेक कृषीविषयक धोरण आखले. यात त्याने एक ''दिवाण-ए-अमीर-कोई'' नावाचा विभाग सुरू केला.

बर्नीनुसार पडीक व नापीक जमीन पिकाखाली आणण्यासाठी सुलतानाने योजना आखली होती.त्या मध्ये शेतीत सुधारणा, शेतीच्या पद्धतीमध्ये बदल जसे बार्लीच्या जागी गहू, गव्हाच्या जागी ऊस, तर उसाच्या जागी द्राक्ष. अश्या योजनांमुळे नक्कीच महसुलात वाढ होणे अपेक्षित होते.बर्नीनुसार मुहंमदाने दुष्काळावर मात करण्यासाठी दिल्लीत मंदतकेंद्रे उघडली, तसेच विहिरी खोदणे, शेती अवजारे-बी बियाणे खरेदी करणे यासाठी कर्ज वाटप केले. त्याच्या योजनांमधील काही गोष्टी नक्कीच परिणामकारक होत्या. असे म्हणणे दुमत ठरणार नाही जर त्याच्या योजनांकडे बारकाईने बघितले तर.

'''शेवटचे पर्व'''

आपल्या शासन काळात शेवटच्या वेळी जेव्हा मोहम्मद तुघलकाने गुजरातमधील विद्रोह मोडून परत येत असतानी वाटेत तो बिमार पडला आणि त्याला मृत्यूने वेढले. २० मार्च १३५१ रोजी तो मृत्यू पावला.

काही इतिहासकारांचे त्याच्यावरील भाष्यः-

१)बदायुनी-सलतनतला त्याच्या प्रजेपासून व प्रजेला त्याच्यापासून सुटका मिळाली.

२)डाॅ.ईश्वरी प्रसादानुसार तो &quot;मध्ययुगातील राजमुकुट धारण करणाऱ्यांमध्ये मुहंमद तुघलक हा निःसंदेह योग्य व्यक्ती होता.&quot;

अशाप्रकारे मुहंमद हा आपल्या चुकींच्या निर्णयांमुळे वेडा ठरला असला तरी तो एक महत्त्वाकांक्षी, स्वप्नशील सुलतान होता.</text>
      <sha1>i3zjnlh0ms9wwy3kbrujk0vzg8oljm1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694697</id>
      <parentid>2694696</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T02:16:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20638" sha1="etfeeoxyr2b46omtdpxo0k1nk6sp6bh" xml:space="preserve">{{बदल}}
{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''महंमद बिन तुघलक''' (१३२५-१३५१) हा दिल्ली सल्तनतीचा [[तुघलक घराणे|तुघलक वंशाचा]] शासक होता. [[गयासुद्दिन तुघलक]]च्या मृत्यूनंतर त्याचा पुत्र '''जुना खॉं''' मुहम्मद बिन तुघलक नावाने सुलतान झाला. मोहम्मद बिन तुग़लक हा विद्वानांचा आश्रयदाता होता. अनेक विद्वानांना त्याने आपल्या राज्यात आश्रय दिला.

इतिहासकारांनी महम्मद बिन तुघलकाला दिलेली नावे किंवा त्याचे इतर नावाने केलेले वर्णन-

त्याचे अनियोजित,कोणतीही पूर्वतयारी न करता घेतलेले निर्णय फसल्यामुळे व त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याला ‘स्वप्नशील’, ‘वेडा महम्मद’ किंवा क्रूर-कृत्यांमुळे ‘रक्त पिपासू’सुद्धा म्हणले जाते.

मुहम्मद बिन तुघलकचे वर्णन व कार्य खालीलप्रमाणे केले जाते

* '''प्रयोगशील व सुधारणावादी-'''अ-प्रशासकीय सुधारणा प्रयोगशील व सुधारणावादी शासक म्हणून मोहम्मद बिन तुगलक का चं कार्य हे काळाच्या पुढे होतं ज्या काळामध्ये चीनमध्ये चलनी नोटांचा प्रयोग सुरू झाला अशा काळात मोहम्मद बिन तुगलक याने आपल्या राज्यामध्ये चल्ली नाण्यांचा प्रयोग केला मात्र त्याची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे हा प्रयोग अपयशी ठरला मात्र त्याचा हा प्रयोग काळाच्या संदर्भात अत्यंत महत्त्वाचा होता वास्तविक तो दूरदृष्टी असलेला शासक होता तो वास्तव वादी होता स्वप्नाळू मुळीच नव्हता मात्र त्याच्या प्रयोगाची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे व शासकीय अधिकाऱ्यांचा त्याला पुरेसा पाठिंबा न मिळाल्यामुळे त्याचे काही प्रयोग यशस्वी ठरले आणि त्यामुळेच त्याला दोषी देखील दिला जातो

* '''बुद्धिप्रामाण्यवादी''' ː- मुहंमद तुघलक स्वतःच्या जीवनात नमाज, रोजे यांचा श्रद्धापूर्वक पालनकर्ता होता, तसेच तो इतरांनी पाळावा इतका आग्रहीसुद्धा होता. एक सुशिक्षित व विद्वान शासक म्हणून त्याची ख्याती आहे.तो तत्त्वज्ञान, गणित,औषधीशास्त्र तसेच धर्म यांसारख्या विद्वत्‌शाखांचा माहीतगार होता. त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याचे अनेक निर्णय फसले पण तो एक महत्त्वाकांक्षी शासक होता. त्याचे ग्रंथवाचन अफाट होते.  बर्नीने त्याच्यावर केलेल्या टीकेनुसार कळून येते की तो आत्यंतिक बुद्धिप्रामाण्यवादी होता.बरर्नीच्या मते तो  तर्काच्या व बुद्धीच्या कसोटीवर परीक्षा घेतल्याशिवाय तो कोणत्याही इस्लामी कायद्याचा कायदांचा स्वीकार करीत नसे. यामुळे त्याला बुद्धिप्रामाण्यवादी शासक म्हणले तरी वावगे ठरणार नाही. बुद्धिप्रामाण्यवादी म्हणून मोहम्मद तुगलक याचे अनेक उदाहरणे इतिहासामध्ये प्रसिद्ध आहेत त्याने अंध अनुकरणाने धर्म स्वीकारला नाही व त्याचं आचरण देखील त्या पद्धतीने केलं नाही सारासार विचार करूनच व बुद्धिप्रामाण्यवाद स्वीकारून त्याने धर्माचा स्वीकार केला वेळप्रसंगी त्याने धर्ममार्तंड प्राबल्य झुगारून दिलं

* '''उदार विचारी राज्यकर्ता''' मुहंमद हा मोकळ्या तसेच उदार मनाचा होता हे त्याच्या प्रवृत्तीवरून कळून येते. तो हिंदू धर्मियांच्या होळीसरख्या काही सणांमध्ये सहभागी होत असल्याबाबतची माहिती आपल्याला अनेक इतिहासकारांच्या लेखनातून दिसून येते. तसेच तो कट्टर सिद्धान्तवादी नव्हता, ही बाब अनेक योग्यांसमवेत आणि राजशेखर तथा जिनप्रभा सुरीसारख्या जैन संतांशी त्याचे जे सहचर्य होते, यावरून  स्पष्ट होते.त्याने गुजरातमध्ये असताना अनेक जैन मंदिरांना भेटी देऊन त्यांना अनुदान दिले होते, असे सतीशचंद्र यांच्या लेखनात नमूद केले आहे. यावरून आपण समजू शकतो की तो एक उदार विचारी राज्यकर्ता होता.

* '''प्रयोग व सुधारणा''' मुहंमद यास नावीन्यपूर्वक प्रयोग तसेच प्रशासनात सुधारणा करणे आवडे..प्रशासनात उत्साह आणि राज्यकारभरामध्ये एकसूत्रता आणण्याची त्याची इच्छा होती. यासाठी त्याने अनेक योजना आखल्या, पण त्यांपैकी काहींचाच परिणाम प्रशासन सुधारण्यासाठी झाला असे म्हणता येईल. मोहम्मद बिन तुगलक याने केलेले प्रयोग आणि सुधारणा ह्या व्यावहारिक आणि काळाची पावले ओळखणाऱ्या होत्या. परंतु योग्य नियोजनाचा अभाव आणि त्या योजना राबवताना घ्यावयाची खबरदारी या गोष्टींकडे दुर्लक्ष झाल्यामुळे त्या प्रत्यक्षात यशस्वी होऊ शकल्या नाहीत

* '''प्रशासकीय सुधारणा'''राजधानी दिल्ली वरून देवगिरीला नेणे.हा त्याच्या जीवनातील प्रभावी तशेच बहुचर्चित असा निर्णय होता.आजपर्यंत त्याच्या या निर्णयासाठी त्याला वेड्यात काढले जाते. पण आपल्याला त्याचे या निर्णयामागे कोणते उद्देश होते व त्याची कोणती महत्त्वाकांक्षा होती ते आधी समजून घ्यायला पाहिजे. तसेच हे निर्णय अनियोजित किंवा बिनपूर्वतयारीनिशी केलेले नव्हते, असे काही पुराव्यांवरून म्हणता येते. मोहम्मद तुगलक याने आपल्या कारकिर्दीमध्ये अनेक चांगली प्रशासकीय निर्णय घेतले परंतु त्याची योग्य अंमलबजावणी आणि कार्यवाही न केल्यामुळे त्याचे हे प्रशासकीय सुधारणांचे निर्णय फसले

देवगिरीला राजधानी स्थलांतरित करण्यामागचे उद्देश व कारणे:-

# देेवगिरी हे ठिकाण सल्तनतीच्या माधोमध होते.
# दक्खनवर अधिक चांगल्या पद्धतीने नियंत्रण ठेवण्यासाठी त्याला दुसऱ्या राजधानीची गरज होती.
#मुहंमद शाहजादा व सुलतान असताना या दोन्ही पदांच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी त्याने अनेक वर्षे दक्खनमध्ये व्यतीत केले. यामुळे तो तेथील डोंगरदर्ऱ्यांशी, व आल्हाददायक हवामानाशी चांगला परिचित होता. त्यामुळेच त्याला असलेले आकर्षण योग्य होते.

पण त्याचा हा निर्णय अयशस्वी व मनस्ताप करणारा ठरला व यासाठी त्याला अनेक टीकांना तोंड द्यावे  लागले.

* '''आर्थिक व कृषी सुधारणा'''

सांकेतिक चलन- मोहंमदने देेवगिरीला प्रयाण केल्यानंंतर नाणेव्यवस्था  सुधारण्यासाठी सांकेतिक चलनाचा दुसरा प्रयोग केला. मध्ययुगीन काळात सांकेतिक चलन ही पूर्णथा नाविन्यपूर्ण सुधारणा होती.त् या काळात चीनध्येसुद्धा सांकेतिक चलन म्हणून कागदी चलन प्रचलित होते. मंगोल सम्राट कुबलाई खानाने 'चान' नावाचे कागदी चलन सुरू केले होते व त्याच्या मृत्यूपर्यंत योग्यरीत्या चालू होते. पुढे अशाच प्रयोग कातू या इराणी राजाने 'चान' चलन लागू करण्याचा प्रयत्न केला, पण तो फसला.

महंमदाने सांकेतिक चलन म्हणून सोनाच्या व चांदीच्या नाण्यानेवजी तांब्याची व पितळेची  नाणी चलनात आणली, परंतु त्याचा हा प्रयोग पूर्णपणे फसला कारण बहुतेक हिंदू हे सोनार होते आणि तेच या नाण्यांची नक्कल करून बनवू लागले. या नकली नाण्यांचा वापर बाजारात होऊ लागला. त्यामुळे राज्याच्या महसुलावर ताण पडू लगल्यामुळे सांकेतिक चलन बंद करावे लागले. त्याचा हा दुसरापण प्रयोग फसला. पण याचे तत्कालीन परिणाम तर नाही पण याचे दूरगामी परिणाम नक्की झाले, असे म्हणता येऊ शकते, कारण मध्ययुगीन काळात असा निर्णय घेणे हे एका महत्त्वकांक्षी राज्याचं घेऊ शकत होता. पण असो त्याच्या या नाणे बदलाच्या धाडसामुळे त्याला वेडा ठरवण्यात आले. पण एक की आपल्याला त्याच्यात दूरदृष्टी नक्की दिसून येते.

'''सांकेतिक चलन काढण्यामागील उद्देश'''

# प्रचंड मोठे सैन्य व या सैन्याना लागणार प्रचंड वेतन. यामुळे सरकारी तिजोरीतील तुटवडा भरण्यासाठी.
# सोन्याचांदीचा तुटवडा असल्यामुळे सांकेतिक चलन काढण्यावर भर.

'''कृषीविषयक धोरण''' मुहंदाचे कृषिविषयक धोरण हे त्याच्या वडिलांपेक्षा कठोर होते. .त्याचे वडील गियासुद्दीन तुघलकानी अल्लाउद्दीनने सुरू केलेला शेतजमिनीच्या मोजणीनुसार आकारण्यात येणारी सारापद्धत  मोडीत काढून त्या जागी 'प्रत्येक वेळी हातात आलेल्या पिकांची मोजणी करून त्यापैकी ठराविक भाग शेतसारा म्हणून सुरू केला. खर तर गियासुउद्दीन तुघलकचे धोरण शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर होते.

पण मुहंमदने आपल्या शासन काळात कर वसुलीत सक्ती केल्याने तसेच करांचा दर बराच वाढवल्यामुळे शेतकऱ्यांना खुप हालअपेष्टा सहन कराव्या लागल्या. दुष्काळ पडला तरी तो सक्तीने 'चराई' तसेच 'घराई'कर वसूल करायचा. त्यामुळे शेतकरी वाढीव करांविरोधात बंड करत..मुहंमद हे बंड मोडण्यासाठी कठोर कारवाही करायचा. पण जेव्हा सतत ७ वर्ष दुष्काळ पडला तेव्हा महम्मदने अनेक कृषीविषयक धोरण आखले. यात त्याने एक ''दिवाण-ए-अमीर-कोई'' नावाचा विभाग सुरू केला.

बर्नीनुसार पडीक व नापीक जमीन पिकाखाली आणण्यासाठी सुलतानाने योजना आखली होती.त्या मध्ये शेतीत सुधारणा, शेतीच्या पद्धतीमध्ये बदल जसे बार्लीच्या जागी गहू, गव्हाच्या जागी ऊस, तर उसाच्या जागी द्राक्ष. अश्या योजनांमुळे नक्कीच महसुलात वाढ होणे अपेक्षित होते.बर्नीनुसार मुहंमदाने दुष्काळावर मात करण्यासाठी दिल्लीत मंदतकेंद्रे उघडली, तसेच विहिरी खोदणे, शेती अवजारे-बी बियाणे खरेदी करणे यासाठी कर्ज वाटप केले. त्याच्या योजनांमधील काही गोष्टी नक्कीच परिणामकारक होत्या. असे म्हणणे दुमत ठरणार नाही जर त्याच्या योजनांकडे बारकाईने बघितले तर.

'''शेवटचे पर्व'''

आपल्या शासन काळात शेवटच्या वेळी जेव्हा मोहम्मद तुघलकाने गुजरातमधील विद्रोह मोडून परत येत असतानी वाटेत तो बिमार पडला आणि त्याला मृत्यूने वेढले. २० मार्च १३५१ रोजी तो मृत्यू पावला.

काही इतिहासकारांचे त्याच्यावरील भाष्यः-

१)बदायुनी-सलतनतला त्याच्या प्रजेपासून व प्रजेला त्याच्यापासून सुटका मिळाली.

२)डाॅ.ईश्वरी प्रसादानुसार तो &quot;मध्ययुगातील राजमुकुट धारण करणाऱ्यांमध्ये मुहंमद तुघलक हा निःसंदेह योग्य व्यक्ती होता.&quot;

अशाप्रकारे मुहंमद हा आपल्या चुकींच्या निर्णयांमुळे वेडा ठरला असला तरी तो एक महत्त्वाकांक्षी, स्वप्नशील सुलतान होता.

[[वर्ग:दिल्ली सल्तनत]]</text>
      <sha1>etfeeoxyr2b46omtdpxo0k1nk6sp6bh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694698</id>
      <parentid>2694697</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T02:16:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20709" sha1="psw6if1slzie3tijge40pwk1ccqzojs" xml:space="preserve">{{बदल}}
{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''महंमद बिन तुघलक''' (१३२५-१३५१) हा दिल्ली सल्तनतीचा [[तुघलक घराणे|तुघलक वंशाचा]] शासक होता. [[गयासुद्दिन तुघलक]]च्या मृत्यूनंतर त्याचा पुत्र '''जुना खॉं''' मुहम्मद बिन तुघलक नावाने सुलतान झाला. मोहम्मद बिन तुग़लक हा विद्वानांचा आश्रयदाता होता. अनेक विद्वानांना त्याने आपल्या राज्यात आश्रय दिला.

इतिहासकारांनी महम्मद बिन तुघलकाला दिलेली नावे किंवा त्याचे इतर नावाने केलेले वर्णन-

त्याचे अनियोजित,कोणतीही पूर्वतयारी न करता घेतलेले निर्णय फसल्यामुळे व त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याला ‘स्वप्नशील’, ‘वेडा महम्मद’ किंवा क्रूर-कृत्यांमुळे ‘रक्त पिपासू’सुद्धा म्हणले जाते.

मुहम्मद बिन तुघलकचे वर्णन व कार्य खालीलप्रमाणे केले जाते

* '''प्रयोगशील व सुधारणावादी-'''अ-प्रशासकीय सुधारणा प्रयोगशील व सुधारणावादी शासक म्हणून मोहम्मद बिन तुगलक का चं कार्य हे काळाच्या पुढे होतं ज्या काळामध्ये चीनमध्ये चलनी नोटांचा प्रयोग सुरू झाला अशा काळात मोहम्मद बिन तुगलक याने आपल्या राज्यामध्ये चल्ली नाण्यांचा प्रयोग केला मात्र त्याची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे हा प्रयोग अपयशी ठरला मात्र त्याचा हा प्रयोग काळाच्या संदर्भात अत्यंत महत्त्वाचा होता वास्तविक तो दूरदृष्टी असलेला शासक होता तो वास्तव वादी होता स्वप्नाळू मुळीच नव्हता मात्र त्याच्या प्रयोगाची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे व शासकीय अधिकाऱ्यांचा त्याला पुरेसा पाठिंबा न मिळाल्यामुळे त्याचे काही प्रयोग यशस्वी ठरले आणि त्यामुळेच त्याला दोषी देखील दिला जातो

* '''बुद्धिप्रामाण्यवादी''' ː- मुहंमद तुघलक स्वतःच्या जीवनात नमाज, रोजे यांचा श्रद्धापूर्वक पालनकर्ता होता, तसेच तो इतरांनी पाळावा इतका आग्रहीसुद्धा होता. एक सुशिक्षित व विद्वान शासक म्हणून त्याची ख्याती आहे.तो तत्त्वज्ञान, गणित,औषधीशास्त्र तसेच धर्म यांसारख्या विद्वत्‌शाखांचा माहीतगार होता. त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याचे अनेक निर्णय फसले पण तो एक महत्त्वाकांक्षी शासक होता. त्याचे ग्रंथवाचन अफाट होते.  बर्नीने त्याच्यावर केलेल्या टीकेनुसार कळून येते की तो आत्यंतिक बुद्धिप्रामाण्यवादी होता.बरर्नीच्या मते तो  तर्काच्या व बुद्धीच्या कसोटीवर परीक्षा घेतल्याशिवाय तो कोणत्याही इस्लामी कायद्याचा कायदांचा स्वीकार करीत नसे. यामुळे त्याला बुद्धिप्रामाण्यवादी शासक म्हणले तरी वावगे ठरणार नाही. बुद्धिप्रामाण्यवादी म्हणून मोहम्मद तुगलक याचे अनेक उदाहरणे इतिहासामध्ये प्रसिद्ध आहेत त्याने अंध अनुकरणाने धर्म स्वीकारला नाही व त्याचं आचरण देखील त्या पद्धतीने केलं नाही सारासार विचार करूनच व बुद्धिप्रामाण्यवाद स्वीकारून त्याने धर्माचा स्वीकार केला वेळप्रसंगी त्याने धर्ममार्तंड प्राबल्य झुगारून दिलं

* '''उदार विचारी राज्यकर्ता''' मुहंमद हा मोकळ्या तसेच उदार मनाचा होता हे त्याच्या प्रवृत्तीवरून कळून येते. तो हिंदू धर्मियांच्या होळीसरख्या काही सणांमध्ये सहभागी होत असल्याबाबतची माहिती आपल्याला अनेक इतिहासकारांच्या लेखनातून दिसून येते. तसेच तो कट्टर सिद्धान्तवादी नव्हता, ही बाब अनेक योग्यांसमवेत आणि राजशेखर तथा जिनप्रभा सुरीसारख्या जैन संतांशी त्याचे जे सहचर्य होते, यावरून  स्पष्ट होते.त्याने गुजरातमध्ये असताना अनेक जैन मंदिरांना भेटी देऊन त्यांना अनुदान दिले होते, असे सतीशचंद्र यांच्या लेखनात नमूद केले आहे. यावरून आपण समजू शकतो की तो एक उदार विचारी राज्यकर्ता होता.

* '''प्रयोग व सुधारणा''' मुहंमद यास नावीन्यपूर्वक प्रयोग तसेच प्रशासनात सुधारणा करणे आवडे..प्रशासनात उत्साह आणि राज्यकारभरामध्ये एकसूत्रता आणण्याची त्याची इच्छा होती. यासाठी त्याने अनेक योजना आखल्या, पण त्यांपैकी काहींचाच परिणाम प्रशासन सुधारण्यासाठी झाला असे म्हणता येईल. मोहम्मद बिन तुगलक याने केलेले प्रयोग आणि सुधारणा ह्या व्यावहारिक आणि काळाची पावले ओळखणाऱ्या होत्या. परंतु योग्य नियोजनाचा अभाव आणि त्या योजना राबवताना घ्यावयाची खबरदारी या गोष्टींकडे दुर्लक्ष झाल्यामुळे त्या प्रत्यक्षात यशस्वी होऊ शकल्या नाहीत

* '''प्रशासकीय सुधारणा'''राजधानी दिल्ली वरून देवगिरीला नेणे.हा त्याच्या जीवनातील प्रभावी तशेच बहुचर्चित असा निर्णय होता.आजपर्यंत त्याच्या या निर्णयासाठी त्याला वेड्यात काढले जाते. पण आपल्याला त्याचे या निर्णयामागे कोणते उद्देश होते व त्याची कोणती महत्त्वाकांक्षा होती ते आधी समजून घ्यायला पाहिजे. तसेच हे निर्णय अनियोजित किंवा बिनपूर्वतयारीनिशी केलेले नव्हते, असे काही पुराव्यांवरून म्हणता येते. मोहम्मद तुगलक याने आपल्या कारकिर्दीमध्ये अनेक चांगली प्रशासकीय निर्णय घेतले परंतु त्याची योग्य अंमलबजावणी आणि कार्यवाही न केल्यामुळे त्याचे हे प्रशासकीय सुधारणांचे निर्णय फसले

देवगिरीला राजधानी स्थलांतरित करण्यामागचे उद्देश व कारणे:-

# देेवगिरी हे ठिकाण सल्तनतीच्या माधोमध होते.
# दक्खनवर अधिक चांगल्या पद्धतीने नियंत्रण ठेवण्यासाठी त्याला दुसऱ्या राजधानीची गरज होती.
#मुहंमद शाहजादा व सुलतान असताना या दोन्ही पदांच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी त्याने अनेक वर्षे दक्खनमध्ये व्यतीत केले. यामुळे तो तेथील डोंगरदर्ऱ्यांशी, व आल्हाददायक हवामानाशी चांगला परिचित होता. त्यामुळेच त्याला असलेले आकर्षण योग्य होते.

पण त्याचा हा निर्णय अयशस्वी व मनस्ताप करणारा ठरला व यासाठी त्याला अनेक टीकांना तोंड द्यावे  लागले.

* '''आर्थिक व कृषी सुधारणा'''

सांकेतिक चलन- मोहंमदने देेवगिरीला प्रयाण केल्यानंंतर नाणेव्यवस्था  सुधारण्यासाठी सांकेतिक चलनाचा दुसरा प्रयोग केला. मध्ययुगीन काळात सांकेतिक चलन ही पूर्णथा नाविन्यपूर्ण सुधारणा होती.त् या काळात चीनध्येसुद्धा सांकेतिक चलन म्हणून कागदी चलन प्रचलित होते. मंगोल सम्राट कुबलाई खानाने 'चान' नावाचे कागदी चलन सुरू केले होते व त्याच्या मृत्यूपर्यंत योग्यरीत्या चालू होते. पुढे अशाच प्रयोग कातू या इराणी राजाने 'चान' चलन लागू करण्याचा प्रयत्न केला, पण तो फसला.

महंमदाने सांकेतिक चलन म्हणून सोनाच्या व चांदीच्या नाण्यानेवजी तांब्याची व पितळेची  नाणी चलनात आणली, परंतु त्याचा हा प्रयोग पूर्णपणे फसला कारण बहुतेक हिंदू हे सोनार होते आणि तेच या नाण्यांची नक्कल करून बनवू लागले. या नकली नाण्यांचा वापर बाजारात होऊ लागला. त्यामुळे राज्याच्या महसुलावर ताण पडू लगल्यामुळे सांकेतिक चलन बंद करावे लागले. त्याचा हा दुसरापण प्रयोग फसला. पण याचे तत्कालीन परिणाम तर नाही पण याचे दूरगामी परिणाम नक्की झाले, असे म्हणता येऊ शकते, कारण मध्ययुगीन काळात असा निर्णय घेणे हे एका महत्त्वकांक्षी राज्याचं घेऊ शकत होता. पण असो त्याच्या या नाणे बदलाच्या धाडसामुळे त्याला वेडा ठरवण्यात आले. पण एक की आपल्याला त्याच्यात दूरदृष्टी नक्की दिसून येते.

'''सांकेतिक चलन काढण्यामागील उद्देश'''

# प्रचंड मोठे सैन्य व या सैन्याना लागणार प्रचंड वेतन. यामुळे सरकारी तिजोरीतील तुटवडा भरण्यासाठी.
# सोन्याचांदीचा तुटवडा असल्यामुळे सांकेतिक चलन काढण्यावर भर.

'''कृषीविषयक धोरण''' मुहंदाचे कृषिविषयक धोरण हे त्याच्या वडिलांपेक्षा कठोर होते. .त्याचे वडील गियासुद्दीन तुघलकानी अल्लाउद्दीनने सुरू केलेला शेतजमिनीच्या मोजणीनुसार आकारण्यात येणारी सारापद्धत  मोडीत काढून त्या जागी 'प्रत्येक वेळी हातात आलेल्या पिकांची मोजणी करून त्यापैकी ठराविक भाग शेतसारा म्हणून सुरू केला. खर तर गियासुउद्दीन तुघलकचे धोरण शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर होते.

पण मुहंमदने आपल्या शासन काळात कर वसुलीत सक्ती केल्याने तसेच करांचा दर बराच वाढवल्यामुळे शेतकऱ्यांना खुप हालअपेष्टा सहन कराव्या लागल्या. दुष्काळ पडला तरी तो सक्तीने 'चराई' तसेच 'घराई'कर वसूल करायचा. त्यामुळे शेतकरी वाढीव करांविरोधात बंड करत..मुहंमद हे बंड मोडण्यासाठी कठोर कारवाही करायचा. पण जेव्हा सतत ७ वर्ष दुष्काळ पडला तेव्हा महम्मदने अनेक कृषीविषयक धोरण आखले. यात त्याने एक ''दिवाण-ए-अमीर-कोई'' नावाचा विभाग सुरू केला.

बर्नीनुसार पडीक व नापीक जमीन पिकाखाली आणण्यासाठी सुलतानाने योजना आखली होती.त्या मध्ये शेतीत सुधारणा, शेतीच्या पद्धतीमध्ये बदल जसे बार्लीच्या जागी गहू, गव्हाच्या जागी ऊस, तर उसाच्या जागी द्राक्ष. अश्या योजनांमुळे नक्कीच महसुलात वाढ होणे अपेक्षित होते.बर्नीनुसार मुहंमदाने दुष्काळावर मात करण्यासाठी दिल्लीत मंदतकेंद्रे उघडली, तसेच विहिरी खोदणे, शेती अवजारे-बी बियाणे खरेदी करणे यासाठी कर्ज वाटप केले. त्याच्या योजनांमधील काही गोष्टी नक्कीच परिणामकारक होत्या. असे म्हणणे दुमत ठरणार नाही जर त्याच्या योजनांकडे बारकाईने बघितले तर.

'''शेवटचे पर्व'''

आपल्या शासन काळात शेवटच्या वेळी जेव्हा मोहम्मद तुघलकाने गुजरातमधील विद्रोह मोडून परत येत असतानी वाटेत तो बिमार पडला आणि त्याला मृत्यूने वेढले. २० मार्च १३५१ रोजी तो मृत्यू पावला.

काही इतिहासकारांचे त्याच्यावरील भाष्यः-

१)बदायुनी-सलतनतला त्याच्या प्रजेपासून व प्रजेला त्याच्यापासून सुटका मिळाली.

२)डाॅ.ईश्वरी प्रसादानुसार तो &quot;मध्ययुगातील राजमुकुट धारण करणाऱ्यांमध्ये मुहंमद तुघलक हा निःसंदेह योग्य व्यक्ती होता.&quot;

अशाप्रकारे मुहंमद हा आपल्या चुकींच्या निर्णयांमुळे वेडा ठरला असला तरी तो एक महत्त्वाकांक्षी, स्वप्नशील सुलतान होता.

[[वर्ग:दिल्ली सल्तनत]]
[[वर्ग:इ.स. १३५१ मधील मृत्यू]]</text>
      <sha1>psw6if1slzie3tijge40pwk1ccqzojs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694699</id>
      <parentid>2694698</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T02:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20731" sha1="d3wy4wu7us8xzigx1zr6yn5rxwug07i" xml:space="preserve">{{इतिहास लेखन}}
{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''महंमद बिन तुघलक''' (१३२५-१३५१) हा दिल्ली सल्तनतीचा [[तुघलक घराणे|तुघलक वंशाचा]] शासक होता. [[गयासुद्दिन तुघलक]]च्या मृत्यूनंतर त्याचा पुत्र '''जुना खॉं''' मुहम्मद बिन तुघलक नावाने सुलतान झाला. मोहम्मद बिन तुग़लक हा विद्वानांचा आश्रयदाता होता. अनेक विद्वानांना त्याने आपल्या राज्यात आश्रय दिला.

इतिहासकारांनी महम्मद बिन तुघलकाला दिलेली नावे किंवा त्याचे इतर नावाने केलेले वर्णन-

त्याचे अनियोजित,कोणतीही पूर्वतयारी न करता घेतलेले निर्णय फसल्यामुळे व त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याला ‘स्वप्नशील’, ‘वेडा महम्मद’ किंवा क्रूर-कृत्यांमुळे ‘रक्त पिपासू’सुद्धा म्हणले जाते.

मुहम्मद बिन तुघलकचे वर्णन व कार्य खालीलप्रमाणे केले जाते

* '''प्रयोगशील व सुधारणावादी-'''अ-प्रशासकीय सुधारणा प्रयोगशील व सुधारणावादी शासक म्हणून मोहम्मद बिन तुगलक का चं कार्य हे काळाच्या पुढे होतं ज्या काळामध्ये चीनमध्ये चलनी नोटांचा प्रयोग सुरू झाला अशा काळात मोहम्मद बिन तुगलक याने आपल्या राज्यामध्ये चल्ली नाण्यांचा प्रयोग केला मात्र त्याची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे हा प्रयोग अपयशी ठरला मात्र त्याचा हा प्रयोग काळाच्या संदर्भात अत्यंत महत्त्वाचा होता वास्तविक तो दूरदृष्टी असलेला शासक होता तो वास्तव वादी होता स्वप्नाळू मुळीच नव्हता मात्र त्याच्या प्रयोगाची अंमलबजावणी योग्य रीतीने न झाल्यामुळे व शासकीय अधिकाऱ्यांचा त्याला पुरेसा पाठिंबा न मिळाल्यामुळे त्याचे काही प्रयोग यशस्वी ठरले आणि त्यामुळेच त्याला दोषी देखील दिला जातो

* '''बुद्धिप्रामाण्यवादी''' ː- मुहंमद तुघलक स्वतःच्या जीवनात नमाज, रोजे यांचा श्रद्धापूर्वक पालनकर्ता होता, तसेच तो इतरांनी पाळावा इतका आग्रहीसुद्धा होता. एक सुशिक्षित व विद्वान शासक म्हणून त्याची ख्याती आहे.तो तत्त्वज्ञान, गणित,औषधीशास्त्र तसेच धर्म यांसारख्या विद्वत्‌शाखांचा माहीतगार होता. त्याच्या उतावीळपणामुळे त्याचे अनेक निर्णय फसले पण तो एक महत्त्वाकांक्षी शासक होता. त्याचे ग्रंथवाचन अफाट होते.  बर्नीने त्याच्यावर केलेल्या टीकेनुसार कळून येते की तो आत्यंतिक बुद्धिप्रामाण्यवादी होता.बरर्नीच्या मते तो  तर्काच्या व बुद्धीच्या कसोटीवर परीक्षा घेतल्याशिवाय तो कोणत्याही इस्लामी कायद्याचा कायदांचा स्वीकार करीत नसे. यामुळे त्याला बुद्धिप्रामाण्यवादी शासक म्हणले तरी वावगे ठरणार नाही. बुद्धिप्रामाण्यवादी म्हणून मोहम्मद तुगलक याचे अनेक उदाहरणे इतिहासामध्ये प्रसिद्ध आहेत त्याने अंध अनुकरणाने धर्म स्वीकारला नाही व त्याचं आचरण देखील त्या पद्धतीने केलं नाही सारासार विचार करूनच व बुद्धिप्रामाण्यवाद स्वीकारून त्याने धर्माचा स्वीकार केला वेळप्रसंगी त्याने धर्ममार्तंड प्राबल्य झुगारून दिलं

* '''उदार विचारी राज्यकर्ता''' मुहंमद हा मोकळ्या तसेच उदार मनाचा होता हे त्याच्या प्रवृत्तीवरून कळून येते. तो हिंदू धर्मियांच्या होळीसरख्या काही सणांमध्ये सहभागी होत असल्याबाबतची माहिती आपल्याला अनेक इतिहासकारांच्या लेखनातून दिसून येते. तसेच तो कट्टर सिद्धान्तवादी नव्हता, ही बाब अनेक योग्यांसमवेत आणि राजशेखर तथा जिनप्रभा सुरीसारख्या जैन संतांशी त्याचे जे सहचर्य होते, यावरून  स्पष्ट होते.त्याने गुजरातमध्ये असताना अनेक जैन मंदिरांना भेटी देऊन त्यांना अनुदान दिले होते, असे सतीशचंद्र यांच्या लेखनात नमूद केले आहे. यावरून आपण समजू शकतो की तो एक उदार विचारी राज्यकर्ता होता.

* '''प्रयोग व सुधारणा''' मुहंमद यास नावीन्यपूर्वक प्रयोग तसेच प्रशासनात सुधारणा करणे आवडे..प्रशासनात उत्साह आणि राज्यकारभरामध्ये एकसूत्रता आणण्याची त्याची इच्छा होती. यासाठी त्याने अनेक योजना आखल्या, पण त्यांपैकी काहींचाच परिणाम प्रशासन सुधारण्यासाठी झाला असे म्हणता येईल. मोहम्मद बिन तुगलक याने केलेले प्रयोग आणि सुधारणा ह्या व्यावहारिक आणि काळाची पावले ओळखणाऱ्या होत्या. परंतु योग्य नियोजनाचा अभाव आणि त्या योजना राबवताना घ्यावयाची खबरदारी या गोष्टींकडे दुर्लक्ष झाल्यामुळे त्या प्रत्यक्षात यशस्वी होऊ शकल्या नाहीत

* '''प्रशासकीय सुधारणा'''राजधानी दिल्ली वरून देवगिरीला नेणे.हा त्याच्या जीवनातील प्रभावी तशेच बहुचर्चित असा निर्णय होता.आजपर्यंत त्याच्या या निर्णयासाठी त्याला वेड्यात काढले जाते. पण आपल्याला त्याचे या निर्णयामागे कोणते उद्देश होते व त्याची कोणती महत्त्वाकांक्षा होती ते आधी समजून घ्यायला पाहिजे. तसेच हे निर्णय अनियोजित किंवा बिनपूर्वतयारीनिशी केलेले नव्हते, असे काही पुराव्यांवरून म्हणता येते. मोहम्मद तुगलक याने आपल्या कारकिर्दीमध्ये अनेक चांगली प्रशासकीय निर्णय घेतले परंतु त्याची योग्य अंमलबजावणी आणि कार्यवाही न केल्यामुळे त्याचे हे प्रशासकीय सुधारणांचे निर्णय फसले

देवगिरीला राजधानी स्थलांतरित करण्यामागचे उद्देश व कारणे:-

# देेवगिरी हे ठिकाण सल्तनतीच्या माधोमध होते.
# दक्खनवर अधिक चांगल्या पद्धतीने नियंत्रण ठेवण्यासाठी त्याला दुसऱ्या राजधानीची गरज होती.
#मुहंमद शाहजादा व सुलतान असताना या दोन्ही पदांच्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्यासाठी त्याने अनेक वर्षे दक्खनमध्ये व्यतीत केले. यामुळे तो तेथील डोंगरदर्ऱ्यांशी, व आल्हाददायक हवामानाशी चांगला परिचित होता. त्यामुळेच त्याला असलेले आकर्षण योग्य होते.

पण त्याचा हा निर्णय अयशस्वी व मनस्ताप करणारा ठरला व यासाठी त्याला अनेक टीकांना तोंड द्यावे  लागले.

* '''आर्थिक व कृषी सुधारणा'''

सांकेतिक चलन- मोहंमदने देेवगिरीला प्रयाण केल्यानंंतर नाणेव्यवस्था  सुधारण्यासाठी सांकेतिक चलनाचा दुसरा प्रयोग केला. मध्ययुगीन काळात सांकेतिक चलन ही पूर्णथा नाविन्यपूर्ण सुधारणा होती.त् या काळात चीनध्येसुद्धा सांकेतिक चलन म्हणून कागदी चलन प्रचलित होते. मंगोल सम्राट कुबलाई खानाने 'चान' नावाचे कागदी चलन सुरू केले होते व त्याच्या मृत्यूपर्यंत योग्यरीत्या चालू होते. पुढे अशाच प्रयोग कातू या इराणी राजाने 'चान' चलन लागू करण्याचा प्रयत्न केला, पण तो फसला.

महंमदाने सांकेतिक चलन म्हणून सोनाच्या व चांदीच्या नाण्यानेवजी तांब्याची व पितळेची  नाणी चलनात आणली, परंतु त्याचा हा प्रयोग पूर्णपणे फसला कारण बहुतेक हिंदू हे सोनार होते आणि तेच या नाण्यांची नक्कल करून बनवू लागले. या नकली नाण्यांचा वापर बाजारात होऊ लागला. त्यामुळे राज्याच्या महसुलावर ताण पडू लगल्यामुळे सांकेतिक चलन बंद करावे लागले. त्याचा हा दुसरापण प्रयोग फसला. पण याचे तत्कालीन परिणाम तर नाही पण याचे दूरगामी परिणाम नक्की झाले, असे म्हणता येऊ शकते, कारण मध्ययुगीन काळात असा निर्णय घेणे हे एका महत्त्वकांक्षी राज्याचं घेऊ शकत होता. पण असो त्याच्या या नाणे बदलाच्या धाडसामुळे त्याला वेडा ठरवण्यात आले. पण एक की आपल्याला त्याच्यात दूरदृष्टी नक्की दिसून येते.

'''सांकेतिक चलन काढण्यामागील उद्देश'''

# प्रचंड मोठे सैन्य व या सैन्याना लागणार प्रचंड वेतन. यामुळे सरकारी तिजोरीतील तुटवडा भरण्यासाठी.
# सोन्याचांदीचा तुटवडा असल्यामुळे सांकेतिक चलन काढण्यावर भर.

'''कृषीविषयक धोरण''' मुहंदाचे कृषिविषयक धोरण हे त्याच्या वडिलांपेक्षा कठोर होते. .त्याचे वडील गियासुद्दीन तुघलकानी अल्लाउद्दीनने सुरू केलेला शेतजमिनीच्या मोजणीनुसार आकारण्यात येणारी सारापद्धत  मोडीत काढून त्या जागी 'प्रत्येक वेळी हातात आलेल्या पिकांची मोजणी करून त्यापैकी ठराविक भाग शेतसारा म्हणून सुरू केला. खर तर गियासुउद्दीन तुघलकचे धोरण शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर होते.

पण मुहंमदने आपल्या शासन काळात कर वसुलीत सक्ती केल्याने तसेच करांचा दर बराच वाढवल्यामुळे शेतकऱ्यांना खुप हालअपेष्टा सहन कराव्या लागल्या. दुष्काळ पडला तरी तो सक्तीने 'चराई' तसेच 'घराई'कर वसूल करायचा. त्यामुळे शेतकरी वाढीव करांविरोधात बंड करत..मुहंमद हे बंड मोडण्यासाठी कठोर कारवाही करायचा. पण जेव्हा सतत ७ वर्ष दुष्काळ पडला तेव्हा महम्मदने अनेक कृषीविषयक धोरण आखले. यात त्याने एक ''दिवाण-ए-अमीर-कोई'' नावाचा विभाग सुरू केला.

बर्नीनुसार पडीक व नापीक जमीन पिकाखाली आणण्यासाठी सुलतानाने योजना आखली होती.त्या मध्ये शेतीत सुधारणा, शेतीच्या पद्धतीमध्ये बदल जसे बार्लीच्या जागी गहू, गव्हाच्या जागी ऊस, तर उसाच्या जागी द्राक्ष. अश्या योजनांमुळे नक्कीच महसुलात वाढ होणे अपेक्षित होते.बर्नीनुसार मुहंमदाने दुष्काळावर मात करण्यासाठी दिल्लीत मंदतकेंद्रे उघडली, तसेच विहिरी खोदणे, शेती अवजारे-बी बियाणे खरेदी करणे यासाठी कर्ज वाटप केले. त्याच्या योजनांमधील काही गोष्टी नक्कीच परिणामकारक होत्या. असे म्हणणे दुमत ठरणार नाही जर त्याच्या योजनांकडे बारकाईने बघितले तर.

'''शेवटचे पर्व'''

आपल्या शासन काळात शेवटच्या वेळी जेव्हा मोहम्मद तुघलकाने गुजरातमधील विद्रोह मोडून परत येत असतानी वाटेत तो बिमार पडला आणि त्याला मृत्यूने वेढले. २० मार्च १३५१ रोजी तो मृत्यू पावला.

काही इतिहासकारांचे त्याच्यावरील भाष्यः-

१)बदायुनी-सलतनतला त्याच्या प्रजेपासून व प्रजेला त्याच्यापासून सुटका मिळाली.

२)डाॅ.ईश्वरी प्रसादानुसार तो &quot;मध्ययुगातील राजमुकुट धारण करणाऱ्यांमध्ये मुहंमद तुघलक हा निःसंदेह योग्य व्यक्ती होता.&quot;

अशाप्रकारे मुहंमद हा आपल्या चुकींच्या निर्णयांमुळे वेडा ठरला असला तरी तो एक महत्त्वाकांक्षी, स्वप्नशील सुलतान होता.

[[वर्ग:दिल्ली सल्तनत]]
[[वर्ग:इ.स. १३५१ मधील मृत्यू]]</text>
      <sha1>d3wy4wu7us8xzigx1zr6yn5rxwug07i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पाऊस</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29992</id>
    <revision>
      <id>2694728</id>
      <parentid>2694455</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:20:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40043-24</username>
        <id>185337</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12263" sha1="r69zga8b8vmchrvdcqfozky050lhw1v" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''पाऊस''' ही एक हवामानविषयक घटना आहे, जी पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील ढगांमधून [[पाणी|पाण्या]]&lt;nowiki/&gt;चे द्रव किंवा घन थेंबांच्या वर्षावमुळे उद्भवते. पाऊस पडला की जल प्राप्ती होतो. पावसामुळे धरती हिरवीगार व धरती शेती करण्यास तयार होते. सगळीकडे हिरवळ पसरते. नद्या, विहिरी तुडूंब भरतात.

[[चित्र:Water_cycle.png|इवलेसे|पावसाचे चक्र]]
[[चित्र:Rain in Kolkata.jpg|इवलेसे|उजवे|पाऊस — [[कोलकाता]], [[भारत]].]]
पाऊस पडणे ही एक नैसर्गिक घटना आहे.[[वातावरण]]ातील [[ढग]]ांमधील [[बाष्प]]ाचे (वाफेचे) [[द्रवीभवन]] होऊन [[पृथ्वी]]वर पाण्याचे थेंब पडू लागतात. हवा थंड झाल्याने किंवा [[आर्द्रता|आर्द्रतेचे]] प्रमाण वाढल्याने (संपृक्त saturated झाल्याने) पाऊस पडतो. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
पृथ्वीवर दरवर्षी साधारण ५०५,००० घन किमी पाऊस पडतो, त्यातील ३९८,००० घन किमी पाऊस समुद्रावर पडतो. तरी, सर्वात जास्त पाऊस ठराविक प्रदेशांतच पडतो.पाऊस पडतो तिथे समृद्धता असते.पाऊस  ह्या शब्दाचे अनेक समानार्थी शब्द आहे .

==वार्षिक पर्जन्यमानाचे प्रकार ==
१. अतिशय जास्त पाऊस ३०० ते ७५० सें.मी. 

(किंवा त्याहून अधिक अपवादात्मक पर्जन्यमान)

&lt;br /&gt;२ जास्त पाऊस २०० ते ३०० सें.मी.

&lt;br /&gt;३ मध्यम पाऊस १०० ते २०० सें.मी.

&lt;br /&gt;४ कमी पाऊस ५० ते १०० सें.मी. ( किंवा अपवादात्मक कमी पर्जन्यमान.)

==दृश्य पावसाचे प्रकार==
पाऊस (Rain), रिमझिम (किंवा झिमझिम) पाऊस (Drizzle), पर्जन्य (Rainfall), पावसाच्या धारा (किंवा सरी) (Rain Showers), मुसळधार पाऊस (Heavy Rain)/(Heavy Downpour)/(Torrential Rain), पावसाची रिपरिप/पिरपिर (Incessant Light Rain), संततधार/पावसाची झड (Incessant Heavy Rain, Downpour), नागडा पाऊस (Rain and Sunshine together), शिरवे/धावता पाऊस (Passing Showers), गारांचा पाऊस/गारपीट (Hailstorm), अतिवृष्टी (Excessive Rainfall), हिमवर्षा (Snowfall), हिमवर्षाव (Rain of Snow Flakes), बर्फमिश्रित पाण्याचा पाऊस (Sleet), हिमवादळ (Snow Storm), हलका पाऊस (Light Rain), तुरळक पाऊस (Isolated Rainfall,), विखुरलेला पाऊस (Scattered Rain), थांबून थांबून पडणारा पाऊस (Intermittent Rain), सार्वत्रिक पाऊस (Widespread Rain), गडगडाटी पाऊस/मेघगर्जनेसहित पाऊस (Thunder Showers), वादळी पाऊस/पावसाचे वादळ (Stormy Rain/Rain Storm), मोसमी पाऊस (Monsoon), नैर्ऋत्य मोसमी पाऊस (Southwest Monsoon Rain), ईशान्य मोसमी पाऊस/हस्ताचा पाऊस, (Northeast Monsoon, Post-Monsoon), उन्हाळी पाऊस (Summer Rain), हिवाळी पाऊस (Winter Rain), बारमाही पाऊस (Year Long Rain), अवकाळी (किंवा अवकाळ्या) पाऊस (Un-seasonal Rain), रात्रीचा पाऊस (Night Rain), धडकवणी/मृगाचा पाऊस/वळवाचा पाऊस/वळीव (Pre-Monsoon showers), हस्ताचा पाऊस/पर्जन्य ( heavy rainfall ) ,सरासरी पाऊस/पर्जन्यमान (Average Rainfall), वार्षिक पाऊस (Annual Rainfall), पर्जन्यछाया/पर्जन्य छायेचा प्रदेश (Rain Shadow), पावसाळी दिवस (Rainy Day), उत्तरेचा पाऊस (Northerly Rain); कृत्रिम पाऊस (Artificial Rain), ढग फवारणी/मेघारोपण (Cloud seeding)

== पावसाची झड ==
अखंडपणे मुसळधार पाऊस पडणे यास 'झड लागणे' म्हणतात.  याचा कालावधी तीन दिवस अथवा कधीकधी सात दिवसही असतो. अशा झडीचा शेतीला फायदा होतो पण क्वचित प्रमाणात नुकसानही होते.परिणामतः झड लागल्यावर [[ओला दुष्काळ]] पडतो.

*भारतातील सर्वाधिक पावसाची ठिकाणे :
१. [[मौसीनराम]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ११,८७३ मिलीमीटर ) 

२. [[चेरापुंजी]] (सरासरी ११,७७७ मिमी.) 

३. [[अगुंबे]] (सरासरी ७६४० मिमी) 

४. [[आंबोली]] (७५०० मिमी  

५.  [[ताम्हिणी]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ६४९८ मिलिमीटर ) 
== १-६-२०११ ते ११-९-२०११ या कालावधीत ४००० मिमीच्या आसपास पाऊस पडलेली भारतातील ठिकाणे आणि तेथील त्या मोसमातील पर्जन्याचे आकडे ==
* [[आंबोली (सिंधुदुर्ग)|आंबोली]] (महाराष्ट्र) ७१८४ मिमी
* [[कोल्लूर]] (कर्नाटक) ७०१२ मिमी
* अगुंबे (कर्नाटक) ७००७ मिमी
* [[गगनबावडा]] (महाराष्ट्र) ६६२६ मिमी
* [[संगमेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६४८६ मिमी
* [[मुळशी]] (महाराष्ट्र) ६३१६ मिमी
* [[महाबळेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६२४१ मिमी
* [[चेरापुंजी]] (मेघालय) ५४२६ मिमी
* भिरा (महाराष्ट्र) ५४५२ मिमी
* राधानगरी (महाराष्ट्र) ५३४७ मिमी
* कोयना (महाराष्ट्र) ५३११ मिमी
* लोणावळा (महाराष्ट्र) ५११६ मिमी
* काद्रा (कर्नाटक) ५१०४ मिमी
* गिरसप्पा (कर्नाटक) ४९८६ मिमी
* सिद्दपुरा (कर्नाटक) ४९४९ मिमी
* तिल्लारी (महाराष्ट्र) ४९४५ मिमी
* गोरखाना (कर्नाटक) ४७५६ मिमी
* वळपई (गोवा) ४६०१
* चिन्न कल्लार (तमिळ्नाडू) ४५७६ मिमी
* राजापूर (महाराष्ट्र) ४४९७
* मंडनगड (महाराष्ट्र) ४४५० मिमी
* भागमंडल (कर्नाटक) ४३९९ मिमी
* तुळशी सरोवर (मुंबई-महाराष्ट्र) ४३९६ मिमी
* कणकवली (महाराष्ट्र) ४३७४ मिमी
* म्हसळा (महाराष्ट्र) ४३१५ मिमी
* सावंतवाडी (महाराष्ट्र) ४३११ मिमी
* रत्‍नागिरी (महाराष्ट्र) ४३०२ मिमी
* वळवंड (महाराष्ट्र) ४२६० मिमी
* लांजा (महाराष्ट्र) ४२१४ मिमी
* करकला (कर्नाटक) ४११८ मिमी
* माथेरान (महाराष्ट्र) ४१२४ मिमी
* चिपळूण (महाराष्ट्र) ४०२९ मिमी
* वडकारा (केरळ) ४०१५ मिमी
* भटकळ (कर्नाटक) ३९७८
* पवना (महाराष्ट्र) ३९२८ मिमी
* केंपें (गोवा) ३९२४ मिमी
* मालवण (महाराष्ट्र) ३९२० मिमी
* जवाहर (महाराष्ट्र) ३९१५ मिमी
* सांगें (गोवा) ३९०० मिमी
* होनावर (कर्नाटक) ३९०० मिमी
* ताम्हिणी, हुईकळ, मौसीनराम, पूचिपारा, वळक्कड, कॅसलरॉक या अन्य ठिकाणीही ४००० मिमीपेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.    
    
इ.स. १९७६, १९७८, १९९०, १९९४, २००५, २००६, २०११, आणि २०१४ या वर्षी ताम्हिणी घाटात [[चेरापुंजी]]पेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.

==पावसाच्या कविता==
पावसावर लिहिला गेलेल्या काही मराठी कविता आणि गाणी पुढीलप्रमाणे आहेत.
#घन घन माला नभी दाटल्या कोसळती धारा (चित्रपटगीत, चित्रपट - वरदक्षिणा, कवी - [[ग.दि. माडगूळकर]], संगीत - [[वसंत पवार]], गायक - [[मन्ना डे]])
#ये रे ये रे पावसा,  तुला देतो पैसा
#नाच रे मोरा आंब्याच्या बनात, नाच रे मोरा नाच !  (चित्रपटगीत, चित्रपट - [[देवबाप्पा (चित्रपट)|देवबप्पा]], गीतकार - [[ग.दि. माडगूळकर|ग.दि.माडगुळकर]], संगीतकार - [[पु.ल. देशपांडे|पु.ल.देशपांडे]], गायीका - [[आशा भोसले]] )
#श्रावणमासी हर्ष मानसी,हिरवळ दाटे चोहीकडे (कवी - [[बालकवी]])
#सरीवर सरी आल्या गं । सचैल गोपी न्हाल्या गं ॥  ([[बा.भ. बोरकर]])


[[वर्ग:पाऊस| ]]
[[वर्ग:वर्षाव]]
[[वर्ग:निसर्ग]]</text>
      <sha1>r69zga8b8vmchrvdcqfozky050lhw1v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694738</id>
      <parentid>2694728</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39802-21</username>
        <id>185339</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12249" sha1="9dch0od6bratswl3qtcm29ztnsspxbe" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''पाऊस''' ही एक हवामानविषयक घटना आहे, जी पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील ढगांमधून [[पाणी|पाण्या]]&lt;nowiki/&gt;चे द्रव किंवा घन थेंबांच्या वर्षावमुळे उद्भवते. पाऊस पडला की जल प्राप्ती होतो. पावसामुळे धरती हिरवीगार व धरती शेती करण्यास तयार होते. सगळीकडे हिरवळ पसरते. नद्या, विहिरी तुडूंब भरतात.

[[चित्र:Water_cycle.png|इवलेसे|पावसाचे चक्र]]
[[चित्र:Rain in Kolkata.jpg|इवलेसे|उजवे|पाऊस — [[कोलकाता]], [[भारत]].]]
पाऊस पडणे ही एक नैसर्गिक घटना आहे.[[वातावरण]]ातील [[ढग]]ांमधील [[बाष्प]]ाचे (वाफेचे) [[द्रवीभवन]] होऊन [[पृथ्वी]]वर पाण्याचे थेंब पडतात.हवा थंड झाल्याने किंवा [[आर्द्रता|आर्द्रतेचे]] प्रमाण वाढल्याने (संपृक्त saturated झाल्याने) पाऊस पडतो. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
पृथ्वीवर दरवर्षी साधारण ५०५,००० घन किमी पाऊस पडतो, त्यातील ३९८,००० घन किमी पाऊस समुद्रावर पडतो. तरी, सर्वात जास्त पाऊस ठराविक प्रदेशांतच पडतो.पाऊस पडतो तिथे समृद्धता असते.पाऊस  ह्या शब्दाचे अनेक समानार्थी शब्द आहे .

==वार्षिक पर्जन्यमानाचे प्रकार ==
१. अतिशय जास्त पाऊस ३०० ते ७५० सें.मी. 

(किंवा त्याहून अधिक अपवादात्मक पर्जन्यमान)

&lt;br /&gt;२ जास्त पाऊस २०० ते ३०० सें.मी.

&lt;br /&gt;३ मध्यम पाऊस १०० ते २०० सें.मी.

&lt;br /&gt;४ कमी पाऊस ५० ते १०० सें.मी. ( किंवा अपवादात्मक कमी पर्जन्यमान.)

==दृश्य पावसाचे प्रकार==
पाऊस (Rain), रिमझिम (किंवा झिमझिम) पाऊस (Drizzle), पर्जन्य (Rainfall), पावसाच्या धारा (किंवा सरी) (Rain Showers), मुसळधार पाऊस (Heavy Rain)/(Heavy Downpour)/(Torrential Rain), पावसाची रिपरिप/पिरपिर (Incessant Light Rain), संततधार/पावसाची झड (Incessant Heavy Rain, Downpour), नागडा पाऊस (Rain and Sunshine together), शिरवे/धावता पाऊस (Passing Showers), गारांचा पाऊस/गारपीट (Hailstorm), अतिवृष्टी (Excessive Rainfall), हिमवर्षा (Snowfall), हिमवर्षाव (Rain of Snow Flakes), बर्फमिश्रित पाण्याचा पाऊस (Sleet), हिमवादळ (Snow Storm), हलका पाऊस (Light Rain), तुरळक पाऊस (Isolated Rainfall,), विखुरलेला पाऊस (Scattered Rain), थांबून थांबून पडणारा पाऊस (Intermittent Rain), सार्वत्रिक पाऊस (Widespread Rain), गडगडाटी पाऊस/मेघगर्जनेसहित पाऊस (Thunder Showers), वादळी पाऊस/पावसाचे वादळ (Stormy Rain/Rain Storm), मोसमी पाऊस (Monsoon), नैर्ऋत्य मोसमी पाऊस (Southwest Monsoon Rain), ईशान्य मोसमी पाऊस/हस्ताचा पाऊस, (Northeast Monsoon, Post-Monsoon), उन्हाळी पाऊस (Summer Rain), हिवाळी पाऊस (Winter Rain), बारमाही पाऊस (Year Long Rain), अवकाळी (किंवा अवकाळ्या) पाऊस (Un-seasonal Rain), रात्रीचा पाऊस (Night Rain), धडकवणी/मृगाचा पाऊस/वळवाचा पाऊस/वळीव (Pre-Monsoon showers), हस्ताचा पाऊस/पर्जन्य ( heavy rainfall ) ,सरासरी पाऊस/पर्जन्यमान (Average Rainfall), वार्षिक पाऊस (Annual Rainfall), पर्जन्यछाया/पर्जन्य छायेचा प्रदेश (Rain Shadow), पावसाळी दिवस (Rainy Day), उत्तरेचा पाऊस (Northerly Rain); कृत्रिम पाऊस (Artificial Rain), ढग फवारणी/मेघारोपण (Cloud seeding)

== पावसाची झड ==
अखंडपणे मुसळधार पाऊस पडणे यास 'झड लागणे' म्हणतात.  याचा कालावधी तीन दिवस अथवा कधीकधी सात दिवसही असतो. अशा झडीचा शेतीला फायदा होतो पण क्वचित प्रमाणात नुकसानही होते.परिणामतः झड लागल्यावर [[ओला दुष्काळ]] पडतो.

*भारतातील सर्वाधिक पावसाची ठिकाणे :
१. [[मौसीनराम]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ११,८७३ मिलीमीटर ) 

२. [[चेरापुंजी]] (सरासरी ११,७७७ मिमी.) 

३. [[अगुंबे]] (सरासरी ७६४० मिमी) 

४. [[आंबोली]] (७५०० मिमी  

५.  [[ताम्हिणी]] (सरासरी वार्षिक पाऊस ६४९८ मिलिमीटर ) 
== १-६-२०११ ते ११-९-२०११ या कालावधीत ४००० मिमीच्या आसपास पाऊस पडलेली भारतातील ठिकाणे आणि तेथील त्या मोसमातील पर्जन्याचे आकडे ==
* [[आंबोली (सिंधुदुर्ग)|आंबोली]] (महाराष्ट्र) ७१८४ मिमी
* [[कोल्लूर]] (कर्नाटक) ७०१२ मिमी
* अगुंबे (कर्नाटक) ७००७ मिमी
* [[गगनबावडा]] (महाराष्ट्र) ६६२६ मिमी
* [[संगमेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६४८६ मिमी
* [[मुळशी]] (महाराष्ट्र) ६३१६ मिमी
* [[महाबळेश्वर]] (महाराष्ट्र) ६२४१ मिमी
* [[चेरापुंजी]] (मेघालय) ५४२६ मिमी
* भिरा (महाराष्ट्र) ५४५२ मिमी
* राधानगरी (महाराष्ट्र) ५३४७ मिमी
* कोयना (महाराष्ट्र) ५३११ मिमी
* लोणावळा (महाराष्ट्र) ५११६ मिमी
* काद्रा (कर्नाटक) ५१०४ मिमी
* गिरसप्पा (कर्नाटक) ४९८६ मिमी
* सिद्दपुरा (कर्नाटक) ४९४९ मिमी
* तिल्लारी (महाराष्ट्र) ४९४५ मिमी
* गोरखाना (कर्नाटक) ४७५६ मिमी
* वळपई (गोवा) ४६०१
* चिन्न कल्लार (तमिळ्नाडू) ४५७६ मिमी
* राजापूर (महाराष्ट्र) ४४९७
* मंडनगड (महाराष्ट्र) ४४५० मिमी
* भागमंडल (कर्नाटक) ४३९९ मिमी
* तुळशी सरोवर (मुंबई-महाराष्ट्र) ४३९६ मिमी
* कणकवली (महाराष्ट्र) ४३७४ मिमी
* म्हसळा (महाराष्ट्र) ४३१५ मिमी
* सावंतवाडी (महाराष्ट्र) ४३११ मिमी
* रत्‍नागिरी (महाराष्ट्र) ४३०२ मिमी
* वळवंड (महाराष्ट्र) ४२६० मिमी
* लांजा (महाराष्ट्र) ४२१४ मिमी
* करकला (कर्नाटक) ४११८ मिमी
* माथेरान (महाराष्ट्र) ४१२४ मिमी
* चिपळूण (महाराष्ट्र) ४०२९ मिमी
* वडकारा (केरळ) ४०१५ मिमी
* भटकळ (कर्नाटक) ३९७८
* पवना (महाराष्ट्र) ३९२८ मिमी
* केंपें (गोवा) ३९२४ मिमी
* मालवण (महाराष्ट्र) ३९२० मिमी
* जवाहर (महाराष्ट्र) ३९१५ मिमी
* सांगें (गोवा) ३९०० मिमी
* होनावर (कर्नाटक) ३९०० मिमी
* ताम्हिणी, हुईकळ, मौसीनराम, पूचिपारा, वळक्कड, कॅसलरॉक या अन्य ठिकाणीही ४००० मिमीपेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.    
    
इ.स. १९७६, १९७८, १९९०, १९९४, २००५, २००६, २०११, आणि २०१४ या वर्षी ताम्हिणी घाटात [[चेरापुंजी]]पेक्षा जास्त पाऊस पडला होता.

==पावसाच्या कविता==
पावसावर लिहिला गेलेल्या काही मराठी कविता आणि गाणी पुढीलप्रमाणे आहेत.
#घन घन माला नभी दाटल्या कोसळती धारा (चित्रपटगीत, चित्रपट - वरदक्षिणा, कवी - [[ग.दि. माडगूळकर]], संगीत - [[वसंत पवार]], गायक - [[मन्ना डे]])
#ये रे ये रे पावसा,  तुला देतो पैसा
#नाच रे मोरा आंब्याच्या बनात, नाच रे मोरा नाच !  (चित्रपटगीत, चित्रपट - [[देवबाप्पा (चित्रपट)|देवबप्पा]], गीतकार - [[ग.दि. माडगूळकर|ग.दि.माडगुळकर]], संगीतकार - [[पु.ल. देशपांडे|पु.ल.देशपांडे]], गायीका - [[आशा भोसले]] )
#श्रावणमासी हर्ष मानसी,हिरवळ दाटे चोहीकडे (कवी - [[बालकवी]])
#सरीवर सरी आल्या गं । सचैल गोपी न्हाल्या गं ॥  ([[बा.भ. बोरकर]])


[[वर्ग:पाऊस| ]]
[[वर्ग:वर्षाव]]
[[वर्ग:निसर्ग]]</text>
      <sha1>9dch0od6bratswl3qtcm29ztnsspxbe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फूल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31792</id>
    <revision>
      <id>2694737</id>
      <parentid>2694531</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:24:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39850-50</username>
        <id>185346</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12614" sha1="1n6rwkt0g3bd8nxiz97kg06xbtkfa2k" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''फूल''' हे फुलझाडांमधील [[प्रजनन|प्रजननाचा]] अवयव आहे. फुलामध्ये [[पुंकेसर]] व [[स्त्रीकेसर]] असतात व कीटकांना आकर्षित करण्यासाठी आकर्षक, रंगीबेरंगी पाकळ्या असतात. काही फुलांमध्ये [[मध]] देखील असते. फुलांचा छान [[वास|सुगंध चान]]   येतो. फूल हे सुंदर असतात त्यामुळे ते लोकांना आवडतात. फूल झाडाच्या स्त्री व पुरुष बीजाचे मीलन घडवून आणण्यास मदत करतात व त्यानंतर फळाची निर्मिती होते. फुलांचा उपयोग देवासाठी, केसात माळण्यासाठी, त्योहारासाठी करतात. वेगवेगळ्या देवाला वेगवेगळी फुले अरपण केली जातात, अनेक फुलांच्या समूहाला '''[[फुलोरा]]''' असे म्हणतात.
[[चित्र:लिलिची फुले.JPG‎|thumb|वसंत ऋतुमध्ये फुललेली जांभळ्या लिलिची फुले]]
अनंत काळापासून फुलणारी विविधरंगी, विविधढंगी फुले आपल्या सौंदर्याने केवळ पशुपक्ष्यांना आणि किंटकांनाच नव्हे तर माणसालाही नेहमीच मोहात पाडत आली आहेत. काही फुलांचा रंग, काहींचा आकार, तर  काहींचा सुगंध तर काहींचे सगळेच [[गुण]] निसर्गातील विविध घटकांना आकर्षित करणारे असतात. शास्त्रीयदॄष्ट्या फूल म्हणजे वनस्पतींचे [[प्रजनन|पुनरुत्पादनाचे]] रचनात्मक अवयव होय. अंकुराचा मुख्यत्वेकरून पुनरुत्पादनाकरिता रूपांतरीत भाग.
[[चित्र:Blume_mit_Schmetterling_und_Biene_1uf.JPG|इवलेसे|पिवळी फुले]]

== फुलांची रचना ==
काही [[वनस्पती]]त खोडाच्या टोकावर किंवा पानाच्या खाचेत एकच फूल येते. काही वनस्पतींत त्याच जागी अनेक फुले येऊन फुलांची गुच्छासारखी रचना तयार होते तिला 'फुलोरा' (Inflorescence) म्हणतात. फुलोऱ्यातील फुलांच्या उमलण्याच्या दिशेवरून त्याची दोन मुख्य प्रकारांत विभागणी केलेली आहे.

# अकुंठित फुलोरा (Racemose Inflorescence) - या प्रकारच्या फुलोऱ्यात अक्षाच्या टोकावर नवीन फुले येतात आणि आधी उमललेली फुले पुष्पवृन्ताच्या किंवा अक्षाच्या खालच्या बाजूला असतात. उदाहरणार्थ: पळस, गुलमोहर, शंकासूर, पिचकारी

[[चित्र:Spathodea_campanulata.JPG|इवलेसे|अकुंठित फुलोरा-पिचकारी]]

# कुंठित फुलोरा (Cymose Inflorescence) - कुंठित फुलोऱ्यात अक्षाच्या तळाला नवीन फूल उमलते त्यामुळे पुष्पवृन्ताची वाढ तिथेच कुंठित होते. उदाहरणार्थ: मोगरा, जाई, जुई.

[[चित्र:JasminumSambac3.jpg|इवलेसे|कुंठित फुलोरा-मोगरा]]

== फुलांचे अवयव ==
फुलांचे अवयव मुख्यत्वे चार मंडलांमधे रचलेले असतात, त्यातील वरील दोन मंडले प्रजोत्पतीचे काम करतात व खालील दोन मंडले त्यांना मदतगार म्हणून काम करतात.
[[चित्र:Flower_parts.JPG|इवलेसे|फुलांची रचना]]

* पहिले मंडल: Calyx पुष्पकोश – संदल मंडल

# हे सर्वात खालचे मंडळ असून ते फुलाच्या देठाच्या टोकाशी रचलेले असते.
# त्याच्या पाकळ्यांना संदले म्हणतात. (Sepals)
# या पाकळ्या बहुतकरून हिरव्या रंगाच्या असतात, परंतु काही वेळा रंगीत देखील असतात त्यांना दलाभ (petaloid calyx) असे म्हणतात.
# पुष्पकोश किंवा संदल मंडल मुख्यत्वे आतील प्रजोत्पादन करणाऱ्या परागकोश आणि जायांग या अवयवांच्या संरक्षणाचे काम करतात.

* दुसरे मंडल: Corolla -प्रदल मंडल, पुष्पमुकुट

# हे संदल मंडलाच्या आतील बाजूस असते.
# ह्याच्या पाकळ्यांना प्रदल (petal) असे म्हणतात.
# बहुतांशी प्रदले ही रंगीबेरंगी असतात.
# किटकांना किंवा पक्ष्यांना परागीभवनासाठी आकर्षित करण्याचे कार्य प्रदले करतात.

* तिसरे मंडल : Androecium केसरमंडल, पुंकेसर मंडल

# हे तिसरे मंडल प्रदल मंडलाच्या आतल्या बाजूला असते. याला पुंकेसर मंडल असे म्हणतात.
# ज्या भागांचे हे मंडल बनलेले असते त्याला केसरदल (Stamens) असे म्हणतात.

केसरदलाचे तीन भाग असतात:

# केसरतंतू – (Filament)
# परागकोश Anthers: परागकोशात चार परागकोष्ठ, प्रत्येक परागकोष्ठात असंख्य परागकण   असतात. परागकोश (परागाशय) Anthers, pollen sac, परागकोष्ठ Pollen graim.
# संधानी Connective (संयोगिका).

* चौथे मंडल: Gynoecium जायांग

# याला स्त्री किजमंडल असेही म्हणतात.
# ज्या भागांचे हे बनलेले असते त्याला किंज (Carpel) असे म्हणतात.

किंजमंडलाचे सुद्धा तीन भाग असतात.

# किंजपुट (Ovary) - किंजपुटामध्ये अतिलहान बीजक पर्यण्ड (Ovule) असतो. प्रत्येक बीजकामधे एक लंबवर्तुळाकृती पेशी असते. तिला गर्भकोश किंवा भ्रूण-स्थूल (Embryo sac) असे म्हणतात.
# किंजल - कुक्षिवृन्त (Style)
# किंजल्क – कुक्षी – (Stigma)

एकाच फुलात जेव्हा चारी मंडले असतात त्या वेळी त्या पुष्पाला पूर्णपुष्प (Complete Flowers) असे म्हणतात. पण चारांपैकी एक जरी मंडल कमी असले तर ते फूल अपूर्णपुष्प (Incomplete Flower) समजले जाते. केसरमंडल व किंज - मंडल ही दोन्ही मंडले एकाच फुलात असतात. त्याला द्विलिंगी (Hermaphrodite – bisexual) फूल असे म्हणतात. परंतु दोन्ही मंडलापैकी एक जरी मंडल कमी असले तर त्याला एकलिंगी (Unisexual) फूल असे म्हणतात. मग ते फूल केशरपुष्प (Staminate – male), अगर किंजी पुष्प (Pistillate – female) म्हणून ओळखले जाते. जर कोणत्याही फुलात दोन्ही (केसर किंवा किंज मंडले) नसली तर ते फूल वन्ध्यपुष्प समजले जाते (Neuter).[[चित्र:Blume_mit_Schmetterling_und_Biene_1uf.JPG|thumb|फुले]]
फुलाचे उपयोग सुशोभीकरणासाठी, पूजेसाठी व कीटकांना अन्न म्हणून होतो.

फुले निरनिराळ्या रंगांची, रंगांच्या छटांची असतात. भारतातील सुहासिनी सण त्योहाराच्या वेळी फुले केसात माळतात. फुलात चार प्रकारची रंगद्रव्ये आढळतात. जनुकीय गुणधर्म फुलात निरनिराळी रंगद्रव्ये तयार करण्यास कारणीभूत ठरतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/kutumbkatta-news/tree-different-colour-flower-akp-94-2077420/|title=वनस्पतींना निरनिराळ्या रंगांची फुले कशी येतात?|दिनांक=2020-02-06|संकेतस्थळ=लोकसत्ता|ॲक्सेसदिनांक=2020-02-06}}&lt;/ref&gt;
# क्लोरोफिल - हरित रंगद्रव्य 
# कॅरेटिनॉइड्स - पिवळा, नारंगी, लाल रंग 
# ॲंथोसायनीन - लाल, जांभळा, निळा, आमसुली रंगद्रव्ये 
# बेटालेंन्स - लाल-पिवळा

== चित्रदालन ==
&lt;gallery&gt;
चित्र:Flower Rangoli design.jpg|[[दिवाळी|दिवाळीसाठी]] काढलेली फुलांची [[रांगोळी]]
चित्र:Yellow Flower from India.jpg|झेंडूचे फूल
चित्र:Yellow Flower from India 1.jpg|झेंडूचे फूल
चित्र:Sadafuli flower.jpg|सदाफुलीचे फूल
चित्र:Tulsi flowers.jpg|तुळस
चित्र:Buch flower from India.jpg|बुचाचे फूल
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फुले]]
[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:वनस्पतीशास्त्र]]
[[वर्ग:जीवशास्त्र]]
[[वर्ग:वनस्पतीचे भाग]]</text>
      <sha1>1n6rwkt0g3bd8nxiz97kg06xbtkfa2k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694739</id>
      <parentid>2694737</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39967-46</username>
        <id>185347</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12612" sha1="ei6gz74x602w3uraknleyn9hjvzfu7r" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''फूल''' हे फुलझाडांमधील [[प्रजनन|प्रजननाचा]] अवयव आहे. फुलामध्ये [[पुंकेसर]] व [[स्त्रीकेसर]] असतात व कीटकांना आकर्षित करण्यासाठी आकर्षक, रंगीबेरंगी पाकळ्या असतात. काही फुलांमध्ये [[मध]] देखील असते. फुलांचा छान [[वास|सुगंध चान]]   येतो. फूल हे सुंदर असतात त्यामुळे ते लोकांना आवडतात. फूल झाडाच्या स्त्री व पुरुष बीजाचे मीलन घडवून आणण्यास मदत करतात व त्यानंतर फळाची निर्मिती होते. फुलांचा उपयोग देवासाठी, केसात माळण्यासाठी, त्योहारासाठी करतात. वेगवेगळ्या देवाला वेगवेगळी फुले अरपण केली जातात, अनेक फुलांच्या समूहाला '''[[फुलोरा]]''' असे म्हणतात.
[[चित्र:लिलिची फुले.JPG‎|thumb|वसंत ऋतुमध्ये फुललेली जांभळ्या लिलिची फुले]]
अनंत काळापासून फुलणारी विविधरंगी, विविधढंगी फुले आपल्या सौंदर्याने केवळ पशुपक्ष्यांना आणि किंटकांनाच नव्हे तर माणसालाही नेहमीच मोहात पाडत आली आहेत. काही फुलांचा रंग, काहींचा आकार, तर  काहींचा सुगंध तर काहींचे सगळेच [[गुण]] निसर्गातील विविध घटकांना आकर्षित करणारे असतात. शास्त्रीयदॄष्ट्या फूल म्हणजे वनस्पतींचे [[प्रजनन|पुनरुत्पादनाचे]] रचनात्मक अवयव होय. अंकुराचा मुख्यत्वेकरून पुनरुत्पादनाकरिता रूपांतरीत भाग.
[[चित्र:Blume_mit_Schmetterling_und_Biene_1uf.JPG|इवलेसे|सूर्य फूल ]]

== फुलांची रचना ==
काही [[वनस्पती]]त खोडाच्या टोकावर किंवा पानाच्या खाचेत एकच फूल येते. काही वनस्पतींत त्याच जागी अनेक फुले येऊन फुलांची गुच्छासारखी रचना तयार होते तिला 'फुलोरा' (Inflorescence) म्हणतात. फुलोऱ्यातील फुलांच्या उमलण्याच्या दिशेवरून त्याची दोन मुख्य प्रकारांत विभागणी केलेली आहे.

# अकुंठित फुलोरा (Racemose Inflorescence) - या प्रकारच्या फुलोऱ्यात अक्षाच्या टोकावर नवीन फुले येतात आणि आधी उमललेली फुले पुष्पवृन्ताच्या किंवा अक्षाच्या खालच्या बाजूला असतात. उदाहरणार्थ: पळस, गुलमोहर, शंकासूर, पिचकारी

[[चित्र:Spathodea_campanulata.JPG|इवलेसे|अकुंठित फुलोरा-पिचकारी]]

# कुंठित फुलोरा (Cymose Inflorescence) - कुंठित फुलोऱ्यात अक्षाच्या तळाला नवीन फूल उमलते त्यामुळे पुष्पवृन्ताची वाढ तिथेच कुंठित होते. उदाहरणार्थ: मोगरा, जाई, जुई.

[[चित्र:JasminumSambac3.jpg|इवलेसे|कुंठित फुलोरा-मोगरा]]

== फुलांचे अवयव ==
फुलांचे अवयव मुख्यत्वे चार मंडलांमधे रचलेले असतात, त्यातील वरील दोन मंडले प्रजोत्पतीचे काम करतात व खालील दोन मंडले त्यांना मदतगार म्हणून काम करतात.
[[चित्र:Flower_parts.JPG|इवलेसे|फुलांची रचना]]

* पहिले मंडल: Calyx पुष्पकोश – संदल मंडल

# हे सर्वात खालचे मंडळ असून ते फुलाच्या देठाच्या टोकाशी रचलेले असते.
# त्याच्या पाकळ्यांना संदले म्हणतात. (Sepals)
# या पाकळ्या बहुतकरून हिरव्या रंगाच्या असतात, परंतु काही वेळा रंगीत देखील असतात त्यांना दलाभ (petaloid calyx) असे म्हणतात.
# पुष्पकोश किंवा संदल मंडल मुख्यत्वे आतील प्रजोत्पादन करणाऱ्या परागकोश आणि जायांग या अवयवांच्या संरक्षणाचे काम करतात.

* दुसरे मंडल: Corolla -प्रदल मंडल, पुष्पमुकुट

# हे संदल मंडलाच्या आतील बाजूस असते.
# ह्याच्या पाकळ्यांना प्रदल (petal) असे म्हणतात.
# बहुतांशी प्रदले ही रंगीबेरंगी असतात.
# किटकांना किंवा पक्ष्यांना परागीभवनासाठी आकर्षित करण्याचे कार्य प्रदले करतात.

* तिसरे मंडल : Androecium केसरमंडल, पुंकेसर मंडल

# हे तिसरे मंडल प्रदल मंडलाच्या आतल्या बाजूला असते. याला पुंकेसर मंडल असे म्हणतात.
# ज्या भागांचे हे मंडल बनलेले असते त्याला केसरदल (Stamens) असे म्हणतात.

केसरदलाचे तीन भाग असतात:

# केसरतंतू – (Filament)
# परागकोश Anthers: परागकोशात चार परागकोष्ठ, प्रत्येक परागकोष्ठात असंख्य परागकण   असतात. परागकोश (परागाशय) Anthers, pollen sac, परागकोष्ठ Pollen graim.
# संधानी Connective (संयोगिका).

* चौथे मंडल: Gynoecium जायांग

# याला स्त्री किजमंडल असेही म्हणतात.
# ज्या भागांचे हे बनलेले असते त्याला किंज (Carpel) असे म्हणतात.

किंजमंडलाचे सुद्धा तीन भाग असतात.

# किंजपुट (Ovary) - किंजपुटामध्ये अतिलहान बीजक पर्यण्ड (Ovule) असतो. प्रत्येक बीजकामधे एक लंबवर्तुळाकृती पेशी असते. तिला गर्भकोश किंवा भ्रूण-स्थूल (Embryo sac) असे म्हणतात.
# किंजल - कुक्षिवृन्त (Style)
# किंजल्क – कुक्षी – (Stigma)

एकाच फुलात जेव्हा चारी मंडले असतात त्या वेळी त्या पुष्पाला पूर्णपुष्प (Complete Flowers) असे म्हणतात. पण चारांपैकी एक जरी मंडल कमी असले तर ते फूल अपूर्णपुष्प (Incomplete Flower) समजले जाते. केसरमंडल व किंज - मंडल ही दोन्ही मंडले एकाच फुलात असतात. त्याला द्विलिंगी (Hermaphrodite – bisexual) फूल असे म्हणतात. परंतु दोन्ही मंडलापैकी एक जरी मंडल कमी असले तर त्याला एकलिंगी (Unisexual) फूल असे म्हणतात. मग ते फूल केशरपुष्प (Staminate – male), अगर किंजी पुष्प (Pistillate – female) म्हणून ओळखले जाते. जर कोणत्याही फुलात दोन्ही (केसर किंवा किंज मंडले) नसली तर ते फूल वन्ध्यपुष्प समजले जाते (Neuter).[[चित्र:Blume_mit_Schmetterling_und_Biene_1uf.JPG|thumb|फुले]]
फुलाचे उपयोग सुशोभीकरणासाठी, पूजेसाठी व कीटकांना अन्न म्हणून होतो.

फुले निरनिराळ्या रंगांची, रंगांच्या छटांची असतात. भारतातील सुहासिनी सण त्योहाराच्या वेळी फुले केसात माळतात. फुलात चार प्रकारची रंगद्रव्ये आढळतात. जनुकीय गुणधर्म फुलात निरनिराळी रंगद्रव्ये तयार करण्यास कारणीभूत ठरतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/kutumbkatta-news/tree-different-colour-flower-akp-94-2077420/|title=वनस्पतींना निरनिराळ्या रंगांची फुले कशी येतात?|दिनांक=2020-02-06|संकेतस्थळ=लोकसत्ता|ॲक्सेसदिनांक=2020-02-06}}&lt;/ref&gt;
# क्लोरोफिल - हरित रंगद्रव्य 
# कॅरेटिनॉइड्स - पिवळा, नारंगी, लाल रंग 
# ॲंथोसायनीन - लाल, जांभळा, निळा, आमसुली रंगद्रव्ये 
# बेटालेंन्स - लाल-पिवळा

== चित्रदालन ==
&lt;gallery&gt;
चित्र:Flower Rangoli design.jpg|[[दिवाळी|दिवाळीसाठी]] काढलेली फुलांची [[रांगोळी]]
चित्र:Yellow Flower from India.jpg|झेंडूचे फूल
चित्र:Yellow Flower from India 1.jpg|झेंडूचे फूल
चित्र:Sadafuli flower.jpg|सदाफुलीचे फूल
चित्र:Tulsi flowers.jpg|तुळस
चित्र:Buch flower from India.jpg|बुचाचे फूल
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फुले]]
[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:वनस्पतीशास्त्र]]
[[वर्ग:जीवशास्त्र]]
[[वर्ग:वनस्पतीचे भाग]]</text>
      <sha1>ei6gz74x602w3uraknleyn9hjvzfu7r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694757</id>
      <parentid>2694739</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39841-65</username>
        <id>185360</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12600" sha1="krqhrme31crmue4eddq0re1vki8lk41" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''फूल''' हे फुलझाडांमधील [[प्रजनन|प्रजननाचा]] अवयव आहे. फुलामध्ये [[पुंकेसर]] व [[स्त्रीकेसर]] असतात व कीटकांना आकर्षित करण्यासाठी आकर्षक, रंगीबेरंगी पाकळ्या असतात. काही फुलांमध्ये [[मध]] देखील असते. फुलांचा छान [[वास|सुगंध]] येतो. फूल हे सुंदर असतात त्यामुळे ते लोकांना आवडतात. फूल झाडाच्या स्त्री व पुरुष बीजाचे मीलन घडवून आणण्यास मदत करतात व त्यानंतर फळाची निर्मिती होते. फुलांचा उपयोग देवासाठी, केसात माळण्यासाठी, त्योहारासाठी करतात. वेगवेगळ्या देवाला वेगवेगळी फुले अरपण केली जातात, अनेक फुलांच्या समूहाला '''[[फुलोरा]]''' असे म्हणतात.
[[चित्र:लिलिची फुले.JPG‎|thumb|वसंत ऋतुमध्ये फुललेली जांभळ्या लिलिची फुले]]
अनंत काळापासून फुलणारी विविधरंगी, विविधढंगी फुले आपल्या सौंदर्याने केवळ पशुपक्ष्यांना आणि किंटकांनाच नव्हे तर माणसालाही नेहमीच मोहात पाडत आली आहेत. काही फुलांचा रंग, काहींचा आकार, तर  काहींचा सुगंध तर काहींचे सगळेच [[गुण]] निसर्गातील विविध घटकांना आकर्षित करणारे असतात. शास्त्रीयदॄष्ट्या फूल म्हणजे वनस्पतींचे [[प्रजनन|पुनरुत्पादनाचे]] रचनात्मक अवयव होय. अंकुराचा मुख्यत्वेकरून पुनरुत्पादनाकरिता रूपांतरीत भाग.
[[चित्र:Blume_mit_Schmetterling_und_Biene_1uf.JPG|इवलेसे|सूर्य फूल ]]

== फुलांची रचना ==
काही [[वनस्पती]]त खोडाच्या टोकावर किंवा पानाच्या खाचेत एकच फूल येते. काही वनस्पतींत त्याच जागी अनेक फुले येऊन फुलांची गुच्छासारखी रचना तयार होते तिला 'फुलोरा' (Inflorescence) म्हणतात. फुलोऱ्यातील फुलांच्या उमलण्याच्या दिशेवरून त्याची दोन मुख्य प्रकारांत विभागणी केलेली आहे.

# अकुंठित फुलोरा (Racemose Inflorescence) - या प्रकारच्या फुलोऱ्यात अक्षाच्या टोकावर नवीन फुले येतात आणि आधी उमललेली फुले पुष्पवृन्ताच्या किंवा अक्षाच्या खालच्या बाजूला असतात. उदाहरणार्थ: पळस, गुलमोहर, शंकासूर, पिचकारी

[[चित्र:Spathodea_campanulata.JPG|इवलेसे|अकुंठित फुलोरा-पिचकारी]]

# कुंठित फुलोरा (Cymose Inflorescence) - कुंठित फुलोऱ्यात अक्षाच्या तळाला नवीन फूल उमलते त्यामुळे पुष्पवृन्ताची वाढ तिथेच कुंठित होते. उदाहरणार्थ: मोगरा, जाई, जुई.

[[चित्र:JasminumSambac3.jpg|इवलेसे|कुंठित फुलोरा-मोगरा]]

== फुलांचे अवयव ==
फुलांचे अवयव मुख्यत्वे चार मंडलांमधे रचलेले असतात, त्यातील वरील दोन मंडले प्रजोत्पतीचे काम करतात व खालील दोन मंडले त्यांना मदतगार म्हणून काम करतात.
[[चित्र:Flower_parts.JPG|इवलेसे|फुलांची रचना]]

* पहिले मंडल: Calyx पुष्पकोश – संदल मंडल

# हे सर्वात खालचे मंडळ असून ते फुलाच्या देठाच्या टोकाशी रचलेले असते.
# त्याच्या पाकळ्यांना संदले म्हणतात. (Sepals)
# या पाकळ्या बहुतकरून हिरव्या रंगाच्या असतात, परंतु काही वेळा रंगीत देखील असतात त्यांना दलाभ (petaloid calyx) असे म्हणतात.
# पुष्पकोश किंवा संदल मंडल मुख्यत्वे आतील प्रजोत्पादन करणाऱ्या परागकोश आणि जायांग या अवयवांच्या संरक्षणाचे काम करतात.

* दुसरे मंडल: Corolla -प्रदल मंडल, पुष्पमुकुट

# हे संदल मंडलाच्या आतील बाजूस असते.
# ह्याच्या पाकळ्यांना प्रदल (petal) असे म्हणतात.
# बहुतांशी प्रदले ही रंगीबेरंगी असतात.
# किटकांना किंवा पक्ष्यांना परागीभवनासाठी आकर्षित करण्याचे कार्य प्रदले करतात.

* तिसरे मंडल : Androecium केसरमंडल, पुंकेसर मंडल

# हे तिसरे मंडल प्रदल मंडलाच्या आतल्या बाजूला असते. याला पुंकेसर मंडल असे म्हणतात.
# ज्या भागांचे हे मंडल बनलेले असते त्याला केसरदल (Stamens) असे म्हणतात.

केसरदलाचे तीन भाग असतात:

# केसरतंतू – (Filament)
# परागकोश Anthers: परागकोशात चार परागकोष्ठ, प्रत्येक परागकोष्ठात असंख्य परागकण   असतात. परागकोश (परागाशय) Anthers, pollen sac, परागकोष्ठ Pollen graim.
# संधानी Connective (संयोगिका).

* चौथे मंडल: Gynoecium जायांग

# याला स्त्री किजमंडल असेही म्हणतात.
# ज्या भागांचे हे बनलेले असते त्याला किंज (Carpel) असे म्हणतात.

किंजमंडलाचे सुद्धा तीन भाग असतात.

# किंजपुट (Ovary) - किंजपुटामध्ये अतिलहान बीजक पर्यण्ड (Ovule) असतो. प्रत्येक बीजकामधे एक लंबवर्तुळाकृती पेशी असते. तिला गर्भकोश किंवा भ्रूण-स्थूल (Embryo sac) असे म्हणतात.
# किंजल - कुक्षिवृन्त (Style)
# किंजल्क – कुक्षी – (Stigma)

एकाच फुलात जेव्हा चारी मंडले असतात त्या वेळी त्या पुष्पाला पूर्णपुष्प (Complete Flowers) असे म्हणतात. पण चारांपैकी एक जरी मंडल कमी असले तर ते फूल अपूर्णपुष्प (Incomplete Flower) समजले जाते. केसरमंडल व किंज - मंडल ही दोन्ही मंडले एकाच फुलात असतात. त्याला द्विलिंगी (Hermaphrodite – bisexual) फूल असे म्हणतात. परंतु दोन्ही मंडलापैकी एक जरी मंडल कमी असले तर त्याला एकलिंगी (Unisexual) फूल असे म्हणतात. मग ते फूल केशरपुष्प (Staminate – male), अगर किंजी पुष्प (Pistillate – female) म्हणून ओळखले जाते. जर कोणत्याही फुलात दोन्ही (केसर किंवा किंज मंडले) नसली तर ते फूल वन्ध्यपुष्प समजले जाते (Neuter).[[चित्र:Blume_mit_Schmetterling_und_Biene_1uf.JPG|thumb|फुले]]
फुलाचे उपयोग सुशोभीकरणासाठी, पूजेसाठी व कीटकांना अन्न म्हणून होतो.

फुले निरनिराळ्या रंगांची, रंगांच्या छटांची असतात. भारतातील सुहासिनी सण त्योहाराच्या वेळी फुले केसात माळतात. फुलात चार प्रकारची रंगद्रव्ये आढळतात. जनुकीय गुणधर्म फुलात निरनिराळी रंगद्रव्ये तयार करण्यास कारणीभूत ठरतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/kutumbkatta-news/tree-different-colour-flower-akp-94-2077420/|title=वनस्पतींना निरनिराळ्या रंगांची फुले कशी येतात?|दिनांक=2020-02-06|संकेतस्थळ=लोकसत्ता|ॲक्सेसदिनांक=2020-02-06}}&lt;/ref&gt;
# क्लोरोफिल - हरित रंगद्रव्य 
# कॅरेटिनॉइड्स - पिवळा, नारंगी, लाल रंग 
# ॲंथोसायनीन - लाल, जांभळा, निळा, आमसुली रंगद्रव्ये 
# बेटालेंन्स - लाल-पिवळा

== चित्रदालन ==
&lt;gallery&gt;
चित्र:Flower Rangoli design.jpg|[[दिवाळी|दिवाळीसाठी]] काढलेली फुलांची [[रांगोळी]]
चित्र:Yellow Flower from India.jpg|झेंडूचे फूल
चित्र:Yellow Flower from India 1.jpg|झेंडूचे फूल
चित्र:Sadafuli flower.jpg|सदाफुलीचे फूल
चित्र:Tulsi flowers.jpg|तुळस
चित्र:Buch flower from India.jpg|बुचाचे फूल
&lt;/gallery&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फुले]]
[[वर्ग:वनस्पती]]
[[वर्ग:वनस्पतीशास्त्र]]
[[वर्ग:जीवशास्त्र]]
[[वर्ग:वनस्पतीचे भाग]]</text>
      <sha1>krqhrme31crmue4eddq0re1vki8lk41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32146</id>
    <revision>
      <id>2694755</id>
      <parentid>2694006</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:21:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40001-08</username>
        <id>185359</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11286" sha1="kmnsb88n2nqmf6n06p6s93ixd39qmmr" xml:space="preserve">[[फुलझाडे|फुलझाडांमध्ये]] [[परागीकरण]] (Pollination) झाल्यानंतर [[फूल|फुलाचे]] रूपांतर फळात होते. फळ हे फुलातील पिकलेले [[बीजांडकोष|अंडाशय]]. वनस्पतीशास्त्रात, पुष्पनानंतर अंडाशयामधून सपुष्प वनस्पतींमध्ये (ज्याला आवृतबीज सुद्धा म्हणतात) तयार झालेली बिया असलेली रचना म्हणजे फळे. 

[[चित्र:Fruit_Stall_in_Barcelona_Market.jpg|thumb|फळांचा बाजार]] 
[[चित्र:ऍप्रिकॉट.JPG|thumb|ॲप्रिकॉट नावाचे फळ यात दोन प्रकार दिसत आहेत.]] 
[[चित्र:केळी.JPG|thumb|[[केळ]]]]
[[चित्र:आंबा.JPG‎|thumb|पिकलेला [[आंबा]]]]

सामान्य भाषेच्या वापरात, &quot;फळ&quot; म्हणजे वनस्पतीची रसाळ बिया-संबंधित रचना जे गोड किंवा तुरट असते, आणि कच्च्या स्थितीत खाल्ले जाऊ शकतात, जसेकी [[सफरचंद]], [[केळ]], [[द्राक्ष]], [[लिंबू]], [[संत्री|संत्रा]] आणि [[स्ट्रॉबेरी]]. दुसऱ्या बाजूने, वनस्पतीशास्त्रीय वापरात, &quot;फळ&quot; मध्ये बऱ्याच रचना समाविष्ट असतात ज्याला सामान्यपणे &quot;फळे&quot; म्हटल्या जात नाही, जसेकी [[शेवगा|शेंगा]], [[मका|कणिस]], [[टोमॅटो]] आणि गहू ,तांदूळ.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=7J-3fD67RqwC&amp;q=acarpous&amp;pg=PA177|website=गूगल.कॉम|title=एंसायक्लोपेडिक डिकॅशनरी ऑफ प्लांट ब्रीडिंग अँड रीलेटेड सबजेक्टस|प्रकाशक =हावोर्थ प्रेस}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=0DfYJsVRmUcC&amp;pg=PA271|website=गूगल.कॉम|title=बॉटनी: अन इंट्रोड्युकशन टू प्लांट बायोलॉजि|प्रकाशक =जोन्स अँड बार्टलेट}}&lt;/ref&gt; बीजाणू निर्माण करणाऱ्या कवकाच्या भागाला झाडाचे फळधारी अंग असे सुद्धा म्हणतात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;q=On+Food+And+Cooking&amp;pg=PA247|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग: द सायन्स अँड लोर ऑफ द किचन|प्रकाशक =सिमन अँड सचूस्टर}}&lt;/ref&gt;

फळामध्ये [[बी|बिया]] असतात. बियांमुळे झाडाची नवीन पिढी संक्रमित होते. [[प्राणी]] व [[पक्षी|पक्ष्यांद्वारे]] बियांचा प्रसार व्हावा या उद्देशाने फळामध्ये बियांभोवती आंबट/गोड [[गर]] असतो. त्याचा [[अन्न]] म्हणून वापर होतो. पक्ष्यांच्या विष्टेद्वारे बीज प्रसार मोठ्या प्रमाणात होतो. फळे विविध प्रकारची असतात. आंबा, पेरू, [[चिकू]], सीताफळ, पपई, [[केळ]], [[कलिंगड]], [[काकडी]] ही काही फळांची उदाहरणे आहेत. फळ हे आरोग्यासाठी उपयोगी आहे. फळे खाल्याने ऊर्जा मिळते. फळांचा राजा म्हटल्यावर आंबा या फळाची आठवण झाल्याशिवाय राहत नाही.

===अन्नाचा वापर===
रसदार फळांसह अनेक फळे (जसेकी सफरचंद, किवी, आंबा, पीच, नासपती, आणि कलिंगड) यांना मानवी अन्न म्हणून ताजी फळे आणि जाम, मुरांबा आणि इतर जतन केलेले पदार्थ असे दोन्हींमध्ये व्यावसायिकदृष्ट्या महत्त्व आहे. फळांचा अन्नपदार्थ निर्मिती (उदा. केक, कुकीज, आईसक्रीम, मफिन, किंवा दही) किंवा पेय, जसेकी फळांचे रस (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस, किंवा संत्र्यांचा रस) किंवा मद्य पेय (उदा. ब्रॅण्डी, फ्रुट बियर, किंवा वाईन) यांमध्ये सुद्धा वापर केला जातो.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://books.google.com/books?id=iX05JaZXRz0C&amp;pg=PA350|website=गूगल.कॉम|title=ऑन फूड अँड कूकिंग}}&lt;/ref&gt; भेट देण्यासाठी सुद्धा फळांचा वापर केला जातो, उदा. फळांची बास्केट आणि फळांचा बूके या स्वरूपात.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.consumerreports.org/cro/magazine/2015/11/best-gift-baskets-for-the-holidays/index.htm|website=कॉंसुमेररपोर्ट्स.ऑर्ग|title=बेस्ट गिफ्ट बास्केट्स फॉर द हॉलीडेस - कॉंसुमेर रिपोर्ट्स|दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.forbes.com/sites/clareoconnor/201https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Fruit&amp;action=submit4/04/08/how-edible-arrangements-sold-500-million-of-fruit-bouquets-in-2013/|website=फोर्ब्स.कॉम|title=हाव एडिबल अरिंजमेंट्स सोल्ड $५०० मिलियन ऑफ फ्रुट बुके इन २०१३ |दिनांक=२०२१-०३-१३}}&lt;/ref&gt;

===अन्नपदार्थाची सुरक्षितता===
अन्नाच्या सुरक्षिततेसाठी, अन्नातून दूषितीकरणाचा आणि अन्नजन्य आजाराचा धोका कमी होण्यासाठी फळे योग्य पद्धतीने हाताळणे आणि तयारी यांची सीडीसी शिफारस करते. दुकानात ताजी फळे आणि भाजीपाला काळजीपूर्वक निवडायला हवा, त्याची हानी किंवा खराब होता कामा नये, आणि आधीच कापलेले तुकटे फ्रीज मध्ये ठेवावेत किंवा बर्फामध्ये ठेवावेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|website=लवलोकल.इन|title=ऑनलाइन ताज्या भाज्या|दिनांक=२०२१-०५-३१|accessdate=2021-05-31|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213526/https://lovelocal.in/pc/fruits-and-vegetables|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

खाण्याआधी सर्व फळे आणि भाजीपाला व्यवस्थित धुवायला हवा. ज्याची साले खाल्ली जात नाही त्यांसोबत सुद्दा ही शिफारस लागू करावी. आधीच सांडू नये किंवा नुकसान होऊ नये यासाठी हे तयार करण्याच्या किंवा खाण्याच्या अगदी आधी करायला हवे.  

===बिनबियाची फळे===
व्यापारातील काही फळांचा बीजोपचार हे एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. केळी आणि अननस ही बियाणेरहित फळांची उदाहरणे आहेत.

===वापर=== 
मानवी अन्न म्हणून उत्पादित खाद्यपदार्थांमध्ये फळे (उदा. केक्स, कुकीज, आइस्क्रीम, मफिन्स, किंवा दही) किंवा पेये (उदा. सफरचंदाचा रस, द्राक्षाचा रस किंवा संत्र्याचा रस) किंवा अल्कोहोलयुक्त पेये (उदा. ब्रॅंडी, फळ बियर किंवा वाईन).

===फळांचे प्रकार===
फळांचे मुख्य तीन प्रकार आहेत : साधारण फळ, गुच्छेदार फळ आणि बहुखंडित फळ. 

===साधारण फळ===
साधारण फळ- बोरे, करवंदे, जांभळे, वगैरे.

फळ म्हणजे फुलाच्या तळाशी असणारा एक साधारण किंवा मिश्रित अंडाशय, ज्यात फक्त एक पुंकेसर असून पिकल्यावर एक साधारण फळ प्राप्त होते. ते सुकलेले किंवा मांसल होऊ शकते. सुका मेवा पिकल्यावर त्याचे बी फुटून बाहेर पडते, किंवा न फुटता फळातच राहते.

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:फळे]]
[[वर्ग:वनस्पतीशास्त्र]]</text>
      <sha1>kmnsb88n2nqmf6n06p6s93ixd39qmmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दूध</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33059</id>
    <revision>
      <id>2694731</id>
      <parentid>2511321</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40142-35</username>
        <id>185341</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54845" sha1="jsi98ctd3h5w6inioqmx8wk104vmkfz" xml:space="preserve">{{भाषांतर}}
{{संदर्भ कमी}}
'''दूध'''  एक अपारदर्शक पांढरा द्रव आहे जो  [[सस्तन]] प्राण्याच्या [[मादी]]च्या [[स्तन|स्तनांतून]] स्त्रवणारा एक [[पांढरा]] [[द्रव]] पदार्थ आहे. नवजात अर्भकासाठी दूध हे पोषक [[अन्न]] आहे.नवजात दूध इतर पदार्थांचे सेवन करण्यास अक्षम होईपर्यंत ते दुधावर अवलंबून असते. साधारणत: दुधात ७४ टक्के पाणी असते आणि उर्वरित भागात घन घटक असतात म्हणजेच खनिजे आणि चरबी असतात. गाय व म्हशी व्यतिरिक्त विविध कंपन्यांचे पॅकेज्ड दूधही बाजारात उपलब्ध आहे. दुधामध्ये प्रथिने, कॅल्शियम आणि राइबोफ्लेविन (व्हिटॅमिन बी -२) तत्त्व असते , त्याशिवाय फॉस्फरस, मॅग्नेशियम, आयोडीन आणि जीवनसत्त्वे अ, डी, के आणि ई यासह अनेक खनिजे आणि चरबी आणि ऊर्जा असते. याव्यतिरिक्त, त्यात बरीच सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणारे द्रव्य आणि काही जिवंत रक्तपेशी असू शकतात.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2019-08-06|title=दूध|url=https://hi.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A6%E0%A5%82%E0%A4%A7&amp;oldid=4269496|journal=विकिपीडिया|language=hi}}&lt;/ref&gt;

दूध हे आपल्या आहाराचा मुख्य घटक आहे. पूर्वीच्या काळापासून भारतीय संस्कृतीत दुधाला महत्त्व दिले जाते. दूध व दुधाचे पदार्थ हे सर्व पूजा-अर्चाना, नैवेद्य यात वापरले जातात. आहारशास्त्रात दूध व दुधाच्या पदार्थाना ‘संपूर्ण आहार’ असे म्हणतात. याचे कारण असे की, नवजात शिशू आपल्या आयुष्याचे पहिले सहा महिने फक्त दुधावरच अवलंबून असतो. दूध व दुधाचे पदार्थ शाकाहारी अन्नातील मुख्य घटक आहेत. दुधात प्रथिनांचे प्रमाण जास्त आहे. यातील प्रथिने डाळी, कडधान्ये यांच्यातील प्रथिनांपेक्षा उच्च दर्जाची असतात. शाकाहारी अन्नात प्रथिनांचे प्रमाण फार कमी असते. त्यामुळे दूध व त्याचे पदार्थ ही उणीव भरून काढतात. दुधातील प्रथिने उच्च दर्जाची असल्यामुळे शरीराची वाढ, तसेच रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते. त्याचबरोबर दुधात कॅल्शियम व डी जीवनसत्त्व असते. दुधामधील कॅल्शियमचा आपल्या हाडांना खूप फायदा होतो. दुधामध्ये लॅक्टोज नावाची साखर-कर्बोदके असतात. या साखरेमुळे दुधाला गोडी येते. साखर न घालता दूध घेतले तरीही त्याला एक नैसर्गिक गोडवा असतो. हा गोडवा लॅक्टोजमुळे येत आहे&lt;ref name=&quot;prahaar.in&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://prahaar.in/%e0%a4%aa%e0%a5%8c%e0%a4%b7%e0%a5%8d%e0%a4%9f%e0%a4%bf%e0%a4%95-%e0%a4%86%e0%a4%a3%e0%a4%bf-%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%b5%e0%a4%be%e0%a4%a6%e0%a4%bf%e0%a4%b7%e0%a5%8d%e0%a4%9f-%e0%a4%a6%e0%a5%81/|title=पौष्टिक आणि स्वादिष्ट दुधाचे विविध पदार्थ {{!}}|last=Sarvanje|पहिले नाव=Vinayak|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-12|archive-date=2017-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20171106001516/http://prahaar.in/%e0%a4%aa%e0%a5%8c%e0%a4%b7%e0%a5%8d%e0%a4%9f%e0%a4%bf%e0%a4%95-%e0%a4%86%e0%a4%a3%e0%a4%bf-%e0%a4%b8%e0%a5%8d%e0%a4%b5%e0%a4%be%e0%a4%a6%e0%a4%bf%e0%a4%b7%e0%a5%8d%e0%a4%9f-%e0%a4%a6%e0%a5%81/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

दुधामधील केसीनरेणूबरोबर कॅल्शियम फॉस्फेटचे रेणू बद्ध असल्याने केसीनच्या अन्ननलिकेतील पचनाबरोबर कॅल्शियम फॉस्फेटचेसुद्धा शोषण होते. दूध हा आपल्या आहारातील महत्त्वाचा कॅल्शियमचा स्रोत बनला आहे. दुधामधील प्रथिने आणि मेदाम्लामुळे लहान मुलांचे पोषण होते. लॅक्टोज या दुधातील शर्करेचे काहीं बालकामध्ये विकराच्या अभावामुळे पचन होत नाही. अशा बालकाना दुधाऐवजी सोयाबीनपासून बनवलेले ‘दूध’ दिले जाते. दूध हे पूर्ण अन्न आहे सुद्धा समजूत पूर्णपणे खरी नाही. दुधामध्ये लोह नसते. त्यामुळे केवळ दुधावर अवलंबून असलेल्या बालकामध्ये लोहाची कमतरता आढळते. दूध हे पूर्ण म्हणून त्याचा आहारात नियमितपणे वापर केला जातो लहान मुलांसाठी तर दूध हे पूर्णान्न आहे.{{संदर्भ हवा}}

जगभरामधे दूध व दुग्धजन्य पदार्थांचा वापर एक अन्नपदार्थ म्हणून केला जातो. मनुष्यप्राणी फार पूर्वीपासून दुधाचे सेवन करत आला आहे. त्यासाठी खास दूध देणारे प्राणी पाळण्यात येतात. दुग्धोत्पादनासाठी प्रामुख्याने गायी पाळण्यात येतात. त्या खालोखाल शेळी, मेंढी, म्हैस या प्राण्यापासून दूध मिळवले जाते. दुग्धोत्पादनासाठी भौगोलिकतेप्रमाणे उपलब्ध प्राणी जसे उंट, याक, मूस आदींचाही वापर केला जातो. कमी अधिक प्रमाणात घोडा, गाढव, रेनडियर, झेब्रा या प्राण्यांपासून दुग्धोत्पादन होते. दुधापासून [[ताक]],[[दही]], [[लोणी]], [[चीझ]], [[साय]] (क्रीम) ,[[आईस्क्रीम|आईसक्रीम]] इत्यादी अनेक पदार्थ तयार केले जातात. या विविध खाद्यपदार्थांचा आहारात मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.[[चित्र:Milk_glass.jpg|thumb|दूध]]

== दुधाचे प्रकार ==

* गायीचे दूध – हिंदू धर्मामध्ये गायीला कायमंच मातेचा दर्जा दिला जातो. तसेच आयुर्वेदात देखील गायीचे दूध हे आईच्या दुधाइतकेच उपयुक्त आहे असे सांगितले आहे. गायीचे दूध इतर पाळीव प्राण्यांच्या दुधापेक्षा पचण्यास हलके असते. गाईच्या दुधात म्हशीच्या दुधापेक्षा स्निग्ध पदार्थाचे प्रमाण कमी असते आणि जीवनसत्त्व ‘अ’चे प्रमाण जास्त असते.&lt;ref name=&quot;prahaar.in&quot;/&gt;

* म्हशीचे दूध – म्हशीच्या दुधात मोठ्या प्रमाणात प्रोटीन, फॉसफरस, कॅल्शिअम असल्याने आपल्या हाडांसाठी हे दूध अतिशय उपयुक्त असते. भारतीय गाईचे आणि म्हशीचे दूध हे [[ए २ दूध|ए २]] प्रकारचे आहे, जे की संकरित किंवा विदेशी पशूंच्या दुधापेक्षा तुलनेने जास्त आरोग्यदायी मानले जाते. सकाळी उठल्यावर माफक प्रमाणात दूध पिल्यास जेवणातील घटक द्रव्याची कमतरता भरून काढू शकते.

* सोया मिल्क – सोया मिल्कमध्ये प्रोटीन आणि फायबर मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध असतात.हे दुध कॅल्शिअम, आयर्न, मॅग्नेशिअम, फॉस्फरस, पोटॅशिअम, सोडिअम, झिंक आशा खनिजांनी परिपूर्ण असे असते.

* राईस मिल्क – राईस मिल्कमध्ये व्हिटॅमिन इ आणि मॅग्नेशिअम मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध असते.जर तुम्ही रोज एका विशिष्ट प्रमाणात राईस मिल्कचे सेवन केले तर ह्दयरोग, कॅन्सर अशा मोठ्या आजारांपासून तुमचे संरक्षण नक्कीच होऊ शकते.

* बदाम दूध – बदाम दुधात भरपूर कॅलरीज, व्हिटॅमिन डी, मॅग्नेशिअम, कॉपर असल्याने त्याचे रोज सेवन केल्यास वजन कमी करण्यास, हाड मजबूत बनवण्यात, त्वचेला तजेला आणण्यास ते फायदेशीर ठरते.

* ऑरगॅनिक दूध – ऑरगॅनिक दूध म्हणजे कोणत्याही प्रकारचे भेसळ नसलेले शुद्ध गायीचे दूध.बऱ्याच वेळा गायींना दूध जास्त यावं म्हणून त्यांना काही इंजेक्शन्स दिली जातात पण ऑरगॅनिक दुधात मात्र गायीला कोणत्याही प्रकारे औषधे न देता चांगल्या प्रतीचे दूध मिळते जे आपल्या शरीरासाठी अतिशय उपयुक्त ठरते.

* नारळाचे दूध – नारळाच्या दुधात मोठ्या प्रमाणात व्हिटॅमिन सी, व्हिटॅमिन इ, व्हिटॅमिन बी १, व्हिटॅमिन बी ३, आणि व्हिटॅमिन बी ५ असल्याने हे दूध अतिशय स्वास्थकारक असते. ज्यांना प्राण्यांच्या दुधाची ऍलर्जी असेल त्यांच्यासाठी हे दूध एक उत्तम पर्याय आहे.

==निरसे दूध==
दुधाळू प्राण्यांच्या न तापविलेल्या दुधास निरसे अथवा कच्चे दूध म्हणतात. दूध तापविल्याने त्यातील अनेक महत्त्वाचे घटक नष्ट होतात. त्यामुळे 'रॉ मिल्क मुव्हमेंट'(निरसे/कच्चे दूध चळवळ) ही चळवळ सुरू झाली आहे.यात कच्चे दूध पिण्यावर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;निरसे&quot;/&gt;

== दुधाचे विविध उपयोग ==
दुधाचा उपयोग हा सौंदर्यप्रसाधन म्हणूनही केला जातो. कच्चे दूध वा मलई चेहऱ्यावर चमक येण्यासाठी व त्वचा नितळ होण्यासाठी लावली जाते. तसेच दूधात काही घटक मिसळून त्यांचा फेसपॅक चेहऱ्यावर लावला जातो.

[[गाय|गायीचे]] अथवा [[म्हैस|म्हशीचे]] दूध साधारणतः  मंदाग्नीवर एक तृतीयांश उरेल इतके आटविल्यास त्याची [[बासुंदी]] होते.एक षष्टांश उरेल इतके आटविल्यास त्याची [[रबडी]](घट्ट बासुंदी) होते व त्यापेक्षा जास्त आटविल्यास त्याचा [[खवा]] होतो. खव्यापासून मग पेढा, बर्फी व अनेक प्रकारच्या मिठाया करण्यात येतात.{{संदर्भ हवा}}

==दुधापासून बनवलेले अन्नपदार्थ==

* '''लोणी:-''' श्रीकृष्णाला प्रिय अन्न आहे. दुधावर असलेल्या स्निग्ध सायीला विरजण लावले की दही बनते.असे दही पाणी घालून रवीने ढवळुन काढले की पृष्ठभागावर लोणी जमा होते. पाण्याने स्वच्छ धुतलेल्या या लोण्याचा गोळा साठविता येतो.लोण्यामध्ये कमीत कमी ८० टक्के दुधातील स्निग्ध असते.
* '''सायः-''' दूध तापवून थंड  करण्यास ठेविले असता त्यावर साय जमा होते. दूध न तापविता तसेच फ्रिजमध्ये ठेवले तर,त्यातील स्निग्ध पदार्थ वर येतात व त्याचा  थर निर्माण होतो. या थराला साय किंवा क्रीम म्हणतात.
* '''दही :-''' दूध विरजून तयार होते . या प्रक्रियेदरम्यान त्यात रासायनिक बदल होतात व दुधातील लॅक्टोजचे लॅक्टिक अ‍ॅसिडमध्ये रूपांतर होते.&lt;ref name=&quot;loksatta.com&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.loksatta.com/healthit-news/milk-buttermilk-and-curd-1083643/|title=दूध, दही अन् ताक!|दिनांक=2015-03-21|संकेतस्थळ=Loksatta|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-12}}&lt;/ref&gt; चांगल्या प्रतीचे दही करण्यासाठी सर्वप्रथम दुध गाळून गरम करण्यासाठी ठेवावे. दुध उकळेपर्यंत तापविल्यानंतर वातावरणाच्या तापमानापर्यंत(२२-२५ अंश सेल्सियस) थंड होऊ द्यावे.नंतर त्यात ०.५-१ टक्का विरजण (साधारणतः एक ते दीड चमचा १ लीटरसाठी) चांगले मिसळून टाकावे व पुढील १०-१२ तास झाकून ठेवावे. दही तयार करण्यासाठी स्टेनलेस स्टीलचे भांडे वापरावे.
*  '''कस्टर्ड'''
* '''खीर'''
*'''रबडी-''' जाड बुडाच्या पातेल्यात दूध आटवावे. आटवताना सारखे ढवळावे नाहीतर दूध लागते/उतू जाऊ शकते. ज्यांना साय आवडत नाही, अशांसाठी दूध थोडे गार झाले की, ब्लेंडर किंवा हॅंडमिक्सर दुधात फिरवून साय मोडून काढावी.नंतर केशर, वेलची पूड, बदाम-पिस्ते काप, चारोळी इ. घालावे. रबडी फ्रिजमध्ये ठेवून थंड करावी.&lt;ref name=&quot;prahaar.in&quot;/&gt;
* '''बासुंदी''' :- दूध व [[साखर|साखरेपासून]] बनवले जाणारे एक मिष्टान्न आहे.
* '''पनीर''' :- दुधामध्ये केसीन नावाचे प्रथिन असते. दुधामध्ये एखादा आम्लधर्मी पदार्थ ([[विरजण]]) घातला जातो तेव्हा त्याचा परिपाक त्यातील केसीनचे [[रेणू]] एकत्र येऊन त्याचे जाळे तयार करण्यात होतो. त्यास [[पनीर]] असे म्हणतात. पनीर तयार करताना दुध प्रथमत: उकळेपर्यंत कढईत गरम केले जाते. त्यानंतर ७०-७१ अंश सेल्सियसपर्यंत थंड करून त्यात सायट्रिक आम्लाचे द्रावण किंवा लिंबाचा रस २ टक्के एवढा टाकला जातो त्यामुळे दुध नासते फाटते. मग नरम कपड्याने गाळून घेतले जाते. नरम कपड्यातल्या पनीरवर २०-२५ मिनीटापर्यंत वजन ठेवले जाते.  पनीरमध्ये भरपूर प्रमाणात स्निग्ध व प्रथिने आढळतात. तसेच कॅल्शियम फाॅस्फरस या क्षारांचे प्रमाणही जास्त असते स्निग्धांमध्ये विरघळणारे  जीवनसत्त्व '''अ''' व '''ड''' यांचे प्रमाणही भरपूर प्रमाणात आढळते.
* '''[[ताक]]''':‌- [[दही]] किंवा सायीपासून बनवता येते. दही चांगले घुसळून  पाणी घालून त्याचे ताक बनवले जाते.&lt;ref name=&quot;loksatta.com&quot;/&gt; आयुर्वेदात ताकाला पृथ्वीवरचे अमृत म्हणले आहे. प्रत्यक्ष इंद्रालाही ताक दुर्लभ झाले होते, असे संदर्भ [[संस्कृत]] साहित्यात आढळतात
* '''[[खवा]]''' :- गाई किंवा म्हशीचे दुध लोखंडाच्या कढईत गरम करून सतत ढवळत जातात व आटवितात. जेंव्हा दुधाला उकळी येईल त्यावेळेस गॅस कमी करून दुधाला अधुनमधून ढवळत रहा.जेंव्हा दुध घट्ट होण्यास सुरुवात होते तेंव्हा दुधाला सतत हलवत रहा कारण दुध कढईला लागण्याची भिती राहते. अशाप्रकारे घट्ट झालेले दुध म्हणजे खवा.किंचित पिवळसर पांढरा असतो.साधारणतः १ लीटर चांगल्या दुधापासून 120 ते १३० ग्रॅम एवढा खवा बनतो. काही ठिकाणी यास मावा असेही म्हणतात. खवामध्ये स्निग्धांचे प्रमाण २० टक्के असते, आर्द्रता ४५ ते ४० टक्के आणि एकूण घनपदार्थ ६० ते ४५ टक्के असतात. खव्यापासून प्रामुख्याने पेढे,बर्फी,गुलामजाब सारखे पदार्थ तयार केले जातात. संपूर्ण खवा एकसारखा,पांढऱ्या रंगाचा,नरम व दाणेदार प्रतिचा असावा. त्याला चांगला सुवास असावा. नैसर्गिक तापमानामध्ये जर व्यवस्थित पॅकिंग केलेला असेल तर सात दिवसांपर्यंत आणि रेफ्रिजरेटरमध्ये तीन आठवड्यांपर्यंत टिकून राहतो.मुख्यतः खव्यातील पाण्याचे प्रमाण कमी केले असल्यामूळे खवा जास्त काळ टिकून राहतो.
* '''[[चीझ]] :-''' दुधातील केसीन ह्या प्रथिनांना साकळून केला जातो. चीझ हे वेगवेगळ्या चवीत रूपात व पोतात केले जाते चीझ गाई,म्हैस,बकरी किंवा मेंढीच्या दुधापासून बनवितात. तयार करताना दुधाला आम्ल केले जाते,मग रेनेट नावाचे एनजाइम घालून साकळवतात. नंतर त्यातला द्रव पदार्थ हा काढून टाकला जातो. राहिलेला घनपदार्थ हवा तशा आकारांमध्ये आणला जातो त्यास चीझ असे म्हणतात.
* '''चक्का व [[श्रीखंड]]:-''' दह्याला पातळ कपड्यातून गाळुन त्यातील पाण्याचे प्रमाण कमी करून मिळवलेला घनपदार्थ म्हणजे चक्का होय.

चक्का प्राप्त झाल्यावर योग्य प्रमाणात साखर मिसळून तयार झालेला नरम घट्ट गोडसर पदार्थ म्हणजे श्रीखंड.

प्रमाणित पद्धतीने चक्का व श्रीखंड तयार करत असताना म्हशीचे दुध घेऊन त्याचे ६ टक्क्यांपर्यंत प्रमाणीकरण केले जाते हे दुध ७१ अंश सेल्सियस वर १०-१५ मिनिटांसाठी गरम करून २२-२५ अंश सेल्सियसवर थंड करतात व त्यात १ टक्का विरजण म्हणून लॅक्टीक अ‍ॅसिड तयार करणारे कल्चर व्यवस्थित मिसळले जाते व हे २८-३० अंश सेल्सियसवर १६-१८ तासांसाठी उबवितात. दही तयार झाल्यावर मलमलच्या कापडामध्ये बांधतात व पुढील ८-१० तासांसाठी टांगून ठेवले जाते. जेणेकरून दह्यातून द्रवरूप पाणी बाहेर पडुन दही घट्ट बनते हा तयार झालेला घनपदार्थ म्हणजे चक्का होय.

एक लीटर दुधापासून साधारणतः २००-२१५ ग्रॅम एवढा चक्का मिळतो.श्रीखंड बनविण्यासाठी वरील चक्का हा मुळ पदार्थ म्हणून वापरला जातो साधारणतः चक्क्याच्या ३५-४० टक्क्यांपर्यंत पीठी साखर मिसळून त्याचे एकजीवीकरण केले जाते. तसेच त्यात रंग सुका मेवा टाकला जातो. तयार झालेल्या पदार्थास श्रीखंड असे म्हणतात.

== पेये ==
दुधामध्ये हळद, चहा, काॅफी, कोको आदी घालून पेये बनवतात.

== दुधावरील प्रक्रिया : पाश्चरायझेशन व होमोजिनायझेशन ==
[[पाश्चरायझेशन]] या प्रक्रियेत दूध विशिष्ट काळासाठी ठराविक तापमानावर तापवण्यात येते (minimum 78 deg. for 16 sec ). या प्रक्रियेमुळे दुधातील हानिकारक [[जीवाणू]] नष्ट होऊन ते माणसांच्या पिण्यालायक होते, तसेच त्याचे आयुष्यमानही वाढते. [[होमोजिनायझेशन]] प्रक्रियेत दुधातील स्निग्धकण फोडून ते एकजीव करण्यात येते व ते नासणार नाही याची काळजी घेऊन थंड करण्यात येते.

==कच्चे दूध व पारंपारिक/पाश्चराईज्ड दूध याची तुलना==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+कच्चे दूध व पारंपारिक/पाश्चराईज्ड दूध याची तुलना
|-
! अ.क्र.
! पोषक व प्रतिरोधक तत्त्वे
! पाश्चराईज्ड दूध
! कच्चे दूध
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| १
|[[अ-जीवनसत्त्व]]
| ३५% कमी होते
| १००% सक्रिय राहतात
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| २
|[[क-जीवनसत्त्व]]
| २५% ते ७७% कमी होते
|१००% सक्रिय राहतात
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|३
|[[इ-जीवनसत्त्व]]
| १४% कमी होते
|१००% सक्रिय राहतात
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|४
|[[लोह]]
| ६६% कमी होते
| १००% सक्रिय राहतात
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|५
|[[जस्त]] (झिंक)
| ७०% कमी होते
| १००% सक्रिय राहतात
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| ६
|[[ब-जीवनसत्त्व]]
| ३८% कमी होते
|१००% सक्रिय राहतात
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|७
|[[कॅल्शियम]]
| २१% कमी होते
| १००% सक्रिय राहतात
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| ८
| एन्झाईम्स
| १००% कमी होते
|१००% सक्रिय राहतात
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| ९
| इम्युनोग्लोबुलिन्स
| नष्ट होतात
|१००% सक्रिय राहतात
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
| १०
| व्हे प्रोटिन्स
| स्वभाव/गुण-बदल
|१००% सक्रिय राहतात
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|}&lt;ref name=&quot;निरसे&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://tarunbharat.net/ तरुण भारत नागपूर-ईपेपर-पान क्र. ९,|title='''भूक भागवणारा अमोल ठेवा-निरसे दूध'''|दिनांक=१५ नोव्हेंबर २०१७|प्रकाशक=नरकेसरी प्रकाशन, नागपूर|भाषा=मराठी|अवतरण=कृषी भारत पुरवणी|लेखक=लेखक: मोरेश्वर जोशी|लेखकदुवा=|आडनाव=|पहिलेनाव=|सहलेखक=|अ‍ॅक्सेसवर्ष=|अ‍ॅक्सेसदिनांक=}}&lt;/ref&gt;
सस्तन प्राण्यांच्या नवजातांच्या पोषणासाठी मातेच्या स्तनातून नवजातांच्या जन्मानंतर स्रवणारा द्रव पदार्थ म्हणजे दूध. फक्त सस्तन प्राणी आपल्या पिलाना स्तनांमधून दूघ पाजून मोठे करतात. सस्तन प्राण्यामध्ये घर्मग्रंथींचे रूपांतर दुग्धग्रंथीमध्ये होते. दूध हे पाणी, मेदाम्ले, प्रामुख़्याने केसीन (प्रथिन), आणि लॅक्टोजचे  (शर्करा) कलिली मिश्रण आहे. याशिवाय सोडियम,पोटॅशियम, कॅलशियम यांचे क्षार, आणि सूक्ष्म प्रमाणात फॉस्फरस पेंटाऑक्साइड, अ आणि ड जीवनसत्त्व असते. दुधामध्ये काहीं प्रमाणात जिवाणूप्रतिबंधक आणि कवकप्रतिबंधक विकरे असतात,  सस्तन प्राण्यांच्या सर्वच जातीमध्ये दूध निर्मिती होते. सस्तन प्राण्यामधील दूध निर्मितीसाठी आवश्यक ‘कप्पा जीन’चा केसीन निर्मितीमध्ये महत्त्वाचा सहभाग आहे. हे जनुक नसल्यास सस्तन प्राण्यामध्ये दूधनिर्मिती होत नाही. या जनुकाचा शोध हैदराबादमधील सेंटर फॉर सेल अँड मोलेक्युलर बायॉलॉजी या संस्थेमध्ये लागला आहे. स्तनी वर्गातील दूधनिर्मितीची जनुके एकसारखी असली तरी सर्व स्तनी वर्गामधील दुधामधील घटक आणि प्रतिकारद्रव्ये जातिनुसार भिन्न असतात.

दुधातील प्रथिनांच्या प्रमाणावर पिलाची वाढ किती वेगाने होणार हे अवलंबून असते. उदाहरणार्थ घोड्याच्या शिंगराचे वजन दुप्पट व्हायला साठ दिवस लागतात तर हार्प सीलचे पिलू पाच दिवसात दुप्पट वजनाचे होते. प्रतिलिटर मानवी दुधात १५ ग्रॅम प्रथिने असतात तर रेनडियरच्या दुधातील प्रथिनांचे  प्रमाण १०९ ग्रॅम असते.

मादीने पिलास जन्म दिल्यानंतर पहिल्या काहीं दिवसात स्तनातून येणाऱ्या दुधास कोलोस्ट्रम (मराठीत चीक) म्हणतात. कोलोस्ट्रममधील प्रतिकारद्रव्ये संसर्गापासून पिलांचे संरक्षण करतात. पशुपालन चालू झाल्यानंतर मानवाने इतर जनावरांच्या दुधाचा अन्नात समावेश केला आहे. गाय, बकरी,उंट, म्हैस, याक, गाढवीण यांचे दूध उपलब्धतेप्रमाणे वापरले जाते. अधिक उपलब्ध झालेले दूध टिकवून ठेवण्यासाठी दूध विरजून त्याचे दही आणि चीज बनवण्याची पद्धत सुमारे दोन हजार वर्षापूर्वीची आहे.

स्तनामध्ये तयार झालेले दूध स्तनपान केल्याशिवाय पिलाना मिळत नाही. त्यासाठी स्तनाग्रे चोखण्याची  क्रिया करावी लागते. पिलानी स्तनाग्रे चोखण्यास प्रारंभ केल्यास पश्च पोषग्रंथीमधून ऑक्सिटॉसिन नावाचे संप्रेरक स्रवते. ऑक्सिटॉसिनच्या प्रभावाने स्तनामध्ये साठलेले दूध आचळातून बाहेर वाहते. (पहा दुग्धस्रवण). आता दुग्धव्यवसाय पूर्ण व्यावसायिक पद्धतीने केला जातो. भारतामधील  पशूंची संख्या जगात पहिल्या क्रमांकाची आहे. त्यामुळे भारतात सर्वाधिक दूध उत्पादन होते. यास धवल क्रांती या नावाने ओळखले जाते. दुभत्या जनावरांची संख्या भारतात सर्वाधिक असली तरी प्रत्येक दुभत्या जनावरामागे सर्वाधिक दूध उत्पादन हॉलंडमध्ये होते.

===ए2 दूध===
गायीच्या ज्या दुधात बीटा-केसीन प्रथिनाचा ए2 हा घटक मिळतो, त्या दुधास ए2 प्रकारचे दूध स्हणतात. “ए2मिल्क” हे “ए2 मिल्क कंपनी”चे ब्रँड उत्पादन मुख्यत्वे ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड व इंग्लंडमध्ये विक्रीस उपलब्ध आहे.&lt;br /&gt;
सामान्य दुधापेक्षा ए2 दूध आरोग्याकरता अधिक लाभप्रद आहे याचा कोणताही ठोस पुरावा २००९ पूर्वी उपलब्ध नव्हता. कांही प्राथमिक चाचण्यातून अशी शक्यता आढळली, की ए2 दूध हे सामान्य दुधापेक्षा आरोग्याकरता लाभप्रद आहे, व सामान्य ए1 दुधातील ए1 प्रथिने हानिकारक असू शकतात व त्यामुळे दुधाचे पचन कठीण होऊ शकते.&lt;br /&gt;
ए1 व ए2 बीटा-केसीन हे दुधातील बीटा केसीनचे दोन जीनी प्रकार आहेत. या दोघांच्या संरचनेत एका अमायनो आम्लाचा फरक असतो. सारा युरोप (फ्रान्सशिवायचा), ऑस्ट्रेलिया व न्यू झीलंड मधील गायींत ए1 बीटा केसीन आढळते. “ए2 मिल्क कंपनी” ने विकसित केलेल्या जनुकीय चांचणीद्वारे, कोणती गाय ए1 प्रकारचे दूध देते व कोणती गाय ए2 प्रकारचे दूध देते, हे शोधता येते. या चांचणीच्या आधारे सर्व गायींची चांचणी करून ही “ए2 मिल्क कंपनी” ऊत्पादकास प्रमाणपत्र देते. हे दूध अधिक किंमतीला विकले जाते.

===पार्श्वभूमी===
गायीच्या दुधात 87 टक्के पाणी आणि 13 टक्के घन पदार्थ असतात. घन पदार्थात मेद, शर्करा (लॅक्टोज), खनीजपदार्थ व प्रथिने असतात. केसीन हा प्रथिनांचा मुख्य घटक असतो, आणि या केसीनपैकी 30 – 35 टक्के प्रमाण हे बीटा केसीनचे असते. (एका लिटरमधे 2 चहाचमचे). गायींच्या जनुकीय रचनेनुसार, या बीटा केसीनचे निरनिराळे प्रकार असतात. यांतील प्रमुख प्रकार म्हणजे ए1 व ए2 बीटा केसीन. पैकी ए1 हा प्रथम शोधला गेला व ए2 त्यानंतर. 209 अमायनो आम्लांच्या शृंखलेने बनलेल्या या दोन्ही केसीनमधला एकमेव फरक म्हणजे ६७वी जागा. ए1 बीटा केसीनमधे या जागी असतो हिस्टिडीन आणि ए2 बीटा केसीनमधे असते प्रोलिन. पचनसंस्थेतील पाचक विकरांची अभिक्रिया नेमकी या ६७व्या ठिकाणीच होत असते. ए1 बीटा केसीनपासून बीटा केसोमॉर्फिन 7 (बीसीएम7) हे पेप्टाईड तयार होते. परंतू, ए2 प्रकारात बीसीएम7 तयार होत नाही.

गायींमधे बीटा केसीनच्या ६७व्या ठिकाणी प्रोलिनच्या जागी हिस्ट्डिन येणे ही घटना ५००० ते १०००० वर्षांपूर्वी उत्परिवर्तनाच्या योगे घडून आली असावी असा वैज्ञानिकांचा कयास आहे. गायींचे कळप युरोपात उत्तरेकडे घेऊन जात असताना हे उत्परिवर्तन संकरातून पश्चिमी देशांत पसरत गेले असावे.

ए1 व ए2 बीटा केसीन देणाऱ्या गायींचे वितरण हे कळपानुसार व भूप्रदेशानुसार बदलत गेले आहे. आफ्रिका व आशियात फक्त ए2 प्रकारच्या गायी आहेत. ए1 प्रकार पश्चिमी देशांत आढळतो. जातिनिहाय पाहिले तर ग्वेर्न्से जातीच्या ७०  टक्के गायी ए1, तर होल्स्टन व आयर्शायर्स जातीच्या गायी ४६ ते ७० टक्के ए2 प्रकारचे दूध देतात.

===आरोग्यावरील परिणाम===
सन १९८० च्या सुरुवातीला, पेप्टाईड्सचे पचन होत असताना त्यांचा आरोग्यावर भला – बुरा परिणाम होतो किंवा कसे यावर विचार सुरू झाला होता. &lt;br /&gt;
ए1 ए2 बीटाकेसीन कडे लक्ष १९९० च्या सुरुवातीला दिले गेले. न्यू झीलंडमधे केलेल्या प्राण्यांवरील प्रयोगांत आणि साथीच्या रोगांवरील संशोधनात, ए1 बीटाकेसीन आणि जुनाट आजार यांच्यात कांही संबंध असावा असे आढळले, याने माध्यमांत व वैज्ञानिकांत तसेच ऊद्योजकांत मोठी उत्सुकता निर्माण झाली. जर खरोखर बीसीएम7 मानवाकरता घातक असेल, तर हा सामाजिक आरोग्याकरता  तसेच व्यावसायिकांकरता मोठा मुद्दा ठरू शकणार होता. &lt;br /&gt;
सन 2000 मधे स्थापन झालेल्या ए2 कॉर्पोरेशन या कंपनीने एक जनुकीय चाचणी विकसित केली. गाय कोणत्या प्रकारचे दूध देते (ए की ए2) हे या चाचणीद्वारे ठरविता येते. या चाचणीने प्रमाणित ए2 दूध हे त्यात हानिकारक पेप्टाईड्सचा अभाव असल्याने, अधिक किंमतीने विकले जाऊ शकते. कंपनीची वेबसाईट सांगते, की “ बीटाकेसीनए1 हा हानीकारक घटक प्रौढांमधे हृदयरोग तर बालकांत इन्शुलिन-मधुमेहाचा कारक ठरतो. सीइओच्या अनुसार, ए1बीटाकेसीनचा छिन्नमनस्कता, स्वमग्नता यांच्याशी प्रत्यक्ष संबंध आहे. ए2 कॉर्पोरेशनने फूड स्टॅंडर्ड्&amp;zwnjस ऑस्ट्रंलिया न्यू झीलंडकडे अशीही मागणी केली, की साध्या दुधावर “आरोग्यास हानिकारक” अशी सूचना सक्तीची करावी.&lt;br /&gt;
व्यापक जनहित लक्षात घेता, युरोपियन फूड सेफ्टी ऑथॉरिटी (ईएफएसए)ने उपलब्ध शास्त्रीय पुराव्यांचा अभ्यास करून २००९मधे आपला अहवाल सादर केला. यासाठी ईएफएसए ने बीसीएम7 वर प्रयोगशाळेत झालेल्या चाचण्यांचा आधार घेतला. ईएफएसएला जुनाट आजार आणि ए1 दुधाचे सेवन यांत कोणताही संबंध आढळला नाही. प्राण्यांच्या मेंदूआवरणात किंवा मेजूरज्जूमधे टोचले असता बीसीएम2 हे क्षीणपणे घातक ठरते. या चाचण्या प्राण्यांवर झाल्या होत्या व त्यातही बीसीएम2 तोंडातून दिले गेलेले नव्हते. मानवात दूध तोंडाने ग्रहण केले जाते.सबब या चाचण्या मानवावर होणारा परिणाम तपासण्यात अपुऱ्या ठरतात. सर्वांगीण पुरावा न गोळा करता, साथीच्या रोगांसंबंधी गोळा केलेल्या माहितीच्या आधारे  अर्धेकच्चे निष्कर्ष धोक्याचे ठरतील असा ईएफएसएने दिला. ए1 केसीनमुळे मधुमेह होतो हे चुकीचे आहे असे २००९ च्या आणखी एका सर्वेक्षणात आढळले. पुन्हा 2014च्या एका सर्वेक्षणात असे आढळले, की दुग्धजन्य पदार्थांचे सेवन करणाऱ्या बालकांत मधुमेहाचे रुग्ण होण्याची प्रवृत्ती जास्त असते. तथापि, दुधातील नेमका कोणता घटक याला जबाबदार आहे हे शोधणे जिकिरीचे व खर्चिक आहे. &lt;br /&gt;
===व्यावसायिक उत्पादन व विक्री===
न्यू झीलंडमध्ये ए1बीटा केसीनवर संशोधन करणाऱ्या एका संशोधकाने ए2 कॉर्पोरेशनची स्थापना केली. सहसंस्थापक होता हॉवर्ड पॅटर्सन, न्यू झीलंडमधील एक धनवान उद्योजक, फोंतेरा या दुधसहकारीसंस्थेचा मुख्य भागधारक आणि मोठा दुग्धव्यावसायिक. ए2 कॉर्पोरेशनने जनुकीय चाचणी विकसित करून तिचे पेटमट घेतले. या चाचणीद्वारे गाय कोणत्या प्रकारचे (ए1 की ए2) हे पडताळता येते. सन २०१२ च्या आसपास, ए2 ट्रेडमार्क, ए2 चांचणी, ए2 दूध देणाऱ्या गायींची पैदास करण्याच्या रिती, ए2केसीनयुक्त पोषण आहार, व ए2चे वैद्यकीय  उपयोग यांबद्दल जागतिक स्वामित्वहक्क ए2 कॉर्पोरेशनने आपल्या ताब्यात घेतलेले होते.

== दुधातील पोषक द्रव्ये ==
गाय, म्हैस, शेळी आणि मेंढी यांच्या दुधातील प्रमुख पोषक घटक द्रव्ये/१०० ग्रॅम.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|
दुवा=https://www.researchgate.net/figure/Milk-composition-analysis-per-100-grams_tbl1_330398355|अॅक्सेसदिनांक=३० मार्च २०२१|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20210330041148/https://www.researchgate.net/figure/Milk-composition-analysis-per-100-grams_tbl1_330398355
|विदा दिनांक=३० मार्च २०२१
|भाषा=इंग्रजी|title=Table 1 -Milk composition analysis, per 100 grams}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! घटक
! मात्रा
! [[गाय]]
! [[म्हैस]]
! [[शेळी]]
! [[मेंढी]]
|-
| पाणी
| ग्रॅम
| ८७.८
| ८१.१
| ८८.९
| ८३.०
|-
| प्रथिने
| ग्रॅम
| ३.२
| ४.५
| ३.१
| ५.४
|-
| स्निग्धांश
| ग्रॅम
| ३.९
| ८.०
| ३.५
| ६.०
|-
| संतृप्त मेदाम्ल
| ग्रॅम
| २.४
| ४.२
| ३.८
| २.३
|-
| एकल असंतृप्त मेदाम्ल
| ग्रॅम
| १.१
| १.७
| ०.८
| १.५
|-
| बहु असंतृप्त मेदाम्ल
| ग्रॅम
| ०.१
| ०.२
| ०.१
| ०.३
|-
| कार्बोहायड्रेट (लॅक्टोज)
| ग्रॅम
| ४.८
| ४.९
| ४.४
| ५.१
|-
| शर्करा (लॅक्टोज)
| ग्रॅम
| ४.८
| ४.४
| ५.१
| ४.९
|-
| कोलेस्ट्रॉल
| मिलिग्रॅम
| १४
| ८
| १०
| ११
|-
| कॅल्शियम
| मिलिग्रॅम
| १२०
| १००
| १७०
| १९५
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| ऊर्जा
| किलो कॅलरी
| ६६
| ११०
| ६०
| ९५
|-
| किलो जूल
| २७५
| ४६३
| २५३
| ३९६
|-
|}

==हे सुद्धा पहा==
* [[गाय]]
* [[भारतीय गाय]]
* [[भारतीय गाय#भारतीय गायीच्या विविध जाती|भारतीय गायीच्या विविध जाती]]
* [[ए २ दूध]]
* [[दही]]
* [[तूप]]
* [[ताक]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
== बाह्य दुवे ==
* [https://www.esakal.com/saptarang/ravikumar-mandade-writes-yehalegav-gawali-village-cow-milk-pjp78 कधीही दुध न विकणारं गाव]

[[वर्ग:जीवशास्त्र]]
[[वर्ग:अन्न]]
[[वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ]]
[[वर्ग:खाद्यपदार्थ]]</text>
      <sha1>jsi98ctd3h5w6inioqmx8wk104vmkfz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लेसोथो</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36367</id>
    <revision>
      <id>2694785</id>
      <parentid>2612289</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8499" sha1="olt772ibd1gic0tu65oqmxanoopxpnw" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट देश
|राष्ट्र_प्रचलित_नाव = लेसोथो 
|राष्ट्र_अधिकृत_नाव_स्थानिकभाषेमध्ये = Muso oa Lesotho&lt;br&gt;Kingdom of Lesotho
|राष्ट्र_अधिकृत_नाव_मराठीमध्ये = लेसोथोचे राज्य
|राष्ट्र_ध्वज = Flag of Lesotho.svg
|राष्ट्र_चिन्ह = Coat of arms of Lesotho.svg
|जागतिक_स्थान_नकाशा = LocationLesotho.svg
|राष्ट्र_नकाशा = Lesotho-CIA WFB Map.png
|ब्रीद_वाक्य =  &quot;Khotso, Pula, Nala&quot; (सोथो)&lt;br /&gt;''शांती, पाऊस, सुबत्ता''
|राजधानी_शहर = [[मासेरु]]
|सर्वात_मोठे_शहर = 
|सरकार_प्रकार = सांसदीय [[संविधानिक राजेशाही]]
|राष्ट्रप्रमुख_नाव = [[तिसरा लेट्झी, लेसोथो|लेट्झी ३]]
|पंतप्रधान_नाव = [[सॅम माटेकाने]]
|राष्ट्र_गीत = ''Lesotho Fatse La Bontata Rona''&lt;br /&gt;''लेसोथो, आपली पितृभूमी''
|स्वातंत्र्यदिवस_दिनांक = ४ ऑक्टोबर १९६६ ([[युनायटेड किंग्डम]]पासून)
|प्रजासत्ताकदिन_दिनांक = 
|राष्ट्रीय_भाषा = [[सोथो भाषा|सोथो]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]
|इतर_प्रमुख_भाषा = 
|राष्ट्रीय_चलन = [[लेसोथो लोटी|लोटी]]
|क्षेत्रफळ_क्रमवारी_क्रमांक = १४०
|क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = ३०,३५५
|क्षेत्रफळ_जलव्याप्त_टक्के = 
|लोकसंख्या_क्रमवारी_क्रमांक = १४६
|लोकसंख्या_संख्या = २०,६७,००० (२००९)
|लोकसंख्या_घनता = ६८.१
|प्रमाण_वेळ = [[यूटीसी+०२:००]]
|यूटीसी_कालविभाग = 
|आंतरराष्ट्रीय_दूरध्वनी_क्रमांक = २६६
|आंतरजाल_प्रत्यय = .ls
|जीडीपी_क्रमवारी_क्रमांक = 
|जीडीपी_डॉलरमध्ये = ४.२७७ अब्ज
|जीडीपी_राष्ट्रीय_चलनामध्ये = 
|दरडोई_जीडीपी_क्रमवारी_क्रमांक = 
|दरडोई_जीडीपी_डॉलरमध्ये = २,२४४
|माविनि_वर्ष =२०१०
|माविनि = {{वाढ}} ०.४२७
|माविनि_क्रमवारी_क्रमांक =१५८ वा
|माविनि_वर्ग =&lt;span style=&quot;color:red;white-space:nowrap;&quot;&gt;कमी&lt;/span&gt;
}}
'''लेसोथो''' हा [[आफ्रिका]] खंडाच्या [[दक्षिण आफ्रिका (प्रदेश)|दक्षिण]] भागातील एक [[भूपरिवेष्ठित देश]] आहे. लेसोथोच्या चारही बाजुंना [[दक्षिण आफ्रिका]] देशाच्या सीमा आहेत. दुसऱ्या स्वतंत्र देशाच्या पुर्णपणे अंतर्गत असलेला लेसोथो जगातील केवळ ३ देशांपैकी एक आहे ([[सान मारिनो]] व [[व्हॅटिकन सिटी]] हे इतर दोन्ही देश [[इटली]]मध्ये आहेत.) [[मासेरु]] ही लेसोथोची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

१८६८ सालापासून [[ब्रिटिश साम्राज्य]]ाचे मांडलिक राष्ट्र राहिल्यानंतर १९६६ साली लेसोथोला स्वातंत्र्य मिळाले. सध्या लेसोथो [[राष्ट्रकुल परिषद]]ेचा सदस्य असून येथे सांसदीय [[संविधानिक राजेशाही]] प्रकारचे सरकार आहे. येथील राजाला औपचारिक महत्त्व असून सर्व संविधानिक अधिकार संसद सांभाळते. लेसोथोची अर्थव्यवस्था शेती, खाणकाम, उत्पादन इत्यादी उद्योगांवर अवलंबून असून येथील ४० टक्के लोक [[दारिद्र्यरेषा|आंतरराष्ट्रीय दारिद्र्यरेषेच्या]] खाली जगतात.

ह्या भागातील इतर देशांप्रमाणे लेसोथोदेखील [[एड्स]]च्या मगरमिठीत अडकला आहे. २००९ मधील पाहणीनुसार येथील २३.६ टक्के लोकांना [[एच.आय.व्ही.]] विषाणूची लागण झाली आहे व येथील सरासरी आयुर्मान केवळ ४२ वर्षे आहे. एड्सचा प्रादुर्भाव कमी करण्यासाठी येथे मोठ्या प्रमाणावर प्रयत्न चालू असून ह्या प्रयत्नांना यश येण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. 

== इतिहास ==
=== नावाची व्युत्पत्ती ===
===प्रागैतिहासिक कालखंड===
== भूगोल ==
लेसोथो [[आफ्रिका]] खंडाच्या दक्षिण भागात स्थित असून तो चारही बाजूने [[दक्षिण आफ्रिका]] देशाने वेढला गेला आहे. संपूर्णपणे {{convert|1000|m|aabr=on}} पेक्षा अधिक उंचीवर वसलेला लेसोथो हा जगातील एकमेव स्वतंत्र देश आहे. ह्या उंचीमुळे येथील हवामान शीतल असते.
=== चतुःसीमा ===
===राजकीय विभाग===
[[चित्र:Map of lesotho.png|इवलेसे|लेसोथोचे १० जिल्हे]]
राजकीय दृष्ट्या लेसोथो १० जिल्ह्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
=== मोठी शहरे ===
== समाजव्यवस्था ==
लेसोथोची लोकसंख्या अंदाजे २०.६७ लाख इतकी असून येथील २५ टक्के जनता शहरी तर ७५ टक्के ग्रामीण आहे.
=== वस्तीविभागणी ===
===धर्म===
=== शिक्षण ===
===संस्कृती===
== राजकारण ==
==अर्थतंत्र==
== खेळ ==
* [[ऑलिंपिक खेळात {{लेखनाव}}]]
==बाह्य दुवे==
{{कॉमन्स|Lesotho|{{लेखनाव}}}}
*[http://www.gov.ls/ सरकार] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180408225354/http://gov.ls/ |date=2018-04-08 }}
* {{विकिअ‍ॅटलास|Lesotho|{{लेखनाव}}}}
* {{विकिट्रॅव्हल|Lesotho|{{लेखनाव}}}}

{{आफ्रिकेतील देश}}

[[वर्ग:आफ्रिकेतील देश]]</text>
      <sha1>olt772ibd1gic0tu65oqmxanoopxpnw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:देश माहिती आयर्लंडचे प्रजासत्ताक</title>
    <ns>10</ns>
    <id>37084</id>
    <revision>
      <id>2694802</id>
      <parentid>1477085</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:47:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1030" sha1="cjoclcle4kv9lkue1vlp8lo5eyqgtj8" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|देश माहिती दाखवा&lt;/noinclude&gt;}}}
| टोपणनाव = आयर्लंडचे प्रजासत्ताक
| shortname alias = आयर्लंड
| flag alias = Flag of Ireland.svg
| flag alias-naval = Naval Jack of Ireland.svg
| link alias-naval = Irish Naval Service
| link alias-football = आयर्लंड फुटबॉल संघ
| name alias-football = आयर्लंडचे प्रजासत्ताक
| flag alias-rugby union = Flag placeholder.svg
| border-rugby union =
| flag alias-cricket = Flag of Cricket Ireland.svg
| flag alias-cricketw = Flag of Cricket Ireland.svg
| border-cricket =
| size = {{{size|}}}
| नाव= {{{नाव|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| altvar = {{{altvar|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| redir1 = IRL
| redir2 = Republic of Ireland
| redir3 = Ireland
| redir4 = IRE
| related2 = Irish Free State
&lt;/noinclude&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
[[ml:ഫലകം:Country data Republic of Ireland]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cjoclcle4kv9lkue1vlp8lo5eyqgtj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37936</id>
    <revision>
      <id>2694806</id>
      <parentid>2687386</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40057-89</username>
        <id>185371</id>
      </contributor>
      <comment>/* बॉम्बेच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी (१९४७-१९६०) */</comment>
      <origin>2694806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56379" sha1="axwgyp517k3kvn4xm1c8mrwme8xd00y" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट अधिकृत हुद्दा
| post                     = मुख्यमंत्री
| body                     = महाराष्ट्रा
| native_name              = &lt;sub&gt;Chief Minister of The State of Maharashtra&lt;/sub&gt;
| flag = Flag of India.svg
| flagsize = 110px
| flagborder = yes 
| flagcaption = '''भारतीय ध्वजचिन्ह'''
| insignia = Seal of Maharashtra.svg
| insigniasize = 150
| insigniacaption          = '''महाराष्ट्राची राजमुद्रा'''
| image                    = The Chief Minister of Maharashtra, Shri Devendra Fadnavis meeting the Union Minister for Finance, Corporate Affairs and Defence, Shri Arun Jaitley, in New Delhi on March 17, 2017 (cropped).jpg
| imagesize                = 250px
| alt                      = 
| incumbent                = [[देवेंद्र फडणवीस|देवेंद्र गंगाधरराव फडणवीस]]&lt;br&gt;([[भारतीय जनता पक्ष]])&lt;br&gt;(वय : {{age in years and days|1970|7|22}})
| acting                   =
| incumbentsince           = ५ डिसेंबर २०२४
| type                     = 
| status                   = राज्यशासनाचे प्रमुख
| department               = [[महाराष्ट्र सरकार]]
| style                    = 
| member_of                = महाराष्ट्राचे विधिमंडळ (विधानसभा किंवा विधान परिषद)
| reports_to               = 
| residence                = वर्षा निवास, मुंबई
| seat                     = मंत्रालय, मुंबई
| nominator                = 
| appointer                = [[महाराष्ट्राचे राज्यपाल]]
| appointer_qualified      = 
| termlength               = ५ वर्ष
| termlength_qualified     = 
| constituting_instrument  = 
| precursor                = मुंबई राज्याचे मुख्यमंत्री 
| formation                = १ मे १९६०
| first                    = [[यशवंतराव चव्हाण]] (१९६०-१९६२)
| last                     = [[एकनाथ शिंदे]] (२०२२-२०२४)
| abolished                = 
| succession               = 
| abbreviation             = 
| unofficial_names         = 
| deputy                   = [[महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री]]
| salary                   = 
| website                  = 
}}

'''महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री''' हे [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्र राज्यशासनाचे]] प्रमुख असतात. [[महाराष्ट्र विधानसभा|महाराष्ट्र विधानसभेत]] बहुमत प्राप्त केलेल्या पक्षाला (किंवा युतीला) [[महाराष्ट्राचे राज्यपाल]] सरकार स्थापन करण्यासाठी आमंत्रित करतात आणि मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करतात. जर [[मुख्यमंत्री]] म्हणून शपथ घेतलेली व्यक्ती महाराष्ट्राच्या विधानसभेचा किंवा [[महाराष्ट्र विधान परिषद|विधानपरिषदेचा]] सदस्य नसेल, तर [[भारताचे संविधान|भारतीय राज्यघटनेनुसार]] त्या व्यक्तीस शपथ घेतल्यापासून सहा महिन्यांच्या आत विधानसभेचा किंवा विधानपरिषदेचा सदस्य होणे आवश्यक आहे, नाहीतर मुख्यमंत्री पदाचा राजीनामा द्यावा लागतो. मुख्यमंत्री पदासाठी कोणत्याही मुदतीच्या मर्यादा नाहीत, जोपर्यंत विधानसभेत बहुमत आहे तो पर्यंत ती व्यक्ती मुख्यमंत्री पदावर राहू शकते. विधानसभेचा कालावधी हा पाच वर्षाचा असतो.

१ मे १९६० रोजी द्विभाषिक [[मुंबई राज्य|मुंबई राज्याचे]] विघटन करून महाराष्ट्राची निर्मिती झाली. १९५६ पासून मुंबई राज्याचे तिसरे मुख्यमंत्री म्हणून कार्यरत असलेले [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]चे [[यशवंतराव चव्हाण]] हे महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री झाले. त्यांनी १९६२ च्या विधानसभा निवडणुकीपर्यंत पदभार सांभाळला. त्यांच्यानंतर मारोतराव कन्ननवार हे महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री झाले, परंतु पदावर असतानाच त्यांचे अकाली निधन झाले. ५ डिसेंबर १९६३ ते २१ फेब्रुवारी १९७५ या काळात ११ वर्षांहून अधिक काळ कार्यभार सांभाळणारे [[वसंतराव नाईक]] आतापर्यंत सर्वाधिक काळ महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री राहिले आहेत. [[देवेंद्र फडणवीस]] (२०१४-२०१९) पर्यंत पूर्ण पाच वर्षांचा कार्यकाळ (१९६७-१९७२) पूर्ण करणारे ते पहिले आणि एकमेव मुख्यमंत्री होते. [[शरद पवार]] हे महाराष्ट्राचे आतापर्यंतचे सर्वात कमी वयात मुख्यमंत्री होणारे व्यक्ती आहेत आणि सर्वाधिक चार वेळा ते महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री राहिले आहेत.

आतापर्यंत, राज्यात तीनदा [[राष्ट्रपती राजवट]] लागू करण्यात आली आहे: पहिली १९८० मध्ये आणि नंतर २०१४ आणि २०१९ मध्ये लागू करण्यात आली. ५ डिसेंबर २०२४ पासून विद्यमान [[भारतीय जनता पक्ष]]ाचे  श्री.'''[[देवेंद्र फडणवीस|देवेंद्र गंगाधरराव फडणवीस]]''' हे महाराष्ट्राचे विद्यमान मुख्यमंत्री आहेत.

==यादी==

=== मुंबई मुख्यमंत्र्यांची यादी (१९४७-१९६०) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! क्र
! नाव
! चित्र
!colspan=2| पदावरील काळ
! कार्यकाळ
! निवडणूक
!colspan=2| पक्ष
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[बॉम्बे राज्य|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''बॉम्बे राज्य (१९४७-१९५६)'''&lt;/span&gt;]]&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;&lt;small&gt;(१९४७ साली विधीमंडळासह बॉम्बे राज्याची स्थापना. ब्रिटिशकालीन प्रांतीय विधानसभेचे अंतरिम विधानसभेत रुपांतरित)&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;
|-
|- align=center
 | १
 ! [[बाळ गंगाधर खेर|ॲड. बाळासाहेब गंगाधर खेर]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१८८८-१९५७)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[महाराष्ट्र विधान परिषद|विधानपरिषद सदस्य]])&lt;/small&gt;
 | [[File:BG_Kher_1989_stamp_of_India.jpg|102x102px]]
 | १५ ऑगस्ट १९४७
 | २१ एप्रिल १९५२
 | {{age in years and days|1947|08|15|1952|04|21}}
 | —&lt;br&gt;&lt;small&gt;(अंतरिम मंत्रीमंडळ)&lt;/small&gt;
 | rowspan=2|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
 | rowspan=2 style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|- align=center
 | २
 ! [[मोरारजी देसाई|मोरारजी रणछोडजी देसाई]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१८९६-१९९५)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[बुलसर-चिखली विधानसभा मतदारसंघ|बुलसर-चिखली]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Morarji Desai During his visit to the United States of America (cropped).jpg|102x102px]]
 | २१ एप्रिल १९५२
 | ३१ ऑक्टोबर १९५६
 | {{age in years and days|1952|04|21|1956|10|31}}
 | [[१९५२ बॉम्बे विधानसभा निवडणूक|१९५२]]
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''३१ ऑक्टोबर १९५६ रोजी [[राज्य पुनर्रचना कायदा, १९५६|राज्य पुनर्रचना अधिनियम, १९५६]] द्वारे तत्कालीन [[सौराष्ट्र]], [[कच्छ]] राज्य तसेच [[मध्य प्रदेश]] राज्यातील विदर्भ जिल्हे व [[हैदराबाद संस्थान|हैदराबाद राज्यातील]] मराठवाडा जिल्हे हे बॉम्बे राज्यात विलीन करण्यात आले. तसेच बॉम्बे राज्यातील दक्षिणेकडील काही जिल्हे बॉम्बे राज्यातून वेगळे करून तत्कालीन [[म्हैसूर]] राज्यात विलीन करण्यात आले. क्षेत्रांची अदलाबदल केलेल्यांचे विधानसभा सदस्य त्या त्या नवीन विधीमंडळांचे सदस्य झाले.'''&lt;/span&gt;
|-
|- align=center
 | ३
 ! [[यशवंतराव चव्हाण|ॲड. यशवंतराव बळवंतराव चव्हाण]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९१३-१९८४)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[कराड उत्तर विधानसभा मतदारसंघ|उत्तर कराड]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Yashwantrao_Chavan_2010_stamp_of_India.jpg|102x102px]]
 | १ नोव्हेंबर १९५६
 | ३० एप्रिल १९६०
 | {{age in years and days|1956|11|1|1960|04|30}}
 | —&lt;br&gt;—————————&lt;br&gt;[[१९५७ बॉम्बे विधानसभा निवडणूक|१९५७]]
 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
 | style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  &lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''१ मे १९६० रोजी [[बॉम्बे पुनर्रचना अधिनियम, १९६०]] द्वारे [[बॉम्बे राज्य]]ाचे विभाजन करत [[गुजरात]] व [[महाराष्ट्र]] या दोन वेगळ्या राज्यांची स्थापना करण्यात आली. महाराष्ट्राच्या क्षेत्रात येणाऱ्या मतदारसंघांचे निवडून आलेले आमदार हे नवीन अंतरिम महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य झाले तसेच गुजरातच्या क्षेत्रात येणाऱ्या मतदारसंघांचे निवडून आलेले आमदार हे नवीन अंतरिम गुजरात विधानसभेचे सदस्य झाले.'''&lt;/span&gt;
|-
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! क्र
! नाव
! चित्र
!colspan=2| पदावरील काळ
! कार्यकाळ
! निवडणूक
!colspan=2| पक्ष
|-
| colspan=&quot;9&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;grey&quot;|  [[महाराष्ट्र|&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;'''महाराष्ट्र राज्य (१९६० पासून)'''&lt;/span&gt;]]&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:white;&quot;&gt;&lt;small&gt;(१ मे १९६० रोजी [[बॉम्बे पुनर्रचना अधिनियम, १९६०]] द्वारे [[बॉम्बे राज्य]]ाचे विभाजन करत [[महाराष्ट्र]] राज्य स्थापन)&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;
|-
|- align=center
 | १
 ! [[यशवंतराव चव्हाण|ॲड. यशवंतराव बळवंतराव चव्हाण]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९१३-१९८४)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[कराड उत्तर विधानसभा मतदारसंघ|उत्तर कराड]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Yashwantrao_Chavan_2010_stamp_of_India.jpg|102x102px]]
 | १ मे १९६०
 | २० नोव्हेंबर १९६२
 | {{age in years and days|1960|05|1|1962|11|20}}
 | —&lt;br&gt;&lt;small&gt;([[१९५७ बॉम्बे विधानसभा निवडणूक|१९५७ बॉम्बे]])&lt;/small&gt; 
 | rowspan=4|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
 | rowspan=3 style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|- align=center
 | २
 ! [[मारोतराव कन्नमवार|(मारोतराव सांबशिवपंत) दादासाहेब कन्नमवार]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९९०-१९६३)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[सावली विधानसभा मतदारसंघ|सावली]])&lt;/small&gt;
 |  
 | २० नोव्हेंबर १९६२
 | २४ नोव्हेंबर १९६३
 | {{age in years and days|1962|11|20|1963|11|24}}
 | [[१९६२ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|१९६२]]
|- align=center
 | ३
 ! [[बाळासाहेब सावंत|(परशुराम कृष्णाजी) ''बाळासाहेब'' सावंत]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९०५-२०००)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ|चिपळूण]])&lt;/small&gt;
 |  
 | २४ नोव्हेंबर १९६३
 | ५ डिसेंबर १९६३
 | {{age in years and days|1963|11|24|1963|12|5}}
 | —
|- align=center
 | rowspan=2|४
 ! rowspan=2|[[वसंतराव नाईक|वसंतराव फुलसिंह नाईक]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९१३-१९७९)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[पुसद विधानसभा मतदारसंघ|पुसद]])&lt;/small&gt;
 | rowspan=2| [[File:Vasantrao Naik portrait.jpg|102x102px]]
 | rowspan=2|५ डिसेंबर १९६३
 | rowspan=2|२१ फेब्रुवारी १९७२
 | rowspan=2|{{age in years and days|1963|12|5|1975|2|21}}
 | rowspan=2| —&lt;br&gt;—————————&lt;br&gt;[[१९६७ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|१९६७]]&lt;br&gt;—————————&lt;br&gt;[[१९७२ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|१९७२]]
 | style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|- align=center
 | rowspan=3 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिश्तनीस्त)]]
 | bgcolor=turquoise|
|- align=center
 | ५
 ! [[शंकरराव चव्हाण|ॲड. शंकरराव भाऊराव चव्हाण]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९२०-२००४)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[भोकर विधानसभा मतदारसंघ|भोकर]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Shankarrao Chavan 2007 stamp of India (cropped).jpg|102x102px]] 
 | २१ फेब्रुवारी १९७२
 | १७ मे १९७७
 | {{age in years and days|1975|2|21|1977|5|17}}
 | —
 | bgcolor=turquoise|
|- align=center
 | rowspan=2|६
 ! rowspan=2|[[वसंतराव दादा पाटील|वसंतराव बंडुजी पाटील]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९१७-१९८९)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;मतदारसंघ:&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;[[महाराष्ट्र विधान परिषद|विधानपरिषद सदस्य]] (जून १९७८ पर्यंत)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;[[सांगली विधानसभा मतदारसंघ|सांगली]] (जुलै १९७८ पासून)&lt;/small&gt;
 | rowspan=2| [[File:Vasantdada Patil (1977).jpg|102x102px]]
 | rowspan=2|१७ मे १९७७
 | rowspan=2|१८ जुलै १९७८
 | rowspan=2|{{age in years and days|1977|5|17|1978|7|18}}
 | rowspan=2| —&lt;br&gt;—————————&lt;br&gt;[[१९७८ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|१९७८]] 
 | bgcolor=turquoise|
|- align=center
 | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यू)]]
 | bgcolor=red|
|- align=center
 | ७
 ! [[शरद पवार|शरद गोविंद पवार]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९४०)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[बारामती विधानसभा मतदारसंघ|बारामती]])&lt;/small&gt;
 | [[File:The Union Minister for Agriculture and Food Processing Industries, Shri Sharad Pawar addressing at the launch of the Sahana Group’s New Marathi Channel “Jai Maharashtra”, in Mumbai on April 27, 2013 (cropped).jpg|102x102px]] 
 | १८ जुलै १९७८
 | १७ फेब्रुवारी १९८०
 | {{age in years and days|1978|7|18|1980|2|17}}
 | —
 | [[भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)]]
 | style=&quot;background-color: {{भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)/meta/color}}&quot; |
|- align=center
 | -
 ! ''पद रिकामे''&lt;br&gt;([[राष्ट्रपती राजवट]])&lt;ref&gt;Amberish K. Diwanji. &quot;[http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm A dummy's guide to President's rule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130519111701/http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm |date=2013-05-19 }}&quot;. [[रीडिफ.कॉम]]. 15 March 2005.&lt;/ref&gt;
 | [[File:Emblem_of_India.svg|122x122px]]
 |style=&quot;height: 30px;&quot;| १७ फेब्रुवारी १९८०
 | ९ जून १९८०
 | {{age in years and days|1980|2|17|1980|6|9}}
 | — 
 | -
|- align=center
 | ८
 ! [[अब्दुल रहमान अंतुले|बॅ. अब्दुल रहमान अंतुले]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९२९-२०१४)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[श्रीवर्धन विधानसभा मतदारसंघ|श्रीवर्धन]])&lt;/small&gt;
 | [[File:A. R. Antulay with Shivraj Patil (cropped).jpg|102x102px]] 
 | ९ जून १९८०
 | २१ जानेवारी १९८२
 | {{age in years and days|1980|6|9|1982|1|21}}
 | [[१९८० महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|१९८०]] 
 | rowspan=8|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)]]
 | rowspan=8 style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|- align=center
 | ९
 ! [[बाबासाहेब भोसले|ॲड. बाबासाहेब अनंतराव भोसले]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९२१-२००७)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[नेहरूनगर विधानसभा मतदारसंघ|नेहरूनगर]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Babasaheb Bhosale.png|102x102px]] 
 | २१ जानेवारी १९८२
 | २ फेब्रुवारी १९८३
 | {{age in years and days|1982|1|21|1983|2|2}}
 | —
|- align=center
 | (६)
 ! [[वसंतराव दादा पाटील|वसंतराव बंडुजी पाटील]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(दुसरा कार्यकाळ)''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९१७-१९८९)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[सांगली विधानसभा मतदारसंघ|सांगली]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Vasantdada Patil (1977).jpg|102x102px]]
 | २ फेब्रुवारी १९८३
 | ३ जून १९८५
 | {{age in years and days|1983|2|2|1985|6|3}}
 | — 
|- align=center
 | १०
 ! [[शिवाजीराव निलंगेकर|शिवाजीराव पाटील-निलंगेकर]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९३१-२०२०)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[निलंगा विधानसभा मतदारसंघ|निलंगा]])&lt;/small&gt;
 |  
 | ३ जून १९८५
 | १२ मार्च १९८६
 | {{age in years and days|1985|6|3|1986|3|12}}
 | [[१९८५ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|१९८५]] 
|- align=center
 | (५)
 ! [[शंकरराव चव्हाण|ॲड. शंकरराव भाऊराव चव्हाण]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(दुसरा कार्यकाळ)''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९२०-२००४)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[महाराष्ट्र विधान परिषद|विधानपरिषद सदस्य]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Shankarrao Chavan 2007 stamp of India (cropped).jpg|102x102px]] 
 | १२ मार्च १९८६
 | २६ जून १९८८
 | {{age in years and days|1986|3|12|1988|6|26}}
 | — 
|- align=center
 | (७)
 ! [[शरद पवार|शरद गोविंद पवार]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(दुसरा कार्यकाळ)''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९४०)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[बारामती विधानसभा मतदारसंघ|बारामती]])&lt;/small&gt;
 | [[File:The Union Minister for Agriculture and Food Processing Industries, Shri Sharad Pawar addressing at the launch of the Sahana Group’s New Marathi Channel “Jai Maharashtra”, in Mumbai on April 27, 2013 (cropped).jpg|102x102px]] 
 | २६ जून १९८८
 | २५ जून १९९१
 | {{age in years and days|1988|6|26|1991|6|25}}
 | —&lt;br&gt;—————————&lt;br&gt;[[१९९० महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|१९९०]] 
|- align=center
 | ११
 ! [[सुधाकरराव नाईक|सुधाकरराव राजूसिंह नाईक]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९३४-२००१)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[पुसद विधानसभा मतदारसंघ|पुसद]])&lt;/small&gt;
 |  [[चित्र:Sudhakarrao_Naik_Lok_Sabha_photo_portrait_1998-03-18.jpg|102x102px]]
 | २५ जून १९९१
 | ६ मार्च १९९३
 | {{age in years and days|1991|6|25|1993|3|6}}
 | —
|- align=center
 | (७)
 ! [[शरद पवार|शरद गोविंद पवार]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(तिसरा कार्यकाळ)''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९४०)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[महाराष्ट्र विधान परिषद|विधानपरिषद सदस्य]])&lt;/small&gt;
 | [[File:The Union Minister for Agriculture and Food Processing Industries, Shri Sharad Pawar addressing at the launch of the Sahana Group’s New Marathi Channel “Jai Maharashtra”, in Mumbai on April 27, 2013 (cropped).jpg|102x102px]] 
 | ६ मार्च १९९३
 | १४ मार्च १९९५
 | {{age in years and days|1993|3|6|1995|3|14}}
 | —
|- align=center
 | १२
 ! [[मनोहर जोशी|ॲड. मनोहर गजानन जोशी]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९३७-२०२४)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[दादर विधानसभा मतदारसंघ|दादर]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Manohar Joshi cropped.jpg|102x102px]] 
 | १४ मार्च १९९५
 | १ फेब्रुवारी १९९९
 | {{age in years and days|1995|3|14|1999|2|1}}
 | [[१९९५ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|१९९५]] 
 | rowspan=2|[[शिवसेना]]
 | rowspan=2 style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|- align=center
 | १३
 ! [[नारायण राणे|नारायण तातू राणे]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९५२)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[मालवण विधानसभा मतदारसंघ|मालवण]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Narayan Rane with PM Modi (cropped).jpg|102x102px]] 
 | १ फेब्रुवारी १९९९
 | १८ ऑक्टोबर १९९९
 | {{age in years and days|1999|2|1|1999|10|18}}
 | — 
|- align=center
 | १४
 ! [[विलासराव देशमुख|ॲड. विलासराव दगडोजीराव देशमुख]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९४५-२०१२)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[लातूर विधानसभा मतदारसंघ|लातूर]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Vilasrao Deshmukh at Innovation Partnerships Event May 8, 2012.jpg|102x102px]] 
 | १८ ऑक्टोबर १९९९
 | १८ जानेवारी २००३
 | {{age in years and days|1999|10|18|2003|1|18}}
 | [[१९९९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|१९९९]] 
 | rowspan=5|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
 | rowspan=5 style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|- align=center
 | १५
 ! [[सुशीलकुमार शिंदे|ॲड. सुशीलकुमार संभाजी शिंदे]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९४१)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[महाराष्ट्र विधान परिषद|विधानपरिषद सदस्य]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Sushilkumar Shinde.JPG|102x102px]] 
 | १८ जानेवारी २००३
 | १ नोव्हेंबर २००४
 | {{age in years and days|2003|1|18|2004|11|1}}
 | —
|- align=center
 | (१४)
 ! [[विलासराव देशमुख|ॲड. विलासराव दगडोजीराव देशमुख]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(दुसरा कार्यकाळ)''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(१९४५-२०१२)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[लातूर विधानसभा मतदारसंघ|लातूर]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Vilasrao Deshmukh at Innovation Partnerships Event May 8, 2012.jpg|102x102px]] 
 | १ नोव्हेंबर २००४
 | ८ डिसेंबर २००८
 | {{age in years and days|2004|11|1|2008|12|8}}
 | [[२००४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२००४]] 
|- align=center
 | १६
 ! [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९५८)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[भोकर विधानसभा मतदारसंघ|भोकर]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Ashok Chavan With Coat.jpeg|102x102px]] 
 | ८ डिसेंबर २००८
 | ११ नोव्हेंबर २०१०
 | {{age in years and days|2008|12|8|2010|11|11}}
 | —&lt;br&gt;—————————&lt;br&gt;[[२००९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२००९]]  
|- align=center
 | १७
 ! [[पृथ्वीराज चव्हाण|पृथ्वीराज दाजीसाहेब चव्हाण]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९४६)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[महाराष्ट्र विधान परिषद|विधानपरिषद सदस्य]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Prithviraj Chavan - India Economic Summit 2011.jpg|102x102px]] 
 | ११ नोव्हेंबर २०१०
 | २८ सप्टेंबर २०१४
 | {{age in years and days|2010|11|11|2014|9|28}}
 | —
|- align=center
 | -
 ! ''पद रिकामे''&lt;br&gt;([[राष्ट्रपती राजवट]])&lt;ref&gt;Amberish K. Diwanji. &quot;[http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm A dummy's guide to President's rule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130519111701/http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm |date=2013-05-19 }}&quot;. [[रीडिफ.कॉम]]. 15 March 2005.&lt;/ref&gt;
 | [[File:Emblem_of_India.svg|122x122px]]
 |style=&quot;height: 30px;&quot;| २८ सप्टेंबर २०१४
 | ३१ ऑक्टोबर २०१४
 | {{age in years and days|2014|9|28|2014|10|31}}
 | — 
 | -
|- align=center
 | १८
 ! [[देवेंद्र फडणवीस|ॲड. देवेंद्र गंगाधरराव फडणवीस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९७०)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[दक्षिण पश्चिम नागपूर विधानसभा मतदारसंघ|दक्षिण-पश्चिम नागपूर]])&lt;/small&gt;
 | [[File:The Chief Minister of Maharashtra, Shri Devendra Fadnavis meeting the Union Minister for Finance, Corporate Affairs and Defence, Shri Arun Jaitley, in New Delhi on March 17, 2017 (cropped).jpg|102x102px]] 
 | ३१ ऑक्टोबर २०१४
 | १२ नोव्हेंबर २०१९
 | {{age in years and days|2014|10|31|2019|11|12}}
 | [[२०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०१४]] 
 | [[भारतीय जनता पक्ष]]
 | style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|- align=center
 | -
 ! ''पद रिकामे''&lt;br&gt;([[राष्ट्रपती राजवट]])&lt;ref&gt;Amberish K. Diwanji. &quot;[http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm A dummy's guide to President's rule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130519111701/http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm |date=2013-05-19 }}&quot;. [[रीडिफ.कॉम]]. 15 March 2005.&lt;/ref&gt;
 | [[File:Emblem_of_India.svg|122x122px]]
 |style=&quot;height: 30px;&quot;| १२ नोव्हेंबर २०१९
 | २३ नोव्हेंबर २०१९
 | {{age in years and days|2019|11|12|2019|11|23}}
 | [[२०१९ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०१९]]  
 | -
|- align=center
 | (१८)
 ! [[देवेंद्र फडणवीस|ॲड. देवेंद्र गंगाधरराव फडणवीस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(दुसरा कार्यकाळ)''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९७०)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[दक्षिण पश्चिम नागपूर विधानसभा मतदारसंघ|दक्षिण-पश्चिम नागपूर]])&lt;/small&gt;
 | [[File:The Chief Minister of Maharashtra, Shri Devendra Fadnavis meeting the Union Minister for Finance, Corporate Affairs and Defence, Shri Arun Jaitley, in New Delhi on March 17, 2017 (cropped).jpg|102x102px]] 
 | २३ नोव्हेंबर २०१९
 | २८ नोव्हेंबर २०१९
 | {{age in years and days|2019|11|23|2019|11|28}}
 | —
 | [[भारतीय जनता पक्ष]]
 | style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|- align=center
 | १९
 ! [[उद्धव ठाकरे|उद्धव बाळ ठाकरे]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९६०)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[महाराष्ट्र विधान परिषद|विधानपरिषद सदस्य]])&lt;/small&gt;
 | [[File:The Chief Minister of Maharashtra, Shri Uddhav Thackeray calling on the Prime Minister, Shri Narendra Modi, in New Delhi on February 21, 2020 (Uddhav Thackeray) (cropped).jpg|102x102px]] 
 | २८ नोव्हेंबर २०१९
 | ३० जून २०२२
 | {{age in years and days|2019|11|28|2022|6|30}}
 | —
 | rowspan=2|[[शिवसेना]]
 | rowspan=2 style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|- align=center
 | २०
 ! [[एकनाथ शिंदे|एकनाथ संभाजी शिंदे]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९६४)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[कोपरी-पाचपाखाडी विधानसभा मतदारसंघ|कोपरी-पाचपाखाडी]])&lt;/small&gt;
 | [[File:Eknath Shinde with PM Narendra Modi Cropped.jpg|102x102px]] 
 | ३० जून २०२२
 | ५ डिसेंबर २०२४
 | {{age in years and days|2022|6|30|2024|12|5}}
 | —
|- align=center
 | (१८)
 ! [[देवेंद्र फडणवीस|ॲड. देवेंद्र गंगाधरराव फडणवीस]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(तिसरा कार्यकाळ)''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(जन्म १९७०)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;(मतदारसंघ: [[दक्षिण पश्चिम नागपूर विधानसभा मतदारसंघ|दक्षिण-पश्चिम नागपूर]])&lt;/small&gt;
 | [[File:The Chief Minister of Maharashtra, Shri Devendra Fadnavis meeting the Union Minister for Finance, Corporate Affairs and Defence, Shri Arun Jaitley, in New Delhi on March 17, 2017 (cropped).jpg|102x102px]] 
 | ५ डिसेंबर २०२४
 | ''पदस्थ''
 | {{age in years and days|2024|12|5}}
 | [[२०२४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक|२०२४]]
 | [[भारतीय जनता पक्ष]]
 | style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; width=&quot;4px&quot; |
|}

==कालक्रमानुसार मुख्यमंत्र्यांच्या मृत्यूची तारीख==
महाराष्ट्राच्या व पूर्वीच्या बॉम्बेच्या मुख्यमंत्रीपदी राहिलेले सर्व मुख्यमंत्री यांची निधन झाल्याची कालक्रमानुसार तारिख खालीलप्रमाणे (ज्यांच्या नावापुढे कंसात राज्याचे नाव नाही ते महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री राहिलेले आहेत) :- 

* [[बाळ गंगाधर खेर|ॲड. बाळासाहेब गंगाधर खेर]] ''(बॉम्बे)'' : २४ ऑगस्ट १८८८ — ८ मार्च १९५७ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1888|8|24|1957|3|8}}), मृत्यू होऊन {{age in years and days|1957|3|8}} दिवस झाले
* [[मारोतराव कन्नमवार|मारोतराव सांबशिवराव कन्नमवार]] : १० जानेवारी १९०० — २४ नोव्हेंबर १९६३ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1900|1|10|1963|11|24}})
* [[वसंतराव नाईक|वसंतराव फुलसिंह नाईक]] : १ जुलै १९१३ — १८ ऑगस्ट १९७९ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1913|7|1|1979|8|18}})
* [[यशवंतराव चव्हाण|ॲड. यशवंतराव बळवंतराव चव्हाण]] ''(बॉम्बे व महाराष्ट्र)'' : १२ मार्च १९१३ — २५ नोव्हेंबर १९८४ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1913|3|12|1984|11|25}})
* [[वसंतराव दादा पाटील|वसंतराव बंडुजी पाटील]] : १३ नोव्हेंबर १९१७ — १ मार्च १९८९ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1917|11|13|1989|3|1}})
* [[मोरारजी देसाई|मोरारजी रणछोडजी देसाई]] ''(बॉम्बे)'' : २९ फेब्रुवारी १८९६ — १० एप्रिल १९९५ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1896|2|29|1995|4|10}})
* [[बाळासाहेब सावंत|परशुराम कृष्णाजी ''बाळासाहेब'' सावंत]] : ९ जानेवारी १९०५ — २९ ऑक्टोबर २००० (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1905|1|9|2000|10|29}})
* [[सुधाकरराव नाईक|सुधाकरराव राजूसिंह नाईक]] : २१ ऑगस्ट १९३४ — १० मे २००१ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1934|8|21|2001|5|10}})
* [[शंकरराव चव्हाण|ॲड. शंकरराव भावराव चव्हाण]] : १४ जुलै १९२० — २६ फेब्रुवारी २००४ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1920|7|14|2004|2|26}})
* [[बाबासाहेब भोसले|ॲड. बाबासाहेब अनंतराव भोसले]] : १५ जानेवारी १९२१ — ६ ऑक्टोबर २००७ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1921|1|15|2007|10|6}})
* [[विलासराव देशमुख|ॲड. विलासराव दगडोजीराव देशमुख]] : २६ मे १९४५ — १४ ऑगस्ट २०१२ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1945|5|26|2012|8|14}})
* [[अब्दुल रहमान अंतुले|बॅ. अब्दुल रहमान अंतुले]] : ९ फेब्रुवारी १९२९ — २ डिसेंबर २०१४ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1929|2|9|2014|12|2}})
* [[शिवाजीराव निलंगेकर|शिवाजीराव पाटील-निलंगेकर]] : ९ फेब्रुवारी १९३१ — ५ ऑगस्ट २०२० (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1931|2|9|2020|8|5}})
* [[मनोहर जोशी|ॲड. मनोहर गजानन जोशी]] : २ डिसेंबर १९३७ — २३ फेब्रुवारी २०२४ (मृत्यूसमयी वय : {{age in years and days|1937|12|2|2024|2|23}})

==हयात असलेले माजी मुख्यमंत्री==
हयात असलेल्या माजी मुख्यमंत्र्यांची जेष्ठतेनुसार यादी खालीलप्रमाणे :- 

* [[शरद पवार|शरद गोविंद पवार]] : जन्म १२ डिसेंबर १९४० (वय : {{age in years and days|1940|12|12}})
* [[सुशीलकुमार शिंदे|ॲड. सुशीलकुमार संभाजी शिंदे]] : जन्म ४ सप्टेंबर १९४१ (वय : {{age in years and days|1941|9|4}})
* [[पृथ्वीराज चव्हाण|पृथ्वीराज दाजीसाहेब चव्हाण]] : जन्म १७ मार्च १९४६ (वय : {{age in years and days|1946|3|17}})
* [[नारायण राणे|नारायण तातू राणे]] : जन्म १० एप्रिल १९५२ (वय : {{age in years and days|1952|4|10}})
* [[अशोक चव्हाण|अशोक शंकरराव चव्हाण]] : जन्म २८ ऑक्टोबर १९५८ (वय : {{age in years and days|1958|10|28}})
* [[उद्धव ठाकरे|उद्धव बाळ ठाकरे]] : जन्म २७ जुलै १९६० (वय : {{age in years and days|1960|7|27}})
* [[एकनाथ शिंदे|एकनाथ संभाजी शिंदे]] : जन्म ९ फेब्रुवारी १९६४ (वय : {{age in years and days|1964|2|9}})

== सांख्यिकी ==
=== मुख्यमंत्री पदाच्या कालावधीनुसार मुख्यमंत्र्यांची यादी ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; data-sort-type=&quot;number&quot; |#
! rowspan=&quot;2&quot; |नाव
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; |पक्ष
! colspan=&quot;3&quot; |कालावधी
|-
!सलग सर्वात लांब कालावधी
!एकूण कालावधी
! एकूण मुख्यमंत्री पद
|-
|१
|[[वसंतराव नाईक]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1963|12|5|1975|2|21}}  
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1963|12|5|1975|2|21}} 
|०३
|-
|२
|[[विलासराव देशमुख]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2004|11|1|2008|12|8}}
|७ वर्षे, १२९ दिवस
|०२
|-
|३
|[[शरद पवार]]
|[[:en:Indian_National_Congress|INC]]/[[:en:Indian_Congress_(Socialist)|INC(S)]]
| style=&quot;background-color:yellow&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1988|6|26|1991|6|25}}
|६ वर्षे, २२१ दिवस
|०४
|-
|४
|[[यशवंतराव चव्हाण]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1956|11|1|1962|11|20}} 
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1956|11|1|1962|11|20}}
|०१
|-
|५
|[[देवेंद्र फडणवीस]]
|[[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2014|10|31|2019|11|12}}
|६ वर्षे, १५४ दिवस 
|०३
|-
|६
|[[शंकरराव चव्हाण]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1986|3|12|1988|6|26}}
|४ वर्षे, १९१ दिवस
|०२
|-
|७
|[[मनोहर जोशी]]
|[[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1995|3|14|1999|2|1}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1995|3|14|1999|2|1}}
|०१
|-
|८
|[[पृथ्वीराज चव्हाण]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2010|11|11|2014|9|28}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2010|11|11|2014|9|28}}
|०१
|-
|९
|[[वसंतराव दादा पाटील]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1983|2|2|1985|6|3}}
|३ वर्षे, १८३ दिवस
|०३
|-
|१०
|[[उद्धव ठाकरे]]
|[[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2019|11|28|2022|6|30}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2019|11|28|2022|6|30}}
|०१
|-
|११
|[[अशोक चव्हाण]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2008|12|8|2010|11|11}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2008|12|8|2010|11|11}}
|०२
|-
|१२
|[[सुशीलकुमार शिंदे]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2003|1|18|2004|11|1}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2003|1|18|2004|11|1}}
|०१
|-
|१३
|[[सुधाकरराव नाईक]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1991|6|25|1993|3|6}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1991|6|25|1993|3|6}}
|०१
|-
|१४
|[[अब्दुल रहमान अंतुले]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1980|6|9|1982|1|21}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1980|6|9|1982|1|21}}
|०१
|-
|१५
|[[बाबासाहेब भोसले]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1982|1|21|1983|2|2}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1982|1|21|1983|2|2}}
|०१
|-
|१६
|[[मारोतराव कन्नमवार]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color:{{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1962|11|20|1963|11|24}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1962|11|20|1963|11|24}}
|०१
|-
|१७
|[[शिवाजीराव निलंगेकर]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1985|6|3|1986|3|12}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1985|6|3|1986|3|12}}
|०१
|-
|१८
|[[नारायण राणे]]
|[[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1999|2|1|1999|10|18}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1999|2|1|1999|10|18}}
|०१
|-
|१९
|[[एकनाथ शिंदे]]
|[[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{बाळासाहेबांची शिवसेना/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2022|6|30|2024|11|12}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2022|6|30|2024|11|12}}
|०१
|-
|२०
|[[बाळासाहेब सावंत]]
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1963|11|25|1963|12|5}}
|{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1963|11|25|1963|12|5}}
|०१
|}

=== राजकीय पक्ष त्यांच्या मुख्यमंत्री पद धारण केलेल्या सदस्यांच्या एकूण कालावधीनुसार (२६ डिसेंबर २०२२) ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center&quot;
! data-sort-type=&quot;क्र&quot; |{{Tooltip|क्रमांक}}
! colspan=&quot;2&quot; | पक्ष
! data-sort-type=&quot;number&quot; |मुख्यमंत्र्यांची संख्या
!मुख्यमंत्री पद धारण केलेले एकूण दिवस
|-
! data-sort-value=&quot;1&quot; |१
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस/meta/color}}&quot; |
| data-sort-type=&quot;2&quot; |१३
|{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1960|05|01|1962|09|19}}+{{age in days|1962|11|20|1963|11|24}}+{{age in days|1963|11|25|1963|12|04}}+{{age in days|1963|12|05|1975|02|20}}+{{age in days|1975|02|21|1977|05|16}}+{{age in days|1977|05|17|1978|03|05}}+{{age in days|1980|06|09|1982|01|12}}+{{age in days|1982|01|21|1983|02|01}}+{{age in days|1983|02|02|1985|06|01}}+{{age in days|1985|06|03|1986|03|06}}+{{age in days|1986|03|12|1988|06|26}}+{{age in days|1988|06|26|1990|03|03}}+{{age in days|1990|03|04|1991|06|25}}+{{age in days|1991|06|25|1993|02|22}}+{{age in days|1993|03|06|1995|03|14}}+{{age in days|1999|02|01|2003|03|16}}+{{age in days|2003|01|18|2004|10|30}}+{{age in days|2004|11|01|2008|12|04}}+{{age in days|2008|12|08|2009|11|07}}+{{age in days|2009|11|07|2010|11|09}}+{{age in days|2010|11|11|2014|09|26}} }}}} दिवस
|-
! data-sort-value=&quot;2&quot; |'''२'''
|[[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color: {{शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| data-sort-type=&quot;3&quot; |'''४'''
|{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1995|03|14|1999|01|31}}+{{age in days|1999|02|01|1999|10|17}}+{{age in days|2019|11|28}}}}}} दिवस
|-
! data-sort-value=&quot;3&quot; |३
|[[भारतीय जनता पक्ष]]
| style=&quot;background-color: {{भारतीय जनता पक्ष/meta/color}}&quot; |
| data-sort-type=&quot;6&quot; |१
|{{formatnum:{{#expr:{{age in days|2014|10|31|2019|11|12}}+{{age in days|2019|11|23|2019|12|26}} }}}} दिवस
|-
! data-sort-value=&quot;4&quot; |४
|[[भारतीय काँग्रेस (समाजवादी)]]
| style=&quot;background-color:Blue&quot; |
| data-sort-type=&quot;6&quot; |१
|{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1978|07|18|1980|02|17}} }}}} दिवस
|-
!data-sort-value=&quot;5&quot; |५
|[[शिवसेना]]
| style=&quot;background-color:  {{बाळासाहेबांची शिवसेना/meta/color}}&quot; |
| data-sort-type=&quot;6&quot; |१
|{{formatnum:{{#expr:{{वय दिवसांमध्ये|2022|6|30}} }}}} दिवस
|-
! data-sort-value=&quot;6&quot; |६
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (अरसू)]]
| style=&quot;background-color:red&quot; |
| data-sort-type=&quot;6&quot; |१
|{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1978|03|05|1978|07|18}} }}}} दिवस
|}

== बाह्य दुवे ==
* {{संकेतस्थळ|http://www.legislativebodiesinindia.nic.in/STATISTICAL/Maharashtra.pdf|लेजिस्लेटिव्ह बॉडीज इंडिया &quot;एन.आय.सी.&quot; संकेतस्थळ - महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री (पीडीएफ फॉरमॅट)|इंग्लिश}}

== हे सुद्धा पहा ==
* [[महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी]]
* [[महाराष्ट्राचे राज्यपाल]]
* [[महाराष्ट्र शासन]]
* [[महाराष्ट्र विधानसभा]]
* [[महाराष्ट्र विधानसभा अध्यक्ष]]
* [[महाराष्ट्र विधानसभा विरोधी पक्ष नेते]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री}}
{{विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्री}}

[[वर्ग:महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री| ]]
[[वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री]]</text>
      <sha1>axwgyp517k3kvn4xm1c8mrwme8xd00y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मुक्ता बर्वे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38123</id>
    <revision>
      <id>2694706</id>
      <parentid>2642792</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T04:08:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129924" sha1="n2mukeh1f5hfes6fgn7bhg2ifnzqq3v" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट अभिनेता
| पार्श्वभूमी_रंग = 
| नाव = मुक्ता बर्वे
| चित्र = Mukta in light moments.jpg|thumb|एका प्रसन्न क्षणी मुक्ता
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_शीर्षक = मुक्ता बर्वे
| पूर्ण_नाव = मुक्ता वसंत बर्वे
| जन्म_दिनांक = {{जन्म_दिनांक_आणि_वय|1979|5|17}}
| जन्म_स्थान = [[चिंचवड]], [[महाराष्ट्र]]
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान = 
| इतर_नावे = 
| कार्यक्षेत्र = अभिनय, निर्मिती 
| राष्ट्रीयत्व ={{ध्वजचिन्ह|भारत}} [[भारत|भारतीय]]
| भाषा =मराठी 
| कारकीर्द_काळ = २००० पासून 
| प्रमुख_नाटके = देहभान, फायनल ड्रॅफ्ट, कबड्डी कबड्डी, छापा काटा, कोडमंत्र 
| प्रमुख_चित्रपट = जोगवा, मुंबई-पुणे-मुंबई भाग १/२/३, डबलसीट 
| प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = [[अग्निहोत्र]] [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] [[रुद्रम]] [[अजूनही बरसात आहे]]
| पुरस्कार = 
| वडील_नाव = वसंत बर्वे
| आई_नाव = विजया बर्वे
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव = 
| अपत्ये = 
| संकेतस्थळ =
| तळटिपा = 
|भावंडे=देबू बर्वे
}}

'''मुक्ता बर्वे''' ([[१७ मे]], [[इ.स. १९७९|१९७९]] - ) या मराठी नाट्य आणि चित्रपट सृष्टीतील एक नावाजलेल्या आणि यशस्वी अभिनेत्री आहेत.

त्या मूळच्या पुण्याजवळील चिंचवड गावच्या आहेत. यांचे वडील वसंत बर्वे आणि आई शिक्षिका व नाट्यलेखिका विजया बर्वे आहेत. मुक्ताने रंगभूमीवरील बालपणापासून सुरुवात केली. चार वर्षाची असताना आईच्या ‘‘रुसू नका फुगू नका‘’ या नाटकात काम केले आणि त्यानंतर १५ व्या वर्षी नाट्यस्पर्धेच्या निमित्ताने [[रत्‍नाकर मतकरी]]ंच्या [[घर तिघांचे हवे (नाटक)|घर तिघांचे हवे]] या नाटकात भूमिका केली. मुक्ता बर्वे प्रामुख्याने [[मराठी भाषा|मराठी]] भाषिक [[मराठी चित्रपट|चित्रपट]], नाटके आणि दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये कामे करतात. २००० साली व्यावसायिक कारकिर्दीस सुरुवात केलेल्या मुक्ताने काही हिंदी चित्रपटांतूनही अभिनय केला आहे. त्यांनी [[पुणे विद्यापीठ|पुणे विद्यापीठाच्या]] ललित कला केंद्रमधून नाट्यशास्त्राची पदवी मिळवली आहे.

बर्वे यांनी अनेक यशस्वी नाटक, मालिका आणि चित्रपटांतून काम केले आहे. यासाठी त्यांना अनेक पुरस्कार मिळाले. [[जोगवा (चित्रपट)|जोगवा]] ह्या २००९ सालच्या मराठी चित्रपटामधील भूमिकेसाठी बर्वे यांना पुरस्कार देखील मिळाले.&lt;ref name=&quot;सकाळ२०१००७३०&quot;&gt;{{स्रोत बातमी | आडनाव = भुते | पहिलेनाव = वैशाली | title = खास भेट : मुक्ता बर्वे | दुवा = http://www.esakal.com/esakal/20100610/5151435078614260296.htm | अ‍ॅक्सेसदिनांक = ३० जुलै २०१० | प्रकाशक = [[सकाळ (वृत्तपत्र)|सकाळ]] | दिनांक = १० जून २०१० | भाषा = मराठी | archive-date = 2013-01-02 | archive-url = https://archive.today/20130102201540/http://www.esakal.com/esakal/20100610/5151435078614260296.htm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; २०१२ मध्ये [[झी मराठी]] प्रदर्शित झालेल्या [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] या मालिकेत राधा देसाई ही मध्यवर्ती भूमिका बर्वे यांनी केली होती. 

1999 मध्ये तिने घडले बिगडले या शोद्वारे मराठी दूरचित्रवाणीवर पदार्पण केले.  आम्हाला वेगाचे (२००१) या मराठी नाटकातून तिने मराठी रंगभूमीवर पदार्पण केले.  2002 मध्ये तिने चकवा या चित्रपटातून मराठी चित्रपटात पदार्पण केले.  थांग (2006), माती माये (2007), सवार रे (2007), सास बहू और सेन्सेक्स (2008), सुंबरन (2009) आणि एक डाव धोबीपछाड (2009) या चित्रपटांमध्ये तिच्या कामाचे कौतुक झाले.  2009 चा जोगवा हा चित्रपट तिच्या कारकिर्दीत टर्निंग पॉईंट ठरला, ज्याने तिला बॅक टू बॅक हिट चित्रपट दिले: मुंबई-पुणे-मुंबई (2010), आघात (2009), बदाम रानी गुलाम चोर (2012), लग्न पाहावे करुण (2013).  ), मंगलाष्टक वन्स मोअर (2013), डबल सीट (2015) आणि मुंबई-पुणे-मुंबई 2 (2015).  अग्निहोत्र (2009-2010) आणि एक लग्नाची दुनिया गोश्ता (2012) हे शो तिच्या दूरचित्रवाणी कारकीर्दीतील महत्त्वाचे भाग आहेत.  तिच्या थिएटर कारकिर्दीतील फायनल ड्राफ्ट (2005), देहभान (2005), कबड्डी कबड्डी (2008) आणि छपा काटा (2013) ही तिची काही प्रसिद्ध नाटके आहेत.  2015 मध्ये, ती तीन यशस्वी चित्रपटांचा भाग बनली ज्यात हायवे, डबल सीट आणि मुंबई-पुणे-मुंबई 2 यांचा समावेश आहे. 2016 मध्ये, ती YZ आणि गणवेश या दोन मराठी चित्रपटांमध्ये दिसली. 

बर्वे यांच्याकडे रसिका प्रॉडक्शन नावाचे प्रोडक्शन हाऊस देखील आहे, ज्या अंतर्गत त्यांनी नाटकांची निर्मिती केली आहे: छापा काटा, लव्हबर्ड्स (2015) आणि इंदिरा (2015), रंग नवा हा थिएटर-आधारित कविता कार्यक्रम, ज्यामध्ये त्या स्वतःच्या काही कविता सादर करतात.  आणि इतर काही.  सध्या, ती रसिका प्रॉडक्शनच्या बॅनरखाली कोडमंत्र (2016) नावाच्या नाटकात अभिनय आणि निर्मिती करत आहे.  मुक्ताला भारताची जेसिका अल्बा म्हणून देखील ओळखले जाते कारण त्यांच्या दिसण्यात आणि चित्रपटाच्या निवडीतील काही समानता.

== शिक्षण आणि कौटुंबिक पार्श्वभूमी==
बर्ने यांचा जन्म पुण्याजवळच्या [[चिंचवड]] येथे १९७९ साली झाला. त्यांचे वडील वसंत बर्वे [[टेल्को]] कंपनीत नोकरी करीत होते. आई विजया बर्वे या शिक्षिका तसेच नाट्यलेखिका होत्या.&lt;ref name=&quot;Zee&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.ozee.com/shows/home-minister-swapna-gruh-lakshmiche/video/home-minister-episode-1342-august-14-2015-full-episode.html|शीर्षक=होम मिनिस्टर - भाग १३४२|दिनांक=१४ ऑगस्ट २०१५|प्रकाशक=[[झी मराठी]]|title=संग्रहित प्रत|accessdate=2016-11-30|archive-date=2016-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20161021003353/http://www.ozee.com/shows/home-minister-swapna-gruh-lakshmiche/video/home-minister-episode-1342-august-14-2015-full-episode.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. मुक्ता यांचा मोठा भाऊ देबू बर्वे व्यावसायिक कलाकार आहे तसेच त्याने लहानपणी काही चित्रपटातून भूमिका केल्या आहेत. मूळचा लाजाळू आणि बुजरा स्वभाव{{संदर्भ हवा}} कमी व्हावा यासाठी मुक्ताच्या आई विजया बर्वे यांनी ''रुसू नका फुगू नका'' हे बालनाट्य लिहिले, यात भित्रा ससा आणि परी राणी अश्या दुहेरी भूमिका मुक्ताने साकारल्या. या प्रकारे वयाच्या चौथ्या वर्षी मुक्ताचे रंगभूमीवर पदार्पण झाले. दहावीच्या परीक्षेनंतर [[घर तिघांचे हवे (नाटक)|घर तिघांचे हवे]] या [[रत्‍नाकर मतकरी]] लिखित नाटकात मुक्ताने भूमिका साकारली. या नंतर त्यांनी रंगभूमीवर कारकीर्द करायचे ठरविले. त्यांनी इयत्ता ११ आणि १२वीचे शिक्षण पुण्यातील [[एस.पी. कॉलेज]]मध्ये घेतले. यानंतर ललित कला केंद्र, [[सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ]] येथे नाट्य शास्त्र विषयात पदवी घेतली &lt;ref name=&quot;loksatta2016&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.loksatta.com/videos/vivalaunj/401940/mukta-barve-talks-about-lalit-kala-kendra-theater-education/|title=मुक्ता बर्वे त्यांच्या ललित कला केंद्र येथिल शिक्षण व नाट्य शास्त्र पदवी बद्दलचे अनुभव व्यक्त करताना.|प्रकाशक=लोकसत्ता डॉट कॉम.}}&lt;/ref&gt;. नाट्यशास्त्रातील पदवी प्राप्त केल्यावर लगेच मुक्ता मुंबईत आल्या. २००० सालापासून त्या मुंबईत वास्तव्यास आहेत &lt;ref name= &quot;loksatta muktayan&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.loksatta.com/viva-news/viva-lounge-mukta-barve-401029/|title=मुक्तायन|दिनांक=१४ मार्च २०१४|प्रकाशक=लोकसत्ता .कॉम}}&lt;/ref&gt;.

==अभिनय कारकीर्द ==
=== १९९९ ते २००७ : नाटक, मालिका आणि चित्रपटात पदार्पण ===
इ. १०वीच्या परीक्षेनंतर, टेल्को कंपनीतील स्पर्धेसाठी बसवलेल्या, रत्‍नाकर मतकरी लिखित ''घर तिघांचे हवे'' या नाटकातून बर्वेने एक भूमिका साकारली. १९९८ साली [[घडलंय बिघडलंय]] या मालिकेतून तिने दूरचित्रवाणीमालिकांमध्ये पदार्पण केले. खेडवळ अश्या चंपाची भूमिका तिने साकारली. त्यानंतर ''पिंपळपान'' (१९९८), ''बंधन'' (१९९८), ''बुवा आला'' (१९९९), ''चित्त चोर'' (१९९९), ''मी एक बंडू'' (१९९९), [[आभाळमाया]] (१९९९), [[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] (२००१) आणि [[इंद्रधनुष्य]] (२००३) या मालिकांमधून मुक्ताने छोट्या भूमिका साकारल्या &lt;ref name= &quot;TOI news&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|title=परफॉर्मिंग आर्ट्‌स 'पदवी हळुूहळू आकार घेत आहे.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune-times/Performing-arts-degree-slowly-taking-centre-stage/articleshow/26707.cms|प्रकाशक=द टाइम्स ऑफ इंडिया.|दिनांक=१७ जून २००३}}&lt;/ref&gt;. २००१ मध्ये सुयोगच्या [[आम्हाला वेगळे व्हायचंय]] या नाटकातून तिला व्यावसायिक नाटकात काम करण्याची पहिली संधी मिळाली.

२००४ साली [[चकवा (चित्रपट)|चकवा]] या चित्रपटातून बर्वेने मराठी चित्रपटसृष्टीत पहिल्यांदा काम केले. चकवा चित्रपटातील भूमिकेसाठी महाराष्ट्र राज्य शासनाचा ''उत्कृष्ट पदार्पण अभिनेत्री'' तिला पुरस्कार मिळाला. २००५मध्ये [[अमोल पालेकर|अमोल पालेकरांच्या]] [[थांग (चित्रपट)|थांग]] या मराठी आणि इंग्लिश द्वैभाषिक सिनेमात बर्वेची छोटी भूमिका होती. याच वर्षी ''देहभान'' आणि ''फायनल ड्राफ्ट'' या दोन व्यावसायिक नाटकांमधून तिने काम केले &lt;ref name= &quot;dehabhan&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.loksatta.com/lokrang-news/yugdharma-marathi-natak-1113407/|title=बेभान करणारं.. देहभान!|दिनांक=१४ जून २०१५|प्रकाशक=लोकसत्ता डॉट कॉम}}&lt;/ref&gt;. &quot;फायनल ड्राफ्ट&quot; मध्ये तिने विद्यार्थिनीची भूमिका केली होती. २००५ साली, ''देहभान'' साठी ''उत्कृष्ट पदार्पण अभिनेत्री'' आणि ''उत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री''चा आल्फा गौरवचा पुरस्कार बर्वेला मिळाला. प्रायोगिक नाटकासाठीचा उत्कृष्ट अभिनेत्रीचा आल्फा गौरव २००५चा पुरस्कार तिला यांना ''फायनल ड्राफ्ट'' साठी मिळाला. याशिवाय तिला २००६चा महाराष्ट्र टाइम्स पुरस्कार आणि २००८चा झी गौरव पुरस्कार दिले गेले.&lt;ref name=&quot;mukta website&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दुवा=http://www.muktabarve.com/biography.html|title=मुक्ता बर्वे अधिकृत संकेतस्थळ|दिनांक=११ नोव्हेंबर २०१५|accessdate=2016-11-30|archive-date=2017-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170105123903/http://www.muktabarve.com/biography.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

यापुढे [[शेवरी (चित्रपट)|शेवरी]] (२००६), [[ब्लाइंड गेम (मराठी चित्रपट)|ब्लाइंड गेम]] (२००६) आणि [[मातीमाय (चित्रपट)|मातीमाय]] (२००६) या चित्रपटातून बर्वेने छोट्या भूमिका साकारल्या. त्याच वर्षी तिने [[अग्निशिखा (दूरचित्रवाणीमालिका)|अग्निशिखा]] या दूरचित्रवाणीमालिकेत मध्यवर्ती भूमिका केली.

२००६ साली बर्वेने ''हम तो तेरे आशिक है'' या व्यावसायिक नाटकात ''रुकसाना साहिल'' या मुस्लिम मुलीची प्रमुख भूमिका केली. या नाटकात रुकसाना, अनिल प्रधान ([[जितेंद्र जोशी]]) या हिंदू मुलाच्या प्रेमात पडते आणि ते लग्न करतात अशी कथा आहे. या भूमिकेसाठी महाराष्ट्र शासनाच्या सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्काराने मुक्ताला सन्मानित करण्यात आले.

२००७ साली [[सावर रे (चित्रपट)|सावर रे]] या चित्रपटात मुक्ताने याच नावाने भूमिका साकारली. पुढे जितेंद्र पाटील यांच्या ''कबड्डी कबड्डी'' या व्यावसायिक नाटकात कबड्डीपटूची भूमिका साकारली. या नाटकात एका कबड्डीपटूची खेळाविषयीची महत्त्वाकांक्षा आणि तिच्या वडिलांचा ([[विनय आपटे]]) तिला अमेरिकेला स्थायिक होण्याचा आग्रह यातील संघर्ष दाखविला आहे. या भूमिकेसाठी बर्वेला २००७ सालच्या राज्य सरकार तसेच महाराष्ट्र टाइम्स पुरस्कार आणि २००८ साली झी गौरव सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री हे पुरस्कार मिळाले.&lt;ref name=&quot;mukta website&quot;/&gt;.

=== २००८ ते २०११ : जोगवा आणि मुंबई- पुणे- मुंबईचे यश ===
बर्वेने २००८ साली [[दे धक्का]] या मराठी आणि [[सास बहू और सेन्सेक्स]] या हिंदी चित्रपटातून छोट्या भूमिका केल्या.

२००९ साली [[एक डाव धोबीपछाड]] आणि [[सुंबरान (चित्रपट)|सुंबरान]] या मराठी चित्रपटांतून बर्वेने सहाय्यक अभिनेत्री म्हणून भूमिका केल्या. त्यानंतर राजीव पाटील दिग्दर्शित, २००९ सालच्या [[जोगवा (चित्रपट)|जोगवा]] या चित्रपटाने बर्वेला यश मिळवून दिले &lt;ref name=&quot;jogawa TOI&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी १३ २०१७|title=मुक्ता बर्वे आपली कार विकायचा विचार करीत आहेत का?|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Is-Mukta-Barve-planning-to-sell-her-car/articleshow/47551303.cms}}&lt;/ref&gt; यात महाराष्ट्रातील आणि कर्नाटकातील जोगते आणि जोगतिणींच्या दुःखद जीवनाच्या पार्श्वभूमीवर तायप्पा ([[उपेंद्र लिमये]]) आणि सुली (मुक्ता बर्वे) यांच्या प्रेमकथेचे कथानक आहे. या चित्रपटाने २००८ चे अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळवले. बर्वेने साकारलेली सुलीची भूमिका तिच्या कारकिर्दीतला महत्त्वाचा टप्पा म्हणून मानली जाते &lt;ref name= &quot;Jogawa challenge&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=ऑक्टोबर २, इ.स. २००९|title=ठळक प्रयत्न: जोगवा|दुवा=http://archive.indianexpress.com/news/bold-attempt-jogwa/522836/}}&lt;/ref&gt;. बर्वेने या चित्रपटासाठी छायाचित्रे, लेख आणि प्रत्यक्ष जोगतिणींच्या आयुष्याचे जवळून निरीक्षण करून या भूमिकेचा अभ्यास केला. बर्वेने या चित्रपटातील अनेक प्रसंगांमध्ये केवळ डोळ्यांच्या भाषेतून प्रेम, दुःख, संघर्ष ​ या भावना चितारल्या आहेत. या भूमिकेसाठी बर्वेला २००९ च्या राज्य शासनाच्या सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला. याशिवाय तिला याच वर्षी [[संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार|संगीत नाटक अकादमी]]च्या ''उस्ताद बिस्मिल्ला खान युवा पुरस्कार'' सुद्धा मिळाला.&lt;ref name=&quot;Sangeet natak academy award&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जुलै १४ २०१०|title=संगीत नाटक अकादमीने २००९ सलाची उस्ताद बिस्मिल्लाह खान युवा पुरस्कारांची घोषणा केली.|दुवा=http://www.thehindu.com/arts/sangeet-natak-akademi-announces-ustad-bismillah-khan-yuva-puraskars-for-2009/article514205.ece}}&lt;/ref&gt;.

२०१० मध्ये [[थॅंक्स मा]] या हिंदी चित्रपटात बर्वेने लक्ष्मी नावाच्या वेश्येची भूमिका साकारली. ''जोगवा'' नंतर २०१०मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[सतीश राजवाडे]] दिग्दर्शित [[मुंबई-पुणे-मुंबई]] चित्रपटाने पुन्हा एकदा बर्वेला यश मिळवून दिले. या चित्रपटातून बर्वे आणि [[स्वप्नील जोशी|स्वप्निल जोशी]] यांनी जोडीने काम केले आहे.&lt;ref name=&quot;MPM&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जून १० २०१०| title=रोमान्स |दुवा=http://archive.indianexpress.com/news/romance-in-the-air/631013/}}&lt;/ref&gt; मुंबईची मुलगी लग्नासाठी मुलाला पाहायला पुण्याला येते आणि एका दिवसाच्या त्यांच्या भेटीत ते एकमेकांच्या प्रेमात पडतात अशी या चित्रपटाची कथा आहे. या चित्रपटात बर्वे आणि जोशी यांच्या सहज अभिनय केला आहे तसेच आणि दोन्ही शहरांच्या स्वभाव वैशिष्ट्यांचे अचूक चित्रण केले आहे. या चित्रपटातील अभिनयानंतर बर्वे आणि जोशी यांच्या जोडीची तुलना [[शाहरुख खान|शाहरूख खान]] आणि [[काजोल]]च्या जोडीशी केली जाते.&lt;ref name=&quot;MPM Swapnil and Mukta&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी १३ २०१७|title=स्वप्निल आणि मुक्ता प्रखर अभिनय!|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Swwapnil-and-Muktas-intense-chemistry/articleshow/48386831.cms}}&lt;/ref&gt;

२०१० मधील [[अग्निहोत्र (मालिका)|अग्निहोत्र]] या दूरचित्रवाणीमालिकेतली ''मंजुळा श्रीपाद अग्निहोत्री'' ही भूमिका बर्वेने केली.&lt;ref name=&quot;mukta in ELDG&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=मार्च ७, इ.स. २०१४|title=मुक्त संवाद. मुक्ता बर्वेशी!|दुवा=http://www.loksatta.com/mumbai-news/loksatta-viva-lounge-with-mukta-barve-in-thane-today-394511/}}&lt;/ref&gt;. २०१० मधील [[विक्रम गोखले]] दिग्दर्शित [[आघात (मराठी चित्रपट)|आघात]] या चित्रपटातील डॉ. स्मिता देशमुख ही भूमिकासुद्धा लक्षवेधी ठरली. यासाठी बर्वेला पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव पुरस्कार (२०११) मध्ये सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला.

राजा परांजपे चित्रपट महोत्सव २०११मध्ये मराठी चित्रपट सृष्टीतील योगदानाबद्दल मुक्ताला तरुणाई सन्मान देण्यात आला.&lt;ref name=&quot;Aghat1&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी १४ २०११|title=मुक्ताला तरुणाई सन्मान पुरस्कार.|दुवा=http://www.sakaaltimes.com/sakaaltimesbeta/20110114/4897010558338744242.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Aghat2&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=डिसेंबर २७, इ.स. २०१०|title=पसंतीला 'आघात'|दुवा=http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/7169608.cms|accessdate=2016-12-03|archive-date=2010-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20101230172428/http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/7169608.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== २०१२ ते २०१४ : एका लग्नाची दुसरी गोष्ट आणि इतर नाटक व चित्रपट ===
बर्वे आणि स्वप्निल जोशी यांनी २०१२ मध्ये झी मराठी वरील सतीश राजवाडे दिग्दर्शित [[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] या मालिकेतून काम केले.&lt;ref name=&quot;ELDG1&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी ३, इ.स. २०१२|title='स्वप्निल-मुक्ता' पुन्हा एकत्र|दुवा=http://zeenews.india.com/marathi/news/%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80/%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B8/%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B2-%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%B9%E0%A4%BE-%E0%A4%8F%E0%A4%95%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0-/23113}}&lt;/ref&gt; एका जाहिरात कंपनीत काम करणारी राधा महेश देसाई (बर्वे) आणि सॉफ्टवेर अभियंता असलेला घनःश्याम काळे (जोशी) घरच्यांच्या दबावाला कंटाळून कॉन्ट्रॅक्ट मॅरेज करतात आणि शेवटी खरोखरीच एकमेकांच्या प्रेमात पडतात अशी या मालिकेची कथा आहे.&lt;ref name=&quot;ELDG2&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=नोव्हेंबर १३, इ.स. २०१३|title=टीव्हीशी झाली आहे आभासी मैत्री|दुवा=http://www.loksatta.com/lokprabha/virtual-friendship-with-television-262140/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ELDG3&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी १०, इ.स. २०१७|title=एका लग्नाची दुसरी गोष्ठ मिनी फिल्म म्हणून प्रसारित होणार.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Eka-Lagnachi-Dusri-Goshtha-to-be-aired-as-mini-film/articleshow/18045602.cms}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;mukta in ELDG&quot;/&gt; ''केवळ उच्च टीआरपीच नाही तर झी मराठीच्या इतिहासातील सुवर्णपान'' या शब्दात झी टेलिफिल्म्सने मालिकेचे वर्णन केले.

''माकडाच्या हाती शॅम्पेन'' या नाटकाचे २०१२ मध्ये [[बदाम राणी गुलाम चोर]] या सतीश राजवाडे दिग्दर्शित चित्रपटात रूपांतर झाले. या चित्रपटात बर्वेने [[उपेंद्र लिमये]], [[पुष्कर श्रोत्री]] आणि [[आनंद इंगळे]] यांच्या बरोबर काम केले. [[टाइम्स ऑफ इंडिया]]ने मुक्ताच्या अभिनयाचा ''मुक्ताने पेन्सिलचे पात्र चोखपणे वठविले आहे!'' या शब्दात वर्णन केले.&lt;ref name=&quot;BRGC&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जुलै २०, इ.स. २०१२|title=बदाम राणी गुलाम चोर चित्रपट पुनरावलोकन!|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/Badam-Rani-Gulam-Chor/movie-review/15074898.cms}}&lt;/ref&gt;

२०१३ साली, बर्वेने [[गिरीश जोशी]] यांच्या बरोबर [[टोराँटो]]मध्ये प्रसिद्ध अशा ''फायनल ड्राफ्ट'' या नाटकाच्या प्रयोगात काम केले.&lt;ref name=&quot;Mukta in Toranto&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी १२, इ.स. २०१७|title=टोरंटोमधील चाहत्यांचे मनोरंजन करण्यासाठी मुक्ता|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Muktas-to-entertain-fans-in-Toronto/articleshow/16136480.cms}}&lt;/ref&gt;

२०१३ हे मुक्तासाठी यशस्वी वर्ष होते. या वर्षी आपल्या ''रसिका प्रॉडक्शन्स'' या कंपनीद्वारे बर्वेने नाट्य निर्मितीत प्रवेश केला. या कंपनीचे नाव बर्वेने [[रसिका जोशी]] या आपल्या अभिनेत्री मैत्रिणीच्या नावाने ठेवले आहे.&lt;ref name=&quot;Rasika productions&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=ऑक्टोबर १०, इ.स. २०१५|title=मुक्ता निर्मितीतही.|दुवा=http://maharashtratimes.indiatimes.com/interview/mukta-barve/articleshow/49294812.cms|accessdate=2016-12-03|archive-date=2015-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20151223103252/http://maharashtratimes.indiatimes.com/interview/mukta-barve/articleshow/49294812.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mukta starts her own production house&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी १०, इ.स. २०१७|title=मुक्ता बर्वे ने रसिका जोशी यांच्या नावावर प्रॉडक्शन हाऊस सुरू केले|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Mukta-Barve-turns-producer-with-her-production-house-named-after-Rasika-Joshi/articleshow/25653222.cms}}&lt;/ref&gt; [[इरावती कर्णिक]]लिखित आणि समीर विद्वंस दिग्दर्शित ''छापा काटा'' या नव्या नाटकात बर्वेनेने मैत्रेयी भागवत पात्र साकारले. यातून आधुनिक मुलींचे आपल्या आईशी असलेले नातेसंबंध दर्शविलेले आहेत.&lt;ref name=&quot;Chapa kata1&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=डिसेंबर २५, इ.स. २०१३|title=रंगमंच पुनरावलोकन: छापा कटा|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/theatre/Chhapa-Kaata-Sameer-Vidwans-Reema-Mukta-Barve-Ashish-Kulkarni/articleshow/27898207.cms?}}&lt;/ref&gt; यात काही प्रयोगांसाठी मैत्रयी भागवतच्या आईची भूमिका [[रीमा लागू]] आणि नंतर [[नीना कुलकर्णी]] यांनी साकारली.&lt;ref name=&quot;Chapa kata&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=ऑक्टोबर ८, इ.स. २०१४|title=रीनाने नाटकात नीनाची जागा घेतली.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/theatre/Neena-replaces-Reema-in-play/articleshow/44697284.cms}}&lt;/ref&gt; या नाटकासाठी मुक्ता बर्वे आणि सहनिर्माते दिनेश पेडणेकर यांना [[दिनानाथ मंगेशकर पुरस्कार]] (२०१४ चे सर्वोत्कृष्ट नाटक) [[लता मंगेशकर]] यांच्या हस्ते मिळाला.&lt;ref name=&quot;Mukta Award 2014&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=एप्रिल १४, इ.स. २०१४|title=तबला वादक झाकीर हुसेन आणि शास्त्रीय गायन पंढरीनाथ कोल्हापुरे यांना मंगेशकर पुरस्कार.|दुवा=http://www.radioandmusic.com/node/35291}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sanskruti kaladarpan awards 2014&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=मे ४, इ.स. २०१४|title=संस्कृती कलादर्पण पुरस्काराची नामांकने जाहीर.|दुवा=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/nominations-announced-for-sanskruti-kala-darpan-awards-488366/}}&lt;/ref&gt;

२०१३ मध्ये अजय नाईक यांचे पहिले दिग्दर्शन असलेल्या [[लग्न पहावे करून]] या चित्रपटात बर्वेने [[उमेश कामत]] बरोबर प्रेमकथा साकारली.&lt;ref name=&quot;LPK&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी १२, इ.स. २०१७|title=मुक्ता बर्वे आणि उमेश कामत यांची रॉम-कॉमची जोडी.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Mukta-Barve-and-Umesh-Kamat-team-up-for-a-Rom-Com/articleshow/19964971.cms?}}&lt;/ref&gt; यात वधूवर सूचक मंडळ स्थापन केलेल्या अदिती टिळक या मुलीची भूमिका बर्वेने केली होती.. ''इंडियन नर्व''ने ''कामगिरीनुसार, मुक्ता एक दृढ आणि निश्चयी आदिती म्हणून आहे. तिला अपयशी होण्याची भीती असते. हे त्यातले सर्वोत्कृष्ट पात्र आहे. तिने ही भूमिका अगदी चोखपणे निभावली.'''&lt;ref name=&quot;LPK2&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=ऑक्टोबर १३, इ.स. २०१३|title=लग्न पहावे करून - मराठी चित्रपट समीक्षा|दुवा=http://indiannerve.com/lagne-pahave-karun-movie-review-making-sense-of-arranged-marriages-kundali-compatibility-23456-12098/}}&lt;/ref&gt; '''२०१३ मध्ये रेणू देसाई निर्मित [[मंगलाष्टक वन्स मोअर]] या चित्रपटातून बर्वे आणि जोशी यांनी पुन्हा एकदा बरोबर काम केले.'''&lt;ref name=&quot;MOM&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी ३, इ.स. २०१२|title='स्वप्निल-मुक्ता' पुन्हा एकत्र|दुवा=http://www.sakaaltimes.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5587397050721758160&amp;SectionId=4724885822106096577&amp;SectionName=Bollywood&amp;NewsDate=20130607&amp;NewsTitle=Mukta-Swapneel%20to%20recreate%20the%20magic!}}&lt;/ref&gt; '''लग्नानंतर ​नवऱ्याच्या भोवती आयुष्य विणून स्वतःला विसरलेली आरती पाठक या अत्यंत भाबड्या आणि हळव्या मुलीचे चित्रण बर्वेने केले. टाईम्स ऑफ इंडियाने ''मुक्ता तिच्या कॉमिक टाइमिंग आणि संवाद फेकीत उत्कृष्ट आहे''. असे वर्णन केले.&lt;ref name=&quot;MOM2&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=नोव्हेंबर २२, इ.स. २०१३|title=मंगलाष्टक वन्स मोअर - मराठी चित्रपट समीक्षा|'''''''''Bold text''''''दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/Mangalashtak-Once-More/movie-review/26255334.cms}}&lt;/ref&gt;''

२०१४ मध्ये मुक्ताने कवितांवर आधारित ''रंग नवा'' या कार्यक्रमाची निर्मिती केली. या मध्ये संगीतकार मिलिंद जोशी यांच्याबरोबर ज्ञात ''कवींच्या अज्ञात कविता'' या विषयावरील आणि स्वतः लिहिलेल्या काही कविता सादर केल्या.&lt;ref name=&quot;Rang Nawa&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जुन १५, इ.स. २०१४|title=रंग नवा.. तरल कवितानुभव.|दुवा=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/drama-review-rang-nava-602694/}}&lt;/ref&gt;

याच वर्षी [[रत्‍नाकर मतकरी]] लिखित ''शॉट'' या कथेवरून चित्रित केलेल्या लघुपटात बर्वेने श्रुती हे पात्र साकारले. मुक्ता बर्वे आणि सुप्रिया मतकरी यांच्या भूमिका असलेला हा लघुपट अनेक चित्रपट महोत्सवांतून दाखवला गेला.

===  २०१५-१६ : ‘डबलसीट’चे यश आणि पुढील प्रवास ===
२०१५ साली मुक्ताचे अत्यंत महत्त्वाचे चित्रपट प्रदर्शित झाले. यातील समीर विद्वंस दिग्दर्शित &quot;डबलसीट&quot; या चित्रपटात तिने [[अंकुश चौधरी]] बरोबर प्रथमच चित्रपटात काम केले.&lt;ref name=&quot;Doubleseat&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=ऑक्टोबर ३०, इ.स. २०१५|title=वर्ल्ड दूरचित्रवाणी प्रीमियर ऑफ डबल सीट.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/trade-news/marathi/World-Television-Premiere-of-Double-Seat/articleshow/49597645.cms}}&lt;/ref&gt; रोहा सारख्या कोकणातील गावातून अमित नाईकशी (अंकुश चौधरी) लग्न झाल्यावर मुंबईत आलेल्या मंजिरीचे पात्र मुक्ताने रेखाटले.&lt;ref name=&quot;Double seat2&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जुलै २७, इ.स. २०१५|title=मायानगरीतील स्वप्नांच्या प्रवासाची गोष्ट ‘डबल सीट’.|दुवा=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/double-seat-movie-music-launch-1126640/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Double seat3&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी १३, इ.स. २०१७|title=डबल सीटसाठी मुक्ता बर्वेची वास्तविक जीवनाची प्रेरणा.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Mukta-Barves-real-life-inspiration-for-Double-Seat/articleshow/48141245.cms}}&lt;/ref&gt; मध्यम वर्गीय नवऱ्याबरोबर चांगले आयुष्य जगण्याची आस असलेली, स्वप्ने पहायला न डगमगणारी आणि त्यासाठी प्रामाणिकपणे कष्ट करायला तयार असलेली मंजिरी मुक्ताने जिवंत केली. [[टाइम्स ऑफ इंडिया]]ने मुक्ताचे या शब्दांत कौतुक केले &quot;Mukta, who too makes a return after two years, is brilliant as ever as the strong-willed, caring and accommodative wife&quot;.&lt;ref name= &quot;Doubleseat4&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=मे ९, इ.स. २०१६|title=डबल सीट मूव्ही पुनरावलोकन.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/Double-Seat/movie-review/48483610.cms}}&lt;/ref&gt; मंजिरीच्या डोळ्यातला आशावाद, आत्मविश्वास आणि निरागसता मुक्ताने रसिकांच्या मनात आपल्या अभिनयातून पोहोचवला. आपण सहज आणि नैसर्गिक अभिनयाच्या साम्राज्ञी आहोत हे या चित्रपटातून मुक्ताने पुन्हा एकदा सिद्ध केले.

तिच्या ‘डबलसीट’ मधील कामासाठी तिला २०१५ आणि २०१६ सालात अनेकोत्तम पुरस्कार मिळाले. [[संस्कृती कलादर्पण पुरस्कार|संस्कृती कलादर्पण]] २०१६मध्ये तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीसाठीचे नामांकन होते &lt;ref name=&quot;Sanskruti kala Darpan&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=एप्रिल १५, इ.स. २०१६|title=संस्कृती कलादर्पण पुरस्कार नामांकने: अशोक सराफ यांना जीवनगौरव पुरस्कार, फेस ऑफ द इयर स्वप्नील जोशी.|दुवा=http://marathicineyug.com/news/latest-news/811-sanskruti-kaladarpan-awards-nominations-lifetime-achievement-award-for-ashok-saraf-face-of-the-year-swwapnil-joshi|accessdate=2016-12-03|archive-date=2016-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420041114/http://marathicineyug.com/news/latest-news/811-sanskruti-kaladarpan-awards-nominations-lifetime-achievement-award-for-ashok-saraf-face-of-the-year-swwapnil-joshi|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; तर महाराष्ट्राचा फेवरेट कोण २०१५, झी चित्र गौरव पुरस्कार २०१६, महाराष्ट्र राज्य शासनाचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री २०१६&lt;ref name=&quot;maharashtra rajya sarkar awards&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी ३, इ.स. २०१२|title=महाराष्ट्र राज्य फिल्म पुरस्कार|दुवा=http://divyamarathi.bhaskar.com/news/BOL-MB-53rd-maharashtra-state-film-awards-halal-and-ringan-shine-out-5313287-PHO.html?ref=np}}&lt;/ref&gt;, मराठी फिल्मफेर २०१६ &lt;ref name=&quot;marathi filmfare 2016&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी ३, इ.स. २०१२|title=मराठी फिल्मफेअर पुरस्कारांमध्ये मुक्ता बर्वेने सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार जिंकला. |दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Mukta-Barve-wins-Best-Actress-at-Marathi-Filmfare/articleshow/55655872.cms}}&lt;/ref&gt; या पुरस्कारांनी गौरविले गेले.&lt;ref name=&quot;Doubleseat awards1&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=नोव्हेंबर २६, इ.स. २०१५|title=झी टॉकीजच्या 'महाराष्ट्राचा फेवरेट कोण २०१५' 'पुरस्काराने मोठ्या प्रमाणात यश मिळवले.|दुवा=http://www.thehansindia.com/posts/index/2015-11-26/Zee-Talkies-Maharashtracha-Favorite-Kon-2016-Awards-a-massive-success-189044}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Doubleseat awards2&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=मार्च १३, इ.स. २०१६|title=झी चित्र गौरव पुरस्कारामध्ये ‘कट्यार काळजात घुसली’ ची बाजी; विजेत्यांची संपूर्ण यादी.|दुवा=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/list-of-zee-chitragaurav-award-winners-1214483/}}&lt;/ref&gt; [[चित्र:Mukta Barve and Swapnil Joshi at trailer launch of Marathi film 'Mumbai Pune Mumbai 2'.jpg|thumb|मुंबई पुणे मुंबई-२ च्या ट्रेलर लॉंच सोहळ्यास मुक्ता आणि स्वप्निलची उपस्थिती]]

२०१५ मध्येच, अमित त्रिवेदीच्या &quot;हायवे- एक सेल्फी आरपार&quot; या चित्रपटात इतर अनेक दिग्गज कलाकारांबरोबर ([[रेणुका शहाणे]], टिस्का चोप्रा, [[गिरीश कुलकर्णी]], विद्याधर जोशी) मुक्ताने काम केले. तमासगीर तरुणीची भूमिका मुक्ताने अत्यंत सहजपणे साकारली.&lt;ref name=&quot;Highway1&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जानेवारी ३, इ.स. २०१२|title=हायवे चित्रपट हा अभिनेता आणि नॉन-अ‍ॅक्टर्सचा संगम आहे|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Highway-marathi-casting/articleshow/47971181.cms}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Highway2&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=ऑगस्ट २८, इ.स. २०१५|title=हायवे चित्रपटचा आढावा: उमेश आणि गिरीश कुलकर्णी यांचा ताजा हा मराठी सिनेमा आणि एफटीआयआयचा विजय आहे.|दुवा=http://www.firstpost.com/bollywood/highway-review-umesh-and-girish-kulkarnis-latest-is-a-triumph-for-marathi-cinema-and-ftii-2411824.html}}&lt;/ref&gt;

नोव्हेंबर २०१५ मध्ये बहुप्रतिक्षित आणि बहुचर्चित अशा ‘[[मुंबई-पुणे-मुंबई]]’च्या भाग दोनमध्ये मुक्ता बर्वे आणि स्वप्निल जोशी ही जोडी पुन्हा एकदा रसिकांना पाहायला मिळाली.&lt;ref name=&quot;MPM2&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=एप्रिल २१, इ.स. २०१६|title=मुंबई-पुणे-मुंबई २ चित्रपट पुनरावलोकन.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/Mumbai-Pune-Mumbai-2/movie-review/49769393.cms}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MPM2-1&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=नोव्हेंबर २९, इ.स. २०१५|title=विनाकारण कोणत्याही चित्रपटाला हो म्हणत नाही..|दुवा=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/interview-with-mukta-barve-1164704/}}&lt;/ref&gt; पहिल्या भागातील तिची (मुंबई म्हणजे गौरी देशपांडे) आणि स्वप्निलची ( पुणे म्हणजे गौतम देशपांडे) प्रेमकथा पुढे सरकलेली पाहायला मिळाली. काहीशा गोंधळलेल्या मनस्थितीतली आणि लग्नाला होकार देण्यासाठी चाचरत असलेल्या गौरीची मुक्ताने साकारलेली भूमिका समीक्षकांना आणि रसिकांना खूप आवडली.&lt;ref name=&quot;mukta in MPM2&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=नोव्हेंबर १२, इ.स. २०१५|title=रिव्ह्यू : एका लग्नाची प्रॅक्टिकल गोष्ट.|दुवा=http://www.loksatta.com/moviereview-news/eka-lagnachi-practical-gosht-1159613/}}&lt;/ref&gt; या कथेवर पुढे चित्रपट निघाला. बॉक्स ऑफिसवर या चित्रपटाने चाणगली कमाई केली.मुंबई- पुणे- मुंबई २ मधल्या कामासाठी मुक्ताला मराठी फिल्मफेअर २०१६ पुरस्काराचे सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचे नामांकन मुक्ताला होते.&lt;ref name=&quot;nomination for MPM2 in marathi filmfare 2016&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=नोव्हेंबर २३, इ.स. २०१६|title=फिल्मफेअर मराठी: नामनिर्देशन जाहीर केले.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/filmfare-marathi-nominations-2016/articleshow/55576778.cms}}&lt;/ref&gt;

२०१६ मध्ये, अतुल जगदाळे दिग्दर्शित &quot;गणवेश&quot; या चित्रपटात [[किशोर भानुदास कदम|किशोर कदम]], [[दिलीप प्रभावळकर]], [[स्मिता तांबे]], [[गुरू ठाकूर]] यांच्या बरोबर काम केले.&lt;ref name=&quot;MPM2-1&quot;/&gt; खाकी वर्दीमधल्या कर्तव्यकठोर पण मनातून माणूसपण न हरवलेल्या मीरा पाटील या पोलीस इन्स्पेक्टरची भूमिका मुक्ताने केली.  [[टाइम्स ऑफ इंडिया]] ने तिच्या ‘गणवेश’मधील कामाबद्दल पुढीलप्रमाणे लिहिले  &quot;Barve (who is an absolute pleasure to watch) delivers her usual balanced performance.&lt;ref name=&quot;Ganvesh review&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जून २५, इ.स. २०१६|title=गणवेश मूव्ही आढावा.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/Ganvesh/movie-review/52916677.cms}}&lt;/ref&gt;

ऑगस्ट २०१६ मध्ये मुक्ताने समीर विद्वंस दिग्दर्शित YZ या चित्रपटात सायली ही छोटी भूमिका साकारली.&lt;ref name=&quot;Mukta in movie YZ&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=जुलै ५, इ.स. २०१६|title=‘वायझेड’मध्ये मुक्ता बर्वेची एण्ट्री.|दुवा=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/mukta-barve-in-yz-movie-1262110/}}&lt;/ref&gt; या चित्रपटात तिच्याबरोबर सागर देशमुख, अक्षय टांकसाळे, पर्ण पेठे आणि [[सई ताम्हणकर]] यांच्या प्रमुख भूमिका होत्या. भूमिकेची लांबी किती आहे हे महत्त्वाचे नसून तेवढ्या छोट्या भूमिकेत सुद्धा पात्र किती समर्थपणे साकार करता येते याचा प्रत्यय मुक्ताच्या अभिनयातून नेहमीच मिळतो. [[टाइम्स ऑफ इंडिया]] तिच्या YZ मधील भूमिकेविषयी &quot; In a small role too, Mukta drives the point home with her expressions.&quot; असे वर्णन केले.&lt;ref name=&quot;YZ movie review TOI&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|दिनांक=ऑगस्ट १२, इ.स. २०१६|title=वायझेड मूव्ही पुनरावलोकन.|दुवा=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/YZ/movie-review/53670117.cms}}&lt;/ref&gt;

=== २०१७: हृदयांतर : एक महत्त्वाचा टप्पा ===
२०१७ मध्ये, मुक्ता, सुबोध भावे बरोबर &quot;हृदयांतर&quot; या चित्रपटातून समायरा जोशी या मुख्य भूमिकेत झळकल्या.&lt;ref name=&quot;Hruadayntar&quot;&gt;url=http://www.megamarathi.com/marathi-movies/hrudayantar-marathi-movie/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161222094429/http://www.megamarathi.com/marathi-movies/hrudayantar-marathi-movie/ |date=2016-12-22 }}&lt;/ref&gt; फॅशन डिझायनर विक्रम फडणीस यांच्या दिग्दर्शनातील पदार्पणातल्या या चित्रपटाच्या मुहूर्ताचा शॉट शाहरुख खानच्या हस्ते झाला.&lt;ref name=&quot;Hrudayantar SRK&quot;&gt;url=http://www.marathimovieworld.com/news/shahrukh-khan-gives-clap-for-vikram-phadnis-marathi-film-hrudayantar.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220173035/http://marathimovieworld.com/news/shahrukh-khan-gives-clap-for-vikram-phadnis-marathi-film-hrudayantar.php |date=2016-12-20 }}&lt;/ref&gt; हृदयांतर चित्रपटाचा ट्रेलर लॉंच हृतिक रोशनच्या हस्ते झाला.[[चित्र:Mukta Barve Hrudayantar.jpg|इवलेसे|हृदयांतर चित्रपटाच्या ट्रेलर लॉंच सोहळ्यातील मुक्ताची प्रसन्न मुद्रा]]
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/hrithik-roshan-returns-as-krrish-in-hrudayantar-but-has-no-dialogues-4679068/|title=Hrithik Roshan returns as Krrish in Hrudayantar but has no dialogues|date=29 मे, 2017}}&lt;/ref&gt;

ऑगस्ट २०१७ पासून [[झी युवा]] वाहिनीवर प्रदर्शित झालेल्या रुद्रम मालिकेत मुक्ताची प्रमुख भूमिका आहे. अन्यायाविरुद्ध प्रतिशोध घेणाऱ्या रागिणी देसाईची भूमिका मुक्ता करते आहे. या मालिकेत तिच्याबरोबर या मालिकेत मोहन आगाशे, वंदना गुप्ते, सतीश राजवाडे, संदीप पाठक, किरण करमरकर इ. दिग्गज कलाकार तिच्याबरोबर काम करीत होते. भय आणि रहस्यमय कथानक असलेली ही मालिका प्रेक्षकांना खूप आवडली. 

फेब्रुवारी २०१८मध्ये प्रदर्शित झालेल्या &quot;[[Aamhi Doghi|आम्ही दोघी]]&quot; या चित्रपटात मुक्ता बर्वे आणि प्रिया बापट यांच्या प्रमुख भूमिका होत्या. [[गौरी देशपांडे|गौरी देशपांडें]]&lt;nowiki/&gt;च्या &quot;पाऊस आला मोठा&quot; या लघुकथेवर आधारित या चित्रपटात मुक्ताने अमलाचं पात्र साकारलं. कमी शिक्षण घेतलेल्या, अनाथ आणि अत्यंत कमी वयात खूप काही सोसलेल्या, धीरगंभीर, अंतर्बाह्य शांतता पावलेल्या अमलाचंपात्र मुक्ताने अतिशय अप्रतिमरित्या उभे केले. [[महाराष्ट्र टाइम्स]] ने मुक्ताच्या अभिनयाचा उल्लेख पुढील वाक्यात केला आहे. &quot;केवळ आपल्या चेहऱ्यावरच्या भावांतून, नुसत्या अस्तित्त्वाने आणि मिळालेल्या मोजक्या फुटेजमधून मनात घर करणाऱ्या मुक्ता बर्वेच्या &quot;अम्मी&quot;ला अधिक मार्क द्यायला हवेत.&quot; मार्च 2018 मध्ये, मुक्ताला चित्रपट श्रेणीतील [[लोकसत्ता]] तरुण तेजंकित पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/mumbai/loksatta-tarun-tejankit-award-1655006/|title=समाजासाठी प्रेरणा ठरणाऱ्या ‘त्या’ बारा जणांचा ‘लोकसत्ता तरुण तेजांकित’ पुरस्काराने गौरव|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt; मुंबई-पुणे-मुंबई या चित्रमालेतला [[मुंबई पुणे मुंबई ३ (चित्रपट)|मुंबई-पुणे-मुंबई 3]] डिसेंबर २०१८ रोजी प्रकाशित झाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/mumbai-pune-mumbai-3-teaser-swapnil-joshi-and-mukta-barves-chemistry-and-humorous-act-promises-a-light-hearted-affair/articleshow/66082239.cms|title='Mumbai Pune Mumbai 3' teaser: Swapnil Joshi and Mukta Barve's chemistry and humorous act promises a light-hearted affair - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt; तिच्या चित्रपटातील सहजतेचे आणि पडद्यावरील सुंदर वावराबद्दल टाइम्स ऑफ इंडियाने कौतुक  केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/mumbai-pune-mumbai-2-the-swapnil-joshi-and-mukta-barve-starrer-clocks-three/articleshow/66586759.cms|title='Mumbai-Pune-Mumbai 2': The Swapnil Joshi and Mukta Barve starrer clocks three - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt; २०१९ मध्ये मुक्ताने तीन चित्रपटांमध्ये काम केले. दिग्दर्शनात पदार्पण केलेल्या [[सलील कुलकर्णी]] दिग्दर्शित &quot;वेडिंगचा शिनेमा&quot; मध्ये रुचा इनामदार, शिवराज वायचळ आणि इतरांसोबत दिसली होती. तिने उर्वी नावाच्या महत्त्वाकांक्षी चित्रपट निर्मात्याची भूमिका साकारली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/wedding-cha-shinema-mukta-barve-kick-starts-films-promotions/articleshow/68792447.cms|title='Wedding Cha Shinema': Mukta Barve kick-starts films promotions - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर तिने मिलिंद लेले दिग्दर्शित &quot;बंदिशाळा&quot; चित्रपटात [[शरद पोंक्षे]], [[प्रवीण तरडे]] आणि इतर अनेकांसोबत काम केले. या चित्रपटात तिने माधवी सावंत नामक एका कडक पोलीस अधिकारीची भूमिका साकारली होती.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/manoranjan/marathi-actress-mukta-barve-new-marathi-movie-bandishala-1893303/|title=कर्तव्यदक्ष महिला तुरुंग अधिकार्‍याच्या भूमिकेत मुक्ता बर्वे|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt; तिच्या अभिनयाची समीक्षकांनी प्रशंसा केली होती &quot; The whole responsibility of taking the story forward lies on the shoulders of Mukta, who handles it like a pro.&quot; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/bandishalas-trailer-focuses-on-womens-issues/articleshow/69386609.cms|title=Bandishala's trailer focuses on women's issues - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt; या चित्रपटासाठी मुक्ताला महाराष्ट्र राज्य शासनाचा २०१९चा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/unreleased-films-strike-gold-at-state-film-awards/articleshow/69517421.cms|title=Unreleased films strike gold at state film awards - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt; तिचा तिसरा चित्रपट होता विक्रम फडणीस दिग्दर्शित  'स्माइल प्लीज' ज्यात तिने [[ललित प्रभाकर]] आणि [[प्रसाद ओक]] यांच्याबरोबर काम केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/vikram-phadniss-next-with-mukta-barve-to-be-titled-smile-please/articleshow/68219298.cms|title=Vikram Phadnis's next with Mukta Barve to be titled 'Smile Please' - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया|language=en|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt; स्मृतिभ्रंशाने ग्रासलेल्या फोटोग्राफर नंदिनी जोशी या स्रीचा प्रवास मुक्ताने सशक्त अभिनयाने रसिकांसमोर आणला. [[टाइम्स ऑफ इंडिया]]च्या मिहीर भणगे यांनी पुढील शब्दात मुक्ताच्या अभिनयाचे कौतुक केले. &quot;Mukta portrays the strong-headedness and vulnerability of Nandini with aplomb&quot;.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movie-reviews/smile-please/movie-review/70292680.cms|title=|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== २०२१-२०२२​ : अजूनही बरसात आहे ===
 
२०२०-२०२१ मध्ये संपूर्ण जगाला कोरोनाने ग्रासल्यामुळे एकूणच चित्रपट, नाटक आणि मनोरंजन माध्यमांना खूप मोठा आर्थिक फटका बसला. या काळात बर्वेने कथावाचन, नाट्य शिबिरे आणि कथाकथन या रूपात काम केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://balranjankendra.org/programs/theatre-workshop/|title=Theatre Workshop|date=2015-10-06|website=Balranjan Kendra Pune|language=en-US|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.facebook.com/Tea4Theatre/photos/a.219038888913431/701304524020196/|title=Tea 4 Theatre - Online theatre workshop with Mukta Barve !! Link for registration bit.ly/SSMCMuktaBarve {{!}} Facebook|website=www.facebook.com|language=en|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.storytel.com/in/en/narrators/378258-Mukta-Barve|title=Narrator - Mukta Barve - Storytel|website=www.storytel.com|language=EN|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt;

बर्वेने २०२१ मध्ये चित्रीकरणांना सुरुवात झालेल्या सोनी मराठी वरील &quot;अजूनही बरसात आहे&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2021-11-21|title=Ajunahi Barsaat Aahe|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ajunahi_Barsaat_Aahe&amp;oldid=1056329931|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt;&quot; या मालिकेतून दूरचित्रवाणीमालिकांमध्ये पुन्हा काम केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/manoranjan/mukta-barve-and-umesh-kamat-upcoming-serial-ajunhi-barsat-aahe-coming-soon-avb-95-2494024/|title=‘अजूनही बरसात आहे’, मुक्ता आणि उमेश झळकणार छोट्या पडद्यावर|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt;
२०२२ हे वर्ष बर्वे साठी खूप महत्वाचे होते. २०००-२०२२ ह्या कारकिर्दीतील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री म्हणून झी मराठीने बर्वेला झी गौरव पुरस्कार दिला. &lt;ref&gt;{{https://pipanews.com/mukta-barves-best-actress-award-at-zee-maha-gaurav-ceremony-zee-marathi-mahagaurav-awards-best-actress-award-mukta-barve/.}}&lt;/ref&gt; बहुप्रतीक्षित Y सिनेमा जुन २०२२ मध्ये चित्रपटगृहांमध्ये झळकला आणि मान्यवर आणि प्रेक्षकांनी प्रशंसा केली. Y हा स्त्रीभ्रूणहत्या या विषयावर थरारपट आहे.&lt;ref&gt;{{https://www.cinestaan.com/reviews/y-the-film-49929}}&lt;/ref&gt; 
रंगमंचावर देखील ५ वर्षांनंतर बर्वेने पुनर्पदार्पण केले. प्रिय भाई , एक कविता हवी आहे या अभिवाचनाच्या कार्यक्रमातून मुक्ताने सुनीताबाईंची भूमिका साकारली.&lt;ref&gt;{{https://www.news18.com/news/movies/mukta-barve-returns-to-stage-with-the-play-titled-priya-bhai-ek-kavita-havi-ahe-5335525.html}}&lt;/ref&gt;  पु. लं च्या पुण्यातील मालती माधव या निवासस्थानी देखील याचा विशेष प्रयोग झाला. जयवंत दळवी लिखित आणि चंद्रकांत कुलकर्णी दिग्दर्शित &quot;चारचौघी&quot; या नाटकाचे पुन्हा नवीन संचातील प्रयोग सुरू झाले ज्यात रोहिणी हट्टंगडी, पर्ण पेठे, कादंबरी कदम आणि मुक्ता बर्वे प्रमुख भूमिकेत आहेत.&lt;ref&gt;{{https://india.postsen.com/entertainment/137633/Actress-mukta-barve-comeback-with-marathi-play-charchaughi-mhrn.html}}&lt;/ref&gt;

=== नाट्यनिर्मिती, इतर भूमिका, कार्य आणि पुरस्कार ===
नाटक, सिनेमा आणि मालिकांबरोबर मुक्ताचे अन्य कार्यसुद्धा महत्त्वाचे आहे. २०१० मध्ये मुक्ताने &quot;आम्ही मराठी पोरं हुशार&quot; या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन, तर २०१२ च्या झी मराठी गौरव पुरस्काराचे सूत्रसंचालन स्वप्निल जोशीं रोबर केले.&lt;ref name=&quot;100 years of marathi cinema&quot;&gt;url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-gaurav-celebrates-100-years-of-indian-cinema-1658617&lt;/ref&gt; २०१२ मध्ये सुयोग ग्रुपची मुक्ता स्वप्निलबरोबर ब्रँड ॲंबेसिडर होती.&lt;ref name=&quot;Suyog&quot;&gt;url=http://www.loksatta.com/vruthanta-news/swapnil-joshi-mukta-barve-brand-ambassador-of-suyog-group-5252/&lt;/ref&gt; ७ डिसेंबर २०१४ मध्ये विनय आपटेंच्या प्रथम स्मृती दिनानिमित्त मुक्ताने [[लोकसत्ता]]मध्ये विनय आपटेंच्या काही आठवणी लिहिल्या.&lt;ref name=&quot;Mukta writes about Vinay Apte&quot;&gt;url=http://www.loksatta.com/lokrang-news/vinay-apte-in-mukta-barves-memory-1048570/&lt;/ref&gt; तसेच विनय एक वादळ या कार्यक्रमात कबड्डी कबड्डी या नाटकातील तिचा विनय आपटेंबरोबरचा प्रवेश सादर केला.&lt;ref name=&quot;Vinay Apte memories&quot;&gt;url=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/actor-vinay-apte-birth-anniversary-celebrated-616403/&lt;/ref&gt; ९X झकास हिरोईन सीझन २ मध्ये मुक्ताने स्पर्धेचे परीक्षकपद भूषविले.&lt;ref name=&quot;zakas heroine season2&quot;&gt;url=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/jhakkas-heroine-season-2-1129059/&lt;/ref&gt;

मुक्ताचे प्राणिप्रेमदेखील सर्वश्रुत आहे. २०१५ मध्ये इतर कलाकारांबरोबर मुक्ताने अ‍ॅनिमल्स मॅटर या NGO च्या &quot;पक्षी वाचवा&quot; उपक्रमात भाग घेतला.&lt;ref name=&quot;Mukta's love for the animals&quot;&gt;url=http://www.loksatta.com/mumbai-news/marathi-actor-become-active-for-birds-save-1189699/&lt;/ref&gt; आंतरराष्ट्रीय महिला दिनानिमित्त [[लोकसत्ता]] वृत्तपत्राने भरवलेल्या &quot;कर्ती करविती&quot; या दोन दिवसाच्या चर्चासत्राचे उद‌घाटन करण्याचा मान मुक्ता बर्वे यांना मिळाला.&lt;ref name=&quot;karti karwiti&quot;&gt;url=http://indianexpress.com/article/cities/mumbai/maharashtra-with-its-progressive-outlook-is-a-better-place-for-women/&lt;/ref&gt; उदघाटनाच्या भाषणातील मुक्ताने प्रकट केलेले विचार तिच्या प्रगल्भ व्यक्तिमत्त्वाची साक्ष देतात.&lt;ref name=&quot;loksatta karti karwiti&quot;&gt;url=https://www.youtube.com/watch?v=ovxk6BaEoQE&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mukta's poem shodh&quot;&gt;url=http://www.loksatta.com/ls-diwali2015-news/poem-7-1196994/&lt;/ref&gt;

२०१६ मध्ये [[लोकमत]] महाराष्ट्रियन ऑफ द इयर (मराठी थिएटर मधील मुक्ताच्या कार्यासाठी) आणि जुलै २०१६ मध्ये निळू फुले चतुरस्र अभिनेत्री पुरस्काराने मुक्ताला गौरविले गेले.&lt;ref name=&quot;Nilu Phule sanman 2016&quot;&gt;url=https://twitter.com/ColorsMarathi/status/758668154008637440&lt;/ref&gt;

महाराष्ट्र वन चॅनेलच्या महिलादिन विशेष &quot;सावित्री सन्मान २०१६&quot; सोहळ्यात मुक्ताला तिच्या सिनेक्षेत्रातील योगदानाबद्दल पुरस्कराने गौरविले गेले.&lt;ref name=&quot;Savitri sanman 2016&quot;&gt;url=https://www.youtube.com/watch?v=WwnEnL0H8dE&amp;t=4830s&lt;/ref&gt; मुक्ताचा सन्मान करताना श्री. वामन केंद्रे यांनी &quot;Mukta is most talented girl around us. मुक्ता महाराष्ट्राला, भक्ती बर्वेनंतर पडलेलं स्वप्न आहे&quot; या शब्दात गौरविले.&lt;ref name=&quot;Savitri sanman 2016&quot;/&gt;

नोव्हेंबर २०१६ मध्ये पुलोत्सव २०१६ तर्फे मुक्ताचा तरुणाई सन्मान पुरस्कार देऊन गौरव करण्यात आला.&lt;ref name=&quot;Pulotsaw 2016&quot;&gt;url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Pu-La-awards-for-Ameen-Sayani-Mirasdar/articleshow/55320773.cms&lt;/ref&gt;
[[चित्र:कोडमंत्र नाटकात वकिलाच्या भूमिकेत मुक्ता .jpg|इवलेसे|कोडमंत्र नाटकात वकिलाच्या भूमिकेत मुक्ता|डावे]]

मुक्ताने व्यावसायिक रंगभूमीवर मोजक्या नाटकांत कामे करून रंगभूमीवरील आपले अस्तित्त्व कायम ठेवले. २०१५ आणि १६ मध्ये तिने काही नाटकांची निर्मिती केली. २०१५ साली संस्पेंस थ्रिलर प्रकारातील लव्हबर्ड्‌स मध्ये काहीशी नकारात्मक छटा असलेली देविका तिने साकारली.&lt;ref name=&quot;Lovebirds&quot;&gt;url=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/lovebirds-marathi-drama-1103671/&lt;/ref&gt; २०१५ मध्ये रत्‍नाकर मतकरी लिखित &quot;इंदिरा&quot; या नाटकाची निर्मिती केली. 

२०१६ मध्ये, भारतीय सैन्याच्या पार्श्वभूमीवरचे &quot;कोडमंत्र&quot; हे नाटक मुक्ताने रंगभूमीवर आणले. या नाटकातील सैनिकी कायदातज्ज्ञ अहिल्या देशमुखचे पात्र मुक्ताने साकारले.&lt;ref name=&quot;Codeमंत्र&quot;&gt;url=http://marathicineyug.com/theatre/news/1298-mukta-barve-s-marathi-play-code-मंत्र-opens-from-18-june-2016{{मृत दुवा|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; त्याचे प्रयोग सुरू असतानाच या नाटकावर आधारित एका पुस्तकाची निर्मिती करावी, असा विचार तिच्या मनात आला व तिने ‘कोडमंत्र’ या नावानेच एक पुस्तक तयार केले. नुकत्याच झालेल्या नाटकाच्या दीडशेव्या प्रयोगाला त्याचे प्रकाशन करण्यात आले. सैनिकांच्या आयुष्यावरील ‘कोडमंत्र’ या नाटकाच्या टीमने या नाटकावर आधारलेल्या पुस्तकाच्या विक्रीतून जमा झालेली रक्कम सैनिक कल्याण निधीला देण्यात येत आहेत.  सुरुवातीला मुक्ता बर्वे अणि तिच्या टीमने ५१००० रुपये महाराष्ट्र राज्याच्या सैनिक कल्याण निधीसाठी दिले आहेत.  ’कोडमंत्र’च्या सुरुवातीला एक हजार प्रती छापण्यात आल्या. काही महिन्यांतच त्याची पहिली आवृत्ती संपली. ‘अ फ्यू गुड मेन’ या इंग्रजी नाटकावर कोडमंत्र नाटक आधारलेले असून त्यामध्ये सैनिकांची निष्ठा, त्यांची शौर्यगाथा, त्यांचे जगणे, शिस्त अशा अनेक पैलूंचा मागोवा घेण्यात आला आहे.

मराठी रंगभूमीवर नवनवीन नाट्य प्रयोग करून पाहायला मुक्ता बर्वे नेहमीच उत्सुक असतात. मुक्ताने ऑक्टोबर २०१६ मध्ये नसीम सोलेमानपूर (इराणी लेखक) यांनी लिहिलेले व सिद्धेश पूरकर यांनी मराठीत अनुवादित केलेले &quot;व्हाईट रॅबिट रेड रॅबिट&quot; हे नाटक पुण्यातील भरत नाट्य मंदिर येथे सादर केले. जगभरातील अनेक भाषांमध्ये अनुवादित झालेल्या या नाटकाचे वैशिष्ट्य त्याच्या उत्स्फूर्त सादरीकरणात होते. दिग्दर्शक नाही, आणि संहितेचे सादरीकारणापूर्वी वाचन नाही, कलाकाराला थेट रंगमंचावर संहिता हातात मिळते, नाटकाचा एका कलाकाराला एकच प्रयोग सादर करता येतो असे या नाटकाचे स्वरूप होते. रंगमंचावर कलाकाराने संहिता वाचत वाचत कलाकार आणि प्रेक्षकांनी नाटकाचा सह-अनुभव घ्यायचा अशा कलाकारासाठी धाडसी आणि प्रेक्षकांसाठी नवख्या वाटाव्या अशा प्रयोगाचे चॅलेंज मुक्ताने अगदी सहजी पेलले.&lt;ref name=&quot;WRRR&quot;&gt;url=http://sakaaltimes.com/NewsDetails.aspx?NewsId=5461738112727328060&amp;SectionId=5131376722999570563&amp;SectionName=Features&amp;NewsTitle=A%20real%20%E2%80%98live%E2%80%99%20theatrical%20experience{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WRRR2&quot;&gt;url=https://www.youtube.com/watch?v=g0h95nb5lY0&lt;/ref&gt;

ऑक्टोबर २०१६ मध्ये मुक्ताने रसिका-अनामिका प्रॉडक्शन्सतर्फे 'दीपस्तंभ' नाटक रंगभूमीवर आणले.&lt;ref name=&quot;deepstambh&quot;&gt;url=http://marathicineyug.com/theatre/news/1770-mukta-barve-produced-new-marathi-play-deepstambh-muhurat-held {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230025603/http://marathicineyug.com/theatre/news/1770-mukta-barve-produced-new-marathi-play-deepstambh-muhurat-held |date=2016-12-30 }}&lt;/ref&gt;

फेब्रुवारी २०१७ मध्ये ललित कला केंद्राच्या माजी विद्यार्थ्यांबरोबर, मुक्ता बर्वे यांनी, 'सखाराम बाईंडर' या विजय तेंडुलकर लिखित सुप्रसिद्ध नाटकाचे विशेष पाच प्रयोग रंगभूमीवर सादर केले.&lt;ref name=&quot;Sakharam binder&quot;&gt;url=http://www.loksatta.com/manoranjan-news/mukta-barve-lalitkala-kendra-revive-classic-marathi-play-sakharam-binder-for-a-cause-1395292/&lt;/ref&gt; नाटकातील सर्व कलाकारांनी या प्रयोगांचे मानधन न घेता, या प्रयोगांमधून जमणारा निधी बॅकस्टेज कलाकारांना मदत निधी म्हणून दिला.&lt;ref name=&quot;Sakharam binder2&quot;&gt;url=http://marathicineyug.com/theatre/news/2224-mukta-barve-lalitkala-kendra-revive-classic-marathi-play-sakharam-binder-for-a-cause {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170131022150/http://marathicineyug.com/theatre/news/2224-mukta-barve-lalitkala-kendra-revive-classic-marathi-play-sakharam-binder-for-a-cause |date=2017-01-31 }}&lt;/ref&gt;

==कारकीर्द==
===चित्रपट===
मुक्ता बर्वेची भूमिका असलेले चित्रपट :
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! वर्ष
! शीर्षक
! भाषा
! भूमिका
|-
| २००४
| ''[[चकवा (चित्रपट)|चकवा]]''
| मराठी
| सिस्टर छाया
|-
| २००५
| ''थांग''
| मराठी/इंग्रजी
| पाहुणी कलाकार
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | २००६
| ''शेवरी''
| मराठी
| पाहुणी कलाकार
|-
| ''ब्लाईंड गेम''
| मराठी
| सहाय्यक अभिनेत्री 
|-
| ''माती माय''
| मराठी
| सहाय्यक अभिनेत्री -यशोदा
|-
| २००७
| ''सावर रे''
| मराठी
| सहाय्यक अभिनेत्री- मुक्ता
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | २००८
| ''[[दे धक्का]]''
| मराठी
| पाहुणी कलाकार
|-
| ''सास बहू और सेन्सेक्स''
| हिंदी
| परिमल
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | २००९
| ''[[एक डाव धोबीपछाड]]''
| मराठी
| सहाय्यक अभिनेत्री- सुलक्षणा
|-
| ''[[जोगवा (चित्रपट)|जोगवा]]''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका- सुली
|-
| ''सुंबरान''
| मराठी
| सहाय्यक अभिनेत्री- कल्याणी
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | २०१०
| ''[[आघात (चित्रपट)|आघात]]''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका- डॉक्टर
|-
| ''ऐका दाजिबा''
| मराठी
| सहाय्यक अभिनेत्री
|-
| ''थॅंक्स मा''
| हिंदी
| सहाय्यक अभिनेत्री-वेश्या
|-
| ''[[मुंबई-पुणे-मुंबई]]''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका- मुंबई
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | २०१२
| ''[[बदाम राणी गुलाम चोर]]''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका- पेन्सिल
|-
| ''[[गोळाबेरीज (चित्रपट)|गोळाबेरीज]]''
| मराठी
| सहाय्यक अभिनेत्री- नंदिनी चौबळ 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | २०१३
| ''[[मंगलाष्टक वन्स मोअर]]''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका- आरती
|-
| ''[[लग्न पहावे करून]]''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका- अदिती टिळक
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |२०१४
| ''गुणाजी''
| कोकणी 
| प्रमुख भूमिका- धनगर स्त्री 
|-
| ''शॉट''
| मराठी
| शॉर्ट फिल्म - श्रुती
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | २०१५
| ''डबल सीट''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका- मंजिरी नाईक
|-
| ''[[मुंबई-पुणे-मुंबई २]]''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका- गौरी देशपांडे
|-
| ''हायवे- एक सेल्फी आरपार''
| मराठी
| सहाय्यक अभिनेत्री
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |२०१६ 
| ''गणवेश''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका - इन्स्पेक्टर मीरा पाटील
|-
| ''वाय झेड''
| मराठी
| सहाय्यक अभिनेत्री- सायली
|-
|२०१७
| ''हृदयांतर''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका - समायरा जोशी
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |२०१८
| ''आम्ही दोघी''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका - अम्मी
|-
|''मुंबई-पुणे-मुंबई ३''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका- गौरी देशपांडे
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | २०१९
| ''बंदिशाळा''
| मराठी
| प्रमुख भूमिका- जेलर माधवी सावंत
|-
|वेडिंगचा शिनेमा
|मराठी
|प्रमुख भूमिका-उर्वी
|-
|Smile Please
|मराठी
|प्रमुख भूमिका- नंदिनी जोशी
|-
|''वाय/ Y''
|''मराठी''
|''Mumbai Film Festival २०१९ मध्ये प्रदर्शित (चित्रपटगृहात प्रदर्शनाच्या प्रतीक्षेत )''
|-
|२०२०
|देवी
|हिंदी
|शॉर्ट फिल्म- सहाय्यक अभिनेत्री- आरझू
|-
|''२०२१'' 
|''चंद सांसे''
|''हिंदी''
|''शॉर्ट फिल्म-प्रमुख भूमिका- राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात प्रदर्शित'' 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |''२०२२''
|''वाय/ Y''
|''मराठी''
|प्रमुख भुमिका - डॉ आरती देशमुख 
|-
|आपडी थापडी 
|''मराठी''
|प्रमुख भुमिका - पार्वती पाटील 
|-
|एकदा काय झालं 
|''मराठी''
|पाहुणी कलाकार-डॉ. सानिया 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |२०२४
|''अलिबाबा आणि चाळिशीतले चोर''
|''मराठी''
|सुमित्रा 
|-
|नाच ग घुमा 
|''मराठी''
|प्रमुख भुमिका - राणी 
|-
|रावसाहेब 
|''मराठी''
|प्रदर्शनाच्या प्रतीक्षेत 
|-
|२०२५
|आनंदडोह 
|''मराठी''
|प्रदर्शनाच्या प्रतीक्षेत
|-
|२०२५
|असंभव 
|''मराठी''
|प्रदर्शनाच्या प्रतीक्षेत
|}

===दूरचित्रवाणी===
मुक्ता बर्वे यांचे दूरचित्रवाणीवर प्रदर्शित झालेले कार्यक्रम :

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! वर्ष 
! कार्यक्रमाचे नाव 
! भूमिकेचे नाव 
! टिप्पणी
|-
|१९९९
|घडलंय बिघडलंय 
|​चंपा
|
|-
|१९९९
|पिंपळपान 
|
|सहाय्यक भूमिका
|-
|१९९९
|बंधन 
|
|सहाय्यक भूमिका
|-
|१९९९
|बुवा आले 
|
|सहाय्यक भूमिका
|-
|
|चित्तचोर 
|
|सहाय्यक भूमिका
|-
|
|मी एक बंडू 
|
|सहाय्यक भूमिका
|-
|१९९९
|[[आभाळमाया]] 
|वर्षा निमकर
|सहाय्यक भूमिका
|-
|२००१
|[[श्रीयुत गंगाधर टिपरे]] 
|योगिता
|सहाय्यक भूमिका
|-
|२००३
|इंद्रधनुष्य 
|
|सहाय्यक भूमिका
|-
|२००६
|अग्निशिखा 
|कलिका 
|मुख्य भूमिका
|-
|२०१०-११
|[[अग्निहोत्र (मालिका)|अग्निहोत्र]] 
|मंजुळा श्रीपाद अग्निहोत्री 
|मुख्य भूमिका
|-
|२०१०
|आम्ही मराठी पोरं हुशार 
|सूत्रसंचालिका 
|
|-
|२०११
|[[लज्जा (मालिका)|लज्जा]] 
|ॲड. मीरा पटवर्धन 
|सहाय्यक भूमिका
|-
|२०११
|[[मधु इथे अन् चंद्र तिथे (मालिका)|मधु इथे अन् चंद्र तिथे]]
|गौरी 
|सहाय्यक भूमिका
|-
|२०१२
|[[एका लग्नाची दुसरी गोष्ट]] 
|राधा काळे 
|मुख्य भूमिका
|-
|२०१३
|[[मला सासू हवी]]
|राधा काळे
|पाहुणी
|-
|२०१४
|विनय: एक वादळ 
|
|सहाय्यक भूमिका
|-
|२०१५
|झकास हिरोईन (पर्व २)
|परीक्षक ​
|
|-
|२०१७
|[[रुद्रम् (मालिका)|रुद्रम्]]
|रागिणी
|मुख्य भूमिका
|-
|२०२१
|[[अजूनही बरसात आहे]]
|मीरा देसाई
|मुख्य भूमिका
|}

===नाटके===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|-
! वर्ष  
! नाटकाचे नाव 
! भूमिकेचे नाव 
! नाटकाची भाषा
|-
| १९९६
| घर तिघांचे हवे
| पदार्पणातील नाटक 
| मराठी
|-
| २००१ 
| आम्हाला वेगळे व्हायचंय
| सहाय्यक अभिनेत्री
| मराठी
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | २००५ 
| देहभान 
| सहाय्यक अभिनेत्री
| मराठी
|-
| फायनल ड्राफ्ट 
| प्रमुख भूमिका -विद्यार्थिनी
| मराठी
|-
| २००६ 
| हम तो तेरे आशिक हैं 
| प्रमुख भूमिका- रुक्साना साहिल
| मराठी
|-
| २००८
| कबड्डी कबड्डी
| प्रमुख भूमिका- पूर्वा
| मराठी
|-
| २०१३
| छापा काटा 
| निर्माती आणि प्रमुख भूमिका - मैत्रेयी भागवत
| मराठी
|-
| २०१४
| रंग नवा 
| निर्माती आणि प्रमुख भूमिका 
| मराठी
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |२०१५
| लव्ह बर्ड्‌स 
| निर्माती आणि प्रमुख भूमिका- देविका
| मराठी
|-
| इंदिरा 
| निर्माती 
|मराठी
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |२०१६ 
| कोडमंत्र 
| निर्माती आणि प्रमुख भूमिका- अहिल्या देशमुख
| मराठी
|-
| दीपस्तंभ 
| निर्माती 
| मराठी
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | २०१७
| सखाराम बाईंडर
| निर्माती आणि प्रमुख भूमिका- चंपा
| मराठी
|-
|धाई अक्षर प्रेम के
|निर्माती
|मराठी
|-
|२०१८
|चॅलेंज
|निर्माती
|मराठी
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |''२०२२''
|प्रिय भाई , एक कविता हवी आहे 
|प्रमुख भूमिका- सुनीताबाई 
|मराठी
|-
|चारचौघी 
|प्रमुख भुमिका - विद्या 
|मराठी
|}

=== इतर कार्य ===
बर्वेने कथाकथनाचे कामही केलेले आहे.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+मुक्ताचं वाचिक अभिनयातील काम
!साल
!शीर्षक
!भाषा
!टिप्पणी
|-
|२०२०
| अॅडिक्ट
|मराठी
| गुन्हेगारी - ऑडिओ बुक - कथाकथन
|-
|२०२०
| व्हायरस पुणे
|मराठी
| विज्ञानकथा - ऑडिओ बुक - कथाकथन
|-
|२०२१
|६१ मिनिट
|मराठी
|लघुकथा - ऑडिओ बुक - कथाकथन 
|}

==पुरस्कार आणि प्रशंसा==
मुक्ता बर्वे ही एक भारतीय अभिनेत्री आणि निर्माती आहे जी मुख्यत्वे मराठी चित्रपट, दूरदर्शन आणि रंगमंचावर  दिसते. तिला अनेक पुरस्कार प्राप्त झाले आहेत, ज्यात सात महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार, दोन फिल्मफेअर मराठी पुरस्कार, सहा संस्कृती कला दर्पण पुरस्कार, दोन झी चित्र गौरव पुरस्कार आणि सात झी नाट्य गौरव पुरस्कारांचा समावेश आहे.

बर्वेने आपल्या करिअरची सुरुवात मराठी रंगभूमीवरील नाटकं आणि दूरदर्शन मालिकांमधून केली. 'देहभान' या नाटकासाठी तिला २००३ मध्ये झी नाट्य गौरव पुरस्कारांतर्गत आशादायक नवोदित पुरस्कार आणि २००५ मध्ये सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री पुरस्कार मिळाला. २००४ मध्ये तिने 'चकवा' या चित्रपटातून चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले, ज्यासाठी तिला महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कारांतर्गत आशादायक नवोदित पुरस्कार मिळाला. त्यानंतरच्या वर्षांत तिने 'हम तो तेरे आशिक हैं', 'फायनल ड्राफ्ट' आणि 'कबड्डी कबड्डी' या व्यावसायिक नाटकांमधील भूमिकांसाठी राज्य पुरस्कारांतर्गत तीन वेळा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार जिंकला. 'फायनल ड्राफ्ट' मधील शैक्षणिक अयशस्वी झालेल्या विद्यार्थिनीच्या भूमिकेसाठी तिला खूप प्रशंसा मिळाली आणि संस्कृती कला दर्पण पुरस्कार, महाराष्ट्र टाइम्स सन्मान आणि दोन झी नाट्य गौरव पुरस्कारांसह सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार मिळाले. बर्वेने 'जोगवा' (२००९) या चित्रपटात ग्रामीण भारतातील धार्मिक अंधश्रद्धांवर आधारित जोगतिणिची भूमिका साकारली, ज्यासाठी तिला पहिला महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार मिळाला, तसेच संस्कृती कला दर्पण पुरस्कार, झी चित्र गौरव पुरस्कार आणि मिफ्ता मिळाले.

२०११ मध्ये, बर्वेला 'आघात' चित्रपटात डॉक्टरच्या भूमिकेसाठी पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार मिळाला. तिने २०१३ मध्ये 'छापा काटा' या नाटकाच्या निर्मिती गृहाची स्थापना केली, ज्यामध्ये तिने अभिनयही केला आणि तिला दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार आणि संस्कृती कला दर्पण पुरस्कारांतर्गत सर्वोत्कृष्ट नाटक पुरस्कार मिळाला. 'डबल सीट' (२०१५) मध्ये सरळ, मध्यमवर्गीय विमा एजंटच्या भूमिकेसाठी तिला फिल्मफेअर मराठी पुरस्कार, महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार आणि झी चित्र गौरव पुरस्कार मिळाले. या चित्रपटाने तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री म्हणून तिचा पहिला 'महाराष्ट्राचा फेव्हरेट कोण' पुरस्कार मिळवून दिला, त्यासाठी आठ नामांकने मिळाली. 'स्माईल प्लीज' साठी तिला दुसरा फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार मिळाला आणि २०१९ मध्ये 'बंदिशाळा' साठी सातवा राज्य पुरस्कार मिळाला.

या पुरस्कारांव्यतिरिक्त, बर्वेला मराठी रंगभूमीतील कर्तृत्वासाठी संगीत नाटक अकादमीने उस्ताद बिस्मिल्लाह खान युवा पुरस्काराने सन्मानित केले.

=== '''&lt;u&gt;फिल्मफेअर मराठी पुरस्कार&lt;/u&gt;''' ===
फिल्मफेअर मराठी पुरस्कार हे मराठी चित्रपटसृष्टीतील उत्कृष्ट कर्तृत्वासाठी टाइम्स ग्रुपद्वारे वार्षिक दिले जाणारे पुरस्कार आहेत।
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!वर्ष 
!नामांकित काम
!वर्ग
!निकाल 
!संदर्भ
|-
|२०१६
|डबल सीट
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|-
|२०१६
|मुंबई-पुणे-मुंबई २
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|नामांकित
|
|-
|२०१८
|ह्रदयांतर 
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|नामांकित 
|
|-
|२०१९
|स्माईल प्लीज
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला 
|
|-
|२०२२
|वाय
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (समालोचक) 
|नामांकित
|
|-
|२०२२
|वाय
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|नामांकित
|
|}

=== '''&lt;u&gt;महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार&lt;/u&gt;''' ===
महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार हे मराठी चित्रपटसृष्टीतील उत्कृष्ट सिनेमाई कर्तृत्वासाठी महाराष्ट्र शासनाद्वारे वार्षिक दिले जाणारे पुरस्कार आहेत
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
!वर्ष 
!नामांकित काम
!वर्ग
!निकाल 
!संदर्भ
|-
|२००५
|चकवा
|सर्वोत्कृष्ट नवोदित
|जिंकला
|
|-
|२००६
|हम तो तेरे आशिक हैं 
|व्यावसायिक नाटकातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री 
|जिंकला
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |२००७
|फायनल ड्राफ्ट
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|-
|कबड्डी कबड्डी
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|-
|२००९ 
|जोगवा 
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|-
|२०१६
|डबल सीट
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|-
|२०१९
|बंदिशाळा
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|}

=== '''&lt;u&gt;महाराष्ट्र टाइम्स सन्मान&lt;/u&gt;''' ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!वर्ष 
!नामांकित काम
!वर्ग
!निकाल 
!संदर्भ
|-
|२००६ 
|फायनल ड्राफ्ट
|व्यावसायिक नाटकातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|नामांकित
|
|-
|२००७
|कबड्डी कबड्डी
|व्यावसायिक नाटकातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|-
|२०१७
|कोडमंत्र
|सर्वोत्कृष्ट नाटक
|जिंकला 
|
|-
|२०२३
|वाय
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|}

=== '''&lt;u&gt;महाराष्ट्राचा फेव्हरेट कोण?&lt;/u&gt;''' ===
हे मराठी चित्रपटसृष्टीतील उत्कृष्टतेचा सन्मान करण्यासाठी मराठी दूरदर्शन वाहिनी झी टॉकीजद्वारे सादर केले जातात
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!वर्ष 
!नामांकित काम
!वर्ग
!निकाल 
!संदर्भ
|-
|२०११
|मुंबई-पुणे-मुंबई
|आवडती अभिनेत्री
|नामांकित
|
|-
|२०१२
|बदाम राणी गुलाम चोर
|आवडती अभिनेत्री
|नामांकित
|
|-
|२०१४
|मंगळाष्टक वन्स मोअर
|आवडती अभिनेत्री
|नामांकित
|
|-
|२०१५
|डबल सीट
|आवडती अभिनेत्री
|जिंकला
|
|-
|२०१६
|मुंबई-पुणे-मुंबई २
|आवडती अभिनेत्री
|नामांकित
|
|-
|२०१७
|ह्रदयांतर
|नामांकित
|नामांकित
|
|-
|२०१८
|आम्ही दोघी
|आवडती सहाय्यक अभिनेत्री
|नामांकित
|
|-
|२०१९
|बंदिशाळा
|आवडती अभिनेत्री
|नामांकित
|
|-
|२०२१
|डबल सीट
|आवडती अभिनेत्री
|नामांकित
|
|}

=== &lt;u&gt;प्लॅनेट मराठी फिल्म आणि ओटीटी पुरस्कार&lt;/u&gt; ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!वर्ष 
!नामांकित काम
!वर्ग
!निकाल 
!संदर्भ
|-
|२०२३
|वाय
|सर्वोत्तम अभिनेत्री
|नामांकित
|
|}

=== &lt;u&gt;सकाळ प्रीमियर पुरस्कार&lt;/u&gt; ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!वर्ष 
!नामांकित काम
!वर्ग
!निकाल 
!संदर्भ
|-
|२०१९
|स्माईल प्लीज
|सर्वोत्तम अभिनेत्री
|नामांकित
|
|-
|२०२३
|वाय
|सर्वोत्तम अभिनेत्री
|नामांकित
|
|}

=== संस्कृती कलादर्पण पुरस्कार ===
संस्कृती कला दर्पण पुरस्कार दरवर्षी अर्चना नेवरेकर फाऊंडेशनद्वारे मराठी चित्रपट, दूरदर्शन आणि नाट्य क्षेत्रातील सन्मान म्हणून प्रदान केले जातात.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!वर्ष 
!नामांकित काम
!वर्ग
!निकाल 
!संदर्भ
|-
|२००७
|फाइनल ड्राफ्ट
|व्यावसायिक नाटकातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|-
|२००९
|जोगवा
|सर्वोत्तम अभिनेत्री
|जिंकला
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |२०१४
|छापा काटा
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|-
|
|सर्वोत्कृष्ट नाटक
|जिंकला
|
|-
|२०१६
|डबल सीट
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|नामांकित
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |२०१७
|कोडमंत्र
|सर्वोत्कृष्ट नाटक
|जिंकला
|
|-
|
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
|जिंकला
|
|}

=== '''इतर विशेष पुरस्कार''' ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! साल !! चित्रपट/ नाटक !! पुरस्कार !! विभाग/ नामांकने !! निकाल
|-
| २००९ 
| rowspan=&quot;5&quot; {{n/a}}
| संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार
| उस्ताद बिस्मिल्लाह खान युवा पुरस्कार
| {{won}}&lt;ref name=thehindu&gt;{{cite web |url=http://www.thehindu.com/arts/sangeet-natak-akademi-announces-ustad-bismillah-khan-yuva-puraskars-for-2009/article514205.ece |title=Sangeet Natak Akademi announces Ustad Bismillah Khan Yuva Puraskars for 2009 |author=Special Correspondent |work=द हिंदू |accessdate=30 October 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०११
| राजा परांजपे फेस्टिव्हल पुरस्कार
| तरुणाई सन्मान पुरस्कार
| {{won}}&lt;ref name=tarunaisanman&gt;{{cite web |url=http://www.dnaindia.com/mumbai/report-raja-paranjape-festival-kicks-off-in-pune-1532793 |title=Raja Paranjape festival kicks off in Pune |date=17 April 2011 |work=dna |accessdate=30 October 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| ॲड फिझ
| विशेष उपलब्धी पुरस्कार
| {{won}}
|-
| २०१४
| आय.बी.एन. लोकमत
| उद्याची प्रेरणा पुरस्कार &lt;small&gt;(नाटक आणि सिनेमा)&lt;/small&gt;
| {{won}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.free-press-release.com/news-ibn-lokmat-presents-prerna-awards-2014-1393583933.html |title=News: IBN-Lokmat presents Prerna Awards 2014 |work=Free Press Release}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot;| २०१६
| महाराष्ट्र वन
| सावित्री सन्मान &lt;small&gt;(सिनेमा)&lt;/small&gt;
| {{won}}&lt;ref name=savitrisan&gt;{{cite web |url=https://twitter.com/Maharashtra1tv/status/707185145116106752 |title=महाराष्ट्र1 felecitating Mukta Barve |work=Twitter |accessdate=9 March 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''छापा काटा''
| लोकमत महाराष्ट्रियन ऑफ द ईयर
| नाटक विभाग
| {{won}}&lt;ref name=&quot;lmmofy&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=5bdIaM2OQIA |title=Lokmat Maharashtrian Of The Year 2016 |publisher=Lokmat |date=1 April 2016 |accessdate=30 April 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{n/a}}
| निळू फुले सन्मान २०१६
| वर्षातील बुद्धिमान अभिनेत्री पुरस्कार
| {{won}}&lt;ref name=niluphulesanman&gt;{{cite web |url=https://twitter.com/ColorsMarathi/status/758668154008637440 |title=Nilu Phule Sanman 2016 |publisher=Twitter |date=28 July 2016 |accessdate=29 July 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| {{n/a}}
| पु. ल. पुरस्कार
| तरुणाई सन्मान पुरस्कार
| {{won}}&lt;ref name=pulawards&gt;{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Pu-La-awards-for-Ameen-Sayani-Mirasdar/articleshow/55320773.cms |title=Pu La awards for Ameen Sayani, Mirasdar - Times of India |accessdate=17 November 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| ''कोडमंत्र''
| लोकमत महाराष्ट्रियन ऑफ द इयर
| नाटक विभाग
| {{nom}}&lt;ref name=lkmt2017&gt;{{cite web |url=http://lmoty.lokmat.com/lmotywinner_2017.php |title=लोकमत महाराष्ट्रीयन ऑफ द इयर - २०१७, |website=lmoty.lokmat.com |accessdate=13 May 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१८
| {{n/a}}
| लोकसत्ता तरुण तेजांकित
| कला / चित्रपट विभाग
| {{won}}&lt;ref name=loksattatenjakit&gt;{{cite web |url=https://www.loksatta.com/mumbai-news/loksatta-tarun-tejankit-award-1655006/ |title=समाजासाठी प्रेरणा ठरणाऱ्या 'त्या' बारा जणांचा 'लोकसत्ता तरुण तेजांकित' पुरस्काराने गौरव |date=31 March 2018 |accessdate=16 November 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१८
| {{n/a}}
| प्रियदर्शिनी अ‍ॅकॅडमी ग्लोबल पुरस्कार
| स्मिता पाटील पुरस्कार - सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
| {{won}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.lokmat.com/marathi-cinema/swargiya-smita-patil-award-2018-honored-mukta-barve/ |title=मुक्ता बर्वेला 'स्वर्गीय स्मिता पाटील स्मृती पुरस्कार २०१८'जाहीर |last=Lokmat |date=12 December 2018 |website=Lokmat |accessdate=17 December 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
|२०२०
| {{n/a}}
|सावित्रीबाई फुले पुणे युनिव्हर्सिटी 
|युवा गौरव पुरस्कार
|विजयी &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/manoranjan/mukta-barve-wins-best-actress-zee-gaurav-puraskar-2022-for-jogva-film-mrj-95-2851588/|title=Mukta barve zee gaurav|date=21 March 2022|website=Loksatta|language=Marathi|url-status=live|access-date=2021-10-01}}&lt;/ref&gt;
|-
|२०२२
|N/A
|झी गौरव पुरस्कार 
|सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री २०००-२२ 
|विजयी &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|२०२४
|चारचौघी 
|माझा पुरस्कार 
|सर्वोत्कृष्ठ अभिनेत्री 
|विजयी &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|२०२५
|मराठी चित्रसृष्टी विशेष योगदान 
|महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार 
|व. शांताराम विशेष योगदान पुरस्कार 
|विजयी &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|}
* आय.बी.एन. लोकमत या दूरचित्रवाणी वाहिनीचा प्रेरणा पुरस्कार : २०१४
* ’आघात’साठी [[पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव]]ामध्ये सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार:२०११
* ’मुंबई-पुणे-मुंबई’साठी पुणे इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हलचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार:२०१०
* [[संगीत नाटक अकादमी]] (नवी दिल्ली)चा नाट्यक्षेत्रासाठीचा उस्ताद बिस्मिल्लाखान युवा पुरस्कार:२००९
* ’जोगवा’साठी [[महाराष्ट्र सरकार]]चा वर्षातील उत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार:२००८-०९
* कबड्डी-कबड्डीसारख्या मनोरंजक नाटकातील भूमिकेसाठीचा महाराष्ट्र सरकारचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार:२००६-०७
* कबड्डी-कबड्डीसारख्या मनोरंजक नाटकातील भूमिकेसाठीचा महाराष्ट्र टाइम्सचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार:२००६-०७
* कबड्डी-कबड्डीसारख्या मनोरंजक नाटकातील भूमिकेसाठीचा झी कंपनीचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार:२००६-०७ &lt;ref name=&quot;मराठी मूव्ही वर्ल्ड&quot;&gt;{{स्रोत बातमी | title = मराठी अ‍ॅक्ट्रेस मुक्ता बर्वेज् अवॉर्ड्‌ज | दुवा = http://www.मराठीmovieworld.com/artistprofile/mukta-barve-award.php | प्रकाशक = मराठी मूव्ही वर्ल्ड | अ‍ॅक्सेसदिनांक = ३० जुलै, इ.स. २०१० | भाषा = इंग्लिश }}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* फायनल ड्राफ्टसारख्या मनोरंजक नाटकातील भूमिकेसाठीचा [[महाराष्ट्र टाइम्स]]चा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार:२००५-०६
* फायनल ड्राफ्टसारख्या मनोरंजक नाटकातील भूमिकेसाठीचा झी कंपनीचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार:२००५-०६
* हम तो तेरे आशिक हैं सारख्या मनोरंजक नाटकातील भूमिकेसाठीचा महाराष्ट्र सरकारचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार:२००४-०५
* फायनल ड्राफ्टसारख्या प्रायोगिक नाटकातील भूमिकेसाठी झी दूरचित्रवाणीचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री आल्फा गौरव अवॉर्ड:२००४-०५
* ’चकवा’साठी, पदार्पणातच चमकणाऱ्या कलावंताला दिला जाणारा महाराष्ट्र सरकारचा २००४-०५चा पुरस्कार
* ’देहभान’मधील उत्कृष्ट सहकलाकाराच्या भूमिकेसाठी झी दूरचित्रवाणीचा आल्फा गौरव पुरस्कार:२००२-०३
* ’देहभान’मधील भूमिकेसाठी, पदार्पणातच चमकणाऱ्या कलावंताला ’झी’तर्फे दिला जाणारा आल्फा गौरव पुरस्कार:२००२-०३
* ‘डबल सीट’ चित्रपटाला पाच पुरस्कार मिळाले.

==संदर्भ व नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
* {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://www.muktabarve.com/ | title = अधिकृत संकेतस्थळ | भाषा = इंग्लिश | access-date = 2010-10-30 | archive-date = 2010-09-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100929004001/http://www.muktabarve.com/ | url-status = dead }}

{{DEFAULTSORT:बर्वे, मुक्ता}}
[[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]]
[[वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री]]
[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री]]
[[वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>n2mukeh1f5hfes6fgn7bhg2ifnzqq3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अल बिरूनी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38392</id>
    <revision>
      <id>2694649</id>
      <parentid>2372144</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jonathansammy</username>
        <id>17110</id>
      </contributor>
      <comment>माहितीसाठी   इंग्रजी विकिपीडियावरील मजकूर वापरला आहे.</comment>
      <origin>2694649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7080" sha1="5klwj8h59j9h1iegdq7yvcv0bjdrpzz" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''अबु अल-रह्यान मुहम्मद इब्न अहमद अल बिरूनी''' (४ किंवा [[५ सप्टेंबर]], [[इ.स. ९७३]] - [[१३ डिसेंबर]], [[इ.स. १०४८]]) हा [[पर्शिया|पर्शियन]] मुस्लिम बहुगुणसंपन्न विद्वान होता.मध्य-इस्लामिक कालखंडातील एक महान विद्वान म्हणून त्याला ओळखल्या जायचे. 

अल्-बिरुनी यांना [[भौतिकशास्त्र]], [[गणित]], [[खगोलशास्त्र]] आणि [[निसर्गविज्ञान]] यांचे सखोल ज्ञान होते. याशिवाय त्यांनी [[इतिहासकार]], [[कालगणनाविद्या|कालगणनाविद्]] आणि [[भाषातज्ज्ञ]] म्हणूनही विशेष लौकिक मिळवला. त्यांनी आपल्या काळातील जवळजवळ सर्व विज्ञानशाखांचा अभ्यास केला आणि विविध ज्ञानक्षेत्रांतील संशोधनासाठी त्यांना मोठी प्रतिष्ठा प्राप्त झाली.&lt;ref&gt;{{cite book | last=Yano  |first= Michio | editor1-last=Hockey |editor1-first=Thomas |title=Biographical Encyclopedia of Astronomers |date=2007 |publisher=[[Springer Publishers]] |isbn=978-1-4419-9918-4 |url-access=subscription  |edition=|url=https://link.springer.com/referencework/10.1007/978-0-387-30400-7 |access-date=|chapter=Bīrūnī: Abū al-Rayḥān Muḥammad ibn Aḥmad al-Bīrūnī |display-editors=etal |doi=10.1007/978-0-387-30400-7_1433 |pages=131{{ndash}}133 |article-url=http://islamsci.mcgill.ca/RASI/BEA/Biruni_BEA.htm |ref=none}}&lt;/ref&gt;

राजघराण्यांतील व्यक्ती तसेच समाजातील इतर प्रभावशाली घटक अल्-बिरुनी यांच्या संशोधनाला आर्थिक पाठबळ देत असत आणि विशिष्ट प्रकल्पांसाठी त्यांची मदत घेत असत. स्वतः प्रभावशाली विद्वान असलेल्या अल्-बिरुनी यांच्यावर इतर देशांतील अभ्यासकांचाही प्रभाव पडला. विशेषतः [[तत्त्वज्ञान]]ाचा अभ्यास करताना त्यांनी [[प्राचीन ग्रीस|ग्रीक]] विद्वानांच्या विचारांतून प्रेरणा घेतली.

अल्-बिरुनी हे उत्कृष्ट भाषातज्ज्ञ होते. त्यांना [[ख्वारिझ्मी भाषा|ख्वारिझ्मी]], [[फारसी भाषा|फारसी]], [[अरबी भाषा|अरबी]] आणि [[संस्कृत]] या भाषांचे प्रभुत्व होते. तसेच [[प्राचीन ग्रीक भाषा|ग्रीक]], [[हिब्रू भाषा|हिब्रू]] आणि [[सिरिएक भाषा|सिरिएक]] या भाषांचेही त्यांना ज्ञान होते.

त्यांनी आपल्या आयुष्यातील बराच काळ [[गझनी]] येथे व्यतीत केला. त्या काळी गझनी हे [[गझनवी साम्राज्य]]ाची राजधानी होते; आज ते [[अफगाणिस्तान]]मध्ये आहे. इ.स. १०१७ मध्ये त्यांनी [[भारतीय उपखंड]]ाचा प्रवास केला. भारतातील [[हिंदू धर्म]], तत्त्वज्ञान आणि सामाजिक परंपरांचा अभ्यास केल्यानंतर त्यांनी तारीख-अल-हीन्द (''The History of India'') हा ग्रंथ लिहिला.{{efn|Al-Biruni's ''al-Hind'' (India) encompassed most of the [[Indian subcontinent]]. Though Biruni's treatise &quot;suggests that, to some extent, he excluded [[al-Sind]] from al-Hind.&quot;{{sfn|Verdon|2015|pp=51–52}}}}
या ग्रंथात भारताचा राजकीय व लष्करी इतिहास नोंदविला असून, भारताच्या सांस्कृतिक, वैज्ञानिक, सामाजिक आणि धार्मिक जीवनाचे सविस्तर वर्णन केले आहे.&lt;ref&gt;{{harvnb|...}}&lt;/ref&gt;{{efn|किंवा मूळ संदर्भ: &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;}}

अल्-बिरुनी यांच्या भारतविषयक अभ्यासपद्धतीमुळे त्यांना आधुनिक [[मानववंशशास्त्र]]ाचे अग्रदूत मानले जाते. भारतातील विविध समाजसमूहांचा अभ्यास करण्यासाठी त्यांनी त्यांच्यामध्ये प्रत्यक्ष वास्तव्य केले, त्यांचे [[सहभागी निरीक्षण]] केले, स्थानिक भाषा आत्मसात केल्या आणि त्यांच्या मूळ ग्रंथांचा अभ्यास केला. विविध संस्कृतींच्या तुलनात्मक अभ्यासाच्या आधारे त्यांनी आपले निष्कर्ष वस्तुनिष्ठ, तटस्थ आणि विद्वत्तापूर्ण पद्धतीने मांडले.&lt;ref name=Ahmed&gt;{{cite journal | last1 = Ahmed | first1 = Akbar S. | date = February 1984 | title = Al-Beruni: The First Anthropologist | journal = RAIN | publisher = Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland | volume = 60 | issue = 60| pages = 9–10 | doi=10.2307/3033407 |jstor=3033407}}&lt;/ref&gt;


{{विस्तार}}

[[वर्ग:इराणी गणितज्ञ]]
[[वर्ग:इ.स. ९७३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १०४८ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>5klwj8h59j9h1iegdq7yvcv0bjdrpzz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>फुलपाखरू</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40782</id>
    <revision>
      <id>2694703</id>
      <parentid>2694435</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T03:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39983-42</username>
        <id>185332</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9922" sha1="18mg0e8w4eu7kdzx7ofplp3xlu5tbc1" xml:space="preserve">[[File:Blue Tiger 2.jpg|उजवे|इवलेसे|[[भारत]]ात सापडणारे '''ब्लू टाईगर''' [[फुलपाखरू]]]]

'''फुलपाखरू''' हा एक आकर्षक [[रंग]]ांचा पंख असलेला एक कीटक आहे. कीटकांना डोके, पोट आणि छाती हे अवयव असतात. फुलपाखराला या जोडीने पंख आणि मिशा असतात. फुलपाखरे मिशांनी वास घेतात तर पायाने चव ओळखतात.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=2z18OeqOcEgC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=butterfly&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjZ75b--MjbAhVKKo8KHUBvCOs4ChDoAQhJMAY#v=onepage&amp;q=butterfly&amp;f=false|title=The Life Cycle of a Butterfly|last=Kalman|first=Bobbie|date=2002|publisher=Crabtree Publishing Company|isbn=9780778706502|language=en}}&lt;/ref&gt; फुलपाखरू वेगवेगळ्या रंगाची, आकाराची ही असतात. फुलपाखरू खूप हलके आणि नाजूक असते.  

== फुलपाखरांचे जीवनचक्र ==
फुलपाखरांचे आयुष्य हे १४ दिवसांच असते. मोनारक जातीच्या फुलपाखराचे आयुष्य १४ दिवस असू शकते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

फुलपाखरांच्या वाढीच्या [[अंडे|अंडी]], [[अळी]], [[कोष]] व [[फुलपाखरू]] या अवस्था असतात.

अंडे/अंडी -
विशिष्ट जातींची फुलपाखरे ही काही विशिष्ट प्रकारच्या झाडांवर अंडी घालतात. प्रत्येक जातीच्या फुलपाखरांचे होस्ट प्लांट ठरलेले असते. फुलपाखराची मादी ही मिलनानंतर लगेचच तिला हवे असलेले झाड शोधते व त्यावर अंडी घालते. काही फुलपाखरे ही एका वेळी एक अंडे घालतात तर काही समुहाने अंडी घालतात. ही अंडी पानांच्या मागे किंवा पानांच्या बेचक्यात अशी घातलेली असतात. जेणेकरून ती कोणत्याही परिस्थितीत भक्ष्य होऊ नयेत. यांचा रंग पानांशी मिळताजुळता असतो. यांचा आकार खूप लहान म्हणजे अगदी मोहरीच्या दाण्याएव्हढा असतो. फुलपाखराचे रंग वेगवेगळे असतात. 

अळी किंवा सुरवंट-अंडे अथवा अंडी घातल्यानंतर त्यातून एका आठवड्याच्या आसपास अळी किंवा सुरवंट त्याच अंड्याचे कवच खाऊन बाहेर पडतो. सुरवंट खूप खादाड असतो. कोवळ्या पानांचा, कळ्यांचा, फुलांचा, कोवळ्याड्याचा फडशा पाडायला तो सुरुवात करतो. परंतु सगळे सुरवंट शाकाहारी नसतात. काही मावा किडीवर तर काही मुंग्यांचे लार्व्हा खातात.ही अवस्था साधारण १५ ते २० दिवस असते. सुरवंटाचा आकार मोठा होतो. या अवस्थेत तो ३ ते ४ वेळा वरचे आवरण काढून टाकतो. यांचेही रंग आसपासच्या वातावरणातील रंगांशी मिळतेजुळते असतात. काही मांसल तर काही केसाळ असतात.

कोष -
अळीची वाढ पूर्ण झाली की ती एखादी सुरक्षित जागा शोधते आणि त्या जागी स्थिर होते. कोष करताना ती तिची त्वचा, पाय आणि मुख हे अवयव गळून पडतात. त्यानंतर अळी स्वतःभोवती कोष तयार करते. काही कोष झाडांवर तर काही जमिनीच्या आत असतात. कोषामध्ये राहण्याचा काळ हा सहा दिवस ते काही महिने असा असू शकतो. हा काळ सभोवतालच्या वातावरणावर अवलंबून असतो.

फुलपाखरू कोषात असतानाच अळीचे रूपांतर फुलपाखरात होऊ लागते. पूर्ण वाढ झाली आणि अनुकूल वातावरण मिळाले की फुलपाखरू त्या कोषाला भेग पाडून बाहेर येते. बाहेर आल्यानंतर त्याचे पंख ओलसर आणि दुमडलेले असतात. तास ते दीड तासात त्या पंखांची हालचाल सुरू होते. यामुळे पंख कोरडे होण्याची आणि ते सरळ करण्याची प्रक्रिया पूर्ण होते. यानंतर पूर्ण वाढ झालेले फुलपाखरू आपली झेप घेऊन जीवनास सिद्ध होते.

== जाती ==
=== बिबळ्या कडवा ===
बिबळ्या कडवा या जातीच्या फुलपाखपाराची मादी [[रुई]]च्या पानांवर अंडी घालते. अंड्यामधून सहा ते आठ दिवसांनी अळी बाहेर पडते. या अळीलाच सुरवंट म्हणतात. या फुलपाखराचा सुरवंट अंड्यातून बाहेर पडतेवेळी भुकेने वखवखलेला असतो.
मोनार्क जातीची फुलपाखरे लांब प्रवासासाठी प्रसिद्ध आहेत.
==कुळे==
फुलपाखरांची वेगवेगळी कुळे असतात. त्यातील काही खालीलप्रमाणे आहेत:-
#[[चपळ कुळ|चपळ कुळातील]] फुलपाखरे किंवा [[हेस्पिरिडी]].
#[[कुंचलपाद कुळ|कुंचलपाद कुळातील]] फुलपाखरे किंवा [[निम्फलिडी]].
#[[नील कुळ|नील कुळातील]] फुलपाखरे किंवा [[लायसेनिडी]].
#[[पितश्वेत कुळ|पितश्वेत कुळातील]] फुलपाखरे किंवा [[पायरीडी]].
#[[पुच्छ कुळ|पुच्छ कुळातील]] फुलपाखरे किंवा [[पिलिओनिडी]]
#[[मुग्ध पंखी कुळ|मुग्ध पंखी कुळातील]] फुलपाखरे किंवा [[रिओडीनिडी]]&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, बुधवार,३ सप्टेंबर २०२५ लेखन-[[दिवाकर ठोंबरे]]&lt;/ref&gt;

== चित्रदालन ==
&lt;gallery&gt;
File:Butterfly at night light brown.jpg|रात्रीच्यावेळी उडणारे तपकिरी रंगाचे फुलपाखरू अथवा नुसतेच पाखरू
File:Brown-black butterfly.jpg|रात्रीच्यावेळी उडणारे गडद तपकिरी आणि काळ्या रंगाचे फुलपाखरू अथवा नुसतेच पाखरू
File:Giant Redeye Gangara thyrsis by Dr. Raju Kasambe DSCN0961 (13).jpg|जायंट रेडिए गंगारा
चित्र:Common Mormon 3.jpg|कॉमन मॉरमॉन फुलपाखराचा सुरवंट
चित्र:Summer_love_of_Butterfly_for_their_generations.jpg|फुलपाखरु जनन प्रक्रिया
File:Close wing Nectaring posture of Cethosia cyane (Drury, (1773)) – Leopard Lacewing (Female) WLB-NEI DSC 4520.jpg|लेपर्ड लेसविंग प्रकारचे अरुणाचल प्रदेशातील मादी फुलपाखरू
&lt;/gallery&gt;

== हे सुद्धा पहा ==
* [[महाराष्ट्र राज्य फुलपाखरू]]
* [[राणी पाकोळी]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{विस्तार}}

[[वर्ग:कीटक]]</text>
      <sha1>18mg0e8w4eu7kdzx7ofplp3xlu5tbc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वर्ग:मराठी शब्द सुचवा</title>
    <ns>14</ns>
    <id>43229</id>
    <revision>
      <id>2694803</id>
      <parentid>397524</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:51:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>विजयकुमार मोटे</username>
        <id>184900</id>
      </contributor>
      <origin>2694803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="905" sha1="jvgo7ljabr2e5lkbdm2m4n8y1sbk4nl" xml:space="preserve">[[विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प]]
'''सूचना:''' या वर्गात वर्गीकृत झालेल्या लेखांमधील इंग्रजी शब्द शोधून योग्य असे प्रतिशब्द द्या. प्रतिशब्द दिल्यानंतर &lt;nowiki&gt;{{मराठी शब्द सुचवा}}&lt;/nowiki&gt; हा साचा काढून टाका म्हणजे लेख या वर्गात राहणार नाही.


[[वर्ग:भाषांतर]]
ONLINE (ऑनलाइन) या इंग्रजी शब्दाला मराठी मध्ये 'आंतरजालस्पर्शी'
OFFLINE (ऑफलाईन) या इंग्रजी शब्दासाठी 'अजालस्पर्शी'</text>
      <sha1>jvgo7ljabr2e5lkbdm2m4n8y1sbk4nl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694804</id>
      <parentid>2694803</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>विजयकुमार मोटे</username>
        <id>184900</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="970" sha1="1jp88t3bn56jye20ugqv53l0lb6v2d8" xml:space="preserve">[[विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प]]
'''सूचना:''' या वर्गात वर्गीकृत झालेल्या लेखांमधील इंग्रजी शब्द शोधून योग्य असे प्रतिशब्द द्या. प्रतिशब्द दिल्यानंतर &lt;nowiki&gt;{{मराठी शब्द सुचवा}}&lt;/nowiki&gt; हा साचा काढून टाका म्हणजे लेख या वर्गात राहणार नाही.


[[वर्ग:भाषांतर]]
ONLINE (ऑनलाइन) या इंग्रजी शब्दाला मराठी मध्ये 'आंतरजालस्पर्शी' शॉर्ट फॉर्म (जालस्पर्शी)
OFFLINE (ऑफलाईन) या इंग्रजी शब्दासाठी 'अजालस्पर्शी'</text>
      <sha1>1jp88t3bn56jye20ugqv53l0lb6v2d8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694805</id>
      <parentid>2694804</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>विजयकुमार मोटे</username>
        <id>184900</id>
      </contributor>
      <origin>2694805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="627" sha1="3tzj41k23a1xlhv05yo40s0k69aruy8" xml:space="preserve">[[विकिपीडिया:भाषांतर प्रकल्प]]
'''सूचना:''' या वर्गात वर्गीकृत झालेल्या लेखांमधील इंग्रजी शब्द शोधून योग्य असे प्रतिशब्द द्या. प्रतिशब्द दिल्यानंतर &lt;nowiki&gt;{{मराठी शब्द सुचवा}}&lt;/nowiki&gt; हा साचा काढून टाका म्हणजे लेख या वर्गात राहणार नाही.


[[वर्ग:भाषांतर]]</text>
      <sha1>3tzj41k23a1xlhv05yo40s0k69aruy8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कॉफी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45276</id>
    <revision>
      <id>2694763</id>
      <parentid>2608848</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40162-28</username>
        <id>185366</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11145" sha1="9kktyvkfp9iw1ubwqi3vthi7ri7yjx8" xml:space="preserve">[[चित्र:A small cup of coffee.JPG|right|thumb|कॉफी]]
'''कॉफी''' हे एक पेय आहे.
कॉफी हे जगभर खप असलेले, तरतरी आणणारे, खास चव आणि स्वाद असलेले एक उत्तेजक पेय आहे. रुबिएसी कुलातील कॉफिया प्रजातीमध्ये असलेल्या वृक्षांच्या फळांतील बियांपासून कॉफीची भुकटी बनवितात. कॉफी वनस्पतीचे शास्त्रीय नाव कॉफिया अरॅबिका असे आहे. कॉफे पाउडर बनवण्या साठी कॉफी बीन्स रोअस्त करून बारीक करा. या जातींची लागवड जगाच्या विविध भागांत होते. कॉफी मूळची आफ्रिकेतील असून पंधराव्या शतकात ती इथिओपियातून अरबस्तानात आणली गेली. त्यानंतर मध्य आशियातील ठिकाणांहून तिचा प्रसार यूरोपात साधारणत: सोळाव्या आणि सतराव्या शतकांत झाला. याच सुमारास [[जावा]] व इतर बेटे आणि नंतर [[ब्राझील]], [[जमेका]], [[क्यूबा]], [[मेक्सिको]] या उष्णकटिबंधातील प्रदेशांत तिचा प्रसार झाला.तुर्किस्तान येथील [[टर्किश कॉफी]] ही एक वेगळीच मजा देणारी कॉफी आहे.&lt;ref&gt;महाराष्ट्र टाईम्स, रविवार पुरवणी,२४ ऑगस्ट २०२५&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
ऐतिहासिक दाखल्यांनुसार [[अरब]] व्यापारी विक्रेत्यांचे तांडे वैराण, वाळवंटी भागातून लांबच्या पल्ल्यांचा प्रवास करीत असत. विशिष्ट प्रकारच्या झुडपांच्या बिया चघळत चघळत त्यांचा प्रवास घडत असे. अरब व्यापारी, [[उंट|उंटांनासुद्धा]] बियांच्या चघळण्याने तरतरी वाटत असे. त्या बियांमधील [[कॅफीन]] घटक तरतरी आणण्यास उपयुक्त ठरतो, असे कालांतराने संशोधकांनी सिद्ध केले.

भौगोलिक परिसर, [[हवामान]], जमिनीचा पोत यानुसार कॉफीची प्रतवारी ठरते. अर्थातच त्यामुळे अतिउच्च दर्जा, उच्च दर्जा, मध्यम आणि कनिष्ठ (निकृष्ट) अशा प्रकारचे कॉफीचे पीक निर्माण होते.
उत्पत्ति
कॉफी शब्द या क्षेत्रच्या कफ़ा, [[इथियोपिया]] हुन निघाला आहे. कॉफी गडद रंगाचे पेय आहे. कॉफीची सुरुवात पंधराव्या शताब्दी नंतर झाली आणि [[१५८२]] मध्ये याला अंग्रेजी भाषाच्या डिक्शनरी मध्ये जोड़ले गेले. कॉफीला इथियोपिया मध्ये आधुनिक पेयच्या रूपात येथील पेय [[खोज]] म्हणतात. परंतु याला येमेन, सऊदी अरेबिआ मध्ये पाहिले गेले.
असे मानले जाते की कॉफ़ीचे रोप सर्वात पहले ६०० ईस्वी मध्ये इथियोपियाच्या [[कफ़ा प्रांत]] मध्ये शोधले गेले. एका दंतकथा अनुसार एक आळसलेल्या दुपारी हे वेगळे रोप [[कलड़ी]] नावाच्या इथियोपियाई शेळी मेंढी चारणारे एका मेंढपाळाला तेव्हा नज़रेस पडले जेव्हा त्याने अापल्या जनावरांच्या व्यवहारात अचानक जास्त हालचाली पाहिल्या. सर्व मेंढ्या एकच रोपाच्या गडद लाल रंगाच्या बीया चरत होत्या, त्या नंतर त्या पहले पेक्षा ज़ास्त ऊर्जावान आणि आनंदित वाटत होत्या. कलड़ी ने स्वतः ही काही बीया खाऊन पाहिले व लगेचच त्याला ही आपल्या मेंढ्या प्रमाणेच स्वतः मध्ये एक ऊर्जा आणि शक्तिचा अनुभव आला.

कॉफीचे प्रकार

कॉफी अनेक प्रकाराची असते. [[एस्प्रेसो]]- याला बनविण्यासाठी  कड़क ब्लैक कॉफ़ीला एक एस्प्रेसो मशीन मध्ये वाफेवर गरम खोल शेकलेल्या, खमंग भाजलेल्या सुगंधित कॉफ़ीच्या दाण्यातून काढून तयार केले जाते. याच्या तळाशी सोनेरी-भूरकट क्रीमचे (झाग) असतात [[कैपेचीनो]]- गरम दूध आणि दूधची क्रीम सम समान प्रमाणात घेऊन बनते.  
[[कैफ़े लैट्टे]]
कैफ़ै लैट्टे मध्ये एक भाग एस्प्रेसोचा एक शॉट आणि तीन भाग गर्म दूध असते. इतालवी मध्ये लैट्टेचा अर्थ दूध होताे. ज्या मुळे याचे हे नाव पडले. 
[[फ़्रैपी]]- ठंडी एस्प्रेसो असते ज्याला बर्फ़ा बरोबर एक लांब ग्लासात पेश केले जाते आणि यात दूध पण मिसळता येते. दक्षिण भारतीय फ़िल्टर कॉफ़ीला ओबडधोबड वाटलेली आणि हल्की खोल भाजलेली  कॉफ़ी [[अरेबिका]] पासून बनविले जाते. या बरोबर [[पीबेरीचे]] दाने सर्वाधिक पसंद केले जाते. याला सर्व्ह करण्या आधी एक पारंपरिक धातुच्या कॉफ़ी फ़िल्टर मध्ये तासनतास थेंब थेंब पाडून तयार केले जाते. 
[[इस्टेंट कॉफ़ी]] (या सॉल्यूबल कॉफ़ी)ला कॉफ़ीच्या द्रवाला खूप कमी तापमान वर शिंपडून सूखवले जाते. मग त्याला विलयनशील पावडर किंवा कॉफ़ीच्या दान्यात   बदलून इंस्टेंट कॉफ़ी तयार केली जाते. [[मोचा]] या [[मोचाचिनो]], [[कैपेचिनो]] आणि [[कैफ़े लैट्टेचा]] मिश्रण आहे ज्यात [[चॉकलेट सिरप]] किंवा [[पावडर]] मिसळले जाते. हे अनेक प्रकारात उपलब्ध होते. [[ब्लैक कॉफ़ी]] थेंब थेंब पाडून तयार केलेली छानलेली किंवा फ़्रेंच प्रेस शैलीतील कॉफ़ी आहे जी दूध न मिसळता सरळ सर्व केली जाते. [[आइस्ड कॉफ़ी]] मध्ये सामान्य कॉफ़ीला बर्फ़ बरोबर आणि कधी कधी दूध आणि साखर मिसळून दिले जाते.
हे सुद्धा पहा
[[कॉफ़ीख़ाना]]
[[चहा]]
[[शीत पेय]]
[[फिल्टर कॉफी]]
संदर्भ
&quot;कॉफ़ी ने शुक्राणुंची सक्रियता वाढते. (एसएचटीएमएल). बीबीसी. अभिगमन तिथि १९ मार्च २००९. |access-date= मध्ये तिथि प्राचलचे मान तपासा (मदत)
&quot;जास्त कॉफ़ी पिण्याने मतिभ्रम&quot; (एसएचटीएमएल). बीबीसी. अभिगमन तिथि १९ मार्च २००९. |access-date= मध्ये तिथि प्राचलचे मान तपासा (मदत)
&quot;कॉफी की सुरुवात&quot; (एचटीएमएल). कॉफी बोर्ड भारत. अभिगमन तिथि २६ एप्रिल २००८. |access-date= मध्ये तिथि प्राचलचे मान तपासा(मदत)
&quot;कॉफ़ी कैसे बनाते है?&quot;. Hindi Recipe.
&quot;कॉफी के प्रकार&quot; (एचटीएमएल). कॉफी बोर्ड भारत. अभिगमन तिथि २६ एप्रिल २००८. |access-date= में तिथि प्राचल का मान जाँचें (मदद)

== पर्यटन स्थळे ==
* [[चहा]]
* [[येरबा सोबती]]

{{विस्तार}}

[[वर्ग:कॉफी|कॉफी]]
[[वर्ग:पिके]]</text>
      <sha1>9kktyvkfp9iw1ubwqi3vthi7ri7yjx8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ग्रँट फ्लॉवर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47671</id>
    <revision>
      <id>2694704</id>
      <parentid>2503676</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T03:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39969-04</username>
        <id>185330</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="962" sha1="7wl78tc3msup8iiul7cgv6mput8caj1" xml:space="preserve">'''ग्रँट विल्यम फ्लॉवर''' ([[२० डिसेंबर]], [[इ.स. १९७०|१९७०]] - ) हा {{cr|ZIM}}कडून आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] खेळलेला खेळाडू आहे. खेळाडू म्हणून निवृत्त झाल्यावर फ्लॉवर क्रिकेट मार्गदर्शक झाला!

याचा भाऊ [[अँडी फ्लॉवर]] सुद्धा [[झिम्बाब्वे]]कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला.

{{विस्तार}}

{{DEFAULTSORT:फ्लॉवर, ग्रँट}}
[[वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू]]
[[वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>7wl78tc3msup8iiul7cgv6mput8caj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:Cricinfo</title>
    <ns>10</ns>
    <id>47847</id>
    <revision>
      <id>2694830</id>
      <parentid>244503</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="939" sha1="dxt8vym00akwrqtjclzc0l3eh4t1hxc" xml:space="preserve">{{#if: {{{id&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} {{{ref|}}} {{#property:P2697}}

| [https://www.cricinfo.com/{{#if: {{{id&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  | ci/content/player/{{{id}}}.html
  | {{#if: {{{ref|}}}
    | {{{ref}}}{{#if:{{#invoke:String|endswith|source={{{ref}}}|pattern=.html}}||.html}}
    | ci/content/player/{{#property:P2697}}.html
    }}
  }} {{#if: {{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}
  | &quot;
  }}{{{name&lt;includeonly&gt;|{{PAGENAMEBASE}}&lt;/includeonly&gt;}}}{{#if: {{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}
  | &quot;
  }}]{{#if: {{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}
  | . ''[[क्रिकइन्फो]]''. Retrieved {{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}.
  | &amp;nbsp;[[क्रिकइन्फो]]वर&lt;includeonly&gt;{{Edit at Wikidata|pid=P2697|{{{id|{{{ref|}}}}}}}}&lt;/includeonly&gt;
  }}

| &lt;span class=&quot;error&quot;&gt;&amp;#123;&amp;#123;[[Template:Cricinfo|Cricinfo]]&amp;#125;&amp;#125; template missing &quot;id&quot; or &quot;ref&quot; parameters and no ID in Wikidata.&lt;/span&gt;

}}</text>
      <sha1>dxt8vym00akwrqtjclzc0l3eh4t1hxc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694831</id>
      <parentid>2694830</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="889" sha1="miopbbq44oi3ijt2rp6jm4y0sc41ozx" xml:space="preserve">{{#if: {{{id&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}} {{{ref|}}} {{#property:P2697}}

| [https://www.cricinfo.com/{{#if: {{{id&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}
  | ci/content/player/{{{id}}}.html
  | {{#if: {{{ref|}}}
    | {{{ref}}}{{#if:{{#invoke:String|endswith|source={{{ref}}}|pattern=.html}}||.html}}
    | ci/content/player/{{#property:P2697}}.html
    }}
  }} {{#if: {{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}
  | &quot;
  }}{{{name&lt;includeonly&gt;|{{PAGENAMEBASE}}&lt;/includeonly&gt;}}}{{#if: {{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}
  | &quot;
  }}]{{#if: {{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}
  | . ''[[क्रिकइन्फो]]''. Retrieved {{{access-date|{{{accessdate|}}}}}}.
  | &amp;nbsp;[[क्रिकइन्फो]]वर&lt;includeonly&gt;&lt;/includeonly&gt;
  }}

| &lt;span class=&quot;error&quot;&gt;&amp;#123;&amp;#123;[[Template:Cricinfo|Cricinfo]]&amp;#125;&amp;#125; template missing &quot;id&quot; or &quot;ref&quot; parameters and no ID in Wikidata.&lt;/span&gt;

}}</text>
      <sha1>miopbbq44oi3ijt2rp6jm4y0sc41ozx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जॉन रॉबर्ट्‌स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54649</id>
    <revision>
      <id>2694630</id>
      <parentid>2692097</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T18:26:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jonathansammy</username>
        <id>17110</id>
      </contributor>
      <comment>विकिलिन्क्स घातल्या</comment>
      <origin>2694630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2623" sha1="md706biop4oslkdzw6xuhh016n860hw" xml:space="preserve">[[चित्र:Official roberts CJ.jpg|250 px|इवलेसे|जॉन रॉबर्ट्स]]
जॉन ग्लोव्हर रॉबर्ट्स ज्युनियर (इंग्रजी: John Glover Roberts Jr.; जन्म: २७ जानेवारी १९५५, [[बफेलो]], [[न्यू यॉर्क]]) हे अमेरिकेच्या [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च न्यायालया]]चे १७वे आणि विद्यमान [[सरन्यायाधीश]] आहेत. राष्ट्राध्यक्ष [[जॉर्ज डब्ल्यू. बुश]] यांनी त्यांची या पदावर नियुक्ती केली असून, ते २ सप्टेंबर २००५ पासून सरन्यायाधीश म्हणून कार्यरत आहेत.

१६वे सरन्यायाधीश [[विल्यम रेन्क्विस्ट]] यांच्या निधनानंतर रिक्त झालेल्या पदासाठी राष्ट्राध्यक्ष बुश यांनी रॉबर्ट्स यांची उमेदवारी जाहीर केली. [[अमेरिकेची सेनेट|अमेरिकेच्या सिनेटने]] ७८ विरुद्ध २२ मतांनी त्यांच्या नियुक्तीस मान्यता दिली आणि त्यानंतर त्यांनी सरन्यायाधीशपदाची सूत्रे स्वीकारली..

==बाह्य दुवे==
*[http://civilliberty.about.com/od/ussupremecourt/ig/Know-Your-Supreme-Court/Chief-Justice-John-Roberts.htm व्यक्तिचित्र] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080129200917/http://civilliberty.about.com/od/ussupremecourt/ig/Know-Your-Supreme-Court/Chief-Justice-John-Roberts.htm |date=2008-01-29 }}
{{कॉमन्स|John Roberts|जॉन रॉबर्ट्स}}

{{DEFAULTSORT:रॉबर्ट्स, जॉन}}
[[वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म]]
[[वर्ग:अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश]]
[[वर्ग:जॉन रॉबर्ट्स न्यायालय]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>md706biop4oslkdzw6xuhh016n860hw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694646</id>
      <parentid>2694630</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T20:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>प्रस्तावना</comment>
      <origin>2694646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2844" sha1="6tstzwwivsxnp4tb1hqakcuq4gecwpz" xml:space="preserve">[[चित्र:Official roberts CJ.jpg|250 px|इवलेसे|जॉन रॉबर्ट्स]]
'''जॉन ग्लोव्हर रॉबर्ट्स जुनियर''' ([[इंग्लिश भाषा|इंग्लिश]]: John Glover Roberts Jr.; [[२७ जानेवारी]], [[इ.स. १९५५|१९५५]]:[[बफेलो]], [[न्यू यॉर्क]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] -) हे अमेरिकेच्या [[अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च न्यायालया]]चे [[अमेरिकेचे सरन्यायाधीश|१७वे आणि विद्यमान सरन्यायाधीश]] आहेत. राष्ट्राध्यक्ष [[जॉर्ज डब्ल्यू. बुश]] यांनी त्यांची या पदावर नियुक्ती केली असून, ते २ सप्टेंबर २००५ पासून सरन्यायाधीश म्हणून कार्यरत आहेत.

१६वे सरन्यायाधीश [[विल्यम रेन्क्विस्ट]] यांच्या निधनानंतर रिक्त झालेल्या पदासाठी राष्ट्राध्यक्ष बुश यांनी रॉबर्ट्स यांची उमेदवारी जाहीर केली. [[अमेरिकेची सेनेट|अमेरिकेच्या सिनेटने]] ७८ विरुद्ध २२ मतांनी त्यांच्या नियुक्तीस मान्यता दिली आणि त्यानंतर त्यांनी सरन्यायाधीशपदाची सूत्रे स्वीकारली..

==बाह्य दुवे==
*[http://civilliberty.about.com/od/ussupremecourt/ig/Know-Your-Supreme-Court/Chief-Justice-John-Roberts.htm व्यक्तिचित्र] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080129200917/http://civilliberty.about.com/od/ussupremecourt/ig/Know-Your-Supreme-Court/Chief-Justice-John-Roberts.htm |date=2008-01-29 }}
{{कॉमन्स|John Roberts|जॉन रॉबर्ट्स}}

{{DEFAULTSORT:रॉबर्ट्स, जॉन}}
[[वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म]]
[[वर्ग:अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश]]
[[वर्ग:जॉन रॉबर्ट्स न्यायालय]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>6tstzwwivsxnp4tb1hqakcuq4gecwpz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कॅरम</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60512</id>
    <revision>
      <id>2694759</id>
      <parentid>2104191</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:22:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39883-36</username>
        <id>185362</id>
      </contributor>
      <comment>फॉउल , फाऊल</comment>
      <origin>2694759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6560" sha1="1q525iw8vf2b0rv0p25yaz4vx6p1wcb" xml:space="preserve">[[चित्र:Carrom board.jpg|right|thumb|300 px|सामान्यपणे वापरला जाणारा कॅरम बोर्ड]]
'''कॅरम''' हा जगातील (विशेषतः [[भारत|भारतातील]]) एक लोकप्रिय बैठा खेळ आहे. ह्या खेळात एकावेळी कमाल ४ खेळाडू भाग घेऊ शकतात. कॅरम बोर्ड हा लाकडापासुन बनवलेला चौरसाकृती पृष्ठभाग असतो, ज्याच्या ४ कोनाड्यांजवळ मोठी गोल छिद्रे असतात. स्ट्रायकर नावाची जड सोंगटी वापरून इतर हलक्या गोल सोंगट्या ह्या गोल छिद्रांमध्ये ढकलणे हे ह्या खेळाचे उद्दिष्ट आहे.
[[चित्र:Carrom men.jpg|left|thumb|200 px|कॅरममधील सोंगट्या]]
कॅरम खेळात ९ पांढऱ्या, ९ काळ्या व १ गुलाबी (राणी वा क्वीन) अशा १९ सोंगट्या असतात. ह्या सोंगट्या व स्ट्रायकरचे कॅरम बोर्डवर होणारे घर्षण कमी करण्याकरिता पातळ बोरिक पावडर वापरली जाते.
 कॅरम हा खेळ भारतात खूप खेळला जातो.भारतातल्या मुख्य म्हणजे महाराष्ट्र,तमिळनाडू,मध्यप्रदेशमध्ये खेळला जातो.ह्या खेळासाठी ऑल इंडिया कॅंरम फेडरेशन ही संस्था भारतात कार्यरत आहे.ह्या संस्थेची स्थापना १९व्या शतकात झाली.ह्या संस्थेचे सध्याचे अध्यक्ष सरबजीत सिंघ आहेत.ही संस्था आय.सी.एफ म्हणजे आंतरराष्ट्रीय कॅंरम फेडरेशनशी निगडीत आहे. 
क्वीन ही मौल्यवान असते. केरम बोर्डचे सेटअप करताना क्वीन मध्ये असते. याचे वजन १५ ग्राम असते. छिद्रात स्ट्राइकर गेला तर फाऊल ठरतो.

==खेळाचे प्रकार==
===१) काळ्या-पांढऱ्या:-===
  जगभरात जो प्रकार खेळला जातो तो म्हणजे हा होय काळ्या-पांढऱ्या. हा प्रकार खेळण्यासाठी अनेक अॅप्स देखील आहेत. एका पक्षाच्या काळ्या सोंगट्या तर विरुद्ध पक्षाच्या पांढऱ्या सोंगट्या असतात. क्वीन सर्वात शेवटी सेट करतात.

===२) गुण क्रीडा:-===
  या प्रकारात फक्त सोंगट्या छिद्रात पाठवायच्या असतात. काळ्या सोंगटी करिता १ गुण, पांढऱ्या सोंगटी करिता २ गुण आणि गुलाबी (क्वीन) सोंगटी करिता ५ गुण मिळतात. ज्याचे गुण अधिक तो विजयी ठरतो.

===३) व्यापार:-===
  कॅरमच्या या प्रकारात विविध भाग खरेदी केले जातात आणि त्या भागात सोंगटी गेल्यावर ती सोंगटी त्या खेळाडूस मिळते ज्याने तो भाग खरेदी केला आहे मग ती सोंगटी त्या भागात कोणत्याही खेळाडूकडून गेली असेल तरीही.

===४) भिकारी:-===
  हा खेळ तोपर्यंत खेळला जातो जोपर्यंत विरुद्ध पक्षातील खेळाडूंकडे एकही सोंगटी शिल्लक राहत नाही.

==खेळाचे नियम व अटी==
१) जर छिद्रात फक्त स्ट्राइकरच गेला तर दंड म्हणून एक सोंगटी खेळात भरावी लागते व त्या खेळाडूची संधी जाऊन विरुद्ध पक्षातील खेळाडूस संधी मिळते.

२) जर छिद्रात स्ट्राइकरसोबत सोंगटीही गेली तर ती सोंगटी खेळात पुन्हा भरावी लागते व त्या खेळाडूची संधी जाऊन विरुद्ध पक्षातील खेळाडूस संधी मिळते.

३) जर छिद्रात स्ट्राइकरसोबत क्वीन (गुलाबी सोंगटी) गेली तर दंड म्हणून एक सोंगटी खेळात भरावी लागते व त्या खेळाडूस पुन्हा एकदा संधी मिळते.

वरील तीन नियम मुख्य नियम असुन सर्व प्रकारात समान असतात. या व्यतिरिक्त आणखी काही नियम आहेत. ते वेगवेगळ्या प्रकारच्या खेळासाठी वेगवेगळे आहेत. 
[[वर्ग:खेळ]]
[[वर्ग:बैठे खेळ]]
[[वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा]]</text>
      <sha1>1q525iw8vf2b0rv0p25yaz4vx6p1wcb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पेट्रोनास टॉवर्स</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61083</id>
    <revision>
      <id>2694643</id>
      <parentid>2672668</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:39:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12716" sha1="07yr2b5fpy2rsnd4oea5ftfkmvyv5zx" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''पेट्रोनास टॉवर्स''' तथा ''पेट्रोनास जुळे मनोरे'' या [[मलेशिया]]च्या [[क्वालालंपूर]] शहरातील जुळ्या गगनचुंबी इमारती आहेत. ह्या इमारतींचे बांधकाम १९९८ साली पूर्ण झाले व १९९८ ते २००४ ह्या काळात पेट्रोनास मनोरे ह्या जगातील सर्वात उंच इमारती होत्या. दोन्ही इमारतींमध्ये ८८ मजले आहेत व ४१ व्या व ४२ व्या मजल्यांदरम्यान ह्या इमारती एकमेकांना एका दुमजली आकाशपुलाने जोडल्या आहेत.

[[चित्र:Petronas Panorama II.jpg|डावे|इवलेसे]]
== प्रमुख भाडेकरू ==
टॉवर १ मध्ये पूर्णपणे [[पेट्रोनास]] आणि त्यांच्या अनेक उपकंपन्या तसेच संबंधित कंपन्यांची कार्यालये आहेत, तर टॉवर २ मधील कार्यालयांची जागा प्रामुख्याने इतर कंपन्यांना भाड्याने दिलेली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sheela Chandran |date=25 August 2005 |title=Documentary on the Petronas Twin Towers |work=The Star (Malaysia) |url=http://www.star-ecentral.com/news/story.asp?file=/2005/8/25/tvnradio/11840504&amp;sec=tvnradio |access-date=2 December 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Faudziah Ibrahim |author2=Phui Kuan Leong |title=Petronas Towers and KLCC: Urban Catalyst |date=26 October 2015 |url=https://global.ctbuh.org/resources/papers/2425-Ibrahim%20Paper.pdf |pages=100–106 |publisher=Council on Tall Buildings and Urban Habitat |accessdate=2026-03-15 |archive-date=2026-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307053033/https://global.ctbuh.org/resources/papers/2425-Ibrahim%20Paper.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; टॉवर २ मध्ये अनेक कंपन्यांची कार्यालये आहेत, ज्यामध्ये सपुरा ओएमव्ही अपस्ट्रीम (सारावाक) इंक, [[हुवेई टेक्नॉलॉजीज]], अवेवा, अल [[जझीरा इंग्लिश]], कारिगाली हेस, [[ब्लूमबर्ग न्यूझ]], [[ब्लूमबर्ग टेलिव्हिजन]], [[बोईंग]], [[आयबीएम]], [[खझाना नॅशनल बेरहाद]], [[मॅककिन्से अँड कंपनी]], [[विप्रो लिमिटेड]], [[टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस]] (टीसीएस), [[एचसीएलटेक]], क्रॉलर, [[मायक्रोसॉफ्ट कॉर्पोरेशन|मायक्रोसॉफ्ट]], द एजन्सी (एक मॉडेलिंग कंपनी) आणि [[रॉयटर्स]] यांचा समावेश आहे.

== लोकप्रिय संस्कृतीत ==
* १९९९ मधील [[एन्ट्रॅपमेंट]] या चित्रपटामध्ये या इमारती प्रामुख्याने दाखवण्यात आले आहेत आणि त्यांचा नावाचा उल्लेखही करण्यात आला आहे. चित्रपटातील अनेक दृश्ये येथे चित्रित झाली असून, चित्रपटाचा उत्कर्षबिंदू (क्लाइमॅक्स) येथील स्कायब्रिजवर घडतो. टॉवर्सच्या पायथ्याशी झोपडपट्ट्या दाखवण्यासाठी [[सीजीआय]]चा वापर करण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=22 June 1999 |title=Entrapment Rapped by Malaysian PM |work=BBC News |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/375244.stm |access-date=16 February 2022}}&lt;/ref&gt;
* [[२४ (टीव्ही मालिका)|२४]] या अमेरिकन टीव्ही मालिकेच्या पहिल्या भागात या इमारती दिसतात.
* [[डॉन: द चेस बिगीन्स अगेन]] या बॉलिवूड चित्रपटातील अनेक दृश्ये पेट्रोनास टॉवर्स आणि त्याच्या स्कायब्रिजवर चित्रित करण्यात आली आहेत.
* [[फिनियास अँड फर्ब]] या मालिकेतील फिनीस अँड फर्ब सेव्ह समर! या भागाच्या पहिल्या भागात समर ऑल ओव्हर द वर्ल्ड या गाण्यादरम्यान या इमारती दिसतात.
* [[आयडोस इंटरअॅक्टिव्ह]] या कंपनीने त्यांच्या व्हिडिओ गेम्ससाठी दोनदा या टॉवर्सचा वापर केला आहे. २००२ मधील [[हिटमॅन २: सायलेंट असॅसिन]] मधील मलेशियावर आधारित बेसमेंट किलिंग, द ग्रेव्हयार्ड शिफ्ट आणि द जकूझी जॉब हे सर्व स्तर पेट्रोनास टॉवर्समध्ये घडतात.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/57208532/Hitman-2-Silent-Assassin-Prima-Official-eGuide |title=Hitman 2 Silent Assassin Prima Official eGuide |publisher=Scribd.com |date=26 December 2012 |access-date=14 June 2013}}&lt;/ref&gt; २०१० मधील [[जस्ट कॉज २]] मधील काल्पनिक पानाव फॉल्स कॅसिनो पेट्रोनास टॉवर्सवर आधारित आहे.
* २००२ मधील [[जॅकी चॅन अॅडव्हेंचर्स]] या अ‍ॅनिमेटेड मालिकेतील व्हेन पिग्स फ्लाय (सीझन ३, एपिसोड ६) या भागात या इमारती दाखवण्यात आले आहेत.
* २००२ मधील [[द अमेझिंग रेस ३]] मधील एका भागात स्पर्धक संघांना टॉवर्ससमोर स्वतःचे छायाचित्र काढण्याचे काम देण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Balderas |first=Christopher |date=30 August 2018 |title=20 of the Sickest Places Featured on The Amazing Race (That We Can Visit Too) |url=https://www.thetravel.com/20-of-the-sickest-places-featured-on-the-amazing-race-that-we-can-visit-too/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105152414/https://www.thetravel.com/20-of-the-sickest-places-featured-on-the-amazing-race-that-we-can-visit-too/ |archive-date=5 November 2020 |access-date=8 January 2020 |website=TheTravel}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर २१ सीझन्सनंतर [[द अमेझिंग रेस २४]] मधील एका भागात या इमारती पुन्हा दिसले.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kwiatkowski |first=Elizabeth |date=17 March 2014 |title='The Amazing Race: All-Stars' &quot;Newlyweds&quot; Team Brendon Villegas and Rachel Reilly Survive Non-Elimination Leg |url=https://www.realitytvworld.com/news/the-amazing-race-all-stars-newlyweds-team-brendon-villegas-and-rachel-reilly-survive-non-elimination-leg-16068.php |access-date=8 January 2020 |website=Reality TV World}}&lt;/ref&gt;
* [[टोटली स्पाईझ!]] या अ‍ॅनिमेटेड मालिकेतील मॅन ऑर मशीन या भागात या इमारती दिसतात.
* २०१० मधील [[फेर गेम (२०१० चित्रपट)|फेर गेम]] या चित्रपटाच्या सुरुवातीला क्वालालंपूरच्या आकाशासोबतच हे जुळे टॉवर्स दिसतात.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 May 2017 |title=5 Hollywood Films Shot in Malaysia! Do You Know Them All? |url=https://musamonga.com/2017/05/03/5-hollywood-films-in-malaysia/ |access-date=16 February 2022 |website=Monga }}&lt;/ref&gt;
* २०१२ मधील [[व्हायरल फॅक्टर]] या हाँगकाँग-चिनी अ‍ॅक्शन चित्रपटातील अनेक दृश्यांमध्ये टॉवर्सचे चित्रीकरण करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Viral Factor |url=http://www.hkmdb.com/db/movies/view.mhtml?id=14703&amp;display_set=eng |access-date=16 February 2022 |website=HKMDB}}&lt;/ref&gt;
* २०१६ मधील [[इंडिपेन्डन्स डे: रिसर्जन्स]] या चित्रपटात एलियन्सद्वारे या इमारती [[लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स|लंडन]]च्या [[टॉवर ब्रिज]]वर पाडताना दाखवले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=James Sivalingam |date=23 April 2016 |title=Petronas Twin Towers Features in Independence Day Sequel.. But It's Not Good News |work=New Straits Times |url=https://www.nst.com.my/news/2016/04/141082/petronas-twin-towers-features-independence-day-sequel-its-not-good-news |access-date=16 February 2022}}&lt;/ref&gt;
* २००९ मधील हिस्ट्री चॅनेलच्या [[लाईफ आफ्टर पीपल]] या कार्यक्रमातील ''बाउंड अँड बरीड'' या भागात असे दर्शवण्यात आले आहे की, मानवी देखभालीशिवाय या इमारती साधारणपणे ५०० वर्षे टिकतील आणि शेवटी मलेशियातील उष्णकटिबंधीय हवामानामुळे कोसळतील.
* अमेरिकन पॉप पंक संगीतसमूह [[द ऑडिशन (बँड)|द ऑडिशन]] यांच्या २००५ मधील [[कंट्रोव्हर्सी लव्ह्ज कंपनी]] या संगीतसंचाच्या मुखपृष्ठावर या इमारती दिसतात.
* [[जुजुत्सु कायसेन]] या अ‍ॅनिमेच्या ४६ व्या भागात ''मेई मेई'' आणि ''उई उई'' यांच्यासाठी निवारा म्हणून या इमारती दाखवण्यात आले आहेत.
* २०२० मधील [[ब्लडशॉट (चित्रपट)|ब्लडशॉट]] या चित्रपटामध्ये रायझिंग स्पिरिट टेक्नॉलॉजीजचे मुख्यालय क्वालालंपूरमध्ये असल्याचे दाखवण्यात आले आहे.
* [[थंडरबोल्ट्स*]] या चित्रपटाच्या सुरुवातीच्या दृश्यात या इमारती दिसतात.

== हे सुद्धा पहा ==
* [[जगातील गगनचुंबी इमारती]]

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:जगातील गगनचुंबी इमारती]]
[[वर्ग:इ.स. १९९९ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>07yr2b5fpy2rsnd4oea5ftfkmvyv5zx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>तुघलक घराणे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66413</id>
    <revision>
      <id>2694685</id>
      <parentid>2061123</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:38:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4962" sha1="p1vc7ks87e39x3gmyc5r8xuanircirg" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भूतपूर्व देश
| राष्ट्र_अधिकृत_नाव_स्थानिकभाषेमध्ये = سلسلہ تغلق
| राष्ट्र_अधिकृत_नाव_मराठीमध्ये = तुघलक घराणे
| सुरुवात_वर्ष = [[इ.स. १३२०]]
| शेवट_वर्ष = [[इ.स. १४१३]]
| मागील१ = खिल्जी घराणे
| मागील_ध्वज१ = Khilji dynasty 1290 - 1320 ad.PNG
| पुढील१ = सय्यद घराणे
| पुढील_ध्वज१ =Blank.png
| पुढील२ = विजयनगरचे साम्राज्य 
| पुढील_ध्वज२ = Vijayanagara_flag.png
| पुढील३ = बहामनी सल्तनत 
| पुढील_ध्वज३ = Bahamani-sultanate-map.svg
| पुढील४ = बंगाली सल्तनत 
| पुढील_ध्वज४ =Blank.png
| राष्ट्र_ध्वज = 
| राष्ट्र_चिन्ह = 
| राष्ट्र_ध्वज_नाव = 
| राष्ट्र_चिन्ह_नाव = 
| जागतिक_स्थान_नकाशा = Mamluk dynasty 1206 - 1290 ad.GIF
| ब्रीद_वाक्य = 
| राजधानी_शहर = [[दिल्ली]]
| सर्वात_मोठे_शहर = 
| शासन_प्रकार = सल्तनत
| राष्ट्रप्रमुख_नाव = 
| पंतप्रधान_नाव = 
| राष्ट्रीय_भाषा = [[फारसी भाषा|फारसी]], 
| इतर_प्रमुख_भाषा = 
| राष्ट्रीय_चलन = 
| क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = 
| लोकसंख्या_संख्या = 
| लोकसंख्या_घनता = 
}}
तुघलक घराणे हे [[दिल्ली सल्तनत|दिल्ली सल्तनतीमधील]] मधील एक घराणे होते. या घराण्याने १३२० पासूने ते १४१४ पर्यंत दिल्लीवर शासन केले. दिल्ली सुलतानशाहीच्या सत्तेवर खिलजी घराण्यानंतर तुगलक घराण्याने 1320 ते 1414 या काळात राज्यकारभार केला. किया सुधिन तुगलक, मोहम्मद बिन तुगलक व फिरोजशहा तुघलक हे तीन सुलतान या घराण्यांमध्ये प्रसिद्ध होऊन गेले. तुगलक घराण्याचा संस्थापक असलेल्या गॅस उद्दीन नंतर सत्तेवर आलेल्या मोहम्मद बिन तुगलक यांची कारकीर्द विशेषतः त्याच्या धाडसी प्रयोगामुळे प्रसिद्ध आहे. महसूल सुधारणा दुवाबातील कर पद्धत, आदर्श कृषी योजना, राजधानी बदलाचा  प्रयोग, संकेतिक चलन पद्धती हे प्रयोग राबवण्यात मोहम्मद तुगलकाला  अपयश आले, त्यामुळे त्याला लहरी मोहम्मद तसेच परस्परविरोधी गुणांचा पुतळा असे देखील म्हटलं गेलं. पण तो वास्तव्यामध्ये आदर्शवादी होता. त्याची नजर ही काळाच्या पुढे धावणारी होती, हे देखील तितकेच महत्त्वाचे आहे. मोहम्मद तुगलकाकडे व्यावहारिक दृष्टिकोन नसल्यामुळे त्याला आपल्या योजना कार्यक्षमतेने राबवता आल्या नाहीत.

==तुघलक राज्यकर्ते==
#[[गयासुद्दीन तुघलक]]
#[[मुहम्मद बिन तुघलक]]
#[[फिरोजशाह तुघलक|फीरोजशाह तुघलक]]

[[तैमूरलंग|तैमूरलंगच्या]] आक्रमणाने तुघलक घराण्याची सत्ता संपुष्टात आली. 

[[वर्ग:दिल्ली सल्तनत]]
[[वर्ग:विस्तार विनंती]]</text>
      <sha1>p1vc7ks87e39x3gmyc5r8xuanircirg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>म्हसवड</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73543</id>
    <revision>
      <id>2694659</id>
      <parentid>2691762</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:47:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30455" sha1="6ph9hj1z4sucssfuvma8kyhgqv8yfv6" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| स्थानिक_नाव = म्हसवड
| प्रकार = शहर
| टोपणनाव = 
| अक्षांश = 17.635
| रेखांश = 74.787
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र 
| जिल्हा = [[सातारा जिल्हा|सातारा]]
| तालुका_नावे = [[माण]]
| नेता_पद = 
| नेता_नाव =
| लोकसंख्या_वर्ष = २००१ 
| लोकसंख्या_एकूण = 25494
| लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = &lt;ref&gt;[http://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999 Census of India 2001 archived page]&lt;/ref&gt;
| साक्षरता = ६१.३७
| लिंग_गुणोत्तर = १.०२
| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकू =  
| एसटीडी_कोड     = २३७३ 
| पिन_कोड        = ४१५५०९
| आरटीओ_कोड = MH - ११
| तळटिपा =  
}}
'''म्हसवड''' हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[माण]] [[तालुका|तालुक्यातील]] एक [[शहर]] आहे.&lt;br /&gt; दहिवडी शहर माण तालुक्यातील प्रमुख ठिकाण शहर आहे. दहिवडी म्हणजेच [[माण तालुका|माण]].
 दहिवडी प्रमाणेच म्हसवड शहर ही प्राचीन शहर आहे.
* म्हसवडमध्ये महाराष्ट्रभर प्रसिद्ध असणारे सिद्धनाथ मंदिर आहे. या मंदिराची दर वर्षाला माणगंगा नदी काठी मोठी यात्रा असते. या यात्रेला खूप मोठ्या प्रमाणात भाविक येत असतात सिद्धनाथ यात्रेचे आकर्षण म्हणजे सिद्धनाथ रथ असतो. या यात्रेचे सर्व नियोजन म्हसवड नगरपरिषद करत असते. 
म्हसवडचे प्रशासन [[नगरपरिषद]] पाहते.

== इतिहास ==

मराठा साम्राज्याचे एक शिलेदार &quot;''राजेमाने''&quot; यांचा या भागावर अंमल होता. या मराठा घराण्याचे रतोजीराव माने विजापूरच्य आदिलशाही दरबारातील एक बडे शूरवीर   सरदार होते. त्यांचे पुत्र नागोजीराव माने हे सुद्धा तितकेच पराक्रमी शूरवीर होते. छत्रपती राजाराम राजेंना जिंजीच्या वेढ्यातून सुटका करण्यास नागोजीराव यांनी मदत केली होती. नागोजीराव माने यांचा पराक्रम पाहून दहिगाव येथील &quot;[[भाळवणी संस्थान]]&quot; या संस्थानच्या नाईक-निंबाळकर यांच्या घराण्यातील कन्या राधाबाई यांचा विवाह नागोजीराव सोबत झाला. 

दक्षिणेतील राष्ट्रकूट, वाकाटक, अभीर, शेंद्रक, होयसळ, चोळ, पांड्यै, क्षत्रप, पल्लव या पराक्रमी राजवंशातील आजचे मराठ्यांतील वंशज कुठल्या अपभ्रंशीत आडनावाने वावरत असतील? हा खरोखरच संशोधनाचा विषय आहे.

इतिहास अभ्यासताना मराठ्यांच्या शहाण्णव कुळातील माने हे राष्ट्रकूट राजवंशातील वंशज कूळ असावे, असे वाटते. इ. सनाच्या ४ थ्या शतकाच्या मध्यात सांगली, सातारा, कोल्हापूर, बेळगाव आदी भागात मानपुरच्या राष्ट्रकूट राजवंशाचे शासन होते. [[मानाङ्क]] हा राष्ट्रकूट राजवंशाचा संस्थापक राजा आहे. त्याची राजधानी मानपूर ही त्याच्या नावाशी साधर्म्य सांगणारी अशीच आहे. तेव्हाचे मानपूर म्हणजे सध्याच्या सातारा जिल्ह्यातील माण हे तालुक्याचे दहिवडी हे मुख्य शहर आहे. म्हसवड एक ऐतिहासिक शहर आहे.

गुप्त साम्राज्यातील सम्राट दुसरा चंद्रगुप्त विक्रमादित्य याच्याशी या राजवंशाचे मित्रत्वाचे संबंध असून नंतरच्या काळात त्यांनी वाकाटकांचे स्वामित्व स्विकारले होते. चाळुक्य नरेश पुलकेशी दुसरा याच्याकडून पराभव होईपर्यंत माण देशावर राष्ट्रकुटांचे शासन होते. तेथून पुढच्या काळात आठव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत हा भाग [[ चालुक्य]] यांच्या अधिपत्याखाली होता. आठव्या शतकाच्या मध्यापासून इ.स. ९७३ पर्यंत राष्ट्रकुट हे दक्षिण भारतातील सार्वभौम चक्रवर्ती सम्राट होते. तिथून पुढचा ११८९ पर्यंतचा काळ पुन्हा सार्वभौम चक्रवर्ती सम्राटराजे चाळुक्य राजवंशाचा होता.

== '''माने''' आडनांव ==
राष्ट्रकूट राजवंशाचा संस्थापक मानाङ्क, माण, माणपूर, माणदेश, माण नदी आदी नावे एकाच धाटणीचे वाटतात. शिवाय माने लोकांत मिसळले, तर हे लोक &quot;माण नदीच्या काठावर राहणारे माणी (अभिमानी) लोक म्हणून माने हे आडनाव&quot; असे माने आडनाव निर्मितीचे कारण अभिमानाने सांगताना दिसतात. 
राष्ट्रकुटांनी जिथे मंदिरादी वास्तू उभारलेल्या दिसतात, तिथे त्यांनी दातात आणि पायाखाली प्रत्येकी दोन नाग दाबलेला आक्रमक गरूड कोरलेला दिसतो. शिवाय माने कुळाचे देवक देखील गरूड अर्थात गरूड पंख किंवा गरूड वेल असे आहे. अजून प्रकर्षाने जाणवणारी दुसरी बाब म्हणजे माने कुळातील बहुसंख्य लोक आजही गरूड अशा आडनाव धारणेने वावरताना दिसतात. यावरून मराठ्यांच्या शहाण्णव कुळातील माने/गरूड हे कूळ राष्ट्रकुट राजवंशाचे वंशजकूळ असावे असे वाटते.

== यात्रा वैशिष्ट्य ==

श्री सिद्धनाथ देवाची यात्रा हा येथील प्रसिद्ध उत्सव आहे. या उत्सवात भाविक सिद्धनाथाचा रथ ओढत गावाभोवती फिरवतात. लाखो भाविकांचे श्रद्धास्थान : श्री सिद्धनाथ व माता जोगेश्वरी
महाराष्ट्रातील दक्षिण काशी म्हणून सर्वदूर प्रसिद्ध असलेल्या, विविध राज्यातील लाखो भाविकांचे कुलदैवत व म्हसवडचे ग्रामदैवत श्री सिद्धनाथ व माता जोगेश्वरी आहेत. 
म्हसवडचा सिद्धनाथ हे महाराष्ट्रासह आंध्र, कर्नाटक, मध्यप्रदेश आदी राज्यातील लाखोभाविकांचे कुलदैवत म्हणून वंशपरंपरेने चालत आलेले आहे. अत्यंत जागृत देवस्थान म्हणून श्री सिद्धनाथाची ख्याती सर्वदूर पसरलेली आहे. माण तालुक्यातील माणगंगेच्या तीरावर म्हसवड येथे श्री सिद्धनाथांचे इ. स. 10 व्या शतकातील हेमाडपंथी भव्य दगडी मंदिर आहे. मंदिरातील भुयारात काशी-विश्वेश्वराची स्वयंभू शिवपिंड शिवाचे रक्षक म्हणून श्री सिद्धनाथ व माता जोगेश्वरी हे स्थान मानले जाते. श्री सिद्धनाथ यांना भैरवनाथ, सिद्धेश्वर, सिद्वोबा, काळभैरव, महाकाळ, ् आदी नावानेही संबोधले जाते.
;काळभैरवांची मूळ कथा:
श्रीधरस्वामींच्या काशीखंड या ग्रंथामध्ये काळभैरवाची उत्पत्ती कशी झाली, त्या संबंधीचा उल्लेख पुढील प्रमाणे आढळतो. ब्रह्मा आणि विष्णू यांच्यामध्ये श्रेष्ठ कोण असा वाद एकदा त्रैलोक्यात निर्माण झाला. त्यावेळी गायत्री म्हणाली, शिवस्वरूप ब्रह्म अगम्य आहे. शिवाच्या अधिन सर्व काही असते. त्यामुळे सर्वश्रेष्ठ एक शिवच आहे. हे ऐकून ब्रह्मा व विष्णू यांना राग आला व त्यांनी गायत्री आणि शिवाचा निषेध केला. हा निषेध ऐकून शिवांना क्रोध अनावर झाला व त्यांनी आपला उजवा हात क्रोधाने झटकला. त्यावेळी शिवाच्या उजव्या भूजदंडापासून महाकाळ म्हणजेच कालभैरवांची उत्पत्ती झाली. त्यावेळी शिव श्रेष्ठत्वाची सर्वांना प्रचिती आली. लिंगरूपाने शिव भुयारात स्थित झाले व रक्षणकर्ते व शिव अवतार स्वरूप म्हणून काळभैरव व जोगेश्वरी गाभाऱ्यातील सिंहासनावर आरूढ झाले, अशी आख्यायिका आहे. भुयारातील शिवलिंग वर्षातून एकवेळ म्हणजे फक्त महाशिवरात्रीच्या रात्री भाविकांच्या दर्शनासाठी रात्रभर खुले असते. तेवढी रात्र संपल्यावर भुयार बंद केले जाते, ते वर्षभर बंद असते. या बंद भुयाराच्या प्रवेशद्वाराजवळ एक छोटासा पलंग ठेवलेला असून त्यावरील गाद्यांवर श्री सिद्धनाथ व जोगेश्वरी यांच्या पंचधातूच्या उत्सव मूर्ती कायमपणे वर्षभर ठेवलेल्या असतात.
;सिंहासनावरील मूर्तिस्थान व शिलालेख
भुयारातील स्वयंभू शिवपिंडीच्या बरोबर माथ्यावर असणाऱ्या गाभाऱ्यातील सिंहासनावर श्री सिद्धनाथ व जोगेश्वरी देवी यांच्या गंडकी शिळेवर कोरलेल्या अप्रतिम, कोरीव काम केलेल्या, रेखीव मूर्ती उभ्या आहेत. बाहेरील भागात अनेक देवी-देवतांच्या मूर्ती आहेत. बाहेर उजव्या बाजूस एक मोठे व वेगळे शिवलिंग आहे. त्याच्या शेजारी असलेल्या नंदी जवळील भिंतीवर कन्नड भाषेत कोरलेला एक शिलालेख आहे. लेख शिळेची वरच्या भागाची रुंदी 49 सें. मी, खालील भागाची रुंदी 65 सें. मी. आणि लांबी 110 सें. मी. आहे. एवढ्या भागात एकूण 43 ओळी आहेत. त्याच्यावरील लिपी ही मध्ययुगीन कन्नड आहे. प्रारंभीचा मंगल श्लोक आणि शेवटचा शाप-आशीर्वादात्मक श्लोक हे संस्कृतमध्ये आहेत. उर्वरित सर्व मजकूर कन्नड भाषेत आहे. 
घटस्थापना, नवरात्रारंभ व हळदी समारंभ
श्री सिद्धनाथ मंदिरात परंपरेनुसार कार्तिक शुद्ध-1 (दिवाळी पाडवा) या दिवशी पहाटे गाभाऱ्याजवळ असणाऱ्या म्हातारदेवापुढे मंदिराचे मुख्य पुजारी, सालकरी यांच्या हस्ते मानकरी व सेवेकरी यांच्या उपस्थितीत घटस्थापना केली जाते. म्हसवड गावात व इतरत्र श्री नाथांना कुलस्वामी मानणारे भक्त आपापल्या घरी घटस्थापना करतात. हे घट 12 दिवसांचे असतात. सर्व पुजारी व भाविक या काळात उपवास करून श्रींची भक्ती करतात. याला नवरात्र म्हणतात. देवीचे नवरात्र 9 दिवसांचे असते. मात्र श्री सिद्धनाथांचे हे नवरात्र 12 दिवसांचे असते. या घटस्थापनेपासून नवरात्रारंभ होतो. याच दिवशी दुपारी 12 वाजता श्रींचा हळदी समारंभ होतो. श्री सिद्धनाथ-माता जोगेश्वरी यांच्या पंचधातूच्या उत्सवमूर्तींना हळदी लावण्याच्या कार्यक्रमात येथील गुरव समाज, गावातील तसेच परगावच्या हजारो महिला सहभागी होतात. ढोल, सनई-चौघडा, बँड यांच्या मंगल गजरात हा हळदी समारंभ होतो.
घट बसलेल्या या दिवसापासून बारा दिवस उपवास करून येथील गुरव समाजातील तसेच शहरातील महिला, पुरुष, मुले, मुली आदी अबालवृद्ध पहाटे चारपासून कार्तिक स्नान करून माणगंगेच्या पात्रातून संपूर्ण नगर प्रदक्षिणा घालतात. मंदिरात काही पुजारी व भक्तगण 12 दिवस अहोरात्र उभे राहून श्रींची उपासना करतात. याला उभे नवरात्र म्हणतात. ही परंपरा अव्याहत, अखंडपणे सुरू आहे.
;श्रींचा विवाह सोहळा
कार्तिक शुद्ध 12 (बारस-तुलसी विवाह) रोजी रात्री साडेअकरा वाजता मंदिराच्या बाहेरील हत्ती मंडपातील सुशोभित केलेल्या हत्तीवरील अंबारीत बसविण्यात आलेली श्रींची मूर्ती विवाहासाठी मंदिराचे मुख्य पुजारी (सालकरी) मंदिराच्या गाभाऱ्यात नेतात. गाभाऱ्यात जोगेश्वरी देवीच्या मूर्तीसमोर अंतरपाट धरून मंगलाष्टकांसह पारंपरिक, धार्मिक, विधिपूर्वक, शास्त्रोक्त पद्धतीने रात्री 12 वाजता मोठ्या थाटाने श्री सिद्धनाथ-देवी जोगेश्वरी यांचा विवाह सोहळा होतो.
बाहेरील  हत्ती मंडपातून श्री सिद्धनाथाची मूर्ती गाभाऱ्यात नेत असताना हजारो भाविक भक्तिभावाने  मूर्तीस स्पर्श करण्यासाठी धडपडत असतात. कारण श्रींच्या मूर्तीस यावेळी स्पर्श झाल्यावर संपूर्ण वर्ष सुख-समृद्धी व भरभराटीचे जाते, अशी श्रद्धा आहे. त्यामुळे रस्सीखेच होऊन श्रींची मूर्ती गाभाऱ्यात नेली जाते व नंतर पुरोहितांमार्फत धार्मिक निधीनुसार श्रींचा विवाह सोहळा होतो.
;श्रींच्या पूजेची अखंड परंपरा
या सिद्धनाथ मंदिरातील मुख्य पुजारी-सालकरी असतात. ते वर्षभर संन्यस्त राहून सकाळ-सायंकाळ शूचिर्भूत होऊन श्रींची पंचामृत व गरम उदकाने स्नान, दररोज विविध अवतारातील पूजा, पहाटे 5 वाजता काकड आरती, सकाळी साडेआठ वाजता मुख्य आरती, दुपारी 3 वाजता धुपारती, रात्री साडेआठ वाजता मुख्य आरती व रात्री 10 वाजता शेजारती अशी दिवसातून पाच वेळा श्रींची आरती अखंडपणे सुरू असते. सालकरी यांना भाविक पूज्य मानतात.

मानवी समाजामध्ये ज्या पद्धतीने हळदी समारंभ, विवाह व नंतर वरात आदी कार्यक्रमांनी विवाह सोहळा होतो, त्याच पारंपरिक पद्धतीनुसार येथील श्री सिद्धनाथ व जोगेश्वरी या देवांचा हळदी समारंभ, विवाह व वरात हे कार्यक्रम सालाबादप्रमाणे होतात. दिवाळी पाडव्यादिवशी घटस्थापना, नवरात्रारंभ व हळदी समारंभ पार पडला. त्यानंतर कार्तिक शुद्ध-12 तुलसी विवाहादिवशी श्रींचा विवाह सोहळा रात्री 12 वाजता  असतो।. दणकट, मजबूत आणि भव्य अशा लाकडी, चंदनाच्या रथामध्ये श्रींच्या उत्सवमूर्ती दुपारी 12 वाजता बसविल्या जातात. रथाला मोठे दोर बांधून माणसांच्या सहाय्याने हा रथ ओढला जातो. श्रींच्या पंचधातूच्या उत्सव मूर्ती घेऊन रथामध्ये ठेवण्याचा मान गुरव समाजाला आहे. या बरोबरच रथाची देखभाल करण्याचा व रथावर बसण्याचा मान राजेमाने घराण्याला आहे. हा रथ ओढण्याचा मान माळी समाजाला, त्याबरोबरच बारा बलुतेदारांनाही रथ ओढण्याचा मान आहे.
माणगंगेच्या पात्रातून शहराला उजवी प्रदक्षिणा घालून दुपारी 12 वाजता सुरू झालेली ही श्रींची रथातील &quot;वरात' रात्री 12च्या पुढे मूळ ठिकाणी येते. दरम्यानच्या काळात रथावर गुलाल-खोबऱ्याची उधळण भव्य प्रमाणात होत असल्याने या दिवशी संपूर्ण म्हसवड नगरी गुलालाच्या रंगामध्ये न्हाऊन निघते. श्री सिद्धनाथ जोगेश्वरी यांचा हळदी विवाह व वरात म्हणजे रथयात्रा हे कार्यक्रम पूर्वांपार, पारंपरिक पद्धतीने चालत आलेले आहे व अव्याहत सुरू आहे. सिद्धनाथ मंदिरातील गाभाऱ्यामध्ये सागवानी लाकडापासून बनविलेले अत्यंत कलाकुसर केलेले महिरप नाथाचे मानकरी कराडचे मानकरी शिदोजीराव डुबल यांनी बसविलेले आहे. यामुळे मंदिराच्या सिंहासनाची शोभा वाढली आहे. यासाठी मोहनराव डुबल, दिग्विजय डुबल, हरिनाथ डुबल, अजित डुबल या परिवारांनी सहकार्य केले आहे. तसेच यावर्षी मंदिराच्या शिखरास रंग देण्याचे कामही डुबल परिवाराकडून पूर्ण करण्यात आले आहे. त्यामुळे मंदिराची शोभा वाढली आहे. 
विशेष बाब म्हणजे मंदिर स्थापनेपासून प्रथमच श्रींच्या मूर्तींना वज्रलेप करण्याचे अत्यंत किचकट व खर्चिक काम देवस्थान ट्रस्टीकडून करण्यात आले असले तरी त्यातील वज्रलेपासाठी साडेचार लाख रुपये खर्च करून यातील सिंहाचा वाटा नगरपरिषदेचे ज्येष्ठ नगरसेवक व गटनेते विजय सिन्हा यांनी उचलला आहे. अर्थात वज्रलेपामुळे श्रींच्या मूर्तींना नवचैतन्य आले आहे. श्रींच्या मूर्ती अत्यंत आकर्षक व देखण्या दिसत आहेत. श्रींच्या दर्शनाने तमाम भाविकांच्या समाधानामध्ये शतपटींनी वाढ होणार आहे.

==स्थानिक==
श्री.सिद्धनाथ जोगेश्वरी मंदिर,राजेमाने घराण्याचा राजवाडा, श्री. सिद्धनाथ हायस्कूल,श्रीमंत भैय्यासाहेब राजेमाने कॉंलेज,  जैन मंदिर, छत्रपती शिवाजी महाराज चौक, बाजार पटांगण, मंडई, एस.टी. स्थानक,माणगंगा नदी  ढोर कारखाना इत्यादी येथील जी ओळखीची ठिकाणे आहेत, ती पत्त्यासाठी संदर्भ म्हणून वापरली जाऊ शकतात.

==तथ्ये==
# [[मराठी]] ही येथील मूळ भाषा आहे.
# '''बुधवार''' हा म्हसवडचा बाजाराचा दिवस आहे.
# [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर्]] व [[सातारा जिल्हा|सातारा]] [[जिल्हा|जिल्ह्यांच्या]] सीमेजवळच्या गावांपैकी हे एक शहर आहे.
#श्री. सिद्धनाथ व जोगेश्वरी हे येथील बऱ्याच कुटुंबांचे कुलदैवत आहे.तसेच या कुलदैवताच्य यात्रेवेळी लाखो भाविक दर्शनासाठी येत असतात.आंध्रप्रदेश,कर्नटक व महाराष्ट्रतून अनेक भाविक आपल्या कुलदैवताचे दर्शन घेण्यासाठी येतात.

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]]
[[वर्ग:माण तालुक्यातील गावे]]</text>
      <sha1>6ph9hj1z4sucssfuvma8kyhgqv8yfv6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694660</id>
      <parentid>2694659</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30481" sha1="52hj1szb1ojfay87qawdrcc3in9ljww" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| स्थानिक_नाव = म्हसवड
| प्रकार = शहर
| टोपणनाव = 
| अक्षांश = 17.635
| रेखांश = 74.787
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र 
| जिल्हा = [[सातारा जिल्हा|सातारा]]
| तालुका_नावे = [[माण]]
| नेता_पद = 
| नेता_नाव =
| लोकसंख्या_वर्ष = २००१ 
| लोकसंख्या_एकूण = 25494
| लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = &lt;ref&gt;[http://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999 Census of India 2001 archived page]&lt;/ref&gt;
| साक्षरता = ६१.३७
| लिंग_गुणोत्तर = १.०२
| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकू =  
| एसटीडी_कोड     = २३७३ 
| पिन_कोड        = ४१५५०९
| आरटीओ_कोड = MH - ११
| तळटिपा =  
}}
'''म्हसवड''' हे [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] [[सातारा जिल्हा|सातारा जिल्ह्यातील]] [[माण]] [[तालुका|तालुक्यातील]], सर्वात मोठे [[शहर]] आहे.&lt;br /&gt; दहिवडी शहर माण तालुक्यातील प्रमुख ठिकाण शहर आहे. दहिवडी म्हणजेच [[माण तालुका|माण]].
 दहिवडी प्रमाणेच म्हसवड शहर ही प्राचीन शहर आहे.
* म्हसवडमध्ये महाराष्ट्रभर प्रसिद्ध असणारे सिद्धनाथ मंदिर आहे. या मंदिराची दर वर्षाला माणगंगा नदी काठी मोठी यात्रा असते. या यात्रेला खूप मोठ्या प्रमाणात भाविक येत असतात सिद्धनाथ यात्रेचे आकर्षण म्हणजे सिद्धनाथ रथ असतो. या यात्रेचे सर्व नियोजन म्हसवड नगरपरिषद करत असते. 
म्हसवडचे प्रशासन [[नगरपरिषद]] पाहते.

== इतिहास ==

मराठा साम्राज्याचे एक शिलेदार &quot;''राजेमाने''&quot; यांचा या भागावर अंमल होता. या मराठा घराण्याचे रतोजीराव माने विजापूरच्य आदिलशाही दरबारातील एक बडे शूरवीर   सरदार होते. त्यांचे पुत्र नागोजीराव माने हे सुद्धा तितकेच पराक्रमी शूरवीर होते. छत्रपती राजाराम राजेंना जिंजीच्या वेढ्यातून सुटका करण्यास नागोजीराव यांनी मदत केली होती. नागोजीराव माने यांचा पराक्रम पाहून दहिगाव येथील &quot;[[भाळवणी संस्थान]]&quot; या संस्थानच्या नाईक-निंबाळकर यांच्या घराण्यातील कन्या राधाबाई यांचा विवाह नागोजीराव सोबत झाला. 

दक्षिणेतील राष्ट्रकूट, वाकाटक, अभीर, शेंद्रक, होयसळ, चोळ, पांड्यै, क्षत्रप, पल्लव या पराक्रमी राजवंशातील आजचे मराठ्यांतील वंशज कुठल्या अपभ्रंशीत आडनावाने वावरत असतील? हा खरोखरच संशोधनाचा विषय आहे.

इतिहास अभ्यासताना मराठ्यांच्या शहाण्णव कुळातील माने हे राष्ट्रकूट राजवंशातील वंशज कूळ असावे, असे वाटते. इ. सनाच्या ४ थ्या शतकाच्या मध्यात सांगली, सातारा, कोल्हापूर, बेळगाव आदी भागात मानपुरच्या राष्ट्रकूट राजवंशाचे शासन होते. [[मानाङ्क]] हा राष्ट्रकूट राजवंशाचा संस्थापक राजा आहे. त्याची राजधानी मानपूर ही त्याच्या नावाशी साधर्म्य सांगणारी अशीच आहे. तेव्हाचे मानपूर म्हणजे सध्याच्या सातारा जिल्ह्यातील माण हे तालुक्याचे दहिवडी हे मुख्य शहर आहे. म्हसवड एक ऐतिहासिक शहर आहे.

गुप्त साम्राज्यातील सम्राट दुसरा चंद्रगुप्त विक्रमादित्य याच्याशी या राजवंशाचे मित्रत्वाचे संबंध असून नंतरच्या काळात त्यांनी वाकाटकांचे स्वामित्व स्विकारले होते. चाळुक्य नरेश पुलकेशी दुसरा याच्याकडून पराभव होईपर्यंत माण देशावर राष्ट्रकुटांचे शासन होते. तेथून पुढच्या काळात आठव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत हा भाग [[ चालुक्य]] यांच्या अधिपत्याखाली होता. आठव्या शतकाच्या मध्यापासून इ.स. ९७३ पर्यंत राष्ट्रकुट हे दक्षिण भारतातील सार्वभौम चक्रवर्ती सम्राट होते. तिथून पुढचा ११८९ पर्यंतचा काळ पुन्हा सार्वभौम चक्रवर्ती सम्राटराजे चाळुक्य राजवंशाचा होता.

== '''माने''' आडनांव ==
राष्ट्रकूट राजवंशाचा संस्थापक मानाङ्क, माण, माणपूर, माणदेश, माण नदी आदी नावे एकाच धाटणीचे वाटतात. शिवाय माने लोकांत मिसळले, तर हे लोक &quot;माण नदीच्या काठावर राहणारे माणी (अभिमानी) लोक म्हणून माने हे आडनाव&quot; असे माने आडनाव निर्मितीचे कारण अभिमानाने सांगताना दिसतात. 
राष्ट्रकुटांनी जिथे मंदिरादी वास्तू उभारलेल्या दिसतात, तिथे त्यांनी दातात आणि पायाखाली प्रत्येकी दोन नाग दाबलेला आक्रमक गरूड कोरलेला दिसतो. शिवाय माने कुळाचे देवक देखील गरूड अर्थात गरूड पंख किंवा गरूड वेल असे आहे. अजून प्रकर्षाने जाणवणारी दुसरी बाब म्हणजे माने कुळातील बहुसंख्य लोक आजही गरूड अशा आडनाव धारणेने वावरताना दिसतात. यावरून मराठ्यांच्या शहाण्णव कुळातील माने/गरूड हे कूळ राष्ट्रकुट राजवंशाचे वंशजकूळ असावे असे वाटते.

== यात्रा वैशिष्ट्य ==

श्री सिद्धनाथ देवाची यात्रा हा येथील प्रसिद्ध उत्सव आहे. या उत्सवात भाविक सिद्धनाथाचा रथ ओढत गावाभोवती फिरवतात. लाखो भाविकांचे श्रद्धास्थान : श्री सिद्धनाथ व माता जोगेश्वरी
महाराष्ट्रातील दक्षिण काशी म्हणून सर्वदूर प्रसिद्ध असलेल्या, विविध राज्यातील लाखो भाविकांचे कुलदैवत व म्हसवडचे ग्रामदैवत श्री सिद्धनाथ व माता जोगेश्वरी आहेत. 
म्हसवडचा सिद्धनाथ हे महाराष्ट्रासह आंध्र, कर्नाटक, मध्यप्रदेश आदी राज्यातील लाखोभाविकांचे कुलदैवत म्हणून वंशपरंपरेने चालत आलेले आहे. अत्यंत जागृत देवस्थान म्हणून श्री सिद्धनाथाची ख्याती सर्वदूर पसरलेली आहे. माण तालुक्यातील माणगंगेच्या तीरावर म्हसवड येथे श्री सिद्धनाथांचे इ. स. 10 व्या शतकातील हेमाडपंथी भव्य दगडी मंदिर आहे. मंदिरातील भुयारात काशी-विश्वेश्वराची स्वयंभू शिवपिंड शिवाचे रक्षक म्हणून श्री सिद्धनाथ व माता जोगेश्वरी हे स्थान मानले जाते. श्री सिद्धनाथ यांना भैरवनाथ, सिद्धेश्वर, सिद्वोबा, काळभैरव, महाकाळ, ् आदी नावानेही संबोधले जाते.
;काळभैरवांची मूळ कथा:
श्रीधरस्वामींच्या काशीखंड या ग्रंथामध्ये काळभैरवाची उत्पत्ती कशी झाली, त्या संबंधीचा उल्लेख पुढील प्रमाणे आढळतो. ब्रह्मा आणि विष्णू यांच्यामध्ये श्रेष्ठ कोण असा वाद एकदा त्रैलोक्यात निर्माण झाला. त्यावेळी गायत्री म्हणाली, शिवस्वरूप ब्रह्म अगम्य आहे. शिवाच्या अधिन सर्व काही असते. त्यामुळे सर्वश्रेष्ठ एक शिवच आहे. हे ऐकून ब्रह्मा व विष्णू यांना राग आला व त्यांनी गायत्री आणि शिवाचा निषेध केला. हा निषेध ऐकून शिवांना क्रोध अनावर झाला व त्यांनी आपला उजवा हात क्रोधाने झटकला. त्यावेळी शिवाच्या उजव्या भूजदंडापासून महाकाळ म्हणजेच कालभैरवांची उत्पत्ती झाली. त्यावेळी शिव श्रेष्ठत्वाची सर्वांना प्रचिती आली. लिंगरूपाने शिव भुयारात स्थित झाले व रक्षणकर्ते व शिव अवतार स्वरूप म्हणून काळभैरव व जोगेश्वरी गाभाऱ्यातील सिंहासनावर आरूढ झाले, अशी आख्यायिका आहे. भुयारातील शिवलिंग वर्षातून एकवेळ म्हणजे फक्त महाशिवरात्रीच्या रात्री भाविकांच्या दर्शनासाठी रात्रभर खुले असते. तेवढी रात्र संपल्यावर भुयार बंद केले जाते, ते वर्षभर बंद असते. या बंद भुयाराच्या प्रवेशद्वाराजवळ एक छोटासा पलंग ठेवलेला असून त्यावरील गाद्यांवर श्री सिद्धनाथ व जोगेश्वरी यांच्या पंचधातूच्या उत्सव मूर्ती कायमपणे वर्षभर ठेवलेल्या असतात.
;सिंहासनावरील मूर्तिस्थान व शिलालेख
भुयारातील स्वयंभू शिवपिंडीच्या बरोबर माथ्यावर असणाऱ्या गाभाऱ्यातील सिंहासनावर श्री सिद्धनाथ व जोगेश्वरी देवी यांच्या गंडकी शिळेवर कोरलेल्या अप्रतिम, कोरीव काम केलेल्या, रेखीव मूर्ती उभ्या आहेत. बाहेरील भागात अनेक देवी-देवतांच्या मूर्ती आहेत. बाहेर उजव्या बाजूस एक मोठे व वेगळे शिवलिंग आहे. त्याच्या शेजारी असलेल्या नंदी जवळील भिंतीवर कन्नड भाषेत कोरलेला एक शिलालेख आहे. लेख शिळेची वरच्या भागाची रुंदी 49 सें. मी, खालील भागाची रुंदी 65 सें. मी. आणि लांबी 110 सें. मी. आहे. एवढ्या भागात एकूण 43 ओळी आहेत. त्याच्यावरील लिपी ही मध्ययुगीन कन्नड आहे. प्रारंभीचा मंगल श्लोक आणि शेवटचा शाप-आशीर्वादात्मक श्लोक हे संस्कृतमध्ये आहेत. उर्वरित सर्व मजकूर कन्नड भाषेत आहे. 
घटस्थापना, नवरात्रारंभ व हळदी समारंभ
श्री सिद्धनाथ मंदिरात परंपरेनुसार कार्तिक शुद्ध-1 (दिवाळी पाडवा) या दिवशी पहाटे गाभाऱ्याजवळ असणाऱ्या म्हातारदेवापुढे मंदिराचे मुख्य पुजारी, सालकरी यांच्या हस्ते मानकरी व सेवेकरी यांच्या उपस्थितीत घटस्थापना केली जाते. म्हसवड गावात व इतरत्र श्री नाथांना कुलस्वामी मानणारे भक्त आपापल्या घरी घटस्थापना करतात. हे घट 12 दिवसांचे असतात. सर्व पुजारी व भाविक या काळात उपवास करून श्रींची भक्ती करतात. याला नवरात्र म्हणतात. देवीचे नवरात्र 9 दिवसांचे असते. मात्र श्री सिद्धनाथांचे हे नवरात्र 12 दिवसांचे असते. या घटस्थापनेपासून नवरात्रारंभ होतो. याच दिवशी दुपारी 12 वाजता श्रींचा हळदी समारंभ होतो. श्री सिद्धनाथ-माता जोगेश्वरी यांच्या पंचधातूच्या उत्सवमूर्तींना हळदी लावण्याच्या कार्यक्रमात येथील गुरव समाज, गावातील तसेच परगावच्या हजारो महिला सहभागी होतात. ढोल, सनई-चौघडा, बँड यांच्या मंगल गजरात हा हळदी समारंभ होतो.
घट बसलेल्या या दिवसापासून बारा दिवस उपवास करून येथील गुरव समाजातील तसेच शहरातील महिला, पुरुष, मुले, मुली आदी अबालवृद्ध पहाटे चारपासून कार्तिक स्नान करून माणगंगेच्या पात्रातून संपूर्ण नगर प्रदक्षिणा घालतात. मंदिरात काही पुजारी व भक्तगण 12 दिवस अहोरात्र उभे राहून श्रींची उपासना करतात. याला उभे नवरात्र म्हणतात. ही परंपरा अव्याहत, अखंडपणे सुरू आहे.
;श्रींचा विवाह सोहळा
कार्तिक शुद्ध 12 (बारस-तुलसी विवाह) रोजी रात्री साडेअकरा वाजता मंदिराच्या बाहेरील हत्ती मंडपातील सुशोभित केलेल्या हत्तीवरील अंबारीत बसविण्यात आलेली श्रींची मूर्ती विवाहासाठी मंदिराचे मुख्य पुजारी (सालकरी) मंदिराच्या गाभाऱ्यात नेतात. गाभाऱ्यात जोगेश्वरी देवीच्या मूर्तीसमोर अंतरपाट धरून मंगलाष्टकांसह पारंपरिक, धार्मिक, विधिपूर्वक, शास्त्रोक्त पद्धतीने रात्री 12 वाजता मोठ्या थाटाने श्री सिद्धनाथ-देवी जोगेश्वरी यांचा विवाह सोहळा होतो.
बाहेरील  हत्ती मंडपातून श्री सिद्धनाथाची मूर्ती गाभाऱ्यात नेत असताना हजारो भाविक भक्तिभावाने  मूर्तीस स्पर्श करण्यासाठी धडपडत असतात. कारण श्रींच्या मूर्तीस यावेळी स्पर्श झाल्यावर संपूर्ण वर्ष सुख-समृद्धी व भरभराटीचे जाते, अशी श्रद्धा आहे. त्यामुळे रस्सीखेच होऊन श्रींची मूर्ती गाभाऱ्यात नेली जाते व नंतर पुरोहितांमार्फत धार्मिक निधीनुसार श्रींचा विवाह सोहळा होतो.
;श्रींच्या पूजेची अखंड परंपरा
या सिद्धनाथ मंदिरातील मुख्य पुजारी-सालकरी असतात. ते वर्षभर संन्यस्त राहून सकाळ-सायंकाळ शूचिर्भूत होऊन श्रींची पंचामृत व गरम उदकाने स्नान, दररोज विविध अवतारातील पूजा, पहाटे 5 वाजता काकड आरती, सकाळी साडेआठ वाजता मुख्य आरती, दुपारी 3 वाजता धुपारती, रात्री साडेआठ वाजता मुख्य आरती व रात्री 10 वाजता शेजारती अशी दिवसातून पाच वेळा श्रींची आरती अखंडपणे सुरू असते. सालकरी यांना भाविक पूज्य मानतात.

मानवी समाजामध्ये ज्या पद्धतीने हळदी समारंभ, विवाह व नंतर वरात आदी कार्यक्रमांनी विवाह सोहळा होतो, त्याच पारंपरिक पद्धतीनुसार येथील श्री सिद्धनाथ व जोगेश्वरी या देवांचा हळदी समारंभ, विवाह व वरात हे कार्यक्रम सालाबादप्रमाणे होतात. दिवाळी पाडव्यादिवशी घटस्थापना, नवरात्रारंभ व हळदी समारंभ पार पडला. त्यानंतर कार्तिक शुद्ध-12 तुलसी विवाहादिवशी श्रींचा विवाह सोहळा रात्री 12 वाजता  असतो।. दणकट, मजबूत आणि भव्य अशा लाकडी, चंदनाच्या रथामध्ये श्रींच्या उत्सवमूर्ती दुपारी 12 वाजता बसविल्या जातात. रथाला मोठे दोर बांधून माणसांच्या सहाय्याने हा रथ ओढला जातो. श्रींच्या पंचधातूच्या उत्सव मूर्ती घेऊन रथामध्ये ठेवण्याचा मान गुरव समाजाला आहे. या बरोबरच रथाची देखभाल करण्याचा व रथावर बसण्याचा मान राजेमाने घराण्याला आहे. हा रथ ओढण्याचा मान माळी समाजाला, त्याबरोबरच बारा बलुतेदारांनाही रथ ओढण्याचा मान आहे.
माणगंगेच्या पात्रातून शहराला उजवी प्रदक्षिणा घालून दुपारी 12 वाजता सुरू झालेली ही श्रींची रथातील &quot;वरात' रात्री 12च्या पुढे मूळ ठिकाणी येते. दरम्यानच्या काळात रथावर गुलाल-खोबऱ्याची उधळण भव्य प्रमाणात होत असल्याने या दिवशी संपूर्ण म्हसवड नगरी गुलालाच्या रंगामध्ये न्हाऊन निघते. श्री सिद्धनाथ जोगेश्वरी यांचा हळदी विवाह व वरात म्हणजे रथयात्रा हे कार्यक्रम पूर्वांपार, पारंपरिक पद्धतीने चालत आलेले आहे व अव्याहत सुरू आहे. सिद्धनाथ मंदिरातील गाभाऱ्यामध्ये सागवानी लाकडापासून बनविलेले अत्यंत कलाकुसर केलेले महिरप नाथाचे मानकरी कराडचे मानकरी शिदोजीराव डुबल यांनी बसविलेले आहे. यामुळे मंदिराच्या सिंहासनाची शोभा वाढली आहे. यासाठी मोहनराव डुबल, दिग्विजय डुबल, हरिनाथ डुबल, अजित डुबल या परिवारांनी सहकार्य केले आहे. तसेच यावर्षी मंदिराच्या शिखरास रंग देण्याचे कामही डुबल परिवाराकडून पूर्ण करण्यात आले आहे. त्यामुळे मंदिराची शोभा वाढली आहे. 
विशेष बाब म्हणजे मंदिर स्थापनेपासून प्रथमच श्रींच्या मूर्तींना वज्रलेप करण्याचे अत्यंत किचकट व खर्चिक काम देवस्थान ट्रस्टीकडून करण्यात आले असले तरी त्यातील वज्रलेपासाठी साडेचार लाख रुपये खर्च करून यातील सिंहाचा वाटा नगरपरिषदेचे ज्येष्ठ नगरसेवक व गटनेते विजय सिन्हा यांनी उचलला आहे. अर्थात वज्रलेपामुळे श्रींच्या मूर्तींना नवचैतन्य आले आहे. श्रींच्या मूर्ती अत्यंत आकर्षक व देखण्या दिसत आहेत. श्रींच्या दर्शनाने तमाम भाविकांच्या समाधानामध्ये शतपटींनी वाढ होणार आहे.

==स्थानिक==
श्री.सिद्धनाथ जोगेश्वरी मंदिर,राजेमाने घराण्याचा राजवाडा, श्री. सिद्धनाथ हायस्कूल,श्रीमंत भैय्यासाहेब राजेमाने कॉंलेज,  जैन मंदिर, छत्रपती शिवाजी महाराज चौक, बाजार पटांगण, मंडई, एस.टी. स्थानक,माणगंगा नदी  ढोर कारखाना इत्यादी येथील जी ओळखीची ठिकाणे आहेत, ती पत्त्यासाठी संदर्भ म्हणून वापरली जाऊ शकतात.

==तथ्ये==
# [[मराठी]] ही येथील मूळ भाषा आहे.
# '''बुधवार''' हा म्हसवडचा बाजाराचा दिवस आहे.
# [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर्]] व [[सातारा जिल्हा|सातारा]] [[जिल्हा|जिल्ह्यांच्या]] सीमेजवळच्या गावांपैकी हे एक शहर आहे.
#श्री. सिद्धनाथ व जोगेश्वरी हे येथील बऱ्याच कुटुंबांचे कुलदैवत आहे.तसेच या कुलदैवताच्य यात्रेवेळी लाखो भाविक दर्शनासाठी येत असतात.आंध्रप्रदेश,कर्नटक व महाराष्ट्रतून अनेक भाविक आपल्या कुलदैवताचे दर्शन घेण्यासाठी येतात.

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे]]
[[वर्ग:माण तालुक्यातील गावे]]</text>
      <sha1>52hj1szb1ojfay87qawdrcc3in9ljww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>परकर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73965</id>
    <revision>
      <id>2694629</id>
      <parentid>2692300</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T17:38:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3420" sha1="b1um578takboqgac2hpumwgwosg471a" xml:space="preserve">'''परकर''' हा प्रामुख्याने भारतीय स्त्रिया आणि मुलींद्वारे परिधान केला जाणारा एक पारंपारिक वस्त्रप्रकार आहे. [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रामध्ये]] लहान मुलींसाठी परकर-पोलके हा एक अत्यंत लोकप्रिय आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्त्वाचा पेहराव मानला जातो. परकर म्हणजे कंबरेभोवती बांधायचा एक लांब आणि घेरदार घागरा किंवा स्कर्ट असतो, तर त्यावर परिधान केल्या जाणाऱ्या ''ब्लाउज'' किंवा चोळीला [[पोलके]] म्हटले जाते. हा पोशाख सण-उत्सव, लग्नकार्ये आणि धार्मिक समारंभांच्या वेळी आवर्जून घातला जातो.&lt;ref&gt;{{cite web |title=महाराष्ट्राचे पारंपारिक पोशाख आणि संस्कृती |url=https://marathi.maharashtra.gov.in |website=महाराष्ट्र शासन |accessdate=२ जुलै २०२६ }}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

पारंपारिक काळामध्ये परकर तयार करण्यासाठी प्रामुख्याने [[खण (कापड)|खण]], [[पैठणी]] किंवा [[नारायणपेठ साडी|नारायणपेठी]] यांसारख्या [[हातमाग]] कापडांचा वापर केला जात असे.&lt;ref&gt;{{cite news |title=खण आणि पैठणीच्या परकर-पोलक्याला वाढती मागणी |url=https://www.loksatta.com |work=लोकसत्ता |date=१५ जानेवारी २०२५ |accessdate=२ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; आधुनिक काळातही विविध नक्षीकाम, जरीकाम आणि आधुनिक डिझाइन्ससह हे वस्त्र बाजारात मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध असते. प्रौढ स्त्रियांमध्ये परकराचा वापर प्रामुख्याने [[साडी]]च्या आत घालण्याचे अतर्वस्त्र म्हणून केला जातो. यामुळे साडीला सुंदर आकार आणि आधार मिळतो. हा पोषाख केवळ आरामदायक नसून महाराष्ट्राच्या समृद्ध वस्त्रसंस्कृतीचे प्रतीक मानला जातो.

{{विस्तार}}
== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठी पोशाख]]</text>
      <sha1>b1um578takboqgac2hpumwgwosg471a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन मंदिर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80904</id>
    <revision>
      <id>2694665</id>
      <parentid>2639903</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15852" sha1="5czapx56ezds4ce2r3c0chm0zfgnqqw" xml:space="preserve">भांडारकर ओरिएंटल रिसर्च इन्स्टिट्यूट, पुणे, ६ जुलै १९१७ रोजी भारतातील वैज्ञानिक प्राच्यविज्ञानाचे अग्रगण्य प्रणेते [[रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर|रामकृष्ण गोपाल भांडारकर]] यांच्या नावाचे आणि कार्याचे स्मरण करण्यासाठी स्थापना करण्यात आली. संस्था अधिनियम XXI १८६० (सार्वजनिक ट्रस्ट) अंतर्गत नोंदणीकृत सार्वजनिक संस्था आहे. याला महाराष्ट्र सरकारच्या वार्षिक नियोजित अनुदानाचा अंशतः पाठिंबा आहे. संस्थेला विशिष्ट संशोधन प्रकल्पांसाठी भारत सरकार आणि विद्यापीठ अनुदान आयोगाकडून अनुदानही मिळाले आहे.

प्राच्यविद्या म्हणजे पूर्वेकडील किंवा 'ओरिएंट' या प्राचीन देशी विद्या आणि ज्ञानाचा अभ्यास. पूर्वेकडील, विशेषतः भारतात निर्माण झालेल्या सर्वसमावेशक ज्ञानाविषयी जगाला प्रबोधन करण्याच्या दृष्टीकोनासह प्राच्यविद्या क्षेत्रातील संशोधन कार्याशी संबंधित संस्था स्वतःशी संबंधित आहे.

संस्थेकडे १,२५,००० पुस्तके आणि २८,००० पेक्षा जास्त हस्तलिखिते पसरलेल्या दुर्मिळ पुस्तकांचा आणि हस्तलिखितांचा सर्वात मोठा संग्रह आहे ज्यात ९० वर्षांच्या कालावधीत ओरिएंटोलॉजीच्या प्रत्येक पैलूचा समावेश आहे. या संग्रहामध्ये संस्कृत, प्राकृत, भारतीय प्रादेशिक भाषा, शास्त्रीय, आसियान आणि युरोपियन भाषा यासारख्या अनेक भाषा आणि लिपी समाविष्ट आहेत. याशिवाय, महाभारत आणि प्राकृत भाषांमधील संशोधन प्रकल्पांच्या पाठपुराव्याद्वारे त्यांनी अमूल्य संदर्भ संग्रह तयार केले आहेत.

संस्था तिच्या विविध मेमोरियल लेक्चरशिप अंतर्गत अतिथी विद्वानांकडून शिकलेल्या व्याख्यानांचे आयोजन करते. ऑल इंडिया ओरिएंटल कॉन्फरन्स, विविध चर्चासत्रे आणि अभ्यासपूर्ण चर्चाही संस्थेतर्फे आयोजित केल्या जातात. संस्था 'ॲनल्स ऑफ द भांडारकर ओरिएंटल रिसर्च इन्स्टिट्यूट' हे वार्षिक नियतकालिक प्रकाशित करते. संस्थेची सर्वात प्रमुख प्रकाशने आहेत: महाभारताची गंभीर आवृत्ती, हस्तलिखितांचे वर्णनात्मक कॅटलॉग आणि प्राकृत शब्दकोश. भारताच्या सांस्कृतिक मंत्रालयाचा एक प्रकल्प, नॅशनल मिशन फॉर मॅन्युस्क्रिप्ट्सच्या आश्रयाखाली एक हस्तलिखित संसाधन आणि संवर्धन केंद्र देखील संस्था आयोजित करते.

थोडक्यात, गेल्या नऊ दशकांपासून ही संस्था भारतशास्त्रीय अभ्यास आणि संशोधनाच्या अत्यंत महत्त्वाच्या केंद्राची भूमिका प्रभावीपणे बजावत आहे.

==इतिहास==
पहिल्या पिढीतील अभ्यासक आणि थोर समाजसेवक सर रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर यांच्या ऐंशीव्या वाढदिवसाचे औचित्य साधून त्यांच्या विद्यार्थ्यांनी आणि हितचिंतकांनी भांडारकर संस्थेची स्थापना केली. ६ जुलै १९१७ रोजी भांडारकर यांच्या सहस्रचंद्रदर्शनाचा योग साधून संस्था कार्यरत झाली. तत्कालीन मुंबई इलाख्याच्या ताब्यात असलेला हस्तलिखितांचा ठेवा १९१८ मध्ये संस्थेकडे देणगी म्हणून सोपविण्यात आला.

प्राच्यविद्येच्या क्षेत्रात काम करणाऱ्या जगभरातील संशोधकांच्या ज्ञानाची भूक भागविणाऱ्या भांडारकर प्राच्यविद्या संस्थेचा सुवर्णकाळ आता इतिहासबद्ध होत आहे. 'भांडारकर'मध्येच ग्रंथपाल म्हणून अर्धशतकाहून अधिक काळ काम पाहिलेले [[वा.ल. मंजुळ]] हा इतिहास लिहीत आहेत. २०१७ मध्ये संस्थेच्या शताब्दी महोत्सवापूर्वी हा इतिहास जगासमोर आणण्यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत.

'भांडारकर'मध्ये झालेले संशोधनाचे कार्य, त्यामध्ये आपापला वाटा सक्षमपणे उचललेल्या व्यक्तींचे योगदान नव्या पिढीसमोर यावे, यासाठी हा इतिहास लिहिला जात आहे.   

संस्थेच्या स्थापनेसाठी 'आनंदाश्रमा'मध्ये झालेली बैठक, डॉ. रामकृष्ण भांडारकर, डॉ. नरहर सरदेसाई, डॉ. श्रीपाद [[बेलवलकर]] यांचे संस्थेच्या स्थापनेपासूनचे योगदान, संस्थेकडील हस्तलिखितांच्या संग्रहामध्ये होत असलेली प्रगती आणि त्याचे जतन करण्यासाठी होणारे प्रयत्न, संस्थेमध्ये कार्य करणाऱ्या सर्व ज्येष्ठ संशोधकांचे काम आणि त्यांच्याविषयीच्या आठवणींचा या इतिहासामध्ये समावेश होणार आहे. संस्थेमध्ये झालेल्या महाभारताची चिकित्सक आवृत्ती, धर्मशास्त्राचा इतिहास, महाभारताची स्वीकृत संहिता, महाभारताची श्लोक सूची, प्राकृत शब्दकोश अशा विविध संशोधन प्रकल्पांच्या कामांची पार्श्वभूमीही या इतिहासामध्ये समाविष्ट केली जाणार असल्याचे समजते. हे पुस्तक सुमारे तीनशे पानांचे असेल.

==काही महत्त्वाच्या नोंदी==

१९१६ : 'आनंदाश्रमा'मध्ये झालेली पहिली बैठक.

१९१७ : डॉ. भांडारकरांकडील साडेतीन हजार हस्तलिखितांच्या संग्रहातून संस्थेची स्थापना

१९१९ : 'भांडारकर'चेच अपत्य असलेल्या 'ऑल इंडिया ओरिएंटल कॉन्फरन्स'ची स्थापना आणि पहिली द्वैवार्षिक परिषद.

१९२० : डेक्कन कॉलेजमधील १८ हजार हस्तलिखितांचा भांडारकरच्या हस्तलिखितांमध्ये झालेला समावेश.

१९६५ : महाभारताच्या चिकित्सक आवृत्तीचे प्रकाशन

==महाभारत प्रकाशन==

===महाभारत प्रकाशन मध्ये निजामाची देणगी===
अतिथिगृहाची इमारत बांधण्यासाठी व महाभारत हे हिंदू महाकाव्य प्रकाशित करण्यासाठी पैशाची गरज होती.तेव्हा संस्थेने हैद्राबादचा सातवा निजाम [[मीर उस्मान अली खान]] याला विनंती केली. तेव्हा त्याने कोणताही वेळ न दवडता लगेच प्रतिवर्षी रु.१०००ची मदत ११ वर्षासाठी मंजूर केली. त्याबरोबरच अतिथिगृहासाठी रु.५०,०००ची मदत जाहीर केली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Nizam's generous side and love for books|दुवा=https://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/nizams-generous-side-and-love-for-books/article2886529.ece|ॲक्सेसदिनांक=१६ सप्टेंबर २०१८}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Reminiscing the seventh Nizam’s enormous contribution to education|दुवा=https://telanganatoday.com/reminiscing-seventh-nizam-enormous-contribution-education|ॲक्सेसदिनांक=१६ सप्टेंबर २०१८}}&lt;/ref&gt;

===महाभारताची चिकित्सक आवृत्ती===
संस्थेने १९१९ मध्ये महाभारताची चिकित्सक आवृत्ती प्रकाशित करण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प हाती घेतला. [[विष्णू सीताराम सुखठणकर]] यांची महाभारत प्रकल्पाच्या संपादकपदी नियुक्ती करण्यात आली. या प्रकल्पाला ब्रिटिश अ‍ॅकॅडमीने अर्थसाह्य केले होते. सुखटणकर यांच्या निधनानंतर [[श्रीपाद कृष्ण बेलवलकर]] यांच्याकडे संपादकपदाची धुरा सोपविण्यात आली. १९४३ मध्ये संस्थेच्या रौप्यमहोत्सवी वर्षांच्या कार्यक्रमास स्वातंत्र्योत्तर काळात राष्ट्रपती झालेले डॉ. [[सर्वपल्ली राधाकृष्णन]] उपस्थित होते. तर, १९६८ मध्ये झालेल्या सुवर्णमहोत्सवी कार्यक्रमास राष्ट्रपती डॉ. [[झाकीर हुसेन]] उपस्थित होते.

==प्राच्य विद्या परिषद==
अखिल भारतीय प्राच्यविद्या परिषद (ऑल इंडिया ओरिएन्टल कॉन्फरन्स) ही भांडारकर संस्थेने दिलेली देणगी आहे. संस्कृत आणि प्राच्यविद्या क्षेत्रातील अभ्यासक आणि संशोधकांचे संमेलन असे या परिषदेचे स्वरूप असून आतापर्यंत देशभरात विविध ठिकाणी ४७ परिषदा झाल्या आहेत. 

==ग्रंथभांडार==
भांडारकर संस्थेतील ग्रंथालयात(लायब्ररी)ग्रंथाचे प्रामुख्याने चार विभाग करण्यात आले आहेत.
# [[हस्तलिखित]](Manuscripts)ग्रंथ विभाग.
# [[प्रकाशन]] विभाग.
# [[संशोधन]] विभाग.
# [[महाभारत]] विभाग.

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
* [http://www.bori.ac.in/ {{लेखनाव}} - अधिकृत संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर)]
* [http://www.butterfliesandwheels.com/articleprint.php?num=48 लता मेनन यांचा लेख (इंग्लिश मजकूर)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090702223112/http://www.butterfliesandwheels.com/articleprint.php?num=48 |date=2009-07-02 }}

{{पुणे}}
[[वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील ग्रंथालये]]</text>
      <sha1>5czapx56ezds4ce2r3c0chm0zfgnqqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आर्जेन्टिना राष्ट्रीय फुटबॉल संघ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85581</id>
    <revision>
      <id>2694760</id>
      <parentid>2433877</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40033-59</username>
        <id>185364</id>
      </contributor>
      <comment>विश्वचषक तीन वेळा जिंकला आहे</comment>
      <origin>2694760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8460" sha1="9i9w8dg9lc2rbpca9epmd6dhwx3nmre" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
| नाव = आर्जेन्टिना
| Badge = 
| फिफा कोड = ARG
| उपाख्य = ''आल्बिसेलेस्तेस'' (पांढरे-निळे)
| राष्ट्रीय संघटन = ''Asociación del Fútbol Argentino'' (आर्जेन्टिना फुटबॉल संघटना)
| प्रादेशिक संघटन = [[कॉन्मेबॉल]] ([[दक्षिण अमेरिका]])
| प्रशिक्षक =
| कर्णधार = [[लायोनेल मेसी]]
| सर्वात जास्त सामने = [[जाबिये जानेती]] (१४५)
| सर्वात जास्त गोल = [[गॅब्रियेल बातिस्तुता]] (५६)
| मुख्य मैदान = Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti, [[बुएनोस आइरेस]]
| फिफा रॅंक = ३
| जास्त फिफा = १
| जास्त फिफा तारीख = मार्च २००७
| कमी फिफा = २४
| कमी फिफा तारीख = ऑगस्ट १९९६
| इ.एल.ओ. रॅंक = ४
| जास्त इ.एल.ओ = १
| जास्त इ.एल.ओ तारीख = १९२६-१९६६ दरम्यान अनेकदा,&lt;br /&gt;१९८६-७, १९९२-३, २००२, २००४-५, २००७
| कमी इ.एल.ओ = २८
| कमी इ.एल.ओ तारीख = जून १९९०
&lt;!-- First Kit --&gt;
|pattern_la1=_arg19h|pattern_b1=_arg19h|pattern_ra1=_arg19h|pattern_sh1=_arg19h|pattern_so1=_arg19h
|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=FFFFFF
&lt;!-- Second Kit --&gt;
| pattern_la2 = _arg18a|pattern_b2=_arg18a|pattern_ra2=_arg18a|pattern_sh2=_arg18a|pattern_so2=_arg18a |leftarm2=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=00000|socks2=101010
| पहिला आंतरराष्ट्रीय = {{fb|Uruguay}} २ - ३ {{fb-rt|Argentina}}&lt;br /&gt;([[मॉंटेव्हिडियो]], [[उरुग्वे]]; [[मे १६]] [[१९०१]])
| मोठा विजय = {{fb|Argentina}} १२ - ० {{fb-rt|Ecuador}}&lt;br /&gt;([[मॉंटेव्हिडियो]], [[उरुग्वे]]; [[जानेवारी २२]] [[१९४२]])
| मोठी हार = {{fb|Czechoslovakia}} ६ - १ {{fb-rt|Argentina}}&lt;br /&gt;([[हेलसिंगबॉर्ग]], [[स्वीडन]]; [[जून १५]] [[१९५८]])&lt;br /&gt; {{fb|Uruguay}} ५ - ० {{fb-rt|Argentina}}&lt;br /&gt;([[ग्वायाक्विल]], [[इक्वेडोर]]; [[डिसेंबर १६]] [[१९५९]])&lt;br /&gt;{{fb|Argentina}} ० - ५ {{fb|Colombia}}&lt;br /&gt;([[बॉयनोस एर्स]], [[आर्जेन्टिना]]; [[सप्टेंबर ५]] [[१९९३]])
| स्पर्धा = १४
| पहिला_विश्वचषक = १९३०
| सर्वोत्तम_प्रदर्शन = विजेता, [[१९७८ फिफा विश्वचषक|१९७८]] आणि [[१९८६ फिफा विश्वचषक|१९८६]]
| प्रादेशिक स्पर्धा = [[कोपा अमेरिका]]
| स्पर्धा_प्रादेशिक = ३७
| पहिला_प्रादेशिक = [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९१६|१९१६]]
| सर्वोत्तम_प्रदर्शन_प्रादेशिक = विजेता, [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९२१|१९२१]], [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९२५|१९२५]], [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९२७|१९२७]], [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९२९|१९२९]],&lt;br /&gt;[[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९३७|१९३७]], [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९४१|१९४१]], [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९४५|१९४५]], [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९४६|१९४६]], [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९४७|१९४७]],&lt;br /&gt;[[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९५५|१९५५]], [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९५७|१९५७]], [[दक्षिण अमेरिका विजेतेपद १९५९|१९५९]], [[कोपा अमेरिका १९९१|१९९१]], [[कोपा अमेरिका १९९३|१९९३]]
| स्पर्धा_कॉन्फेडरेशन = ३
| पहिला_कॉन्फेडरेशन = १९९२
| सर्वोत्तम_प्रदर्शन_कॉन्फेडरेशन = विजेता, १९९२
}}

[[चित्र:Seleccion argentina 1964.jpg|इवलेसे|डावे|आर्जेन्टिना फुटबॉल संघ 1964]]
[[चित्र:Argentina team in St. Petersburg.jpg|इवलेसे|डावे|आर्जेन्टिना फुटबॉल संघ 2018]]
{{MedalTop}}
{{MedalSport | पुरुष [[फुटबॉल]]}}
{{MedalCompetition|[[ऑलिंपिक स्पर्धा]]}}
{{MedalSilver | [[१९२८ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९२८ ॲम्स्टरडॅम]] | [[ऑलिंपिक खेळ फुटबॉल|संघ]]}}
{{MedalSilver | [[१९९६ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९९६ अटलांटा]] | संघ}}
{{MedalGold | [[२००४ उन्हाळी ऑलिंपिक|२००४ अथेन्स]] | संघ}}
{{MedalGold | [[२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक|२००८ बीजिंग]] | संघ}}
{{MedalBottom}}

'''आर्जेन्टिना राष्ट्रीय फुटबॉल संघ''' ({{lang-es|Selección de fútbol de Argentina}}) हा [[आर्जेन्टिना]] देशाचा राष्ट्रीय [[फुटबॉल]] संघ आहे. आर्जेन्टिनाने आजवर तीन वेळा [[फिफा विश्वचषक]] स्पर्धेच्या अंतिम फेरीमध्ये धडक मारली आहे. ह्यांपैकी [[१९७८ फिफा विश्वचषक|१९७८]] आणि [[१९८६ फिफा विश्वचषक|१९८६]] साली आर्जेन्टिनाने अजिंक्यपद मिळवले. १९८६ च्या स्पर्धेमध्ये आर्जेन्टिनाचे नेतृत्व [[दिएगो मारादोना]]ने केले होते. [[कोपा आमेरिका]] ह्या [[दक्षिण अमेरिका|दक्षिण अमेरिकेमधील]] आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल स्पर्धेमध्ये आर्जेन्टिनाला प्रचंड यश मिळाले असून ही स्पर्धा त्यांनी १४ वेळा जिंकली आहे. आर्जेन्टिना जगामधील सर्वात बलाढ्य व लोकप्रिय संघांपैकी एक मानला जातो.

{{दक्षिण अमेरिका फुटबॉल}}
{{२०१४ फिफा विश्वचषक अंतिम संघ}}
{{२०१४ फिफा विश्वचषक आर्जेन्टिना संघ}}

[[वर्ग:आर्जेन्टिनामधील खेळ|फुटबॉल]]
[[वर्ग:दक्षिण अमेरिकेमधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ]]
[[वर्ग:कॉन्ककॅफ]]</text>
      <sha1>9i9w8dg9lc2rbpca9epmd6dhwx3nmre</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दीपक सखाराम कुलकर्णी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100429</id>
    <revision>
      <id>2694604</id>
      <parentid>2692645</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T14:39:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17447" sha1="mnor5pojm15mkaqcz4kt0oyaq4xkui4" xml:space="preserve">{{संदर्भहीन लेख}}
{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव ={{लेखनाव}} 
| चित्र =
| चित्र_आकारमान = 
| चित्रशीर्षक ={{लेखनाव}} 
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = दीपक 
| जन्म_दिनांक = 
| जन्म_स्थान = [[पुणे]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]]
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान = 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = 
| राष्ट्रीयत्व =[[भारतीय]] 
| टोपणनावे = डीएसके
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा =बांधकाम व्यावसायिक 
| कारकीर्द_काळ = 
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = 
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = [[हिंदू]]
| जोडीदार = ज्योती
| अपत्ये = 
| वडील = 
| आई = 
| नातेवाईक = 
| पुरस्कार = 
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ =[http://dskdl.com], [http://dskschool.in] 
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''{{लेखनाव}}''' (दीपक सखाराम कुलकर्णी) हे पुण्यातील नामवंत बांधकाम व्यावसायिक आहेत. डी.एस. कुलकर्णी हे डी.एस.के बिल्डर्स म्हणून ओळखले जात असून &quot;घराला घरपण देणारी माणसं&quot; हे डी.एस.केंचं घोषवाक्य आहे. त्यांनी अनेक उद्योगांमध्ये पाय पसरले आहेत आणि त्यांच्या उद्योगांचा वार्षिक टर्न ओव्हर १६०० कोटी रूपयांचा आहे.

==बालपण आणि शिक्षण==
डी.एस्.के. यांचा जन्म पुण्यातील कसबा पेठेतला असून आई शाळेत नोकरी करून उरलेल्या वेळात शिकवण्या करणे, कपडे शिवून देणे असे उद्योग करी. पुढे मात्र आईने स्वतःच्या हिंमतीवर एक शाळा काढली. वडील पुण्याच्या हाय एक्स्प्लोझिव फॅक्टरीमध्ये वॉचमन म्हणून काम करीत. पुण्यातल्या तपकीर गल्लीतल्या 'दगडीवाडा' शाळेत सुरुवातीचे शिक्षण झाले. पुढे २री ते ४थी पुणे कॉर्पोरेशनच्या २५ नंबरच्या शाळेत तर ५वीला मंडईतील टिळक पुतळयापाशी असलेल्या कार्पोरेशनच्या १ नंबरच्या शाळेत आणि ६ वी ते मॅट्रिक भारत हायस्कूलमधे त्यांचे शिक्षण झाले. पुढे कॉमर्स शाखेची पदवी घेतली. शाळा सुटली की आसपासचे मित्र वडिलांच्या धंद्याला हातभार लावीत. ते पाहून डी. एस. के. सुद्धा कुठे चण्यामण्या बोरे विकण्याच्या गाडीवर काम कर, कुठे पोत्यावर बसून कै्या वीक, भाजी वीक असले उद्योग वयाच्या सातव्या वर्षापासूनच करू लागले. तिथेच त्यांना कोणतीही वस्तू विकण्याची गोडी निर्माण झाली. मुख्यत: काही काम केले की पैसे मिळतात हे फारच लहानपणी कळले. नंतर पुढे त्यांनी पेपर टाकणे, दिवाळीत फटाके विकणे, काकांच्या भाजीच्या गाडीवर भाजी विकणे असे व्यवसाय केले. यातून एखादी विशिष्ट वस्तू विकताना ती विकण्याची विशिष्ट पद्धत असते हे ते शिकले. 

==व्यवसाय==
कॉलेजमधील शिक्षण चालू असताना त्यांना उन्हाळयाच्या सुट्टीत किर्लोस्कर ऑईल एंजिन्समध्ये काम करण्याची संधी मिळाली. त्यावेळी टेलिफोन ऑपरेटर बोर्ड कसा चालवतात हे शिकून घेण्याची त्यांना तीव्र इच्छा झाली. हेडफोन लावून बोलण्याच्यावेळी स्पीकरमधून वास आला तो डेटॉलचा. ही आरोग्यदृष्टया घेतलेली काळजी असली तरी डेटॉलच्याऐवजी जर एखादा सेंटचा वापर करण्यासाठी  'टेलिस्मेल' नावाची कंपनी त्यांनी काढली. टेलिस्मेलचे ऑफिस त्यावेळच्या पुणे शहरातील अलका टॉकीज जवळील प्रसिद्ध इमारत 'रवि बिल्डिंग' येथे असावे अशी त्याची महत्त्वाकांक्षा होती. सुरुवातीला ओळखीच्याच एका व्यावसायिकाच्या 'रवि बिल्डिंग'मधील ऑफिसात टेबलस्पेस घेण्याची कल्पना डीएसकेंनी मांडली. तेव्हां त्या व्यावसायिकाने ते ऑफिस रंगवून व पार्टिशन लॅमिनेट करण्याची अट घातली. सर्व सामग्री व माणसे उधारीवर घेऊन त्यांनी रंगकाम पूर्ण केले आणि त्यात खूपच फायदा सुटतो हे त्यांच्या लक्षात आले.

रंगाची कॉन्ट्रॅक्ट घेण्याचा डीएसकेंचा धंदा उदयास आला. घरे, ऑफिसेस, मोठमोठ्या औद्योगिक इमारतींना रंग देण्याचे काम करीत असताना काही अडचणी येत. त्याच बरोबर फर्निचरचे कॉन्ट्रॅक्ट घ्यायला सुरुवात केली. गळकी छपरे दुरुस्त करणे, वेड्यावाकड्या लागलेल्या फरशा नीट करून देणे, जुने वायरिंग बदलून नवीन करून देणे, स्वयंपाक घरातील ओटे बांधून देणे , वॉटरप्रूफिंग करून देणे भिंतींना ओल कशाने येते व कशी जाईल यासंबंधी काहीतरी मार्ग काढणे, अशी अनेक संलग्न छोटीमोठी कामे त्यांनी करून द्यायला सुरुवात केली.

घरे बांधायला यातूनच पुढे सुरुवात झाली व डी.एस.कुलकर्णी आणि कंपनी या बिल्डिंग कन्स्ट्रक्शन कंपनीची स्थापना झाली. याच बरोबर टोयोटाची एजन्सी, जनरल मोटर्सची एजन्सी, ॲरोमा केमिकल्स, हॉटेल व्यवसाय आणि आजकालच्या परवलीच्या धंद्यात - अर्थात सॉफ्टवेर डेव्हलपमेंट अशा अनेकविध उद्योगांत त्यांनी स्वतःचा पाय रोवला. 

डी.एस. कुलकर्णींनी सामाजिक आणि शैक्षणिक गरजांसाठी डी.एस.के फाऊंडेशनची निर्मिती केली.. त्यांच्या डी.एस.के. फाउंडेशनतर्फे ते 'डी.एस.के. गप्पा' किंवा मान्यवरांची भाषणे यासारखे सांस्कृतिक कार्यक्रम राबवीत असतात. ते स्वतः चांगले लेखक असून त्यांच्या व्यवसायाच्या जाहिराती ते स्वतः लिहितात. ते उत्तम व्याख्याते आहेत. रेडिओवर आणि अन्यत्र त्यांची भाषणे होत असतात.

डी .एस. कुलकर्णी यांच्या दिवंगत पत्‍नीच्या नावाचे ज्योती फाऊंडेशन आहे. त्यांच्या जन्मदिनी-ज्योती सन्मान दिनी हे फाउंडेशन गुणवान स्त्रियांना पुरस्कार देते.

कुलकर्णी व त्यांच्या व्यवसायांनी गुंतवणूकदारांकडून घेतलेले पैसे परत न केल्यामुळे २०१७मध्ये त्यांच्यावर आरोप ठेवण्यात आला होता.

=== महत्त्वाचे प्रकल्प ===
डीएसके डेव्हलपर्स यांनी प्रामुख्याने [[पुणे]] आणि [[मुंबई]] परिसरात अनेक मोठे निवासी प्रकल्प उभारले आहेत.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
! प्रकल्पाचे नाव !! ठिकाण !! प्रकार / महत्त्व !! वैशिष्ट्ये
|-
| अश्विनी अपार्टमेंट्स
| रास्ता पेठ, [[पुणे]]
| पहिला प्रकल्प
| डी. एस. कुलकर्णी यांच्या बांधकाम व्यवसायाची सुरुवात करणारा [[रास्ता पेठ (पुणे)|रास्ता पेठ]] येथील हा पहिला महत्त्वाचा गृहप्रकल्प मानला जातो.
|-
| डीएसके विश्व
| धायरी, सिंहगड रोड, [[पुणे]]
| सर्वात यशस्वी आणि लोकप्रिय प्रकल्प
| हा डीएसके समूहाचा मैलाचा दगड ठरलेला प्रकल्प आहे. शेकडो एकरांवर पसरलेल्या या टाऊनशिपमुळे सिंहगड रस्ता परिसराचा चेहरामोहरा बदलला आणि हा व्यावसायिकदृष्ट्या अत्यंत यशस्वी ठरला.
|-
| डीएसके ड्रीम सिटी
| फुरसुंगी, पुणे-सोलापूर हायवे
| सर्वात मोठा प्रकल्प (मेगा टाऊनशिप)
| सुमारे ३०० एकर जागेवर नियोजित असलेला हा ८,००० कोटी रुपयांचा भव्य टाऊनशिप प्रकल्प होता. यामध्ये ऑलिम्पिक दर्जाच्या क्रीडा सुविधा आणि आंतरराष्ट्रीय पायाभूत सुविधांचे नियोजन होते, मात्र कंपनीच्या आर्थिक संकटामुळे हा प्रकल्प अपूर्ण राहिला.
|-
| डीएसके दुर्गमाता टॉवर
| कफ परेड, [[मुंबई]]
| प्रीमियम / हाय-एंड व्यावसायिक प्रकल्प
| मुंबईतील अत्यंत उच्चभ्रू भागात उभारलेला हा डीएसके समूहाचा अति-लक्झरी आणि आर्थिकदृष्ट्या मोठा निवासी प्रकल्प होता.
|-
| डीएसके गंधकोश / डीएसके कुंजबन
| [[बाणेर]]/[[पुनावळे]], [[पुणे]]
| शेवटच्या टप्प्यातील प्रमुख प्रकल्प
| कंपनीला आर्थिक अडचणी येण्यापूर्वी २०१० च्या दशकात आयटी हबच्या जवळ (बाणेर-बालेवाडी परिसरात) मध्यम आणि उच्च-मध्यम वर्गीयांसाठी सुरू केलेले हे शेवटचे मोठे आणि पूर्ण झालेले निवासी प्रकल्प आहेत.
|}

==२०१५ साली दिले गेलेले पुरस्कार आणि त्यांचे मानकरी==
* ज्योती उद्योगिनी पुरस्कार : आदर्श महिला बचत गट, सायली मुतालिक, सुहासिनी वैद्य आणि स्वाती ओतारी यांना
* ज्योती कृषिकन्या पुरस्कार : नंदा काळभोर यांना
* ज्योती वसुंधरा पुरस्कार : पर्यावरण क्षेत्रात काम करणाऱ्या अपर्णा वाटवे यांना

==डी. एस. कुलकर्णी यांना मिळालेले पुरस्कार==
# हिंद रतन स्वोर्ड ऑफ ऑनर ॲवॉर्ड
# वसंत वैद्य पुरस्कार

==पुस्तक==
प्रा. [[श्याम भुर्के]] यांनी डी.एस. कुलकर्णी यांचे ’शून्यातून विश्व निर्माण करणारे डीएसके’ नावाचे चरित्र लिहिले आहे. या पुस्तकाची द्वितीय आवृत्ती ७ सप्टेंबर २०१५ रोजी प्रकाशित झाली.

==बाह्य दुवे==
* http://dskdl.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000302044131/http://www.dskdl.com/ |date=2000-03-02 }}
* http://dskschool.in

[[वर्ग:मराठी उद्योगपती]]</text>
      <sha1>mnor5pojm15mkaqcz4kt0oyaq4xkui4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>होट्टलचे शिलालेख</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118334</id>
    <revision>
      <id>2694658</id>
      <parentid>2693911</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8939" sha1="7l0394xuan4otxcponf286929vcwwzt" xml:space="preserve">[[चित्र:शिलालेख होट्टल.jpg|350px|right|thumb|होट्टल येथील शिलालेख]]

महाराष्ट्रातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याच्या]] [[देगलूर तालुका|देगलूर तालुक्यामधील]] [[होट्टल]] (ऐतिहासिक नाव: पोट्टलनगरी) येथे ११ व्या शतकातील [[चालुक्य]]कालीन २ कानडी व १ नागरी भाषेतील [[शिलालेख]] उपलब्ध झालेले आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://independent.academia.edu/santoshdahiwal/Papers/709510/Chalukyan_temple_art_influences_at_Hottal_in_Maharashtra | title = चालुक्यन टेंपल आर्ट इन्फ्लुएंसेस ॲट होट्टल इन महाराष्ट्रा | भाषा = मराठी | लेखक = संतोष दहिवळ 
}}

&lt;/ref&gt;

==पहिला शिलालेख (कानडी)==

“ (स्व)स्ती श्रीमत रेब्बे(यना)य(कं) अवरा........(मम)डळीकन इरेया.......नम अवरा प्रधानरम (श्री)(म)क चालुक्य विक्रमा (व)र्शदा २६ नेया विशा (साम)वत्सरदा कार्तिका सु ८ ब्रिहावारदा उत्तरायणा संक्रातीनिमित्तदल आग्रहा राव इरियेगा साळेया त्राईपुरुषदेवरीगम आलिया.......बाळिया .....सर्वनामस्या......कालगरच्ची धारा.....कामयादी....स्वदत्तम परदरा....वा यो हा संधराम शा... हसरानी “&lt;/br&gt;
हा शिलालेख कानडी भाषेत दगडाच्या दोन बाजूंवर लिहिलेला असून दुसरी बाजू अतिशय भग्न झालेली आहे.
* यामध्ये उल्लेख केलेले वर्ष म्हणजे चालुक्य विक्रम वर्ष २६ विशु कार्तिकी ८ गुरुवार, उत्तरायण संक्रांती.
** इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी तारीख होती ३१ ऑक्टोबर ११०१. 
संक्रमणानिमित्त रेब्बेयनायक आणि त्याचे काही अधिकारी यांनी त्रैपुरुषदेवालयाला दान दिल्याचा उल्लेख या शिलालेखात येतो.

== दुसरा शिलालेख ([[कानडी]]) ==

“ स्वस्ती श्रीमक चालुक्य विक्रमा वर्शदा ४५ नेया सर्वारी संवत्सरदा अस्वाईजाद अमावस्ये सूर्य ग्र हनादाम्दु कालेयनायकन अनातीयीम बिरारासम श्री स्वयंभू रेब्बेश्वरदेवा रग्गा अल्वा पोट्टाला मा(दा)नुरा अम्का(दे)रेया धारापुरव्वकम मदि बितारु मंगला महा(श्री) ”&lt;/br&gt;
कानडी भाषेतील या शिलालेखातील वर्ष चालुक्य विक्रमवर्ष ४५ सर्वरी अश्वयुज [[अमावास्या|अमावस्या]] [[सूर्यग्रहण]] असे आहे.
* इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी वार होता, रविवार. (दिनांक २४ ऑक्टोबर ११२०).
* कालेयनायकाच्या आज्ञेवरून बिरारसाने पोट्टाला आणि मदनुरु म्हणजेच हल्लीचे होट्टल आणि [[मदनुर]] ही गावे स्वयंभू रेब्बेश्वराला दान दिल्याचा उल्लेख येतो.

== ३रा शिलालेख ([[देवनागरी]]) ==

“ ……तेन संस्थापित: स्थाणु: कल्याणे गुणिनां गृहे पुरे चालुक्यचंद्रस्य सोमेश्वरमहिपते: ।।३३।। निष्कं द्रम्मंच भूमिशो ग्रामे ग्रामे पुरे पुरे ददौ तस्मैस देवाय चंद्रराशिगुरो: पुरः ।।३४।। ......”&lt;/br&gt;
हा तिसरा शिलालेख नागरी भाषेत पद्यात्मक कोरलेला असून त्यात एकूण ४३ कडवे येतात. पैकी ३३, ३४, ४१ व ४२ क्रमांकाचे कडवे प्रत्येकी दोन ओळींचे व उरलेली ३९ कडवी प्रत्येकी चार ओळींचे म्हणजे एकूण १६४ ओळीत शिलास्तंभाच्या दोन बाजूंवर हा लेख लिहिलेला आहे. या शिलालेखात लेखनकालाचा उल्लेख येत नसला तरी हा लेख चालुक्य नृपती सोमेश्वर दुसरा याच्या काळातील म्हणजेच इ.स. १०६८ ते १०७६ काळातील असावा असे निःसंदिग्ध म्हणता येते.
सुरुवातीला शिवाच्या स्तुतीनंतर [[गोदावरी नदी|गोदावरी]]ची उपनदी असलेल्या मांजरा नदीच्या तीरावरील अगस्ती आश्रमाचे वर्णन सदर शिलालेखात येते.
* त्यानंतर चालुक्यांचे मांडलिक घराणे वन्ही कुळाची माहिती दिलेली आहे. या कुळातील ढोरराजाने चालुक्य राजा तैल दुसरा व परमार मुंजा यांच्यात झालेल्या लढाईत महत्त्वाची कामगिरी केलेली होती. त्याचा मुलगा उत्तम. उत्तमचा मुलगा कालिचोर आणि कालिचोरचा मुलगा अर्ग याची स्तुती पुढील काही कडव्यात येते. अर्ग यास रैभेय असेही म्हटलेले आहे. 
त्याचा मित्र सिद्धुगी याने चालुक्यांची राजधानी कल्याणी येथे सिद्धेश्वराचे मंदिर बांधले व या मंदिरासाठी अर्ग याने त्याच्या अधिकारातील हजार गावातून प्रत्येकी एक द्रम्म (सुवर्ण नाणे) व एक निष्क (चांदिचे नाणे) गोळा केले असा उल्लेख या शिलालेखात आहे. याच शिलालेखातील एका कडव्यात शिलालेख करवून घेणाऱ्याने “ [[कवी]] हा राजाचा खरा मित्र असतो, कारण तोच राजाला त्याच्या काव्यातून अजरामर बनवितो.” असे म्हटलेले आहे. शेवटच्या ओळीत लक्ष्मणाने हा लेख लिहिल्याचा संदर्भ येतो.

{{बदल}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>7l0394xuan4otxcponf286929vcwwzt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694661</id>
      <parentid>2694658</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T22:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8940" sha1="izinm0f03mrerana64bom3pc0fk7jjr" xml:space="preserve">[[चित्र:शिलालेख होट्टल.jpg|350px|right|thumb|होट्टल येथील शिलालेख]]

महाराष्ट्रातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याच्या]] [[देगलूर तालुका|देगलूर तालुक्यामधील]], [[होट्टल]] (ऐतिहासिक नाव: पोट्टलनगरी) येथे ११ व्या शतकातील [[चालुक्य]]कालीन २ कानडी व १ नागरी भाषेतील [[शिलालेख]] उपलब्ध झालेले आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://independent.academia.edu/santoshdahiwal/Papers/709510/Chalukyan_temple_art_influences_at_Hottal_in_Maharashtra | title = चालुक्यन टेंपल आर्ट इन्फ्लुएंसेस ॲट होट्टल इन महाराष्ट्रा | भाषा = मराठी | लेखक = संतोष दहिवळ 
}}

&lt;/ref&gt;

==पहिला शिलालेख (कानडी)==

“ (स्व)स्ती श्रीमत रेब्बे(यना)य(कं) अवरा........(मम)डळीकन इरेया.......नम अवरा प्रधानरम (श्री)(म)क चालुक्य विक्रमा (व)र्शदा २६ नेया विशा (साम)वत्सरदा कार्तिका सु ८ ब्रिहावारदा उत्तरायणा संक्रातीनिमित्तदल आग्रहा राव इरियेगा साळेया त्राईपुरुषदेवरीगम आलिया.......बाळिया .....सर्वनामस्या......कालगरच्ची धारा.....कामयादी....स्वदत्तम परदरा....वा यो हा संधराम शा... हसरानी “&lt;/br&gt;
हा शिलालेख कानडी भाषेत दगडाच्या दोन बाजूंवर लिहिलेला असून दुसरी बाजू अतिशय भग्न झालेली आहे.
* यामध्ये उल्लेख केलेले वर्ष म्हणजे चालुक्य विक्रम वर्ष २६ विशु कार्तिकी ८ गुरुवार, उत्तरायण संक्रांती.
** इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी तारीख होती ३१ ऑक्टोबर ११०१. 
संक्रमणानिमित्त रेब्बेयनायक आणि त्याचे काही अधिकारी यांनी त्रैपुरुषदेवालयाला दान दिल्याचा उल्लेख या शिलालेखात येतो.

== दुसरा शिलालेख ([[कानडी]]) ==

“ स्वस्ती श्रीमक चालुक्य विक्रमा वर्शदा ४५ नेया सर्वारी संवत्सरदा अस्वाईजाद अमावस्ये सूर्य ग्र हनादाम्दु कालेयनायकन अनातीयीम बिरारासम श्री स्वयंभू रेब्बेश्वरदेवा रग्गा अल्वा पोट्टाला मा(दा)नुरा अम्का(दे)रेया धारापुरव्वकम मदि बितारु मंगला महा(श्री) ”&lt;/br&gt;
कानडी भाषेतील या शिलालेखातील वर्ष चालुक्य विक्रमवर्ष ४५ सर्वरी अश्वयुज [[अमावास्या|अमावस्या]] [[सूर्यग्रहण]] असे आहे.
* इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी वार होता, रविवार. (दिनांक २४ ऑक्टोबर ११२०).
* कालेयनायकाच्या आज्ञेवरून बिरारसाने पोट्टाला आणि मदनुरु म्हणजेच हल्लीचे होट्टल आणि [[मदनुर]] ही गावे स्वयंभू रेब्बेश्वराला दान दिल्याचा उल्लेख येतो.

== ३रा शिलालेख ([[देवनागरी]]) ==

“ ……तेन संस्थापित: स्थाणु: कल्याणे गुणिनां गृहे पुरे चालुक्यचंद्रस्य सोमेश्वरमहिपते: ।।३३।। निष्कं द्रम्मंच भूमिशो ग्रामे ग्रामे पुरे पुरे ददौ तस्मैस देवाय चंद्रराशिगुरो: पुरः ।।३४।। ......”&lt;/br&gt;
हा तिसरा शिलालेख नागरी भाषेत पद्यात्मक कोरलेला असून त्यात एकूण ४३ कडवे येतात. पैकी ३३, ३४, ४१ व ४२ क्रमांकाचे कडवे प्रत्येकी दोन ओळींचे व उरलेली ३९ कडवी प्रत्येकी चार ओळींचे म्हणजे एकूण १६४ ओळीत शिलास्तंभाच्या दोन बाजूंवर हा लेख लिहिलेला आहे. या शिलालेखात लेखनकालाचा उल्लेख येत नसला तरी हा लेख चालुक्य नृपती सोमेश्वर दुसरा याच्या काळातील म्हणजेच इ.स. १०६८ ते १०७६ काळातील असावा असे निःसंदिग्ध म्हणता येते.
सुरुवातीला शिवाच्या स्तुतीनंतर [[गोदावरी नदी|गोदावरी]]ची उपनदी असलेल्या मांजरा नदीच्या तीरावरील अगस्ती आश्रमाचे वर्णन सदर शिलालेखात येते.
* त्यानंतर चालुक्यांचे मांडलिक घराणे वन्ही कुळाची माहिती दिलेली आहे. या कुळातील ढोरराजाने चालुक्य राजा तैल दुसरा व परमार मुंजा यांच्यात झालेल्या लढाईत महत्त्वाची कामगिरी केलेली होती. त्याचा मुलगा उत्तम. उत्तमचा मुलगा कालिचोर आणि कालिचोरचा मुलगा अर्ग याची स्तुती पुढील काही कडव्यात येते. अर्ग यास रैभेय असेही म्हटलेले आहे. 
त्याचा मित्र सिद्धुगी याने चालुक्यांची राजधानी कल्याणी येथे सिद्धेश्वराचे मंदिर बांधले व या मंदिरासाठी अर्ग याने त्याच्या अधिकारातील हजार गावातून प्रत्येकी एक द्रम्म (सुवर्ण नाणे) व एक निष्क (चांदिचे नाणे) गोळा केले असा उल्लेख या शिलालेखात आहे. याच शिलालेखातील एका कडव्यात शिलालेख करवून घेणाऱ्याने “ [[कवी]] हा राजाचा खरा मित्र असतो, कारण तोच राजाला त्याच्या काव्यातून अजरामर बनवितो.” असे म्हटलेले आहे. शेवटच्या ओळीत लक्ष्मणाने हा लेख लिहिल्याचा संदर्भ येतो.

{{बदल}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>izinm0f03mrerana64bom3pc0fk7jjr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694662</id>
      <parentid>2694661</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:02:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13886" sha1="ag8ixo0v6a7qoa1snuuxtx30fw4fvx9" xml:space="preserve">[[चित्र:शिलालेख होट्टल.jpg|350px|right|thumb|होट्टल येथील शिलालेख]]

महाराष्ट्रातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याच्या]] [[देगलूर तालुका|देगलूर तालुक्यामधील]], [[होट्टल]] (ऐतिहासिक नाव: पोट्टलनगरी) येथे ११ व्या शतकातील [[चालुक्य]]कालीन २ कानडी व १ नागरी भाषेतील [[शिलालेख]] उपलब्ध झालेले आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://independent.academia.edu/santoshdahiwal/Papers/709510/Chalukyan_temple_art_influences_at_Hottal_in_Maharashtra | title = चालुक्यन टेंपल आर्ट इन्फ्लुएंसेस ॲट होट्टल इन महाराष्ट्रा | भाषा = मराठी | लेखक = संतोष दहिवळ 
}}&lt;/ref&gt;
लाइव्ह
राज्य
FIFA 2026
राजकारण
जग
भारत
क्रीडा
करमणूक
सुखी भव
आध्यात्मिक
पैशाची गोष्ट
ETV Bharat / state

Hottal Temples In Nanded : प्राचीन अशा शिल्पकला, वास्तुकलेचा उत्कृष्ठ नमुना.. नांदेडमधील होट्टल मंदिरे

नांदेड जिल्ह्यातल्या होट्टल येथे जवळपास दहाव्या आणि अकराव्या शतकातील पुरातन अशी मंदिरे ( Nanded Hottal Ancient Temples ) आहेत. ही मंदिरे म्हणजे शिल्पकला आणि वास्तुकलेचा उत्कृष्ठ नमुना म्हणता येतील अशी आहेत. या मंदिरांची सर्वांना माहिती व्हावी यासाठी नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले ( Hottal Festival organized in Nanded ) होते. पाहुयात आमचे नांदेडचे प्रतिनिधी नागोराव भांगे यांचा विशेष रिपोर्ट..

नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन
नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन
Published : April 24, 2022 at 6:12 PM IST

Updated : April 25, 2022 at 3:15 PM IST

Choose ETV Bharat

नांदेड:प्राचीन काळात नांदेड हे एक महत्वाचे नगर म्हणून मानले गेले आहे. येथे काही राजधान्या व उपराजधान्या ही होत्या, असे अभिलेखीय पुराव्यावरुन दिसते. कंधार ही राष्ट्रकूट घराण्याची तर होट्टल ही काही काळ कल्याणी चालुक्याची राजधानी होती. राष्ट्रकूटानंतर या भागावर राज्य केले ते कल्याणी आणि चालुक्यांनी. त्यांच्या काळात अनेक मंदिराची उभारणी होट्टल व परिसरात ( Nanded Hottal Ancient Temples ) झाली. ही केवळ मंदिरे नाहीत तर शिल्पदृष्ट्या आणि वास्तु स्थापत्यदृष्ट्या तेवढीच कल्पक आहेत. एक समृध्द वारसा नांदेडला मिळालेला आहे. होट्टलमधील ही मंदिरे कुठल्या देवाच्या दर्शनासाठी नाही तर दगडातून देव साकारणाऱ्या माणसाच्याच कलासामर्थ्याची ओळख करून देतात. पाहुयात आमचे नांदेडचे प्रतिनिधी नागोराव भांगे यांचा विशेष रिपोर्ट..

नांदेड परिसरातील शिल्पकारांचे कलासामर्थ्य : होट्टल हे देगलुर तालुक्यातील प्रत्यक्ष देगलुर पासुन 12 कि.मी. अंतरावर असलेले गाव आहे. प्राचीन कालखंडातील म्हणजे हजार बाराशे वर्षांपूर्वी चालुक्य नृपतीची चहलपहल असलेली पोटलनगरी. या पोट्टलनगरीत इ.स. 1070, 1103 आणि 1120 या 50 वर्षातले तीन शिलालेख आहेत. इथल्या मंदिराना दिलेल्या दानाची नोंद या शिलालेखात आहे. याचा सरळ अर्थ असा निघतो की, इ.स. 1070 पुर्वी ही देवळे बांधली गेली आहेत. आजपासून बाराशे वर्षापूर्वी नांदेड परिसरातील शिल्पकारांचे कलासामर्थ्य या होट्टलमधील अवशेषांनी जोपासले आहे.

==पहिला शिलालेख (कानडी)==

“ (स्व)स्ती श्रीमत रेब्बे(यना)य(कं) अवरा........(मम)डळीकन इरेया.......नम अवरा प्रधानरम (श्री)(म)क चालुक्य विक्रमा (व)र्शदा २६ नेया विशा (साम)वत्सरदा कार्तिका सु ८ ब्रिहावारदा उत्तरायणा संक्रातीनिमित्तदल आग्रहा राव इरियेगा साळेया त्राईपुरुषदेवरीगम आलिया.......बाळिया .....सर्वनामस्या......कालगरच्ची धारा.....कामयादी....स्वदत्तम परदरा....वा यो हा संधराम शा... हसरानी “&lt;/br&gt;
हा शिलालेख कानडी भाषेत दगडाच्या दोन बाजूंवर लिहिलेला असून दुसरी बाजू अतिशय भग्न झालेली आहे.
* यामध्ये उल्लेख केलेले वर्ष म्हणजे चालुक्य विक्रम वर्ष २६ विशु कार्तिकी ८ गुरुवार, उत्तरायण संक्रांती.
** इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी तारीख होती ३१ ऑक्टोबर ११०१. 
संक्रमणानिमित्त रेब्बेयनायक आणि त्याचे काही अधिकारी यांनी त्रैपुरुषदेवालयाला दान दिल्याचा उल्लेख या शिलालेखात येतो.

== दुसरा शिलालेख ([[कानडी]]) ==

“ स्वस्ती श्रीमक चालुक्य विक्रमा वर्शदा ४५ नेया सर्वारी संवत्सरदा अस्वाईजाद अमावस्ये सूर्य ग्र हनादाम्दु कालेयनायकन अनातीयीम बिरारासम श्री स्वयंभू रेब्बेश्वरदेवा रग्गा अल्वा पोट्टाला मा(दा)नुरा अम्का(दे)रेया धारापुरव्वकम मदि बितारु मंगला महा(श्री) ”&lt;/br&gt;
कानडी भाषेतील या शिलालेखातील वर्ष चालुक्य विक्रमवर्ष ४५ सर्वरी अश्वयुज [[अमावास्या|अमावस्या]] [[सूर्यग्रहण]] असे आहे.
* इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी वार होता, रविवार. (दिनांक २४ ऑक्टोबर ११२०).
* कालेयनायकाच्या आज्ञेवरून बिरारसाने पोट्टाला आणि मदनुरु म्हणजेच हल्लीचे होट्टल आणि [[मदनुर]] ही गावे स्वयंभू रेब्बेश्वराला दान दिल्याचा उल्लेख येतो.

== ३रा शिलालेख ([[देवनागरी]]) ==

“ ……तेन संस्थापित: स्थाणु: कल्याणे गुणिनां गृहे पुरे चालुक्यचंद्रस्य सोमेश्वरमहिपते: ।।३३।। निष्कं द्रम्मंच भूमिशो ग्रामे ग्रामे पुरे पुरे ददौ तस्मैस देवाय चंद्रराशिगुरो: पुरः ।।३४।। ......”&lt;/br&gt;
हा तिसरा शिलालेख नागरी भाषेत पद्यात्मक कोरलेला असून त्यात एकूण ४३ कडवे येतात. पैकी ३३, ३४, ४१ व ४२ क्रमांकाचे कडवे प्रत्येकी दोन ओळींचे व उरलेली ३९ कडवी प्रत्येकी चार ओळींचे म्हणजे एकूण १६४ ओळीत शिलास्तंभाच्या दोन बाजूंवर हा लेख लिहिलेला आहे. या शिलालेखात लेखनकालाचा उल्लेख येत नसला तरी हा लेख चालुक्य नृपती सोमेश्वर दुसरा याच्या काळातील म्हणजेच इ.स. १०६८ ते १०७६ काळातील असावा असे निःसंदिग्ध म्हणता येते.
सुरुवातीला शिवाच्या स्तुतीनंतर [[गोदावरी नदी|गोदावरी]]ची उपनदी असलेल्या मांजरा नदीच्या तीरावरील अगस्ती आश्रमाचे वर्णन सदर शिलालेखात येते.
* त्यानंतर चालुक्यांचे मांडलिक घराणे वन्ही कुळाची माहिती दिलेली आहे. या कुळातील ढोरराजाने चालुक्य राजा तैल दुसरा व परमार मुंजा यांच्यात झालेल्या लढाईत महत्त्वाची कामगिरी केलेली होती. त्याचा मुलगा उत्तम. उत्तमचा मुलगा कालिचोर आणि कालिचोरचा मुलगा अर्ग याची स्तुती पुढील काही कडव्यात येते. अर्ग यास रैभेय असेही म्हटलेले आहे. 
त्याचा मित्र सिद्धुगी याने चालुक्यांची राजधानी कल्याणी येथे सिद्धेश्वराचे मंदिर बांधले व या मंदिरासाठी अर्ग याने त्याच्या अधिकारातील हजार गावातून प्रत्येकी एक द्रम्म (सुवर्ण नाणे) व एक निष्क (चांदिचे नाणे) गोळा केले असा उल्लेख या शिलालेखात आहे. याच शिलालेखातील एका कडव्यात शिलालेख करवून घेणाऱ्याने “ [[कवी]] हा राजाचा खरा मित्र असतो, कारण तोच राजाला त्याच्या काव्यातून अजरामर बनवितो.” असे म्हटलेले आहे. शेवटच्या ओळीत लक्ष्मणाने हा लेख लिहिल्याचा संदर्भ येतो.

{{बदल}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>ag8ixo0v6a7qoa1snuuxtx30fw4fvx9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694663</id>
      <parentid>2694662</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:02:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#गट १|अधिक माहिती]]); शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2694663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13886" sha1="610wmwjj5v6jqtf9hf2ur654i6xesly" xml:space="preserve">[[चित्र:शिलालेख होट्टल.jpg|350px|right|thumb|होट्टल येथील शिलालेख]]

महाराष्ट्रातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याच्या]] [[देगलूर तालुका|देगलूर तालुक्यामधील]], [[होट्टल]] (ऐतिहासिक नाव: पोट्टलनगरी) येथे ११ व्या शतकातील [[चालुक्य]]कालीन २ कानडी व १ नागरी भाषेतील [[शिलालेख]] उपलब्ध झालेले आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://independent.academia.edu/santoshdahiwal/Papers/709510/Chalukyan_temple_art_influences_at_Hottal_in_Maharashtra | title = चालुक्यन टेंपल आर्ट इन्फ्लुएंसेस ॲट होट्टल इन महाराष्ट्रा | भाषा = मराठी | लेखक = संतोष दहिवळ 
}}&lt;/ref&gt;
लाइव्ह
राज्य
FIFA 2026
राजकारण
जग
भारत
क्रीडा
करमणूक
सुखी भव
आध्यात्मिक
पैशाची गोष्ट
ETV Bharat / state

Hottal Temples In Nanded : प्राचीन अशा शिल्पकला, वास्तुकलेचा उत्कृष्ठ नमुना.. नांदेडमधील होट्टल मंदिरे

नांदेड जिल्ह्यातल्या होट्टल येथे जवळपास दहाव्या आणि अकराव्या शतकातील पुरातन अशी मंदिरे ( Nanded Hottal Ancient Temples ) आहेत. ही मंदिरे म्हणजे शिल्पकला आणि वास्तुकलेचा उत्कृष्ठ नमुना म्हणता येतील अशी आहेत. या मंदिरांची सर्वांना माहिती व्हावी यासाठी नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले ( Hottal Festival organized in Nanded ) होते. पाहुयात आमचे नांदेडचे प्रतिनिधी नागोराव भांगे यांचा विशेष रिपोर्ट..

नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन
नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन
Published : April 24, 2022 at 6:12 PM IST

Updated : April 25, 2022 at 3:15 PM IST

Choose ETV Bharat

नांदेड:प्राचीन काळात नांदेड हे एक महत्वाचे नगर म्हणून मानले गेले आहे. येथे काही राजधान्या व उपराजधान्या ही होत्या, असे अभिलेखीय पुराव्यावरून दिसते. कंधार ही राष्ट्रकूट घराण्याची तर होट्टल ही काही काळ कल्याणी चालुक्याची राजधानी होती. राष्ट्रकूटानंतर या भागावर राज्य केले ते कल्याणी आणि चालुक्यांनी. त्यांच्या काळात अनेक मंदिराची उभारणी होट्टल व परिसरात ( Nanded Hottal Ancient Temples ) झाली. ही केवळ मंदिरे नाहीत तर शिल्पदृष्ट्या आणि वास्तु स्थापत्यदृष्ट्या तेवढीच कल्पक आहेत. एक समृद्ध वारसा नांदेडला मिळालेला आहे. होट्टलमधील ही मंदिरे कुठल्या देवाच्या दर्शनासाठी नाही तर दगडातून देव साकारणाऱ्या माणसाच्याच कलासामर्थ्याची ओळख करून देतात. पाहुयात आमचे नांदेडचे प्रतिनिधी नागोराव भांगे यांचा विशेष रिपोर्ट..

नांदेड परिसरातील शिल्पकारांचे कलासामर्थ्य : होट्टल हे देगलुर तालुक्यातील प्रत्यक्ष देगलुर पासुन 12 कि.मी. अंतरावर असलेले गाव आहे. प्राचीन कालखंडातील म्हणजे हजार बाराशे वर्षांपूर्वी चालुक्य नृपतीची चहलपहल असलेली पोटलनगरी. या पोट्टलनगरीत इ.स. 1070, 1103 आणि 1120 या 50 वर्षातले तीन शिलालेख आहेत. इथल्या मंदिराना दिलेल्या दानाची नोंद या शिलालेखात आहे. याचा सरळ अर्थ असा निघतो की, इ.स. 1070 पुर्वी ही देवळे बांधली गेली आहेत. आजपासून बाराशे वर्षापूर्वी नांदेड परिसरातील शिल्पकारांचे कलासामर्थ्य या होट्टलमधील अवशेषांनी जोपासले आहे.

==पहिला शिलालेख (कानडी)==

“ (स्व)स्ती श्रीमत रेब्बे(यना)य(कं) अवरा........(मम)डळीकन इरेया.......नम अवरा प्रधानरम (श्री)(म)क चालुक्य विक्रमा (व)र्शदा २६ नेया विशा (साम)वत्सरदा कार्तिका सु ८ ब्रिहावारदा उत्तरायणा संक्रातीनिमित्तदल आग्रहा राव इरियेगा साळेया त्राईपुरुषदेवरीगम आलिया.......बाळिया .....सर्वनामस्या......कालगरच्ची धारा.....कामयादी....स्वदत्तम परदरा....वा यो हा संधराम शा... हसरानी “&lt;/br&gt;
हा शिलालेख कानडी भाषेत दगडाच्या दोन बाजूंवर लिहिलेला असून दुसरी बाजू अतिशय भग्न झालेली आहे.
* यामध्ये उल्लेख केलेले वर्ष म्हणजे चालुक्य विक्रम वर्ष २६ विशु कार्तिकी ८ गुरुवार, उत्तरायण संक्रांती.
** इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी तारीख होती ३१ ऑक्टोबर ११०१. 
संक्रमणानिमित्त रेब्बेयनायक आणि त्याचे काही अधिकारी यांनी त्रैपुरुषदेवालयाला दान दिल्याचा उल्लेख या शिलालेखात येतो.

== दुसरा शिलालेख ([[कानडी]]) ==

“ स्वस्ती श्रीमक चालुक्य विक्रमा वर्शदा ४५ नेया सर्वारी संवत्सरदा अस्वाईजाद अमावस्ये सूर्य ग्र हनादाम्दु कालेयनायकन अनातीयीम बिरारासम श्री स्वयंभू रेब्बेश्वरदेवा रग्गा अल्वा पोट्टाला मा(दा)नुरा अम्का(दे)रेया धारापुरव्वकम मदि बितारु मंगला महा(श्री) ”&lt;/br&gt;
कानडी भाषेतील या शिलालेखातील वर्ष चालुक्य विक्रमवर्ष ४५ सर्वरी अश्वयुज [[अमावास्या|अमावस्या]] [[सूर्यग्रहण]] असे आहे.
* इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी वार होता, रविवार. (दिनांक २४ ऑक्टोबर ११२०).
* कालेयनायकाच्या आज्ञेवरून बिरारसाने पोट्टाला आणि मदनुरु म्हणजेच हल्लीचे होट्टल आणि [[मदनुर]] ही गावे स्वयंभू रेब्बेश्वराला दान दिल्याचा उल्लेख येतो.

== ३रा शिलालेख ([[देवनागरी]]) ==

“ ……तेन संस्थापित: स्थाणु: कल्याणे गुणिनां गृहे पुरे चालुक्यचंद्रस्य सोमेश्वरमहिपते: ।।३३।। निष्कं द्रम्मंच भूमिशो ग्रामे ग्रामे पुरे पुरे ददौ तस्मैस देवाय चंद्रराशिगुरो: पुरः ।।३४।। ......”&lt;/br&gt;
हा तिसरा शिलालेख नागरी भाषेत पद्यात्मक कोरलेला असून त्यात एकूण ४३ कडवे येतात. पैकी ३३, ३४, ४१ व ४२ क्रमांकाचे कडवे प्रत्येकी दोन ओळींचे व उरलेली ३९ कडवी प्रत्येकी चार ओळींचे म्हणजे एकूण १६४ ओळीत शिलास्तंभाच्या दोन बाजूंवर हा लेख लिहिलेला आहे. या शिलालेखात लेखनकालाचा उल्लेख येत नसला तरी हा लेख चालुक्य नृपती सोमेश्वर दुसरा याच्या काळातील म्हणजेच इ.स. १०६८ ते १०७६ काळातील असावा असे निःसंदिग्ध म्हणता येते.
सुरुवातीला शिवाच्या स्तुतीनंतर [[गोदावरी नदी|गोदावरी]]ची उपनदी असलेल्या मांजरा नदीच्या तीरावरील अगस्ती आश्रमाचे वर्णन सदर शिलालेखात येते.
* त्यानंतर चालुक्यांचे मांडलिक घराणे वन्ही कुळाची माहिती दिलेली आहे. या कुळातील ढोरराजाने चालुक्य राजा तैल दुसरा व परमार मुंजा यांच्यात झालेल्या लढाईत महत्त्वाची कामगिरी केलेली होती. त्याचा मुलगा उत्तम. उत्तमचा मुलगा कालिचोर आणि कालिचोरचा मुलगा अर्ग याची स्तुती पुढील काही कडव्यात येते. अर्ग यास रैभेय असेही म्हटलेले आहे. 
त्याचा मित्र सिद्धुगी याने चालुक्यांची राजधानी कल्याणी येथे सिद्धेश्वराचे मंदिर बांधले व या मंदिरासाठी अर्ग याने त्याच्या अधिकारातील हजार गावातून प्रत्येकी एक द्रम्म (सुवर्ण नाणे) व एक निष्क (चांदिचे नाणे) गोळा केले असा उल्लेख या शिलालेखात आहे. याच शिलालेखातील एका कडव्यात शिलालेख करवून घेणाऱ्याने “ [[कवी]] हा राजाचा खरा मित्र असतो, कारण तोच राजाला त्याच्या काव्यातून अजरामर बनवितो.” असे म्हटलेले आहे. शेवटच्या ओळीत लक्ष्मणाने हा लेख लिहिल्याचा संदर्भ येतो.

{{बदल}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>610wmwjj5v6jqtf9hf2ur654i6xesly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694664</id>
      <parentid>2694663</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:03:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13888" sha1="2l7c7u91p2aqacu694xbykigntxvd4z" xml:space="preserve">[[चित्र:शिलालेख होट्टल.jpg|350px|right|thumb|होट्टल येथील शिलालेख]]

महाराष्ट्रातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याच्या]] [[देगलूर तालुका|देगलूर तालुक्यामधील]], [[होट्टल]] (ऐतिहासिक नाव: पोट्टलनगरी) येथे ११ व्या शतकातील [[चालुक्य]]कालीन २ कानडी व १ नागरी भाषेतील [[शिलालेख]] उपलब्ध झालेले आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://independent.academia.edu/santoshdahiwal/Papers/709510/Chalukyan_temple_art_influences_at_Hottal_in_Maharashtra | title = चालुक्यन टेंपल आर्ट इन्फ्लुएंसेस ॲट होट्टल इन महाराष्ट्रा | भाषा = मराठी | लेखक = संतोष दहिवळ 
}}

&lt;/ref&gt;
लाइव्ह
राज्य
FIFA 2026
राजकारण
जग
भारत
क्रीडा
करमणूक
सुखी भव
आध्यात्मिक
पैशाची गोष्ट
ETV Bharat / state

Hottal Temples In Nanded : प्राचीन अशा शिल्पकला, वास्तुकलेचा उत्कृष्ठ नमुना.. नांदेडमधील होट्टल मंदिरे

नांदेड जिल्ह्यातल्या होट्टल येथे जवळपास दहाव्या आणि अकराव्या शतकातील पुरातन अशी मंदिरे ( Nanded Hottal Ancient Temples ) आहेत. ही मंदिरे म्हणजे शिल्पकला आणि वास्तुकलेचा उत्कृष्ठ नमुना म्हणता येतील अशी आहेत. या मंदिरांची सर्वांना माहिती व्हावी यासाठी नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले ( Hottal Festival organized in Nanded ) होते. पाहुयात आमचे नांदेडचे प्रतिनिधी नागोराव भांगे यांचा विशेष रिपोर्ट..

नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन
नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन
Published : April 24, 2022 at 6:12 PM IST

Updated : April 25, 2022 at 3:15 PM IST

Choose ETV Bharat

नांदेड:प्राचीन काळात नांदेड हे एक महत्वाचे नगर म्हणून मानले गेले आहे. येथे काही राजधान्या व उपराजधान्या ही होत्या, असे अभिलेखीय पुराव्यावरून दिसते. कंधार ही राष्ट्रकूट घराण्याची तर होट्टल ही काही काळ कल्याणी चालुक्याची राजधानी होती. राष्ट्रकूटानंतर या भागावर राज्य केले ते कल्याणी आणि चालुक्यांनी. त्यांच्या काळात अनेक मंदिराची उभारणी होट्टल व परिसरात ( Nanded Hottal Ancient Temples ) झाली. ही केवळ मंदिरे नाहीत तर शिल्पदृष्ट्या आणि वास्तु स्थापत्यदृष्ट्या तेवढीच कल्पक आहेत. एक समृद्ध वारसा नांदेडला मिळालेला आहे. होट्टलमधील ही मंदिरे कुठल्या देवाच्या दर्शनासाठी नाही तर दगडातून देव साकारणाऱ्या माणसाच्याच कलासामर्थ्याची ओळख करून देतात. पाहुयात आमचे नांदेडचे प्रतिनिधी नागोराव भांगे यांचा विशेष रिपोर्ट..

नांदेड परिसरातील शिल्पकारांचे कलासामर्थ्य : होट्टल हे देगलुर तालुक्यातील प्रत्यक्ष देगलुर पासुन 12 कि.मी. अंतरावर असलेले गाव आहे. प्राचीन कालखंडातील म्हणजे हजार बाराशे वर्षांपूर्वी चालुक्य नृपतीची चहलपहल असलेली पोटलनगरी. या पोट्टलनगरीत इ.स. 1070, 1103 आणि 1120 या 50 वर्षातले तीन शिलालेख आहेत. इथल्या मंदिराना दिलेल्या दानाची नोंद या शिलालेखात आहे. याचा सरळ अर्थ असा निघतो की, इ.स. 1070 पुर्वी ही देवळे बांधली गेली आहेत. आजपासून बाराशे वर्षापूर्वी नांदेड परिसरातील शिल्पकारांचे कलासामर्थ्य या होट्टलमधील अवशेषांनी जोपासले आहे.

==पहिला शिलालेख (कानडी)==

“ (स्व)स्ती श्रीमत रेब्बे(यना)य(कं) अवरा........(मम)डळीकन इरेया.......नम अवरा प्रधानरम (श्री)(म)क चालुक्य विक्रमा (व)र्शदा २६ नेया विशा (साम)वत्सरदा कार्तिका सु ८ ब्रिहावारदा उत्तरायणा संक्रातीनिमित्तदल आग्रहा राव इरियेगा साळेया त्राईपुरुषदेवरीगम आलिया.......बाळिया .....सर्वनामस्या......कालगरच्ची धारा.....कामयादी....स्वदत्तम परदरा....वा यो हा संधराम शा... हसरानी “&lt;/br&gt;
हा शिलालेख कानडी भाषेत दगडाच्या दोन बाजूंवर लिहिलेला असून दुसरी बाजू अतिशय भग्न झालेली आहे.
* यामध्ये उल्लेख केलेले वर्ष म्हणजे चालुक्य विक्रम वर्ष २६ विशु कार्तिकी ८ गुरुवार, उत्तरायण संक्रांती.
** इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी तारीख होती ३१ ऑक्टोबर ११०१. 
संक्रमणानिमित्त रेब्बेयनायक आणि त्याचे काही अधिकारी यांनी त्रैपुरुषदेवालयाला दान दिल्याचा उल्लेख या शिलालेखात येतो.

== दुसरा शिलालेख ([[कानडी]]) ==

“ स्वस्ती श्रीमक चालुक्य विक्रमा वर्शदा ४५ नेया सर्वारी संवत्सरदा अस्वाईजाद अमावस्ये सूर्य ग्र हनादाम्दु कालेयनायकन अनातीयीम बिरारासम श्री स्वयंभू रेब्बेश्वरदेवा रग्गा अल्वा पोट्टाला मा(दा)नुरा अम्का(दे)रेया धारापुरव्वकम मदि बितारु मंगला महा(श्री) ”&lt;/br&gt;
कानडी भाषेतील या शिलालेखातील वर्ष चालुक्य विक्रमवर्ष ४५ सर्वरी अश्वयुज [[अमावास्या|अमावस्या]] [[सूर्यग्रहण]] असे आहे.
* इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी वार होता, रविवार. (दिनांक २४ ऑक्टोबर ११२०).
* कालेयनायकाच्या आज्ञेवरून बिरारसाने पोट्टाला आणि मदनुरु म्हणजेच हल्लीचे होट्टल आणि [[मदनुर]] ही गावे स्वयंभू रेब्बेश्वराला दान दिल्याचा उल्लेख येतो.

== ३रा शिलालेख ([[देवनागरी]]) ==

“ ……तेन संस्थापित: स्थाणु: कल्याणे गुणिनां गृहे पुरे चालुक्यचंद्रस्य सोमेश्वरमहिपते: ।।३३।। निष्कं द्रम्मंच भूमिशो ग्रामे ग्रामे पुरे पुरे ददौ तस्मैस देवाय चंद्रराशिगुरो: पुरः ।।३४।। ......”&lt;/br&gt;
हा तिसरा शिलालेख नागरी भाषेत पद्यात्मक कोरलेला असून त्यात एकूण ४३ कडवे येतात. पैकी ३३, ३४, ४१ व ४२ क्रमांकाचे कडवे प्रत्येकी दोन ओळींचे व उरलेली ३९ कडवी प्रत्येकी चार ओळींचे म्हणजे एकूण १६४ ओळीत शिलास्तंभाच्या दोन बाजूंवर हा लेख लिहिलेला आहे. या शिलालेखात लेखनकालाचा उल्लेख येत नसला तरी हा लेख चालुक्य नृपती सोमेश्वर दुसरा याच्या काळातील म्हणजेच इ.स. १०६८ ते १०७६ काळातील असावा असे निःसंदिग्ध म्हणता येते.
सुरुवातीला शिवाच्या स्तुतीनंतर [[गोदावरी नदी|गोदावरी]]ची उपनदी असलेल्या मांजरा नदीच्या तीरावरील अगस्ती आश्रमाचे वर्णन सदर शिलालेखात येते.
* त्यानंतर चालुक्यांचे मांडलिक घराणे वन्ही कुळाची माहिती दिलेली आहे. या कुळातील ढोरराजाने चालुक्य राजा तैल दुसरा व परमार मुंजा यांच्यात झालेल्या लढाईत महत्त्वाची कामगिरी केलेली होती. त्याचा मुलगा उत्तम. उत्तमचा मुलगा कालिचोर आणि कालिचोरचा मुलगा अर्ग याची स्तुती पुढील काही कडव्यात येते. अर्ग यास रैभेय असेही म्हटलेले आहे. 
त्याचा मित्र सिद्धुगी याने चालुक्यांची राजधानी कल्याणी येथे सिद्धेश्वराचे मंदिर बांधले व या मंदिरासाठी अर्ग याने त्याच्या अधिकारातील हजार गावातून प्रत्येकी एक द्रम्म (सुवर्ण नाणे) व एक निष्क (चांदिचे नाणे) गोळा केले असा उल्लेख या शिलालेखात आहे. याच शिलालेखातील एका कडव्यात शिलालेख करवून घेणाऱ्याने “ [[कवी]] हा राजाचा खरा मित्र असतो, कारण तोच राजाला त्याच्या काव्यातून अजरामर बनवितो.” असे म्हटलेले आहे. शेवटच्या ओळीत लक्ष्मणाने हा लेख लिहिल्याचा संदर्भ येतो.

{{बदल}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>2l7c7u91p2aqacu694xbykigntxvd4z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694666</id>
      <parentid>2694664</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8500" sha1="ftzzrfyicfbgb0l3skpnusmoafqmr0t" xml:space="preserve">[[चित्र:शिलालेख होट्टल.jpg|350px|right|thumb|होट्टल येथील शिलालेख]]

महाराष्ट्रातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याच्या]] [[देगलूर तालुका|देगलूर तालुक्यामधील]], [[होट्टल]] (ऐतिहासिक नाव: पोट्टलनगरी) येथे ११ व्या शतकातील [[चालुक्य]]कालीन २ कानडी व १ नागरी भाषेतील [[शिलालेख]] उपलब्ध झालेले आहेत.

&lt;ref&gt;

==पहिला शिलालेख (कानडी)==

“ (स्व)स्ती श्रीमत रेब्बे(यना)य(कं) अवरा........(मम)डळीकन इरेया.......नम अवरा प्रधानरम (श्री)(म)क चालुक्य विक्रमा (व)र्शदा २६ नेया विशा (साम)वत्सरदा कार्तिका सु ८ ब्रिहावारदा उत्तरायणा संक्रातीनिमित्तदल आग्रहा राव इरियेगा साळेया त्राईपुरुषदेवरीगम आलिया.......बाळिया .....सर्वनामस्या......कालगरच्ची धारा.....कामयादी....स्वदत्तम परदरा....वा यो हा संधराम शा... हसरानी “&lt;/br&gt;
हा शिलालेख कानडी भाषेत दगडाच्या दोन बाजूंवर लिहिलेला असून दुसरी बाजू अतिशय भग्न झालेली आहे.
* यामध्ये उल्लेख केलेले वर्ष म्हणजे चालुक्य विक्रम वर्ष २६ विशु कार्तिकी ८ गुरुवार, उत्तरायण संक्रांती.
** इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी तारीख होती ३१ ऑक्टोबर ११०१. 
संक्रमणानिमित्त रेब्बेयनायक आणि त्याचे काही अधिकारी यांनी त्रैपुरुषदेवालयाला दान दिल्याचा उल्लेख या शिलालेखात येतो.

== दुसरा शिलालेख ([[कानडी]]) ==

“ स्वस्ती श्रीमक चालुक्य विक्रमा वर्शदा ४५ नेया सर्वारी संवत्सरदा अस्वाईजाद अमावस्ये सूर्य ग्र हनादाम्दु कालेयनायकन अनातीयीम बिरारासम श्री स्वयंभू रेब्बेश्वरदेवा रग्गा अल्वा पोट्टाला मा(दा)नुरा अम्का(दे)रेया धारापुरव्वकम मदि बितारु मंगला महा(श्री) ”&lt;/br&gt;
कानडी भाषेतील या शिलालेखातील वर्ष चालुक्य विक्रमवर्ष ४५ सर्वरी अश्वयुज [[अमावास्या|अमावस्या]] [[सूर्यग्रहण]] असे आहे.
* इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी वार होता, रविवार. (दिनांक २४ ऑक्टोबर ११२०).
* कालेयनायकाच्या आज्ञेवरून बिरारसाने पोट्टाला आणि मदनुरु म्हणजेच हल्लीचे होट्टल आणि [[मदनुर]] ही गावे स्वयंभू रेब्बेश्वराला दान दिल्याचा उल्लेख येतो.

== ३रा शिलालेख ([[देवनागरी]]) ==

“ ……तेन संस्थापित: स्थाणु: कल्याणे गुणिनां गृहे पुरे चालुक्यचंद्रस्य सोमेश्वरमहिपते: ।।३३।। निष्कं द्रम्मंच भूमिशो ग्रामे ग्रामे पुरे पुरे ददौ तस्मैस देवाय चंद्रराशिगुरो: पुरः ।।३४।। ......”&lt;/br&gt;
हा तिसरा शिलालेख नागरी भाषेत पद्यात्मक कोरलेला असून त्यात एकूण ४३ कडवे येतात. पैकी ३३, ३४, ४१ व ४२ क्रमांकाचे कडवे प्रत्येकी दोन ओळींचे व उरलेली ३९ कडवी प्रत्येकी चार ओळींचे म्हणजे एकूण १६४ ओळीत शिलास्तंभाच्या दोन बाजूंवर हा लेख लिहिलेला आहे. या शिलालेखात लेखनकालाचा उल्लेख येत नसला तरी हा लेख चालुक्य नृपती सोमेश्वर दुसरा याच्या काळातील म्हणजेच इ.स. १०६८ ते १०७६ काळातील असावा असे निःसंदिग्ध म्हणता येते.
सुरुवातीला शिवाच्या स्तुतीनंतर [[गोदावरी नदी|गोदावरी]]ची उपनदी असलेल्या मांजरा नदीच्या तीरावरील अगस्ती आश्रमाचे वर्णन सदर शिलालेखात येते.
* त्यानंतर चालुक्यांचे मांडलिक घराणे वन्ही कुळाची माहिती दिलेली आहे. या कुळातील ढोरराजाने चालुक्य राजा तैल दुसरा व परमार मुंजा यांच्यात झालेल्या लढाईत महत्त्वाची कामगिरी केलेली होती. त्याचा मुलगा उत्तम. उत्तमचा मुलगा कालिचोर आणि कालिचोरचा मुलगा अर्ग याची स्तुती पुढील काही कडव्यात येते. अर्ग यास रैभेय असेही म्हटलेले आहे. 
त्याचा मित्र सिद्धुगी याने चालुक्यांची राजधानी कल्याणी येथे सिद्धेश्वराचे मंदिर बांधले व या मंदिरासाठी अर्ग याने त्याच्या अधिकारातील हजार गावातून प्रत्येकी एक द्रम्म (सुवर्ण नाणे) व एक निष्क (चांदिचे नाणे) गोळा केले असा उल्लेख या शिलालेखात आहे. याच शिलालेखातील एका कडव्यात शिलालेख करवून घेणाऱ्याने “ [[कवी]] हा राजाचा खरा मित्र असतो, कारण तोच राजाला त्याच्या काव्यातून अजरामर बनवितो.” असे म्हटलेले आहे. शेवटच्या ओळीत लक्ष्मणाने हा लेख लिहिल्याचा संदर्भ येतो.

{{बदल}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>ftzzrfyicfbgb0l3skpnusmoafqmr0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694691</id>
      <parentid>2694666</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T01:23:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-32459-97|~2026-32459-97]] ([[User talk:~2026-32459-97|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:KiranBOT II|KiranBOT II]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2694663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13886" sha1="610wmwjj5v6jqtf9hf2ur654i6xesly" xml:space="preserve">[[चित्र:शिलालेख होट्टल.jpg|350px|right|thumb|होट्टल येथील शिलालेख]]

महाराष्ट्रातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याच्या]] [[देगलूर तालुका|देगलूर तालुक्यामधील]], [[होट्टल]] (ऐतिहासिक नाव: पोट्टलनगरी) येथे ११ व्या शतकातील [[चालुक्य]]कालीन २ कानडी व १ नागरी भाषेतील [[शिलालेख]] उपलब्ध झालेले आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://independent.academia.edu/santoshdahiwal/Papers/709510/Chalukyan_temple_art_influences_at_Hottal_in_Maharashtra | title = चालुक्यन टेंपल आर्ट इन्फ्लुएंसेस ॲट होट्टल इन महाराष्ट्रा | भाषा = मराठी | लेखक = संतोष दहिवळ 
}}&lt;/ref&gt;
लाइव्ह
राज्य
FIFA 2026
राजकारण
जग
भारत
क्रीडा
करमणूक
सुखी भव
आध्यात्मिक
पैशाची गोष्ट
ETV Bharat / state

Hottal Temples In Nanded : प्राचीन अशा शिल्पकला, वास्तुकलेचा उत्कृष्ठ नमुना.. नांदेडमधील होट्टल मंदिरे

नांदेड जिल्ह्यातल्या होट्टल येथे जवळपास दहाव्या आणि अकराव्या शतकातील पुरातन अशी मंदिरे ( Nanded Hottal Ancient Temples ) आहेत. ही मंदिरे म्हणजे शिल्पकला आणि वास्तुकलेचा उत्कृष्ठ नमुना म्हणता येतील अशी आहेत. या मंदिरांची सर्वांना माहिती व्हावी यासाठी नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले ( Hottal Festival organized in Nanded ) होते. पाहुयात आमचे नांदेडचे प्रतिनिधी नागोराव भांगे यांचा विशेष रिपोर्ट..

नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन
नांदेडमध्ये होट्टल महोत्सवाचे आयोजन
Published : April 24, 2022 at 6:12 PM IST

Updated : April 25, 2022 at 3:15 PM IST

Choose ETV Bharat

नांदेड:प्राचीन काळात नांदेड हे एक महत्वाचे नगर म्हणून मानले गेले आहे. येथे काही राजधान्या व उपराजधान्या ही होत्या, असे अभिलेखीय पुराव्यावरून दिसते. कंधार ही राष्ट्रकूट घराण्याची तर होट्टल ही काही काळ कल्याणी चालुक्याची राजधानी होती. राष्ट्रकूटानंतर या भागावर राज्य केले ते कल्याणी आणि चालुक्यांनी. त्यांच्या काळात अनेक मंदिराची उभारणी होट्टल व परिसरात ( Nanded Hottal Ancient Temples ) झाली. ही केवळ मंदिरे नाहीत तर शिल्पदृष्ट्या आणि वास्तु स्थापत्यदृष्ट्या तेवढीच कल्पक आहेत. एक समृद्ध वारसा नांदेडला मिळालेला आहे. होट्टलमधील ही मंदिरे कुठल्या देवाच्या दर्शनासाठी नाही तर दगडातून देव साकारणाऱ्या माणसाच्याच कलासामर्थ्याची ओळख करून देतात. पाहुयात आमचे नांदेडचे प्रतिनिधी नागोराव भांगे यांचा विशेष रिपोर्ट..

नांदेड परिसरातील शिल्पकारांचे कलासामर्थ्य : होट्टल हे देगलुर तालुक्यातील प्रत्यक्ष देगलुर पासुन 12 कि.मी. अंतरावर असलेले गाव आहे. प्राचीन कालखंडातील म्हणजे हजार बाराशे वर्षांपूर्वी चालुक्य नृपतीची चहलपहल असलेली पोटलनगरी. या पोट्टलनगरीत इ.स. 1070, 1103 आणि 1120 या 50 वर्षातले तीन शिलालेख आहेत. इथल्या मंदिराना दिलेल्या दानाची नोंद या शिलालेखात आहे. याचा सरळ अर्थ असा निघतो की, इ.स. 1070 पुर्वी ही देवळे बांधली गेली आहेत. आजपासून बाराशे वर्षापूर्वी नांदेड परिसरातील शिल्पकारांचे कलासामर्थ्य या होट्टलमधील अवशेषांनी जोपासले आहे.

==पहिला शिलालेख (कानडी)==

“ (स्व)स्ती श्रीमत रेब्बे(यना)य(कं) अवरा........(मम)डळीकन इरेया.......नम अवरा प्रधानरम (श्री)(म)क चालुक्य विक्रमा (व)र्शदा २६ नेया विशा (साम)वत्सरदा कार्तिका सु ८ ब्रिहावारदा उत्तरायणा संक्रातीनिमित्तदल आग्रहा राव इरियेगा साळेया त्राईपुरुषदेवरीगम आलिया.......बाळिया .....सर्वनामस्या......कालगरच्ची धारा.....कामयादी....स्वदत्तम परदरा....वा यो हा संधराम शा... हसरानी “&lt;/br&gt;
हा शिलालेख कानडी भाषेत दगडाच्या दोन बाजूंवर लिहिलेला असून दुसरी बाजू अतिशय भग्न झालेली आहे.
* यामध्ये उल्लेख केलेले वर्ष म्हणजे चालुक्य विक्रम वर्ष २६ विशु कार्तिकी ८ गुरुवार, उत्तरायण संक्रांती.
** इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी तारीख होती ३१ ऑक्टोबर ११०१. 
संक्रमणानिमित्त रेब्बेयनायक आणि त्याचे काही अधिकारी यांनी त्रैपुरुषदेवालयाला दान दिल्याचा उल्लेख या शिलालेखात येतो.

== दुसरा शिलालेख ([[कानडी]]) ==

“ स्वस्ती श्रीमक चालुक्य विक्रमा वर्शदा ४५ नेया सर्वारी संवत्सरदा अस्वाईजाद अमावस्ये सूर्य ग्र हनादाम्दु कालेयनायकन अनातीयीम बिरारासम श्री स्वयंभू रेब्बेश्वरदेवा रग्गा अल्वा पोट्टाला मा(दा)नुरा अम्का(दे)रेया धारापुरव्वकम मदि बितारु मंगला महा(श्री) ”&lt;/br&gt;
कानडी भाषेतील या शिलालेखातील वर्ष चालुक्य विक्रमवर्ष ४५ सर्वरी अश्वयुज [[अमावास्या|अमावस्या]] [[सूर्यग्रहण]] असे आहे.
* इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी वार होता, रविवार. (दिनांक २४ ऑक्टोबर ११२०).
* कालेयनायकाच्या आज्ञेवरून बिरारसाने पोट्टाला आणि मदनुरु म्हणजेच हल्लीचे होट्टल आणि [[मदनुर]] ही गावे स्वयंभू रेब्बेश्वराला दान दिल्याचा उल्लेख येतो.

== ३रा शिलालेख ([[देवनागरी]]) ==

“ ……तेन संस्थापित: स्थाणु: कल्याणे गुणिनां गृहे पुरे चालुक्यचंद्रस्य सोमेश्वरमहिपते: ।।३३।। निष्कं द्रम्मंच भूमिशो ग्रामे ग्रामे पुरे पुरे ददौ तस्मैस देवाय चंद्रराशिगुरो: पुरः ।।३४।। ......”&lt;/br&gt;
हा तिसरा शिलालेख नागरी भाषेत पद्यात्मक कोरलेला असून त्यात एकूण ४३ कडवे येतात. पैकी ३३, ३४, ४१ व ४२ क्रमांकाचे कडवे प्रत्येकी दोन ओळींचे व उरलेली ३९ कडवी प्रत्येकी चार ओळींचे म्हणजे एकूण १६४ ओळीत शिलास्तंभाच्या दोन बाजूंवर हा लेख लिहिलेला आहे. या शिलालेखात लेखनकालाचा उल्लेख येत नसला तरी हा लेख चालुक्य नृपती सोमेश्वर दुसरा याच्या काळातील म्हणजेच इ.स. १०६८ ते १०७६ काळातील असावा असे निःसंदिग्ध म्हणता येते.
सुरुवातीला शिवाच्या स्तुतीनंतर [[गोदावरी नदी|गोदावरी]]ची उपनदी असलेल्या मांजरा नदीच्या तीरावरील अगस्ती आश्रमाचे वर्णन सदर शिलालेखात येते.
* त्यानंतर चालुक्यांचे मांडलिक घराणे वन्ही कुळाची माहिती दिलेली आहे. या कुळातील ढोरराजाने चालुक्य राजा तैल दुसरा व परमार मुंजा यांच्यात झालेल्या लढाईत महत्त्वाची कामगिरी केलेली होती. त्याचा मुलगा उत्तम. उत्तमचा मुलगा कालिचोर आणि कालिचोरचा मुलगा अर्ग याची स्तुती पुढील काही कडव्यात येते. अर्ग यास रैभेय असेही म्हटलेले आहे. 
त्याचा मित्र सिद्धुगी याने चालुक्यांची राजधानी कल्याणी येथे सिद्धेश्वराचे मंदिर बांधले व या मंदिरासाठी अर्ग याने त्याच्या अधिकारातील हजार गावातून प्रत्येकी एक द्रम्म (सुवर्ण नाणे) व एक निष्क (चांदिचे नाणे) गोळा केले असा उल्लेख या शिलालेखात आहे. याच शिलालेखातील एका कडव्यात शिलालेख करवून घेणाऱ्याने “ [[कवी]] हा राजाचा खरा मित्र असतो, कारण तोच राजाला त्याच्या काव्यातून अजरामर बनवितो.” असे म्हटलेले आहे. शेवटच्या ओळीत लक्ष्मणाने हा लेख लिहिल्याचा संदर्भ येतो.

{{बदल}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>610wmwjj5v6jqtf9hf2ur654i6xesly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694692</id>
      <parentid>2694691</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T01:23:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>Restored revision 2694661 by [[Special:Contributions/~2026-32459-97|~2026-32459-97]] ([[User talk:~2026-32459-97|talk]]) (TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>2694692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8940" sha1="izinm0f03mrerana64bom3pc0fk7jjr" xml:space="preserve">[[चित्र:शिलालेख होट्टल.jpg|350px|right|thumb|होट्टल येथील शिलालेख]]

महाराष्ट्रातील [[नांदेड जिल्हा|नांदेड जिल्ह्याच्या]] [[देगलूर तालुका|देगलूर तालुक्यामधील]], [[होट्टल]] (ऐतिहासिक नाव: पोट्टलनगरी) येथे ११ व्या शतकातील [[चालुक्य]]कालीन २ कानडी व १ नागरी भाषेतील [[शिलालेख]] उपलब्ध झालेले आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत | दुवा = http://independent.academia.edu/santoshdahiwal/Papers/709510/Chalukyan_temple_art_influences_at_Hottal_in_Maharashtra | title = चालुक्यन टेंपल आर्ट इन्फ्लुएंसेस ॲट होट्टल इन महाराष्ट्रा | भाषा = मराठी | लेखक = संतोष दहिवळ 
}}

&lt;/ref&gt;

==पहिला शिलालेख (कानडी)==

“ (स्व)स्ती श्रीमत रेब्बे(यना)य(कं) अवरा........(मम)डळीकन इरेया.......नम अवरा प्रधानरम (श्री)(म)क चालुक्य विक्रमा (व)र्शदा २६ नेया विशा (साम)वत्सरदा कार्तिका सु ८ ब्रिहावारदा उत्तरायणा संक्रातीनिमित्तदल आग्रहा राव इरियेगा साळेया त्राईपुरुषदेवरीगम आलिया.......बाळिया .....सर्वनामस्या......कालगरच्ची धारा.....कामयादी....स्वदत्तम परदरा....वा यो हा संधराम शा... हसरानी “&lt;/br&gt;
हा शिलालेख कानडी भाषेत दगडाच्या दोन बाजूंवर लिहिलेला असून दुसरी बाजू अतिशय भग्न झालेली आहे.
* यामध्ये उल्लेख केलेले वर्ष म्हणजे चालुक्य विक्रम वर्ष २६ विशु कार्तिकी ८ गुरुवार, उत्तरायण संक्रांती.
** इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी तारीख होती ३१ ऑक्टोबर ११०१. 
संक्रमणानिमित्त रेब्बेयनायक आणि त्याचे काही अधिकारी यांनी त्रैपुरुषदेवालयाला दान दिल्याचा उल्लेख या शिलालेखात येतो.

== दुसरा शिलालेख ([[कानडी]]) ==

“ स्वस्ती श्रीमक चालुक्य विक्रमा वर्शदा ४५ नेया सर्वारी संवत्सरदा अस्वाईजाद अमावस्ये सूर्य ग्र हनादाम्दु कालेयनायकन अनातीयीम बिरारासम श्री स्वयंभू रेब्बेश्वरदेवा रग्गा अल्वा पोट्टाला मा(दा)नुरा अम्का(दे)रेया धारापुरव्वकम मदि बितारु मंगला महा(श्री) ”&lt;/br&gt;
कानडी भाषेतील या शिलालेखातील वर्ष चालुक्य विक्रमवर्ष ४५ सर्वरी अश्वयुज [[अमावास्या|अमावस्या]] [[सूर्यग्रहण]] असे आहे.
* इ.स. प्रमाणे त्यादिवशी वार होता, रविवार. (दिनांक २४ ऑक्टोबर ११२०).
* कालेयनायकाच्या आज्ञेवरून बिरारसाने पोट्टाला आणि मदनुरु म्हणजेच हल्लीचे होट्टल आणि [[मदनुर]] ही गावे स्वयंभू रेब्बेश्वराला दान दिल्याचा उल्लेख येतो.

== ३रा शिलालेख ([[देवनागरी]]) ==

“ ……तेन संस्थापित: स्थाणु: कल्याणे गुणिनां गृहे पुरे चालुक्यचंद्रस्य सोमेश्वरमहिपते: ।।३३।। निष्कं द्रम्मंच भूमिशो ग्रामे ग्रामे पुरे पुरे ददौ तस्मैस देवाय चंद्रराशिगुरो: पुरः ।।३४।। ......”&lt;/br&gt;
हा तिसरा शिलालेख नागरी भाषेत पद्यात्मक कोरलेला असून त्यात एकूण ४३ कडवे येतात. पैकी ३३, ३४, ४१ व ४२ क्रमांकाचे कडवे प्रत्येकी दोन ओळींचे व उरलेली ३९ कडवी प्रत्येकी चार ओळींचे म्हणजे एकूण १६४ ओळीत शिलास्तंभाच्या दोन बाजूंवर हा लेख लिहिलेला आहे. या शिलालेखात लेखनकालाचा उल्लेख येत नसला तरी हा लेख चालुक्य नृपती सोमेश्वर दुसरा याच्या काळातील म्हणजेच इ.स. १०६८ ते १०७६ काळातील असावा असे निःसंदिग्ध म्हणता येते.
सुरुवातीला शिवाच्या स्तुतीनंतर [[गोदावरी नदी|गोदावरी]]ची उपनदी असलेल्या मांजरा नदीच्या तीरावरील अगस्ती आश्रमाचे वर्णन सदर शिलालेखात येते.
* त्यानंतर चालुक्यांचे मांडलिक घराणे वन्ही कुळाची माहिती दिलेली आहे. या कुळातील ढोरराजाने चालुक्य राजा तैल दुसरा व परमार मुंजा यांच्यात झालेल्या लढाईत महत्त्वाची कामगिरी केलेली होती. त्याचा मुलगा उत्तम. उत्तमचा मुलगा कालिचोर आणि कालिचोरचा मुलगा अर्ग याची स्तुती पुढील काही कडव्यात येते. अर्ग यास रैभेय असेही म्हटलेले आहे. 
त्याचा मित्र सिद्धुगी याने चालुक्यांची राजधानी कल्याणी येथे सिद्धेश्वराचे मंदिर बांधले व या मंदिरासाठी अर्ग याने त्याच्या अधिकारातील हजार गावातून प्रत्येकी एक द्रम्म (सुवर्ण नाणे) व एक निष्क (चांदिचे नाणे) गोळा केले असा उल्लेख या शिलालेखात आहे. याच शिलालेखातील एका कडव्यात शिलालेख करवून घेणाऱ्याने “ [[कवी]] हा राजाचा खरा मित्र असतो, कारण तोच राजाला त्याच्या काव्यातून अजरामर बनवितो.” असे म्हटलेले आहे. शेवटच्या ओळीत लक्ष्मणाने हा लेख लिहिल्याचा संदर्भ येतो.

{{बदल}}

==संदर्भ आणि नोंदी==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>izinm0f03mrerana64bom3pc0fk7jjr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>हिंदू वारसा कायदा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135458</id>
    <revision>
      <id>2694576</id>
      <parentid>2694571</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:04:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5923" sha1="45n3jeffi0dx97edyunwr4i07m1nh0j" xml:space="preserve">पाहा  हिंदू वारसा कायदा १९५६
 कायदा क्र. ३० वर्ष् १९५६, १७ जून १६५६ 

हा कायदा जम्मु - काश्मिर् वगळता इतर भारताच्या सर्व राज्याना लागु आहे.

हा कायदा हिंदू, जैन, बुद्ध , शिख या धर्माच्या सर्व व्यक्तिना लागु होतो. 

खालिल पैकी कुठ्ल्याही ती  व्यक्ति ह्या हिंदू, जैन, बुद्ध , शिख या समाज्याची आहे असे समजण्यात येते.

# ज्याचे आई-वडील (दोघहि ) हिंदू, जैन, बुद्ध , शिख या धर्माचे आहेत.
# ज्याचे आई-वडील (दोघां पैकी एक ) हिंदू, जैन, बुद्ध , शिख या धर्माचे आहेत.आणि त्यानी पालन पोषण केले आहे.
# अशी व्यक्ति जीने धर्मांतर करून हिंदू, जैन, बुद्ध , शिख या धर्माचा स्विकार केला आहे.

‘ वारस ‘ म्हणजे अशी व्यक्ती ( स्त्री , पुरुष कोणीही ) जी या कायद्यानुसार मयत व्यक्तीच्या संम्पती मधे वाटेकरी होऊ शकते.

हा कायदा पुढिल संम्पत्तीना लागु होत नाही.

# विशेष विवाह कायदा १९५४ च्या कलम २१ च्या तरतुदीच्या अन्वये ज्या मालमत्तेची भारतीय वारसा कायदा १९२५ प्रमाणे वाटणी अथवा विभागणी झाली आहे.
# अशी मालमत्ता जीचे हस्तांतरण अथवा वारसा ह्क्क हा एकाच वारसाला देण्यासंदर्भात हा कायदा अंमलात येणेपुर्वीच तत्कालीन राजे, संस्थाने आणि तत्कालीन भारत सरकार यांच्यात तह अथवा करार झाला आहे.
# कोचिन संस्थानचे महाराजानी २९ जून १९४९ रोजी विशेष अधिकारा अंतर्गत राजवाडे, महाल, जमीन जुमला अथवा त्यांच्या देखरेखी साठी विशिष्ट मंडळ याना दिलेले अधिकार. 

वारसा हक्क वाटणी संदर्भातील नियम (पुरुषांसंदर्भात )

# परीशिष्ट क्र १ मधे दिलेले वारस
# परीशिष्ट क्र १ मधे दिलेल्या वारसां पैकी कोणीही वारस नसतील तर परीशिष्ट क्र २ मधे दिलेले वारस
# परीशिष्ट क्र १ व २ मधे दिलेले वारसां पैकी कोणीही वारस नसतील तर परीशिष्ट क्र ३ मधे दिलेले नातेवाईक

वारसा हक्कांची वाटणी करताना ती सर्वसाधारणपणे परीशिष्ठातील दिलेल्या क्रमाने केली जाते उदा. परीशिष्ठातील १ मधील क्र. १ च्या वारसाना क्र. २ मधील वारसाच्या आधी प्राधान्य दिले जाते व हा क्रम वारसदार मिळेपर्यत चालु राहतो.

== विभागणी करावयासंबंधिचे नियम==
# मयत व्यक्तीच्या पत्नीला (एका पेक्षा जास्त असल्यास सर्व पत्नीना मिळून) एक भाग
# हयात असलेल्या प्रत्येक मुलाला अथवा मुलीला आणि हयात असल्यास आईला प्रत्येकी एक् भाग
# जर मयत व्यक्तिचा मुलगा अथवा मुलगी तो हयात असतानाच निधन पावलेले असतील तर त्याना प्रत्येकी एक भाग.
## जर मुलगा मयत असेल तर त्या मुलाच्या पत्नीला (एका पेक्षा जास्त असल्यास त्या सगळ्याना मिळून) त्याच्या मुलाला, मुलीला त्याच्या वाटणीचा समसमान भाग करून देण्यात यावे.
##  जर मुलगी मयत असेल तर त्या मुलीच्या मुलाला, मुलीला त्याच्या वाटणीचा समसमान भाग करून देण्यात यावे.

[[वर्ग:हिंदू वारसा कायदा]]</text>
      <sha1>45n3jeffi0dx97edyunwr4i07m1nh0j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694577</id>
      <parentid>2694576</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:05:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5840" sha1="076zgk59zp6lprpjgu4b8ljmczgs7cg" xml:space="preserve">{{बदल}}
कायदा क्र. ३० वर्ष् १९५६, १७ जून १६५६ 

हा कायदा जम्मु - काश्मिर् वगळता इतर भारताच्या सर्व राज्याना लागु आहे.

हा कायदा हिंदू, जैन, बुद्ध , शिख या धर्माच्या सर्व व्यक्तिना लागु होतो. 

खालिल पैकी कुठ्ल्याही ती  व्यक्ति ह्या हिंदू, जैन, baudg, शिख या समाज्याची आहे असे समजण्यात येते.

# ज्याचे आई-वडील (दोघहि) हिंदू, जैन, बौद्ध , शिख या धर्माचे आहेत.
# ज्याचे आई-वडील (दोघां पैकी एक) हिंदू, जैन, बुद्ध, शिख या धर्माचे आहेत.आणि त्यानी पालन पोषण केले आहे.
# अशी व्यक्ति जीने धर्मांतर करून हिंदू, जैन, बुद्ध, शिख या धर्माचा स्विकार केला आहे.

‘वारस‘ म्हणजे अशी व्यक्ती (स्त्री, पुरुष कोणीही) जी या कायद्यानुसार मयत व्यक्तीच्या संम्पती मधे वाटेकरी होऊ शकते.

हा कायदा पुढिल संम्पत्तीना लागु होत नाही.

# विशेष विवाह कायदा १९५४ च्या कलम २१ च्या तरतुदीच्या अन्वये ज्या मालमत्तेची भारतीय वारसा कायदा १९२५ प्रमाणे वाटणी अथवा विभागणी झाली आहे.
# अशी मालमत्ता जीचे हस्तांतरण अथवा वारसा ह्क्क हा एकाच वारसाला देण्यासंदर्भात हा कायदा अंमलात येणेपुर्वीच तत्कालीन राजे, संस्थाने आणि तत्कालीन भारत सरकार यांच्यात तह अथवा करार झाला आहे.
# कोचिन संस्थानचे महाराजानी २९ जून १९४९ रोजी विशेष अधिकारा अंतर्गत राजवाडे, महाल, जमीन जुमला अथवा त्यांच्या देखरेखी साठी विशिष्ट मंडळ याना दिलेले अधिकार. 

वारसा हक्क वाटणी संदर्भातील नियम (पुरुषांसंदर्भात)

# परीशिष्ट क्र १ मधे दिलेले वारस
# परीशिष्ट क्र १ मधे दिलेल्या वारसां पैकी कोणीही वारस नसतील तर परीशिष्ट क्र २ मधे दिलेले वारस
# परीशिष्ट क्र १ व २ मधे दिलेले वारसां पैकी कोणीही वारस नसतील तर परीशिष्ट क्र ३ मधे दिलेले नातेवाईक

वारसा हक्कांची वाटणी करताना ती सर्वसाधारणपणे परीशिष्ठातील दिलेल्या क्रमाने केली जाते उदा. परीशिष्ठातील १ मधील क्र. १ च्या वारसाना क्र. २ मधील वारसाच्या आधी प्राधान्य दिले जाते व हा क्रम वारसदार मिळेपर्यत चालु राहतो.

== विभागणी करावयासंबंधिचे नियम==
# मयत व्यक्तीच्या पत्नीला (एका पेक्षा जास्त असल्यास सर्व पत्नीना मिळून) एक भाग
# हयात असलेल्या प्रत्येक मुलाला अथवा मुलीला आणि हयात असल्यास आईला प्रत्येकी एक् भाग
# जर मयत व्यक्तिचा मुलगा अथवा मुलगी तो हयात असतानाच निधन पावलेले असतील तर त्याना प्रत्येकी एक भाग.
## जर मुलगा मयत असेल तर त्या मुलाच्या पत्नीला (एका पेक्षा जास्त असल्यास त्या सगळ्याना मिळून) त्याच्या मुलाला, मुलीला त्याच्या वाटणीचा समसमान भाग करून देण्यात यावे.
##  जर मुलगी मयत असेल तर त्या मुलीच्या मुलाला, मुलीला त्याच्या वाटणीचा समसमान भाग करून देण्यात यावे.

[[वर्ग:हिंदू वारसा कायदा]]</text>
      <sha1>076zgk59zp6lprpjgu4b8ljmczgs7cg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694578</id>
      <parentid>2694577</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:07:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5663" sha1="f81idssgm7pn6oyvvfbe32zf4mwf5vh" xml:space="preserve">{{बदल}}
कायदा क्र. ३० वर्ष १९५६, १७ जून १६५६ 

हा कायदा हिंदू, जैन, बौद्ध , शिख या धर्माच्या सर्व व्यक्तिना लागु होतो. 

खालिल पैकी कुठ्ल्याही ती व्यक्ति ह्या हिंदू, जैन, बौद्ध, शिख या समाज्याची आहे असे समजण्यात येते.

# ज्याचे आई-वडील (दोघहि) हिंदू, जैन, बौद्ध , शिख या धर्माचे आहेत.
# ज्याचे आई-वडील (दोघां पैकी एक) हिंदू, जैन, बौद्ध, शिख या धर्माचे आहेत आणि त्यानी पालन पोषण केले आहे.
# अशी व्यक्ति जीने धर्मांतर करून हिंदू, जैन, बौद्ध, शिख या धर्माचा स्विकार केला आहे.

‘वारस‘ म्हणजे अशी व्यक्ती (स्त्री, पुरुष कोणीही) जी या कायद्यानुसार मयत व्यक्तीच्या संम्पती मधे वाटेकरी होऊ शकते.

हा कायदा पुढिल संम्पत्तीना लागु होत नाही.

# विशेष विवाह कायदा १९५४ च्या कलम २१ च्या तरतुदीच्या अन्वये ज्या मालमत्तेची भारतीय वारसा कायदा १९२५ प्रमाणे वाटणी अथवा विभागणी झाली आहे.
# अशी मालमत्ता जीचे हस्तांतरण अथवा वारसा ह्क्क हा एकाच वारसाला देण्यासंदर्भात हा कायदा अंमलात येणेपुर्वीच तत्कालीन राजे, संस्थाने आणि तत्कालीन भारत सरकार यांच्यात तह अथवा करार झाला आहे.
# कोचिन संस्थानचे महाराजानी २९ जून १९४९ रोजी विशेष अधिकारा अंतर्गत राजवाडे, महाल, जमीन जुमला अथवा त्यांच्या देखरेखी साठी विशिष्ट मंडळ याना दिलेले अधिकार. 

वारसा हक्क वाटणी संदर्भातील नियम (पुरुषांसंदर्भात)

# परीशिष्ट क्र १ मधे दिलेले वारस
# परीशिष्ट क्र १ मधे दिलेल्या वारसां पैकी कोणीही वारस नसतील तर परीशिष्ट क्र २ मधे दिलेले वारस
# परीशिष्ट क्र १ व २ मधे दिलेले वारसां पैकी कोणीही वारस नसतील तर परीशिष्ट क्र ३ मधे दिलेले नातेवाईक

वारसा हक्कांची वाटणी करताना ती सर्वसाधारणपणे परीशिष्ठातील दिलेल्या क्रमाने केली जाते उदा. परीशिष्ठातील १ मधील क्र. १ च्या वारसाना क्र. २ मधील वारसाच्या आधी प्राधान्य दिले जाते व हा क्रम वारसदार मिळेपर्यत चालु राहतो.

== विभागणी करावयासंबंधिचे नियम==
# मयत व्यक्तीच्या पत्नीला (एका पेक्षा जास्त असल्यास सर्व पत्नीना मिळून) एक भाग
# हयात असलेल्या प्रत्येक मुलाला अथवा मुलीला आणि हयात असल्यास आईला प्रत्येकी एक् भाग
# जर मयत व्यक्तिचा मुलगा अथवा मुलगी तो हयात असतानाच निधन पावलेले असतील तर त्याना प्रत्येकी एक भाग.
## जर मुलगा मयत असेल तर त्या मुलाच्या पत्नीला (एका पेक्षा जास्त असल्यास त्या सगळ्याना मिळून) त्याच्या मुलाला, मुलीला त्याच्या वाटणीचा समसमान भाग करून देण्यात यावे.
##  जर मुलगी मयत असेल तर त्या मुलीच्या मुलाला, मुलीला त्याच्या वाटणीचा समसमान भाग करून देण्यात यावे.

[[वर्ग:हिंदू वारसा कायदा]]</text>
      <sha1>f81idssgm7pn6oyvvfbe32zf4mwf5vh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आदिनाथ कोठारे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149675</id>
    <revision>
      <id>2694781</id>
      <parentid>2491170</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahesh102</username>
        <id>143051</id>
      </contributor>
      <comment>/* व्यक्तिगत जीवन */</comment>
      <origin>2694781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4877" sha1="030hbs93x0c1xo1h9zqyqwhigl3gvr8" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट अभिनेता
| पार्श्वभूमी_रंग = 
| नाव = आदिनाथ कोठारे 
| चित्र =Addinath Kothare Receiving The Rajat Kamal at the 66th National Awards For The Film 'Paani'.jpg
| चित्र_रुंदी = 
| चित्र_शीर्षक = 
| पूर्ण_नाव = आदिनाथ महेश कोठारे 
| जन्म_दिनांक = {{Birth date and age |1984|5|13|df=y}}
| जन्म_स्थान = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]] 
| मृत्यू_दिनांक = 
| मृत्यू_स्थान = 
| इतर_नावे = 
| कार्यक्षेत्र = अभिनय (चित्रपट)
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[Image:Flag of India.svg|18px]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]], [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]]
| कारकीर्द_काळ = 
| प्रमुख_नाटके = 
| प्रमुख_चित्रपट = 
| प्रमुख_दूरचित्रवाणी_कार्यक्रम = 
| पुरस्कार = 
| वडील_नाव = [[महेश कोठारे]] 
| आई_नाव = 
| पती_नाव = 
| पत्नी_नाव =  {{लग्न|[[ऊर्मिला कानिटकर]]|2013}}
| अपत्ये = 
| ट्विटर=adinathkothare
| संकेतस्थळ = 
| तळटिपा = 
}}
'''आदिनाथ कोठारे''' हे मराठी चित्रपट निर्माता-दिग्दर्शक आणि अभिनेते आहेत. हे [[महेश कोठारे]] यांचे पुत्र आहेत. यांनी [[माझा छकुला]] चित्रपटात पहिल्यांदा बालकलाकाराची भूमिका केली. कोठारे यांनी एम.बी.ए.चे शिक्षण घेतले आङे. हे रंगमंचावरही भूमिका करतात..

==व्यक्तिगत जीवन==
यांचे लग्न [[ऊर्मिला कानिटकर]] या मराठी अभिनेत्री-नर्तकींशी झालेले आहे. कोठारे [[शुभमंगल सावधान]] या चित्रपटाचे साहाय्यक दिग्दर्शक असताना कानिटकर त्यात अभिनय करीत होत्या.
सिटी ऑफ ड्रीम्सच्या दुसऱ्या सीझनमधे त्यांनी महेश आरवले नावाच्या सळसळत्या रक्ताच्या तरुण तडफदार नेत्याची भूमिका साकारली आहे. आदिनाथ कोठारे आणि [[ऊर्मिला कानिटकर]] यांनी २०११ साली लग्नगाठ बांधली होती. त्यांना ८ वर्षांची एक मुलगी आहे. १६ जुलै २०२६ रोजी त्यांनी सोशल मीडियावर एकत्रित पोस्ट करत विभक्त झाल्याचं जाहीर केलं.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/filmy/television/adinath-kothare-and-wife-urmila-kanitkar-party-ways-after-15-years-of-marriage-shared-post-a-a945/|title=Adinath-Urmila Kothare Divorce: &quot;खूप विचार केल्यानंतर आम्ही...&quot;, आदिनाथ कोठारे अन् ऊर्मिलाचा घटस्फोट; शेअर केली पोस्ट|date=2026-07-16|website=[[लोकमत]]|url-status=live|access-date=2026-07-16}}&lt;/ref&gt;

== चित्रपट==
* अनवट
* झपाटलेला २ 
*[[माझा छकुला]]
* दुभंग
* माझा छकुला 
* वेड लावी जिवा
* शुभमंगल सावधान
* स्टॅंडबाय
* हॅलो नंदन
==पूर्व जीवन==
==संदर्भ==

{{DEFAULTSORT:कोठारे, आदिनाध}}
[[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते]]
[[वर्ग:मराठी चित्रपट निर्माते]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>030hbs93x0c1xo1h9zqyqwhigl3gvr8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विकिपीडिया:मुखपृष्ठ अलीकडील मृत्यू</title>
    <ns>4</ns>
    <id>179533</id>
    <revision>
      <id>2694850</id>
      <parentid>2694183</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1208" sha1="av32iokl3wropeqn7kb3acokg90qyvh" xml:space="preserve">'''[[विकिपीडिया:मुखपृष्ठ अलीकडील मृत्यू|अलीकडील मृत्यू]]''' : {{*}} [[रबिलाल टुडू]] (४ जून, २०२६), {{*}} [[सुभाष सी. कश्यप]] (४ जून, २०२६), {{*}} [[भारतीराजा]] (१० जून, २०२६), {{*}} [[प्रसाद सावकार]] (१७ जून, २०२६), {{*}} [[के. भाग्यराज]] (२७ जून, २०२६), {{*}} [[एम.एम. लखेरा]] (२९ जून, २०२६), {{*}} [[विजया मेहता]] (३० जून, २०२६), {{*}} [[तीजन बाई]] (५ जुलै, २०२६), {{*}} [[एस. जानकी]] (११ जुलै, २०२६), {{*}} [[गीता उपाध्याय]] (१२ जुलै, २०२६), {{*}} [[पूमणि]] (१३ जुलै, २०२६), {{*}} [[मूळिक्कल पंकजाक्षी]] (१५ जुलै, २०२६)

&lt;noinclude&gt;
[[वर्ग:विकिपीडिया निर्वाह]]
[[वर्ग:मुखपृष्ठ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>av32iokl3wropeqn7kb3acokg90qyvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>क्रिकेट विश्वचषक, २०२३</title>
    <ns>0</ns>
    <id>185431</id>
    <revision>
      <id>2694734</id>
      <parentid>2621546</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:22:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40043-54</username>
        <id>185344</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72086" sha1="nq4fiisj1fp0jj651db4dsqrrc4jo8f" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tournament
| name = २०२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक
| image = 
| imagesize = 
| caption =
| administrator = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटना]]
| cricket format = [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने]]
| tournament format = गट फेरी आणि बाद फेरी
| host = {{देशध्वज|भारत}}
| champions ={{flagicon|Australia}}&lt;nowiki&gt; ऑस्ट्रेलिया&lt;/nowiki&gt; 
| count = 
| participants = १०
| matches = ४८
| attendance =
| most runs =[[विराट कोहली]]
| most wickets = [[मोहम्मद शमी]]
| website = 
| previous_year = २०१९
| previous_tournament = क्रिकेट विश्वचषक, २०१९
| next_year = २०२७
| next_tournament = क्रिकेट विश्वचषक, २०२७
| start_date           = 
| end_date             = 
}}
'''आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक, २०२३''' ही [[क्रिकेट विश्वचषक]] स्पर्धेची १३वी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा [[भारत|भारतात]] झाली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा = http://www.loksatta.com/krida-news/india-to-host-three-cricket-world-cup-141956/|title = तिन्ही विश्वचषकांचे यजमानपद भारताला|दिनांक = ३० जून २०१३|ॲक्सेसदिनांक = ५ मे २०१६|प्रकाशक = लोकसत्ता}}&lt;/ref&gt; यात {{cr|AUS}}ने {{cr|IND}}चा अंतिम फेरीमध्ये पराभव करून विश्वचषक जिंकला .

भारतात खेळला जाणारा हा चौथा क्रिकेट विश्वचषक होता आणि यावेळेस सहयजमान नसण्याची पहिलीच वेळ होती. या आधी भारताने [[क्रिकेट विश्वचषक, १९८७|१९८७]] ([[पाकिस्तान]] सोबत), [[क्रिकेट विश्वचषक, १९९६|१९९६]] (पाकिस्तान आणि [[श्रीलंका|श्रीलंकेसोबत]]) आणि [[क्रिकेट विश्वचषक, २०११|२०११]] (श्रीलंका आणि [[बांगलादेश]]सोबत) ह्या वर्षी क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेचे आयोजन केले होते.

== सहभागी देश ==
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;850&quot;
! width=&quot;30%&quot; |पात्रतेचा मार्ग
! width=&quot;25%&quot; |तारीख
! width=&quot;15%&quot; |स्थळ
! width=&quot;5%&quot;  |बर्थ
! width=&quot;25%&quot; |पात्र संघ
|-
|'''यजमान देश'''
|—
|—
| style=&quot;text-align:center;&quot; |१
|{{cr|IND}}
|-
|[[२०२०-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग]] (अव्वल ७)
|३० जुलै २०२० – ३१ मे २०२३
|अनेक (बदलते)
| style=&quot;text-align:center;&quot; |७
|{{cr|AFG|variant=२०१३}}

{{cr|AUS}}

{{cr|ENG}}

{{cr|NZ}}

{{cr|RSA}}

{{cr|PAK}}

{{cr|BAN}}

|-
| [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]] (सर्वोच्च २)
| १८ जून – ९ जुलै २०२३
| {{flag|झिम्बाब्वे}}
| style=&quot;text-align:center;&quot; |२
| {{cr|NED}}

{{cr|SRI}}

|}

== शहरे ==
ही स्पर्धा भारतात दहा शहरांमध्ये होईल. उपांत्य सामने [[वानखेडे स्टेडियम|मुंबई]] आणि [[ईडन गार्डन|कोलकाता]] येथे तर अंतिम सामना [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम|अहमदाबाद]] येथे होईल.&lt;ref name=&quot;Fixtures&quot;&gt;{{Cite news |date=27 June 2023 |title=ICC Cricket World Cup 2023 Schedule Announced: India vs Pakistan on October 15 in Ahmedabad |work=Latestly |url=https://www.latestly.com/sports/cricket/icc-cricket-world-cup-2023-schedule-announced-india-vs-pakistan-on-october-15-in-ahmedabad-5228664.html |access-date=27 June 2023}}&lt;/ref&gt;

विश्वचषक स्पर्धेच्या निमित्ताने [[बीसीसीआय]]ने अनेक मैदानांना आधुनिकीकरणासाठी निधी दिला. [[धरमशाला क्रिकेट मैदान|धरमशालामध्ये]] नवीन गवती विकेट, [[वानखेडे स्टेडियम]]मध्ये दिवे, बैठकी, शौचायलये आणि मैदानाचे आधुनिकीकरण तर [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|चिदंबरम स्टेडियममध्ये]] विकेट आणि नवीन दिवे घालण्यात आले आहेत.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=30 June 2023 |title=Cricket World Cup venues to get an upgrade: Imported grass, new outfields, better floodlights |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/cricket-world-cup-venues-to-get-an-upgrade-imported-grass-new-outfields-better-floodlights-8693468/ |access-date=30 June 2023 |website=[[इंडियन एक्सप्रेस]]}}&lt;/ref&gt; 

[[आयसीसी]]च्या सूचनेनुसार सगळ्या मैदानांच्या सीमा ७० मीटर किंवा अधिक असतील.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ODI world cup, ICC instructed... |url=https://www.insidesport.in/odi-world-cup-icc-instruct-pitch-curators-to-leave-grass-to-reduce-toss-factor/ |website=Inside sports}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
![[अहमदाबाद]]
![[बेंगलुरु]]
![[चेन्नई]]
![[दिल्ली]]
|-
|[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]]
|[[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]]
|[[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]]
|[[अरुण जेटली स्टेडियम]]
|-
|क्षमता: १,३२,०००&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Narendra Modi Stadium {{!}} India {{!}} Cricket Grounds {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/57851.html |access-date=27 June 2023 |website=Cricinfo}}&lt;/ref&gt;
|क्षमता: ४०,०००&lt;ref&gt;{{Cite web |title=M. Chinnaswamy Stadium {{!}} India {{!}} Cricket Grounds {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/57897.html |access-date=27 June 2023 |website=Cricinfo}}&lt;/ref&gt;
|क्षमता: ५०,०००&lt;ref&gt;{{Cite web |title=M. A. Chidambaram Stadium {{!}} India {{!}} Cricket Grounds {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/58008.html |access-date=27 June 2023 |website=Cricinfo}}&lt;/ref&gt;
|क्षमता: ४१,८४२&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Arun Jaitley Stadium {{!}} Cricket Grounds {{!}} BCCI |url=https://www.bcci.tv/venues/8/arun-jaitley-stadium |access-date=2023-06-28 |website=www.bcci.tv |language=en |archive-date=2023-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416155219/https://www.bcci.tv/venues/8/arun-jaitley-stadium |url-status=dead |archive-date=2023-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416155219/https://www.bcci.tv/venues/8/arun-jaitley-stadium }}&lt;/ref&gt;
|-
|सामने: ४ (अधिक अंतिम सामना)
|सामने: ५
|सामने: ५
|सामने: ५
|-
|[[File:Narendra Modi Stadium view from the gallery.jpg|center|200x200px]]
|[[File:Chinnaswamy Stadium May 2014.jpg|center|200x200px]]
|[[File:MA_Chidambaram_Stadium_In_the_Night_during_a_CSK_Game.jpg|alt=M. A. Chidambaram Stadium|center|200x200px]]
|[[File:Arun Jaitley Stadium during India vs Australia 2019 ODI.jpg|center|200x200px]] 
|-
![[धरमशाला]]
| colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;5&quot; |{{location map+ |India|caption=2023 Cricket World Cup venues|places=
{{Location map~ |India |lat=18.975 |long=72.825833 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[वानखेडे स्टेडियम|मुंबई]] |position=top}}
{{Location map~ |India |lat=22.569722 |long=88.369722 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[ईडन गार्डन्स|कोलकाता]] |position=bottom}}
{{Location map~ |India |lat=12.966666 |long=77.566666 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[चिन्नास्वामी स्टेडियम|बेंगलुरु]] |position=left}}
{{location map~ |India |lat=18.5204 |long=73.8567 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसियेशन स्टेडियम|पुणे]] |position=bottom}}
{{Location map~ |India |lat=28.61 |long=77.23 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[अरुण जेटली स्टेडियम|नवी दिल्ली]] |position=top}}
{{Location map~ |India |lat=17.40 |long=78.45 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम|हैदराबाद]] |position=right}}
{{location map~ |India|lat=13.083888 |long=80.27|mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम|चेन्नई]] |position=right}}
{{location map~ |India |lat=23.0530 |long=72.355|mark=Blue pog.svg|label_size=100 |label=[[नरेंद्र मोदी स्टेडियम|अहमदाबाद]]        |position=right}}
{{location map~ |India |lat=32.2220 |long=76.3172 |mark=Blue pog.svg |label_size=100 |label=[[एचपीसीए स्टेडियम|धरमशाला]] |position=right}}
{{location map~ |India |lat=26.8467 |long=80.9462 |mark=Blue pog.svg|label_size=100 |label=[[बीआरएसएबीव्ही एकना क्रिकेट स्टेडियम|लखनौ]] |position=bottom}}
|border=|width=300|float=center}}
![[हैदराबाद]]
|-
|[[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसियेशन स्टेडियम|एचपीसीए मैदान]]
|[[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]]
|-
|क्षमता: २३,०००&lt;ref&gt;{{Cite web |title=एचपीसीए मैदान {{!}} India {{!}} Cricket Grounds {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/58056.html |access-date=27 June 2023 |website=Cricinfo}}&lt;/ref&gt;
|क्षमता: ५५,०००&lt;ref&gt;{{Cite web |title=राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम {{!}} Cricket Grounds {{!}} BCCI |url=https://www.bcci.tv/venues/10/rajiv-gandhi-intl-cricket-stadium |access-date=2023-06-28 |website=www.bcci.tv |language=en |archive-date=2023-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710222712/https://www.bcci.tv/venues/10/rajiv-gandhi-intl-cricket-stadium |url-status=dead |archive-date=2023-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710222712/https://www.bcci.tv/venues/10/rajiv-gandhi-intl-cricket-stadium }}&lt;/ref&gt;
|-
|सामने: ५
|सामने: ३
|-
|[[File:Dharamshala stadium,himachal pradesh.jpg|center|200x200px]]
|[[File:Panorama of rajiv gandhi stadium.jpg|center|200x200px]] 
|-
![[कोलकाता]]
![[लखनौ]]
![[मुंबई]]
![[पुणे]]
|-
|[[ईडन गार्डन्स]]
|[[बीआरएसएबीव्ही क्रिकेट स्टेडियम]]
|[[वानखेडे स्टेडियम]]
|[[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसियेशन स्टेडियम]]
|-
|क्षमता: ६६,०००&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Eden Gardens {{!}} India {{!}} Cricket Grounds {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/57980.html |access-date=27 June 2023 |website=Cricinfo}}&lt;/ref&gt;
|क्षमता: ५०,०००&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bharat Ratna Shri Atal Bihari Vajpayee Ekana Cricket Stadium {{!}} India {{!}} Cricket Grounds {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/1070094.html |access-date=27 June 2023 |website=Cricinfo}}&lt;/ref&gt;
|क्षमता: ३२,०००&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Wankhede Stadium {{!}} India {{!}} Cricket Grounds {{!}} ESPNcricinfo.com |url=https://www.espncricinfo.com/india/content/ground/58324.html |access-date=27 June 2023 |website=Cricinfo}}&lt;/ref&gt;
|क्षमता: ३७,४०६
|-
|सामने: ४ (अधिक उपांत्य सामना)
|सामने: ५
|सामने: ४ (अधिक उपांत्य सामना)
|सामने: ५
|-
|[[File:Eden Gardens, Kolkata (05).jpg|center|200x200px]]
|[[File:Ekana cricket stadium .jpg|center|200x200px]]
|[[File:Wankhede Stadium.jpg|center|200x200px]]
|[[File:Pune Cricket Stadium.jpg|center|250x250px]]
|}

== संघ ==
{{मुख्य लेख|२०२३ क्रिकेट विश्वचषक संघ}}
स्पर्धेत भाग घेणाऱ्या देशांनी २८ सप्टेंबरपर्यंत त्यांचे १५ खेळाडूंचे संघ निश्चित केले. यापुढे संघातील बदलांना आयसीसीची संमती लागेल.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/3619358|title=ICC World Cup 2023: All the squads for ICC Men's Cricket World Cup 2023|website=ICC|date=7 August 2023|access-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20200208023122/https://www.icc-cricket.com/news/3619358|archive-date=8 February 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt; २६ सप्टेंबरलाच हे संघ निश्चित झाले होते.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=26 September 2023 |title=All the squads for ICC Men's Cricket World Cup 2023 |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3619358?sf182238836=1 |work=International Cricket Council |archive-date=2023-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004085421/https://www.cricketworldcup.com/news/3619358?sf182238836=1 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[वेस्ली बारेसी]] हा [[नेदरलँड्स]]चा खेळाडू सगळ्यात वयस्कर (३९ वर्षे) तर [[अफगाणिस्तान]]चा [[नूर अहमद]] सगळ्यात लहान (१८ वर्षे) खेळाडू होते.

== पंच आणि सामनाधिकारी ==
८ सप्टेंबर रोजी आयसीसीने या स्पर्धेसाठी २० अधिकाऱ्यांची नियुक्ती केली. &lt;ref name=&quot;Officials 2023&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/3676407|title=Match officials for the ICC Men's Cricket World Cup 2023 named|publisher=International Cricket Council|date=8 September 2023|access-date=8 September 2023|archive-url=|archive-date=|url-status=}}&lt;/ref&gt; तर २५ तारखेस पंचांची यादी जाहीर केली.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Dharmasena and Menon to take charge of ICC Men's Cricket World Cup 2023 opener |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/3697650 |access-date=25 September 2023 |work=www.icc-cricket.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== पंच ===
{{Col-begin}}
{{col-break}}
'''[[ऑस्ट्रेलिया]]'''
* {{flagicon|AUS}} [[पॉल रायफेल]]
* {{flagicon|AUS}} [[रॉड टकर]]
* {{flagicon|AUS}} [[पॉल विल्सन]]
'''[[बांगलादेश]]'''
* {{flagicon|BAN}} शर्फुद्दौला
{{col-break}}
'''[[इंग्लंड]]'''
* {{flagicon|ENG}} [[मायकेल गॉफ]]
* {{flagicon|ENG}} [[रिचर्ड इलिंगवर्थ]]
* {{flagicon|ENG}} [[रिचर्ड केटलबोरो]]
* {{flagicon|ENG}} अॅलेक्स व्हार्फ
'''[[भारत]]'''
* {{flagicon|IND}} [[नितीन मेनन]]
{{col-break}}
'''[[न्यू झीलँड]]'''
* {{flagicon|NZL}} [[क्रिस गॅफने]]
* {{flagicon|NZL}} [[क्रिस ब्राउन (क्रिकेट खेळाडू, १९७३ जन्म)|क्रिस ब्राउन]]
'''[[पाकिस्तान]]'''
* {{flagicon|PAK}} [[अहसान रझा]]
{{col-break}}
'''[[दक्षिण आफ्रिका]]'''
* {{flagicon|RSA}} [[मरैस इरॅस्मस]]
* {{flagicon|RSA}} एड्रियन होल्डस्टॉक
'''[[श्रीलंका]]'''
* {{flagicon|SRI}} [[कुमार धर्मसेना]]
'''[[वेस्ट इंडीज]]'''
* {{flagicon|WIN}} ज्योएल विल्सन
{{col-end}}

=== सामनाधिकारी ===
{{Div col|colwidth=22em}}
* {{flagicon|IND}} [[जवगाल श्रीनाथ]]
* {{flagicon|NZL}} [[जेफ क्रोव]]
* {{flagicon|WIN}} [[रिची रिचर्डसन]]
* {{flagicon|ZIM}} [[अँडी पायक्रॉफ्ट]]
{{Div col end}}

== बक्षिस रक्कम ==
या स्पर्धेत विजयी होणाऱ्या संघाला ४० लाख [[अमेरिकन डॉलर]] तर उपविजेत्यास २० लाख डॉलर मिळतील. तिसऱ्या आणि चौथ्या क्रमांकाच्या संघांना ८ लाख डॉलर मिळतील.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Rajput|first=Tanisha|title=World Cup 2023 Full Squads: Check date, time, teams, venue, schedule and all you need to know|url=https://www.wionews.com/sports/world-cup-2023-full-squads-check-full-schedule-date-time-teams-venue-and-all-you-need-to-know-632858|work=Wi|date=6 September 2023|access-date= 6 September 2023}}&lt;/ref&gt; या रकमा २०१९ विश्वचषकातील रकमांइतक्याच आहेत.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Dutta |first=Rishab |title=ICC World Cup 2023 Schedule, Teams, Venues, Prize Money, And Broadcast Channel|url=https://www.sportsganga.com/mens-cricket-world-cup/icc-world-cup-2023-schedule-teams-venues-prize-money-and-broadcast-channel/|work=Sportsganga|date=3 September 2023|access-date= 6 September 2023}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! टप्पा !! संघ !! बक्षिस (US$)!! एकूण (US$) 
|-
| विजेता || align=right |१|| align=right | $४०,००,००० || align=right | $४०,००,०००
|-
| उपविजेता || align=right|१|| align=right | $२०,००,००० || align=right | $२०,००,०००
|-
| उपांत्य फेरी हरलेले संघ || align=right|२|| align=right | $८,००,००० || align=right | $१६,००,०००
|-
| साखळी फेरीत प्रत्येक गटातील विजेते संघ ||align=right|४५|| align=right | $४०,००० || align=right | $१८,००,०००
|-
| उरलेले संघ || align=right|६|| align=right | $१,००,००० || align=right | $६,००,०००
|-
| '''एकूण''' || || || align=right | $१,००,००,०००
|}

==सराव सामने==
२९ सप्टेंबर ते ३ ऑक्टोबर २०२३ या कालावधीत [[हैदराबाद]]मधील [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] येथील [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]] आणि [[तिरुवनंतपुरम]]मधील ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम येथे सराव सामने आयोजित करण्यात आले होते.&lt;ref name=&quot;Fixtures&quot; /&gt;

२७ जून रोजी भारताच्या सराव सामन्यांची घोषणा करण्यात आली. २३ ऑगस्ट रोजी संपूर्ण सराव सामन्यांची घोषणा करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Three India cities to host official World Cup warm-up fixtures |url=https://www.icc-cricket.com/news/3647708 |access-date=2023-08-23 |website=www.icc-cricket.com |language=en |archive-date=24 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824044757/https://www.icc-cricket.com/news/3647708 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; या सामन्यांचे दूरचित्रवाणीवरून थेट प्रक्षेपण करण्यात आले.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |title=2023 ICC WC Full schedule, venues, time, teams and where to stream |url=https://www.thehindu.com/sport/cricket/2023-icc-odi-world-cup-in-india-full-schedule-venues-time-teams-and-where-to-stream/article67014830.ece |website=[[हिंदू]] |date=27 June 2023 |access-date=28 June 2023 |archive-date=29 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629233326/https://www.thehindu.com/sport/cricket/2023-icc-odi-world-cup-in-india-full-schedule-venues-time-teams-and-where-to-stream/article67014830.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=27 June 2023 |title=World Cup 2023 schedule: India to play a warm-up match against England, here are venues for practice games |url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/world-cup-2023-schedule-warm-up-matches-to-take-place-from-september-29-at-3-venues-including-thiruvananthapuram-2023-06-27-878105 |access-date=27 June 2023 |publisher=India TV News |archive-date=27 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230627110029/https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/world-cup-2023-schedule-warm-up-matches-to-take-place-from-september-29-at-3-venues-including-thiruvananthapuram-2023-06-27-878105 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== गट फेरी ==
{{मुख्य लेख|२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी}}
२७ जून २०२३ रोजी जाहीर झालेल्या कार्यक्रमानुसार या स्पर्धेची गट फेरी ५ ऑक्टोबरला सुरू झाला. यातील पहिला सामना मागच्या विश्वचषकातील विजेता {{cr|ENG}} आणि {{cr|NZL}} यांच्यात झाला.&lt;ref name=&quot;Fixtures&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| url=https://www.icc-cricket.com/news/3615665| title=India v Pakistan clash among nine World Cup fixtures rescheduled| publisher=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]]| date=9 August 2023| accessdate=9 August 2023}}&lt;/ref&gt; प्रत्येक संघ इतर प्रत्येक संघाशी एक सामना खेळेल व सर्वोच्च ४ संघ बाद फेरीत जातील.

=== गुणफलक ===
{{२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गुणफलक}}

=== निकाल ===
आयसीसीने २७ जून २०२३ रोजी सामन्याचे तपशील जारी केले.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=2023 ICC WC Full schedule, venues, time, teams and where to stream |url=https://www.thehindu.com/sport/cricket/2023-icc-odi-world-cup-in-india-full-schedule-venues-time-teams-and-where-to-stream/article67014830.ece |website=[[हिंदू]] |date=27 June 2023 |access-date=27 June 2023 |archive-date=29 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629233326/https://www.thehindu.com/sport/cricket/2023-icc-odi-world-cup-in-india-full-schedule-venues-time-teams-and-where-to-stream/article67014830.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{Single-innings cricket match
 | date = ५ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|ENG}}
 | score1 = २८२/९ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|NZ}}
 | score2 = २८३/१ (३६.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#इंग्लंड विरुद्ध न्यूझीलंड|न्यूझीलंड ९ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384392.html धावफलक]
 | venue = [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match2}} ६ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|PAK}}
 | score1 = २८६ (४९ षटके)
 | team2 =  {{cr|NED}} 
 | score2 = २०५ (४१ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#नेदरलँड विरुद्ध पाकिस्तान|पाकिस्तानने ८१ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384393.html धावफलक]
 | venue = [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[हैदराबाद]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match3}} ७ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}}
 | score1 = १५६ (३७.२ षटके)
 | team2 = {{cr|BAN}}
 | score2 = १५८/४ (३४.४ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#अफगाणिस्तान विरुद्ध बांगलादेश|बांगलादेश ६ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384394.html धावफलक]
 | venue = [[एचपीसीए स्टेडियम]], [[धर्मशाळा, हिमाचल प्रदेश|धर्मशाळा]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match4}} ७ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|SA}}
 | score1 = ४२८/५ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|SL}}
 | score2 = ३२६ (४४.५ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध श्रीलंका|दक्षिण आफ्रिकेचा १०२ धावांनी विजय झाला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384395.html धावफलक]
 | venue = [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match5}} ८ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|AUS}}
 | score1 = १९९ (४९.३ षटके)
 | team2 = {{cr|IND}}
 | score2 = २०१/४ (४१.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध भारत|भारत ६ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384396.html धावफलक]
 | venue = [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match6}} ९ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|NZ}}
 | score1 = ३२२/७ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|NED}}  
 | score2 = २२३ (४६.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#नेदरलँड विरुद्ध न्यूझीलंड|न्यूझीलंड ९९ धावांनी विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384397.html धावफलक]
 | venue = [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[हैदराबाद]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match7}} १० ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|ENG}}
 | score1 = ३६४/९ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|BAN}}
 | score2 = २२७ (४८.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#बांगलादेश विरुद्ध इंग्लंड|इंग्लंडने १३७ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384398.html धावफलक]
 | venue = [[एचपीसीए स्टेडियम]], [[धर्मशाळा, हिमाचल प्रदेश|धर्मशाळा]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match8}} १० ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|SL}}
 | score1 = ३४४/९ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|PAK}}
 | score2 = ३४५/४ (४८.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#पाकिस्तान विरुद्ध श्रीलंका|पाकिस्तान ६ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384399.html धावफलक]
 | venue = [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[हैदराबाद]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match9}} ११ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}}
 | score1 = २७२/८ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|IND}}
 | score2 = २७३/२ (३५ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#अफगाणिस्तान विरुद्ध भारत|भारताने ८ गडी राखून विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384400.html धावफलक]
 | venue = [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match10}} १२ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|SA}}
 | score1 = ३११/७ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|AUS}}
 | score2 = १७७ (४०.५ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने १३४ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384401.html धावफलक]
 | venue = [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match11}} १३ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|BAN}}
 | score1 = २४५/९ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|NZ}}
 | score2 = २४८/२ (४२.५ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#बांगलादेश विरुद्ध न्यूझीलंड|न्यूझीलंड ८ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384402.html धावफलक]
 | venue = [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match12}} १४ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|PAK}}
 | score1 = १९१ (४२.५ षटके)
 | team2 = {{cr|IND}}
 | score2 = १९२/३ (३०.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#भारत विरुद्ध पाकिस्तान|भारताने ७ गडी राखून विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384403.html धावफलक]
 | venue = [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match13}} १५ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}}
 | score1 = २८४ (४९.५ षटके)
 | team2 = {{cr|ENG}}
 | score2 = २१५ (४०.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#अफगाणिस्तान विरुद्ध इंग्लंड|अफगाणिस्तानने ६९ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384404.html धावफलक]
 | venue = [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match14}} १६ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|SL}}
 | score1 = २०९ (४३.३ षटके)
 | team2 = {{cr|AUS}} 
 | score2 = २१५/५ (३५.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध श्रीलंका|ऑस्ट्रेलिया ५ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384405.html धावफलक]
 | venue = [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match15}} १७ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|NED}}
 | score1 = २४५/८ (४३ षटके)
 | team2 = {{cr|SA}} 
 | score2 = २०७ (४२.५ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#नेदरलँड वि दक्षिण आफ्रिका|नेदरलँड ३८ धावांनी विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384406.html धावफलक]
 | venue = [[एचपीसीए स्टेडियम]], [[धर्मशाळा, हिमाचल प्रदेश|धर्मशाळा]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match16}} १८ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|NZ}}
 | score1 = २८८/६ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|AFG|२०१३}}
 | score2 = १३९ (३४.४ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#अफगाणिस्तान विरुद्ध न्यूझीलंड|न्यूझीलंड १४९ धावांनी विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384407.html धावफलक]
 | venue = [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match17}} १९ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|BAN}}
 | score1 = २५६/८ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|IND}}
 | score2 = २६१/३ (४१.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#बांगलादेश विरुद्ध भारत|भारताने ७ गडी राखून विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384408.html धावफलक]
 | venue = [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match18}} २० ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|AUS}}
 | score1 = ३६७/९ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|PAK}}
 | score2 = ३०५ (४५.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध पाकिस्तान|ऑस्ट्रेलियाने ६२ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384409.html धावफलक]
 | venue = [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match19}} २१ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|NED}} 
 | score1 = २६२ (४९.४ षटके)
 | team2 = {{cr|SL}}
 | score2 = २६३/५ (४८.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#नेदरलँड विरुद्ध श्रीलंका|श्रीलंका ५ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384410.html धावफलक]
 | venue = [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match20}} २१ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|SA}}
 | score1 = ३९९/७ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|ENG}}
 | score2 = १७० (२२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#इंग्लंड विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने २२९ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384411.html धावफलक]
 | venue = [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match21}} २२ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|NZ}}
 | score1 = २७३ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|IND}}
 | score2 = २७४/६ (४८ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#भारत विरुद्ध न्यूझीलंड|भारत ४ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384412.html धावफलक]
 | venue = [[एचपीसीए स्टेडियम]], [[धर्मशाळा, हिमाचल प्रदेश|धर्मशाळा]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match22}} २३ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|PAK}}
 | score1 = २८२/७ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|AFG|२०१३}}
 | score2 = २८६/२ (४९ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#अफगाणिस्तान विरुद्ध पाकिस्तान|अफगाणिस्तानने ८ गडी राखून विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384413.html धावफलक]
 | venue = [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match23}} २४ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|SA}}
 | score1 = ३८२/५ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|BAN}}
 | score2 = २३३ (४६.४ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#बांगलादेश विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने १४९ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384414.html धावफलक]
 | venue = [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match24}} २५ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|AUS}}
 | score1 = ३९९/८ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|NED}} 
 | score2 = ९० (२१ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध नेदरलँड|ऑस्ट्रेलियाने ३०९ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384415.html धावफलक]
 | venue = [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match25}} २६ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|ENG}}
 | score1 = १५६ (३३.२ षटके)
 | team2 = {{cr|SL}}
 | score2 = १६०/२ (२५.४ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#इंग्लंड विरुद्ध श्रीलंका|श्रीलंका ८ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384416.html धावफलक]
 | venue = [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match26}} २७ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|PAK}}
 | score1 = २७० (४६.४ षटके)
 | team2 = {{cr|SA}}
 | score2 = २७१/९ (४७.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#पाकिस्तान विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिका १ गडी राखून विजयी]] 
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384417.html धावफलक]
 | venue = [[एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match27}} २८ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|AUS}}
 | score1 = ३८८ (४९.२ षटके)
 | team2 = {{cr|NZ}}
 | score2 = ३८३/९ (५० षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध न्यूझीलंड|ऑस्ट्रेलिया ५ धावांनी विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384418.html धावफलक]
 | venue = [[एचपीसीए स्टेडियम]], [[धर्मशाळा, हिमाचल प्रदेश|धर्मशाळा]]
 | daynight=
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match28}} २८ ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|NED}}
 | score1 = २२९ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|BAN}} 
 | score2 = १४२ (४२.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#बांगलादेश विरुद्ध नेदरलँड|नेदरलँड ८७ धावांनी विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384419.html धावफलक]
 | venue = [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match29}} २९ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|IND}}
 | score1 = २२९/९ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|ENG}}
 | score2 = १२९ (३४.५ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#इंग्लंड विरुद्ध भारत|भारताने १०० धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384420.html धावफलक]
 | venue = [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match30}} ३० ऑक्टोबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|SL}}
 | score1 = २४१ (४९.३ षटके)
 | team2 = {{cr|AFG|२०१३}}
 | score2 = २४२/३ (४५.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#अफगाणिस्तान विरुद्ध श्रीलंका|अफगाणिस्तान ७ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384421.html धावफलक]
 | venue = [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match31}} ३१ ऑक्टोबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|BAN}}
 | score1 = २०४ (४५.१ षटके)
 | team2 = {{cr|PAK}}
 | score2 = २०५/३ (३२.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#बांगलादेश विरुद्ध पाकिस्तान|पाकिस्तान ७ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384422.html धावफलक]
 | venue = [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match32}} १ नोव्हेंबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|SA}}
 | score1 = ३५७/४ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|NZ}}
 | score2 = १६७ (३५.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#न्यूझीलंड विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने १९० धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384423.html धावफलक]
 | venue = [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match33}} २ नोव्हेंबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|IND}}
 | score1 = ३५७/८ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|SL}}
 | score2 = ५५ (१९.४ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#भारत विरुद्ध श्रीलंका|भारताने ३०२ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384424.html धावफलक]
 | venue = [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match34}} ३ नोव्हेंबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|NED}} 
 | score1 = १७९ (४६.३ षटके)
 | team2 = {{cr|AFG|२०१३}}
 | score2 = १८१/३ (३१.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#अफगाणिस्तान विरुद्ध नेदरलँड|अफगाणिस्तान ७ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384425.html धावफलक]
 | venue = [[भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी इकाना क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match35}} ४ नोव्हेंबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|NZ}}
 | score1 = ४०१/६ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|PAK}}
 | score2 = २००/१ (२५.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#न्यूझीलंड विरुद्ध पाकिस्तान|पाकिस्तान २१ धावांनी विजयी]] ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]])
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384426.html धावफलक]
 | venue = [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match36}} ४ नोव्हेंबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|AUS}}
 | score1 = २८६ (४९.३ षटके)
 | team2 = {{cr|ENG}}
 | score2 = २५३ (४८.१ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध इंग्लंड|ऑस्ट्रेलियाने ३३ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384427.html धावफलक]
 | venue = [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match37}} ५ नोव्हेंबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|IND}}
 | score1 = ३२६/५ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|SA}}
 | score2 = ८३ (२७.१ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#भारत विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|भारताने २४३ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384428.html धावफलक]
 | venue = [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match38}} ६ नोव्हेंबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|SL}}
 | score1 = २७९ (४९.३ षटके)
 | team2 = {{cr|BAN}}
 | score2 = २८२/७ (४१.१ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#बांगलादेश विरुद्ध श्रीलंका|बांगलादेश ३ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384429.html धावफलक]
 | venue = [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[दिल्ली]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match39}} ७ नोव्हेंबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}}
 | score1 = २९१/५ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|AUS}}
 | score2 = २९३/७ (४६.५ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#अफगाणिस्तान विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया|ऑस्ट्रेलिया ३ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384430.html धावफलक]
 | venue = [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match40}} ८ नोव्हेंबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|ENG}}
 | score1 = ३३९/९ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|NED}} 
 | score2 = १७९ (३७.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#इंग्लंड विरुद्ध नेदरलँड|इंग्लंडने १६० धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384431.html धावफलक]
 | venue = [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match41}} ९ नोव्हेंबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|SL}}
 | score1 = १७१ (४६.४ षटके)
 | team2 = {{cr|NZ}}
 | score2 = १७२/५ (२३.२ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#न्यूझीलंड विरुद्ध श्रीलंका|न्यूझीलंड ५ गडी राखून विजयी]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384432.html धावफलक]
 | venue = [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match42}} १० नोव्हेंबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|AFG|२०१३}}
 | score1 = २४४ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|SA}}
 | score2 = २४७/५ (४७.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#अफगाणिस्तान विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका|दक्षिण आफ्रिकेने ५ गडी राखून विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384433.html धावफलक]
 | venue = [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match43}} ११ नोव्हेंबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|BAN}}
 | score1 = ३०६/८ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|AUS}}
 | score2 = ३०७/२ (४४.४ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध बांगलादेश|ऑस्ट्रेलियाने ८ गडी राखून विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384434.html धावफलक]
 | venue = [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[पुणे]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match44}} ११ नोव्हेंबर २०२३
 | team1 = {{cr-rt|ENG}}
 | score1 = ३३७/९ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|PAK}}
 | score2 = २४४ (४३.३ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#इंग्लंड विरुद्ध पाकिस्तान|इंग्लंडने ९३ धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384435.html धावफलक]
 | venue = [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]
}}
{{Single-innings cricket match
 | date = {{anchor|match45}} १२ नोव्हेंबर २०२३
 | bg = #eee
 | team1 = {{cr-rt|IND}}
 | score1 = ४१०/४ (५० षटके)
 | team2 = {{cr|NED}} 
 | score2 = २५० (४७.५ षटके)
 | result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक गट फेरी#भारत विरुद्ध नेदरलँड|भारताने १६० धावांनी विजय मिळवला]]
 | report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384436.html धावफलक]
 | venue = [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]]
}}

==बाद फेरी==
{{main|२०२३ क्रिकेट विश्वचषक बाद फेरी}}

यजमान भारत हा श्रीलंकेविरुद्ध ३०२ धावांनी विजय मिळवल्यानंतर उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरणारा पहिला संघ होता, हा त्यांचा विश्वचषकातील सलग सातवा विजय होता.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Who are best-placed to join India in the semi-finals? |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-india-in-semi-finals-what-are-australia-pakistan-new-zealand-sri-lankas-chances-1406810 |access-date=3 November 2023 |work=ESPNcricinfo |archive-date=2 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231102190459/https://www.espncricinfo.com/story/icc-cricket-world-cup-2023-india-in-semi-finals-what-are-australia-pakistan-new-zealand-sri-lankas-chances-1406810 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ५ नोव्हेंबर रोजी कोलकाता येथील ईडन गार्डन्स येथे भारताने दक्षिण आफ्रिकेचा २४३ धावांनी पराभव करून उपांत्य फेरीतील अव्वल स्थान मिळवले.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Jadeja razes South Africa for 83 after Kohli scores 49th ODI ton |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-south-africa-37th-match-1384428/match-report |access-date=6 November 2023 |work=ESPNcricinfo |date=5 November 2023 |archive-date=5 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231105175133/https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-south-africa-37th-match-1384428/match-report |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

४ नोव्हेंबर रोजी पाकिस्तानने न्यू झीलंडला पराभूत केल्यानंतर दक्षिण आफ्रिका उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरणारा दुसरा संघ ठरला,&lt;ref&gt;{{cite news |title=Fabulous Fakhar pulls off stunning chase to keep Pakistan alive |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/new-zealand-vs-pakistan-35th-match-1384426/match-report |access-date=4 November 2023 |work=ESPNcricinfo |archive-date=14 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231114203011/https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/new-zealand-vs-pakistan-35th-match-1384426/match-report |url-status=live }}&lt;/ref&gt; तर ७ नोव्हेंबर रोजी अफगाणिस्तानला पराभूत केल्यानंतर ऑस्ट्रेलिया हा तिसरा संघ ठरला.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Sportstar |first1=Team |title=World Cup 2023: Australia qualifies for semifinals after stunning win over Afghanistan |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/news/australia-qualifies-semifinals-icc-world-cup-2023-aus-vs-afg-points-maxwell-200-record-run-chase-mumbai/article67510115.ece |access-date=8 November 2023 |work=Sportstar |date=7 November 2023 |archive-date=13 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113072030/https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/news/australia-qualifies-semifinals-icc-world-cup-2023-aus-vs-afg-points-maxwell-200-record-run-chase-mumbai/article67510115.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt; पाकिस्तानने इंग्लंडविरुद्धचा अंतिम सामना हरल्यानंतर न्यू झीलंडने चौथा संघ म्हणून आपले स्थान निश्चित केले.&lt;ref&gt;{{cite news |title=It's official! India set up 2023 World Cup semi-final against New Zealand in 2019 rematch; Pakistan knocked out |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/its-official-india-set-up-2023-world-cup-semi-final-against-new-zealand-in-2019-rematch-pakistan-knocked-out-101699709522254.html |access-date=12 November 2023 |work=Hindustan Times |date=11 November 2023 |archive-date=14 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231114212330/https://www.hindustantimes.com/cricket/its-official-india-set-up-2023-world-cup-semi-final-against-new-zealand-in-2019-rematch-pakistan-knocked-out-101699709522254.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{{4TeamBracket
|team-width=150px
|score-width=120px

|RD1='''उपांत्य फेरी'''
|RD2='''अंतिम सामना'''
|RD1-seed1= '''१'''
|RD1-team1= '''{{cr|IND}}'''
|RD1-score1= '''३९७/४ (५० षटके)'''
|RD1-seed2= ४
|RD1-team2= {{cr|NZ}}
|RD1-score2= ३२७ (४८.५ षटके)

|RD1-seed3= २
|RD1-team3= {{cr|SA}}
|RD1-score3= २१२ (४९.४ षटके)
|RD1-seed4= '''३'''
|RD1-team4= '''{{cr|AUS}}'''
|RD1-score4= '''२१५/७ (४७.२ षटके)'''

|RD2-seed1= उफेवि१
|RD2-team1= {{cr|IND}}
|RD2-score1= २४० (५० षटके)
|RD2-seed2= '''उफेवि२'''
|RD2-team2= '''{{cr|AUS}}'''
|RD2-score2= '''२४१/४ (४३ षटके)'''
}}

=== उपांत्य फेरी ===
{{Single-innings cricket match
| date = १५ नोव्हेंबर २०२३ 
| time = १४:००
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|IND}}
| score1 = ३९७/४ (५० षटके)
| team2 = {{cr|NZ}}
| score2 = ३२७ (४८.५ षटके)
| result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक बाद फेरी#उपांत्य फेरी १|भारताने ७० धावांनी विजय मिळवला]]
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384437.html धावफलक]
| venue = [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] 
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = १६ नोव्हेंबर २०२३ 
| time = १४:००
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|SA}}
| score1 = २१२ (४९.४ षटके)
| team2 = {{cr|AUS}}
| score2 = २१५/७ (४७.२ षटके)
| result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक बाद फेरी#उपांत्य फेरी २|ऑस्ट्रेलिया ३ गडी राखून विजयी]]
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384438.html धावफलक]
| venue = [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]]
}}

===अंतिम सामना===
{{main|क्रिकेट विश्वचषक, २०२३ - अंतिम सामना}}
{{Single-innings cricket match
| date = १९ नोव्हेंबर २०२३
| time = १४:००
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|IND}}
| score1 = २४० (५० षटके)
| team2 = {{cr|AUS}}
| score2 = २४१/४ (४३ षटके)
| result = [[२०२३ क्रिकेट विश्वचषक बाद फेरी#अंतिम सामना|ऑस्ट्रेलियाने ६ गडी  राखून विजय मिळवला]]
| report =[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384439.html धावफलक]
| venue = [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]]
}}

==आकडेवारी==
{{main|२०२३ क्रिकेट विश्वचषक आकडेवारी}}

=== सर्वाधिक धावा ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!धावा
!खेळाडू
!{{Abbr|डाव|डाव}}
!{{Abbr|उच्च|उच्च स्कोअर}}
!{{Abbr|सरासरी|सरासरी}}
!{{Abbr|स्ट्रा.रेट|स्ट्राइक रेट}}
!{{Abbr|१००|शेकडो धावा केल्या}}
!{{Abbr|५०|अर्धशतक ठोकले}}
!{{Abbr|४|चौकार मारले}}
!{{Abbr|६|षटकार ठोकले}}
|-
|- style=&quot;background:gold;&quot;
| align=&quot;center&quot; | '''७६५'''
| '''{{cricon|IND}} [[विराट कोहली]]'''|| ११ || ११७ || ९५.६२ || ९०.३१ || ३ || ६ || ६८ || ९
|-
! ५९७
| {{cricon|IND}} [[रोहित शर्मा]] || ११ || १३१ || ५४.२७ || १२५.९४ || १ || ३ || ६६ || ३१
|-
! ५९४
| {{cricon|RSA}} [[क्विंटन डी कॉक]] || १० || १७४ || ५९.४० || १०७.०२ || ४ || ० || ५७ || २१
|-
! ५७८
| {{cricon|NZL}} [[रचिन रवींद्र]] || १० || १२३* || ६४.२२ || १०६.४४ || ३ || २ || ५५ || १७
|-
! ५५२
| {{cricon|NZL}} [[डॅरिल मिचेल]]|| १० || १३४ || ६९.०० || १११.०६ || २ || २ || ४८ || २२
|}
*स्रोत: ईएसपीएन क्रिकइन्फो&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-career/icc-cricket-world-cup-2023-24-15338|title=2023 World Cup Cricket Batting Records &amp; Stats runs|work=ESPNcricinfo|access-date=19 October 2023|archive-date=18 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231018213616/https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-career/icc-cricket-world-cup-2023-24-15338|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== सर्वाधिक बळी ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!{{Abbr|बळी|बळी}}
!खेळाडू
!{{Abbr|डाव|डाव}}
!{{Abbr|सरासरी|सरासरी}}
!{{Abbr|इको|आर्थिक दर}}
!{{Abbr|स.गो|सर्वोत्तम डाव गोलंदाजी}}
!{{Abbr|स्ट्रा.रेट|स्ट्राइक रेट}}
!{{Abbr|५ बळी|५ बळी}}
|-
|- style=&quot;background:gold;&quot;
| align=&quot;center&quot; | '''२४'''
|'''{{cricon|IND}} [[मोहम्मद शमी]]''' || ७ || १०.७० || ५.२६ || ७/५७ || १२.२० || ३
|-
! २३
|{{cricon|AUS}} [[ॲडम झाम्पा]] || ११ || २२.३९ || ५.३६ || ४/८ || २५.०४ || ०
|-
! २१
|{{cricon|SRI}} [[दिलशान मधुशंका]] || ९ || २५.०० || ६.७० || ५/८० || २२.३८ || १
|-
! rowspan=2|२०
|{{cricon|IND}} [[जसप्रीत बुमराह]] || ११ || १८.६५ || ४.०६ || ४/३९ || २७.५५ || ०
|-
|{{cricon|SA}} [[जेराल्ड कोएत्झी]] || ८ || १९.८० || ६.२३ || ४/४४ || १९.०५ || ०
|}
*स्रोत: ईएसपीएन क्रिकइन्फो&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/bowling-most-wickets-career/icc-cricket-world-cup-2023-24-15338|title=2023 World Cup Cricket bowling Records &amp; Stats wickets|work=ESPNcricinfo|access-date=10 October 2023|archive-date=9 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009113538/https://www.espncricinfo.com/records/tournament/bowling-most-wickets-career/icc-cricket-world-cup-2023-24-15338|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===स्पर्धेतील संघ===
आयसीसीने २१ नोव्हेंबर २०२३ रोजी टूर्नामेंटचा आपला संघ जाहीर केला आणि विराट कोहलीला टूर्नामेंटचा सर्वोत्तम खेळाडू म्हणून&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=19 November 2023 |title=India star named Player of the Tournament at ICC Men's Cricket World Cup |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3789837 |website=Cricket World Cup |archive-date=19 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231119182634/https://www.cricketworldcup.com/news/3789837 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; आणि रोहित शर्माला संघाचा कर्णधार म्हणून निवडण्यात आले.&lt;ref&gt;{{cite web |access-date=21 November 2023 |title=Finalists dominate Cricket World Cup Team of the Tournament |url=https://www.cricketworldcup.com/news/3789872 |website=Cricket World Cup |archive-date=21 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121101138/https://www.cricketworldcup.com/news/3789872 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!खेळाडू
!भूमिका
|-
| {{cricon|SA}} [[क्विंटन डी कॉक]]
| सलामीवीर/यष्टिरक्षक
|-
| {{cricon|IND}} [[रोहित शर्मा]]
| सलामीवीर/कर्णधार
|-
| {{cricon|IND}} [[विराट कोहली]]
| फलंदाज
|-
| {{cricon|NZ}} [[डॅरिल मिचेल]]
| अष्टपैलू
|-
| {{cricon|IND}} [[केएल राहुल]]
| फलंदाज
|-
| {{cricon|AUS}} [[ग्लेन मॅक्सवेल]]
| अष्टपैलू
|-
| {{cricon|IND}} [[रवींद्र जडेजा]]
| अष्टपैलू
|-
| {{cricon|IND}} [[जसप्रीत बुमराह]]
| गोलंदाज
|-
| {{cricon|SL}} [[दिलशान मधुशंका]]
| गोलंदाज
|-
| {{cricon|AUS}} [[ॲडम झाम्पा]]
| गोलंदाज
|-
| {{cricon|IND}} [[मोहम्मद शमी]]
| गोलंदाज
|-
| {{cricon|SA}} [[जेराल्ड कोएत्झी]]
| बारावा माणूस
|}

== बाह्य दुवे ==

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{२०२३ क्रिकेट विश्व चषक}}
{{क्रिकेट विश्वचषक माहिती}}

[[वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक]]
[[वर्ग:२०२३ क्रिकेट विश्वचषक]]
[[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील खेळ]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे]]</text>
      <sha1>nq4fiisj1fp0jj651db4dsqrrc4jo8f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>राष्ट्रीय रेडिओ खगोलभौतिकी केंद्र</title>
    <ns>0</ns>
    <id>188532</id>
    <revision>
      <id>2694778</id>
      <parentid>2623298</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T07:28:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7655" sha1="4jdlgowpzdie4umkg6uq87k6j2gqp1b" xml:space="preserve">{{चौकट महाविद्यालय
|name=          {{लेखनाव}}&lt;br/&gt;(एनसीआरए)
|image=     
चित्र:NCRAlogo.jpg|150px|विनाचौकट|मध्यवर्ती
|ब्रीदवाक्य=       
|endowment=   
|director=   स्वर्ण घोश&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://ncra.tifr.res.in/ncra/people/academic/ncra-faculty/Swarna_Ghosh|प्रकाशक=एनसीआरए|भाषा=इंग्लिश|title=स्वर्ण के घोश|ॲक्सेसदिनांक=३ फेब्रुवारी, २०१६|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304215654/http://www.ncra.tifr.res.in/ncra/people/academic/ncra-faculty/Swarna_Ghosh|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|established=   १९८० च्या दशकात
|type=         संशोधन संस्था 
|staff=       
|students=     
|undergrad=   
|postgrad=     
|doctoral= 
|colors=       
|शहर=         [[पुणे]]
|राज्य =     [[महाराष्ट्र]]
|देश =      [[भारत]]
|campus=       [[शहर विस्तार|शहरी]]
|मानचिन्ह =       
|website=     {{URL|www.ncra.tifr.res.in}}
|affiliations= [[टाटा मुलभूत संशोधन संस्था]]
}}

'''{{लेखनाव}}''' (इंग्रजी: ''National Centre for Radio Astrophysics (NCRA)'' - नॅशनल सेंटर फॉर रेडिओ ॲस्ट्रोफिजिक्‍स ('''एनसीआरए''')) [[सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ|पुणे विद्यापीठाच्या]] आवारातील [[आयुका]]च्या शेजारील रेडिओ खगोलभौतिकीच्या क्षेत्रातील एक अग्रगण्य संशोधन संस्था आहे. ही संस्था [[टाटा मुलभूत संशोधन संस्था|टाटा मुलभूत संशोधन संस्थेचा]] (टिआयएफआर) एक भाग आहे. एनसीआरए मध्ये खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी यामधील अनेक विषयांवर संशोधन होते ज्यामध्ये [[सक्रिय दीर्घिका]], [[आंतरतारकीय माध्यम]], [[पल्सार]], [[विश्वनिर्मितीशास्त्र]] आणि विषेशत: [[रेडिओ खगोलशास्त्र]] आणि रेडिओ उपकरणशास्त्र यांचा समावेश आहे. एनसीआरए ने [[जायंट मीटरवेव्ह रेडिओ टेलिस्कोप]] (जीएमआरटी) या [[पुणे|पुण्यापासून]] ८० किमी अंतरावरील खोडद येथे मीटर तरंगलांबीतील जगातील सर्वात मोठ्या रेडिओ दुर्बिणीची निर्मिती केली असून ती दुर्बीण ही संस्था चालवते. त्याचबरोबर एनसीआरए [[ऊटी रेडिओ टेलिस्कोप]] ही वृत्तचित्तीच्या आकाराची [[तामिळनाडू]] राज्यातील [[उदगमंडलम]] येथील रेडिओ दुर्बीण सुद्धा चालवते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=http://www.ncra.tifr.res.in/|title=एनसीआरए संकेतस्थळ|प्रकाशक=एनसीआरए|भाषा=इंग्लिश}}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
या केंद्राचे मूळ १९६० च्या दशकातील टिआयएफआर येथील रेडिओ खगोलशास्त्र गटामध्ये आहे, ज्याची स्थापना [[गोविंद स्वरूप]] यांच्या नेतृत्वाखाली झाली. या गटाने [[ऊटी रेडिओ टेलिस्कोप]]ची निर्मिती केली. लवकरच १९८० च्या दशकात जायंट मीटरवेव्ह रेडिओ टेलिस्कोप या नव्या रेडिओ दुर्बिणीची महत्त्वाकांक्षी योजना प्रस्तावित करण्यात आली. ही दुर्बीण बनवण्यासाठी पुण्याची निवड करण्यात आल्याने या गटासाठी पुणे विद्यापीठाच्या आवारात नवीन केंद्र बनवण्यात आले. या काळात रेडिओ खगोलशात्र गटाचे राष्ट्रीय रेडिओ खगोलभौतिकी केंद्रामध्ये रूपांतर झाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.ncra.tifr.res.in/ncra/ncra1/history|title=एनसीआरएचा संक्षिप्त इतिहास|प्रकाशक=एनसीआरए|भाषा=इंग्लिश|access-date=2016-02-27|archive-date=2014-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913032757/http://www.ncra.tifr.res.in/ncra/ncra1/history|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== संशोधन ==
एनसीआरए मधील संशोधन कमी [[वारंवारता|वारंवारतेच्या]] रेडिओ खगोलशास्त्राभोवती केंद्रित आहे. यामध्ये अनेक क्षेत्रात संशोधन केले जाते, जसे [[सौरभौतिकी]], [[पल्सार]], [[सक्रिय दीर्घिकीय केंद्रक]], [[आंतरतारकीय माध्यम]], ताऱ्याच्या महास्फोटानंतरचे अवशेष, दीर्घिकेचे केंद्र, जवळील दीर्घिका, उच्च-[[ताम्रसृती|ताम्रसृतीवरील]] दीर्घिका इत्यादी.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.ncra.tifr.res.in/ncra/research/research-at-ncra-tifr-1|title=एनसीआरए-टिआयएफआर येथील संशोधन|प्रकाशक=एनसीआरए|भाषा=इंग्लिश|access-date=2016-02-27|archive-date=2017-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20171012192557/http://www.ncra.tifr.res.in/ncra/research/research-at-ncra-tifr-1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== हे सुद्धा पहा ==
*[[भारतीय खगोलभौतिकी संस्था]]
*[[आयुका]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}


[[वर्ग:अंतराळ संशोधन संस्था]]
[[वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था]]</text>
      <sha1>4jdlgowpzdie4umkg6uq87k6j2gqp1b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भारतामधील बौद्ध धर्म</title>
    <ns>0</ns>
    <id>199517</id>
    <revision>
      <id>2694683</id>
      <parentid>2436876</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:35:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19051" sha1="g7fpv27an4brc056ddi0cy546si4a5h" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट समूह
|group =  भारतीय बौद्ध |
|image= &lt;div style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;[[File:Deekshabhoomi - panoramio.jpg|thumb|left|250px]]
| caption = भारताच्या पवित्र बौद्ध स्थळ [[दीक्षाभूमी]]
|poptime = ८४,४२,९७२ ('''०.७०%''') - (इ.स. २०११)
|popplace =
'''प्रमुख''' &lt;br /&gt;[[महाराष्ट्र]]&lt;br /&gt;
'''इतर लक्षणीय लोकसंख्या'''&lt;br /&gt;
[[पश्चिम बंगाल]] {{•}} [[मध्य प्रदेश]] {{•}} [[उत्तर प्रदेश]] {{•}} [[सिक्किम]] {{•}} [[अरूणाचल प्रदेश]] {{•}} [[त्रिपुरा]] {{•}} [[जम्मू आणि काश्मिर]] |
langs = मुख्यः- [[मराठी]] &lt;br /&gt;
'''इतर'''&lt;br /&gt;  [[हिंदी]] {{•}} [[तेलुगू]] {{•}} [[सिक्किमी भाषा|सिक्किमी]] {{•}} [[तिबेटी भाषा|तिबेटी]] |
rels = [[बौद्ध धर्म]] ([[नवयान]]) | 
related = [[भारतीय लोक]] |
}}
{{बौद्ध धर्म}}
{{थेरवाद बौद्ध धर्म}}

'''[[बौद्ध धर्म]]''' हा एक जागतिक धर्म आहे, जो [[मगध]]च्या प्राचीन साम्राज्याच्या (आताचे [[बिहार]], [[भारत]]) सभोवती उभा आहे आणि सिद्धार्थ गौतम, &quot;[[बुद्ध]]&quot; (&quot;जागृत व्यक्ती&quot;) यांच्या शिकवणींवर आधारित आहे. बुद्धांच्या जीवनकाळात सुरू हा बौद्ध धर्म मगधाबाहेर पसरला.

बौद्ध [[मौर्य]] [[सम्राट अशोक]]ांच्या साम्राज्याच्या काळात बौद्ध समाज दोन शाखांमध्ये विभागला गेला: [[महासंघिका]] आणि [[स्थवीरवाद]], हे दोन्ही बौद्ध समाज भारतभर पसरले आणि अनेक उप-संप्रदायात विभागले गेले. आधुनिक काळामध्ये बौद्ध धर्माच्या दोन प्रमुख शाखा अस्तित्वात आहेत: [[श्रीलंका]] आणि [[दक्षिणपूर्व आशिया]]तील [[थेरवाद]] आणि [[हिमालयीन]] आणि [[पूर्व आशिया]]तील [[महायान]].

प्राचीन भारतात सम्राट अशोक नंतर पुढे, बौद्ध धर्म आणि बौद्ध मठांच्या प्रथांना १२ व्या शतकादरम्यान सामान्य लोक आणि राजेशाही यांचा पाठिंबा प्राप्त झाला होता परंतु सामान्यतः इ.स. १ सहस्र वर्षामध्ये यात घट झाली होती, ज्यात त्यांच्या अनेक पद्धती आणि विचार हिंदू धर्मातील होत्या. १२ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात [[इस्लाम]]चे आगमन झाल्यानंतर हिमालयीन भाग आणि [[दक्षिण भारत|दक्षिण भारताव्यतिरिक्त]] बौद्ध धर्म भारतात जवळजवळ विलुप्त झाला.

[[File:District wise Buddhist population percentage, India census 2011.png|thumb|left|300px|भारताच्या बौद्ध लोकसंख्येचे जिल्हानिहाय प्रमाण (%)]]
हिमालयाच्या परिसरातील [[सिक्कीम]], [[लडाख]], [[अरुणाचल प्रदेश]], [[पश्चिम बंगाल]]मधील [[दार्जिलिंग पर्वतरांग]] आणि उच्च [[हिमाचल प्रदेश]]मधील [[लाहौल]] आणि [[स्पीति]] भागात बौद्ध धर्म हा मुख्य किंवा मोठा धर्म आहे. याव्यतिरिक्त बौद्ध अवशेष आंध्रप्रदेशात आढळतात, जे महायान बौद्ध धर्माचे मूळ आहे. गेल्या शंभर वर्षांपासून बौद्ध धर्माची भारतामध्ये पुनर्निर्मिती होत आहे, कारण बऱ्याच भारतीय बुद्धिमतांनी बौद्ध, तिबेटी निर्वासित लोकांचे स्थलांतर केले आणि लक्षावधी [[हिंदू]] [[दलित|दलितांनी]] बौद्ध धर्मात [[धर्मांतर]] केले. २०११ च्या जनगणनेनुसार, भारताच्या लोकसंख्येमध्ये ०.७% किंवा ८५ लाख बौद्ध व्यक्ती आहेत. इतर अहवालानुसार भारतीय लोकसंख्येत ५% ते ६% (६ ते ७ कोटी) बौद्ध आहे तर प्रसिद्ध भारतीय बौद्ध नेते व [[भिक्खु]] [[भदंत आर्य नागार्जुन सुरई ससाई]] यांच्या मते, भारतात १० कोटी बौद्ध अनुयायी आहेत.

== सिद्धार्थ गौतम - बुद्ध ==
{{मुख्य|गौतम बुद्ध}}
बुद्धांचा जन्म [[शाक्य]] राज्याच्या [[शुद्धोधन]] नावाच्या राजाकडे [[नेपाळ]]मधील [[लुंबिनी]] येथील [[कपिलवस्तु]] मध्ये झाला. सामाना पद्धतीचे साधना आणि [[ध्यान]] केल्यानंतर, बुद्धांनी स्व-आनंद आणि आत्म-संवेदनांच्या कणांपासून दूर राहण्याचा मार्ग बौद्ध [[मध्यममार्ग]] शोधला.

[[सिद्धार्थ गौतम]] यांनी [[बोधगया]]मधील पिंपळ वृक्षाखाली बसून ज्ञान प्राप्त झाले, त्या पिंपळ वृक्षास [[बोधी वृक्ष]] म्हणून ओळखले जाते. तेव्हापासून गौतमला ''परिपूर्णपणे स्वयं जागृत करणारा'' असे ‘सम्यकसंबुद्ध’ म्हणून ओळखले जाते. बुद्धांनी [[मगध]]च्या शासक, सम्राट [[बिंबिसार|बिंबिसाराकडे]] संरक्षण प्राप्त केले. या सम्राटाने बौद्ध धर्माला वैयक्तिक विश्वास म्हणून स्वीकारले आणि अनेक [[बौद्ध विहार|बौद्ध विहाराची]] स्थापना करण्याची परवानगी दिली. अखेरीस संपूर्ण क्षेत्राचे पुनर्नामित [[बिहार]] म्हणून झाले.

==बौद्ध चळवळी==

== भारतामध्ये बौद्ध धर्माचे सशक्तीकरण ==

==धर्म गुरू==

==भारतामध्ये बौद्ध धर्माचा ऱ्हास==

==भारतामध्ये बौद्ध धर्माचे पुनरुज्जीवन==
{{मुख्य|दलित बौद्ध चळवळ}}

[[बौद्ध धर्म]] हा इ.स पू. सहाव्या शतकापासून ते इ.स. ८व्या शतकापर्यंत भारतात प्रमुख धर्म बनून राहिलेला आहे. तर [[सम्राट अशोक]] यांच्या काळात बौद्ध धर्म [[अखंड भारत]]ाचा राजधर्म होता. परंतु कालांतराने देशी-विदेशी धर्मांच्या रक्तरंजित आणि हिंसक कार्यांशी सामना करता करता बौद्ध धर्म भारतात 12व्या शतकानंतर नाहिसा झाला परंतु हिमालयीन प्रदशांत हा धर्म तगून राहिला. २०व्या शतकात आधुनिक भारताचे निर्माते आणि महान बौद्ध विद्वान [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांनी आपल्या लाखों अनुयायांसोबत बौद्ध धम्म स्विकारून बौद्ध धर्माचे भारतात पुनरुत्थान केले. [[बोधीसत्त्व]] डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या प्रभावामुळे एका सर्वेक्षणानुसार मार्च १९५९ पर्यंत भारतात जवळजवळ १.५ ते २ कोटी दलितांनी बौद्ध धर्म ग्रहन केला होता. आज सुद्धा दरवर्षी लाखोंच्या संख्येने लोक बौद्ध धर्मात प्रवेश करतात.

== लोकसंख्या==
२००१-११ दरम्यान, बौद्ध हे [[शीख]] आणि [[जैन|जैनाप्रमाणेच]], [[हिंदू]]ंपेक्षा खूप कमी दराने वाढले आहेत. भारतात बौद्धांचे दोन भिन्न वर्ग आहेत – [[नवयान]]ी बौद्ध (८७%) व परंपरागत बौद्ध (१३%).

पहिला वर्ग, [[अरुणाचल प्रदेश]], [[मिझोरम]] आणि काही इतर पूर्वोत्तर राज्यांमधील [[अनुसूचित जमाती]]; [[जम्मू आणि काश्मीर]] आणि उत्तर [[हिमाचल प्रदेश]]ात; आणि, [[दार्जिलिंग]] आणि [[सिक्कीम]]चे लोक हा परंपरागत बौद्ध समुदायांचा लहान वर्ग आहे; [[इ.स. २०११]] मध्ये एकूण ८४ लक्ष बौद्धांची गणना झाली त्यापैकी ११ लाख या वर्गात समाविष्ट केली जाऊ शकतात.

दुसरा वर्ग म्हणजे, [[इ.स. १९५१]] नंतर [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांच्या प्रभावाखाली बौद्ध धर्मीयांचे धर्मपरिवर्तन झालेला [[नवयान]]ी बौद्ध (''नव-बौद्ध'') या नावाचा सर्वात मोठा वर्ग आहे. या वर्गात सुमारे ७३ लाख बौद्ध समाविष्ट होतात, त्यापैकी अवघे ६५ लाख (९०% नवबौद्ध) [[महाराष्ट्र]]ात आहेत, महाराष्ट्रातील एकूण लोकसंख्येत जवळजवळ ६% बौद्ध आहेत. उर्वरित सुमारे ९ लाख नव-बौद्ध [[मध्यप्रदेश]], [[छत्तीसगढ]], [[कर्नाटक]], [[उत्तर प्रदेश]] आणि [[पंजाब]], तसेच छोटे उत्तर राज्ये [[हरियाणा]] आणि [[दिल्ली]] येथे आहेत.

==बौद्धांची भारतामधील स्थिती ==
{{बौद्ध लोकसंख्या
|title       = भारताच्या बौद्ध लोकसंख्या
|type        = 
|footnote    = *[[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांच्या धर्मांतरामुळे १९६१ मध्ये बौद्ध लोकसंख्येत प्रचंड वाढ झाली होती.
|align       = right
|width       = 
|state       = 
|shading     = 
|pop_name    =
|percentages = 
|source      =
| 1951 | 180823
| 1961 | 3250227
| 1971 | 3812325
| 1981 | 4720000
| 1991 | 6388000
| 2001 | 7955207
| 2011 | 8442972
}}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
|-
|+जनगणना २०११ नुसार, १,००,००० पेक्षा अधिक बौद्धांची लोकसंख्या असलेली राज्ये &lt;ref&gt;http://www.censusindia.gov.in/&lt;/ref&gt;
|-
!राज्य!!बौद्ध लोकसंख्या!!राज्यातील प्रमाण (%)!! भारताच्या बौद्ध (%)
|-
|align=centre|[[महाराष्ट्र]]||६५,३१,२००||५.८१%||७७.३६%
|-
|align=centre|[[पश्चिम बंगाल]]||२,८२,८९८||०.३१%||३.३५%
|-
|align=centre|[[मध्य प्रदेश]]||२,१६,०५२||०.३०%||२.५६%
|-
|align=centre|[[उत्तर प्रदेश]]||२,०६,२८५||०.११%||२.४४%
|-
|align=centre|[[सिक्किम]]||१,६७,२१६||२७.३९%||१.९८%
|-
|align=centre|[[अरुणाचल प्रदेश]]||१,६२,८१५||११.७७%||१.९३%
|-
|align=centre|[[त्रिपुरा]]||१,२५,३८५||३.४१%||१.४९%
|-
|align=centre|[[जम्मु आणि काश्मीर|जम्मु-काश्मीर]]||१,१२,५८४||०.९०%||१.३३%
|-
|}
२०११ च्या जनगणनेनुसार, भारताच्या केवळ [[सिक्कीम]], (२७.३९%), [[अरुणाचल प्रदेश]] (११.७७%), [[मिझोरम]] (८.५१%), [[महाराष्ट्र]] (५.८१%), [[त्रिपुरा]] (३.४१%) व [[हिमाचल प्रदेश]] (१.१०%) या सहा राज्यात बौद्ध लोकसंख्येचे प्रमाण १% पेक्षा अधिक आहे.&lt;ref&gt;http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01.html/&lt;/ref&gt;

बौद्ध लोकसंख्येची सरकारी आकडेवारी पेक्षा वास्तविक बौद्धांच्या लोकसंख्येहून ५ - ६ पटीने अधिक आहेत.&lt;ref&gt;[http://m.asianews.it/index.php?art=3482&amp;l=en] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190106014306/http://www.asianews.it/index.php?art=3482&amp;l=en |date=2019-01-06 }} भारतीय बौद्धांनी भारताची बौद्ध जनगणना नाकारली&lt;/ref&gt;

==बौद्ध धर्मांतरे ==
{{मुख्य|भारताच्या सामूहिक बौद्ध धर्मांतरांची यादी}}
भारतात दरवर्षी शेकडो-हजारो लोक धर्मांतर करून [[बौद्ध धर्म|बौद्ध धम्मात]] प्रवेश करतात. या धम्म दीक्षा सोहळ्याची सुरुवात १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांनी नागपूर मध्ये ५,००,००० अनुयायांसह बौद्ध धम्माची दीक्षा घेऊन केली होती. [[नवबौद्ध चळवळ]]ीनंतर महाराष्ट्रासह देशातील विविध राज्यात अनेक सामुदायिक धर्मांतरे झाली आणि आजही ती मोठ्या प्रमाणावर होत आहेत.

== हे सुद्धा पहा ==
* [[जगामधील बौद्ध धर्म]]
* [[महाराष्ट्रामधील बौद्ध धर्म]]
* [[मौर्य साम्राज्य]]
* [[नवबौद्ध चळवळ]] 
* [[नवयान]]
* [[भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म]]
* [[बौद्ध साहित्य]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे==
{{कॉमन्स वर्ग|Buddhism in India|भारतामध्ये बौद्ध धर्म}}

*[http://www.censusindia.gov.in/]

{{बौद्ध विषय सूची}}

[[वर्ग:देशानुसार बौद्ध धर्म]]
[[वर्ग:भारताचा इतिहास]]
[[वर्ग:भारतीय संस्कृती]]
[[वर्ग:नवयान]]
[[वर्ग:भारतामध्ये बौद्ध धर्म| ]]
[[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]]
[[वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे]]</text>
      <sha1>g7fpv27an4brc056ddi0cy546si4a5h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विवंता बाय ताज मडीकेरी (कूर्ग)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208234</id>
    <revision>
      <id>2694809</id>
      <parentid>2568752</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:15:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5707" sha1="i50apac371qs7tjludbu87pt3msvke2" xml:space="preserve">'''विवंता बाय ताज मडीकेरी, कूर्ग''' हे [[कर्नाटक|कर्नाटकातील]] [[मडीकेरी]] गावातील होटेल आहे.

{{बदल}}
बारमाही हरित आणि वर्षभर पाऊस बरसत असणारे जंगल. म्हणजेच पर्जन्यवन ! बुडबुडे नाचवत वाहणारे झरे, इलायचीच्या हिरव्यागार वेली, ढब्बू मिरची आणि कॉफीचे मळे ! सर्व कांही खाजगी ! झाडे झुडपाणी पूर्ण अछादलेले पहाड की जो देखावा विस्मय कारक व असामान्य दृश्य नजरेत भरता येते. '''विवंता बाय ताज माडीकेरी''' हे तर अंतिम की जे पहाडाच्या कुशीत लपलेले आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=https://vivanta.tajhotels.com/en-in/madikeri-coorg/ |title=Luxury Five Star Retreat Hotel in Coorg - Vivanta by Taj Madikeri |प्रकाशक=विवंता.ताजहॉटेल्स.कॉम |दिनांक=17 March 2017 |प्राप्त दिनांक= |accessdate=2017-03-17 |archive-date=2017-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170419214644/https://vivanta.tajhotels.com/en-in/madikeri-coorg/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; याचे ठिकाण म्हणजे हे समुद्र सपाटी पासून ५००० फूट उंचीवर आहे आणि माडीकेरी, शहरापासून ७ किमी अंतरावर आहे. या हॉटेलची विशेषता: म्हणजे सर्व खोल्यातून सर्व बाजूचा संपन्न नयनरम्य देखावा नजरेत सामावता येतो. या हॉटेल मध्ये डिलक्स डिलाईट, डिलक्स अल्लूरे, प्रीमियम टेम्टेशन, आणि आश्चर्य कारक असि प्रेसिडन्शियल निरवणा सूट उपलब्ध आहेत.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=https://www.cleartrip.com/hotels/info/vivanta-by-taj-madikeri-383032 |title=Hotel Rooms -  Vivanta by Taj Madikeri   |प्रकाशक= cleartrip.com |दिनांक=17 March 2017 | प्राप्त दिनांक=}}&lt;/ref&gt; आथितींना येथील रेस्तरांमधील पदार्थ अचंबित करून टाकतात. आमचे जीवा स्पाला भेट द्या ! तेथे तुम्ही नैसर्गिक देखावे मनात साठऊन अत्यानंदाने बेभान व्हाल. कुर्ग येथील या अद्वितीय एकमेव हॉटेल मध्ये या आणि मोकळे व्हा ! स्वताहाला शोधण्यासाठी हे ठिकाण अतिशय परिपूर्ण आणि योग्य आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.girlahead.com/zipline-inauguration-luxury-vivanta-taj-madikeri-coorg-hotel/ |title=A zipline inauguration at the luxury Vivanta by Taj Madikeri-Coorg, hotel |प्रकाशक=girlahead.com |दिनांक=13 February 2015 |प्राप्त दिनांक= }}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

==खोली== 
===सुपीरियर चार्म रूम===
या खोल्या ८५०  स्क्वेअर फूट आहेत. त्या अतिशय आकर्षक आराखड्याने बनविलेल्या आहेत तेथून सर्व दर्शनीय ठिकाणांचे अवलोकन करता येते. 

===डिलक्स डिलाईट रूम=== 
कडाक्याच्या थंडीत या रूम उबदार केल्या जातात. या रूमची एरिया १००० स्क्वेअर फूट आहे. कोणत्याही सुविधेसाठी आथितींना बाहेर जावे लागत नाही. 

===प्रीमियम इंडलजन्स रूम=== 
या खोल्या १४०० स्क्वेअर फूट  एरियाच्या आहेत यात सर्व सुविधा आहेत. लक्झरी ब्लीस्स विल्ला विथ बाल्कनी अँड प्लुंग पूल आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी |दुवा=http://www.thehindubusinessline.com/news/variety/vivanta-by-taj-madikeri-review/article4647061.ece |title= Vivanta by Taj - Madikeri: review |प्रकाशक=thehindubusinessline.com  |दिनांक=24 April 2013 | प्राप्त दिनांक=}}&lt;/ref&gt; ३३०० स्क्वेअर फूट एरियाअसणाऱ्या या खोलीत प्रवेश करा आणि आनंद घ्या ! 

==संदर्भ==
[[वर्ग:ताज हॉटेल]]</text>
      <sha1>i50apac371qs7tjludbu87pt3msvke2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भारतातील सर्वात उंच पुतळ्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>209113</id>
    <revision>
      <id>2694680</id>
      <parentid>2684339</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:33:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36566" sha1="794xaycr97fl5y7r24myeote29wojog" xml:space="preserve">{{भाषांतर}}
उंचीनुसार '''{{लेखनाव}}''' खालीलप्रमाणे आहे.

== {{convert|30|m|ft}} पेक्षा जास्त ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; &quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | पुतळा
! rowspan=&quot;2&quot; | समर्पित
! rowspan=&quot;2&quot; | स्थान
! rowspan=&quot;2&quot; | राज्य 
! colspan=&quot;2&quot; | उंची
! rowspan=&quot;2&quot; class=&quot;unsortable&quot; |टीप
! rowspan=&quot;2&quot; | निर्मिती वर्ष
! rowspan=&quot;1&quot; class=&quot;unsortable&quot; |चित्र
|-
! m
! ft
|-
| [[वीरअभय अंजनिया हनुमान स्वामी]] || [[हनुमान]] || [[विजयवाडा]] || [[आंध्र प्रदेश]] ||{{convert|41|m|ft|disp=table|sortable=on}} || मारुतीची जगातील सर्वाधिक उंच मूर्ती. भारताचा एके काळचा सर्वात उंच पुतळा.&lt;ref name=&quot;nativeplanet.com&quot;&gt;http://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-10-tallest-statues-india-000311.html&lt;/ref&gt;|| || [[File:HanumaninPartala.JPG|120px|none]]
|-
| [[तिरूवल्लूवर पुतळा]] || [[तिरूवल्लूवर]] || [[कन्याकुमारी]] || [[तमिळनाडू]] || {{convert|40.5|m|ft|disp=table|sortable=on}}||The entire 133 feet monument depicts the 3 sections of Thirukkural, namely, virtue (38 chapters), wealth (70 chapters) and love (25 chapters)&lt;ref name=&quot;nativeplanet.com&quot;/&gt;|| 2000 || [[File:Tiruvalluvar statue LIC.jpg|120px|none]]
|-
| [[तथागत त्साल]] || [[बुद्ध]] || [[रावंगला]] || [[सिक्कीम]] ||{{convert|39|m|ft|disp=table|sortable=on}} || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.dalailama.com/news/post/920-consecration-of-the-tathagata-tsal-and-teaching-at-ravangla-sikkim |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2013-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527005547/http://www.dalailama.com/news/post/920-consecration-of-the-tathagata-tsal-and-teaching-at-ravangla-sikkim |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; || २०१३ || [[File:Buddha Park 4.JPG|120px|none]] 
|-
| [[ध्यान बुद्ध मूर्ती]] || [[बुद्ध]] || [[अमरावती गांव, गुंतूर जिल्हा]] || [[आंध्र प्रदेश]] ||{{convert|38.1|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Dhyana Buddha statue of Amaravathi&lt;ref&gt;http://www.deccanchronicle.com/140915/nation-current-affairs/article/tallest-dhyana-buddha-be-ready-amaravati&lt;/ref&gt;||2015||[[File:Dhyana Buddha statue in Amaravati.jpg|120px|none]]
|-
| [[रेवाल्सर]] मधील [[पद्मसंभव]] मूर्ती || [[गुरू रिनपोच]] || रेवाल्सर || [[हिमाचल प्रदेश]] || {{convert|37.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Statue of Guru Rinponche &lt;ref&gt;[http://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-10-tallest-statues-india-000311.html]&lt;/ref&gt;|| २०१२ || [[File:Guru Rinpoche in mist 2.jpg|120px|none]] 
|-
| [[मुरुडेश्वरा]]चा [[शिव]] || [[शिव]] || [[मुरुडेश्वर]] जिल्हा || [[कर्नाटक]]|| {{convert|37|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| जगातील दुसरी सर्वात उंच शिवमूर्ती, शंकराचा भारताच्या सर्वात उंच शिव-पुतळा &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20050408042903/http://www.chennaionline.com:80/hotelsandtours/PlacesofInterest/2004/02murudesh.asp World's tallest Siva idol]&lt;/ref&gt; || 2006 || [[File:Shiva Statue Murdeshwara Temple.jpg|120px|none]]
|-
|[[आदियोगी शिवमूर्ती]]
| [[महादेव]]
|[[कोइंबतूर]]
|[[तमिळनाडू]]
|34.2
|112
| जगातील सर्वाधिक मोठा व उंच चेहरा, ५०० टन स्टीलपासून निर्मिती. Height of 112 feet symbolically denotes that Adiyogi gave 112 ways to explore the human system&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://www.financialexpress.com/india-news/pm-narendra-modi-to-unveil-first-112-foot-tall-shiva-statue-in-coimbatore-on-mahashivratri-5-interesting-facts-to-know/563295/|title=PM Narendra Modi unveils first 112-foot tall Shiva statue in Coimbatore: 5 facts to know!|date=2017-02-23|newspaper=The Financial Express|access-date=2017-02-26|language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|Feb 24th, 2017
||[[File:Lord shiva.jpg|120px|none]]
|-
| दामांजोदीची हनुमान मूर्ती
|[[हनुमान]]
|दामांजोदी, कारापूर
|[[ओरिसा]]
|३३.१
|108'9&quot;
|World's Second tallest Hanuman located at NALCO township, Damanjodi, Koraput
|March 3rd, 2017
|[[File:Hanuman Statue of Damanjodi.jpg|120px|none]]
|-
| [[अहिंसेचा पुतळा]] || [[रिशभंथा]], पहिले जैन तिर्थकर || [[मांगी-तुंगी]], 100&amp;nbsp;km from [[धुळे]] || [[महाराष्ट्र]] || {{convert|33|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| World's tallest Jain idol(121 feet including pedestal) and also largest monolith statue in the world || 2016 || 
|-
| [[पालिटाणा मंदिर]]ांतील अदिनाथ दादा पुतळा || [[Rishabhanatha|first Jain Tirthankara, Rishabhanatha]] || [[Palitana temples]] || [[Gujarat]]||{{convert|33|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| || 2016 ||
|-
| स्वामी बसवेश्वर || [[बसवा]] || [[बसवाकल्याण]] || [[कर्नाटक]] || {{convert|32.9|m|ft|disp=table|sortable=on}} || स्वामी बसवांचा जगातील सर्वात ऊंच पुतळा&lt;ref name=&quot;nativeplanet.com&quot;/&gt; || 2014 || 
|-
| [[सिमला|मधील]] [[हनुमान]] [[मूर्ती]] || [[हनुमान]] || [[सिमला]] || [[हिमाचल प्रदेश]] || {{convert|33|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| Located at {{convert|8,500|ft|m}} above sea level &lt;ref name=&quot;indiatoday.intoday.in&quot;/&gt;|| 2010 || 
|- 
| [[मिंड्रोलिंग मठ]] बुद्ध मूर्ती || [[गौतम बुद्ध]] || [[देहरादून]] || [[उत्तराखंड]] || {{convert|32.6|m|ft|disp=table|sortable=on}} || &lt;ref name=&quot;indiatoday.intoday.in&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://indiatoday.intoday.in/education/story/tallest-statues/1/473038.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2017-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301170520/http://indiatoday.intoday.in/education/story/tallest-statues/1/473038.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| 1965|| [[File:BuddhaStatueDehradun.jpg|120px|none]] 
|-
| शाहजहानपुरातील [[हनुमान]] [[मूर्ती]] || हनुमान धाम  || [[शाहजहानपुर]] || [[उत्तर प्रदेश]] || {{convert|32|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| Hanumat Dham Statue &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.walkthroughindia.com/walkthroughs/tallest-statues-hanuman-india/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2017-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170508054804/http://www.walkthroughindia.com/walkthroughs/tallest-statues-hanuman-india |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; || 2013 || 
|-
| [[दीक्षित मठ]]ातील बुद्ध मुर्ती || [[जांपा]] बुद्ध || [[दीक्षित]], [[नुब्रा व्हॅली]], [[लडाख]]|| [[जम्मू आणि काश्मिर]] || {{convert|32|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Statue of Jampa &lt;ref&gt;http://www.lehladakhindia.com/maitreya-buddha/&lt;/ref&gt; || 2010 || [[File:Maitreya Buddha - Nubra.jpg|120px|none]]
|-
| [[नांदुरा]]मधील हनुमान || [[हनुमान]] || || [[महाराष्ट्र]] || {{convert|32|m|ft|disp=table|sortable=on}}||  &lt;ref name=&quot;indiatoday.intoday.in&quot;/&gt;|| || [[File:Jai Hanuman.jpg|120px|none]]
|-
| मंगल महादेव || [[शिव]] || गॅंगतन, सांपला बेरी रोड  || [[हरियाणा]] || {{convert|30.8|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Standing Statue {{citation needed|date=February 2016}}|| 2012 || [[File:101ft Lord Shiva Statue ,Gangtan,Jhajjar,Hariyana,India.jpg|120px|none]]
|-
| [[हरि की पौरी]]  || [[शिव]] || [[हरिद्वार]] || [[उत्तराखंड]] || {{convert|30.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || &lt;ref&gt;http://www.walkthroughindia.com/walkthroughs/top-12-incredibly-tallest-statues-in-india/{{मृत दुवा|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; || २०१२ ||  [[File:Shiva statue by the Ganges, across Har-ki-Pauri, Haridwar.jpg|120px|none]] 
|-

|}

== {{convert|30|m|ft}} पेक्षा कमी ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; &quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | पुतळे
! rowspan=&quot;2&quot; | समर्पित
! rowspan=&quot;2&quot; | स्थान
! rowspan=&quot;2&quot; | राज्य 
! colspan=&quot;2&quot; | ऊंची
! rowspan=&quot;2&quot; class=&quot;unsortable&quot; | टिप
! rowspan=&quot;2&quot; | पूर्ण
! rowspan=&quot;1&quot; class=&quot;unsortable&quot; | चित्र
|-
! m
! ft
|-
| अभीराजूपलेम हनुमान मूर्ती || [[हनुमान]] ||दोड्डीपटला || [[आंध्र प्रदेश]]|| {{convert|30|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| उभा हनुमान &lt;ref&gt;http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/devotees-delight/article4622414.ece&lt;/ref&gt;||२०१३|| [[File:Hanuman Statue at Abbirajupalem.jpg|120px|none]]
|-
| श्री हनुमान धाम || [[हनुमान]] || किरतपूर || [[उत्तर प्रदेश]]|| {{convert|27|m|ft|disp=table|sortable=on}}||&lt;ref&gt;http://shrihanumandhamkiratpur.com/top10statueofbajrangbali.html{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;||१९९७|| [[File:Hanuman dham kiratpur.jpg|120px|none]]
|-
| [[ऋषभ देव|आदिनाथ]], [[बावानगाजा]] ||  [[ऋषभदेव|आदिनाथ]] || [[बरवानी]] || [[मध्य प्रदेश]] || {{convert|26|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||भारताच्या सर्वात जुन्या पुतळ्यांपैकी एक || ११०० ||
|-
| चिन्मय गणाधीश || [[गणेश]] || [[कोल्हापुर]] || [[महाराष्ट्र]] state ||  {{convert|26|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| &lt;ref&gt;http://www.nativeplanet.com/travel-guide/the-10-tallest-statues-india-000311.html#slide916&lt;/ref&gt; || २००१ ||[[File:GaneshaKolhapur.jpg|120px|none]]
|-
| विजापूरचा [[शिवगिरी]] || शिवा || [[विजापूर]] || [[कर्नाटक]] || {{convert|26|m|ft|disp=table|sortable=on}} || जगातील शिवाचा चौथा सर्वात उंच पुतळा, तर भारताच्या शिवाचा तिसरा सर्वात ऊंच पुतळा &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.indiamapped.com/statues-in-india/shivagiri-of-bijapur/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304094633/http://www.indiamapped.com/statues-in-india/shivagiri-of-bijapur/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; || २००६ ||
|-
| [[बोधगया]]तील [[महान बुद्ध]] || [[बुद्ध]] || [[बोधगया]] || [[बिहार]] || {{convert|25|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||Mahabodhi Temple Complex in Gaya &lt;ref&gt;[http://www.great-buddha-statue.com/ महान बुद्धांचा पुतळा]&lt;/ref&gt; || १९८९ ||  [[File:Buddha Statue of Bihar.jpeg|120px|none]]
|-
| हनुमान, रामतीर्थ मंदिर || [[हनुमान]] || [[अमरीत्सर]] || [[पंजाब]] || {{convert|24.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||Ram Tirath temple &lt;ref&gt;http://amritsartemples.in/about-ram-tirath-andir/#.Vi4k7LcrLGg{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; || ||
|-
| शिव || शिव मंदिर, कचनार शहर || [[जबलपूर]] || [[मध्य प्रदेश]] || {{convert|23.17|m|ft|disp=table|sortable=on}}||&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.jabalpurdirectory.com/kachnar-city-shiva-temple.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2017-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170607124414/http://www.jabalpurdirectory.com/kachnar-city-shiva-temple.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| २००६ || [[File:ShivStatueAtKachnarCityJabalpur.JPG|120px|none]]
|-
| हनुमान वाटिका || [[हनुमान]] || [[रूरकेला]] || [[ओरिसा]] || {{convert|23|m|ft|disp=table|sortable=on}} || &lt;ref&gt;http://www.rourkelacity.com/famous-temple/hanuman-vatika-rourkela/&lt;/ref&gt;|| १९९४ ||  [[File:Hanuman Vatika Rourkela.JPG|120px|none]]
|-
| [[लिकीर मठ]]ातील स्वर्ण बुद्ध ||[[मैत्रेय बुद्ध]] ||[[लडाख]] || [[जम्मू आणि काश्मीर]] || {{convert|23|m|ft|disp=table|sortable=on}}||म्युझिअम मधील संग्रहीत पुतळा  &lt;ref name=&quot;walkthroughindia.com&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.walkthroughindia.com/walkthroughs/top-ten-large-statues-of-india-below-80-feet/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2017-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170509180302/http://www.walkthroughindia.com/walkthroughs/top-ten-large-statues-of-india-below-80-feet/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| १९९९ || [[File:Likir (224).jpg|120px|none]]
|-
| [[:en:Eluru Buddha Park|एलोरू बुद्ध पार्क]] मधील अभय बुद्ध || [[बुद्ध]] || [[इलेरु]] || [[आंध्र प्रदेश]] || {{convert|22.56|m|ft|disp=table|sortable=on}} || दक्षिण आशियातील सर्वाधिक उंच अभय बुद्ध मूती  &lt;ref&gt;http://buddhaparkwestgodavari.blogspot.in/2013/06/gaja-vallivari-cheruvu-is-one-of.html&lt;/ref&gt; || २०१३ ||
|-
| गणपती धाम मंदिर || [[गणपती]] || [[बहादुरगड]] || [[हरियाणा]] || {{convert|22.56|m|ft|disp=table|sortable=on}} || सर्वाधिक उंच गणपती मुर्ती &lt;ref&gt;http://www.tribuneindia.com/2009/20090511/haryana.htm&lt;/ref&gt; || २००९ || [[File:Lord ganesha statue 72ft Bahadurgarh,Hariyana,India.jpg|120px|none]]
|-
| [[महात्मा गांधी]]ंचा पुतळा || [[महात्मा गांधी]] || [[पटना]] || [[बिहार]] || {{convert|22|m|ft|disp=table|sortable=on}} || जगात सर्वाधिक उंच गांधींचा पुतळा &lt;ref&gt;http://www.thehindu.com/news/national/other-states/worlds-tallest-gandhi-statue-unveiled-in-patna/article4418923.ece&lt;/ref&gt;||२०१३ || [[File:New Gandhi statue Patna 01.JPG|120px|none]]
|-
| [[नवी दिल्ली]]तील हनुमान || [[हनुमान]] || झंडेवालान, नवी दिल्ली || दिल्ली || {{convert|20|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| Standing Statue&lt;ref name=&quot;walkthroughindia.com&quot;/&gt;|| || [[File:Hanuman-Tempel New-Delhi.jpg|120px|none]]
|-
| [[नवग्रह जैन मंदिर|| पार्श्वनाथ || हुबळी || कर्नाटक || {{convert|18.6|m|ft|disp=table|sortable=on}} || This is the largest Parshavanatha stuatue in world with height of 61 feet mounted on 48 feet pedestal (total height 109 feet).|| २०१० ||&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.bcmtouring.com/forums/attachments/pic-014-jpg.190484/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2016-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160329122339/http://www.bcmtouring.com/forums/attachments/pic-014-jpg.190484/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| भंजानगरातील शिव || [[शिव]] || [[भंजानगर]] || [[ओरिसा]] || {{convert|18.6|m|ft|disp=table|sortable=on}} || &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.bhanjanagarps.odishapr.gov.in/hidden/-/asset_publisher/tMn6waGjYWb6/content/tourist-place-of-bhanjanagar-block/1099301 |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2016-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161219225416/http://www.bhanjanagarps.odishapr.gov.in/hidden/-/asset_publisher/tMn6waGjYWb6/content/tourist-place-of-bhanjanagar-block/1099301 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| २०१३ || 
|-
| [[गोमटेश्वर]] || [[बाहुबली]] || [[श्रवणबेळगोळ]] || [[कर्नाटक]] || {{convert|18|m|ft|disp=table|sortable=on}} || It's the tallest free–standing monolithic statue in the world.&lt;ref&gt;http://www.culturalindia.net/monuments/gomateswara.html{{मृत दुवा|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  || ९८३ ||  [[File:Gomateswara.jpg|120px|none]]
|-
| [[हैदराबादचा बुद्ध पुतळा]] || [[गौतम बुद्ध]] || [[हुसेन सागर]] तळे || t|disp=table|sortable=on}}|| World's tallest [[monolith]] of Gautama Buddha &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.buddhist-tourism.com/countries/india/buddhist-sites/statue-of-lord-buddha-andhra-pradesh.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2017-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702124408/http://www.buddhist-tourism.com/countries/india/buddhist-sites/statue-of-lord-buddha-andhra-pradesh.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| १९९२ ||[[File:Hussain Sagar Buddha.jpg|120px|none]]
|-
| [[हनुमान]] || [[हनुमान]] || [[पुट्टपती]] || [[आंध्र प्रदेश]] ||  {{convert|18|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| Found on top of the Vidya Giri Hill overlooking the Sri Sathya Sai International Hillview Stadium.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.walkthroughindia.com/walkthroughs/top-ten-large-statues-of-india-below-80-feet |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2017-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170509180302/http://www.walkthroughindia.com/walkthroughs/top-ten-large-statues-of-india-below-80-feet/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  || १९८५ || [[File:Hill in Prashanthi Nilayam with statues of Hanuman, Krishna, Shirdi Sai Baba, Shiva, Buddha, Christ, Zarathustra.jpg|120px|none]]
|-
| आदिनाथ पुतळा at [[Gwalior Fort#Jain temples|Gwalior Fort]] ||  [[आदिनाथ]] || [[Gwalior Fort#Jain temples|Siddhachal Jain Temple,Gwalior Fort]] || [[मध्य प्रदेश]] || {{convert|17.81|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||Rock cut idol of Adinatha(Rishabhanatha) bhagwan || १५०० || [[File:Gwalior-adinath1.jpg|120px|none]]
|-
| [[हनुमान]] || अंजनेयस्वामी ||[[कोंडागट्टू]], [[जगतियाळ]]|| [[तेलंगण]] || {{convert|17.06|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| standing Hanuman &lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;|| २००३ ||
|-
| साई बाबा पुतळा || [[साई बाबा]] || [[मच्छलीपट्टणम]] || [[आंध्र प्रदेश]] || {{convert|16.4|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; || ||[[File:Machilipatnam Sai Temple 11 09.JPG|120px|none]]
|-
| [तिरुमुलाई नेमीनाथ मूती|| [[नेमीनाथ]] || [[पोलूर]]||[[तमिळनाडू]] || {{convert|16.0|m|ft|disp=table|sortable=on}} || तमिळनाडूतील सर्वाधिक उंच जैन शिल्प || ११०० ||  [[File:Tirumalai Neminatha Statue.jpg|120px|none]]
|-
| श्री [[भक्त अंजनेयर]] || अंजनेयर || वेदसंदूर, दिंडीगुल जिल्हा || [[तमिळनाडू]] || {{convert|15.54|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; || २००८ ||   [[File:SHRI BHAKTHA ANJANEYAR.jpg|120px|none]]
|-
| हनुमान मूर्ती || [[हनुमान]] || [[भटिंडा]] || पंजाब || {{convert|15.24|m|ft|disp=table|sortable=on}} || हनुमान  &lt;ref&gt;http://www.tribuneindia.com/2007/20071030/bathinda.htm#1&lt;/ref&gt; ||  ||  ||
|-
| श्री अभय अंजनिया स्वामी || [[हनुमान]] || [[हनुमान जंक्शन]] || [[आंध्र प्रदेश]] || {{convert|13.72|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||हनुमान जंक्शन मधील सर्वाधिक उंच हनुमान || २०१५ || [[File:45ft Sri Abhaya Anjaneya Swamy.JPG|120px|none]]
|-
| करकला मूर्ती || [[बाहुबली]] || उडुपी जिल्हा || [[कर्नाटका]] ||{{convert|12.8|m|ft|disp=table|sortable=on}} || || १४३२ || [[File:Gomateshwara Statue, Karkala.jpg|120px|none]]
|-
| कुरावन आणि कुराठी पुतळा || कुरावन आणि कुराठी ||इडुक्की जिल्हा ||[[केरळ]] ||{{convert|12.2|m|ft|disp=table|sortable=on}} || || २००५ || [[File:Statue of Kuruvan &amp; Kuruthi.jpg|120px]]
|-
| धर्मशाळा मूर्ती || [[बाहुबली]] || [[दक्षिण कन्नड]] || [[कर्नाटक]] || {{convert|12|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||  || १९७३ ||[[File:Gomateshwara of Dharmasthala.jpg|150px|none]]
|-
|[[श्रीराम भक्त अंजनियार मंदिर || हनुमान || आयीपेट्टाई, [[कुड्डलोर]] || तमिळनाडू || {{convert|11.28|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| || || २०१५ ||  ||
|-
| Mounagiri Hanuman || Abhaya Hastha Hanuman || Anantapur || [[Andhra Pradesh]] ||  {{convert|11|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||It's the South India tallest monolithic statue located at Mounagiri Global Trust&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://unitedanantapur.org/atpinfo/2013/09/13/mounagiri-hanuman-temple/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2016-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161023225947/http://unitedanantapur.org/atpinfo/2013/09/13/mounagiri-hanuman-temple/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; || 2010 ||  [[File:36 Ft Single stone Hanuman statue , Mounagiri.jpg|120px|none| [[Spreading Bakthi in Hinduism|Mounagiri Hanuman]]]]
|-
|-
| [[Venur]] || [[Bahubali]] || [[Dakshina Kannada]] || [[Karnataka]] || {{convert|10.7|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||  || 1604 ||[[File:Venur - Bahubali.JPG|120px|none]]
|-
| [[Battle of Saraighat|Lachit &amp; his Army]] || [[Lachit Borphukan]] || Machkhowa, [[Guwahati]] || [[Assam]] || {{convert|10.7|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||The statue of Ahom general Lachit Borphukan with soldiers and cannons || 2016&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Mid-river Lachit statue inaugurated|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Mid-river-Lachit-statue-inaugurated/articleshow/50801417.cms|website=Times of India|accessdate=21 September 2016}}&lt;/ref&gt; || [[File:Lachit Borphukan and His Army.jpg|120px]]
|-
| [[Shri Mahavirji|Shantinath Jinalaya]] || [[Shantinath]] || [[Karauli district]] || [[Rajasthan]] || {{convert|9.8|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||  || ||  [[File:Mahaveerji Shantinath Statue.png|100px|none]]
|-
| Viswaroopa Bhakta Anjaneya || Viswaroopa [[Hanuman]] || [[Nanganallur]], [[Chennai]] || Tamil Nadu || {{convert|9.8|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| &lt;ref&gt;http://www.anjaneyaswami.com/nanganallur-anjaneya.php&lt;/ref&gt;|| 1989 || [[File:Bhaktha Anjaneyar, Nanganallur.JPG|120px|none]]
|-
| [[Vahelna#Vahelna Jain Temple|Vahelna Statue]] || [[Parshvanatha]] || [[Vahelna]], [[Muzaffarnagar]] || [[Uttar Pradesh]] || {{convert|9.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || || 2011||[[File:Bhagwan Parshvanath.jpg|150px]]
|-
| [[Statue of Vasupujya]] || [[Vasupujya]] || [[Champapur]], Bhagalpur || [[Bihar]] ||  {{convert|9.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Tallest statue of Lord Vasupujya in the World || 2014|| [[File:Lord Vasupujya.jpeg|150px]]
|-
| [[Trilok Teerth Dham|Statue of Rishabhdev]] || [[Rishabhanatha]] || [[Bada Gaon]], [[Baghpat]] || [[Uttar Pradesh]] ||  {{convert|9.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Made up of ''Astadhatu'' in padmasan posture || 2016 || [[File:Bada Gaon - Trilok Teerth Dham - Rishabhdev.jpg|150px]]
|-
| [[Sanjay Gandhi National Park#Jain temple|Rishabha statue at Trimurti temple]] || [[Rishabhanatha]] || [[Borivali]]|| [[मुंबई]] ||  {{convert|9.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Rishabhanatha statue at Trimurti temple in Sanjay Gandhi National Park || 2014|| [[File:Mumbai 03-2016 102 Teenmurti Temple.jpg|150px]]
|-
| Kubereshwar Mahadev || [[Shiva]] [[Statue]] || [[baroda]] || [[Gujarat]] ||  {{convert|9.45|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Second Tall Statue In baroda, Gujarat || 2008 || [[File:Baroda 3.jpg|120px|none]]
|-
| [[Statue of Parashurama]] || [[Parashurama]] || Kaduthuruthy, Kottayam || [[Kerala]]|| {{convert|9.14|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| Statue of Parashurama located at Mangomeadows Agriculture Theme Park&lt;ref&gt;http://mangomeadows.in/worlds-tallest-statue-of-parashurama-in-mangomeadows/&lt;/ref&gt;||2015|| 
|-
| [[Kumbhoj]] statue || [[Bahubali]] || [[Kolhapur district]]||[[महाराष्ट्र]]|| {{convert|8.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||  || 1963 || [[File:BahubaliKumbhoj.JPG|120px|none]]
|-
|-
| [[Sanjay Gandhi National Park#Jain temple|Bahubali statue at Trimurti temple]] || [[Bahubali]] || [[Borivali]]|| [[मुंबई]] ||  {{convert|8.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Bahubali statue at Trimurti temple in Sanjay Gandhi National Park || 2014|| [[File:Mumbai 03-2016 102 Teenmurti Temple.jpg|150px]]
|-
|-
| [[Sanjay Gandhi National Park#Jain temple|Bharata statue at Trimurti temple]] ||[[Bharata Chakravartin|Bharata]]  || [[Borivali]]|| [[मुंबई]] ||  {{convert|8.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Bharata statue at Trimurti temple in Sanjay Gandhi National Park || 2014|| [[File:Mumbai 03-2016 102 Teenmurti Temple.jpg|150px]]
|-
| [[Shantinath Jain Teerth]] Statue || [[Munisuvrata]] || [[Indapur]]|| [[महाराष्ट्र]] || {{convert|8.23|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Tallest statue of Lord [[Munisuvrata]] in the World || 2011 || [[File:Shri 1008 Munisuvratnath Bhagwan Statue.JPG|120px|none]]
|-
| Neelkanth Varni (Swaminarayan as Teenage Yogi) || [[Neelkanth Varni]] || BAPS Swaminarayan Akshardham, New Delhi || Delhi || {{convert|8.23|m|ft|disp=table|sortable=on}}||A beautiful 27&amp;nbsp;ft. high bronze murti (Statue) of Neelkanth Varni stands in a determined pose &lt;ref&gt;http://akshardham.com/explore/water-show/&lt;/ref&gt;  || 2005 ||
|-
| Statue of Shirdi Sai in Nemli || [[Shirdi Sai]] || Nemli || [[Andhra Pradesh]] || {{convert|7|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://greatandhra.com/viewnews.php?id=29047&amp;cat=10&amp;scat=25 |title=NRI Built 23 ft Sai cooking statue in Andhra |access-date=2017-04-05 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304035824/http://www.greatandhra.com/viewnews.php?id=29047&amp;cat=10&amp;scat=25 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; || 2011 ||
|-
|-
| [[Gommatagiri]] || [[Bahubali]] || [[Mysore District]] || [[Karnataka]] ||{{convert|6|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||  || 1100 || [[File:Statue of Bahubali at Gommatagiri, Mysore.JPG|120px|none]]
|-
| [[Bhojpur, Madhya Pradesh#Jain temples|Statue of Shantinath at Bhojpur Jain Temple]] || [[Shantinatha]] || [[Bhojpur, Madhya Pradesh]] || [[Madhya Pradesh]] || {{convert|6|m|ft|disp=table|sortable=on}} || || 1100 ||  
|-
| Statue of Dying Buddha || [[Buddha]] || [[Kushinagar]] || [[Uttar Pradesh]] || {{convert|6|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.tibettravels.com/trip/nepal/buddhist-pilgrimage-tour/16-days-foot-step-buddha-tours.html |title=16 Days Foot Step Buddha Tours |access-date=2017-04-05 |archive-date=2011-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110908063135/http://www.tibettravels.com/trip/nepal/buddhist-pilgrimage-tour/16-days-foot-step-buddha-tours.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ||  ||  [[File:Mahaparinirvana.jpg|120px|none]]
|-
| Hanuman Statue || [[Hanuman]] || [[Biramitrapur]], [[Sundergarh]] || [[Odisha]] || {{convert|6|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||A kneeling hanuman&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://orissatourismplaces.blogspot.in/2013/01/pahadi-baba-temple-rani-sati-mandir.html |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2016-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161115164603/http://orissatourismplaces.blogspot.in/2013/01/pahadi-baba-temple-rani-sati-mandir.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ||2011|| [[File:Hanuman-biramitrapur.jpg|120px|none]]
|-
| [[आंबेडकर स्मारक लखनौ]] || [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] || [[लखनौ]] || उत्तर प्रदेश || {{convert|5.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || ||२००८|| 
|- 
|[[Shravanabelagola#Basadi|Parshvanatha basadi statue]]|| [[Parshvanatha]] || [[Sravanabelagola]] || [[Karnataka]]||{{convert|5.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || || 10th Century || [[File:Statue in the inner sanctum in the Parsvanatha Basadi at Shravanabelgola.jpg|120px|none]]
|-
| [[Halebidu|Parshvanatha basadi statue]]|| [[Parshvanatha]] || [[Halebidu]], [[Hassan District]] || [[Karnataka]] || {{convert|5.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || || 1133 ||  [[File:Eighteen feet tall sculpture of Parshvanatha in the Parshvanatha basadi at Halebidu.JPG|120px|none]]
|-
| [[Halebidu|Shantinatha basadi statue]]|| [[Shantinatha]] || [[Halebidu]], [[Hassan District]] || [[Karnataka]] || {{convert|5.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || || 1192 ||  [[File:Eighteen feet tall sculpture of Shantinatha in the Shantinatha basadi at Halebidu.JPG|120px|none]]
|-
| [[Namakkal Anjaneyar Temple]] || [[Hanuman]] || [[Namakkal]] || [[तमिळ नाडु]] ||  {{convert|5.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || More Than 1500 Years OldNamakkal Sri Anjaneyar temple&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.templedetails.com/namakkal-sri-anjaneyar-temple/ |title=संग्रहित प्रत |access-date=2017-04-05 |archive-date=2015-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208111351/http://www.templedetails.com/namakkal-sri-anjaneyar-temple/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; || ||  [[File:Anjaneyar Temple, Namakkal.jpg|120px|none]]
|-
| Jambu Swami Statue || [[kevali]] [[Jambu Swami]] || Mathura Chaurasi ||[[Uttar Pradesh]]|| {{convert|5.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} || Largest statue of [[Jambu Swami]], the last [[kevali]] according Jainism || || [[File:जम्बूस्वामी.jpg|120px|none]] 
|-
| [[Kanakagiri Jain Shri kshetra|Kanakagiri Bahubali Statue]] || [[Bahubali]] || [[Kanakagiri]] ||[[Karnataka]]|| {{convert|5.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||  || || [[File:First Mahamastakabhisheka of Kanakagiri Bahubali.jpg|120px|none]] 
|-
| [[Neelkanth temple, Alwar district#Naugaza Digambar Jain temple|Naugaza Digambar Jain Temple]] || [[Parshvanatha]] || [[Alwar]] ||[[Rajasthan]]|| {{convert|5.33|m|ft|disp=table|sortable=on}} || || 10th Century || [[File:Jain statue of Parshvanath, Naugaza temple, Alwar district, Rajasthan, India.jpg|120px|none]] 
|-
|}

==बांधकाम चालू / नियोजन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; &quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | पुतळा
! rowspan=&quot;2&quot; | समर्पित
! rowspan=&quot;2&quot; | स्थान
! rowspan=&quot;2&quot; | राज्य 
! colspan=&quot;2&quot; | ऊंची
! rowspan=&quot;2&quot; class=&quot;unsortable&quot; |टिप
! rowspan=&quot;2&quot; |चित्र
|-
! m
! ft
|-
| [[समतेचा पुतळा]] || [[बोधिसत्त्व]] [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] || [[मुंबई]] || [[महाराष्ट्र]] ||  {{convert|108|m|ft|disp=table|sortable=on}} || ||  
|-
| [[शिव स्मारक]] || [[शिवाजी महाराज]]  || [[मुंबई]] || [[महाराष्ट्र]] ||  {{convert|190|m|ft|disp=table|sortable=on}} || ||  
|-
| [[एकतेचा पुतळा]] || [[वल्लभभाई पटेल]] || साधु बेट || [[गुजरात]] ||{{convert|180|m|ft|disp=table|sortable=on}}||||
|-
| [[समतेचा पुतळा (रामानुज)]] || [[रामानुज]] || [[हैदराबाद]] || [[तेलंगाणा]] ||{{convert|79.248|m|ft|disp=table|sortable=on}}||&lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/telangana/World’s-second-biggest-sitting-statue-coming-up-near-Hyderabad/article16784323.ece]&quot;द हिंदू&quot;&lt;/ref&gt;||
|-
| श्री अद्भुतनाथ महादेव || [[शिव]] || [[दिल्ली]] || [[दिल्ली]] || {{convert|61.26 |m|ft|disp=table|sortable=on}}|| ||
|-
|हनुमान मूर्ती || [[हनुमान]] ||  मंडपम, नरसरावपट मंडळ || [[आंध्र प्रदेश]] || {{convert|53.6|m|ft|disp=table|sortable=on}} || &lt;ref&gt;[http://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/indias-tallest-hanuman-statue-to-be-ready-by-may-2015/article5529673.ece] ''द हिंदू''&lt;/ref&gt; ||
|-
| [[मैत्रेया प्रोजेक्ट]] || [[मैत्रेया]] [[बुद्ध]] || [[बोध गया]] || [[बिहार]] ||{{convert|45|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://www.maitreyaproject.org/en/project/index.html |title=Maitreya Project |access-date=2017-04-05 |archive-date=2007-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070810212222/http://www.maitreyaproject.org/en/project/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ||
|-
| [[बसवेश्वर]] मूर्ती || [[बसवा]] || बिश्मा तळे, [[गदग]] || [[कर्नाटक]] ||{{convert|33.8|m|ft|disp=table|sortable=on}}|| &lt;ref&gt;[http://www.hindu.com/2008/08/16/stories/2008081651150300.htm Karnataka News : Process on to identify land for Gadag airport: Sriramulu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131113155803/http://www.hindu.com/2008/08/16/stories/2008081651150300.htm |date=2013-11-13 }} ''द हिंदू''&lt;/ref&gt; ||
|-
| [[शिर्डी]]चे [[साई बाबा]] || [[साई बाबा]] || रेपूर, [[कलिंदा]] || [[आंध्र प्रदेश]] || {{convert|30.5|m|ft|disp=table|sortable=on}} ||&lt;ref name=&quot;test&quot;&gt;[http://saisnaps.blogspot.com/2011/01/100ft-statue-of-sai-baba-at-shirdi-sai_05.html 100ft Statue of Sai Baba at Shirdi Sai Baba Mandiram, Repur, Kakinada, Andhra Pradesh]&lt;/ref&gt;||
|-
|}

== बाह्य दुवे==
== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:शिल्पकला]]
[[वर्ग:भारताच्या पुतळे| ]]
[[वर्ग:याद्या]]
[[वर्ग:कला]]</text>
      <sha1>794xaycr97fl5y7r24myeote29wojog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>रामदेव यादव</title>
    <ns>0</ns>
    <id>217231</id>
    <revision>
      <id>2694672</id>
      <parentid>2638489</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:16:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1174" sha1="nkig0np2j87s4nzedn20g8mexxhoul2" xml:space="preserve">'''सम्राट रामदेवराय यादव''' हे [[देवगिरीचे यादव|देवगिरीचे महान यदुवंशी सम्राट]] होते. यांनी आपल्या काळात अनेक मंदिरे बांधली.
* यादव साम्राज्य हे त्याकाळातील सर्वात मोठे हिंदू साम्राज्य होते. ज्याचा अंत [[अल्लाउद्दिन खिलजी]] आणि मलिक कफूरने कपटाने केला.   

 रामचंद्र यादवांच्या मृत्यूनंतर त्यांचा पुत्र '''शंकरदेव''' यांनी मुसुलमानी सत्तेविरुद्ध विद्रोह केला, परंतु तो मलिक कफूरद्वारे [[ई.स. १३१२]] साली मारला गेले. 
त्यानंतर यादव साम्राज्याचा अंत झाला.

{{बदल}}</text>
      <sha1>nkig0np2j87s4nzedn20g8mexxhoul2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694673</id>
      <parentid>2694672</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:17:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1171" sha1="jaq4o8xk88pamp3ry8xkb71yavx83ic" xml:space="preserve">'''सम्राट रामदेवराय यादव''' हे [[देवगिरीचे यादव|देवगिरीचे महान यदुवंशी सम्राट]] होते. यांनी आपल्या काळात अनेक मंदिरे बांधली.
* यादव साम्राज्य हे त्याकाळातील सर्वात मोठे हिंदू साम्राज्य होते. ज्याचा अंत [[अल्लाउद्दिन खिलजी]] आणि मलिक कफूरने कपटाने केला.   

 रामचंद्र यादवांच्या मृत्यूनंतर त्यांचा पुत्र '''शंकरदेव''' यांनी मुसलमानी सत्तेविरुद्ध विद्रोह केला, परंतु तो मलिक कफूरद्वारे [[ई.स. १३१२]] साली मारला गेले. 
त्यानंतर यादव साम्राज्याचा अंत झाला.

{{बदल}}</text>
      <sha1>jaq4o8xk88pamp3ry8xkb71yavx83ic</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694674</id>
      <parentid>2694673</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1184" sha1="0owfc210ks73ivl8shuynxlybv2l5q1" xml:space="preserve">'''सम्राट रामदेवराय यादव''' हे [[देवगिरीचे यादव|देवगिरीचे महान यदुवंशी सम्राट]] होते. यांनी आपल्या काळात अनेक मंदिरे बांधली.
* यादव साम्राज्य हे त्याकाळातील सर्वात मोठे हिंदू साम्राज्य होते. ज्याचा अंत [[अल्लाउद्दिन खिलजी]] आणि मलिक कफूरने कपटाने केला.   

 रामचंद्र यादवांच्या मृत्यूनंतर त्यांचा पुत्र '''शंकरदेव यादव''' यांनी मुसलमानी सत्तेविरुद्ध विद्रोह केला, परंतु तो मलिक कफूरद्वारे [[ई.स. १३१२]] साली मारला गेले. 
त्यानंतर यादव साम्राज्याचा अंत झाला.

{{बदल}}</text>
      <sha1>0owfc210ks73ivl8shuynxlybv2l5q1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लेखणी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221689</id>
    <revision>
      <id>2694740</id>
      <parentid>2534534</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:25:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40004-17</username>
        <id>185348</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4712" sha1="oybj4zd9bzrco6youf2b6rbev1gu3yv" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
'''लेखणी''', किंवा पेन ही एक वस्तू आहे, ज्याद्वारे कागदावर शाई लिहिली जाते. रीड पेन, फेदर पेन, फाउंटन पेन, बॉल पॉइंट पेन अशा अनेक प्रकारचे लेखणी  प्राचीन काळापासून वापरले जाते. रीड पेन, क्विल पेन, डिप पेन आणि रुलिंग पेन यांसारख्या सुरुवातीच्या पेनमध्ये निबवर किंवा लहान पोकळी किंवा पोकळीत थोड्या प्रमाणात शाई धरली जात होती, जी वेळोवेळी पेनची टीप शाईच्या बाटलीत बुडवून पुन्हा चार्ज करावी लागते. 

आज, अशा पेनना केवळ चित्रण आणि कॅलिग्राफी सारख्या विशिष्ट वापरांची संख्या फारच कमी आढळते. रीड पेन, क्विल पेन आणि डिप पेन, जे लेखनासाठी वापरले जात होते, त्यांची जागा बॉलपॉईंट पेन, रोलरबॉल पेन, फाउंटन पेन आणि फील किंवा सिरॅमिक टिप पेनने घेतली आहे. तांत्रिक रेखांकन आणि कार्टोग्राफीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या रुलिंग पेनची जागा रॅपिडोग्राफ सारख्या तांत्रिक पेनने घेतली आहे. या सर्व आधुनिक पेनमध्ये अंतर्गत शाईचे साठे असतात, जसे की लिहिताना त्यांना शाईत बुडविण्याची गरज नसते.

== लेखणीचा इतिहास ==
आज आपल्याला चित्रांच्या माध्यमातून प्राचीन काळचा इतिहास कळतो. पहिले राजे मोराच्या पंखांचा वापर करून लिहत असत. नंतर पहिली पेन इराकच्या लोकांनी बनवली होती. पेनने लिहिण्याची सुरुवात इराकमधूनच झाली. त्यानंतर इजिप्शियन लोकांनी रीड पेन बनवले. वर्षानुवर्षे वेळू पेनाने लिहिण्याचे काम चालू होते. यानंतर इजिप्तच्या लोकांनी फाउंटन पेन बनवले आणि प्रत्येकजण फाउंटन पेनने लिहू लागला. भारतात ५००० वर्षांपूर्वी पेनची सुरुवात झाली. १३०० इ. स पूर्व रोमनांनी धातूचे पेन बनवले होते. प्राचीन काळी लेखनाचे कामही हाडांच्या माध्यमातून होत असे. काळाच्या ओघात नव्या लेखनाचा शोध लागला आणि नवीन कलमांचा शोध लागला. आजचा काळात पेनाचा जास्त वापर न करता टंकलेकन केले जाते. इंग्रजांना विरोध करण्यासाठी कलमाचा वापर केला. काही स्वातंत्र्यसैनिक लेखणीतून इंग्रजांविरुद्ध लेख लिहीत असत आणि हे लेख वाचून भारतातील लोकांच्या मनात देशहिताची भावना जागृत झाली होती. माणसाला लेखणीतूनच ज्ञान मिळाले. 
[[वर्ग:रिकामी पाने]]
[[वर्ग:लेखनाचे माध्यम]]</text>
      <sha1>oybj4zd9bzrco6youf2b6rbev1gu3yv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जॉन मथाई</title>
    <ns>0</ns>
    <id>227321</id>
    <revision>
      <id>2694864</id>
      <parentid>2511221</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:58:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:मल्याळी व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7061" sha1="50j1cidng8oml3i3jc9mwjurhbg0gi2" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी
| सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय =
| नाव = जॉन मथाई
| सन्मानवाचक प्रत्यय =
| चित्र = John Mathai.jpg
| चित्र आकारमान =180px
| लघुचित्र =
| चित्र शीर्षक = १९४९ मधील जॉन मथाई
| क्रम =
| पद = [[भारताचे अर्थमंत्री|भारताचे अर्थमंत्री]]
| कार्यकाळ_आरंभ = [[इ.स. १९४९|१९४९]]
| कार्यकाळ_समाप्ती = [[इ.स. १९५०|१९५०]]
| उपराष्ट्रपती =  
| उपपंतप्रधान =
| डेप्युटी =
| लेफ्टनंट =
| सम्राट =
| राष्ट्रपती = [[राजेंद्र प्रसाद]]
| पंतप्रधान = [[जवाहरलाल नेहरू]]
| राज्यपाल =
| गव्हर्नर-जनरल =
| मागील = [[आर.के. षण्मुखम चेट्टी]] 
| पुढील = [[सी.डी. देशमुख]]
| मतदारसंघ =
| बहुमत =
| क्रम2 = 
| पद2 =[[भारताचे रेल्वेमंत्री]]
| कार्यकाळ_आरंभ2        = [[इ.स. १९४७|१९४७]]
| कार्यकाळ_समाप्ती2        = [[इ.स. १९४८|१९४८]]
| उपराष्ट्रपती2      = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| उपपंतप्रधान2  = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| डेप्युटी2             = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| लेफ्टनंट2         = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| सम्राट2            = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| राष्ट्रपती2          = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| पंतप्रधान2      = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| राज्यपाल2           = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| मागील2         = पद स्थापन
| पुढील2          =[[एन. गोपालस्वामी अय्यंगार]]
| मतदारसंघ2       = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt; 
| बहुमत2           = &lt;!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --&gt;
| क्रम3 = 
| पद3 =  
| कार्यकाळ_आरंभ3        =  
| कार्यकाळ_समाप्ती3        =  
| मागील3         =  
| जन्मदिनांक           =१० जानेवारी १८८६
| जन्मस्थान            =कालीकत, मद्रास प्रेसिडेंसी, ब्रिटिश इंडिया (आता कोळिकोड, केरळ, भारत)
| मृत्युदिनांक           =१९५९
| मृत्युस्थान            =
| राष्ट्रीयत्व               =भारतीय
| पक्ष                  =[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| शिक्षण                 =मद्रास ख्रिश्चन कॉलेज
| इतरपक्ष               =
| आई                  =
| वडील                  =
| पती                  =
| पत्नी                  =अचम्मा मथाई
| नाते                  =
| अपत्ये                =
| निवास                =
| शाळा_महाविद्यालय      =
| व्यवसाय              =
| धंदा                  =
| धर्म                  =
| सही                  =
| संकेतस्थळ             =
| तळटीपा               =
}}

'''जॉन मथाई''' (१८८६-१९५९) हे भारतीय अर्थशास्त्रराजकारणी व राज होते. त्यांनी [[भारताचे रेल्वेमंत्री|भारताचे पहिले रेल्वेमंत्री]] आणि त्यानंतर [[भारताचे अर्थमंत्री]] म्हणून काम केले, १९४८ मध्ये भारताच्या पहिल्या बजेटच्या सादरीकरणानंतर लगेचच पदभार स्वीकारला. मथाई हे मद्रास विद्यापीठातून अर्थशास्त्रात पदवीधर झाले. त्यांनी १९२२ ते १९२५ पर्यंत मद्रास विद्यापीठात प्राध्यापक व प्रमुख म्हणून काम केले. त्यांनी दोन अर्थसंकल्प सादर केले, परंतु नियोजन आयोग आणि पी.सी. महालनोबिस यांच्या वाढीव ताकदीच्या निषेधार्थ १९५० च्या अर्थसंकल्पानंतर राजीनामा दिला. १९५९ मध्ये त्यांना [[पद्मविभूषण]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

{{विस्तार}}
==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:मथाई, जॉन}}
[[वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म]] 
[[वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू]] 
[[वर्ग:भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ]] 
[[वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री]] 
[[वर्ग:भारतीय राजकारणी]] 
[[वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री]] 
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:मल्याळी राजकारणी]]
[[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] 
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य]]</text>
      <sha1>50j1cidng8oml3i3jc9mwjurhbg0gi2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बिग बॉस मराठी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>230738</id>
    <revision>
      <id>2694653</id>
      <parentid>2692704</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T21:58:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15082" sha1="t1t3eg4ak72rq8uk26gfvw7aq8ctk9c" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = बिग बॉस मराठी
| चित्र =
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = 
| निर्मिती संस्था = एंडेमॉल शाईन इंडिया
| दिग्दर्शक = 
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = [[महेश मांजरेकर]], [[रितेश देशमुख]]
| विजेते = 
| पंच = 
| आवाज = रत्नाकर तारदाळकर
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = ५
| एपिसोड संख्या = ४६७
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ = [[मुंबई]], [[महाराष्ट्र]]
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ८ वाजता
| वाहिनी = [[कलर्स मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = १५ एप्रिल २०१८
| शेवटचे प्रसारण = ६ ऑक्टोबर २०२४
| आधी = [[बिग बॉस मराठी ५]]
| नंतर = [[बिग बॉस मराठी १]]
| सारखे = [[बिग बॉस]]
}}

'''बिग बॉस मराठी''' हा [[कलर्स मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारा एक कथाबाह्य कार्यक्रम आहे. [[महेश मांजरेकर]] या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन करत होते. आता [[रितेश देशमुख]] कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन करतो.

== आढावा ==
=== नियम ===
स्पर्धक कोणत्याही इलेक्ट्रॉनिक्स उपकरणांचा परवानगीशिवाय उपयोग करू शकत नाही. ते कोणाबरोबर ही नामांकन प्रक्रियेवर चर्चा करू शकत नाही. दिवसा झोपू शकत नाही. तसेच त्यांना नेहमीच माइक घालणं आणि मराठी भाषेत बोलणं बंधनकारक आहे.

=== प्रसारण ===
बिग बॉस मराठी हा कार्यक्रम [[कलर्स मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होतो. दररोजच्या भागांमध्ये मागील दिवसाची मुख्य घटना असते. प्रत्येक शनिवार व रविवारचा भाग मुख्यतः सूत्रधाराद्वारे काढून टाकलेल्या स्पर्धकांच्या मुलाखतीवर केंद्रीत असतो.

=== बेदखल ===
प्रतिस्पर्धी त्यांच्या घरातील स्पर्धकांद्वारे दर आठवड्याला नामांकित होतात. दर्शक त्यांच्या आवडत्या स्पर्धकाला मत देतात आणि ज्या स्पर्धकाला सर्वात कमी मते मिळतात तो स्पर्धक घराबाहेर पडतो.

=== कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:89%; line-height:13px;&quot;
! style=&quot;width: 6%;&quot; | दिवस
! style=&quot;width: 6%;&quot; | {{सोमवार}}
! style=&quot;width: 6%;&quot; | {{मंगळवार}}
! style=&quot;width: 6%;&quot; | {{बुधवार}}
! style=&quot;width: 6%;&quot; | {{गुरुवार}}
! style=&quot;width: 6%;&quot; | {{शुक्रवार}}
! style=&quot;width: 6%;&quot; | {{शनिवार}}
! style=&quot;width: 6%;&quot; | {{रविवार}}
|-
! कार्यक्रम
|नामांकन
| colspan=&quot;2&quot; |साप्ताहिक कार्य
|लक्झरी बजेट
|कॅप्टनसी 
|मुलाखत
|बेदखल
|}

== स्पर्धक ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;font-size: 85%; line-height:20px; width:auto;&quot; 
|- bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;
!कंपू
![[बिग बॉस मराठी १|हंगाम १]]
![[बिग बॉस मराठी २|हंगाम २]]
![[बिग बॉस मराठी ३|हंगाम ३]]
![[बिग बॉस मराठी ४|हंगाम ४]]
![[बिग बॉस मराठी ५|हंगाम ५]]
![[बिग बॉस मराठी ६|हंगाम ६]]
|-
! rowspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; | चित्रपट अभिनेते/अभिनेत्री
|[[मेघा धाडे]]
|[[किशोरी शहाणे]]
| rowspan=&quot;2&quot; |अक्षय वाघमारे
| rowspan=&quot;3&quot; |[[तेजस्विनी लोणारी]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[वर्षा उसगांवकर]]
| विवेक सांगलीकर&lt;ref name=&quot;BBM6_Launch&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.maharashtratimes.com/entertainment/television/bigg-boss-marathi-season-6-grand-premiere-highlights-contestants-list-host-and-live-updates/articleshow/132890412.cms |title=Bigg Boss Marathi Season 6 Launch Highlights |website=Maharashtra Times |access-date=५ जुलै २०२६ }}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[पुष्कर जोग]]
|आरोह वेलणकर
| दिगंबर मोरे&lt;ref name=&quot;BBM6_Launch&quot;/&gt;
|-
|भूषण कडू
| rowspan=&quot;2&quot; |अभिजीत केळकर
| rowspan=&quot;2&quot; |[[सुरेखा कुडची]]
| सायली कदम&lt;ref name=&quot;BBM6_Launch&quot;/&gt;
|-
|[[राजेश शृंगारपुरे]]
| rowspan=&quot;3&quot; |स्नेहलता वसईकर
| rowspan=&quot;3&quot; |[[निक्की तांबोळी]]
| रोहन तांबे
|-
|[[रेशम टिपणीस]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[नेहा शितोळे]]
| rowspan=&quot;4&quot; |[[विशाल निकम]]
| rowspan=&quot;6&quot; {{n/a|कोणीही नाही}}
|-
|[[सई लोकूर]]
|-
|[[स्मिता गोंदकर]]
| rowspan=&quot;2&quot; |दिगंबर नाईक
| rowspan=&quot;4&quot; |[[मेघा घाडगे]]
| rowspan=&quot;4&quot; |[[पंढरीनाथ कांबळे]]
|-
|[[सुशांत शेलार]]
|-
|[[विनीत भोंडे]]
| rowspan=&quot;2&quot; |मैथिली जावकर
|[[आदिश वैद्य]]
|-
|नंदकिशोर चौघुले
|[[नीता शेट्टी]]
|-
! rowspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; |दूरदर्शन अभिनेते/अभिनेत्री 
| rowspan=&quot;2&quot; |[[उषा नाडकर्णी]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[वीणा जगताप]]
|[[विकास पाटील]]
|[[अपूर्वा नेमळेकर]]
| rowspan=&quot;2&quot; |निखिल दामले
| शशांक देशपांडे
|-
|[[स्नेहा वाघ]]
|[[प्रसाद जवादे]]
| स्वप्नील शाह
|-
|[[शर्मिष्ठा राऊत]]
|विद्याधर जोशी
|आविष्कार दारव्हेकर
|[[यशश्री मसूरकर]]
| rowspan=&quot;2&quot; |योगिता चव्हाण
| मयुरी जोशी&lt;ref name=&quot;BBM6_Launch&quot;/&gt;
|-
|[[जुई गडकरी]]
|[[शिवानी सुर्वे]]
|[[गायत्री दातार]]
|निखिल राजेशिर्के
| दीपक सावंत
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |ऋतुजा धर्माधिकारी
| rowspan=&quot;2&quot; |[[माधव देवचके]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मीरा जगन्नाथ]]
|[[अमृता धोंगडे]]
| rowspan=&quot;2&quot; |जान्हवी किल्लेकर
| rowspan=&quot;5&quot; {{n/a|कोणीही नाही}}
|-
|[[अमृता देशमुख]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |[[अस्ताद काळे]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[रुपाली भोसले]]
| rowspan=&quot;3&quot; |[[सोनाली पाटील]]
|किरण माने
| rowspan=&quot;3&quot; |वैभव चव्हाण
|-
|[[अक्षय केळकर]]
|-
|[[रुचिरा जाधव]]
|-
! rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; | गायक
| rowspan=&quot;2&quot; |[[त्यागराज खाडिलकर]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[वैशाली माडे]]
|[[उत्कर्ष शिंदे]]
! rowspan=&quot;5&quot; {{n/a|कोणीही नाही}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[अभिजीत सावंत]]
| किरण गोसावी
|-
|संतोष चौधरी
| {{n/a|कोणीही नाही}}
|-
! bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; | पत्रकार
|अनिल थत्ते
| colspan=&quot;2&quot; {{n/a|'''कोणीही नाही'''}}
! rowspan=&quot;2&quot; {{n/a|कोणीही नाही Bournvita}}
| {{n/a|कोणीही नाही}}
|-
! bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; | आचारी
| rowspan=&quot;6&quot; {{n/a|'''कोणीही नाही'''}}
|पराग कान्हेरे
|{{n/a|'''कोणीही नाही'''}}
| {{n/a|कोणीही नाही}}
|-
! bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; | राजकारणी
|अभिजीत बिचुकले
|[[तृप्ती देसाई]]
|घनःश्याम दरवडे
| {{n/a|कोणीही नाही}}
|-
! rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; | रिॲलिटी शो स्पर्धक
| rowspan=&quot;2&quot; |[[शिव ठाकरे]]
|जय दुधाणे
|[[समृद्धी जाधव]]
| rowspan=&quot;2&quot; |अरबाझ पटेल
| चेतन सोळंकी
|-
|[[मीनल शाह]]
|योगेश जाधव
| {{n/a|कोणीही नाही}}
|-
! rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; |डान्सर
|[[हीना भाईचाळ]]
| rowspan=&quot;2&quot; {{n/a|'''कोणीही नाही'''}}
|त्रिशुळ मराठे
| rowspan=&quot;2&quot; {{n/a|'''कोणीही नाही'''}}
| प्राजक्ता शिंदे
|-
|[[सुरेखा पुणेकर]]
|विकास सावंत
| {{n/a|कोणीही नाही}}
|-
!मॉडेल
! colspan=&quot;3&quot; {{n/a|कोणीही नाही}}
|रोहित शिंदे
|इरिना रुडाकोवा
| {{n/a|कोणीही नाही}}
|-
!कीर्तनकार
| colspan=&quot;2&quot; {{n/a|'''कोणीही नाही'''}}
|[[शिवलीला पाटील]]
!{{n/a|कोणीही नाही}}
|पुरुषोत्तम दादा पाटील
| {{n/a|कोणीही नाही}}
|-
! rowspan=&quot;5&quot;| सोशल मीडिया कलाकार
| rowspan=&quot;5&quot; colspan=&quot;4&quot; {{n/a|'''कोणीही नाही'''}}
|अंकिता प्रभू-वालावलकर
| अमोल पाटिल
|-
|संग्राम चौघुले
| शिल्पा ठाकूर
|-
|धनंजय पोवार
| सागर कोळी
|-
|आर्या जाधव
| मोनाली सावंत
|-
|सूरज चव्हाण
| ज्ञानेश्वर माऊली
|-
| colspan=&quot;7&quot; bgcolor=&quot;black&quot; |
|-
! bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; | '''विजेते'''
|'''[[मेघा धाडे]]'''
|'''[[शिव ठाकरे]]'''
|'''[[विशाल निकम]]'''
|'''[[अक्षय केळकर]]'''
|'''सूरज चव्हाण'''
|'''विवेक सांगलीकर'''&lt;ref name=&quot;BBM6_Finale&quot;/&gt;
|-
! bgcolor=&quot;#CCCCCC&quot; |'''उपविजेते'''
|'''[[पुष्कर जोग]]'''
|'''[[नेहा शितोळे]]'''
|'''जय दुधाणे'''
|'''[[अपूर्वा नेमळेकर]]'''
|'''[[अभिजीत सावंत]]'''
|'''मयुरी जोशी'''&lt;ref name=&quot;BBM6_Finale&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.esakal.com/entertainment/television/bigg-boss-marathi-season-6-grand-finale-winner-announced-latest-marathi-news |title=Bigg Boss Marathi Season 6 Winner Declared |work=Sakal |access-date=५ जुलै २०२६ }}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|}

== मालिका तपशील ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!हंगाम
!पहिला भाग
!शेवटचा भाग
!सूत्रसंचालक
!दिवस
!स्पर्धक
!राशी
!विजेता
!उपविजेता
|-
|[[बिग बॉस मराठी १|१]]
|१४ एप्रिल २०१८
|२२ जुलै २०१८
| rowspan=&quot;4&quot; |[[महेश मांजरेकर]]
| rowspan=&quot;4&quot; |९९
| rowspan=&quot;5&quot; |१७
| rowspan=&quot;5&quot; |२५,००,०००
|'''[[मेघा धाडे]]'''
|'''[[पुष्कर जोग]]'''
|-
|[[बिग बॉस मराठी २|२]]
|२६ मे २०१९
|१ सप्टेंबर २०१९
|'''[[शिव ठाकरे]]'''
|'''[[नेहा शितोळे]]'''
|-
|[[बिग बॉस मराठी ३|३]]
|१९ सप्टेंबर २०२१
|२६ डिसेंबर २०२१
|'''[[विशाल निकम]]'''
|'''जय दुधाणे'''
|-
|[[बिग बॉस मराठी ४|४]]
|२ ऑक्टोबर २०२२
|८ जानेवारी २०२३
|'''[[अक्षय केळकर]]'''
|'''[[अपूर्वा नेमळेकर]]'''
|-
|[[बिग बॉस मराठी ५|५]]
|२८ जुलै २०२४
|६ ऑक्टोबर २०२४
|[[रितेश देशमुख]]
|७१
|'''सूरज चव्हाण'''
|'''[[अभिजीत सावंत]]'''
|}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:कलर्स मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:बिग बॉस]]</text>
      <sha1>t1t3eg4ak72rq8uk26gfvw7aq8ctk9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लिलिथ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>234417</id>
    <revision>
      <id>2694782</id>
      <parentid>2693908</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:43:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10174" sha1="nhcqvlkr7v37uy1rau9ijnitbfs4rcm" xml:space="preserve">{{विस्तार}}
[[चित्र:Lilith_(John_Collier_painting).jpg|उजवे|इवलेसे|''Lilith'' (1892) by John Collier in Southport Atkinson Art Gallery]]
{{बदल}}
'''Lilith''' (&lt;span class=&quot;IPA nopopups noexcerpt&quot;&gt;/&lt;span style=&quot;border-bottom:1px dotted&quot;&gt;&lt;span title=&quot;/ˈ/: primary stress follows&quot;&gt;ˈ&lt;/span&gt;&lt;span title=&quot;'l' in 'lie'&quot;&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span title=&quot;/ɪ/: 'i' in 'kit'&quot;&gt;ɪ&lt;/span&gt;&lt;span title=&quot;'l' in 'lie'&quot;&gt;l&lt;/span&gt;&lt;span title=&quot;/ɪ/: 'i' in 'kit'&quot;&gt;ɪ&lt;/span&gt;&lt;span title=&quot;/θ/: 'th' in 'thigh'&quot;&gt;θ&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;/&lt;/span&gt;; {{lang-he|לִילִית}} ''Lîlîṯ'') ज्यू पौराणिक कथेतील आकृती हे बेबीलोनियन ताल्मुद (3 ते 5 व्या शतकातील) मध्ये लवकर विकसित झाले.लिलिथ ही भयंकर धोकादायक राक्षसी आहे.नवजात बाळ चोरी करून मांस खाते.&lt;ref name=&quot;hammer&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|last1=Hammer|first1=Jill|title=Lilith, Lady Flying in Darkness|url=http://www.myjewishlearning.com/article/lilith-lady-flying-in-darkness/|website=My Jewish Learning|accessdate=19 June 2017}}&lt;/ref&gt; प्राचीन मेसोपोटेमियन धर्मातील लिलीथला ऐतिहासिकदृष्ट्या पूर्वीच्या राक्षसी (lilītu) वर्गाशी जोडले जाऊ शकते, जे सुमेर, अक्कडियन साम्राज्य, अश्शूर(असीरिया) आणि बॅबिलोनियातील क्यूनिफॉर्म ग्रंथात आढळतात.

ज्यू लोककथामध्ये, सिरचचे वर्णमाला (सी. 700-1000 सीई) व्यंग्यात्मक पुस्तकातुन, लिलिथ आदामाची पहिली पत्नी म्हणून ओळखली जाते, त्याच वेळी (रोश हाशाना) आणि त्याचप्रमाणे आदमसारखेच गंध तयार होते-उत्पत्ति 1 27. (हे हव्वेशी विसंगत आहे, जे आदामाच्या बरगडीमधून तयार केले गेले होते: उत्पत्ति 2:22.) पौराणिक कथा मध्ययुगीन काळात अगागदाह, झोहर आणि यहूदी गूढतेच्या परंपरेत मोठ्या प्रमाणावर विकसित झाली. उदाहरणार्थ, 13 व्या शताब्दीच्या आयझॅक बेन जेकब हा-कोहेनच्या लिखाणात, लिलीथने त्याला आश्रय देण्यास नकार दिल्यानंतर आदामाला सोडले आणि मग सैमेल([[शैतान]]) सोबत गेेली.

नंतरच्या ज्यूंच्या साहित्यात पुरावे भरपूर आहेत, परंतु दुरात्म्यांच्या या वर्गाच्या सुमेरियन, अक्कडियन, अश्शूरी आणि बॅबिलोनियन दृष्टिकोनांविषयी थोडी माहिती वाचली आहे. जोडणी जवळजवळ सार्वभौमिकपणे राजी झाली असली तरी, अलीकडे शिष्यवृत्तीने ज्यू लिलिथला अक्कडियन लिलीतु-गिलगामेश परिशिष्ट आणि अरस्लान ताश  ताबीज  यांना जोडण्यासाठी वापरल्या गेलेल्या दोन स्त्रोतांच्या प्रासंगिकतेचा विवाद केला आहे.

हिब्रू भाषा ग्रंथात, लिलिथ किंवा लिलिट (&quot;रात्रीचे प्राणी&quot;, &quot;रात्र राक्षस&quot;, &quot;रात्रि हग&quot; किंवा &quot;स्क्रिच उल्लू&quot; म्हणून अनुवादित) प्रथम यशया 34:14 मधील प्राण्यांच्या यादीमध्ये आढळते पुरातन हस्तलिखितांमधील फरकांनुसार एकवचन किंवा बहुवचन स्वरूप. डेड सी स्क्रोल 4Q510-511 मध्ये हा शब्द प्रथम राक्षसांच्या यादीत आढळतो. सहाव्या शतकापासून सीईओ पासून बाऊल आणि ताजेतवाने वर ज्यूज जादुई शिलालेखांमध्ये, लिलिथला मादा राक्षस म्हणून ओळखले जाते आणि प्रथम व्हिज्युअल चित्रे दिसतात.

परिणामी लिलीथ पौराणिक कथा आधुनिक पाश्चात्य संस्कृती, साहित्य, गूढता, कल्पनारम्य, आणि भितीदायक गोष्टींमध्ये स्रोत सामग्री म्हणून कार्य करते.

== व्युत्पत्तिशास्त्र ==
सेमिटिक रूट एल-वाई-एल हिब्रू लेइल आणि अरेबियन लेल, ज्याचा अर्थ &quot;रात्र&quot; असा आहे, ते व्युत्पन्न म्हणून कार्य करते. ताल्मुदिक व यिददीय लिलीथचा उपयोग इब्री भाषेचा आहे.

सुमेरियन मादी राक्षस लिलीचा &quot;संध्याकाळ&quot; अक्कडियन लिल्लूशी व्युत्पन्न संबंध नाही.
[[चित्र:Burney_Relief_Babylon_-1800-1750.JPG|इवलेसे|200x200अंश]]

== Notes ==
{{संदर्भयादी}}

== References ==

* [http://www.sacred-texts.com/jud/talmud.htm Talmudic References: b. Erubin 18b; b. Erubin 100b; b. Nidda 24b; b. Shab. 151b; b. Baba Bathra 73a–b]
* [https://web.archive.org/web/20090727100254/http://www.kabbalah.com/k/index.php/p=zohar Kabbalist References: Zohar 3:76b–77a; Zohar Sitrei Torah 1:147b–148b; Zohar 2:267b; Bacharach,'Emeq haMelekh, 19c; Zohar 3:19a; Bacharach,'Emeq haMelekh, 102d–103a; Zohar 1:54b–55a]
* [https://web.archive.org/web/20080517172337/http://www.webcom.com/~gnosis/library/scroll.htm Dead Sea Scroll References: 4QSongs of the Sage/4QShir; 4Q510 frag.11.4–6a//frag.10.1f; 11QPsAp]
* ''[http://jewishchristianlit.com//Topics/Lilith/ Lilith Bibliography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181010135842/http://jewishchristianlit.com/Topics/Lilith/ |date=2018-10-10 }}'', Jewish and Christian Literature, Alan Humm ed., 29 September 2018.
* Raymond Buckland, ''The Witch Book'', Visible Ink Press, November 1, 2001.
* Charles Fossey, ''La Magie Assyrienne'', Paris: 1902.
* Siegmund Hurwitz, ''Lilith, die erste Eva: eine Studie über dunkle Aspekte des Weiblichen''. Zürich: Daimon Verlag, 1980, 1993. English tr. [https://books.google.com/books?hl=en&amp;lr=&amp;id=6T9Y1EhiwDUC&amp;oi=fnd ''Lilith, the First Eve: Historical and Psychological Aspects of the Dark Feminine''], translated by Gela Jacobson. Einsiedeln, स्वित्झर्लंड: Daimon Verlag, 1992 {{ISBN|3-85630-545-9}}3-85630-545-9.
* Siegmund Hurwitz, ''Lilith'' स्वित्झर्लंड: Daminon Press, 1992. Jerusalem Bible. New York: Doubleday, 1966.
* Samuel Noah Kramer, ''Gilgamesh and the Huluppu-Tree: A reconstructed Sumerian Text.'' (Kramer's Translation of the Gilgamesh Prologue), Assyriological Studies of the Oriental Institute of the University of Chicago 10, Chicago: 1938.
* Raphael Patai, ''Adam ve-Adama'', tr. as ''Man and Earth''; Jerusalem: The Hebrew Press Association, 1941–1942.
* Raphael Patai, ''The Hebrew Goddess'', 3rd enlarged edition New York: Discus Books, 1978.
* Archibald Sayce, ''Hibbert Lectures on Babylonian Religion'' 1887.
* Schwartz, Howard, ''Lilith's Cave: Jewish tales of the supernatural'', San Francisco: Harper &amp; Row, 1988.
* R. Campbell Thompson, ''Semitic Magic, its Origin and Development'', London: 1908.
* [http://www.usccb.org/nab/bible/isaiah/isaiah34.htm Isaiah, chapter 34] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707133935/http://www.usccb.org/nab/bible/isaiah/isaiah34.htm |date=2011-07-07 }}. New American Bible
* Augustin Calmet, (1751) Treatise on the Apparitions of Spirits and on Vampires or Revenants of Hungary, Moravia, et al. The Complete Volumes I &amp; II. 2016. {{ISBN|978-1-5331-4568-0}}978-1-5331-4568-0

== External links ==

* [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=421&amp;letter=L ''Jewish Encyclopedia'':] Lilith
* [http://ccat.sas.upenn.edu/~humm/Topics/Lilith/ Collection of Lilith information and links] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060114042927/http://ccat.sas.upenn.edu/~humm/Topics/Lilith/ |date=2006-01-14 }} by Alan Humm
* [http://www.studylight.org/enc/isb/view.cgi?word=NIGHT-MONSTER&amp;search.x=0&amp;search.y=0&amp;search=Lookup&amp;action=Lookup ''International standard Bible Encyclopedia'':] Night-Monster

[[वर्ग:ख्रिश्चन धर्म]]
[[वर्ग:विकिकरण करण्याजोगे लेख]]
[[वर्ग:यहूदी धर्मातील राक्षस]]</text>
      <sha1>nhcqvlkr7v37uy1rau9ijnitbfs4rcm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>खडीकोळवण</title>
    <ns>0</ns>
    <id>240437</id>
    <revision>
      <id>2694612</id>
      <parentid>2694092</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T15:43:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>लेखाचे पुनर्लेखन पूर्ण; विश्वकोशीय शैलीनुसार सुधारणा पूर्ण झाल्याने {{बदल}} साचा काढला.</comment>
      <origin>2694612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73012" sha1="1966uhdooii1c1i58r1opqop2j0oze4" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| प्रकार = गाव, पर्यटन स्थळ
| स्थानिक_नाव = खडीकोळवण
| आकाशदेखावा_शीर्षक = खडीकोळवण गावात आपले स्वागत
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
| राज्य_जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| राज्य_तालुका = [[संगमेश्वर]]
| मुळ_नकाशा = India Maharashtra location map.svg
| अक्षांश = 16.7578
| रेखांश = 73.6044
| नकाशा_शीर्षक = खडीकोळवण
| क्षेत्रफळ_एकूण = 5.72
| क्षेत्रफळ_आकारमान = १७.३५ चौ.किमी
| क्षेत्रफळ_क्रमांक = 5
| क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = 2.5 किमी²
| उंची = ३७
| उंची_संदर्भ = ४१ मीटर
| हवामान = दमट, उष्णकटिबंधीय
| वर्षाव = ३८००
| तापमान_वार्षिक = 27
| तापमान_हिवाळा = 20
| तापमान_उन्हाळा = 35
| मुख्यालय = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_शहर = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_मेट्रो = [[देवरुख]]
| जवळचे_शहर = [[साखरपा]]
| प्रांत = कोकण
| विभाग = [[संगमेश्वर]]
| जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| लोकसंख्या_एकूण = ३४४
| लोकसंख्या_वर्ष = २०११
| लोकसंख्या_घनता = 480
| लिंग_गुणोत्तर = १२०५
| पीक = भात, नाचणी
| साक्षरता_पुरुष = ६३
| साक्षरता_स्त्री = ४७
| अधिकृत_भाषा = बाणकोटी, [[मराठी]]
| नेता_पद_१ = [[खासदार]]
| नेता_नाव_१ = [[विनायक राऊत]]
| संसदीय_मतदारसंघ = [[रत्नागिरी लोकसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_२ = [[आमदार]]
| नेता_नाव_२ = [[शेखर गोविंदराव निकम]]
| विधानसभा_मतदारसंघ = [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_३ = सरपंच
| नेता_नाव_३ = संतोष घोलम
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = जिल्हा न्यायालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_१ = [[रत्नागिरी]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = तहसिल कार्यालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_२ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = तलाठी
| न्यायक्षेत्र_नाव_३ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_४ = पोलिस स्थानक
| न्यायक्षेत्र_नाव_४ = [[साखरपा]]
| कोरे_शीर्षक_१ = [[कोकण रेल्वे]]
| कोरे_उत्तर_१ = [[संगमेश्वर]]
| एसटीडी_कोड = 02354
| पिन_कोड = 415802
| आरटीओ_कोड = MH 08
| दालन = महाराष्ट्र, रत्नागिरी जिल्हा
}}
[[File:खडीकोळवण.jpg|thumb|खडीकोळवण]]

'''खडीकोळवण''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील दक्षिण [[कोकण]] प्रदेशातील [[रत्नागिरी जिल्हा|रत्नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील एक छोटे गाव आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village – Sangameshwar, Ratnagiri
|url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Ratnagiri/Sangameshwar/Khadi-Kolvan
|website=Onefivenine
|access-date=2025-06-13
}}&lt;/ref&gt;

== भौगोलिक स्थान व नैसर्गिक वैशिष्ट्ये ==

=== भौगोलिक स्थान व भूविवरण ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव १६.७५७८° उत्तर अक्षांश व ७३.६०४४° पूर्व रेखांश या निर्देशांकांवर, [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्नागिरी जिल्हा|रत्नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील [[कोकण]] प्रदेशात वसलेले आहे. हे गाव भारताच्या [[दक्षिण-पश्चिम]] भागातील [[पश्चिम]] किनारपट्टी परिसरात स्थित आहे.

गावाचे एकूण [[क्षेत्रफळ]] सुमारे १,७३४.९८ हेक्टर (१७.३५ चौ. किमी.) आहे. स्थानिक परंपरेनुसार गावाची स्थापना सुमारे ३५० वर्षांपूर्वी झाली असल्याचे मानले जाते.

[[सह्याद्री]] पर्वतरांगांतील [[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] खडीकोळवण गावातून वाहते. त्यामुळे गाव बाव नदीच्या तीरावर वसलेले आहे.

गावाच्या पश्चिमेस [[बामणोली]], दक्षिणेस निवदे, पूर्वेस [[ओझरे]] तर उत्तर व ईशान्येस [[उदगीर]] (ता. [[शाहूवाडी तालुका|शाहूवाडी]], जि. [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]) ही गावे आहेत. गावाचा परिसर डोंगराळ, वनसमृद्ध आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीने समृद्ध आहे.

हा परिसर [[पश्चिम घाट]] या पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील प्रदेशाचा भाग असून येथे समृद्ध वनसंपदा, जलस्रोत आणि जैवविविधता आढळते.

== जवळची गावे ==

* [[बामणोली]]
* [[ओझरे]]
* [[निनावे]]
* निवदे

=== हवामान ===

खडीकोळवण येथे [[मान्सून]] काळात सरासरी ४०० ते ५०० सें.मी. पर्जन्यमान नोंदविले जाते. या काळात [[हवामान]] दमट व समशीतोष्ण असते. मुसळधार पावसामुळे [[बाव नदी]] अनेकदा धोक्याची पातळी गाठते.

हिवाळ्यात हवामान थंड असून सकाळच्या वेळेस अनेकदा [[धुके]] पडते. उन्हाळ्यात हवामान तुलनेने उष्ण असते. परिसरात प्रामुख्याने [[भात]] व [[नाचणी]] (नागली) यांची लागवड केली जाते.

=== नैसर्गिक संपत्ती ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेले असून त्याचा मोठा भाग घनदाट [[जंगल]]ाने व्यापलेला आहे. परिसरात विविध प्रकारच्या औषधी [[वनस्पती]], [[फळे]], [[फुले]] तसेच समृद्ध जैवविविधता आढळते.

[[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] गावातून वाहत असल्यामुळे भूजलसाठा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे. त्यामुळे गावात पारंपरिकरीत्या पाण्याची टंचाई जाणवत नाही.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील नद्यांची नैसर्गिक रचना बदलली!
 |url=https://agrowon.esakal.com/agriculture-latest-news/the-natural-structure-of-the-rivers-in-konkan-changed
 |website=Agrowon
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2023-06-15
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गावात पारंपरिक जलव्यवस्थेचा समृद्ध वारसा आढळतो. त्यामध्ये पुढील जलस्रोत व जलरचना उल्लेखनीय आहेत:

* '''बावोचा गोवंड''' – [[शेती]]साठी महत्त्वाचा पाणीमार्ग. येथून [[रहाट]] व कोळबाच्या साहाय्याने पाणी उपसले जात असे.

* '''बुडवणूकीची बाव''' – महिलांच्या वापरासाठी बांधलेली तिरक्या रचनेची पारंपरिक [[विहीर]], जी विशेषतः रोपलावणीपूर्वी पाणी भरण्यासाठी वापरली जात असे.

* '''वहाळे''' – नैसर्गिक ओहोळ. लेवाडी, बुचाची, रागरे, [[केळी]]ची आणि झारीची वळव हे प्रमुख वहाळे असून ते [[शेती]] व पिण्याच्या पाण्याचा महत्त्वाचा स्रोत होते.

ही पारंपरिक जलव्यवस्था गावातील शाश्वत [[शेती]] व ग्रामजीवनाचा अविभाज्य भाग होती. आधुनिक जलसुविधांमुळे या व्यवस्थेचा वापर कमी झाला असला तरी तिचे ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व आजही कायम आहे.

=== वनसंपदा व जैवविविधता ===
खडीकोळवण गावात विपुल [[जैवविविधता]] असून, येथे आढळणाऱ्या वनसंपत्तीचे अनेक प्रकार आहेत:

* '''मोठे वृक्ष''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[वड]], [[पिंपळ]], [[सागवान]], [[शिसव]], [[कळंब]], साधनेर, जांबा, सातीवन, भेला, ऐन, किंजल, चीर, पायर, आमन, हरड, करंबेला, म्होवट, कुंबया व [[बांबू]] इत्यादी. खडीकोळवण परिसरातील वनसंपदेमध्ये [[बांबू]] प्रजातींचाही समावेश होतो. [[कोकण]] प्रदेशातील मांगा [[बांबू]] (''Dendrocalamus stocksii'') हा आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा [[बांबू]] मानला जातो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात या प्रजातीवर ''Cyrtotrachelus'' वंशातील [[बांबू]] भुंग्याचा (Bamboo Weevil) प्रादुर्भाव नोंदविण्यात आला आहे.


* उत्तर पश्चिम घाट व कोकण प्रदेशात आढळणाऱ्या काही स्थानिक वृक्षप्रजातींना ऐतिहासिक आणि आर्थिक महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील देरडे येथे सापडलेल्या प्राचीन लाकडी होडीच्या अभ्यासात Bridelia retusa (असन) या वृक्षाच्या लाकडाचा वापर होडी बांधणीसाठी झाल्याचे आढळून आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Marathe
|first1=Ashok
|last2=Shashikala
|first2=S.
|last3=Rao
|first3=R. Vijendra
|title=A unique example of a wooden boat of Bridelia retusa in ancient India entrapped in the Holocene sediments at Derde, Ratnagiri Coast, Maharashtra
|journal=Current Science
|volume=99
|issue=9
|pages=1271–1274
|year=2010
}}&lt;/ref&gt;


* '''पक्षी''' – [[मोर]], [[पोपट]], [[कबुतर]], कवडा, लाव्हा, [[धनेश]], सुतारपक्षी, [[घार]], रानकोंबडी, [[सुगरण]], किकेर्डी, [[चिमणी]] इत्यादी. गावाचा परिसर कोकण व उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असल्यामुळे येथे विविध प्रकारचे पक्षी, वनस्पती व वन्यजीव आढळतात.या प्रदेशातील विविध अधिवासांमध्ये सूक्ष्मजीव, शैवाल आणि इतर जैविक घटकांची समृद्ध विविधता आढळते. २०२५ मधील एका संशोधनात कोकण प्रदेशातून सायनोबॅक्टेरियाच्या अनेक नवीन प्रजातींची नोंद करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Pant
|first1=Harsh
|last2=Kumar
|first2=Naresh
|last3=Pal
|first3=Sagarika
|last4=Singh
|first4=Prashant
|title=Exploring cyanobacteria from diverse habitats of the Konkan region of India, unveiling novel species of the genera Desikacharya, Pseudoaliinostoc, and Chlorogloeopsis using a polyphasic approach
|journal=Journal of Phycology
|volume=61
|issue=1
|pages=194–217
|year=2025
}}&lt;/ref&gt;.


* खडीकोळवण व परिसरातील कोकण पट्ट्यात आंबा, काजू, भात आणि नाचणी ही प्रमुख पिके घेतली जातात. रत्‍नागिरी जिल्हा विशेषतः हापूस आंबा (Alphonso Mango) उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून, या पिकाच्या उत्पादनक्षमतेसाठी माती व पानांतील पोषणद्रव्यांचे संतुलन महत्त्वाचे मानले जाते.


* '''बेटे (झुडुपे)''' – असोल, धावसड, निगड, कुडा, चितरंगा, [[बांबू]], वाकेरी, बगोली इत्यादी.


* '''औषधी वनस्पती''' – सापधनी, वाकेरी, [[ओवी]], घनसरी, [[मुरुडशेंग]], देवनल, [[हळद]], [[तांबडा]], काजरा, [[निवडुंग]], पांगला, [[अडुळसा]] इत्यादी.


* '''रानमेवा''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[करवंद]], [[काजू]], [[जांभूळ]], आटके, [[तोरणे]], [[उंबर]], कण्हेरी, चिकण्या इत्यादी.


* '''रानभाज्या''' – [[टाकळा]], कवला, [[कुर्डू]], [[भारंग]], थरंबरे, फोडशी, काटले, कुडा, [[अळू]], [[शेवरी]], घोरकण, चायनीज घोरकण, [[सुरण]], करंडा, रताळी, नागरी फळे, [[काकडी]], [[भोपळा]], पावटा, [[शेवगा]] पाला, [[चवळी]], रताळी पानं, [[पडवळ]], [[दोडका]], [[कारली]], [[वांगी]], [[मिरची]], [[भेंडी]], [[टोमॅटो]] इत्यादी.


* '''कंदमुळे''' – कनग, टका, [[रताळे]], घोरकंद, लोकरी, भिरंबोले, [[सुरण]] इत्यादी.


* '''मासे''' – [[मलाया]], पिचकी, वांग, रत्तू, डोकरू, गंडलास, चिगल्या.


* '''पाळीव प्राणी''' – [[गाय]], [[बैल]], [[म्हैस]], बकरा, [[शेळी]], [[कुत्रा]], [[मांजर]].


* '''जंगली प्राणी''' – [[वाघ]], [[बिबट्या]], भेकरे, [[रानडुक्कर]], [[हरीण]], [[कोल्हा]], गवारेडा, [[सांबर]], [[साळिंदर]], [[पिसोरी]], [[माकड]], [[ससा]], [[घोरपड]], खवल्यामांजर इत्यादी. खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथील वनसंपदा, वृक्षवैविध्य आणि नैसर्गिक अधिवास जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Shigwan
|first1=B.K.
|last2=Kulkarni
|first2=A.
|last3=Smrithy
|first3=V.
|last4=Datar
|first4=M.N.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest - Biogeosciences and Forestry
|volume=17
|issue=4
|pages=213–223
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;


=== पश्चिम घाट इको-संवेदनशील क्षेत्रात समावेश ===

खडीकोळवण हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्नागिरी जिल्हा|रत्नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील गाव असून त्याचा परिसर [[पश्चिम घाट]]ाच्या जैवविविधता पट्ट्याचा भाग आहे. [[भारत सरकार]]च्या पर्यावरण, वन व [[हवामान]] बदल मंत्रालयाने २०१४ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या मसुदा अधिसूचनेनुसार खडीकोळवण गावाचा समावेश [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Western Ghats Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये प्रस्तावित करण्यात आला होता. या अधिसूचनेनुसार [[रत्नागिरी जिल्हा|रत्नागिरी]] जिल्ह्यातील [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], [[चिपळूण तालुका|चिपळूण]] आणि [[राजापूर तालुका|राजापूर]] तालुक्यांतील अनेक गावे या क्षेत्रात समाविष्ट करण्यात आली होती&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Western Ghats: ESA Draft Notification 2014 |url=https://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/Draft-notification-WG-ESA-2014.pdf |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change |date=2014-03-10 |access-date=2025-06-24}}&lt;/ref&gt; खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट (Northern Western Ghats) जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथे विविध प्रकारच्या [[वनस्पती]], वृक्षप्रजाती आणि [[वन्यजीव]] आढळतात. उत्तर पश्चिम घाटातील वनपरिसंस्था जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last=Shigwan
|first=Bhushan K.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;

या क्षेत्रात जैवविविधतेचे संवर्धन, जलस्रोतांचे संरक्षण आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्याच्या उद्देशाने खाणकाम, मोठे औद्योगिक प्रकल्प, थर्मल पॉवर प्रकल्प तसेच पर्यावरणावर परिणाम करणाऱ्या काही विकासकामांवर निर्बंध प्रस्तावित करण्यात आले होते. पर्यावरणपूरक शेती, शाश्वत विकास आणि जैवविविधता-अनुकूल पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
|url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
|website=CEE India – Eco Tales
|publisher=Centre for Environment Education
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

या अधिसूचनेनंतर स्थानिक ग्रामस्थ, [[शेतकरी]] आणि लोकप्रतिनिधींनी [[शेती]], घरबांधणी आणि विकासकामांवरील संभाव्य निर्बंधांबाबत चिंता व्यक्त केली होती. दुसरीकडे, पर्यावरण अभ्यासकांनी पश्चिम घाटातील वनसंपदा, जैवविविधता आणि जलस्रोतांच्या संरक्षणासाठी अशा उपाययोजनांचे समर्थन केले आहे. पर्यावरण संरक्षण आणि स्थानिक विकास यांमध्ये संतुलन राखण्यासाठी स्थानिक समुदायांचा सहभाग आणि सुसंवाद आवश्यक असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats ESA Opposition: Local Voices
|url=https://www.downtoearth.org.in/news/western-ghats-esa-local-protests-50023
|website=Down To Earth
|publisher=Centre for Science and Environment
|date=2015-09-14
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा ===

२०१४ मध्ये [[खडीकोळवण]] गावात [[भू-वैज्ञानिक]] उत्खननादरम्यान सुमारे १००० मीटर खोलीवर गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा आढळून आला.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=कोकणात पर्यटकांसाठी गंधकयुक्त गरम पाण्याचा पर्याय
 |url=https://www.esakal.com/kokan/kokan-hot-spring-tourism-option-trying-people-kokan-marathi-news-425308
 |work=सकाळ
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2021-06-30
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

[[कोकण]] प्रदेशात भूगर्भीय हालचाली, भेगा आणि उष्णजल (Hydrothermal) घटना यांचा परस्परसंबंध असल्याचे काही [[भूगर्भशास्त्र|भूगर्भशास्त्रीय]] अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Thigale
|first1=S. S.
|last2=Umrikar
|first2=Bhavana
|title=Disastrous landslide episode of July 2005 in the Konkan plain of Maharashtra, India with special reference to tectonic control and hydrothermal anomaly
|journal=Current Science
|volume=92
|issue=3
|pages=383–385
|year=2007
}}&lt;/ref&gt;

या झऱ्यातील [[पाणी]] उच्च तापमानाचे असल्यामुळे ते पिण्यास किंवा [[शेती]]साठी वापरले जात नाही. स्थानिक परंपरेनुसार या पाण्याचा त्वचारोगवरील नैसर्गिक उपचारासाठी उपयोग केला जात असल्याचे मानले जाते; तथापि, यासंदर्भातील वैज्ञानिक वैद्यकीय निष्कर्ष मर्यादित आहेत. उत्खननादरम्यान या परिसरात गंधकयुक्त [[खनिज]]ांचे साठे आढळल्याची नोंद स्थानिक वृत्तांतांमध्ये करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=खडीकोळवण : गरम पाण्याच्या झऱ्यामुळे पर्यटकांचा ओघ
 |url=https://www.lokmat.com/ratnagiri/borewell-hot-water-attraction-tourists-a703
 |work=लोकमत
 |publisher=Lokmat Media Pvt. Ltd.
 |date=2023-12-18
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गंधकयुक्त गरम पाण्याचे झरे [[भारत]]ातील काही भागांत आढळतात आणि त्यांना [[भूगर्भशास्त्र|भूवैज्ञानिक]] तसेच [[पर्यटन]]ाच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त आहे. खडीकोळवण येथील झऱ्याच्या शाश्वत संवर्धन व पर्यावरणपूरक पर्यटन विकासाबाबत स्थानिक स्तरावर चर्चा होत असते.

== लोकसंख्या व सामाजिक जीवन ==

=== लोकसंख्या व सामाजिक रचना ===

२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Khadi Kolvan Village
 |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
 |website=MapsOfIndia
 |publisher=Compare Infobase Limited
 |access-date=2025-07-27
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

गावात प्रामुख्याने [[कुणबी]] आणि [[बौद्ध]] समाजाचे लोक वास्तव्यास असून गावाची सामाजिक रचना पारंपरिक ग्रामीण स्वरूपाची आहे. गावात एकूण सहा वाड्या (वस्त्या) आहेत.

गावाचा काही भाग [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये समाविष्ट आहे. [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक भूमी-वापर पद्धती, वनसंपदा आणि जैवविविधता यांचे पर्यावरणीय महत्त्व विविध अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
 |url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
 |website=Centre for Environment Education
 |publisher=CEE India
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

== लोकजीवन ==

=== सामाजिक ===

* स्थानिक परंपरेनुसार खडीकोळवण गावाचा [[इतिहास]] सुमारे १६व्या शतकापासून सुरू होतो. [[सह्याद्री]]च्या कुशीत वसलेल्या या भागात कृषिप्रधान व अध्यात्मप्रधान जीवनशैली विकसित झाली. गावात एका तपस्वी संताच्या प्रभावातून भक्तीपरंपरेचा प्रसार झाला. त्यातून प्रभू [[श्रीराम]] मंदिराची स्थापना झाली तसेच [[भजन]], [[कीर्तन]], [[व्रत]], [[वारी]], [[महाशिवरात्र]] आणि [[श्रावण]] महिन्यातील [[ग्रंथ]]वाचन यांसारख्या धार्मिक परंपरा रूढ झाल्या.

* [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटीश कालखंडात]] गावातील काही व्यक्तींनी ग्रामस्वराज्य व ग्रामीण [[न्याय]]व्यवस्थेच्या उभारणीत योगदान दिले. त्यांनी प्रशासनात [[शिस्त]], व्यायामप्रेमी वृत्ती आणि सामाजिक सहभाग वाढवून गावकारभारात महत्त्वाची भूमिका बजावली. [[पाटील]]पद आणि महालकरी जबाबदाऱ्यांमधून त्यांनी प्रभावी कार्य केले.

* १९व्या व २०व्या शतकात गावातील नागरिकांनी [[शेती]], [[वन]]व्यवसाय आणि ग्रामविकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. [[लाकूड]], कडिपत्ता, [[करवंद]] आणि [[वेत]] यांचे संकलन व विक्री, तसेच [[पूल]], नळपाणी योजना आणि [[सार्वजनिक]] विहिरी यांसारख्या सुविधा उभारण्यात त्यांचा सहभाग होता.

* गावाच्या सांस्कृतिक जीवनात [[नमन]], झांजगी, [[कीर्तन]], [[तमाशा]] आणि [[अभंग]] गायन या पारंपरिक लोककलांना महत्त्वाचे स्थान आहे. स्त्रीवेशातील [[अभिनय]], झांजगी सादरीकरण आणि लोककलांचे [[प्रशिक्षण]] ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या जपली गेली आहे. [[गोंधळ]], [[भजन]] आणि [[सत्यनारायण पूजा]] यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांत गावकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग असतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Joshi
 |first=G. V.
 |title=कोकणातील लोकपरंपरा आणि सण-उत्सव
 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ
 |location=मुंबई
 |year=2009
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* गावात पारंपरिक [[सर्पदंश]] उपचारपद्धती, रानऔषधी ज्ञान आणि मंत्रोपचार यांचा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेला वारसा आहे. हे [[ज्ञान]] प्रामुख्याने [[आजी]]-आजोबा आणि स्थानिक वैद्य यांच्या अनुभवातून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले आहे. स्थानिक लोकपरंपरेत या उपचारपद्धतींचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Deshpande
 |first=M. V.
 |title=Folk Healing Traditions in Konkan
 |publisher=University of Pune
 |location=Pune
 |year=2011
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* स्वातंत्र्योत्तर काळात गावातील युवकांनी [[भारतीय सैन्य]]ात भरती होऊन देशसेवेसाठी योगदान दिले. गावातील काही माजी सैनिकांनी १९७१ मधील [[भारत]]–[[पाकिस्तान]] युद्धात सहभाग घेऊन सेवा पदके प्राप्त केली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=1971 India–Pakistan War
 |url=https://www.britannica.com/event/1971-India-Pakistan-War
 |website=Encyclopaedia Britannica
 |publisher=Britannica, Inc.
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;


* ग्रामपंचायतीमार्फत [[शिक्षण]], [[आरोग्य]] आणि जलव्यवस्थापन क्षेत्रात विविध विकासकामे करण्यात आली. गावात [[सार्वजनिक]] [[शाळा]], [[पूल]], [[रस्ते]], नळपाणी योजना तसेच विविध सांस्कृतिक मंडळांची स्थापना करण्यात आली. [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]] मंडळ गावातील सामाजिक ऐक्य व सांस्कृतिक उपक्रमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.&lt;ref&gt;खडीकोळवण ग्रामपंचायत कार्यालय अभिलेख (2023), संगमेश्वर तालुका, रत्नागिरी जिल्हा.&lt;/ref&gt;

* गावाचा सामाजिक [[इतिहास]] सामुदायिक [[श्रम]], निःस्वार्थ सेवा, सांस्कृतिक वारसा आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतिबिंब मानला जातो.

== सांस्कृतिक जीवन ==

* खडीकोळवण हे गाव [[कोकण]]ातील समृद्ध [[लोकसंगीत]] आणि पारंपरिक लोककलांच्या जतनासाठी ओळखले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील पारंपरिक सण, लोककला आणि सांस्कृतिक उपक्रम
 |url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/konkan-folk-culture-and-celebrations
 |website=महाराष्ट्र टाइम्स
 |publisher=The Times Group
 |date=2022-08-14
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

* गावात [[नमन]], झांजगी, [[ताशा]] वादन, जाखडी [[नृत्य]], [[भजन]] आणि [[लावणी]] यांचा दीर्घ सांस्कृतिक वारसा आहे.

* गावात [[शिवजयंती]], [[बौद्ध]] [[पौर्णिमा]], [[आंबेडकर जयंती]], [[गणेशोत्सव]], [[शिमगा]], [[दसरा]] आणि [[पितृपक्ष]] यांसारखे [[सण]] व धार्मिक उत्सव पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात. झांजगी, [[ताशा]] वादन, [[काठी नृत्य]] आणि सामूहिक सादरीकरण ही गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण सांस्कृतिक परंपरा आहे.

* गावात [[वारकरी]] संप्रदायाचा प्रभाव असून [[प्रवचन]], [[भजन]], [[ग्रंथ]]वाचन, [[वारी]] आणि [[कीर्तन]] यांची परंपरा आजही जपली जाते. [[श्रावण]] महिन्यातील [[भजन]] सप्ताह, [[महाशिवरात्र]] उत्सव आणि [[अभंग]] [[गायन]] हे गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वाचे घटक आहेत.

* गावात [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]]ाची सुरुवात १९९९ साली स्थानिक युवकांनी &quot;गर्जना मित्र मंडळ&quot; स्थापन करून केली. मंडळाच्या माध्यमातून [[सत्यनारायण पूजा]], [[अभिषेक]], [[आरती]], [[भजन]], [[अभंग]], [[फुगडी]] आणि [[नृत्य]] यांसह विविध धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

* मंडळाच्या माध्यमातून सामाजिक ऐक्य, संस्कृती संवर्धन आणि युवकांचा सहभाग वाढविण्यासाठी विविध उपक्रम राबविले जातात. गावात [[वारकरी संप्रदाय]] मंडळ, [[भजन]] मंडळ तसेच विविध युवा मंडळे कार्यरत असून, [[नमन]], जाखडी, [[फुगडी]] आणि [[पालखी]] [[नृत्य]] यांसारख्या पारंपरिक कलांचे जतन केले जाते.

== जीवनपद्धती ==

* '''घरे''' – खडीकोळवण येथे अधिक पर्जन्यमान असल्यामुळे जांभ्या दगडाची व उतरत्या कौलारू छपरांची पारंपरिक घरे आढळतात. पूर्वी येथे कुडाची, शेणमातीने सारवलेली घरे, शेतीपूरक वाडे आणि ओढ्यांलगतची वस्ती प्रामुख्याने होती.

* '''[[व्यवसाय]]''' – गावातील प्रमुख व्यवसाय [[शेती]] असून पशुपालन आणि [[कुक्कुटपालन]] हे प्रमुख जोडधंदे आहेत.

* '''पिके''' – [[भात]] हे मुख्य पीक असून [[नाचणी]], [[वरी]], [[तीळ]] तसेच विविध [[पालेभाजी|पालेभाज्यांची]] लागवड केली जाते.

* '''[[आहार]]''' – [[तांदूळ]] हे प्रमुख पीक असल्यामुळे [[भात]] आणि तांदळाची [[भाकरी]] हे येथील प्रमुख खाद्यपदार्थ आहेत. याशिवाय [[डाळ]], [[भाजी]] तसेच मांसाहार, मांसाहारी पदार्थांचाही आहारात समावेश असतो.

* '''[[पोशाख]]''' – पुरुष प्रामुख्याने शर्ट व पँट, तर स्त्रिया [[साडी]] व [[चोळी]] परिधान करतात. तरुणींमध्ये [[पंजाबी]]ड्रेस प्रचलित आहे.

* '''[[भाषा]]''' – गावातील लोक प्रामुख्याने [[मराठी]] तसेच [[कोकणी]]ची संगमेश्वरी बोली बोलतात.

* '''वाड्या/वस्त्या''' – गावातील प्रमुख वाड्यांमध्ये वरची रिंगण घोलमवाडी, खालची घोलमवाडी, [[खाडेवाडी]], [[रामवाडी]] आणि [[बौद्ध]]वाडी यांचा समावेश होतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

* '''गावचे प्रशासन''' – गावातील धार्मिक विधी, [[विवाह]], [[अंत्यसंस्कार]] तसेच इतर सामाजिक कार्यक्रमांच्या आयोजनात स्थानिक ग्रामस्थांचा सहभाग असतो. पारंपरिक पद्धतीने गावातील लहान-मोठ्या वादांचे सामोपचाराने निराकरण करण्याची प्रथा आजही काही प्रमाणात कायम आहे.

== [[शिक्षण]] व [[नागरी]] सुविधा ==

=== जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक [[मराठी]] [[शाळा]] ===

खडीकोळवण येथील जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक मराठी शाळेची स्थापना १२ नोव्हेंबर १९४६ रोजी झाली. स्थापनेपासून शाळेने गावातील प्राथमिक शिक्षणाच्या प्रसारात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

२०२१ मध्ये शाळेच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त ७५ वर्षांचा समारंभ शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून साजरा करण्यात आला. या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांनी स्वागतगीत, [[लेझीम]] तसेच विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केले. विविध सामाजिक संस्थांच्या वतीने विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वितरण करण्यात आले.

या निमित्ताने शाळेच्या इतिहास, कार्य आणि प्रगतीचा आढावा घेणारी स्मरणिका प्रकाशित करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण - शाळा - अमृत महोत्सव वर्ष - स्मरणिका
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |access-date=2025-06-24
}}&lt;/ref&gt;

=== उपक्रम, वैशिष्ट्ये आणि अडचणी ===

* [[कोविड-१९]] लॉकडाऊन कालावधीत शिक्षकांनी [[शाळा|शाळेच्या]] भिंतींवर शैक्षणिक भित्तीचित्र रेखाटून विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनासाठी पर्यायी शैक्षणिक उपक्रम राबवले.

* शाळेच्या अमृत महोत्सवी स्मरणिका|स्मरणिकेत माजी [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांचे]] अनुभव, लेख आणि शाळेचा [[इतिहास]] समाविष्ट करण्यात आला.

* शाळेच्या प्रगतीमध्ये मुख्याध्यापक व [[शिक्षक]] यांचे योगदान उल्लेखनीय मानले जाते.

==== अडचणी ====

गावात माध्यमिक शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी शेजारील गावांमध्ये जावे लागते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांना]] शिक्षणासाठी अतिरिक्त प्रवास करावा लागतो.

=== नागरी सुविधा ===

* '''बँकिंग सुविधा''' – खडीकोळवण गावातील नागरिकांचे बँकिंग व्यवहार प्रामुख्याने [[बँक ऑफ इंडिया]]च्या [[रत्नागिरी]] शाखेमार्फत केले जातात. या शाखेमार्फत कृषी, दुग्धव्यवसाय, [[विहीर]] खोदकाम, [[शेळी]]पालन, किरकोळ व्यवसाय तसेच इतर उपजीविकेसाठी विविध प्रकारची [[कर्ज]] सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Bank of India Ratnagiri Branch IFSC Code BKID0001400
 |url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/ifsccode/bank-bank-of-india,state-maharashtra,district-ratnagiri,branch-ratnagiri,ifsccode-BKID0001400.cms
 |website=The Economic Times
 |publisher=Times Internet
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[ग्रामपंचायत]]''' – खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महाराष्ट्र शासन]]ाच्या ग्रामविकास व पंचायत राज विभागाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/
 |title=ग्राम विकास व पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन
 |website=rdd.maharashtra.gov.in
 |publisher=महाराष्ट्र शासन
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[तलाठी]] कार्यालय''' – खडीकोळवण व [[ओझरे]] या गावांसाठी एकच तलाठी कार्यालय कार्यरत असून महसूलविषयक कामकाज तेथून पाहिले जाते.

* '''टपाल कार्यालय''' – गावाचे टपाल कार्यालय [[ओझरे]] येथे आहे.

* '''[[पोलीस]]''' – खडीकोळवण गाव [[मुर्शी]] व [[साखरपा]] पोलीस दूरक्षेत्राच्या कार्यक्षेत्रात येते. गावपातळीवरील कायदा व सुव्यवस्थेसाठी [[पोलीस पाटील]] कार्यरत असतात.

* '''[[पंचायत समिती]]''' – खडीकोळवण गाव [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] [[पंचायत समिती]]च्या कार्यक्षेत्रात येते. पंचायत समितीचे मुख्यालय [[देवरुख]] येथे आहे.

* '''[[जिल्हा परिषद]]''' – गाव [[रत्नागिरी]]जिल्हा परिषदच्या [[संगमेश्वर]] गटांतर्गत येते.

* '''[[विधानसभा मतदारसंघ]]''' – खडीकोळवण [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]ात समाविष्ट आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=General Elections to State Legislative Assembly 2019 – Constituency Details
 |url=https://ceo.maharashtra.gov.in
 |publisher=Chief Electoral Officer, Maharashtra
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== तंटामुक्त गाव अभियान ===

खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव अभियान]] राबवते. [[महाराष्ट्र शासन]]ाने १५ ऑगस्ट २००७ रोजी ही योजना सुरू केली. या अभियानाचा उद्देश गावांतील किरकोळ वाद स्थानिक पातळीवर संवाद व सामोपचाराने सोडवणे, न्यायालयीन प्रक्रिया कमी करणे आणि सामाजिक सलोखा वाढवणे हा आहे.

== दळणवळण व परिवहन ==

'''खडीकोळवण''' गाव चारही बाजूंनी डोंगरांनी वेढलेले असून येथे पोहोचण्यासाठी दोन प्रमुख रस्तेमार्ग आहेत:

* [[साखरपा]] – खडीकोळवण (कलकदरा मार्गे)
* [[देवरुख]] – खडीकोळवण ([[बामणोली]] मार्गे)

[[रत्नागिरी]]–[[कोल्हापूर]] महामार्गावरील [[साखरपा]] हे गावासाठी महत्त्वाचे [[बाजारपेठ]] केंद्र आहे. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]]ची सेवा पूर्वी [[साखरपा]]–खडीकोळवण मार्गावर चालत होती. सध्या ही सेवा [[साखरपा]]–[[बामणोली]]–खडीकोळवण मार्गावर उपलब्ध आहे.

[[कोकण रेल्वे]]वरील [[संगमेश्वर रोड]] हे खडीकोळवणच्या सर्वात जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] असून ते गावापासून सुमारे २३ कि.मी. अंतरावर आहे. तेथून [[देवरुख]]मार्गे रस्त्याने खडीकोळवण येथे पोहोचता येते.

[[साखरपा]] ते खडीकोळवण हे अंतर सुमारे २३ कि.मी. असून रस्त्याने प्रवासास साधारण ४५ मिनिटे ते १ तास लागतो.

सन १९८५ मध्ये खडीकोळवण गावात थेट [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] सेवा सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे गावाच्या दळणवळण सुविधेत लक्षणीय सुधारणा झाली.&lt;ref name=&quot;transport&quot;&gt;MSRTC स्थानिक सेवा अभिलेख (प्रादेशिक कार्यालय, रत्नागिरी)&lt;/ref&gt;

=== एस.टी. मार्ग व परिवहन ===

खडीकोळवण गाव [[कोकण रेल्वे]] मार्गाशी थेट जोडलेले नसून, गावाजवळील प्रमुख [[रेल्वे स्थानक|रेल्वे स्थानके]] पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर रोड]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ३० कि.मी.
* '''[[रत्नागिरी]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ४५ कि.मी.

गावापर्यंत पोहोचण्यासाठी सार्वजनिक परिवहन ([[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]])चे प्रमुख मार्ग पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे १४ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २० मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Sangameshwar to Devrukh
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Sangmeshwar/Devrukh
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[रत्नागिरी]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे ३८ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे ४५ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Ratnagiri
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Devrukh/Ratnagiri
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ खडीकोळवण''' – गाव [[देवरुख]]पासून सुमारे १५ कि.मी. अंतरावर आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Khadi Kolvan Village Map, PIN Code and Population
 |url=https://www.villagemaps.in/maharashtra/khadi-kolvan-sangameshwar-ratnagiri-565843/
 |website=VillageMaps.in
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ [[साखरपा]]''' – सुमारे १६ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २२ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Sakharpa
 |url=https://www.distancesfrom.com/distance-from-Devrukh-to-Sakharpa/DistanceHistory/15530647.aspx
 |website=DistancesFrom.com
 |language=en
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

गावासाठी प्रमुख [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] आगार [[देवरुख]] येथे असून, तेथून खडीकोळवणसाठी नियमित बस सेवा उपलब्ध आहे.

=== रस्ते विकास – चौपदरीकरण ===

[[खडीकोळवण]] गावातून पुढे [[मार्लेश्वर]] (ता. [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], जि. [[रत्नागिरी जिल्हा|रत्नागिरी]]) येथे जाणाऱ्या मुख्य जिल्हा मार्गाच्या चौपदरीकरणाचा प्रस्ताव जिल्हाधिकारी कार्यालय, [[रत्नागिरी जिल्हा|रत्नागिरी]] यांनी प्रशासकीय मान्यतेसह पुढे नेला आहे.

[[जिल्हाधिकारी]] कार्यालयाच्या (सुसंयोजन समन्वय शाखा) दिनांक १९ डिसेंबर २०२५ रोजीच्या अधिकृत पत्रानुसार, निवावे – [[ओझरे]] बुद्रुक – [[खडीकोळवण]] – [[बामणोली]] – निवे – [[मार्लेश्वर]] या मार्गाचे चौपदरीकरण करून रस्ते पायाभूत सुविधा विकसित करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे.

या प्रकल्पामुळे स्थानिक [[शेतकरी]], [[विद्यार्थी]] तसेच नागरिकांच्या दळणवळण सुविधेत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. तसेच [[पर्यटन]]दृष्ट्या महत्त्वाच्या [[मार्लेश्वर]] मंदिरापर्यंत पोहोचणे अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.

संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक कार्यवाही करून रस्त्याच्या चौपदरीकरणाचे काम नियोजनानुसार पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.&lt;ref&gt;
District Collector Office, Ratnagiri.
&quot;Nivave–Ozhare Budruk–Khadikolvan–Bamnoli–Nive–Marleshwar Road Four-Laning&quot;.
Dated: 19 December 2025.
Signed by Jivan Desai, Deputy Collector (Land Acquisition), District Collector Office, Ratnagiri.
[https://archive.org/details/20260109_20260109_1419 Official archived PDF].
&lt;/ref&gt;

=== धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा ==

=== प्रमुख देवस्थाने ===

खडीकोळवण गावात अनेक पारंपरिक आणि श्रद्धास्थानी देवस्थाने आहेत. गावातील अनेक कुटुंबांची कुलदेवता [[श्री काळाम्मा देवी]] (उदगिरी) आहे.&lt;ref&gt;{{Cite book
|title=श्री काळाम्मा देवी यात्रा महोत्सव स्मरणिका २०२५
|publisher=श्री काळाम्मा देवी देवस्थान समिती
|location=उदगिरी, ता. संगमेश्वर, जि. रत्नागिरी
|year=2025
|language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''श्री देव गांगेश्वर मंदिर''' – गावाचे [[ग्रामदैवत]]; येथे स्वयंभू [[शिवलिंग]] असून [[महाशिवरात्र]]ीला विशेष पूजन व उत्सव साजरा केला जातो.

* '''अत्रल देवी मंदिर''' – गावाच्या वेशीवर वसलेले स्थानिक देवीचे मंदिर.

* '''ठोंगळ देवी मंदिर''' – गावाच्या सीमारेषेवर वसलेले पारंपरिक देवस्थान.

* '''श्रीराममंदिर''' – गावाच्या मध्यवर्ती भागात वसलेले धार्मिक व सांस्कृतिक उपक्रमांचे प्रमुख केंद्र.

=== धार्मिक उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध [[सण]] व [[उत्सव]] पारंपरिक, धार्मिक आणि सामाजिक एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून साजरे केले जातात.

* [[रामनवमी]], [[हनुमान जयंती]], अत्रल देवी उत्सव, [[गोंधळ]], [[वटपौर्णिमा]], [[नागपंचमी]]
* [[गोकुळाष्टमी]], [[नवरात्र]], [[दसरा]], [[दिवाळी]], [[तुळशी विवाह]]
* [[गणेशोत्सव]] (गौर गणपती), [[शिमगा]], [[बैलपोळा]], [[मकर संक्रांत]]
* [[महाशिवरात्र]], [[देव दिवाळी]] आणि जागर

या सणांच्या वेळी गावातील विविध वाड्यांतील ग्रामस्थ सामूहिक पूजन, [[भजन]], [[गोंधळ]], पारंपरिक वादन आणि [[नृत्य]] यांसारख्या धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करतात. ग्रामदेवतेची पूजा, वार्षिक जत्रा आणि इतर पारंपरिक उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात.

=== सण व उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध धार्मिक व पारंपरिक [[सण]] आणि [[उत्सव]] साजरे केले जातात. हे उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक परंपरा आणि सामुदायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहेत.

* '''[[होळी]]''' – [[फाल्गुन]] महिन्यात शुद्ध पंचमीपासून एकादशीपर्यंत 'फाग' साजरा केला जातो. द्वादशीला 'जांगलं होळी' तर [[पौर्णिमा]]ला होम विधी केला जातो. या काळात ग्रामदेवतेची [[पालखी]] गावातील विविध वाड्यांमध्ये नेण्याची परंपरा आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील अनोखी पालखी परंपरा; घराघरांत देवाचे आगमन
 |url=https://www.tv9marathi.com/festival/a-unique-tradition-of-palkhi-dancing-in-konkan-village-deity-goes-from-house-to-house-au128-885243.html
 |website=TV9 Marathi
 |publisher=TV9 नेटवर्क
 |date=2024-04-11
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[शिमगा]]''' – [[फाल्गुन]] [[पौर्णिमा]]ला ग्रामदेवतांना रूपे लावून [[पालखी]] गावातील प्रत्येक घरापर्यंत नेली जाते. या उत्सवात पारंपरिक धार्मिक विधी आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=गावगाडा आणि मानपान चालीरीती
 |url=https://prahaar.in/2022/07/24/rice-planting-in-konkan/
 |website=दैनिक प्रहार
 |publisher=Prahaar Media Group
 |date=2022-07-24
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''जागर''' – [[श्रावण]] शुद्ध त्रयोदशीला देवतांना 'पोवते' (रक्षासूत्र) अर्पण करून जागरण केले जाते. या प्रसंगी [[भजन]], [[गोंधळ]] आणि पारंपरिक धार्मिक सादरीकरणे होतात.

* '''[[देव दिवाळी]]''' – या दिवशी देवस्थानात विशेष पूजा केली जाते. देवाच्या कळसाची सजावट करून पारंपरिक पद्धतीने दीपप्रज्वलन केले जाते.

* '''कौली जत्रा''' – [[पौष]] [[पौर्णिमा]]पूर्वीच्या शुक्रवारी गावदेवीकडून शेतीच्या प्रारंभासाठी कौल घेतला जातो. त्यानंतर पारंपरिक पद्धतीने कृषी हंगामाची सुरुवात केली जाते.

* '''पालिक सोमवार''' – प्रत्येक मराठी महिन्याचा पहिला सोमवार ग्रामदेवतांच्या नावाने पाळला जातो. या दिवशी धार्मिक विधी पार पाडले जातात आणि पारंपरिक श्रद्धेनुसार शेतीची कामे टाळली जातात.

=== मिरगाची राखण – पारंपरिक शेतीरक्षण विधी ===

खडीकोळवण गावात [[मृग नक्षत्र]]ाच्या प्रारंभी शेती हंगामाची सुरुवात करताना ग्रामदेवतेला नैवेद्य अर्पण करून 'मिरगाची राखण' हा पारंपरिक विधी केला जातो. पाण्याचा प्रवाह सुरू झाल्यानंतर ग्रामदेवतेला प्रथम राखण अर्पण करून शेतकरी पिकांच्या संरक्षणासाठी प्रार्थना करतात.

'राखण' ही उभ्या पिकांच्या संरक्षणाशी संबंधित पारंपरिक ग्रामीण पद्धत मानली जाते. बी पेरणीपूर्वी महिलांकडून शेतीची जमीन समतल करून 'दीपळ फोडणे' हा विधीही पार पाडला जातो. हा विधी [[शेती]], स्थानिक श्रद्धा आणि ग्रामसंस्कृतीशी निगडित असून गावाच्या पारंपरिक कृषी जीवनाचा एक भाग आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:खडीकोळवण देव गांगेश्वर ग्राम मंदीर.jpg
File:गांगेश्वर समोर नतमस्तक नंदी.jpg
File:ग्रामदेवता मंदिर गाभारा.jpg
File:कुलाचार.jpg
File:गांगेश्वर-शिव स्वयंभूःशिव लिंग.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर.jpg
&lt;/gallery&gt;

== बाह्य दुवे ==
* [https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 Amazon Kindle वर &quot;खडीकोळवण&quot;]

== हे देखील पहा ==
* [[काळम्मा]]देवी उदगिरी
* [[संगमेश्वर]]
* [[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:कोकण]]
[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]]
[[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:पश्चिम घाट]]</text>
      <sha1>1966uhdooii1c1i58r1opqop2j0oze4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694613</id>
      <parentid>2694612</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T15:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — लेखनभेद ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#लेखनभेद|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2694613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73063" sha1="gba33wn5dc0144d41c4a0bvx3uzn375" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| प्रकार = गाव, पर्यटन स्थळ
| स्थानिक_नाव = खडीकोळवण
| आकाशदेखावा_शीर्षक = खडीकोळवण गावात आपले स्वागत
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
| राज्य_जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| राज्य_तालुका = [[संगमेश्वर]]
| मुळ_नकाशा = India Maharashtra location map.svg
| अक्षांश = 16.7578
| रेखांश = 73.6044
| नकाशा_शीर्षक = खडीकोळवण
| क्षेत्रफळ_एकूण = 5.72
| क्षेत्रफळ_आकारमान = १७.३५ चौ.किमी
| क्षेत्रफळ_क्रमांक = 5
| क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = 2.5 किमी²
| उंची = ३७
| उंची_संदर्भ = ४१ मीटर
| हवामान = दमट, उष्णकटिबंधीय
| वर्षाव = ३८००
| तापमान_वार्षिक = 27
| तापमान_हिवाळा = 20
| तापमान_उन्हाळा = 35
| मुख्यालय = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_शहर = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_मेट्रो = [[देवरुख]]
| जवळचे_शहर = [[साखरपा]]
| प्रांत = कोकण
| विभाग = [[संगमेश्वर]]
| जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| लोकसंख्या_एकूण = ३४४
| लोकसंख्या_वर्ष = २०११
| लोकसंख्या_घनता = 480
| लिंग_गुणोत्तर = १२०५
| पीक = भात, नाचणी
| साक्षरता_पुरुष = ६३
| साक्षरता_स्त्री = ४७
| अधिकृत_भाषा = बाणकोटी, [[मराठी]]
| नेता_पद_१ = [[खासदार]]
| नेता_नाव_१ = [[विनायक राऊत]]
| संसदीय_मतदारसंघ = [[रत्नागिरी लोकसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_२ = [[आमदार]]
| नेता_नाव_२ = [[शेखर गोविंदराव निकम]]
| विधानसभा_मतदारसंघ = [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_३ = सरपंच
| नेता_नाव_३ = संतोष घोलम
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = जिल्हा न्यायालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_१ = [[रत्नागिरी]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = तहसिल कार्यालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_२ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = तलाठी
| न्यायक्षेत्र_नाव_३ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_४ = पोलिस स्थानक
| न्यायक्षेत्र_नाव_४ = [[साखरपा]]
| कोरे_शीर्षक_१ = [[कोकण रेल्वे]]
| कोरे_उत्तर_१ = [[संगमेश्वर]]
| एसटीडी_कोड = 02354
| पिन_कोड = 415802
| आरटीओ_कोड = MH 08
| दालन = महाराष्ट्र, रत्नागिरी जिल्हा
}}
[[File:खडीकोळवण.jpg|thumb|खडीकोळवण]]

'''खडीकोळवण''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील दक्षिण [[कोकण]] प्रदेशातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील एक छोटे गाव आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village – Sangameshwar, Ratnagiri
|url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Ratnagiri/Sangameshwar/Khadi-Kolvan
|website=Onefivenine
|access-date=2025-06-13
}}&lt;/ref&gt;

== भौगोलिक स्थान व नैसर्गिक वैशिष्ट्ये ==

=== भौगोलिक स्थान व भूविवरण ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव १६.७५७८° उत्तर अक्षांश व ७३.६०४४° पूर्व रेखांश या निर्देशांकांवर, [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील [[कोकण]] प्रदेशात वसलेले आहे. हे गाव भारताच्या [[दक्षिण-पश्चिम]] भागातील [[पश्चिम]] किनारपट्टी परिसरात स्थित आहे.

गावाचे एकूण [[क्षेत्रफळ]] सुमारे १,७३४.९८ हेक्टर (१७.३५ चौ. किमी.) आहे. स्थानिक परंपरेनुसार गावाची स्थापना सुमारे ३५० वर्षांपूर्वी झाली असल्याचे मानले जाते.

[[सह्याद्री]] पर्वतरांगांतील [[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] खडीकोळवण गावातून वाहते. त्यामुळे गाव बाव नदीच्या तीरावर वसलेले आहे.

गावाच्या पश्चिमेस [[बामणोली]], दक्षिणेस निवदे, पूर्वेस [[ओझरे]] तर उत्तर व ईशान्येस [[उदगीर]] (ता. [[शाहूवाडी तालुका|शाहूवाडी]], जि. [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]) ही गावे आहेत. गावाचा परिसर डोंगराळ, वनसमृद्ध आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीने समृद्ध आहे.

हा परिसर [[पश्चिम घाट]] या पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील प्रदेशाचा भाग असून येथे समृद्ध वनसंपदा, जलस्रोत आणि जैवविविधता आढळते.

== जवळची गावे ==

* [[बामणोली]]
* [[ओझरे]]
* [[निनावे]]
* निवदे

=== हवामान ===

खडीकोळवण येथे [[मान्सून]] काळात सरासरी ४०० ते ५०० सें.मी. पर्जन्यमान नोंदविले जाते. या काळात [[हवामान]] दमट व समशीतोष्ण असते. मुसळधार पावसामुळे [[बाव नदी]] अनेकदा धोक्याची पातळी गाठते.

हिवाळ्यात हवामान थंड असून सकाळच्या वेळेस अनेकदा [[धुके]] पडते. उन्हाळ्यात हवामान तुलनेने उष्ण असते. परिसरात प्रामुख्याने [[भात]] व [[नाचणी]] (नागली) यांची लागवड केली जाते.

=== नैसर्गिक संपत्ती ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेले असून त्याचा मोठा भाग घनदाट [[जंगल]]ाने व्यापलेला आहे. परिसरात विविध प्रकारच्या औषधी [[वनस्पती]], [[फळे]], [[फुले]] तसेच समृद्ध जैवविविधता आढळते.

[[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] गावातून वाहत असल्यामुळे भूजलसाठा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे. त्यामुळे गावात पारंपरिकरीत्या पाण्याची टंचाई जाणवत नाही.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील नद्यांची नैसर्गिक रचना बदलली!
 |url=https://agrowon.esakal.com/agriculture-latest-news/the-natural-structure-of-the-rivers-in-konkan-changed
 |website=Agrowon
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2023-06-15
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गावात पारंपरिक जलव्यवस्थेचा समृद्ध वारसा आढळतो. त्यामध्ये पुढील जलस्रोत व जलरचना उल्लेखनीय आहेत:

* '''बावोचा गोवंड''' – [[शेती]]साठी महत्त्वाचा पाणीमार्ग. येथून [[रहाट]] व कोळबाच्या साहाय्याने पाणी उपसले जात असे.

* '''बुडवणूकीची बाव''' – महिलांच्या वापरासाठी बांधलेली तिरक्या रचनेची पारंपरिक [[विहीर]], जी विशेषतः रोपलावणीपूर्वी पाणी भरण्यासाठी वापरली जात असे.

* '''वहाळे''' – नैसर्गिक ओहोळ. लेवाडी, बुचाची, रागरे, [[केळी]]ची आणि झारीची वळव हे प्रमुख वहाळे असून ते [[शेती]] व पिण्याच्या पाण्याचा महत्त्वाचा स्रोत होते.

ही पारंपरिक जलव्यवस्था गावातील शाश्वत [[शेती]] व ग्रामजीवनाचा अविभाज्य भाग होती. आधुनिक जलसुविधांमुळे या व्यवस्थेचा वापर कमी झाला असला तरी तिचे ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व आजही कायम आहे.

=== वनसंपदा व जैवविविधता ===
खडीकोळवण गावात विपुल [[जैवविविधता]] असून, येथे आढळणाऱ्या वनसंपत्तीचे अनेक प्रकार आहेत:

* '''मोठे वृक्ष''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[वड]], [[पिंपळ]], [[सागवान]], [[शिसव]], [[कळंब]], साधनेर, जांबा, सातीवन, भेला, ऐन, किंजल, चीर, पायर, आमन, हरड, करंबेला, म्होवट, कुंबया व [[बांबू]] इत्यादी. खडीकोळवण परिसरातील वनसंपदेमध्ये [[बांबू]] प्रजातींचाही समावेश होतो. [[कोकण]] प्रदेशातील मांगा [[बांबू]] (''Dendrocalamus stocksii'') हा आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा [[बांबू]] मानला जातो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात या प्रजातीवर ''Cyrtotrachelus'' वंशातील [[बांबू]] भुंग्याचा (Bamboo Weevil) प्रादुर्भाव नोंदविण्यात आला आहे.


* उत्तर पश्चिम घाट व कोकण प्रदेशात आढळणाऱ्या काही स्थानिक वृक्षप्रजातींना ऐतिहासिक आणि आर्थिक महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील देरडे येथे सापडलेल्या प्राचीन लाकडी होडीच्या अभ्यासात Bridelia retusa (असन) या वृक्षाच्या लाकडाचा वापर होडी बांधणीसाठी झाल्याचे आढळून आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Marathe
|first1=Ashok
|last2=Shashikala
|first2=S.
|last3=Rao
|first3=R. Vijendra
|title=A unique example of a wooden boat of Bridelia retusa in ancient India entrapped in the Holocene sediments at Derde, Ratnagiri Coast, Maharashtra
|journal=Current Science
|volume=99
|issue=9
|pages=1271–1274
|year=2010
}}&lt;/ref&gt;


* '''पक्षी''' – [[मोर]], [[पोपट]], [[कबुतर]], कवडा, लाव्हा, [[धनेश]], सुतारपक्षी, [[घार]], रानकोंबडी, [[सुगरण]], किकेर्डी, [[चिमणी]] इत्यादी. गावाचा परिसर कोकण व उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असल्यामुळे येथे विविध प्रकारचे पक्षी, वनस्पती व वन्यजीव आढळतात.या प्रदेशातील विविध अधिवासांमध्ये सूक्ष्मजीव, शैवाल आणि इतर जैविक घटकांची समृद्ध विविधता आढळते. २०२५ मधील एका संशोधनात कोकण प्रदेशातून सायनोबॅक्टेरियाच्या अनेक नवीन प्रजातींची नोंद करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Pant
|first1=Harsh
|last2=Kumar
|first2=Naresh
|last3=Pal
|first3=Sagarika
|last4=Singh
|first4=Prashant
|title=Exploring cyanobacteria from diverse habitats of the Konkan region of India, unveiling novel species of the genera Desikacharya, Pseudoaliinostoc, and Chlorogloeopsis using a polyphasic approach
|journal=Journal of Phycology
|volume=61
|issue=1
|pages=194–217
|year=2025
}}&lt;/ref&gt;.


* खडीकोळवण व परिसरातील कोकण पट्ट्यात आंबा, काजू, भात आणि नाचणी ही प्रमुख पिके घेतली जातात. रत्‍नागिरी जिल्हा विशेषतः हापूस आंबा (Alphonso Mango) उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून, या पिकाच्या उत्पादनक्षमतेसाठी माती व पानांतील पोषणद्रव्यांचे संतुलन महत्त्वाचे मानले जाते.


* '''बेटे (झुडुपे)''' – असोल, धावसड, निगड, कुडा, चितरंगा, [[बांबू]], वाकेरी, बगोली इत्यादी.


* '''औषधी वनस्पती''' – सापधनी, वाकेरी, [[ओवी]], घनसरी, [[मुरुडशेंग]], देवनल, [[हळद]], [[तांबडा]], काजरा, [[निवडुंग]], पांगला, [[अडुळसा]] इत्यादी.


* '''रानमेवा''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[करवंद]], [[काजू]], [[जांभूळ]], आटके, [[तोरणे]], [[उंबर]], कण्हेरी, चिकण्या इत्यादी.


* '''रानभाज्या''' – [[टाकळा]], कवला, [[कुर्डू]], [[भारंग]], थरंबरे, फोडशी, काटले, कुडा, [[अळू]], [[शेवरी]], घोरकण, चायनीज घोरकण, [[सुरण]], करंडा, रताळी, नागरी फळे, [[काकडी]], [[भोपळा]], पावटा, [[शेवगा]] पाला, [[चवळी]], रताळी पानं, [[पडवळ]], [[दोडका]], [[कारली]], [[वांगी]], [[मिरची]], [[भेंडी]], [[टोमॅटो]] इत्यादी.


* '''कंदमुळे''' – कनग, टका, [[रताळे]], घोरकंद, लोकरी, भिरंबोले, [[सुरण]] इत्यादी.


* '''मासे''' – [[मलाया]], पिचकी, वांग, रत्तू, डोकरू, गंडलास, चिगल्या.


* '''पाळीव प्राणी''' – [[गाय]], [[बैल]], [[म्हैस]], बकरा, [[शेळी]], [[कुत्रा]], [[मांजर]].


* '''जंगली प्राणी''' – [[वाघ]], [[बिबट्या]], भेकरे, [[रानडुक्कर]], [[हरीण]], [[कोल्हा]], गवारेडा, [[सांबर]], [[साळिंदर]], [[पिसोरी]], [[माकड]], [[ससा]], [[घोरपड]], खवल्यामांजर इत्यादी. खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथील वनसंपदा, वृक्षवैविध्य आणि नैसर्गिक अधिवास जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Shigwan
|first1=B.K.
|last2=Kulkarni
|first2=A.
|last3=Smrithy
|first3=V.
|last4=Datar
|first4=M.N.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest - Biogeosciences and Forestry
|volume=17
|issue=4
|pages=213–223
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;


=== पश्चिम घाट इको-संवेदनशील क्षेत्रात समावेश ===

खडीकोळवण हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील गाव असून त्याचा परिसर [[पश्चिम घाट]]ाच्या जैवविविधता पट्ट्याचा भाग आहे. [[भारत सरकार]]च्या पर्यावरण, वन व [[हवामान]] बदल मंत्रालयाने २०१४ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या मसुदा अधिसूचनेनुसार खडीकोळवण गावाचा समावेश [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Western Ghats Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये प्रस्तावित करण्यात आला होता. या अधिसूचनेनुसार [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], [[चिपळूण तालुका|चिपळूण]] आणि [[राजापूर तालुका|राजापूर]] तालुक्यांतील अनेक गावे या क्षेत्रात समाविष्ट करण्यात आली होती&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Western Ghats: ESA Draft Notification 2014 |url=https://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/Draft-notification-WG-ESA-2014.pdf |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change |date=2014-03-10 |access-date=2025-06-24}}&lt;/ref&gt; खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट (Northern Western Ghats) जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथे विविध प्रकारच्या [[वनस्पती]], वृक्षप्रजाती आणि [[वन्यजीव]] आढळतात. उत्तर पश्चिम घाटातील वनपरिसंस्था जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last=Shigwan
|first=Bhushan K.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;

या क्षेत्रात जैवविविधतेचे संवर्धन, जलस्रोतांचे संरक्षण आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्याच्या उद्देशाने खाणकाम, मोठे औद्योगिक प्रकल्प, थर्मल पॉवर प्रकल्प तसेच पर्यावरणावर परिणाम करणाऱ्या काही विकासकामांवर निर्बंध प्रस्तावित करण्यात आले होते. पर्यावरणपूरक शेती, शाश्वत विकास आणि जैवविविधता-अनुकूल पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
|url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
|website=CEE India – Eco Tales
|publisher=Centre for Environment Education
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

या अधिसूचनेनंतर स्थानिक ग्रामस्थ, [[शेतकरी]] आणि लोकप्रतिनिधींनी [[शेती]], घरबांधणी आणि विकासकामांवरील संभाव्य निर्बंधांबाबत चिंता व्यक्त केली होती. दुसरीकडे, पर्यावरण अभ्यासकांनी पश्चिम घाटातील वनसंपदा, जैवविविधता आणि जलस्रोतांच्या संरक्षणासाठी अशा उपाययोजनांचे समर्थन केले आहे. पर्यावरण संरक्षण आणि स्थानिक विकास यांमध्ये संतुलन राखण्यासाठी स्थानिक समुदायांचा सहभाग आणि सुसंवाद आवश्यक असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats ESA Opposition: Local Voices
|url=https://www.downtoearth.org.in/news/western-ghats-esa-local-protests-50023
|website=Down To Earth
|publisher=Centre for Science and Environment
|date=2015-09-14
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा ===

२०१४ मध्ये [[खडीकोळवण]] गावात [[भू-वैज्ञानिक]] उत्खननादरम्यान सुमारे १००० मीटर खोलीवर गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा आढळून आला.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=कोकणात पर्यटकांसाठी गंधकयुक्त गरम पाण्याचा पर्याय
 |url=https://www.esakal.com/kokan/kokan-hot-spring-tourism-option-trying-people-kokan-marathi-news-425308
 |work=सकाळ
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2021-06-30
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

[[कोकण]] प्रदेशात भूगर्भीय हालचाली, भेगा आणि उष्णजल (Hydrothermal) घटना यांचा परस्परसंबंध असल्याचे काही [[भूगर्भशास्त्र|भूगर्भशास्त्रीय]] अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Thigale
|first1=S. S.
|last2=Umrikar
|first2=Bhavana
|title=Disastrous landslide episode of July 2005 in the Konkan plain of Maharashtra, India with special reference to tectonic control and hydrothermal anomaly
|journal=Current Science
|volume=92
|issue=3
|pages=383–385
|year=2007
}}&lt;/ref&gt;

या झऱ्यातील [[पाणी]] उच्च तापमानाचे असल्यामुळे ते पिण्यास किंवा [[शेती]]साठी वापरले जात नाही. स्थानिक परंपरेनुसार या पाण्याचा त्वचारोगवरील नैसर्गिक उपचारासाठी उपयोग केला जात असल्याचे मानले जाते; तथापि, यासंदर्भातील वैज्ञानिक वैद्यकीय निष्कर्ष मर्यादित आहेत. उत्खननादरम्यान या परिसरात गंधकयुक्त [[खनिज]]ांचे साठे आढळल्याची नोंद स्थानिक वृत्तांतांमध्ये करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=खडीकोळवण : गरम पाण्याच्या झऱ्यामुळे पर्यटकांचा ओघ
 |url=https://www.lokmat.com/ratnagiri/borewell-hot-water-attraction-tourists-a703
 |work=लोकमत
 |publisher=Lokmat Media Pvt. Ltd.
 |date=2023-12-18
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गंधकयुक्त गरम पाण्याचे झरे [[भारत]]ातील काही भागांत आढळतात आणि त्यांना [[भूगर्भशास्त्र|भूवैज्ञानिक]] तसेच [[पर्यटन]]ाच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त आहे. खडीकोळवण येथील झऱ्याच्या शाश्वत संवर्धन व पर्यावरणपूरक पर्यटन विकासाबाबत स्थानिक स्तरावर चर्चा होत असते.

== लोकसंख्या व सामाजिक जीवन ==

=== लोकसंख्या व सामाजिक रचना ===

२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Khadi Kolvan Village
 |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
 |website=MapsOfIndia
 |publisher=Compare Infobase Limited
 |access-date=2025-07-27
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

गावात प्रामुख्याने [[कुणबी]] आणि [[बौद्ध]] समाजाचे लोक वास्तव्यास असून गावाची सामाजिक रचना पारंपरिक ग्रामीण स्वरूपाची आहे. गावात एकूण सहा वाड्या (वस्त्या) आहेत.

गावाचा काही भाग [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये समाविष्ट आहे. [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक भूमी-वापर पद्धती, वनसंपदा आणि जैवविविधता यांचे पर्यावरणीय महत्त्व विविध अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
 |url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
 |website=Centre for Environment Education
 |publisher=CEE India
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

== लोकजीवन ==

=== सामाजिक ===

* स्थानिक परंपरेनुसार खडीकोळवण गावाचा [[इतिहास]] सुमारे १६व्या शतकापासून सुरू होतो. [[सह्याद्री]]च्या कुशीत वसलेल्या या भागात कृषिप्रधान व अध्यात्मप्रधान जीवनशैली विकसित झाली. गावात एका तपस्वी संताच्या प्रभावातून भक्तीपरंपरेचा प्रसार झाला. त्यातून प्रभू [[श्रीराम]] मंदिराची स्थापना झाली तसेच [[भजन]], [[कीर्तन]], [[व्रत]], [[वारी]], [[महाशिवरात्र]] आणि [[श्रावण]] महिन्यातील [[ग्रंथ]]वाचन यांसारख्या धार्मिक परंपरा रूढ झाल्या.

* [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटीश कालखंडात]] गावातील काही व्यक्तींनी ग्रामस्वराज्य व ग्रामीण [[न्याय]]व्यवस्थेच्या उभारणीत योगदान दिले. त्यांनी प्रशासनात [[शिस्त]], व्यायामप्रेमी वृत्ती आणि सामाजिक सहभाग वाढवून गावकारभारात महत्त्वाची भूमिका बजावली. [[पाटील]]पद आणि महालकरी जबाबदाऱ्यांमधून त्यांनी प्रभावी कार्य केले.

* १९व्या व २०व्या शतकात गावातील नागरिकांनी [[शेती]], [[वन]]व्यवसाय आणि ग्रामविकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. [[लाकूड]], कडिपत्ता, [[करवंद]] आणि [[वेत]] यांचे संकलन व विक्री, तसेच [[पूल]], नळपाणी योजना आणि [[सार्वजनिक]] विहिरी यांसारख्या सुविधा उभारण्यात त्यांचा सहभाग होता.

* गावाच्या सांस्कृतिक जीवनात [[नमन]], झांजगी, [[कीर्तन]], [[तमाशा]] आणि [[अभंग]] गायन या पारंपरिक लोककलांना महत्त्वाचे स्थान आहे. स्त्रीवेशातील [[अभिनय]], झांजगी सादरीकरण आणि लोककलांचे [[प्रशिक्षण]] ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या जपली गेली आहे. [[गोंधळ]], [[भजन]] आणि [[सत्यनारायण पूजा]] यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांत गावकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग असतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Joshi
 |first=G. V.
 |title=कोकणातील लोकपरंपरा आणि सण-उत्सव
 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ
 |location=मुंबई
 |year=2009
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* गावात पारंपरिक [[सर्पदंश]] उपचारपद्धती, रानऔषधी ज्ञान आणि मंत्रोपचार यांचा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेला वारसा आहे. हे [[ज्ञान]] प्रामुख्याने [[आजी]]-आजोबा आणि स्थानिक वैद्य यांच्या अनुभवातून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले आहे. स्थानिक लोकपरंपरेत या उपचारपद्धतींचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Deshpande
 |first=M. V.
 |title=Folk Healing Traditions in Konkan
 |publisher=University of Pune
 |location=Pune
 |year=2011
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* स्वातंत्र्योत्तर काळात गावातील युवकांनी [[भारतीय सैन्य]]ात भरती होऊन देशसेवेसाठी योगदान दिले. गावातील काही माजी सैनिकांनी १९७१ मधील [[भारत]]–[[पाकिस्तान]] युद्धात सहभाग घेऊन सेवा पदके प्राप्त केली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=1971 India–Pakistan War
 |url=https://www.britannica.com/event/1971-India-Pakistan-War
 |website=Encyclopaedia Britannica
 |publisher=Britannica, Inc.
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;


* ग्रामपंचायतीमार्फत [[शिक्षण]], [[आरोग्य]] आणि जलव्यवस्थापन क्षेत्रात विविध विकासकामे करण्यात आली. गावात [[सार्वजनिक]] [[शाळा]], [[पूल]], [[रस्ते]], नळपाणी योजना तसेच विविध सांस्कृतिक मंडळांची स्थापना करण्यात आली. [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]] मंडळ गावातील सामाजिक ऐक्य व सांस्कृतिक उपक्रमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.&lt;ref&gt;खडीकोळवण ग्रामपंचायत कार्यालय अभिलेख (2023), संगमेश्वर तालुका, रत्नागिरी जिल्हा.&lt;/ref&gt;

* गावाचा सामाजिक [[इतिहास]] सामुदायिक [[श्रम]], निःस्वार्थ सेवा, सांस्कृतिक वारसा आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतिबिंब मानला जातो.

== सांस्कृतिक जीवन ==

* खडीकोळवण हे गाव [[कोकण]]ातील समृद्ध [[लोकसंगीत]] आणि पारंपरिक लोककलांच्या जतनासाठी ओळखले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील पारंपरिक सण, लोककला आणि सांस्कृतिक उपक्रम
 |url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/konkan-folk-culture-and-celebrations
 |website=महाराष्ट्र टाइम्स
 |publisher=The Times Group
 |date=2022-08-14
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

* गावात [[नमन]], झांजगी, [[ताशा]] वादन, जाखडी [[नृत्य]], [[भजन]] आणि [[लावणी]] यांचा दीर्घ सांस्कृतिक वारसा आहे.

* गावात [[शिवजयंती]], [[बौद्ध]] [[पौर्णिमा]], [[आंबेडकर जयंती]], [[गणेशोत्सव]], [[शिमगा]], [[दसरा]] आणि [[पितृपक्ष]] यांसारखे [[सण]] व धार्मिक उत्सव पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात. झांजगी, [[ताशा]] वादन, [[काठी नृत्य]] आणि सामूहिक सादरीकरण ही गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण सांस्कृतिक परंपरा आहे.

* गावात [[वारकरी]] संप्रदायाचा प्रभाव असून [[प्रवचन]], [[भजन]], [[ग्रंथ]]वाचन, [[वारी]] आणि [[कीर्तन]] यांची परंपरा आजही जपली जाते. [[श्रावण]] महिन्यातील [[भजन]] सप्ताह, [[महाशिवरात्र]] उत्सव आणि [[अभंग]] [[गायन]] हे गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वाचे घटक आहेत.

* गावात [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]]ाची सुरुवात १९९९ साली स्थानिक युवकांनी &quot;गर्जना मित्र मंडळ&quot; स्थापन करून केली. मंडळाच्या माध्यमातून [[सत्यनारायण पूजा]], [[अभिषेक]], [[आरती]], [[भजन]], [[अभंग]], [[फुगडी]] आणि [[नृत्य]] यांसह विविध धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

* मंडळाच्या माध्यमातून सामाजिक ऐक्य, संस्कृती संवर्धन आणि युवकांचा सहभाग वाढविण्यासाठी विविध उपक्रम राबविले जातात. गावात [[वारकरी संप्रदाय]] मंडळ, [[भजन]] मंडळ तसेच विविध युवा मंडळे कार्यरत असून, [[नमन]], जाखडी, [[फुगडी]] आणि [[पालखी]] [[नृत्य]] यांसारख्या पारंपरिक कलांचे जतन केले जाते.

== जीवनपद्धती ==

* '''घरे''' – खडीकोळवण येथे अधिक पर्जन्यमान असल्यामुळे जांभ्या दगडाची व उतरत्या कौलारू छपरांची पारंपरिक घरे आढळतात. पूर्वी येथे कुडाची, शेणमातीने सारवलेली घरे, शेतीपूरक वाडे आणि ओढ्यांलगतची वस्ती प्रामुख्याने होती.

* '''[[व्यवसाय]]''' – गावातील प्रमुख व्यवसाय [[शेती]] असून पशुपालन आणि [[कुक्कुटपालन]] हे प्रमुख जोडधंदे आहेत.

* '''पिके''' – [[भात]] हे मुख्य पीक असून [[नाचणी]], [[वरी]], [[तीळ]] तसेच विविध [[पालेभाजी|पालेभाज्यांची]] लागवड केली जाते.

* '''[[आहार]]''' – [[तांदूळ]] हे प्रमुख पीक असल्यामुळे [[भात]] आणि तांदळाची [[भाकरी]] हे येथील प्रमुख खाद्यपदार्थ आहेत. याशिवाय [[डाळ]], [[भाजी]] तसेच मांसाहार, मांसाहारी पदार्थांचाही आहारात समावेश असतो.

* '''[[पोशाख]]''' – पुरुष प्रामुख्याने शर्ट व पँट, तर स्त्रिया [[साडी]] व [[चोळी]] परिधान करतात. तरुणींमध्ये [[पंजाबी]]ड्रेस प्रचलित आहे.

* '''[[भाषा]]''' – गावातील लोक प्रामुख्याने [[मराठी]] तसेच [[कोकणी]]ची संगमेश्वरी बोली बोलतात.

* '''वाड्या/वस्त्या''' – गावातील प्रमुख वाड्यांमध्ये वरची रिंगण घोलमवाडी, खालची घोलमवाडी, [[खाडेवाडी]], [[रामवाडी]] आणि [[बौद्ध]]वाडी यांचा समावेश होतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

* '''गावचे प्रशासन''' – गावातील धार्मिक विधी, [[विवाह]], [[अंत्यसंस्कार]] तसेच इतर सामाजिक कार्यक्रमांच्या आयोजनात स्थानिक ग्रामस्थांचा सहभाग असतो. पारंपरिक पद्धतीने गावातील लहान-मोठ्या वादांचे सामोपचाराने निराकरण करण्याची प्रथा आजही काही प्रमाणात कायम आहे.

== [[शिक्षण]] व [[नागरी]] सुविधा ==

=== जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक [[मराठी]] [[शाळा]] ===

खडीकोळवण येथील जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक मराठी शाळेची स्थापना १२ नोव्हेंबर १९४६ रोजी झाली. स्थापनेपासून शाळेने गावातील प्राथमिक शिक्षणाच्या प्रसारात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

२०२१ मध्ये शाळेच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त ७५ वर्षांचा समारंभ शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून साजरा करण्यात आला. या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांनी स्वागतगीत, [[लेझीम]] तसेच विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केले. विविध सामाजिक संस्थांच्या वतीने विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वितरण करण्यात आले.

या निमित्ताने शाळेच्या इतिहास, कार्य आणि प्रगतीचा आढावा घेणारी स्मरणिका प्रकाशित करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण - शाळा - अमृत महोत्सव वर्ष - स्मरणिका
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |access-date=2025-06-24
}}&lt;/ref&gt;

=== उपक्रम, वैशिष्ट्ये आणि अडचणी ===

* [[कोविड-१९]] लॉकडाऊन कालावधीत शिक्षकांनी [[शाळा|शाळेच्या]] भिंतींवर शैक्षणिक भित्तीचित्र रेखाटून विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनासाठी पर्यायी शैक्षणिक उपक्रम राबवले.

* शाळेच्या अमृत महोत्सवी स्मरणिका|स्मरणिकेत माजी [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांचे]] अनुभव, लेख आणि शाळेचा [[इतिहास]] समाविष्ट करण्यात आला.

* शाळेच्या प्रगतीमध्ये मुख्याध्यापक व [[शिक्षक]] यांचे योगदान उल्लेखनीय मानले जाते.

==== अडचणी ====

गावात माध्यमिक शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी शेजारील गावांमध्ये जावे लागते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांना]] शिक्षणासाठी अतिरिक्त प्रवास करावा लागतो.

=== नागरी सुविधा ===

* '''बँकिंग सुविधा''' – खडीकोळवण गावातील नागरिकांचे बँकिंग व्यवहार प्रामुख्याने [[बँक ऑफ इंडिया]]च्या [[रत्‍नागिरी]] शाखेमार्फत केले जातात. या शाखेमार्फत कृषी, दुग्धव्यवसाय, [[विहीर]] खोदकाम, [[शेळी]]पालन, किरकोळ व्यवसाय तसेच इतर उपजीविकेसाठी विविध प्रकारची [[कर्ज]] सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Bank of India Ratnagiri Branch IFSC Code BKID0001400
 |url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/ifsccode/bank-bank-of-india,state-maharashtra,district-ratnagiri,branch-ratnagiri,ifsccode-BKID0001400.cms
 |website=The Economic Times
 |publisher=Times Internet
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[ग्रामपंचायत]]''' – खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महाराष्ट्र शासन]]ाच्या ग्रामविकास व पंचायत राज विभागाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/
 |title=ग्राम विकास व पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन
 |website=rdd.maharashtra.gov.in
 |publisher=महाराष्ट्र शासन
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[तलाठी]] कार्यालय''' – खडीकोळवण व [[ओझरे]] या गावांसाठी एकच तलाठी कार्यालय कार्यरत असून महसूलविषयक कामकाज तेथून पाहिले जाते.

* '''टपाल कार्यालय''' – गावाचे टपाल कार्यालय [[ओझरे]] येथे आहे.

* '''[[पोलीस]]''' – खडीकोळवण गाव [[मुर्शी]] व [[साखरपा]] पोलीस दूरक्षेत्राच्या कार्यक्षेत्रात येते. गावपातळीवरील कायदा व सुव्यवस्थेसाठी [[पोलीस पाटील]] कार्यरत असतात.

* '''[[पंचायत समिती]]''' – खडीकोळवण गाव [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] [[पंचायत समिती]]च्या कार्यक्षेत्रात येते. पंचायत समितीचे मुख्यालय [[देवरुख]] येथे आहे.

* '''[[जिल्हा परिषद]]''' – गाव [[रत्‍नागिरी]]जिल्हा परिषदच्या [[संगमेश्वर]] गटांतर्गत येते.

* '''[[विधानसभा मतदारसंघ]]''' – खडीकोळवण [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]ात समाविष्ट आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=General Elections to State Legislative Assembly 2019 – Constituency Details
 |url=https://ceo.maharashtra.gov.in
 |publisher=Chief Electoral Officer, Maharashtra
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== तंटामुक्त गाव अभियान ===

खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव अभियान]] राबवते. [[महाराष्ट्र शासन]]ाने १५ ऑगस्ट २००७ रोजी ही योजना सुरू केली. या अभियानाचा उद्देश गावांतील किरकोळ वाद स्थानिक पातळीवर संवाद व सामोपचाराने सोडवणे, न्यायालयीन प्रक्रिया कमी करणे आणि सामाजिक सलोखा वाढवणे हा आहे.

== दळणवळण व परिवहन ==

'''खडीकोळवण''' गाव चारही बाजूंनी डोंगरांनी वेढलेले असून येथे पोहोचण्यासाठी दोन प्रमुख रस्तेमार्ग आहेत:

* [[साखरपा]] – खडीकोळवण (कलकदरा मार्गे)
* [[देवरुख]] – खडीकोळवण ([[बामणोली]] मार्गे)

[[रत्‍नागिरी]]–[[कोल्हापूर]] महामार्गावरील [[साखरपा]] हे गावासाठी महत्त्वाचे [[बाजारपेठ]] केंद्र आहे. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]]ची सेवा पूर्वी [[साखरपा]]–खडीकोळवण मार्गावर चालत होती. सध्या ही सेवा [[साखरपा]]–[[बामणोली]]–खडीकोळवण मार्गावर उपलब्ध आहे.

[[कोकण रेल्वे]]वरील [[संगमेश्वर रोड]] हे खडीकोळवणच्या सर्वात जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] असून ते गावापासून सुमारे २३ कि.मी. अंतरावर आहे. तेथून [[देवरुख]]मार्गे रस्त्याने खडीकोळवण येथे पोहोचता येते.

[[साखरपा]] ते खडीकोळवण हे अंतर सुमारे २३ कि.मी. असून रस्त्याने प्रवासास साधारण ४५ मिनिटे ते १ तास लागतो.

सन १९८५ मध्ये खडीकोळवण गावात थेट [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] सेवा सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे गावाच्या दळणवळण सुविधेत लक्षणीय सुधारणा झाली.&lt;ref name=&quot;transport&quot;&gt;MSRTC स्थानिक सेवा अभिलेख (प्रादेशिक कार्यालय, रत्नागिरी)&lt;/ref&gt;

=== एस.टी. मार्ग व परिवहन ===

खडीकोळवण गाव [[कोकण रेल्वे]] मार्गाशी थेट जोडलेले नसून, गावाजवळील प्रमुख [[रेल्वे स्थानक|रेल्वे स्थानके]] पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर रोड]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ३० कि.मी.
* '''[[रत्‍नागिरी]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ४५ कि.मी.

गावापर्यंत पोहोचण्यासाठी सार्वजनिक परिवहन ([[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]])चे प्रमुख मार्ग पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे १४ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २० मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Sangameshwar to Devrukh
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Sangmeshwar/Devrukh
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[रत्‍नागिरी]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे ३८ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे ४५ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Ratnagiri
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Devrukh/Ratnagiri
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ खडीकोळवण''' – गाव [[देवरुख]]पासून सुमारे १५ कि.मी. अंतरावर आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Khadi Kolvan Village Map, PIN Code and Population
 |url=https://www.villagemaps.in/maharashtra/khadi-kolvan-sangameshwar-ratnagiri-565843/
 |website=VillageMaps.in
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ [[साखरपा]]''' – सुमारे १६ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २२ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Sakharpa
 |url=https://www.distancesfrom.com/distance-from-Devrukh-to-Sakharpa/DistanceHistory/15530647.aspx
 |website=DistancesFrom.com
 |language=en
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

गावासाठी प्रमुख [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] आगार [[देवरुख]] येथे असून, तेथून खडीकोळवणसाठी नियमित बस सेवा उपलब्ध आहे.

=== रस्ते विकास – चौपदरीकरण ===

[[खडीकोळवण]] गावातून पुढे [[मार्लेश्वर]] (ता. [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], जि. [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]]) येथे जाणाऱ्या मुख्य जिल्हा मार्गाच्या चौपदरीकरणाचा प्रस्ताव जिल्हाधिकारी कार्यालय, [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] यांनी प्रशासकीय मान्यतेसह पुढे नेला आहे.

[[जिल्हाधिकारी]] कार्यालयाच्या (सुसंयोजन समन्वय शाखा) दिनांक १९ डिसेंबर २०२५ रोजीच्या अधिकृत पत्रानुसार, निवावे – [[ओझरे]] बुद्रुक – [[खडीकोळवण]] – [[बामणोली]] – निवे – [[मार्लेश्वर]] या मार्गाचे चौपदरीकरण करून रस्ते पायाभूत सुविधा विकसित करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे.

या प्रकल्पामुळे स्थानिक [[शेतकरी]], [[विद्यार्थी]] तसेच नागरिकांच्या दळणवळण सुविधेत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. तसेच [[पर्यटन]]दृष्ट्या महत्त्वाच्या [[मार्लेश्वर]] मंदिरापर्यंत पोहोचणे अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.

संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक कार्यवाही करून रस्त्याच्या चौपदरीकरणाचे काम नियोजनानुसार पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.&lt;ref&gt;
District Collector Office, Ratnagiri.
&quot;Nivave–Ozhare Budruk–Khadikolvan–Bamnoli–Nive–Marleshwar Road Four-Laning&quot;.
Dated: 19 December 2025.
Signed by Jivan Desai, Deputy Collector (Land Acquisition), District Collector Office, Ratnagiri.
[https://archive.org/details/20260109_20260109_1419 Official archived PDF].
&lt;/ref&gt;

=== धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा ==

=== प्रमुख देवस्थाने ===

खडीकोळवण गावात अनेक पारंपरिक आणि श्रद्धास्थानी देवस्थाने आहेत. गावातील अनेक कुटुंबांची कुलदेवता [[श्री काळाम्मा देवी]] (उदगिरी) आहे.&lt;ref&gt;{{Cite book
|title=श्री काळाम्मा देवी यात्रा महोत्सव स्मरणिका २०२५
|publisher=श्री काळाम्मा देवी देवस्थान समिती
|location=उदगिरी, ता. संगमेश्वर, जि. रत्नागिरी
|year=2025
|language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''श्री देव गांगेश्वर मंदिर''' – गावाचे [[ग्रामदैवत]]; येथे स्वयंभू [[शिवलिंग]] असून [[महाशिवरात्र]]ीला विशेष पूजन व उत्सव साजरा केला जातो.

* '''अत्रल देवी मंदिर''' – गावाच्या वेशीवर वसलेले स्थानिक देवीचे मंदिर.

* '''ठोंगळ देवी मंदिर''' – गावाच्या सीमारेषेवर वसलेले पारंपरिक देवस्थान.

* '''श्रीराममंदिर''' – गावाच्या मध्यवर्ती भागात वसलेले धार्मिक व सांस्कृतिक उपक्रमांचे प्रमुख केंद्र.

=== धार्मिक उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध [[सण]] व [[उत्सव]] पारंपरिक, धार्मिक आणि सामाजिक एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून साजरे केले जातात.

* [[रामनवमी]], [[हनुमान जयंती]], अत्रल देवी उत्सव, [[गोंधळ]], [[वटपौर्णिमा]], [[नागपंचमी]]
* [[गोकुळाष्टमी]], [[नवरात्र]], [[दसरा]], [[दिवाळी]], [[तुळशी विवाह]]
* [[गणेशोत्सव]] (गौर गणपती), [[शिमगा]], [[बैलपोळा]], [[मकर संक्रांत]]
* [[महाशिवरात्र]], [[देव दिवाळी]] आणि जागर

या सणांच्या वेळी गावातील विविध वाड्यांतील ग्रामस्थ सामूहिक पूजन, [[भजन]], [[गोंधळ]], पारंपरिक वादन आणि [[नृत्य]] यांसारख्या धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करतात. ग्रामदेवतेची पूजा, वार्षिक जत्रा आणि इतर पारंपरिक उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात.

=== सण व उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध धार्मिक व पारंपरिक [[सण]] आणि [[उत्सव]] साजरे केले जातात. हे उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक परंपरा आणि सामुदायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहेत.

* '''[[होळी]]''' – [[फाल्गुन]] महिन्यात शुद्ध पंचमीपासून एकादशीपर्यंत 'फाग' साजरा केला जातो. द्वादशीला 'जांगलं होळी' तर [[पौर्णिमा]]ला होम विधी केला जातो. या काळात ग्रामदेवतेची [[पालखी]] गावातील विविध वाड्यांमध्ये नेण्याची परंपरा आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील अनोखी पालखी परंपरा; घराघरांत देवाचे आगमन
 |url=https://www.tv9marathi.com/festival/a-unique-tradition-of-palkhi-dancing-in-konkan-village-deity-goes-from-house-to-house-au128-885243.html
 |website=TV9 Marathi
 |publisher=TV9 नेटवर्क
 |date=2024-04-11
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[शिमगा]]''' – [[फाल्गुन]] [[पौर्णिमा]]ला ग्रामदेवतांना रूपे लावून [[पालखी]] गावातील प्रत्येक घरापर्यंत नेली जाते. या उत्सवात पारंपरिक धार्मिक विधी आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=गावगाडा आणि मानपान चालीरीती
 |url=https://prahaar.in/2022/07/24/rice-planting-in-konkan/
 |website=दैनिक प्रहार
 |publisher=Prahaar Media Group
 |date=2022-07-24
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''जागर''' – [[श्रावण]] शुद्ध त्रयोदशीला देवतांना 'पोवते' (रक्षासूत्र) अर्पण करून जागरण केले जाते. या प्रसंगी [[भजन]], [[गोंधळ]] आणि पारंपरिक धार्मिक सादरीकरणे होतात.

* '''[[देव दिवाळी]]''' – या दिवशी देवस्थानात विशेष पूजा केली जाते. देवाच्या कळसाची सजावट करून पारंपरिक पद्धतीने दीपप्रज्वलन केले जाते.

* '''कौली जत्रा''' – [[पौष]] [[पौर्णिमा]]पूर्वीच्या शुक्रवारी गावदेवीकडून शेतीच्या प्रारंभासाठी कौल घेतला जातो. त्यानंतर पारंपरिक पद्धतीने कृषी हंगामाची सुरुवात केली जाते.

* '''पालिक सोमवार''' – प्रत्येक मराठी महिन्याचा पहिला सोमवार ग्रामदेवतांच्या नावाने पाळला जातो. या दिवशी धार्मिक विधी पार पाडले जातात आणि पारंपरिक श्रद्धेनुसार शेतीची कामे टाळली जातात.

=== मिरगाची राखण – पारंपरिक शेतीरक्षण विधी ===

खडीकोळवण गावात [[मृग नक्षत्र]]ाच्या प्रारंभी शेती हंगामाची सुरुवात करताना ग्रामदेवतेला नैवेद्य अर्पण करून 'मिरगाची राखण' हा पारंपरिक विधी केला जातो. पाण्याचा प्रवाह सुरू झाल्यानंतर ग्रामदेवतेला प्रथम राखण अर्पण करून शेतकरी पिकांच्या संरक्षणासाठी प्रार्थना करतात.

'राखण' ही उभ्या पिकांच्या संरक्षणाशी संबंधित पारंपरिक ग्रामीण पद्धत मानली जाते. बी पेरणीपूर्वी महिलांकडून शेतीची जमीन समतल करून 'दीपळ फोडणे' हा विधीही पार पाडला जातो. हा विधी [[शेती]], स्थानिक श्रद्धा आणि ग्रामसंस्कृतीशी निगडित असून गावाच्या पारंपरिक कृषी जीवनाचा एक भाग आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:खडीकोळवण देव गांगेश्वर ग्राम मंदीर.jpg
File:गांगेश्वर समोर नतमस्तक नंदी.jpg
File:ग्रामदेवता मंदिर गाभारा.jpg
File:कुलाचार.jpg
File:गांगेश्वर-शिव स्वयंभूःशिव लिंग.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर.jpg
&lt;/gallery&gt;

== बाह्य दुवे ==
* [https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 Amazon Kindle वर &quot;खडीकोळवण&quot;]

== हे देखील पहा ==
* [[काळम्मा]]देवी उदगिरी
* [[संगमेश्वर]]
* [[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:कोकण]]
[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]]
[[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:पश्चिम घाट]]</text>
      <sha1>gba33wn5dc0144d41c4a0bvx3uzn375</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694614</id>
      <parentid>2694613</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T15:44:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <comment>/* = धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा */</comment>
      <origin>2694614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73064" sha1="1spx52hl51mkr9q2pw3xlftbsfi429k" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| प्रकार = गाव, पर्यटन स्थळ
| स्थानिक_नाव = खडीकोळवण
| आकाशदेखावा_शीर्षक = खडीकोळवण गावात आपले स्वागत
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
| राज्य_जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| राज्य_तालुका = [[संगमेश्वर]]
| मुळ_नकाशा = India Maharashtra location map.svg
| अक्षांश = 16.7578
| रेखांश = 73.6044
| नकाशा_शीर्षक = खडीकोळवण
| क्षेत्रफळ_एकूण = 5.72
| क्षेत्रफळ_आकारमान = १७.३५ चौ.किमी
| क्षेत्रफळ_क्रमांक = 5
| क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = 2.5 किमी²
| उंची = ३७
| उंची_संदर्भ = ४१ मीटर
| हवामान = दमट, उष्णकटिबंधीय
| वर्षाव = ३८००
| तापमान_वार्षिक = 27
| तापमान_हिवाळा = 20
| तापमान_उन्हाळा = 35
| मुख्यालय = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_शहर = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_मेट्रो = [[देवरुख]]
| जवळचे_शहर = [[साखरपा]]
| प्रांत = कोकण
| विभाग = [[संगमेश्वर]]
| जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| लोकसंख्या_एकूण = ३४४
| लोकसंख्या_वर्ष = २०११
| लोकसंख्या_घनता = 480
| लिंग_गुणोत्तर = १२०५
| पीक = भात, नाचणी
| साक्षरता_पुरुष = ६३
| साक्षरता_स्त्री = ४७
| अधिकृत_भाषा = बाणकोटी, [[मराठी]]
| नेता_पद_१ = [[खासदार]]
| नेता_नाव_१ = [[विनायक राऊत]]
| संसदीय_मतदारसंघ = [[रत्नागिरी लोकसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_२ = [[आमदार]]
| नेता_नाव_२ = [[शेखर गोविंदराव निकम]]
| विधानसभा_मतदारसंघ = [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_३ = सरपंच
| नेता_नाव_३ = संतोष घोलम
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = जिल्हा न्यायालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_१ = [[रत्नागिरी]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = तहसिल कार्यालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_२ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = तलाठी
| न्यायक्षेत्र_नाव_३ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_४ = पोलिस स्थानक
| न्यायक्षेत्र_नाव_४ = [[साखरपा]]
| कोरे_शीर्षक_१ = [[कोकण रेल्वे]]
| कोरे_उत्तर_१ = [[संगमेश्वर]]
| एसटीडी_कोड = 02354
| पिन_कोड = 415802
| आरटीओ_कोड = MH 08
| दालन = महाराष्ट्र, रत्नागिरी जिल्हा
}}
[[File:खडीकोळवण.jpg|thumb|खडीकोळवण]]

'''खडीकोळवण''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील दक्षिण [[कोकण]] प्रदेशातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील एक छोटे गाव आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village – Sangameshwar, Ratnagiri
|url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Ratnagiri/Sangameshwar/Khadi-Kolvan
|website=Onefivenine
|access-date=2025-06-13
}}&lt;/ref&gt;

== भौगोलिक स्थान व नैसर्गिक वैशिष्ट्ये ==

=== भौगोलिक स्थान व भूविवरण ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव १६.७५७८° उत्तर अक्षांश व ७३.६०४४° पूर्व रेखांश या निर्देशांकांवर, [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील [[कोकण]] प्रदेशात वसलेले आहे. हे गाव भारताच्या [[दक्षिण-पश्चिम]] भागातील [[पश्चिम]] किनारपट्टी परिसरात स्थित आहे.

गावाचे एकूण [[क्षेत्रफळ]] सुमारे १,७३४.९८ हेक्टर (१७.३५ चौ. किमी.) आहे. स्थानिक परंपरेनुसार गावाची स्थापना सुमारे ३५० वर्षांपूर्वी झाली असल्याचे मानले जाते.

[[सह्याद्री]] पर्वतरांगांतील [[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] खडीकोळवण गावातून वाहते. त्यामुळे गाव बाव नदीच्या तीरावर वसलेले आहे.

गावाच्या पश्चिमेस [[बामणोली]], दक्षिणेस निवदे, पूर्वेस [[ओझरे]] तर उत्तर व ईशान्येस [[उदगीर]] (ता. [[शाहूवाडी तालुका|शाहूवाडी]], जि. [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]) ही गावे आहेत. गावाचा परिसर डोंगराळ, वनसमृद्ध आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीने समृद्ध आहे.

हा परिसर [[पश्चिम घाट]] या पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील प्रदेशाचा भाग असून येथे समृद्ध वनसंपदा, जलस्रोत आणि जैवविविधता आढळते.

== जवळची गावे ==

* [[बामणोली]]
* [[ओझरे]]
* [[निनावे]]
* निवदे

=== हवामान ===

खडीकोळवण येथे [[मान्सून]] काळात सरासरी ४०० ते ५०० सें.मी. पर्जन्यमान नोंदविले जाते. या काळात [[हवामान]] दमट व समशीतोष्ण असते. मुसळधार पावसामुळे [[बाव नदी]] अनेकदा धोक्याची पातळी गाठते.

हिवाळ्यात हवामान थंड असून सकाळच्या वेळेस अनेकदा [[धुके]] पडते. उन्हाळ्यात हवामान तुलनेने उष्ण असते. परिसरात प्रामुख्याने [[भात]] व [[नाचणी]] (नागली) यांची लागवड केली जाते.

=== नैसर्गिक संपत्ती ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेले असून त्याचा मोठा भाग घनदाट [[जंगल]]ाने व्यापलेला आहे. परिसरात विविध प्रकारच्या औषधी [[वनस्पती]], [[फळे]], [[फुले]] तसेच समृद्ध जैवविविधता आढळते.

[[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] गावातून वाहत असल्यामुळे भूजलसाठा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे. त्यामुळे गावात पारंपरिकरीत्या पाण्याची टंचाई जाणवत नाही.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील नद्यांची नैसर्गिक रचना बदलली!
 |url=https://agrowon.esakal.com/agriculture-latest-news/the-natural-structure-of-the-rivers-in-konkan-changed
 |website=Agrowon
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2023-06-15
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गावात पारंपरिक जलव्यवस्थेचा समृद्ध वारसा आढळतो. त्यामध्ये पुढील जलस्रोत व जलरचना उल्लेखनीय आहेत:

* '''बावोचा गोवंड''' – [[शेती]]साठी महत्त्वाचा पाणीमार्ग. येथून [[रहाट]] व कोळबाच्या साहाय्याने पाणी उपसले जात असे.

* '''बुडवणूकीची बाव''' – महिलांच्या वापरासाठी बांधलेली तिरक्या रचनेची पारंपरिक [[विहीर]], जी विशेषतः रोपलावणीपूर्वी पाणी भरण्यासाठी वापरली जात असे.

* '''वहाळे''' – नैसर्गिक ओहोळ. लेवाडी, बुचाची, रागरे, [[केळी]]ची आणि झारीची वळव हे प्रमुख वहाळे असून ते [[शेती]] व पिण्याच्या पाण्याचा महत्त्वाचा स्रोत होते.

ही पारंपरिक जलव्यवस्था गावातील शाश्वत [[शेती]] व ग्रामजीवनाचा अविभाज्य भाग होती. आधुनिक जलसुविधांमुळे या व्यवस्थेचा वापर कमी झाला असला तरी तिचे ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व आजही कायम आहे.

=== वनसंपदा व जैवविविधता ===
खडीकोळवण गावात विपुल [[जैवविविधता]] असून, येथे आढळणाऱ्या वनसंपत्तीचे अनेक प्रकार आहेत:

* '''मोठे वृक्ष''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[वड]], [[पिंपळ]], [[सागवान]], [[शिसव]], [[कळंब]], साधनेर, जांबा, सातीवन, भेला, ऐन, किंजल, चीर, पायर, आमन, हरड, करंबेला, म्होवट, कुंबया व [[बांबू]] इत्यादी. खडीकोळवण परिसरातील वनसंपदेमध्ये [[बांबू]] प्रजातींचाही समावेश होतो. [[कोकण]] प्रदेशातील मांगा [[बांबू]] (''Dendrocalamus stocksii'') हा आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा [[बांबू]] मानला जातो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात या प्रजातीवर ''Cyrtotrachelus'' वंशातील [[बांबू]] भुंग्याचा (Bamboo Weevil) प्रादुर्भाव नोंदविण्यात आला आहे.


* उत्तर पश्चिम घाट व कोकण प्रदेशात आढळणाऱ्या काही स्थानिक वृक्षप्रजातींना ऐतिहासिक आणि आर्थिक महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील देरडे येथे सापडलेल्या प्राचीन लाकडी होडीच्या अभ्यासात Bridelia retusa (असन) या वृक्षाच्या लाकडाचा वापर होडी बांधणीसाठी झाल्याचे आढळून आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Marathe
|first1=Ashok
|last2=Shashikala
|first2=S.
|last3=Rao
|first3=R. Vijendra
|title=A unique example of a wooden boat of Bridelia retusa in ancient India entrapped in the Holocene sediments at Derde, Ratnagiri Coast, Maharashtra
|journal=Current Science
|volume=99
|issue=9
|pages=1271–1274
|year=2010
}}&lt;/ref&gt;


* '''पक्षी''' – [[मोर]], [[पोपट]], [[कबुतर]], कवडा, लाव्हा, [[धनेश]], सुतारपक्षी, [[घार]], रानकोंबडी, [[सुगरण]], किकेर्डी, [[चिमणी]] इत्यादी. गावाचा परिसर कोकण व उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असल्यामुळे येथे विविध प्रकारचे पक्षी, वनस्पती व वन्यजीव आढळतात.या प्रदेशातील विविध अधिवासांमध्ये सूक्ष्मजीव, शैवाल आणि इतर जैविक घटकांची समृद्ध विविधता आढळते. २०२५ मधील एका संशोधनात कोकण प्रदेशातून सायनोबॅक्टेरियाच्या अनेक नवीन प्रजातींची नोंद करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Pant
|first1=Harsh
|last2=Kumar
|first2=Naresh
|last3=Pal
|first3=Sagarika
|last4=Singh
|first4=Prashant
|title=Exploring cyanobacteria from diverse habitats of the Konkan region of India, unveiling novel species of the genera Desikacharya, Pseudoaliinostoc, and Chlorogloeopsis using a polyphasic approach
|journal=Journal of Phycology
|volume=61
|issue=1
|pages=194–217
|year=2025
}}&lt;/ref&gt;.


* खडीकोळवण व परिसरातील कोकण पट्ट्यात आंबा, काजू, भात आणि नाचणी ही प्रमुख पिके घेतली जातात. रत्‍नागिरी जिल्हा विशेषतः हापूस आंबा (Alphonso Mango) उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून, या पिकाच्या उत्पादनक्षमतेसाठी माती व पानांतील पोषणद्रव्यांचे संतुलन महत्त्वाचे मानले जाते.


* '''बेटे (झुडुपे)''' – असोल, धावसड, निगड, कुडा, चितरंगा, [[बांबू]], वाकेरी, बगोली इत्यादी.


* '''औषधी वनस्पती''' – सापधनी, वाकेरी, [[ओवी]], घनसरी, [[मुरुडशेंग]], देवनल, [[हळद]], [[तांबडा]], काजरा, [[निवडुंग]], पांगला, [[अडुळसा]] इत्यादी.


* '''रानमेवा''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[करवंद]], [[काजू]], [[जांभूळ]], आटके, [[तोरणे]], [[उंबर]], कण्हेरी, चिकण्या इत्यादी.


* '''रानभाज्या''' – [[टाकळा]], कवला, [[कुर्डू]], [[भारंग]], थरंबरे, फोडशी, काटले, कुडा, [[अळू]], [[शेवरी]], घोरकण, चायनीज घोरकण, [[सुरण]], करंडा, रताळी, नागरी फळे, [[काकडी]], [[भोपळा]], पावटा, [[शेवगा]] पाला, [[चवळी]], रताळी पानं, [[पडवळ]], [[दोडका]], [[कारली]], [[वांगी]], [[मिरची]], [[भेंडी]], [[टोमॅटो]] इत्यादी.


* '''कंदमुळे''' – कनग, टका, [[रताळे]], घोरकंद, लोकरी, भिरंबोले, [[सुरण]] इत्यादी.


* '''मासे''' – [[मलाया]], पिचकी, वांग, रत्तू, डोकरू, गंडलास, चिगल्या.


* '''पाळीव प्राणी''' – [[गाय]], [[बैल]], [[म्हैस]], बकरा, [[शेळी]], [[कुत्रा]], [[मांजर]].


* '''जंगली प्राणी''' – [[वाघ]], [[बिबट्या]], भेकरे, [[रानडुक्कर]], [[हरीण]], [[कोल्हा]], गवारेडा, [[सांबर]], [[साळिंदर]], [[पिसोरी]], [[माकड]], [[ससा]], [[घोरपड]], खवल्यामांजर इत्यादी. खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथील वनसंपदा, वृक्षवैविध्य आणि नैसर्गिक अधिवास जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Shigwan
|first1=B.K.
|last2=Kulkarni
|first2=A.
|last3=Smrithy
|first3=V.
|last4=Datar
|first4=M.N.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest - Biogeosciences and Forestry
|volume=17
|issue=4
|pages=213–223
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;


=== पश्चिम घाट इको-संवेदनशील क्षेत्रात समावेश ===

खडीकोळवण हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील गाव असून त्याचा परिसर [[पश्चिम घाट]]ाच्या जैवविविधता पट्ट्याचा भाग आहे. [[भारत सरकार]]च्या पर्यावरण, वन व [[हवामान]] बदल मंत्रालयाने २०१४ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या मसुदा अधिसूचनेनुसार खडीकोळवण गावाचा समावेश [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Western Ghats Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये प्रस्तावित करण्यात आला होता. या अधिसूचनेनुसार [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], [[चिपळूण तालुका|चिपळूण]] आणि [[राजापूर तालुका|राजापूर]] तालुक्यांतील अनेक गावे या क्षेत्रात समाविष्ट करण्यात आली होती&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Western Ghats: ESA Draft Notification 2014 |url=https://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/Draft-notification-WG-ESA-2014.pdf |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change |date=2014-03-10 |access-date=2025-06-24}}&lt;/ref&gt; खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट (Northern Western Ghats) जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथे विविध प्रकारच्या [[वनस्पती]], वृक्षप्रजाती आणि [[वन्यजीव]] आढळतात. उत्तर पश्चिम घाटातील वनपरिसंस्था जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last=Shigwan
|first=Bhushan K.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;

या क्षेत्रात जैवविविधतेचे संवर्धन, जलस्रोतांचे संरक्षण आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्याच्या उद्देशाने खाणकाम, मोठे औद्योगिक प्रकल्प, थर्मल पॉवर प्रकल्प तसेच पर्यावरणावर परिणाम करणाऱ्या काही विकासकामांवर निर्बंध प्रस्तावित करण्यात आले होते. पर्यावरणपूरक शेती, शाश्वत विकास आणि जैवविविधता-अनुकूल पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
|url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
|website=CEE India – Eco Tales
|publisher=Centre for Environment Education
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

या अधिसूचनेनंतर स्थानिक ग्रामस्थ, [[शेतकरी]] आणि लोकप्रतिनिधींनी [[शेती]], घरबांधणी आणि विकासकामांवरील संभाव्य निर्बंधांबाबत चिंता व्यक्त केली होती. दुसरीकडे, पर्यावरण अभ्यासकांनी पश्चिम घाटातील वनसंपदा, जैवविविधता आणि जलस्रोतांच्या संरक्षणासाठी अशा उपाययोजनांचे समर्थन केले आहे. पर्यावरण संरक्षण आणि स्थानिक विकास यांमध्ये संतुलन राखण्यासाठी स्थानिक समुदायांचा सहभाग आणि सुसंवाद आवश्यक असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats ESA Opposition: Local Voices
|url=https://www.downtoearth.org.in/news/western-ghats-esa-local-protests-50023
|website=Down To Earth
|publisher=Centre for Science and Environment
|date=2015-09-14
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा ===

२०१४ मध्ये [[खडीकोळवण]] गावात [[भू-वैज्ञानिक]] उत्खननादरम्यान सुमारे १००० मीटर खोलीवर गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा आढळून आला.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=कोकणात पर्यटकांसाठी गंधकयुक्त गरम पाण्याचा पर्याय
 |url=https://www.esakal.com/kokan/kokan-hot-spring-tourism-option-trying-people-kokan-marathi-news-425308
 |work=सकाळ
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2021-06-30
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

[[कोकण]] प्रदेशात भूगर्भीय हालचाली, भेगा आणि उष्णजल (Hydrothermal) घटना यांचा परस्परसंबंध असल्याचे काही [[भूगर्भशास्त्र|भूगर्भशास्त्रीय]] अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Thigale
|first1=S. S.
|last2=Umrikar
|first2=Bhavana
|title=Disastrous landslide episode of July 2005 in the Konkan plain of Maharashtra, India with special reference to tectonic control and hydrothermal anomaly
|journal=Current Science
|volume=92
|issue=3
|pages=383–385
|year=2007
}}&lt;/ref&gt;

या झऱ्यातील [[पाणी]] उच्च तापमानाचे असल्यामुळे ते पिण्यास किंवा [[शेती]]साठी वापरले जात नाही. स्थानिक परंपरेनुसार या पाण्याचा त्वचारोगवरील नैसर्गिक उपचारासाठी उपयोग केला जात असल्याचे मानले जाते; तथापि, यासंदर्भातील वैज्ञानिक वैद्यकीय निष्कर्ष मर्यादित आहेत. उत्खननादरम्यान या परिसरात गंधकयुक्त [[खनिज]]ांचे साठे आढळल्याची नोंद स्थानिक वृत्तांतांमध्ये करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=खडीकोळवण : गरम पाण्याच्या झऱ्यामुळे पर्यटकांचा ओघ
 |url=https://www.lokmat.com/ratnagiri/borewell-hot-water-attraction-tourists-a703
 |work=लोकमत
 |publisher=Lokmat Media Pvt. Ltd.
 |date=2023-12-18
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गंधकयुक्त गरम पाण्याचे झरे [[भारत]]ातील काही भागांत आढळतात आणि त्यांना [[भूगर्भशास्त्र|भूवैज्ञानिक]] तसेच [[पर्यटन]]ाच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त आहे. खडीकोळवण येथील झऱ्याच्या शाश्वत संवर्धन व पर्यावरणपूरक पर्यटन विकासाबाबत स्थानिक स्तरावर चर्चा होत असते.

== लोकसंख्या व सामाजिक जीवन ==

=== लोकसंख्या व सामाजिक रचना ===

२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Khadi Kolvan Village
 |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
 |website=MapsOfIndia
 |publisher=Compare Infobase Limited
 |access-date=2025-07-27
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

गावात प्रामुख्याने [[कुणबी]] आणि [[बौद्ध]] समाजाचे लोक वास्तव्यास असून गावाची सामाजिक रचना पारंपरिक ग्रामीण स्वरूपाची आहे. गावात एकूण सहा वाड्या (वस्त्या) आहेत.

गावाचा काही भाग [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये समाविष्ट आहे. [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक भूमी-वापर पद्धती, वनसंपदा आणि जैवविविधता यांचे पर्यावरणीय महत्त्व विविध अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
 |url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
 |website=Centre for Environment Education
 |publisher=CEE India
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

== लोकजीवन ==

=== सामाजिक ===

* स्थानिक परंपरेनुसार खडीकोळवण गावाचा [[इतिहास]] सुमारे १६व्या शतकापासून सुरू होतो. [[सह्याद्री]]च्या कुशीत वसलेल्या या भागात कृषिप्रधान व अध्यात्मप्रधान जीवनशैली विकसित झाली. गावात एका तपस्वी संताच्या प्रभावातून भक्तीपरंपरेचा प्रसार झाला. त्यातून प्रभू [[श्रीराम]] मंदिराची स्थापना झाली तसेच [[भजन]], [[कीर्तन]], [[व्रत]], [[वारी]], [[महाशिवरात्र]] आणि [[श्रावण]] महिन्यातील [[ग्रंथ]]वाचन यांसारख्या धार्मिक परंपरा रूढ झाल्या.

* [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटीश कालखंडात]] गावातील काही व्यक्तींनी ग्रामस्वराज्य व ग्रामीण [[न्याय]]व्यवस्थेच्या उभारणीत योगदान दिले. त्यांनी प्रशासनात [[शिस्त]], व्यायामप्रेमी वृत्ती आणि सामाजिक सहभाग वाढवून गावकारभारात महत्त्वाची भूमिका बजावली. [[पाटील]]पद आणि महालकरी जबाबदाऱ्यांमधून त्यांनी प्रभावी कार्य केले.

* १९व्या व २०व्या शतकात गावातील नागरिकांनी [[शेती]], [[वन]]व्यवसाय आणि ग्रामविकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. [[लाकूड]], कडिपत्ता, [[करवंद]] आणि [[वेत]] यांचे संकलन व विक्री, तसेच [[पूल]], नळपाणी योजना आणि [[सार्वजनिक]] विहिरी यांसारख्या सुविधा उभारण्यात त्यांचा सहभाग होता.

* गावाच्या सांस्कृतिक जीवनात [[नमन]], झांजगी, [[कीर्तन]], [[तमाशा]] आणि [[अभंग]] गायन या पारंपरिक लोककलांना महत्त्वाचे स्थान आहे. स्त्रीवेशातील [[अभिनय]], झांजगी सादरीकरण आणि लोककलांचे [[प्रशिक्षण]] ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या जपली गेली आहे. [[गोंधळ]], [[भजन]] आणि [[सत्यनारायण पूजा]] यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांत गावकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग असतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Joshi
 |first=G. V.
 |title=कोकणातील लोकपरंपरा आणि सण-उत्सव
 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ
 |location=मुंबई
 |year=2009
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* गावात पारंपरिक [[सर्पदंश]] उपचारपद्धती, रानऔषधी ज्ञान आणि मंत्रोपचार यांचा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेला वारसा आहे. हे [[ज्ञान]] प्रामुख्याने [[आजी]]-आजोबा आणि स्थानिक वैद्य यांच्या अनुभवातून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले आहे. स्थानिक लोकपरंपरेत या उपचारपद्धतींचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Deshpande
 |first=M. V.
 |title=Folk Healing Traditions in Konkan
 |publisher=University of Pune
 |location=Pune
 |year=2011
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* स्वातंत्र्योत्तर काळात गावातील युवकांनी [[भारतीय सैन्य]]ात भरती होऊन देशसेवेसाठी योगदान दिले. गावातील काही माजी सैनिकांनी १९७१ मधील [[भारत]]–[[पाकिस्तान]] युद्धात सहभाग घेऊन सेवा पदके प्राप्त केली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=1971 India–Pakistan War
 |url=https://www.britannica.com/event/1971-India-Pakistan-War
 |website=Encyclopaedia Britannica
 |publisher=Britannica, Inc.
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;


* ग्रामपंचायतीमार्फत [[शिक्षण]], [[आरोग्य]] आणि जलव्यवस्थापन क्षेत्रात विविध विकासकामे करण्यात आली. गावात [[सार्वजनिक]] [[शाळा]], [[पूल]], [[रस्ते]], नळपाणी योजना तसेच विविध सांस्कृतिक मंडळांची स्थापना करण्यात आली. [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]] मंडळ गावातील सामाजिक ऐक्य व सांस्कृतिक उपक्रमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.&lt;ref&gt;खडीकोळवण ग्रामपंचायत कार्यालय अभिलेख (2023), संगमेश्वर तालुका, रत्नागिरी जिल्हा.&lt;/ref&gt;

* गावाचा सामाजिक [[इतिहास]] सामुदायिक [[श्रम]], निःस्वार्थ सेवा, सांस्कृतिक वारसा आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतिबिंब मानला जातो.

== सांस्कृतिक जीवन ==

* खडीकोळवण हे गाव [[कोकण]]ातील समृद्ध [[लोकसंगीत]] आणि पारंपरिक लोककलांच्या जतनासाठी ओळखले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील पारंपरिक सण, लोककला आणि सांस्कृतिक उपक्रम
 |url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/konkan-folk-culture-and-celebrations
 |website=महाराष्ट्र टाइम्स
 |publisher=The Times Group
 |date=2022-08-14
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

* गावात [[नमन]], झांजगी, [[ताशा]] वादन, जाखडी [[नृत्य]], [[भजन]] आणि [[लावणी]] यांचा दीर्घ सांस्कृतिक वारसा आहे.

* गावात [[शिवजयंती]], [[बौद्ध]] [[पौर्णिमा]], [[आंबेडकर जयंती]], [[गणेशोत्सव]], [[शिमगा]], [[दसरा]] आणि [[पितृपक्ष]] यांसारखे [[सण]] व धार्मिक उत्सव पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात. झांजगी, [[ताशा]] वादन, [[काठी नृत्य]] आणि सामूहिक सादरीकरण ही गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण सांस्कृतिक परंपरा आहे.

* गावात [[वारकरी]] संप्रदायाचा प्रभाव असून [[प्रवचन]], [[भजन]], [[ग्रंथ]]वाचन, [[वारी]] आणि [[कीर्तन]] यांची परंपरा आजही जपली जाते. [[श्रावण]] महिन्यातील [[भजन]] सप्ताह, [[महाशिवरात्र]] उत्सव आणि [[अभंग]] [[गायन]] हे गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वाचे घटक आहेत.

* गावात [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]]ाची सुरुवात १९९९ साली स्थानिक युवकांनी &quot;गर्जना मित्र मंडळ&quot; स्थापन करून केली. मंडळाच्या माध्यमातून [[सत्यनारायण पूजा]], [[अभिषेक]], [[आरती]], [[भजन]], [[अभंग]], [[फुगडी]] आणि [[नृत्य]] यांसह विविध धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

* मंडळाच्या माध्यमातून सामाजिक ऐक्य, संस्कृती संवर्धन आणि युवकांचा सहभाग वाढविण्यासाठी विविध उपक्रम राबविले जातात. गावात [[वारकरी संप्रदाय]] मंडळ, [[भजन]] मंडळ तसेच विविध युवा मंडळे कार्यरत असून, [[नमन]], जाखडी, [[फुगडी]] आणि [[पालखी]] [[नृत्य]] यांसारख्या पारंपरिक कलांचे जतन केले जाते.

== जीवनपद्धती ==

* '''घरे''' – खडीकोळवण येथे अधिक पर्जन्यमान असल्यामुळे जांभ्या दगडाची व उतरत्या कौलारू छपरांची पारंपरिक घरे आढळतात. पूर्वी येथे कुडाची, शेणमातीने सारवलेली घरे, शेतीपूरक वाडे आणि ओढ्यांलगतची वस्ती प्रामुख्याने होती.

* '''[[व्यवसाय]]''' – गावातील प्रमुख व्यवसाय [[शेती]] असून पशुपालन आणि [[कुक्कुटपालन]] हे प्रमुख जोडधंदे आहेत.

* '''पिके''' – [[भात]] हे मुख्य पीक असून [[नाचणी]], [[वरी]], [[तीळ]] तसेच विविध [[पालेभाजी|पालेभाज्यांची]] लागवड केली जाते.

* '''[[आहार]]''' – [[तांदूळ]] हे प्रमुख पीक असल्यामुळे [[भात]] आणि तांदळाची [[भाकरी]] हे येथील प्रमुख खाद्यपदार्थ आहेत. याशिवाय [[डाळ]], [[भाजी]] तसेच मांसाहार, मांसाहारी पदार्थांचाही आहारात समावेश असतो.

* '''[[पोशाख]]''' – पुरुष प्रामुख्याने शर्ट व पँट, तर स्त्रिया [[साडी]] व [[चोळी]] परिधान करतात. तरुणींमध्ये [[पंजाबी]]ड्रेस प्रचलित आहे.

* '''[[भाषा]]''' – गावातील लोक प्रामुख्याने [[मराठी]] तसेच [[कोकणी]]ची संगमेश्वरी बोली बोलतात.

* '''वाड्या/वस्त्या''' – गावातील प्रमुख वाड्यांमध्ये वरची रिंगण घोलमवाडी, खालची घोलमवाडी, [[खाडेवाडी]], [[रामवाडी]] आणि [[बौद्ध]]वाडी यांचा समावेश होतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

* '''गावचे प्रशासन''' – गावातील धार्मिक विधी, [[विवाह]], [[अंत्यसंस्कार]] तसेच इतर सामाजिक कार्यक्रमांच्या आयोजनात स्थानिक ग्रामस्थांचा सहभाग असतो. पारंपरिक पद्धतीने गावातील लहान-मोठ्या वादांचे सामोपचाराने निराकरण करण्याची प्रथा आजही काही प्रमाणात कायम आहे.

== [[शिक्षण]] व [[नागरी]] सुविधा ==

=== जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक [[मराठी]] [[शाळा]] ===

खडीकोळवण येथील जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक मराठी शाळेची स्थापना १२ नोव्हेंबर १९४६ रोजी झाली. स्थापनेपासून शाळेने गावातील प्राथमिक शिक्षणाच्या प्रसारात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

२०२१ मध्ये शाळेच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त ७५ वर्षांचा समारंभ शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून साजरा करण्यात आला. या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांनी स्वागतगीत, [[लेझीम]] तसेच विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केले. विविध सामाजिक संस्थांच्या वतीने विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वितरण करण्यात आले.

या निमित्ताने शाळेच्या इतिहास, कार्य आणि प्रगतीचा आढावा घेणारी स्मरणिका प्रकाशित करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण - शाळा - अमृत महोत्सव वर्ष - स्मरणिका
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |access-date=2025-06-24
}}&lt;/ref&gt;

=== उपक्रम, वैशिष्ट्ये आणि अडचणी ===

* [[कोविड-१९]] लॉकडाऊन कालावधीत शिक्षकांनी [[शाळा|शाळेच्या]] भिंतींवर शैक्षणिक भित्तीचित्र रेखाटून विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनासाठी पर्यायी शैक्षणिक उपक्रम राबवले.

* शाळेच्या अमृत महोत्सवी स्मरणिका|स्मरणिकेत माजी [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांचे]] अनुभव, लेख आणि शाळेचा [[इतिहास]] समाविष्ट करण्यात आला.

* शाळेच्या प्रगतीमध्ये मुख्याध्यापक व [[शिक्षक]] यांचे योगदान उल्लेखनीय मानले जाते.

==== अडचणी ====

गावात माध्यमिक शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी शेजारील गावांमध्ये जावे लागते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांना]] शिक्षणासाठी अतिरिक्त प्रवास करावा लागतो.

=== नागरी सुविधा ===

* '''बँकिंग सुविधा''' – खडीकोळवण गावातील नागरिकांचे बँकिंग व्यवहार प्रामुख्याने [[बँक ऑफ इंडिया]]च्या [[रत्‍नागिरी]] शाखेमार्फत केले जातात. या शाखेमार्फत कृषी, दुग्धव्यवसाय, [[विहीर]] खोदकाम, [[शेळी]]पालन, किरकोळ व्यवसाय तसेच इतर उपजीविकेसाठी विविध प्रकारची [[कर्ज]] सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Bank of India Ratnagiri Branch IFSC Code BKID0001400
 |url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/ifsccode/bank-bank-of-india,state-maharashtra,district-ratnagiri,branch-ratnagiri,ifsccode-BKID0001400.cms
 |website=The Economic Times
 |publisher=Times Internet
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[ग्रामपंचायत]]''' – खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महाराष्ट्र शासन]]ाच्या ग्रामविकास व पंचायत राज विभागाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/
 |title=ग्राम विकास व पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन
 |website=rdd.maharashtra.gov.in
 |publisher=महाराष्ट्र शासन
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[तलाठी]] कार्यालय''' – खडीकोळवण व [[ओझरे]] या गावांसाठी एकच तलाठी कार्यालय कार्यरत असून महसूलविषयक कामकाज तेथून पाहिले जाते.

* '''टपाल कार्यालय''' – गावाचे टपाल कार्यालय [[ओझरे]] येथे आहे.

* '''[[पोलीस]]''' – खडीकोळवण गाव [[मुर्शी]] व [[साखरपा]] पोलीस दूरक्षेत्राच्या कार्यक्षेत्रात येते. गावपातळीवरील कायदा व सुव्यवस्थेसाठी [[पोलीस पाटील]] कार्यरत असतात.

* '''[[पंचायत समिती]]''' – खडीकोळवण गाव [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] [[पंचायत समिती]]च्या कार्यक्षेत्रात येते. पंचायत समितीचे मुख्यालय [[देवरुख]] येथे आहे.

* '''[[जिल्हा परिषद]]''' – गाव [[रत्‍नागिरी]]जिल्हा परिषदच्या [[संगमेश्वर]] गटांतर्गत येते.

* '''[[विधानसभा मतदारसंघ]]''' – खडीकोळवण [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]ात समाविष्ट आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=General Elections to State Legislative Assembly 2019 – Constituency Details
 |url=https://ceo.maharashtra.gov.in
 |publisher=Chief Electoral Officer, Maharashtra
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== तंटामुक्त गाव अभियान ===

खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव अभियान]] राबवते. [[महाराष्ट्र शासन]]ाने १५ ऑगस्ट २००७ रोजी ही योजना सुरू केली. या अभियानाचा उद्देश गावांतील किरकोळ वाद स्थानिक पातळीवर संवाद व सामोपचाराने सोडवणे, न्यायालयीन प्रक्रिया कमी करणे आणि सामाजिक सलोखा वाढवणे हा आहे.

== दळणवळण व परिवहन ==

'''खडीकोळवण''' गाव चारही बाजूंनी डोंगरांनी वेढलेले असून येथे पोहोचण्यासाठी दोन प्रमुख रस्तेमार्ग आहेत:

* [[साखरपा]] – खडीकोळवण (कलकदरा मार्गे)
* [[देवरुख]] – खडीकोळवण ([[बामणोली]] मार्गे)

[[रत्‍नागिरी]]–[[कोल्हापूर]] महामार्गावरील [[साखरपा]] हे गावासाठी महत्त्वाचे [[बाजारपेठ]] केंद्र आहे. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]]ची सेवा पूर्वी [[साखरपा]]–खडीकोळवण मार्गावर चालत होती. सध्या ही सेवा [[साखरपा]]–[[बामणोली]]–खडीकोळवण मार्गावर उपलब्ध आहे.

[[कोकण रेल्वे]]वरील [[संगमेश्वर रोड]] हे खडीकोळवणच्या सर्वात जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] असून ते गावापासून सुमारे २३ कि.मी. अंतरावर आहे. तेथून [[देवरुख]]मार्गे रस्त्याने खडीकोळवण येथे पोहोचता येते.

[[साखरपा]] ते खडीकोळवण हे अंतर सुमारे २३ कि.मी. असून रस्त्याने प्रवासास साधारण ४५ मिनिटे ते १ तास लागतो.

सन १९८५ मध्ये खडीकोळवण गावात थेट [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] सेवा सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे गावाच्या दळणवळण सुविधेत लक्षणीय सुधारणा झाली.&lt;ref name=&quot;transport&quot;&gt;MSRTC स्थानिक सेवा अभिलेख (प्रादेशिक कार्यालय, रत्नागिरी)&lt;/ref&gt;

=== एस.टी. मार्ग व परिवहन ===

खडीकोळवण गाव [[कोकण रेल्वे]] मार्गाशी थेट जोडलेले नसून, गावाजवळील प्रमुख [[रेल्वे स्थानक|रेल्वे स्थानके]] पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर रोड]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ३० कि.मी.
* '''[[रत्‍नागिरी]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ४५ कि.मी.

गावापर्यंत पोहोचण्यासाठी सार्वजनिक परिवहन ([[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]])चे प्रमुख मार्ग पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे १४ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २० मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Sangameshwar to Devrukh
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Sangmeshwar/Devrukh
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[रत्‍नागिरी]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे ३८ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे ४५ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Ratnagiri
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Devrukh/Ratnagiri
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ खडीकोळवण''' – गाव [[देवरुख]]पासून सुमारे १५ कि.मी. अंतरावर आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Khadi Kolvan Village Map, PIN Code and Population
 |url=https://www.villagemaps.in/maharashtra/khadi-kolvan-sangameshwar-ratnagiri-565843/
 |website=VillageMaps.in
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ [[साखरपा]]''' – सुमारे १६ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २२ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Sakharpa
 |url=https://www.distancesfrom.com/distance-from-Devrukh-to-Sakharpa/DistanceHistory/15530647.aspx
 |website=DistancesFrom.com
 |language=en
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

गावासाठी प्रमुख [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] आगार [[देवरुख]] येथे असून, तेथून खडीकोळवणसाठी नियमित बस सेवा उपलब्ध आहे.

=== रस्ते विकास – चौपदरीकरण ===

[[खडीकोळवण]] गावातून पुढे [[मार्लेश्वर]] (ता. [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], जि. [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]]) येथे जाणाऱ्या मुख्य जिल्हा मार्गाच्या चौपदरीकरणाचा प्रस्ताव जिल्हाधिकारी कार्यालय, [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] यांनी प्रशासकीय मान्यतेसह पुढे नेला आहे.

[[जिल्हाधिकारी]] कार्यालयाच्या (सुसंयोजन समन्वय शाखा) दिनांक १९ डिसेंबर २०२५ रोजीच्या अधिकृत पत्रानुसार, निवावे – [[ओझरे]] बुद्रुक – [[खडीकोळवण]] – [[बामणोली]] – निवे – [[मार्लेश्वर]] या मार्गाचे चौपदरीकरण करून रस्ते पायाभूत सुविधा विकसित करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे.

या प्रकल्पामुळे स्थानिक [[शेतकरी]], [[विद्यार्थी]] तसेच नागरिकांच्या दळणवळण सुविधेत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. तसेच [[पर्यटन]]दृष्ट्या महत्त्वाच्या [[मार्लेश्वर]] मंदिरापर्यंत पोहोचणे अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.

संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक कार्यवाही करून रस्त्याच्या चौपदरीकरणाचे काम नियोजनानुसार पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.&lt;ref&gt;
District Collector Office, Ratnagiri.
&quot;Nivave–Ozhare Budruk–Khadikolvan–Bamnoli–Nive–Marleshwar Road Four-Laning&quot;.
Dated: 19 December 2025.
Signed by Jivan Desai, Deputy Collector (Land Acquisition), District Collector Office, Ratnagiri.
[https://archive.org/details/20260109_20260109_1419 Official archived PDF].
&lt;/ref&gt;

=== धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा ===

=== प्रमुख देवस्थाने ===

खडीकोळवण गावात अनेक पारंपरिक आणि श्रद्धास्थानी देवस्थाने आहेत. गावातील अनेक कुटुंबांची कुलदेवता [[श्री काळाम्मा देवी]] (उदगिरी) आहे.&lt;ref&gt;{{Cite book
|title=श्री काळाम्मा देवी यात्रा महोत्सव स्मरणिका २०२५
|publisher=श्री काळाम्मा देवी देवस्थान समिती
|location=उदगिरी, ता. संगमेश्वर, जि. रत्नागिरी
|year=2025
|language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''श्री देव गांगेश्वर मंदिर''' – गावाचे [[ग्रामदैवत]]; येथे स्वयंभू [[शिवलिंग]] असून [[महाशिवरात्र]]ीला विशेष पूजन व उत्सव साजरा केला जातो.

* '''अत्रल देवी मंदिर''' – गावाच्या वेशीवर वसलेले स्थानिक देवीचे मंदिर.

* '''ठोंगळ देवी मंदिर''' – गावाच्या सीमारेषेवर वसलेले पारंपरिक देवस्थान.

* '''श्रीराममंदिर''' – गावाच्या मध्यवर्ती भागात वसलेले धार्मिक व सांस्कृतिक उपक्रमांचे प्रमुख केंद्र.

=== धार्मिक उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध [[सण]] व [[उत्सव]] पारंपरिक, धार्मिक आणि सामाजिक एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून साजरे केले जातात.

* [[रामनवमी]], [[हनुमान जयंती]], अत्रल देवी उत्सव, [[गोंधळ]], [[वटपौर्णिमा]], [[नागपंचमी]]
* [[गोकुळाष्टमी]], [[नवरात्र]], [[दसरा]], [[दिवाळी]], [[तुळशी विवाह]]
* [[गणेशोत्सव]] (गौर गणपती), [[शिमगा]], [[बैलपोळा]], [[मकर संक्रांत]]
* [[महाशिवरात्र]], [[देव दिवाळी]] आणि जागर

या सणांच्या वेळी गावातील विविध वाड्यांतील ग्रामस्थ सामूहिक पूजन, [[भजन]], [[गोंधळ]], पारंपरिक वादन आणि [[नृत्य]] यांसारख्या धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करतात. ग्रामदेवतेची पूजा, वार्षिक जत्रा आणि इतर पारंपरिक उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात.

=== सण व उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध धार्मिक व पारंपरिक [[सण]] आणि [[उत्सव]] साजरे केले जातात. हे उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक परंपरा आणि सामुदायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहेत.

* '''[[होळी]]''' – [[फाल्गुन]] महिन्यात शुद्ध पंचमीपासून एकादशीपर्यंत 'फाग' साजरा केला जातो. द्वादशीला 'जांगलं होळी' तर [[पौर्णिमा]]ला होम विधी केला जातो. या काळात ग्रामदेवतेची [[पालखी]] गावातील विविध वाड्यांमध्ये नेण्याची परंपरा आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील अनोखी पालखी परंपरा; घराघरांत देवाचे आगमन
 |url=https://www.tv9marathi.com/festival/a-unique-tradition-of-palkhi-dancing-in-konkan-village-deity-goes-from-house-to-house-au128-885243.html
 |website=TV9 Marathi
 |publisher=TV9 नेटवर्क
 |date=2024-04-11
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[शिमगा]]''' – [[फाल्गुन]] [[पौर्णिमा]]ला ग्रामदेवतांना रूपे लावून [[पालखी]] गावातील प्रत्येक घरापर्यंत नेली जाते. या उत्सवात पारंपरिक धार्मिक विधी आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=गावगाडा आणि मानपान चालीरीती
 |url=https://prahaar.in/2022/07/24/rice-planting-in-konkan/
 |website=दैनिक प्रहार
 |publisher=Prahaar Media Group
 |date=2022-07-24
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''जागर''' – [[श्रावण]] शुद्ध त्रयोदशीला देवतांना 'पोवते' (रक्षासूत्र) अर्पण करून जागरण केले जाते. या प्रसंगी [[भजन]], [[गोंधळ]] आणि पारंपरिक धार्मिक सादरीकरणे होतात.

* '''[[देव दिवाळी]]''' – या दिवशी देवस्थानात विशेष पूजा केली जाते. देवाच्या कळसाची सजावट करून पारंपरिक पद्धतीने दीपप्रज्वलन केले जाते.

* '''कौली जत्रा''' – [[पौष]] [[पौर्णिमा]]पूर्वीच्या शुक्रवारी गावदेवीकडून शेतीच्या प्रारंभासाठी कौल घेतला जातो. त्यानंतर पारंपरिक पद्धतीने कृषी हंगामाची सुरुवात केली जाते.

* '''पालिक सोमवार''' – प्रत्येक मराठी महिन्याचा पहिला सोमवार ग्रामदेवतांच्या नावाने पाळला जातो. या दिवशी धार्मिक विधी पार पाडले जातात आणि पारंपरिक श्रद्धेनुसार शेतीची कामे टाळली जातात.

=== मिरगाची राखण – पारंपरिक शेतीरक्षण विधी ===

खडीकोळवण गावात [[मृग नक्षत्र]]ाच्या प्रारंभी शेती हंगामाची सुरुवात करताना ग्रामदेवतेला नैवेद्य अर्पण करून 'मिरगाची राखण' हा पारंपरिक विधी केला जातो. पाण्याचा प्रवाह सुरू झाल्यानंतर ग्रामदेवतेला प्रथम राखण अर्पण करून शेतकरी पिकांच्या संरक्षणासाठी प्रार्थना करतात.

'राखण' ही उभ्या पिकांच्या संरक्षणाशी संबंधित पारंपरिक ग्रामीण पद्धत मानली जाते. बी पेरणीपूर्वी महिलांकडून शेतीची जमीन समतल करून 'दीपळ फोडणे' हा विधीही पार पाडला जातो. हा विधी [[शेती]], स्थानिक श्रद्धा आणि ग्रामसंस्कृतीशी निगडित असून गावाच्या पारंपरिक कृषी जीवनाचा एक भाग आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:खडीकोळवण देव गांगेश्वर ग्राम मंदीर.jpg
File:गांगेश्वर समोर नतमस्तक नंदी.jpg
File:ग्रामदेवता मंदिर गाभारा.jpg
File:कुलाचार.jpg
File:गांगेश्वर-शिव स्वयंभूःशिव लिंग.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर.jpg
&lt;/gallery&gt;

== बाह्य दुवे ==
* [https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 Amazon Kindle वर &quot;खडीकोळवण&quot;]

== हे देखील पहा ==
* [[काळम्मा]]देवी उदगिरी
* [[संगमेश्वर]]
* [[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:कोकण]]
[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]]
[[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:पश्चिम घाट]]</text>
      <sha1>1spx52hl51mkr9q2pw3xlftbsfi429k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694615</id>
      <parentid>2694614</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T16:05:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76007" sha1="inqxqbgv6w5n4z8c69rufk49iyz3xol" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| प्रकार = गाव, पर्यटन स्थळ
| स्थानिक_नाव = खडीकोळवण
| आकाशदेखावा_शीर्षक = खडीकोळवण गावात आपले स्वागत
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
| राज्य_जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| राज्य_तालुका = [[संगमेश्वर]]
| मुळ_नकाशा = India Maharashtra location map.svg
| अक्षांश = 16.7578
| रेखांश = 73.6044
| नकाशा_शीर्षक = खडीकोळवण
| क्षेत्रफळ_एकूण = 5.72
| क्षेत्रफळ_आकारमान = १७.३५ चौ.किमी
| क्षेत्रफळ_क्रमांक = 5
| क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = 2.5 किमी²
| उंची = ३७
| उंची_संदर्भ = ४१ मीटर
| हवामान = दमट, उष्णकटिबंधीय
| वर्षाव = ३८००
| तापमान_वार्षिक = 27
| तापमान_हिवाळा = 20
| तापमान_उन्हाळा = 35
| मुख्यालय = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_शहर = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_मेट्रो = [[देवरुख]]
| जवळचे_शहर = [[साखरपा]]
| प्रांत = कोकण
| विभाग = [[संगमेश्वर]]
| जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| लोकसंख्या_एकूण = ३४४
| लोकसंख्या_वर्ष = २०११
| लोकसंख्या_घनता = 480
| लिंग_गुणोत्तर = १२०५
| पीक = भात, नाचणी
| साक्षरता_पुरुष = ६३
| साक्षरता_स्त्री = ४७
| अधिकृत_भाषा = बाणकोटी, [[मराठी]]
| नेता_पद_१ = [[खासदार]]
| नेता_नाव_१ = [[विनायक राऊत]]
| संसदीय_मतदारसंघ = [[रत्नागिरी लोकसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_२ = [[आमदार]]
| नेता_नाव_२ = [[शेखर गोविंदराव निकम]]
| विधानसभा_मतदारसंघ = [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_३ = सरपंच
| नेता_नाव_३ = संतोष घोलम
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = जिल्हा न्यायालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_१ = [[रत्नागिरी]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = तहसिल कार्यालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_२ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = तलाठी
| न्यायक्षेत्र_नाव_३ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_४ = पोलिस स्थानक
| न्यायक्षेत्र_नाव_४ = [[साखरपा]]
| कोरे_शीर्षक_१ = [[कोकण रेल्वे]]
| कोरे_उत्तर_१ = [[संगमेश्वर]]
| एसटीडी_कोड = 02354
| पिन_कोड = 415802
| आरटीओ_कोड = MH 08
| दालन = महाराष्ट्र, रत्नागिरी जिल्हा
}}
[[File:खडीकोळवण.jpg|thumb|खडीकोळवण]]

'''खडीकोळवण''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील दक्षिण [[कोकण]] प्रदेशातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील एक छोटे गाव आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village – Sangameshwar, Ratnagiri
|url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Ratnagiri/Sangameshwar/Khadi-Kolvan
|website=Onefivenine
|access-date=2025-06-13
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Gazetteer of Bombay Presidency – Ratnagiri
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/gen1_boundaries.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;

== भौगोलिक स्थान व नैसर्गिक वैशिष्ट्ये ==

=== भौगोलिक स्थान व भूविवरण ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव १६.७५७८° उत्तर अक्षांश व ७३.६०४४° पूर्व रेखांश या निर्देशांकांवर, [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील [[कोकण]] प्रदेशात वसलेले आहे. हे गाव भारताच्या [[दक्षिण-पश्चिम]] भागातील [[पश्चिम]] किनारपट्टी परिसरात स्थित आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Ratnagiri District Gazetteer
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/directory1.html
|website=Gazetteers Department, Government of Maharashtra
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;

गावाचे एकूण [[क्षेत्रफळ]] सुमारे १,७३४.९८ हेक्टर (१७.३५ चौ. किमी.) आहे. स्थानिक परंपरेनुसार गावाची स्थापना सुमारे ३५० वर्षांपूर्वी झाली असल्याचे मानले जाते.

[[सह्याद्री]] पर्वतरांगांतील [[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] खडीकोळवण गावातून वाहते. त्यामुळे गाव बाव नदीच्या तीरावर वसलेले आहे.

गावाच्या पश्चिमेस [[बामणोली]], दक्षिणेस निवदे, पूर्वेस [[ओझरे]] तर उत्तर व ईशान्येस [[उदगीर]] (ता. [[शाहूवाडी तालुका|शाहूवाडी]], जि. [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]) ही गावे आहेत. गावाचा परिसर डोंगराळ, वनसमृद्ध आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीने समृद्ध आहे.

हा परिसर [[पश्चिम घाट]] या पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील प्रदेशाचा भाग असून येथे समृद्ध वनसंपदा, जलस्रोत आणि जैवविविधता आढळते.

== जवळची गावे ==

* [[बामणोली]]
* [[ओझरे]]
* [[निनावे]]
* निवदे

=== हवामान ===

खडीकोळवण येथे [[मान्सून]] काळात सरासरी ४०० ते ५०० सें.मी. पर्जन्यमान नोंदविले जाते. या काळात [[हवामान]] दमट व समशीतोष्ण असते. मुसळधार पावसामुळे [[बाव नदी]] अनेकदा धोक्याची पातळी गाठते.

हिवाळ्यात हवामान थंड असून सकाळच्या वेळेस अनेकदा [[धुके]] पडते. उन्हाळ्यात हवामान तुलनेने उष्ण असते. परिसरात प्रामुख्याने [[भात]] व [[नाचणी]] (नागली) यांची लागवड केली जाते.

=== नैसर्गिक संपत्ती ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेले असून त्याचा मोठा भाग घनदाट [[जंगल]]ाने व्यापलेला आहे. परिसरात विविध प्रकारच्या औषधी [[वनस्पती]], [[फळे]], [[फुले]] तसेच समृद्ध जैवविविधता आढळते.

[[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] गावातून वाहत असल्यामुळे भूजलसाठा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे. त्यामुळे गावात पारंपरिकरीत्या पाण्याची टंचाई जाणवत नाही.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील नद्यांची नैसर्गिक रचना बदलली!
 |url=https://agrowon.esakal.com/agriculture-latest-news/the-natural-structure-of-the-rivers-in-konkan-changed
 |website=Agrowon
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2023-06-15
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गावात पारंपरिक जलव्यवस्थेचा समृद्ध वारसा आढळतो. त्यामध्ये पुढील जलस्रोत व जलरचना उल्लेखनीय आहेत:

* '''बावोचा गोवंड''' – [[शेती]]साठी महत्त्वाचा पाणीमार्ग. येथून [[रहाट]] व कोळबाच्या साहाय्याने पाणी उपसले जात असे.

* '''बुडवणूकीची बाव''' – महिलांच्या वापरासाठी बांधलेली तिरक्या रचनेची पारंपरिक [[विहीर]], जी विशेषतः रोपलावणीपूर्वी पाणी भरण्यासाठी वापरली जात असे.

* '''वहाळे''' – नैसर्गिक ओहोळ. लेवाडी, बुचाची, रागरे, [[केळी]]ची आणि झारीची वळव हे प्रमुख वहाळे असून ते [[शेती]] व पिण्याच्या पाण्याचा महत्त्वाचा स्रोत होते.

ही पारंपरिक जलव्यवस्था गावातील शाश्वत [[शेती]] व ग्रामजीवनाचा अविभाज्य भाग होती. आधुनिक जलसुविधांमुळे या व्यवस्थेचा वापर कमी झाला असला तरी तिचे ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व आजही कायम आहे.

=== वनसंपदा व जैवविविधता ===
खडीकोळवण गावात विपुल [[जैवविविधता]] असून, येथे आढळणाऱ्या वनसंपत्तीचे अनेक प्रकार आहेत:

* '''मोठे वृक्ष''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[वड]], [[पिंपळ]], [[सागवान]], [[शिसव]], [[कळंब]], साधनेर, जांबा, सातीवन, भेला, ऐन, किंजल, चीर, पायर, आमन, हरड, करंबेला, म्होवट, कुंबया व [[बांबू]] इत्यादी. खडीकोळवण परिसरातील वनसंपदेमध्ये [[बांबू]] प्रजातींचाही समावेश होतो. [[कोकण]] प्रदेशातील मांगा [[बांबू]] (''Dendrocalamus stocksii'') हा आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा [[बांबू]] मानला जातो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात या प्रजातीवर ''Cyrtotrachelus'' वंशातील [[बांबू]] भुंग्याचा (Bamboo Weevil) प्रादुर्भाव नोंदविण्यात आला आहे.


* उत्तर पश्चिम घाट व कोकण प्रदेशात आढळणाऱ्या काही स्थानिक वृक्षप्रजातींना ऐतिहासिक आणि आर्थिक महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील देरडे येथे सापडलेल्या प्राचीन लाकडी होडीच्या अभ्यासात Bridelia retusa (असन) या वृक्षाच्या लाकडाचा वापर होडी बांधणीसाठी झाल्याचे आढळून आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Marathe
|first1=Ashok
|last2=Shashikala
|first2=S.
|last3=Rao
|first3=R. Vijendra
|title=A unique example of a wooden boat of Bridelia retusa in ancient India entrapped in the Holocene sediments at Derde, Ratnagiri Coast, Maharashtra
|journal=Current Science
|volume=99
|issue=9
|pages=1271–1274
|year=2010
}}&lt;/ref&gt;


* '''पक्षी''' – [[मोर]], [[पोपट]], [[कबुतर]], कवडा, लाव्हा, [[धनेश]], सुतारपक्षी, [[घार]], रानकोंबडी, [[सुगरण]], किकेर्डी, [[चिमणी]] इत्यादी. गावाचा परिसर कोकण व उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असल्यामुळे येथे विविध प्रकारचे पक्षी, वनस्पती व वन्यजीव आढळतात.या प्रदेशातील विविध अधिवासांमध्ये सूक्ष्मजीव, शैवाल आणि इतर जैविक घटकांची समृद्ध विविधता आढळते. २०२५ मधील एका संशोधनात कोकण प्रदेशातून सायनोबॅक्टेरियाच्या अनेक नवीन प्रजातींची नोंद करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Pant
|first1=Harsh
|last2=Kumar
|first2=Naresh
|last3=Pal
|first3=Sagarika
|last4=Singh
|first4=Prashant
|title=Exploring cyanobacteria from diverse habitats of the Konkan region of India, unveiling novel species of the genera Desikacharya, Pseudoaliinostoc, and Chlorogloeopsis using a polyphasic approach
|journal=Journal of Phycology
|volume=61
|issue=1
|pages=194–217
|year=2025
}}&lt;/ref&gt;.


* खडीकोळवण व परिसरातील कोकण पट्ट्यात आंबा, काजू, भात आणि नाचणी ही प्रमुख पिके घेतली जातात. रत्‍नागिरी जिल्हा विशेषतः हापूस आंबा (Alphonso Mango) उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून, या पिकाच्या उत्पादनक्षमतेसाठी माती व पानांतील पोषणद्रव्यांचे संतुलन महत्त्वाचे मानले जाते.


* '''बेटे (झुडुपे)''' – असोल, धावसड, निगड, कुडा, चितरंगा, [[बांबू]], वाकेरी, बगोली इत्यादी.


* '''औषधी वनस्पती''' – सापधनी, वाकेरी, [[ओवी]], घनसरी, [[मुरुडशेंग]], देवनल, [[हळद]], [[तांबडा]], काजरा, [[निवडुंग]], पांगला, [[अडुळसा]] इत्यादी.


* '''रानमेवा''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[करवंद]], [[काजू]], [[जांभूळ]], आटके, [[तोरणे]], [[उंबर]], कण्हेरी, चिकण्या इत्यादी.


* '''रानभाज्या''' – [[टाकळा]], कवला, [[कुर्डू]], [[भारंग]], थरंबरे, फोडशी, काटले, कुडा, [[अळू]], [[शेवरी]], घोरकण, चायनीज घोरकण, [[सुरण]], करंडा, रताळी, नागरी फळे, [[काकडी]], [[भोपळा]], पावटा, [[शेवगा]] पाला, [[चवळी]], रताळी पानं, [[पडवळ]], [[दोडका]], [[कारली]], [[वांगी]], [[मिरची]], [[भेंडी]], [[टोमॅटो]] इत्यादी.


* '''कंदमुळे''' – कनग, टका, [[रताळे]], घोरकंद, लोकरी, भिरंबोले, [[सुरण]] इत्यादी.


* '''मासे''' – [[मलाया]], पिचकी, वांग, रत्तू, डोकरू, गंडलास, चिगल्या.


* '''पाळीव प्राणी''' – [[गाय]], [[बैल]], [[म्हैस]], बकरा, [[शेळी]], [[कुत्रा]], [[मांजर]].


* '''जंगली प्राणी''' – [[वाघ]], [[बिबट्या]], भेकरे, [[रानडुक्कर]], [[हरीण]], [[कोल्हा]], गवारेडा, [[सांबर]], [[साळिंदर]], [[पिसोरी]], [[माकड]], [[ससा]], [[घोरपड]], खवल्यामांजर इत्यादी. खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथील वनसंपदा, वृक्षवैविध्य आणि नैसर्गिक अधिवास जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Shigwan
|first1=B.K.
|last2=Kulkarni
|first2=A.
|last3=Smrithy
|first3=V.
|last4=Datar
|first4=M.N.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest - Biogeosciences and Forestry
|volume=17
|issue=4
|pages=213–223
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;


=== पश्चिम घाट इको-संवेदनशील क्षेत्रात समावेश ===

खडीकोळवण हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील गाव असून त्याचा परिसर [[पश्चिम घाट]]ाच्या जैवविविधता पट्ट्याचा भाग आहे. [[भारत सरकार]]च्या पर्यावरण, वन व [[हवामान]] बदल मंत्रालयाने २०१४ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या मसुदा अधिसूचनेनुसार खडीकोळवण गावाचा समावेश [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Western Ghats Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये प्रस्तावित करण्यात आला होता. या अधिसूचनेनुसार [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], [[चिपळूण तालुका|चिपळूण]] आणि [[राजापूर तालुका|राजापूर]] तालुक्यांतील अनेक गावे या क्षेत्रात समाविष्ट करण्यात आली होती&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Western Ghats: ESA Draft Notification 2014 |url=https://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/Draft-notification-WG-ESA-2014.pdf |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change |date=2014-03-10 |access-date=2025-06-24}}&lt;/ref&gt; खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट (Northern Western Ghats) जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथे विविध प्रकारच्या [[वनस्पती]], वृक्षप्रजाती आणि [[वन्यजीव]] आढळतात. उत्तर पश्चिम घाटातील वनपरिसंस्था जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last=Shigwan
|first=Bhushan K.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;

या क्षेत्रात जैवविविधतेचे संवर्धन, जलस्रोतांचे संरक्षण आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्याच्या उद्देशाने खाणकाम, मोठे औद्योगिक प्रकल्प, थर्मल पॉवर प्रकल्प तसेच पर्यावरणावर परिणाम करणाऱ्या काही विकासकामांवर निर्बंध प्रस्तावित करण्यात आले होते. पर्यावरणपूरक शेती, शाश्वत विकास आणि जैवविविधता-अनुकूल पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
|url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
|website=CEE India – Eco Tales
|publisher=Centre for Environment Education
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

या अधिसूचनेनंतर स्थानिक ग्रामस्थ, [[शेतकरी]] आणि लोकप्रतिनिधींनी [[शेती]], घरबांधणी आणि विकासकामांवरील संभाव्य निर्बंधांबाबत चिंता व्यक्त केली होती. दुसरीकडे, पर्यावरण अभ्यासकांनी पश्चिम घाटातील वनसंपदा, जैवविविधता आणि जलस्रोतांच्या संरक्षणासाठी अशा उपाययोजनांचे समर्थन केले आहे. पर्यावरण संरक्षण आणि स्थानिक विकास यांमध्ये संतुलन राखण्यासाठी स्थानिक समुदायांचा सहभाग आणि सुसंवाद आवश्यक असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats ESA Opposition: Local Voices
|url=https://www.downtoearth.org.in/news/western-ghats-esa-local-protests-50023
|website=Down To Earth
|publisher=Centre for Science and Environment
|date=2015-09-14
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा ===

२०१४ मध्ये [[खडीकोळवण]] गावात [[भू-वैज्ञानिक]] उत्खननादरम्यान सुमारे १००० मीटर खोलीवर गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा आढळून आला.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=कोकणात पर्यटकांसाठी गंधकयुक्त गरम पाण्याचा पर्याय
 |url=https://www.esakal.com/kokan/kokan-hot-spring-tourism-option-trying-people-kokan-marathi-news-425308
 |work=सकाळ
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2021-06-30
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

[[कोकण]] प्रदेशात भूगर्भीय हालचाली, भेगा आणि उष्णजल (Hydrothermal) घटना यांचा परस्परसंबंध असल्याचे काही [[भूगर्भशास्त्र|भूगर्भशास्त्रीय]] अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Thigale
|first1=S. S.
|last2=Umrikar
|first2=Bhavana
|title=Disastrous landslide episode of July 2005 in the Konkan plain of Maharashtra, India with special reference to tectonic control and hydrothermal anomaly
|journal=Current Science
|volume=92
|issue=3
|pages=383–385
|year=2007
}}&lt;/ref&gt;

या झऱ्यातील [[पाणी]] उच्च तापमानाचे असल्यामुळे ते पिण्यास किंवा [[शेती]]साठी वापरले जात नाही. स्थानिक परंपरेनुसार या पाण्याचा त्वचारोगवरील नैसर्गिक उपचारासाठी उपयोग केला जात असल्याचे मानले जाते; तथापि, यासंदर्भातील वैज्ञानिक वैद्यकीय निष्कर्ष मर्यादित आहेत. उत्खननादरम्यान या परिसरात गंधकयुक्त [[खनिज]]ांचे साठे आढळल्याची नोंद स्थानिक वृत्तांतांमध्ये करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=खडीकोळवण : गरम पाण्याच्या झऱ्यामुळे पर्यटकांचा ओघ
 |url=https://www.lokmat.com/ratnagiri/borewell-hot-water-attraction-tourists-a703
 |work=लोकमत
 |publisher=Lokmat Media Pvt. Ltd.
 |date=2023-12-18
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गंधकयुक्त गरम पाण्याचे झरे [[भारत]]ातील काही भागांत आढळतात आणि त्यांना [[भूगर्भशास्त्र|भूवैज्ञानिक]] तसेच [[पर्यटन]]ाच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त आहे. खडीकोळवण येथील झऱ्याच्या शाश्वत संवर्धन व पर्यावरणपूरक पर्यटन विकासाबाबत स्थानिक स्तरावर चर्चा होत असते.

== लोकसंख्या व सामाजिक जीवन ==

=== लोकसंख्या व सामाजिक रचना ===

२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Khadi Kolvan Village
 |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
 |website=MapsOfIndia
 |publisher=Compare Infobase Limited
 |access-date=2025-07-27
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District
|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description
|website=Census of India
|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village
|url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
|website=Maps of India
|publisher=Compare Infobase Limited
|access-date=2025-07-27
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

गावात प्रामुख्याने [[कुणबी]] आणि [[बौद्ध]] समाजाचे लोक वास्तव्यास असून गावाची सामाजिक रचना पारंपरिक ग्रामीण स्वरूपाची आहे. गावात एकूण सहा वाड्या (वस्त्या) आहेत.

गावाचा काही भाग [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये समाविष्ट आहे. [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक भूमी-वापर पद्धती, वनसंपदा आणि जैवविविधता यांचे पर्यावरणीय महत्त्व विविध अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
 |url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
 |website=Centre for Environment Education
 |publisher=CEE India
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

== लोकजीवन ==

=== सामाजिक ===

* स्थानिक परंपरेनुसार खडीकोळवण गावाचा [[इतिहास]] सुमारे १६व्या शतकापासून सुरू होतो. [[सह्याद्री]]च्या कुशीत वसलेल्या या भागात कृषिप्रधान व अध्यात्मप्रधान जीवनशैली विकसित झाली. गावात एका तपस्वी संताच्या प्रभावातून भक्तीपरंपरेचा प्रसार झाला. त्यातून प्रभू [[श्रीराम]] मंदिराची स्थापना झाली तसेच [[भजन]], [[कीर्तन]], [[व्रत]], [[वारी]], [[महाशिवरात्र]] आणि [[श्रावण]] महिन्यातील [[ग्रंथ]]वाचन यांसारख्या धार्मिक परंपरा रूढ झाल्या.

* [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटीश कालखंडात]] गावातील काही व्यक्तींनी ग्रामस्वराज्य व ग्रामीण [[न्याय]]व्यवस्थेच्या उभारणीत योगदान दिले. त्यांनी प्रशासनात [[शिस्त]], व्यायामप्रेमी वृत्ती आणि सामाजिक सहभाग वाढवून गावकारभारात महत्त्वाची भूमिका बजावली. [[पाटील]]पद आणि महालकरी जबाबदाऱ्यांमधून त्यांनी प्रभावी कार्य केले.

* १९व्या व २०व्या शतकात गावातील नागरिकांनी [[शेती]], [[वन]]व्यवसाय आणि ग्रामविकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. [[लाकूड]], कडिपत्ता, [[करवंद]] आणि [[वेत]] यांचे संकलन व विक्री, तसेच [[पूल]], नळपाणी योजना आणि [[सार्वजनिक]] विहिरी यांसारख्या सुविधा उभारण्यात त्यांचा सहभाग होता.

* गावाच्या सांस्कृतिक जीवनात [[नमन]], झांजगी, [[कीर्तन]], [[तमाशा]] आणि [[अभंग]] गायन या पारंपरिक लोककलांना महत्त्वाचे स्थान आहे. स्त्रीवेशातील [[अभिनय]], झांजगी सादरीकरण आणि लोककलांचे [[प्रशिक्षण]] ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या जपली गेली आहे. [[गोंधळ]], [[भजन]] आणि [[सत्यनारायण पूजा]] यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांत गावकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग असतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Joshi
 |first=G. V.
 |title=कोकणातील लोकपरंपरा आणि सण-उत्सव
 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ
 |location=मुंबई
 |year=2009
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* गावात पारंपरिक [[सर्पदंश]] उपचारपद्धती, रानऔषधी ज्ञान आणि मंत्रोपचार यांचा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेला वारसा आहे. हे [[ज्ञान]] प्रामुख्याने [[आजी]]-आजोबा आणि स्थानिक वैद्य यांच्या अनुभवातून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले आहे. स्थानिक लोकपरंपरेत या उपचारपद्धतींचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Deshpande
 |first=M. V.
 |title=Folk Healing Traditions in Konkan
 |publisher=University of Pune
 |location=Pune
 |year=2011
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* स्वातंत्र्योत्तर काळात गावातील युवकांनी [[भारतीय सैन्य]]ात भरती होऊन देशसेवेसाठी योगदान दिले. गावातील काही माजी सैनिकांनी १९७१ मधील [[भारत]]–[[पाकिस्तान]] युद्धात सहभाग घेऊन सेवा पदके प्राप्त केली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=1971 India–Pakistan War
 |url=https://www.britannica.com/event/1971-India-Pakistan-War
 |website=Encyclopaedia Britannica
 |publisher=Britannica, Inc.
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;


* ग्रामपंचायतीमार्फत [[शिक्षण]], [[आरोग्य]] आणि जलव्यवस्थापन क्षेत्रात विविध विकासकामे करण्यात आली. गावात [[सार्वजनिक]] [[शाळा]], [[पूल]], [[रस्ते]], नळपाणी योजना तसेच विविध सांस्कृतिक मंडळांची स्थापना करण्यात आली. [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]] मंडळ गावातील सामाजिक ऐक्य व सांस्कृतिक उपक्रमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.&lt;ref&gt;खडीकोळवण ग्रामपंचायत कार्यालय अभिलेख (2023), संगमेश्वर तालुका, रत्नागिरी जिल्हा.&lt;/ref&gt;

* गावाचा सामाजिक [[इतिहास]] सामुदायिक [[श्रम]], निःस्वार्थ सेवा, सांस्कृतिक वारसा आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतिबिंब मानला जातो.

== सांस्कृतिक जीवन ==

* खडीकोळवण हे गाव [[कोकण]]ातील समृद्ध [[लोकसंगीत]] आणि पारंपरिक लोककलांच्या जतनासाठी ओळखले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील पारंपरिक सण, लोककला आणि सांस्कृतिक उपक्रम
 |url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/konkan-folk-culture-and-celebrations
 |website=महाराष्ट्र टाइम्स
 |publisher=The Times Group
 |date=2022-08-14
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

* गावात [[नमन]], झांजगी, [[ताशा]] वादन, जाखडी [[नृत्य]], [[भजन]] आणि [[लावणी]] यांचा दीर्घ सांस्कृतिक वारसा आहे.

* गावात [[शिवजयंती]], [[बौद्ध]] [[पौर्णिमा]], [[आंबेडकर जयंती]], [[गणेशोत्सव]], [[शिमगा]], [[दसरा]] आणि [[पितृपक्ष]] यांसारखे [[सण]] व धार्मिक उत्सव पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात. झांजगी, [[ताशा]] वादन, [[काठी नृत्य]] आणि सामूहिक सादरीकरण ही गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण सांस्कृतिक परंपरा आहे.

* गावात [[वारकरी]] संप्रदायाचा प्रभाव असून [[प्रवचन]], [[भजन]], [[ग्रंथ]]वाचन, [[वारी]] आणि [[कीर्तन]] यांची परंपरा आजही जपली जाते. [[श्रावण]] महिन्यातील [[भजन]] सप्ताह, [[महाशिवरात्र]] उत्सव आणि [[अभंग]] [[गायन]] हे गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वाचे घटक आहेत.

* गावात [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]]ाची सुरुवात १९९९ साली स्थानिक युवकांनी &quot;गर्जना मित्र मंडळ&quot; स्थापन करून केली. मंडळाच्या माध्यमातून [[सत्यनारायण पूजा]], [[अभिषेक]], [[आरती]], [[भजन]], [[अभंग]], [[फुगडी]] आणि [[नृत्य]] यांसह विविध धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

* मंडळाच्या माध्यमातून सामाजिक ऐक्य, संस्कृती संवर्धन आणि युवकांचा सहभाग वाढविण्यासाठी विविध उपक्रम राबविले जातात. गावात [[वारकरी संप्रदाय]] मंडळ, [[भजन]] मंडळ तसेच विविध युवा मंडळे कार्यरत असून, [[नमन]], जाखडी, [[फुगडी]] आणि [[पालखी]] [[नृत्य]] यांसारख्या पारंपरिक कलांचे जतन केले जाते.

== जीवनपद्धती ==

* '''घरे''' – खडीकोळवण येथे अधिक पर्जन्यमान असल्यामुळे जांभ्या दगडाची व उतरत्या कौलारू छपरांची पारंपरिक घरे आढळतात. पूर्वी येथे कुडाची, शेणमातीने सारवलेली घरे, शेतीपूरक वाडे आणि ओढ्यांलगतची वस्ती प्रामुख्याने होती.

* '''[[व्यवसाय]]''' – गावातील प्रमुख व्यवसाय [[शेती]] असून पशुपालन आणि [[कुक्कुटपालन]] हे प्रमुख जोडधंदे आहेत.

* '''पिके''' – [[भात]] हे मुख्य पीक असून [[नाचणी]], [[वरी]], [[तीळ]] तसेच विविध [[पालेभाजी|पालेभाज्यांची]] लागवड केली जाते.

* '''[[आहार]]''' – [[तांदूळ]] हे प्रमुख पीक असल्यामुळे [[भात]] आणि तांदळाची [[भाकरी]] हे येथील प्रमुख खाद्यपदार्थ आहेत. याशिवाय [[डाळ]], [[भाजी]] तसेच मांसाहार, मांसाहारी पदार्थांचाही आहारात समावेश असतो.

* '''[[पोशाख]]''' – पुरुष प्रामुख्याने शर्ट व पँट, तर स्त्रिया [[साडी]] व [[चोळी]] परिधान करतात. तरुणींमध्ये [[पंजाबी]]ड्रेस प्रचलित आहे.

* '''[[भाषा]]''' – गावातील लोक प्रामुख्याने [[मराठी]] तसेच [[कोकणी]]ची संगमेश्वरी बोली बोलतात.

* '''वाड्या/वस्त्या''' – गावातील प्रमुख वाड्यांमध्ये वरची रिंगण घोलमवाडी, खालची घोलमवाडी, [[खाडेवाडी]], [[रामवाडी]] आणि [[बौद्ध]]वाडी यांचा समावेश होतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

* '''गावचे प्रशासन''' – गावातील धार्मिक विधी, [[विवाह]], [[अंत्यसंस्कार]] तसेच इतर सामाजिक कार्यक्रमांच्या आयोजनात स्थानिक ग्रामस्थांचा सहभाग असतो. पारंपरिक पद्धतीने गावातील लहान-मोठ्या वादांचे सामोपचाराने निराकरण करण्याची प्रथा आजही काही प्रमाणात कायम आहे.

== [[शिक्षण]] व [[नागरी]] सुविधा ==

=== जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक [[मराठी]] [[शाळा]] ===

खडीकोळवण येथील जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक मराठी शाळेची स्थापना १२ नोव्हेंबर १९४६ रोजी झाली. स्थापनेपासून शाळेने गावातील प्राथमिक शिक्षणाच्या प्रसारात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

२०२१ मध्ये शाळेच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त ७५ वर्षांचा समारंभ शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून साजरा करण्यात आला. या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांनी स्वागतगीत, [[लेझीम]] तसेच विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केले. विविध सामाजिक संस्थांच्या वतीने विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वितरण करण्यात आले.

या निमित्ताने शाळेच्या इतिहास, कार्य आणि प्रगतीचा आढावा घेणारी स्मरणिका प्रकाशित करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण - शाळा - अमृत महोत्सव वर्ष - स्मरणिका
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |access-date=2025-06-24
}}&lt;/ref&gt;

=== उपक्रम, वैशिष्ट्ये आणि अडचणी ===

* [[कोविड-१९]] लॉकडाऊन कालावधीत शिक्षकांनी [[शाळा|शाळेच्या]] भिंतींवर शैक्षणिक भित्तीचित्र रेखाटून विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनासाठी पर्यायी शैक्षणिक उपक्रम राबवले.

* शाळेच्या अमृत महोत्सवी स्मरणिका|स्मरणिकेत माजी [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांचे]] अनुभव, लेख आणि शाळेचा [[इतिहास]] समाविष्ट करण्यात आला.

* शाळेच्या प्रगतीमध्ये मुख्याध्यापक व [[शिक्षक]] यांचे योगदान उल्लेखनीय मानले जाते.

==== अडचणी ====

गावात माध्यमिक शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी शेजारील गावांमध्ये जावे लागते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांना]] शिक्षणासाठी अतिरिक्त प्रवास करावा लागतो.

=== नागरी सुविधा ===

* '''बँकिंग सुविधा''' – खडीकोळवण गावातील नागरिकांचे बँकिंग व्यवहार प्रामुख्याने [[बँक ऑफ इंडिया]]च्या [[रत्‍नागिरी]] शाखेमार्फत केले जातात. या शाखेमार्फत कृषी, दुग्धव्यवसाय, [[विहीर]] खोदकाम, [[शेळी]]पालन, किरकोळ व्यवसाय तसेच इतर उपजीविकेसाठी विविध प्रकारची [[कर्ज]] सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Bank of India Ratnagiri Branch IFSC Code BKID0001400
 |url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/ifsccode/bank-bank-of-india,state-maharashtra,district-ratnagiri,branch-ratnagiri,ifsccode-BKID0001400.cms
 |website=The Economic Times
 |publisher=Times Internet
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[ग्रामपंचायत]]''' – खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महाराष्ट्र शासन]]ाच्या ग्रामविकास व पंचायत राज विभागाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/
 |title=ग्राम विकास व पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन
 |website=rdd.maharashtra.gov.in
 |publisher=महाराष्ट्र शासन
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[तलाठी]] कार्यालय''' – खडीकोळवण व [[ओझरे]] या गावांसाठी एकच तलाठी कार्यालय कार्यरत असून महसूलविषयक कामकाज तेथून पाहिले जाते.

* '''टपाल कार्यालय''' – गावाचे टपाल कार्यालय [[ओझरे]] येथे आहे.

* '''[[पोलीस]]''' – खडीकोळवण गाव [[मुर्शी]] व [[साखरपा]] पोलीस दूरक्षेत्राच्या कार्यक्षेत्रात येते. गावपातळीवरील कायदा व सुव्यवस्थेसाठी [[पोलीस पाटील]] कार्यरत असतात.

* '''[[पंचायत समिती]]''' – खडीकोळवण गाव [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] [[पंचायत समिती]]च्या कार्यक्षेत्रात येते. पंचायत समितीचे मुख्यालय [[देवरुख]] येथे आहे.

* '''[[जिल्हा परिषद]]''' – गाव [[रत्‍नागिरी]]जिल्हा परिषदच्या [[संगमेश्वर]]&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Places of Interest – Sangameshwar
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt; गटांतर्गत येते.२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District
|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description
|website=Census of India
|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village
|url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
|website=Maps of India
|publisher=Compare Infobase Limited
|access-date=2025-07-27
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[विधानसभा मतदारसंघ]]''' – खडीकोळवण [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]ात समाविष्ट आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=General Elections to State Legislative Assembly 2019 – Constituency Details
 |url=https://ceo.maharashtra.gov.in
 |publisher=Chief Electoral Officer, Maharashtra
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== तंटामुक्त गाव अभियान ===

खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव अभियान]] राबवते. [[महाराष्ट्र शासन]]ाने १५ ऑगस्ट २००७ रोजी ही योजना सुरू केली. या अभियानाचा उद्देश गावांतील किरकोळ वाद स्थानिक पातळीवर संवाद व सामोपचाराने सोडवणे, न्यायालयीन प्रक्रिया कमी करणे आणि सामाजिक सलोखा वाढवणे हा आहे.

== दळणवळण व परिवहन ==

'''खडीकोळवण''' गाव चारही बाजूंनी डोंगरांनी वेढलेले असून येथे पोहोचण्यासाठी दोन प्रमुख रस्तेमार्ग आहेत:

* [[साखरपा]] – खडीकोळवण (कलकदरा मार्गे)
* [[देवरुख]] – खडीकोळवण ([[बामणोली]] मार्गे)

[[रत्‍नागिरी]]–[[कोल्हापूर]] महामार्गावरील [[साखरपा]] हे गावासाठी महत्त्वाचे [[बाजारपेठ]] केंद्र आहे. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]]ची सेवा पूर्वी [[साखरपा]]–खडीकोळवण मार्गावर चालत होती. सध्या ही सेवा [[साखरपा]]–[[बामणोली]]–खडीकोळवण मार्गावर उपलब्ध आहे.

[[कोकण रेल्वे]]वरील [[संगमेश्वर रोड]] हे खडीकोळवणच्या सर्वात जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] असून ते गावापासून सुमारे २३ कि.मी. अंतरावर आहे. तेथून [[देवरुख]]मार्गे रस्त्याने खडीकोळवण येथे पोहोचता येते.

[[साखरपा]] ते खडीकोळवण हे अंतर सुमारे २३ कि.मी. असून रस्त्याने प्रवासास साधारण ४५ मिनिटे ते १ तास लागतो.

सन १९८५ मध्ये खडीकोळवण गावात थेट [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] सेवा सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे गावाच्या दळणवळण सुविधेत लक्षणीय सुधारणा झाली.&lt;ref name=&quot;transport&quot;&gt;MSRTC स्थानिक सेवा अभिलेख (प्रादेशिक कार्यालय, रत्नागिरी)&lt;/ref&gt;

=== एस.टी. मार्ग व परिवहन ===

खडीकोळवण गाव [[कोकण रेल्वे]] मार्गाशी थेट जोडलेले नसून, गावाजवळील प्रमुख [[रेल्वे स्थानक|रेल्वे स्थानके]] पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर रोड]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ३० कि.मी.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Places of Interest – Sangameshwar
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;
* '''[[रत्‍नागिरी]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ४५ कि.मी.

गावापर्यंत पोहोचण्यासाठी सार्वजनिक परिवहन ([[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]])चे प्रमुख मार्ग पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे १४ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २० मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Sangameshwar to Devrukh
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Sangmeshwar/Devrukh
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[रत्‍नागिरी]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे ३८ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे ४५ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Ratnagiri
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Devrukh/Ratnagiri
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ खडीकोळवण''' – गाव [[देवरुख]]पासून सुमारे १५ कि.मी. अंतरावर आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Khadi Kolvan Village Map, PIN Code and Population
 |url=https://www.villagemaps.in/maharashtra/khadi-kolvan-sangameshwar-ratnagiri-565843/
 |website=VillageMaps.in
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ [[साखरपा]]''' – सुमारे १६ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २२ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Sakharpa
 |url=https://www.distancesfrom.com/distance-from-Devrukh-to-Sakharpa/DistanceHistory/15530647.aspx
 |website=DistancesFrom.com
 |language=en
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

गावासाठी प्रमुख [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] आगार [[देवरुख]] येथे असून, तेथून खडीकोळवणसाठी नियमित बस सेवा उपलब्ध आहे.

=== रस्ते विकास – चौपदरीकरण ===

[[खडीकोळवण]] गावातून पुढे [[मार्लेश्वर]] (ता. [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], जि. [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]]) येथे जाणाऱ्या मुख्य जिल्हा मार्गाच्या चौपदरीकरणाचा प्रस्ताव जिल्हाधिकारी कार्यालय, [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] यांनी प्रशासकीय मान्यतेसह पुढे नेला आहे.

[[जिल्हाधिकारी]] कार्यालयाच्या (सुसंयोजन समन्वय शाखा) दिनांक १९ डिसेंबर २०२५ रोजीच्या अधिकृत पत्रानुसार, निवावे – [[ओझरे]] बुद्रुक – [[खडीकोळवण]] – [[बामणोली]] – निवे – [[मार्लेश्वर]] या मार्गाचे चौपदरीकरण करून रस्ते पायाभूत सुविधा विकसित करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे.

या प्रकल्पामुळे स्थानिक [[शेतकरी]], [[विद्यार्थी]] तसेच नागरिकांच्या दळणवळण सुविधेत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. तसेच [[पर्यटन]]दृष्ट्या महत्त्वाच्या [[मार्लेश्वर]] मंदिरापर्यंत पोहोचणे अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.

संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक कार्यवाही करून रस्त्याच्या चौपदरीकरणाचे काम नियोजनानुसार पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.&lt;ref&gt;
District Collector Office, Ratnagiri.
&quot;Nivave–Ozhare Budruk–Khadikolvan–Bamnoli–Nive–Marleshwar Road Four-Laning&quot;.
Dated: 19 December 2025.
Signed by Jivan Desai, Deputy Collector (Land Acquisition), District Collector Office, Ratnagiri.
[https://archive.org/details/20260109_20260109_1419 Official archived PDF].
&lt;/ref&gt;

=== धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा ===

=== प्रमुख देवस्थाने ===

खडीकोळवण गावात अनेक पारंपरिक आणि श्रद्धास्थानी देवस्थाने आहेत. गावातील अनेक कुटुंबांची कुलदेवता श्री [[काळम्मा]] देवी]] (उदगिरी) आहे.&lt;ref&gt;{{Cite book
|title=श्री काळाम्मा देवी यात्रा महोत्सव स्मरणिका २०२५
|publisher=श्री काळाम्मा देवी देवस्थान समिती
|location=उदगिरी, ता. संगमेश्वर, जि. रत्नागिरी
|year=2025
|language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''श्री देव गांगेश्वर मंदिर''' – गावाचे [[ग्रामदैवत]]; येथे स्वयंभू [[शिवलिंग]] असून [[महाशिवरात्र]]ीला विशेष पूजन व उत्सव साजरा केला जातो.

* '''अत्रल देवी मंदिर''' – गावाच्या वेशीवर वसलेले स्थानिक देवीचे मंदिर.

* '''ठोंगळ देवी मंदिर''' – गावाच्या सीमारेषेवर वसलेले पारंपरिक देवस्थान.

* '''श्रीराममंदिर''' – गावाच्या मध्यवर्ती भागात वसलेले धार्मिक व सांस्कृतिक उपक्रमांचे प्रमुख केंद्र.

=== धार्मिक उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध [[सण]] व [[उत्सव]] पारंपरिक, धार्मिक आणि सामाजिक एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून साजरे केले जातात.

* [[रामनवमी]], [[हनुमान जयंती]], अत्रल देवी उत्सव, [[गोंधळ]], [[वटपौर्णिमा]], [[नागपंचमी]]
* [[गोकुळाष्टमी]], [[नवरात्र]], [[दसरा]], [[दिवाळी]], [[तुळशी विवाह]]
* [[गणेशोत्सव]] (गौर गणपती), [[शिमगा]], [[बैलपोळा]], [[मकर संक्रांत]]
* [[महाशिवरात्र]], [[देव दिवाळी]] आणि जागर

या सणांच्या वेळी गावातील विविध वाड्यांतील ग्रामस्थ सामूहिक पूजन, [[भजन]], [[गोंधळ]], पारंपरिक वादन आणि [[नृत्य]] यांसारख्या धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करतात. ग्रामदेवतेची पूजा, वार्षिक जत्रा आणि इतर पारंपरिक उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात.

=== सण व उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध धार्मिक व पारंपरिक [[सण]] आणि [[उत्सव]] साजरे केले जातात. हे उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक परंपरा आणि सामुदायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहेत.

* '''[[होळी]]''' – [[फाल्गुन]] महिन्यात शुद्ध पंचमीपासून एकादशीपर्यंत 'फाग' साजरा केला जातो. द्वादशीला 'जांगलं होळी' तर [[पौर्णिमा]]ला होम विधी केला जातो. या काळात ग्रामदेवतेची [[पालखी]] गावातील विविध वाड्यांमध्ये नेण्याची परंपरा आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील अनोखी पालखी परंपरा; घराघरांत देवाचे आगमन
 |url=https://www.tv9marathi.com/festival/a-unique-tradition-of-palkhi-dancing-in-konkan-village-deity-goes-from-house-to-house-au128-885243.html
 |website=TV9 Marathi
 |publisher=TV9 नेटवर्क
 |date=2024-04-11
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[शिमगा]]''' – [[फाल्गुन]] [[पौर्णिमा]]ला ग्रामदेवतांना रूपे लावून [[पालखी]] गावातील प्रत्येक घरापर्यंत नेली जाते. या उत्सवात पारंपरिक धार्मिक विधी आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=गावगाडा आणि मानपान चालीरीती
 |url=https://prahaar.in/2022/07/24/rice-planting-in-konkan/
 |website=दैनिक प्रहार
 |publisher=Prahaar Media Group
 |date=2022-07-24
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''जागर''' – [[श्रावण]] शुद्ध त्रयोदशीला देवतांना 'पोवते' (रक्षासूत्र) अर्पण करून जागरण केले जाते. या प्रसंगी [[भजन]], [[गोंधळ]] आणि पारंपरिक धार्मिक सादरीकरणे होतात.

* '''[[देव दिवाळी]]''' – या दिवशी देवस्थानात विशेष पूजा केली जाते. देवाच्या कळसाची सजावट करून पारंपरिक पद्धतीने दीपप्रज्वलन केले जाते.

* '''कौली जत्रा''' – [[पौष]] [[पौर्णिमा]]पूर्वीच्या शुक्रवारी गावदेवीकडून शेतीच्या प्रारंभासाठी कौल घेतला जातो. त्यानंतर पारंपरिक पद्धतीने कृषी हंगामाची सुरुवात केली जाते.

* '''पालिक सोमवार''' – प्रत्येक मराठी महिन्याचा पहिला सोमवार ग्रामदेवतांच्या नावाने पाळला जातो. या दिवशी धार्मिक विधी पार पाडले जातात आणि पारंपरिक श्रद्धेनुसार शेतीची कामे टाळली जातात.

=== मिरगाची राखण – पारंपरिक शेतीरक्षण विधी ===

खडीकोळवण गावात [[मृग नक्षत्र]]ाच्या प्रारंभी शेती हंगामाची सुरुवात करताना ग्रामदेवतेला नैवेद्य अर्पण करून 'मिरगाची राखण' हा पारंपरिक विधी केला जातो. पाण्याचा प्रवाह सुरू झाल्यानंतर ग्रामदेवतेला प्रथम राखण अर्पण करून शेतकरी पिकांच्या संरक्षणासाठी प्रार्थना करतात.

'राखण' ही उभ्या पिकांच्या संरक्षणाशी संबंधित पारंपरिक ग्रामीण पद्धत मानली जाते. बी पेरणीपूर्वी महिलांकडून शेतीची जमीन समतल करून 'दीपळ फोडणे' हा विधीही पार पाडला जातो. हा विधी [[शेती]], स्थानिक श्रद्धा आणि ग्रामसंस्कृतीशी निगडित असून गावाच्या पारंपरिक कृषी जीवनाचा एक भाग आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:खडीकोळवण देव गांगेश्वर ग्राम मंदीर.jpg
File:गांगेश्वर समोर नतमस्तक नंदी.jpg
File:ग्रामदेवता मंदिर गाभारा.jpg
File:कुलाचार.jpg
File:गांगेश्वर-शिव स्वयंभूःशिव लिंग.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर.jpg
&lt;/gallery&gt;

== बाह्य दुवे ==
* [https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 Amazon Kindle वर &quot;खडीकोळवण&quot;]

== हे देखील पहा ==
* [[काळम्मा]]देवी उदगिरी
* [[संगमेश्वर]]
* [[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:कोकण]]
[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]]
[[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:पश्चिम घाट]]</text>
      <sha1>inqxqbgv6w5n4z8c69rufk49iyz3xol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694618</id>
      <parentid>2694615</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T16:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <comment>/* भौगोलिक स्थान व भूविवरण */</comment>
      <origin>2694618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76007" sha1="fjubpbx40fsv6xeof4tywoxszakm3qs" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| प्रकार = गाव, पर्यटन स्थळ
| स्थानिक_नाव = खडीकोळवण
| आकाशदेखावा_शीर्षक = खडीकोळवण गावात आपले स्वागत
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
| राज्य_जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| राज्य_तालुका = [[संगमेश्वर]]
| मुळ_नकाशा = India Maharashtra location map.svg
| अक्षांश = 16.7578
| रेखांश = 73.6044
| नकाशा_शीर्षक = खडीकोळवण
| क्षेत्रफळ_एकूण = 5.72
| क्षेत्रफळ_आकारमान = १७.३५ चौ.किमी
| क्षेत्रफळ_क्रमांक = 5
| क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = 2.5 किमी²
| उंची = ३७
| उंची_संदर्भ = ४१ मीटर
| हवामान = दमट, उष्णकटिबंधीय
| वर्षाव = ३८००
| तापमान_वार्षिक = 27
| तापमान_हिवाळा = 20
| तापमान_उन्हाळा = 35
| मुख्यालय = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_शहर = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_मेट्रो = [[देवरुख]]
| जवळचे_शहर = [[साखरपा]]
| प्रांत = कोकण
| विभाग = [[संगमेश्वर]]
| जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| लोकसंख्या_एकूण = ३४४
| लोकसंख्या_वर्ष = २०११
| लोकसंख्या_घनता = 480
| लिंग_गुणोत्तर = १२०५
| पीक = भात, नाचणी
| साक्षरता_पुरुष = ६३
| साक्षरता_स्त्री = ४७
| अधिकृत_भाषा = बाणकोटी, [[मराठी]]
| नेता_पद_१ = [[खासदार]]
| नेता_नाव_१ = [[विनायक राऊत]]
| संसदीय_मतदारसंघ = [[रत्नागिरी लोकसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_२ = [[आमदार]]
| नेता_नाव_२ = [[शेखर गोविंदराव निकम]]
| विधानसभा_मतदारसंघ = [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_३ = सरपंच
| नेता_नाव_३ = संतोष घोलम
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = जिल्हा न्यायालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_१ = [[रत्नागिरी]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = तहसिल कार्यालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_२ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = तलाठी
| न्यायक्षेत्र_नाव_३ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_४ = पोलिस स्थानक
| न्यायक्षेत्र_नाव_४ = [[साखरपा]]
| कोरे_शीर्षक_१ = [[कोकण रेल्वे]]
| कोरे_उत्तर_१ = [[संगमेश्वर]]
| एसटीडी_कोड = 02354
| पिन_कोड = 415802
| आरटीओ_कोड = MH 08
| दालन = महाराष्ट्र, रत्नागिरी जिल्हा
}}
[[File:खडीकोळवण.jpg|thumb|खडीकोळवण]]

'''खडीकोळवण''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील दक्षिण [[कोकण]] प्रदेशातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील एक छोटे गाव आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village – Sangameshwar, Ratnagiri
|url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Ratnagiri/Sangameshwar/Khadi-Kolvan
|website=Onefivenine
|access-date=2025-06-13
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Gazetteer of Bombay Presidency – Ratnagiri
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/gen1_boundaries.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;

== भौगोलिक स्थान व नैसर्गिक वैशिष्ट्ये ==

=== भौगोलिक स्थान व भूविवरण ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव १६.७५७८° उत्तर अक्षांश व ७३.६०४४° पूर्व रेखांश या निर्देशांकांवर, [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील [[कोकण]] प्रदेशात वसलेले आहे. हे गाव भारताच्या [[दक्षिण-पश्चिम]] भागातील [[पश्चिम]] किनारपट्टी परिसरात स्थित आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Ratnagiri District Gazetteer
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/directory1.html
|website=Gazetteers Department, Government of Maharashtra
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;

गावाचे एकूण [[क्षेत्रफळ]] सुमारे १,७३४.९८ हेक्टर (१७.३५ चौ. किमी.) आहे. स्थानिक परंपरेनुसार गावाची स्थापना सुमारे ५५० वर्षांपूर्वी झाली असल्याचे मानले जाते.

[[सह्याद्री]] पर्वतरांगांतील [[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] खडीकोळवण गावातून वाहते. त्यामुळे गाव बाव नदीच्या तीरावर वसलेले आहे.

गावाच्या पश्चिमेस [[बामणोली]], दक्षिणेस निवदे, पूर्वेस [[ओझरे]] तर उत्तर व ईशान्येस [[उदगीर]] (ता. [[शाहूवाडी तालुका|शाहूवाडी]], जि. [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]) ही गावे आहेत. गावाचा परिसर डोंगराळ, वनसमृद्ध आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीने समृद्ध आहे.

हा परिसर [[पश्चिम घाट]] या पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील प्रदेशाचा भाग असून येथे समृद्ध वनसंपदा, जलस्रोत आणि जैवविविधता आढळते.

== जवळची गावे ==

* [[बामणोली]]
* [[ओझरे]]
* [[निनावे]]
* निवदे

=== हवामान ===

खडीकोळवण येथे [[मान्सून]] काळात सरासरी ४०० ते ५०० सें.मी. पर्जन्यमान नोंदविले जाते. या काळात [[हवामान]] दमट व समशीतोष्ण असते. मुसळधार पावसामुळे [[बाव नदी]] अनेकदा धोक्याची पातळी गाठते.

हिवाळ्यात हवामान थंड असून सकाळच्या वेळेस अनेकदा [[धुके]] पडते. उन्हाळ्यात हवामान तुलनेने उष्ण असते. परिसरात प्रामुख्याने [[भात]] व [[नाचणी]] (नागली) यांची लागवड केली जाते.

=== नैसर्गिक संपत्ती ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेले असून त्याचा मोठा भाग घनदाट [[जंगल]]ाने व्यापलेला आहे. परिसरात विविध प्रकारच्या औषधी [[वनस्पती]], [[फळे]], [[फुले]] तसेच समृद्ध जैवविविधता आढळते.

[[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] गावातून वाहत असल्यामुळे भूजलसाठा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे. त्यामुळे गावात पारंपरिकरीत्या पाण्याची टंचाई जाणवत नाही.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील नद्यांची नैसर्गिक रचना बदलली!
 |url=https://agrowon.esakal.com/agriculture-latest-news/the-natural-structure-of-the-rivers-in-konkan-changed
 |website=Agrowon
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2023-06-15
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गावात पारंपरिक जलव्यवस्थेचा समृद्ध वारसा आढळतो. त्यामध्ये पुढील जलस्रोत व जलरचना उल्लेखनीय आहेत:

* '''बावोचा गोवंड''' – [[शेती]]साठी महत्त्वाचा पाणीमार्ग. येथून [[रहाट]] व कोळबाच्या साहाय्याने पाणी उपसले जात असे.

* '''बुडवणूकीची बाव''' – महिलांच्या वापरासाठी बांधलेली तिरक्या रचनेची पारंपरिक [[विहीर]], जी विशेषतः रोपलावणीपूर्वी पाणी भरण्यासाठी वापरली जात असे.

* '''वहाळे''' – नैसर्गिक ओहोळ. लेवाडी, बुचाची, रागरे, [[केळी]]ची आणि झारीची वळव हे प्रमुख वहाळे असून ते [[शेती]] व पिण्याच्या पाण्याचा महत्त्वाचा स्रोत होते.

ही पारंपरिक जलव्यवस्था गावातील शाश्वत [[शेती]] व ग्रामजीवनाचा अविभाज्य भाग होती. आधुनिक जलसुविधांमुळे या व्यवस्थेचा वापर कमी झाला असला तरी तिचे ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व आजही कायम आहे.

=== वनसंपदा व जैवविविधता ===
खडीकोळवण गावात विपुल [[जैवविविधता]] असून, येथे आढळणाऱ्या वनसंपत्तीचे अनेक प्रकार आहेत:

* '''मोठे वृक्ष''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[वड]], [[पिंपळ]], [[सागवान]], [[शिसव]], [[कळंब]], साधनेर, जांबा, सातीवन, भेला, ऐन, किंजल, चीर, पायर, आमन, हरड, करंबेला, म्होवट, कुंबया व [[बांबू]] इत्यादी. खडीकोळवण परिसरातील वनसंपदेमध्ये [[बांबू]] प्रजातींचाही समावेश होतो. [[कोकण]] प्रदेशातील मांगा [[बांबू]] (''Dendrocalamus stocksii'') हा आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा [[बांबू]] मानला जातो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात या प्रजातीवर ''Cyrtotrachelus'' वंशातील [[बांबू]] भुंग्याचा (Bamboo Weevil) प्रादुर्भाव नोंदविण्यात आला आहे.


* उत्तर पश्चिम घाट व कोकण प्रदेशात आढळणाऱ्या काही स्थानिक वृक्षप्रजातींना ऐतिहासिक आणि आर्थिक महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील देरडे येथे सापडलेल्या प्राचीन लाकडी होडीच्या अभ्यासात Bridelia retusa (असन) या वृक्षाच्या लाकडाचा वापर होडी बांधणीसाठी झाल्याचे आढळून आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Marathe
|first1=Ashok
|last2=Shashikala
|first2=S.
|last3=Rao
|first3=R. Vijendra
|title=A unique example of a wooden boat of Bridelia retusa in ancient India entrapped in the Holocene sediments at Derde, Ratnagiri Coast, Maharashtra
|journal=Current Science
|volume=99
|issue=9
|pages=1271–1274
|year=2010
}}&lt;/ref&gt;


* '''पक्षी''' – [[मोर]], [[पोपट]], [[कबुतर]], कवडा, लाव्हा, [[धनेश]], सुतारपक्षी, [[घार]], रानकोंबडी, [[सुगरण]], किकेर्डी, [[चिमणी]] इत्यादी. गावाचा परिसर कोकण व उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असल्यामुळे येथे विविध प्रकारचे पक्षी, वनस्पती व वन्यजीव आढळतात.या प्रदेशातील विविध अधिवासांमध्ये सूक्ष्मजीव, शैवाल आणि इतर जैविक घटकांची समृद्ध विविधता आढळते. २०२५ मधील एका संशोधनात कोकण प्रदेशातून सायनोबॅक्टेरियाच्या अनेक नवीन प्रजातींची नोंद करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Pant
|first1=Harsh
|last2=Kumar
|first2=Naresh
|last3=Pal
|first3=Sagarika
|last4=Singh
|first4=Prashant
|title=Exploring cyanobacteria from diverse habitats of the Konkan region of India, unveiling novel species of the genera Desikacharya, Pseudoaliinostoc, and Chlorogloeopsis using a polyphasic approach
|journal=Journal of Phycology
|volume=61
|issue=1
|pages=194–217
|year=2025
}}&lt;/ref&gt;.


* खडीकोळवण व परिसरातील कोकण पट्ट्यात आंबा, काजू, भात आणि नाचणी ही प्रमुख पिके घेतली जातात. रत्‍नागिरी जिल्हा विशेषतः हापूस आंबा (Alphonso Mango) उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून, या पिकाच्या उत्पादनक्षमतेसाठी माती व पानांतील पोषणद्रव्यांचे संतुलन महत्त्वाचे मानले जाते.


* '''बेटे (झुडुपे)''' – असोल, धावसड, निगड, कुडा, चितरंगा, [[बांबू]], वाकेरी, बगोली इत्यादी.


* '''औषधी वनस्पती''' – सापधनी, वाकेरी, [[ओवी]], घनसरी, [[मुरुडशेंग]], देवनल, [[हळद]], [[तांबडा]], काजरा, [[निवडुंग]], पांगला, [[अडुळसा]] इत्यादी.


* '''रानमेवा''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[करवंद]], [[काजू]], [[जांभूळ]], आटके, [[तोरणे]], [[उंबर]], कण्हेरी, चिकण्या इत्यादी.


* '''रानभाज्या''' – [[टाकळा]], कवला, [[कुर्डू]], [[भारंग]], थरंबरे, फोडशी, काटले, कुडा, [[अळू]], [[शेवरी]], घोरकण, चायनीज घोरकण, [[सुरण]], करंडा, रताळी, नागरी फळे, [[काकडी]], [[भोपळा]], पावटा, [[शेवगा]] पाला, [[चवळी]], रताळी पानं, [[पडवळ]], [[दोडका]], [[कारली]], [[वांगी]], [[मिरची]], [[भेंडी]], [[टोमॅटो]] इत्यादी.


* '''कंदमुळे''' – कनग, टका, [[रताळे]], घोरकंद, लोकरी, भिरंबोले, [[सुरण]] इत्यादी.


* '''मासे''' – [[मलाया]], पिचकी, वांग, रत्तू, डोकरू, गंडलास, चिगल्या.


* '''पाळीव प्राणी''' – [[गाय]], [[बैल]], [[म्हैस]], बकरा, [[शेळी]], [[कुत्रा]], [[मांजर]].


* '''जंगली प्राणी''' – [[वाघ]], [[बिबट्या]], भेकरे, [[रानडुक्कर]], [[हरीण]], [[कोल्हा]], गवारेडा, [[सांबर]], [[साळिंदर]], [[पिसोरी]], [[माकड]], [[ससा]], [[घोरपड]], खवल्यामांजर इत्यादी. खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथील वनसंपदा, वृक्षवैविध्य आणि नैसर्गिक अधिवास जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Shigwan
|first1=B.K.
|last2=Kulkarni
|first2=A.
|last3=Smrithy
|first3=V.
|last4=Datar
|first4=M.N.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest - Biogeosciences and Forestry
|volume=17
|issue=4
|pages=213–223
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;


=== पश्चिम घाट इको-संवेदनशील क्षेत्रात समावेश ===

खडीकोळवण हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील गाव असून त्याचा परिसर [[पश्चिम घाट]]ाच्या जैवविविधता पट्ट्याचा भाग आहे. [[भारत सरकार]]च्या पर्यावरण, वन व [[हवामान]] बदल मंत्रालयाने २०१४ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या मसुदा अधिसूचनेनुसार खडीकोळवण गावाचा समावेश [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Western Ghats Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये प्रस्तावित करण्यात आला होता. या अधिसूचनेनुसार [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], [[चिपळूण तालुका|चिपळूण]] आणि [[राजापूर तालुका|राजापूर]] तालुक्यांतील अनेक गावे या क्षेत्रात समाविष्ट करण्यात आली होती&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Western Ghats: ESA Draft Notification 2014 |url=https://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/Draft-notification-WG-ESA-2014.pdf |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change |date=2014-03-10 |access-date=2025-06-24}}&lt;/ref&gt; खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट (Northern Western Ghats) जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथे विविध प्रकारच्या [[वनस्पती]], वृक्षप्रजाती आणि [[वन्यजीव]] आढळतात. उत्तर पश्चिम घाटातील वनपरिसंस्था जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last=Shigwan
|first=Bhushan K.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;

या क्षेत्रात जैवविविधतेचे संवर्धन, जलस्रोतांचे संरक्षण आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्याच्या उद्देशाने खाणकाम, मोठे औद्योगिक प्रकल्प, थर्मल पॉवर प्रकल्प तसेच पर्यावरणावर परिणाम करणाऱ्या काही विकासकामांवर निर्बंध प्रस्तावित करण्यात आले होते. पर्यावरणपूरक शेती, शाश्वत विकास आणि जैवविविधता-अनुकूल पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
|url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
|website=CEE India – Eco Tales
|publisher=Centre for Environment Education
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

या अधिसूचनेनंतर स्थानिक ग्रामस्थ, [[शेतकरी]] आणि लोकप्रतिनिधींनी [[शेती]], घरबांधणी आणि विकासकामांवरील संभाव्य निर्बंधांबाबत चिंता व्यक्त केली होती. दुसरीकडे, पर्यावरण अभ्यासकांनी पश्चिम घाटातील वनसंपदा, जैवविविधता आणि जलस्रोतांच्या संरक्षणासाठी अशा उपाययोजनांचे समर्थन केले आहे. पर्यावरण संरक्षण आणि स्थानिक विकास यांमध्ये संतुलन राखण्यासाठी स्थानिक समुदायांचा सहभाग आणि सुसंवाद आवश्यक असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats ESA Opposition: Local Voices
|url=https://www.downtoearth.org.in/news/western-ghats-esa-local-protests-50023
|website=Down To Earth
|publisher=Centre for Science and Environment
|date=2015-09-14
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा ===

२०१४ मध्ये [[खडीकोळवण]] गावात [[भू-वैज्ञानिक]] उत्खननादरम्यान सुमारे १००० मीटर खोलीवर गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा आढळून आला.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=कोकणात पर्यटकांसाठी गंधकयुक्त गरम पाण्याचा पर्याय
 |url=https://www.esakal.com/kokan/kokan-hot-spring-tourism-option-trying-people-kokan-marathi-news-425308
 |work=सकाळ
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2021-06-30
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

[[कोकण]] प्रदेशात भूगर्भीय हालचाली, भेगा आणि उष्णजल (Hydrothermal) घटना यांचा परस्परसंबंध असल्याचे काही [[भूगर्भशास्त्र|भूगर्भशास्त्रीय]] अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Thigale
|first1=S. S.
|last2=Umrikar
|first2=Bhavana
|title=Disastrous landslide episode of July 2005 in the Konkan plain of Maharashtra, India with special reference to tectonic control and hydrothermal anomaly
|journal=Current Science
|volume=92
|issue=3
|pages=383–385
|year=2007
}}&lt;/ref&gt;

या झऱ्यातील [[पाणी]] उच्च तापमानाचे असल्यामुळे ते पिण्यास किंवा [[शेती]]साठी वापरले जात नाही. स्थानिक परंपरेनुसार या पाण्याचा त्वचारोगवरील नैसर्गिक उपचारासाठी उपयोग केला जात असल्याचे मानले जाते; तथापि, यासंदर्भातील वैज्ञानिक वैद्यकीय निष्कर्ष मर्यादित आहेत. उत्खननादरम्यान या परिसरात गंधकयुक्त [[खनिज]]ांचे साठे आढळल्याची नोंद स्थानिक वृत्तांतांमध्ये करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=खडीकोळवण : गरम पाण्याच्या झऱ्यामुळे पर्यटकांचा ओघ
 |url=https://www.lokmat.com/ratnagiri/borewell-hot-water-attraction-tourists-a703
 |work=लोकमत
 |publisher=Lokmat Media Pvt. Ltd.
 |date=2023-12-18
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गंधकयुक्त गरम पाण्याचे झरे [[भारत]]ातील काही भागांत आढळतात आणि त्यांना [[भूगर्भशास्त्र|भूवैज्ञानिक]] तसेच [[पर्यटन]]ाच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त आहे. खडीकोळवण येथील झऱ्याच्या शाश्वत संवर्धन व पर्यावरणपूरक पर्यटन विकासाबाबत स्थानिक स्तरावर चर्चा होत असते.

== लोकसंख्या व सामाजिक जीवन ==

=== लोकसंख्या व सामाजिक रचना ===

२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Khadi Kolvan Village
 |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
 |website=MapsOfIndia
 |publisher=Compare Infobase Limited
 |access-date=2025-07-27
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District
|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description
|website=Census of India
|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village
|url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
|website=Maps of India
|publisher=Compare Infobase Limited
|access-date=2025-07-27
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

गावात प्रामुख्याने [[कुणबी]] आणि [[बौद्ध]] समाजाचे लोक वास्तव्यास असून गावाची सामाजिक रचना पारंपरिक ग्रामीण स्वरूपाची आहे. गावात एकूण सहा वाड्या (वस्त्या) आहेत.

गावाचा काही भाग [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये समाविष्ट आहे. [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक भूमी-वापर पद्धती, वनसंपदा आणि जैवविविधता यांचे पर्यावरणीय महत्त्व विविध अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
 |url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
 |website=Centre for Environment Education
 |publisher=CEE India
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

== लोकजीवन ==

=== सामाजिक ===

* स्थानिक परंपरेनुसार खडीकोळवण गावाचा [[इतिहास]] सुमारे १६व्या शतकापासून सुरू होतो. [[सह्याद्री]]च्या कुशीत वसलेल्या या भागात कृषिप्रधान व अध्यात्मप्रधान जीवनशैली विकसित झाली. गावात एका तपस्वी संताच्या प्रभावातून भक्तीपरंपरेचा प्रसार झाला. त्यातून प्रभू [[श्रीराम]] मंदिराची स्थापना झाली तसेच [[भजन]], [[कीर्तन]], [[व्रत]], [[वारी]], [[महाशिवरात्र]] आणि [[श्रावण]] महिन्यातील [[ग्रंथ]]वाचन यांसारख्या धार्मिक परंपरा रूढ झाल्या.

* [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटीश कालखंडात]] गावातील काही व्यक्तींनी ग्रामस्वराज्य व ग्रामीण [[न्याय]]व्यवस्थेच्या उभारणीत योगदान दिले. त्यांनी प्रशासनात [[शिस्त]], व्यायामप्रेमी वृत्ती आणि सामाजिक सहभाग वाढवून गावकारभारात महत्त्वाची भूमिका बजावली. [[पाटील]]पद आणि महालकरी जबाबदाऱ्यांमधून त्यांनी प्रभावी कार्य केले.

* १९व्या व २०व्या शतकात गावातील नागरिकांनी [[शेती]], [[वन]]व्यवसाय आणि ग्रामविकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. [[लाकूड]], कडिपत्ता, [[करवंद]] आणि [[वेत]] यांचे संकलन व विक्री, तसेच [[पूल]], नळपाणी योजना आणि [[सार्वजनिक]] विहिरी यांसारख्या सुविधा उभारण्यात त्यांचा सहभाग होता.

* गावाच्या सांस्कृतिक जीवनात [[नमन]], झांजगी, [[कीर्तन]], [[तमाशा]] आणि [[अभंग]] गायन या पारंपरिक लोककलांना महत्त्वाचे स्थान आहे. स्त्रीवेशातील [[अभिनय]], झांजगी सादरीकरण आणि लोककलांचे [[प्रशिक्षण]] ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या जपली गेली आहे. [[गोंधळ]], [[भजन]] आणि [[सत्यनारायण पूजा]] यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांत गावकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग असतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Joshi
 |first=G. V.
 |title=कोकणातील लोकपरंपरा आणि सण-उत्सव
 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ
 |location=मुंबई
 |year=2009
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* गावात पारंपरिक [[सर्पदंश]] उपचारपद्धती, रानऔषधी ज्ञान आणि मंत्रोपचार यांचा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेला वारसा आहे. हे [[ज्ञान]] प्रामुख्याने [[आजी]]-आजोबा आणि स्थानिक वैद्य यांच्या अनुभवातून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले आहे. स्थानिक लोकपरंपरेत या उपचारपद्धतींचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Deshpande
 |first=M. V.
 |title=Folk Healing Traditions in Konkan
 |publisher=University of Pune
 |location=Pune
 |year=2011
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* स्वातंत्र्योत्तर काळात गावातील युवकांनी [[भारतीय सैन्य]]ात भरती होऊन देशसेवेसाठी योगदान दिले. गावातील काही माजी सैनिकांनी १९७१ मधील [[भारत]]–[[पाकिस्तान]] युद्धात सहभाग घेऊन सेवा पदके प्राप्त केली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=1971 India–Pakistan War
 |url=https://www.britannica.com/event/1971-India-Pakistan-War
 |website=Encyclopaedia Britannica
 |publisher=Britannica, Inc.
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;


* ग्रामपंचायतीमार्फत [[शिक्षण]], [[आरोग्य]] आणि जलव्यवस्थापन क्षेत्रात विविध विकासकामे करण्यात आली. गावात [[सार्वजनिक]] [[शाळा]], [[पूल]], [[रस्ते]], नळपाणी योजना तसेच विविध सांस्कृतिक मंडळांची स्थापना करण्यात आली. [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]] मंडळ गावातील सामाजिक ऐक्य व सांस्कृतिक उपक्रमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.&lt;ref&gt;खडीकोळवण ग्रामपंचायत कार्यालय अभिलेख (2023), संगमेश्वर तालुका, रत्नागिरी जिल्हा.&lt;/ref&gt;

* गावाचा सामाजिक [[इतिहास]] सामुदायिक [[श्रम]], निःस्वार्थ सेवा, सांस्कृतिक वारसा आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतिबिंब मानला जातो.

== सांस्कृतिक जीवन ==

* खडीकोळवण हे गाव [[कोकण]]ातील समृद्ध [[लोकसंगीत]] आणि पारंपरिक लोककलांच्या जतनासाठी ओळखले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील पारंपरिक सण, लोककला आणि सांस्कृतिक उपक्रम
 |url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/konkan-folk-culture-and-celebrations
 |website=महाराष्ट्र टाइम्स
 |publisher=The Times Group
 |date=2022-08-14
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

* गावात [[नमन]], झांजगी, [[ताशा]] वादन, जाखडी [[नृत्य]], [[भजन]] आणि [[लावणी]] यांचा दीर्घ सांस्कृतिक वारसा आहे.

* गावात [[शिवजयंती]], [[बौद्ध]] [[पौर्णिमा]], [[आंबेडकर जयंती]], [[गणेशोत्सव]], [[शिमगा]], [[दसरा]] आणि [[पितृपक्ष]] यांसारखे [[सण]] व धार्मिक उत्सव पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात. झांजगी, [[ताशा]] वादन, [[काठी नृत्य]] आणि सामूहिक सादरीकरण ही गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण सांस्कृतिक परंपरा आहे.

* गावात [[वारकरी]] संप्रदायाचा प्रभाव असून [[प्रवचन]], [[भजन]], [[ग्रंथ]]वाचन, [[वारी]] आणि [[कीर्तन]] यांची परंपरा आजही जपली जाते. [[श्रावण]] महिन्यातील [[भजन]] सप्ताह, [[महाशिवरात्र]] उत्सव आणि [[अभंग]] [[गायन]] हे गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वाचे घटक आहेत.

* गावात [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]]ाची सुरुवात १९९९ साली स्थानिक युवकांनी &quot;गर्जना मित्र मंडळ&quot; स्थापन करून केली. मंडळाच्या माध्यमातून [[सत्यनारायण पूजा]], [[अभिषेक]], [[आरती]], [[भजन]], [[अभंग]], [[फुगडी]] आणि [[नृत्य]] यांसह विविध धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

* मंडळाच्या माध्यमातून सामाजिक ऐक्य, संस्कृती संवर्धन आणि युवकांचा सहभाग वाढविण्यासाठी विविध उपक्रम राबविले जातात. गावात [[वारकरी संप्रदाय]] मंडळ, [[भजन]] मंडळ तसेच विविध युवा मंडळे कार्यरत असून, [[नमन]], जाखडी, [[फुगडी]] आणि [[पालखी]] [[नृत्य]] यांसारख्या पारंपरिक कलांचे जतन केले जाते.

== जीवनपद्धती ==

* '''घरे''' – खडीकोळवण येथे अधिक पर्जन्यमान असल्यामुळे जांभ्या दगडाची व उतरत्या कौलारू छपरांची पारंपरिक घरे आढळतात. पूर्वी येथे कुडाची, शेणमातीने सारवलेली घरे, शेतीपूरक वाडे आणि ओढ्यांलगतची वस्ती प्रामुख्याने होती.

* '''[[व्यवसाय]]''' – गावातील प्रमुख व्यवसाय [[शेती]] असून पशुपालन आणि [[कुक्कुटपालन]] हे प्रमुख जोडधंदे आहेत.

* '''पिके''' – [[भात]] हे मुख्य पीक असून [[नाचणी]], [[वरी]], [[तीळ]] तसेच विविध [[पालेभाजी|पालेभाज्यांची]] लागवड केली जाते.

* '''[[आहार]]''' – [[तांदूळ]] हे प्रमुख पीक असल्यामुळे [[भात]] आणि तांदळाची [[भाकरी]] हे येथील प्रमुख खाद्यपदार्थ आहेत. याशिवाय [[डाळ]], [[भाजी]] तसेच मांसाहार, मांसाहारी पदार्थांचाही आहारात समावेश असतो.

* '''[[पोशाख]]''' – पुरुष प्रामुख्याने शर्ट व पँट, तर स्त्रिया [[साडी]] व [[चोळी]] परिधान करतात. तरुणींमध्ये [[पंजाबी]]ड्रेस प्रचलित आहे.

* '''[[भाषा]]''' – गावातील लोक प्रामुख्याने [[मराठी]] तसेच [[कोकणी]]ची संगमेश्वरी बोली बोलतात.

* '''वाड्या/वस्त्या''' – गावातील प्रमुख वाड्यांमध्ये वरची रिंगण घोलमवाडी, खालची घोलमवाडी, [[खाडेवाडी]], [[रामवाडी]] आणि [[बौद्ध]]वाडी यांचा समावेश होतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

* '''गावचे प्रशासन''' – गावातील धार्मिक विधी, [[विवाह]], [[अंत्यसंस्कार]] तसेच इतर सामाजिक कार्यक्रमांच्या आयोजनात स्थानिक ग्रामस्थांचा सहभाग असतो. पारंपरिक पद्धतीने गावातील लहान-मोठ्या वादांचे सामोपचाराने निराकरण करण्याची प्रथा आजही काही प्रमाणात कायम आहे.

== [[शिक्षण]] व [[नागरी]] सुविधा ==

=== जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक [[मराठी]] [[शाळा]] ===

खडीकोळवण येथील जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक मराठी शाळेची स्थापना १२ नोव्हेंबर १९४६ रोजी झाली. स्थापनेपासून शाळेने गावातील प्राथमिक शिक्षणाच्या प्रसारात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

२०२१ मध्ये शाळेच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त ७५ वर्षांचा समारंभ शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून साजरा करण्यात आला. या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांनी स्वागतगीत, [[लेझीम]] तसेच विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केले. विविध सामाजिक संस्थांच्या वतीने विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वितरण करण्यात आले.

या निमित्ताने शाळेच्या इतिहास, कार्य आणि प्रगतीचा आढावा घेणारी स्मरणिका प्रकाशित करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण - शाळा - अमृत महोत्सव वर्ष - स्मरणिका
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |access-date=2025-06-24
}}&lt;/ref&gt;

=== उपक्रम, वैशिष्ट्ये आणि अडचणी ===

* [[कोविड-१९]] लॉकडाऊन कालावधीत शिक्षकांनी [[शाळा|शाळेच्या]] भिंतींवर शैक्षणिक भित्तीचित्र रेखाटून विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनासाठी पर्यायी शैक्षणिक उपक्रम राबवले.

* शाळेच्या अमृत महोत्सवी स्मरणिका|स्मरणिकेत माजी [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांचे]] अनुभव, लेख आणि शाळेचा [[इतिहास]] समाविष्ट करण्यात आला.

* शाळेच्या प्रगतीमध्ये मुख्याध्यापक व [[शिक्षक]] यांचे योगदान उल्लेखनीय मानले जाते.

==== अडचणी ====

गावात माध्यमिक शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी शेजारील गावांमध्ये जावे लागते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांना]] शिक्षणासाठी अतिरिक्त प्रवास करावा लागतो.

=== नागरी सुविधा ===

* '''बँकिंग सुविधा''' – खडीकोळवण गावातील नागरिकांचे बँकिंग व्यवहार प्रामुख्याने [[बँक ऑफ इंडिया]]च्या [[रत्‍नागिरी]] शाखेमार्फत केले जातात. या शाखेमार्फत कृषी, दुग्धव्यवसाय, [[विहीर]] खोदकाम, [[शेळी]]पालन, किरकोळ व्यवसाय तसेच इतर उपजीविकेसाठी विविध प्रकारची [[कर्ज]] सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Bank of India Ratnagiri Branch IFSC Code BKID0001400
 |url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/ifsccode/bank-bank-of-india,state-maharashtra,district-ratnagiri,branch-ratnagiri,ifsccode-BKID0001400.cms
 |website=The Economic Times
 |publisher=Times Internet
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[ग्रामपंचायत]]''' – खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महाराष्ट्र शासन]]ाच्या ग्रामविकास व पंचायत राज विभागाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/
 |title=ग्राम विकास व पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन
 |website=rdd.maharashtra.gov.in
 |publisher=महाराष्ट्र शासन
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[तलाठी]] कार्यालय''' – खडीकोळवण व [[ओझरे]] या गावांसाठी एकच तलाठी कार्यालय कार्यरत असून महसूलविषयक कामकाज तेथून पाहिले जाते.

* '''टपाल कार्यालय''' – गावाचे टपाल कार्यालय [[ओझरे]] येथे आहे.

* '''[[पोलीस]]''' – खडीकोळवण गाव [[मुर्शी]] व [[साखरपा]] पोलीस दूरक्षेत्राच्या कार्यक्षेत्रात येते. गावपातळीवरील कायदा व सुव्यवस्थेसाठी [[पोलीस पाटील]] कार्यरत असतात.

* '''[[पंचायत समिती]]''' – खडीकोळवण गाव [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] [[पंचायत समिती]]च्या कार्यक्षेत्रात येते. पंचायत समितीचे मुख्यालय [[देवरुख]] येथे आहे.

* '''[[जिल्हा परिषद]]''' – गाव [[रत्‍नागिरी]]जिल्हा परिषदच्या [[संगमेश्वर]]&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Places of Interest – Sangameshwar
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt; गटांतर्गत येते.२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District
|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description
|website=Census of India
|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village
|url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
|website=Maps of India
|publisher=Compare Infobase Limited
|access-date=2025-07-27
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[विधानसभा मतदारसंघ]]''' – खडीकोळवण [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]ात समाविष्ट आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=General Elections to State Legislative Assembly 2019 – Constituency Details
 |url=https://ceo.maharashtra.gov.in
 |publisher=Chief Electoral Officer, Maharashtra
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== तंटामुक्त गाव अभियान ===

खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव अभियान]] राबवते. [[महाराष्ट्र शासन]]ाने १५ ऑगस्ट २००७ रोजी ही योजना सुरू केली. या अभियानाचा उद्देश गावांतील किरकोळ वाद स्थानिक पातळीवर संवाद व सामोपचाराने सोडवणे, न्यायालयीन प्रक्रिया कमी करणे आणि सामाजिक सलोखा वाढवणे हा आहे.

== दळणवळण व परिवहन ==

'''खडीकोळवण''' गाव चारही बाजूंनी डोंगरांनी वेढलेले असून येथे पोहोचण्यासाठी दोन प्रमुख रस्तेमार्ग आहेत:

* [[साखरपा]] – खडीकोळवण (कलकदरा मार्गे)
* [[देवरुख]] – खडीकोळवण ([[बामणोली]] मार्गे)

[[रत्‍नागिरी]]–[[कोल्हापूर]] महामार्गावरील [[साखरपा]] हे गावासाठी महत्त्वाचे [[बाजारपेठ]] केंद्र आहे. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]]ची सेवा पूर्वी [[साखरपा]]–खडीकोळवण मार्गावर चालत होती. सध्या ही सेवा [[साखरपा]]–[[बामणोली]]–खडीकोळवण मार्गावर उपलब्ध आहे.

[[कोकण रेल्वे]]वरील [[संगमेश्वर रोड]] हे खडीकोळवणच्या सर्वात जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] असून ते गावापासून सुमारे २३ कि.मी. अंतरावर आहे. तेथून [[देवरुख]]मार्गे रस्त्याने खडीकोळवण येथे पोहोचता येते.

[[साखरपा]] ते खडीकोळवण हे अंतर सुमारे २३ कि.मी. असून रस्त्याने प्रवासास साधारण ४५ मिनिटे ते १ तास लागतो.

सन १९८५ मध्ये खडीकोळवण गावात थेट [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] सेवा सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे गावाच्या दळणवळण सुविधेत लक्षणीय सुधारणा झाली.&lt;ref name=&quot;transport&quot;&gt;MSRTC स्थानिक सेवा अभिलेख (प्रादेशिक कार्यालय, रत्नागिरी)&lt;/ref&gt;

=== एस.टी. मार्ग व परिवहन ===

खडीकोळवण गाव [[कोकण रेल्वे]] मार्गाशी थेट जोडलेले नसून, गावाजवळील प्रमुख [[रेल्वे स्थानक|रेल्वे स्थानके]] पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर रोड]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ३० कि.मी.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Places of Interest – Sangameshwar
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;
* '''[[रत्‍नागिरी]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ४५ कि.मी.

गावापर्यंत पोहोचण्यासाठी सार्वजनिक परिवहन ([[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]])चे प्रमुख मार्ग पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे १४ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २० मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Sangameshwar to Devrukh
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Sangmeshwar/Devrukh
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[रत्‍नागिरी]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे ३८ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे ४५ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Ratnagiri
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Devrukh/Ratnagiri
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ खडीकोळवण''' – गाव [[देवरुख]]पासून सुमारे १५ कि.मी. अंतरावर आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Khadi Kolvan Village Map, PIN Code and Population
 |url=https://www.villagemaps.in/maharashtra/khadi-kolvan-sangameshwar-ratnagiri-565843/
 |website=VillageMaps.in
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ [[साखरपा]]''' – सुमारे १६ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २२ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Sakharpa
 |url=https://www.distancesfrom.com/distance-from-Devrukh-to-Sakharpa/DistanceHistory/15530647.aspx
 |website=DistancesFrom.com
 |language=en
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

गावासाठी प्रमुख [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] आगार [[देवरुख]] येथे असून, तेथून खडीकोळवणसाठी नियमित बस सेवा उपलब्ध आहे.

=== रस्ते विकास – चौपदरीकरण ===

[[खडीकोळवण]] गावातून पुढे [[मार्लेश्वर]] (ता. [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], जि. [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]]) येथे जाणाऱ्या मुख्य जिल्हा मार्गाच्या चौपदरीकरणाचा प्रस्ताव जिल्हाधिकारी कार्यालय, [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] यांनी प्रशासकीय मान्यतेसह पुढे नेला आहे.

[[जिल्हाधिकारी]] कार्यालयाच्या (सुसंयोजन समन्वय शाखा) दिनांक १९ डिसेंबर २०२५ रोजीच्या अधिकृत पत्रानुसार, निवावे – [[ओझरे]] बुद्रुक – [[खडीकोळवण]] – [[बामणोली]] – निवे – [[मार्लेश्वर]] या मार्गाचे चौपदरीकरण करून रस्ते पायाभूत सुविधा विकसित करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे.

या प्रकल्पामुळे स्थानिक [[शेतकरी]], [[विद्यार्थी]] तसेच नागरिकांच्या दळणवळण सुविधेत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. तसेच [[पर्यटन]]दृष्ट्या महत्त्वाच्या [[मार्लेश्वर]] मंदिरापर्यंत पोहोचणे अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.

संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक कार्यवाही करून रस्त्याच्या चौपदरीकरणाचे काम नियोजनानुसार पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.&lt;ref&gt;
District Collector Office, Ratnagiri.
&quot;Nivave–Ozhare Budruk–Khadikolvan–Bamnoli–Nive–Marleshwar Road Four-Laning&quot;.
Dated: 19 December 2025.
Signed by Jivan Desai, Deputy Collector (Land Acquisition), District Collector Office, Ratnagiri.
[https://archive.org/details/20260109_20260109_1419 Official archived PDF].
&lt;/ref&gt;

=== धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा ===

=== प्रमुख देवस्थाने ===

खडीकोळवण गावात अनेक पारंपरिक आणि श्रद्धास्थानी देवस्थाने आहेत. गावातील अनेक कुटुंबांची कुलदेवता श्री [[काळम्मा]] देवी]] (उदगिरी) आहे.&lt;ref&gt;{{Cite book
|title=श्री काळाम्मा देवी यात्रा महोत्सव स्मरणिका २०२५
|publisher=श्री काळाम्मा देवी देवस्थान समिती
|location=उदगिरी, ता. संगमेश्वर, जि. रत्नागिरी
|year=2025
|language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''श्री देव गांगेश्वर मंदिर''' – गावाचे [[ग्रामदैवत]]; येथे स्वयंभू [[शिवलिंग]] असून [[महाशिवरात्र]]ीला विशेष पूजन व उत्सव साजरा केला जातो.

* '''अत्रल देवी मंदिर''' – गावाच्या वेशीवर वसलेले स्थानिक देवीचे मंदिर.

* '''ठोंगळ देवी मंदिर''' – गावाच्या सीमारेषेवर वसलेले पारंपरिक देवस्थान.

* '''श्रीराममंदिर''' – गावाच्या मध्यवर्ती भागात वसलेले धार्मिक व सांस्कृतिक उपक्रमांचे प्रमुख केंद्र.

=== धार्मिक उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध [[सण]] व [[उत्सव]] पारंपरिक, धार्मिक आणि सामाजिक एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून साजरे केले जातात.

* [[रामनवमी]], [[हनुमान जयंती]], अत्रल देवी उत्सव, [[गोंधळ]], [[वटपौर्णिमा]], [[नागपंचमी]]
* [[गोकुळाष्टमी]], [[नवरात्र]], [[दसरा]], [[दिवाळी]], [[तुळशी विवाह]]
* [[गणेशोत्सव]] (गौर गणपती), [[शिमगा]], [[बैलपोळा]], [[मकर संक्रांत]]
* [[महाशिवरात्र]], [[देव दिवाळी]] आणि जागर

या सणांच्या वेळी गावातील विविध वाड्यांतील ग्रामस्थ सामूहिक पूजन, [[भजन]], [[गोंधळ]], पारंपरिक वादन आणि [[नृत्य]] यांसारख्या धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करतात. ग्रामदेवतेची पूजा, वार्षिक जत्रा आणि इतर पारंपरिक उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात.

=== सण व उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध धार्मिक व पारंपरिक [[सण]] आणि [[उत्सव]] साजरे केले जातात. हे उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक परंपरा आणि सामुदायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहेत.

* '''[[होळी]]''' – [[फाल्गुन]] महिन्यात शुद्ध पंचमीपासून एकादशीपर्यंत 'फाग' साजरा केला जातो. द्वादशीला 'जांगलं होळी' तर [[पौर्णिमा]]ला होम विधी केला जातो. या काळात ग्रामदेवतेची [[पालखी]] गावातील विविध वाड्यांमध्ये नेण्याची परंपरा आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील अनोखी पालखी परंपरा; घराघरांत देवाचे आगमन
 |url=https://www.tv9marathi.com/festival/a-unique-tradition-of-palkhi-dancing-in-konkan-village-deity-goes-from-house-to-house-au128-885243.html
 |website=TV9 Marathi
 |publisher=TV9 नेटवर्क
 |date=2024-04-11
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[शिमगा]]''' – [[फाल्गुन]] [[पौर्णिमा]]ला ग्रामदेवतांना रूपे लावून [[पालखी]] गावातील प्रत्येक घरापर्यंत नेली जाते. या उत्सवात पारंपरिक धार्मिक विधी आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=गावगाडा आणि मानपान चालीरीती
 |url=https://prahaar.in/2022/07/24/rice-planting-in-konkan/
 |website=दैनिक प्रहार
 |publisher=Prahaar Media Group
 |date=2022-07-24
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''जागर''' – [[श्रावण]] शुद्ध त्रयोदशीला देवतांना 'पोवते' (रक्षासूत्र) अर्पण करून जागरण केले जाते. या प्रसंगी [[भजन]], [[गोंधळ]] आणि पारंपरिक धार्मिक सादरीकरणे होतात.

* '''[[देव दिवाळी]]''' – या दिवशी देवस्थानात विशेष पूजा केली जाते. देवाच्या कळसाची सजावट करून पारंपरिक पद्धतीने दीपप्रज्वलन केले जाते.

* '''कौली जत्रा''' – [[पौष]] [[पौर्णिमा]]पूर्वीच्या शुक्रवारी गावदेवीकडून शेतीच्या प्रारंभासाठी कौल घेतला जातो. त्यानंतर पारंपरिक पद्धतीने कृषी हंगामाची सुरुवात केली जाते.

* '''पालिक सोमवार''' – प्रत्येक मराठी महिन्याचा पहिला सोमवार ग्रामदेवतांच्या नावाने पाळला जातो. या दिवशी धार्मिक विधी पार पाडले जातात आणि पारंपरिक श्रद्धेनुसार शेतीची कामे टाळली जातात.

=== मिरगाची राखण – पारंपरिक शेतीरक्षण विधी ===

खडीकोळवण गावात [[मृग नक्षत्र]]ाच्या प्रारंभी शेती हंगामाची सुरुवात करताना ग्रामदेवतेला नैवेद्य अर्पण करून 'मिरगाची राखण' हा पारंपरिक विधी केला जातो. पाण्याचा प्रवाह सुरू झाल्यानंतर ग्रामदेवतेला प्रथम राखण अर्पण करून शेतकरी पिकांच्या संरक्षणासाठी प्रार्थना करतात.

'राखण' ही उभ्या पिकांच्या संरक्षणाशी संबंधित पारंपरिक ग्रामीण पद्धत मानली जाते. बी पेरणीपूर्वी महिलांकडून शेतीची जमीन समतल करून 'दीपळ फोडणे' हा विधीही पार पाडला जातो. हा विधी [[शेती]], स्थानिक श्रद्धा आणि ग्रामसंस्कृतीशी निगडित असून गावाच्या पारंपरिक कृषी जीवनाचा एक भाग आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:खडीकोळवण देव गांगेश्वर ग्राम मंदीर.jpg
File:गांगेश्वर समोर नतमस्तक नंदी.jpg
File:ग्रामदेवता मंदिर गाभारा.jpg
File:कुलाचार.jpg
File:गांगेश्वर-शिव स्वयंभूःशिव लिंग.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर.jpg
&lt;/gallery&gt;

== बाह्य दुवे ==
* [https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 Amazon Kindle वर &quot;खडीकोळवण&quot;]

== हे देखील पहा ==
* [[काळम्मा]]देवी उदगिरी
* [[संगमेश्वर]]
* [[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:कोकण]]
[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]]
[[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:पश्चिम घाट]]</text>
      <sha1>fjubpbx40fsv6xeof4tywoxszakm3qs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694619</id>
      <parentid>2694618</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T16:43:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76148" sha1="3b9woseakn82e6mdpufbf3sqowwoxqt" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| प्रकार = गाव, पर्यटन स्थळ
| स्थानिक_नाव = खडीकोळवण
| आकाशदेखावा_शीर्षक = खडीकोळवण गावात आपले स्वागत
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
| राज्य_जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| राज्य_तालुका = [[संगमेश्वर]]
| मुळ_नकाशा = India Maharashtra location map.svg
| अक्षांश = 16.7578
| रेखांश = 73.6044
| नकाशा_शीर्षक = खडीकोळवण
| क्षेत्रफळ_एकूण = 5.72
| क्षेत्रफळ_आकारमान = १७.३५ चौ.किमी
| क्षेत्रफळ_क्रमांक = 5
| क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = 2.5 किमी²
| उंची = ३७
| उंची_संदर्भ = ४१ मीटर
| हवामान = दमट, उष्णकटिबंधीय
| वर्षाव = ३८००
| तापमान_वार्षिक = 27
| तापमान_हिवाळा = 20
| तापमान_उन्हाळा = 35
| मुख्यालय = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_शहर = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_मेट्रो = [[देवरुख]]
| जवळचे_शहर = [[साखरपा]]
| प्रांत = कोकण
| विभाग = [[संगमेश्वर]]
| जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| लोकसंख्या_एकूण = ३४४
| लोकसंख्या_वर्ष = २०११
| लोकसंख्या_घनता = 480
| लिंग_गुणोत्तर = १२०५
| पीक = भात, नाचणी
| साक्षरता_पुरुष = ६३
| साक्षरता_स्त्री = ४७
| अधिकृत_भाषा = बाणकोटी, [[मराठी]]
| नेता_पद_१ = [[खासदार]]
| नेता_नाव_१ = [[विनायक राऊत]]
| संसदीय_मतदारसंघ = [[रत्नागिरी लोकसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_२ = [[आमदार]]
| नेता_नाव_२ = [[शेखर गोविंदराव निकम]]
| विधानसभा_मतदारसंघ = [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_३ = सरपंच
| नेता_नाव_३ = संतोष घोलम
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = जिल्हा न्यायालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_१ = [[रत्नागिरी]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = तहसिल कार्यालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_२ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = तलाठी
| न्यायक्षेत्र_नाव_३ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_४ = पोलिस स्थानक
| न्यायक्षेत्र_नाव_४ = [[साखरपा]]
| कोरे_शीर्षक_१ = [[कोकण रेल्वे]]
| कोरे_उत्तर_१ = [[संगमेश्वर]]
| एसटीडी_कोड = 02354
| पिन_कोड = 415802
| आरटीओ_कोड = MH 08
| दालन = महाराष्ट्र, रत्नागिरी जिल्हा
}}
[[File:खडीकोळवण.jpg|thumb|खडीकोळवण]]

'''खडीकोळवण''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील दक्षिण [[कोकण]] प्रदेशातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील एक छोटे गाव आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village – Sangameshwar, Ratnagiri
|url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Ratnagiri/Sangameshwar/Khadi-Kolvan
|website=Onefivenine
|access-date=2025-06-13
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Gazetteer of Bombay Presidency – Ratnagiri
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/gen1_boundaries.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;

== भौगोलिक स्थान व नैसर्गिक वैशिष्ट्ये ==

=== भौगोलिक स्थान व भूविवरण ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव १६.७५७८° उत्तर अक्षांश व ७३.६०४४° पूर्व रेखांश या निर्देशांकांवर, [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील [[कोकण]] प्रदेशात वसलेले आहे. हे गाव भारताच्या [[दक्षिण-पश्चिम]] भागातील [[पश्चिम]] किनारपट्टी परिसरात स्थित आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Ratnagiri District Gazetteer
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/directory1.html
|website=Gazetteers Department, Government of Maharashtra
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;

गावाचे एकूण [[क्षेत्रफळ]] सुमारे १,७३४.९८ हेक्टर (१७.३५ चौ. किमी.) आहे. स्थानिक परंपरेनुसार गावाची स्थापना सुमारे ५५० वर्षांपूर्वी झाली असल्याचे मानले जाते.

[[सह्याद्री]] पर्वतरांगांतील [[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] खडीकोळवण गावातून वाहते. त्यामुळे गाव बाव नदीच्या तीरावर वसलेले आहे.

गावाच्या पश्चिमेस [[बामणोली]], दक्षिणेस निवदे, पूर्वेस [[ओझरे]] तर उत्तर व ईशान्येस [[उदगीर]] (ता. [[शाहूवाडी तालुका|शाहूवाडी]], जि. [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]) ही गावे आहेत. गावाचा परिसर डोंगराळ, वनसमृद्ध आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीने समृद्ध आहे.

हा परिसर [[पश्चिम घाट]] या पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील प्रदेशाचा भाग असून येथे समृद्ध वनसंपदा, जलस्रोत आणि जैवविविधता आढळते.

== जवळची गावे ==

* [[बामणोली]]
* [[ओझरे]]
* [[निनावे]]
* निवदे

=== हवामान ===

खडीकोळवण येथे [[मान्सून]] काळात सरासरी ४०० ते ५०० सें.मी. पर्जन्यमान नोंदविले जाते. या काळात [[हवामान]] दमट व समशीतोष्ण असते. मुसळधार पावसामुळे [[बाव नदी]] अनेकदा धोक्याची पातळी गाठते.

हिवाळ्यात हवामान थंड असून सकाळच्या वेळेस अनेकदा [[धुके]] पडते. उन्हाळ्यात हवामान तुलनेने उष्ण असते. परिसरात प्रामुख्याने [[भात]] व [[नाचणी]] (नागली) यांची लागवड केली जाते.

=== नैसर्गिक संपत्ती ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेले असून त्याचा मोठा भाग घनदाट [[जंगल]]ाने व्यापलेला आहे. परिसरात विविध प्रकारच्या औषधी [[वनस्पती]], [[फळे]], [[फुले]] तसेच समृद्ध जैवविविधता आढळते.

[[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] गावातून वाहत असल्यामुळे भूजलसाठा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे. त्यामुळे गावात पारंपरिकरीत्या पाण्याची टंचाई जाणवत नाही.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील नद्यांची नैसर्गिक रचना बदलली!
 |url=https://agrowon.esakal.com/agriculture-latest-news/the-natural-structure-of-the-rivers-in-konkan-changed
 |website=Agrowon
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2023-06-15
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गावात पारंपरिक जलव्यवस्थेचा समृद्ध वारसा आढळतो. त्यामध्ये पुढील जलस्रोत व जलरचना उल्लेखनीय आहेत:

* '''बावोचा गोवंड''' – [[शेती]]साठी महत्त्वाचा पाणीमार्ग. येथून [[रहाट]] व कोळबाच्या साहाय्याने पाणी उपसले जात असे.

* '''बुडवणूकीची बाव''' – महिलांच्या वापरासाठी बांधलेली तिरक्या रचनेची पारंपरिक [[विहीर]], जी विशेषतः रोपलावणीपूर्वी पाणी भरण्यासाठी वापरली जात असे.

* '''वहाळे''' – नैसर्गिक ओहोळ. लेवाडी, बुचाची, रागरे, [[केळी]]ची आणि झारीची वळव हे प्रमुख वहाळे असून ते [[शेती]] व पिण्याच्या पाण्याचा महत्त्वाचा स्रोत होते.

ही पारंपरिक जलव्यवस्था गावातील शाश्वत [[शेती]] व ग्रामजीवनाचा अविभाज्य भाग होती. आधुनिक जलसुविधांमुळे या व्यवस्थेचा वापर कमी झाला असला तरी तिचे ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व आजही कायम आहे.

=== वनसंपदा व जैवविविधता ===
खडीकोळवण गावात विपुल [[जैवविविधता]] असून, येथे आढळणाऱ्या वनसंपत्तीचे अनेक प्रकार आहेत:

* '''मोठे वृक्ष''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[वड]], [[पिंपळ]], [[सागवान]], [[शिसव]], [[कळंब]], साधनेर, जांबा, सातीवन, भेला, ऐन, किंजल, चीर, पायर, आमन, हरड, करंबेला, म्होवट, कुंबया व [[बांबू]] इत्यादी. खडीकोळवण परिसरातील वनसंपदेमध्ये [[बांबू]] प्रजातींचाही समावेश होतो. [[कोकण]] प्रदेशातील मांगा [[बांबू]] (''Dendrocalamus stocksii'') हा आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा [[बांबू]] मानला जातो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात या प्रजातीवर ''Cyrtotrachelus'' वंशातील [[बांबू]] भुंग्याचा (Bamboo Weevil) प्रादुर्भाव नोंदविण्यात आला आहे.


* उत्तर पश्चिम घाट व कोकण प्रदेशात आढळणाऱ्या काही स्थानिक वृक्षप्रजातींना ऐतिहासिक आणि आर्थिक महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील देरडे येथे सापडलेल्या प्राचीन लाकडी होडीच्या अभ्यासात Bridelia retusa (असन) या वृक्षाच्या लाकडाचा वापर होडी बांधणीसाठी झाल्याचे आढळून आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Marathe
|first1=Ashok
|last2=Shashikala
|first2=S.
|last3=Rao
|first3=R. Vijendra
|title=A unique example of a wooden boat of Bridelia retusa in ancient India entrapped in the Holocene sediments at Derde, Ratnagiri Coast, Maharashtra
|journal=Current Science
|volume=99
|issue=9
|pages=1271–1274
|year=2010
}}&lt;/ref&gt;


* '''पक्षी''' – [[मोर]], [[पोपट]], [[कबुतर]], कवडा, लाव्हा, [[धनेश]], सुतारपक्षी, [[घार]], रानकोंबडी, [[सुगरण]], किकेर्डी, [[चिमणी]] इत्यादी. गावाचा परिसर कोकण व उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असल्यामुळे येथे विविध प्रकारचे पक्षी, वनस्पती व वन्यजीव आढळतात.या प्रदेशातील विविध अधिवासांमध्ये सूक्ष्मजीव, शैवाल आणि इतर जैविक घटकांची समृद्ध विविधता आढळते. २०२५ मधील एका संशोधनात कोकण प्रदेशातून सायनोबॅक्टेरियाच्या अनेक नवीन प्रजातींची नोंद करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Pant
|first1=Harsh
|last2=Kumar
|first2=Naresh
|last3=Pal
|first3=Sagarika
|last4=Singh
|first4=Prashant
|title=Exploring cyanobacteria from diverse habitats of the Konkan region of India, unveiling novel species of the genera Desikacharya, Pseudoaliinostoc, and Chlorogloeopsis using a polyphasic approach
|journal=Journal of Phycology
|volume=61
|issue=1
|pages=194–217
|year=2025
}}&lt;/ref&gt;.


* खडीकोळवण व परिसरातील कोकण पट्ट्यात आंबा, काजू, भात आणि नाचणी ही प्रमुख पिके घेतली जातात. रत्‍नागिरी जिल्हा विशेषतः हापूस आंबा (Alphonso Mango) उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून, या पिकाच्या उत्पादनक्षमतेसाठी माती व पानांतील पोषणद्रव्यांचे संतुलन महत्त्वाचे मानले जाते.


* '''बेटे (झुडुपे)''' – असोल, धावसड, निगड, कुडा, चितरंगा, [[बांबू]], वाकेरी, बगोली इत्यादी.


* '''औषधी वनस्पती''' – सापधनी, वाकेरी, [[ओवी]], घनसरी, [[मुरुडशेंग]], देवनल, [[हळद]], [[तांबडा]], काजरा, [[निवडुंग]], पांगला, [[अडुळसा]] इत्यादी.


* '''रानमेवा''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[करवंद]], [[काजू]], [[जांभूळ]], आटके, [[तोरणे]], [[उंबर]], कण्हेरी, चिकण्या इत्यादी.


* '''रानभाज्या''' – [[टाकळा]], कवला, [[कुर्डू]], [[भारंग]], थरंबरे, फोडशी, काटले, कुडा, [[अळू]], [[शेवरी]], घोरकण, चायनीज घोरकण, [[सुरण]], करंडा, रताळी, नागरी फळे, [[काकडी]], [[भोपळा]], पावटा, [[शेवगा]] पाला, [[चवळी]], रताळी पानं, [[पडवळ]], [[दोडका]], [[कारली]], [[वांगी]], [[मिरची]], [[भेंडी]], [[टोमॅटो]] इत्यादी.


* '''कंदमुळे''' – कनग, टका, [[रताळे]], घोरकंद, लोकरी, भिरंबोले, [[सुरण]] इत्यादी.


* '''मासे''' – [[मलाया]], पिचकी, वांग, रत्तू, डोकरू, गंडलास, चिगल्या.


* '''पाळीव प्राणी''' – [[गाय]], [[बैल]], [[म्हैस]], बकरा, [[शेळी]], [[कुत्रा]], [[मांजर]].


* '''जंगली प्राणी''' – [[वाघ]], [[बिबट्या]], भेकरे, [[रानडुक्कर]], [[हरीण]], [[कोल्हा]], गवारेडा, [[सांबर]], [[साळिंदर]], [[पिसोरी]], [[माकड]], [[ससा]], [[घोरपड]], खवल्यामांजर इत्यादी. खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथील वनसंपदा, वृक्षवैविध्य आणि नैसर्गिक अधिवास जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Shigwan
|first1=B.K.
|last2=Kulkarni
|first2=A.
|last3=Smrithy
|first3=V.
|last4=Datar
|first4=M.N.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest - Biogeosciences and Forestry
|volume=17
|issue=4
|pages=213–223
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;


=== पश्चिम घाट इको-संवेदनशील क्षेत्रात समावेश ===

खडीकोळवण हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील गाव असून त्याचा परिसर [[पश्चिम घाट]]ाच्या जैवविविधता पट्ट्याचा भाग आहे. [[भारत सरकार]]च्या पर्यावरण, वन व [[हवामान]] बदल मंत्रालयाने २०१४ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या मसुदा अधिसूचनेनुसार खडीकोळवण गावाचा समावेश [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Western Ghats Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये प्रस्तावित करण्यात आला होता. या अधिसूचनेनुसार [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], [[चिपळूण तालुका|चिपळूण]] आणि [[राजापूर तालुका|राजापूर]] तालुक्यांतील अनेक गावे या क्षेत्रात समाविष्ट करण्यात आली होती&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Western Ghats: ESA Draft Notification 2014 |url=https://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/Draft-notification-WG-ESA-2014.pdf |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change |date=2014-03-10 |access-date=2025-06-24}}&lt;/ref&gt; खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट (Northern Western Ghats) जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथे विविध प्रकारच्या [[वनस्पती]], वृक्षप्रजाती आणि [[वन्यजीव]] आढळतात. उत्तर पश्चिम घाटातील वनपरिसंस्था जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last=Shigwan
|first=Bhushan K.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;

या क्षेत्रात जैवविविधतेचे संवर्धन, जलस्रोतांचे संरक्षण आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्याच्या उद्देशाने खाणकाम, मोठे औद्योगिक प्रकल्प, थर्मल पॉवर प्रकल्प तसेच पर्यावरणावर परिणाम करणाऱ्या काही विकासकामांवर निर्बंध प्रस्तावित करण्यात आले होते. पर्यावरणपूरक शेती, शाश्वत विकास आणि जैवविविधता-अनुकूल पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
|url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
|website=CEE India – Eco Tales
|publisher=Centre for Environment Education
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

या अधिसूचनेनंतर स्थानिक ग्रामस्थ, [[शेतकरी]] आणि लोकप्रतिनिधींनी [[शेती]], घरबांधणी आणि विकासकामांवरील संभाव्य निर्बंधांबाबत चिंता व्यक्त केली होती. दुसरीकडे, पर्यावरण अभ्यासकांनी पश्चिम घाटातील वनसंपदा, जैवविविधता आणि जलस्रोतांच्या संरक्षणासाठी अशा उपाययोजनांचे समर्थन केले आहे. पर्यावरण संरक्षण आणि स्थानिक विकास यांमध्ये संतुलन राखण्यासाठी स्थानिक समुदायांचा सहभाग आणि सुसंवाद आवश्यक असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats ESA Opposition: Local Voices
|url=https://www.downtoearth.org.in/news/western-ghats-esa-local-protests-50023
|website=Down To Earth
|publisher=Centre for Science and Environment
|date=2015-09-14
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा ===

२०१४ मध्ये [[खडीकोळवण]] गावात [[भू-वैज्ञानिक]] उत्खननादरम्यान सुमारे १००० मीटर खोलीवर गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा आढळून आला.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=कोकणात पर्यटकांसाठी गंधकयुक्त गरम पाण्याचा पर्याय
 |url=https://www.esakal.com/kokan/kokan-hot-spring-tourism-option-trying-people-kokan-marathi-news-425308
 |work=सकाळ
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2021-06-30
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

[[कोकण]] प्रदेशात भूगर्भीय हालचाली, भेगा आणि उष्णजल (Hydrothermal) घटना यांचा परस्परसंबंध असल्याचे काही [[भूगर्भशास्त्र|भूगर्भशास्त्रीय]] अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Thigale
|first1=S. S.
|last2=Umrikar
|first2=Bhavana
|title=Disastrous landslide episode of July 2005 in the Konkan plain of Maharashtra, India with special reference to tectonic control and hydrothermal anomaly
|journal=Current Science
|volume=92
|issue=3
|pages=383–385
|year=2007
}}&lt;/ref&gt;

या झऱ्यातील [[पाणी]] उच्च तापमानाचे असल्यामुळे ते पिण्यास किंवा [[शेती]]साठी वापरले जात नाही. स्थानिक परंपरेनुसार या पाण्याचा त्वचारोगवरील नैसर्गिक उपचारासाठी उपयोग केला जात असल्याचे मानले जाते; तथापि, यासंदर्भातील वैज्ञानिक वैद्यकीय निष्कर्ष मर्यादित आहेत. उत्खननादरम्यान या परिसरात गंधकयुक्त [[खनिज]]ांचे साठे आढळल्याची नोंद स्थानिक वृत्तांतांमध्ये करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=खडीकोळवण : गरम पाण्याच्या झऱ्यामुळे पर्यटकांचा ओघ
 |url=https://www.lokmat.com/ratnagiri/borewell-hot-water-attraction-tourists-a703
 |work=लोकमत
 |publisher=Lokmat Media Pvt. Ltd.
 |date=2023-12-18
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गंधकयुक्त गरम पाण्याचे झरे [[भारत]]ातील काही भागांत आढळतात आणि त्यांना [[भूगर्भशास्त्र|भूवैज्ञानिक]] तसेच [[पर्यटन]]ाच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त आहे. खडीकोळवण येथील झऱ्याच्या शाश्वत संवर्धन व पर्यावरणपूरक पर्यटन विकासाबाबत स्थानिक स्तरावर चर्चा होत असते.

== लोकसंख्या व सामाजिक जीवन ==

=== लोकसंख्या व सामाजिक रचना ===

२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Khadi Kolvan Village
 |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
 |website=MapsOfIndia
 |publisher=Compare Infobase Limited
 |access-date=2025-07-27
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District
|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description
|website=Census of India
|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village
|url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
|website=Maps of India
|publisher=Compare Infobase Limited
|access-date=2025-07-27
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

गावात प्रामुख्याने [[कुणबी]] आणि [[बौद्ध]] समाजाचे लोक वास्तव्यास असून गावाची सामाजिक रचना पारंपरिक ग्रामीण स्वरूपाची आहे. गावात एकूण सहा वाड्या (वस्त्या) आहेत.

गावाचा काही भाग [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये समाविष्ट आहे. [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक भूमी-वापर पद्धती, वनसंपदा आणि जैवविविधता यांचे पर्यावरणीय महत्त्व विविध अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
 |url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
 |website=Centre for Environment Education
 |publisher=CEE India
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

== लोकजीवन ==

=== सामाजिक ===

* स्थानिक परंपरेनुसार खडीकोळवण गावाचा [[इतिहास]] सुमारे १६व्या शतकापासून सुरू होतो. [[सह्याद्री]]च्या कुशीत वसलेल्या या भागात कृषिप्रधान व अध्यात्मप्रधान जीवनशैली विकसित झाली. गावात एका तपस्वी संताच्या प्रभावातून भक्तीपरंपरेचा प्रसार झाला. त्यातून प्रभू [[श्रीराम]] मंदिराची स्थापना झाली तसेच [[भजन]], [[कीर्तन]], [[व्रत]], [[वारी]], [[महाशिवरात्र]] आणि [[श्रावण]] महिन्यातील [[ग्रंथ]]वाचन यांसारख्या धार्मिक परंपरा रूढ झाल्या.

* [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटीश कालखंडात]] गावातील काही व्यक्तींनी ग्रामस्वराज्य व ग्रामीण [[न्याय]]व्यवस्थेच्या उभारणीत योगदान दिले. त्यांनी प्रशासनात [[शिस्त]], व्यायामप्रेमी वृत्ती आणि सामाजिक सहभाग वाढवून गावकारभारात महत्त्वाची भूमिका बजावली. [[पाटील]]पद आणि महालकरी जबाबदाऱ्यांमधून त्यांनी प्रभावी कार्य केले.

* १९व्या व २०व्या शतकात गावातील नागरिकांनी [[शेती]], [[वन]]व्यवसाय आणि ग्रामविकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. [[लाकूड]], कडिपत्ता, [[करवंद]] आणि [[वेत]] यांचे संकलन व विक्री, तसेच [[पूल]], नळपाणी योजना आणि [[सार्वजनिक]] विहिरी यांसारख्या सुविधा उभारण्यात त्यांचा सहभाग होता.

* गावाच्या सांस्कृतिक जीवनात [[नमन]], झांजगी, [[कीर्तन]], [[तमाशा]] आणि [[अभंग]] गायन या पारंपरिक लोककलांना महत्त्वाचे स्थान आहे. स्त्रीवेशातील [[अभिनय]], झांजगी सादरीकरण आणि लोककलांचे [[प्रशिक्षण]] ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या जपली गेली आहे. [[गोंधळ]], [[भजन]] आणि [[सत्यनारायण पूजा]] यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांत गावकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग असतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Joshi
 |first=G. V.
 |title=कोकणातील लोकपरंपरा आणि सण-उत्सव
 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ
 |location=मुंबई
 |year=2009
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* गावात पारंपरिक [[सर्पदंश]] उपचारपद्धती, रानऔषधी ज्ञान आणि मंत्रोपचार यांचा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेला वारसा आहे. हे [[ज्ञान]] प्रामुख्याने [[आजी]]-आजोबा आणि स्थानिक वैद्य यांच्या अनुभवातून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले आहे. स्थानिक लोकपरंपरेत या उपचारपद्धतींचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Deshpande
 |first=M. V.
 |title=Folk Healing Traditions in Konkan
 |publisher=University of Pune
 |location=Pune
 |year=2011
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* स्वातंत्र्योत्तर काळात गावातील युवकांनी [[भारतीय सैन्य]]ात भरती होऊन देशसेवेसाठी योगदान दिले. गावातील काही माजी सैनिकांनी १९७१ मधील [[भारत]]–[[पाकिस्तान]] युद्धात सहभाग घेऊन सेवा पदके प्राप्त केली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=1971 India–Pakistan War
 |url=https://www.britannica.com/event/1971-India-Pakistan-War
 |website=Encyclopaedia Britannica
 |publisher=Britannica, Inc.
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;


* ग्रामपंचायतीमार्फत [[शिक्षण]], [[आरोग्य]] आणि जलव्यवस्थापन क्षेत्रात विविध विकासकामे करण्यात आली. गावात [[सार्वजनिक]] [[शाळा]], [[पूल]], [[रस्ते]], नळपाणी योजना तसेच विविध सांस्कृतिक मंडळांची स्थापना करण्यात आली. [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]] मंडळ गावातील सामाजिक ऐक्य व सांस्कृतिक उपक्रमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.&lt;ref&gt;खडीकोळवण ग्रामपंचायत कार्यालय अभिलेख (2023), संगमेश्वर तालुका, रत्नागिरी जिल्हा.&lt;/ref&gt;

* गावाचा सामाजिक [[इतिहास]] सामुदायिक [[श्रम]], निःस्वार्थ सेवा, सांस्कृतिक वारसा आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतिबिंब मानला जातो.

== सांस्कृतिक जीवन ==

* खडीकोळवण हे गाव [[कोकण]]ातील समृद्ध [[लोकसंगीत]] आणि पारंपरिक लोककलांच्या जतनासाठी ओळखले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील पारंपरिक सण, लोककला आणि सांस्कृतिक उपक्रम
 |url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/konkan-folk-culture-and-celebrations
 |website=महाराष्ट्र टाइम्स
 |publisher=The Times Group
 |date=2022-08-14
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

* गावात [[नमन]], झांजगी, [[ताशा]] वादन, जाखडी [[नृत्य]], [[भजन]] आणि [[लावणी]] यांचा दीर्घ सांस्कृतिक वारसा आहे.

* गावात [[शिवजयंती]], [[बौद्ध]] [[पौर्णिमा]], [[आंबेडकर जयंती]], [[गणेशोत्सव]], [[शिमगा]], [[दसरा]] आणि [[पितृपक्ष]] यांसारखे [[सण]] व धार्मिक उत्सव पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात. झांजगी, [[ताशा]] वादन, [[काठी नृत्य]] आणि सामूहिक सादरीकरण ही गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण सांस्कृतिक परंपरा आहे.

* गावात [[वारकरी]] संप्रदायाचा प्रभाव असून [[प्रवचन]], [[भजन]], [[ग्रंथ]]वाचन, [[वारी]] आणि [[कीर्तन]] यांची परंपरा आजही जपली जाते. [[श्रावण]] महिन्यातील [[भजन]] सप्ताह, [[महाशिवरात्र]] उत्सव आणि [[अभंग]] [[गायन]] हे गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वाचे घटक आहेत.

* गावात [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]]ाची सुरुवात १९९९ साली स्थानिक युवकांनी &quot;गर्जना मित्र मंडळ&quot; स्थापन करून केली. मंडळाच्या माध्यमातून [[सत्यनारायण पूजा]], [[अभिषेक]], [[आरती]], [[भजन]], [[अभंग]], [[फुगडी]] आणि [[नृत्य]] यांसह विविध धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

* मंडळाच्या माध्यमातून सामाजिक ऐक्य, संस्कृती संवर्धन आणि युवकांचा सहभाग वाढविण्यासाठी विविध उपक्रम राबविले जातात. गावात [[वारकरी संप्रदाय]] मंडळ, [[भजन]] मंडळ तसेच विविध युवा मंडळे कार्यरत असून, [[नमन]], जाखडी, [[फुगडी]] आणि [[पालखी]] [[नृत्य]] यांसारख्या पारंपरिक कलांचे जतन केले जाते.

== जीवनपद्धती ==

* '''घरे''' – खडीकोळवण येथे अधिक पर्जन्यमान असल्यामुळे जांभ्या दगडाची व उतरत्या कौलारू छपरांची पारंपरिक घरे आढळतात. पूर्वी येथे कुडाची, शेणमातीने सारवलेली घरे, शेतीपूरक वाडे आणि ओढ्यांलगतची वस्ती प्रामुख्याने होती.

* '''[[व्यवसाय]]''' – गावातील प्रमुख व्यवसाय [[शेती]] असून पशुपालन आणि [[कुक्कुटपालन]] हे प्रमुख जोडधंदे आहेत.

* '''पिके''' – [[भात]] हे मुख्य पीक असून [[नाचणी]], [[वरी]], [[तीळ]] तसेच विविध [[पालेभाजी|पालेभाज्यांची]] लागवड केली जाते.

* '''[[आहार]]''' – [[तांदूळ]] हे प्रमुख पीक असल्यामुळे [[भात]] आणि तांदळाची [[भाकरी]] हे येथील प्रमुख खाद्यपदार्थ आहेत. याशिवाय [[डाळ]], [[भाजी]] तसेच मांसाहार, मांसाहारी पदार्थांचाही आहारात समावेश असतो.

* '''[[पोशाख]]''' – पुरुष प्रामुख्याने शर्ट व पँट, तर स्त्रिया [[साडी]] व [[चोळी]] परिधान करतात. तरुणींमध्ये [[पंजाबी]]ड्रेस प्रचलित आहे.

* '''[[भाषा]]''' – गावातील लोक प्रामुख्याने [[मराठी]] तसेच [[कोकणी]]ची संगमेश्वरी बोली बोलतात.

* '''वाड्या/वस्त्या''' – गावातील प्रमुख वाड्यांमध्ये वरची रिंगण घोलमवाडी, खालची घोलमवाडी, [[खाडेवाडी]], [[रामवाडी]] आणि [[बौद्ध]]वाडी यांचा समावेश होतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

* '''गावचे प्रशासन''' – गावातील धार्मिक विधी, [[विवाह]], [[अंत्यसंस्कार]] तसेच इतर सामाजिक कार्यक्रमांच्या आयोजनात स्थानिक ग्रामस्थांचा सहभाग असतो. पारंपरिक पद्धतीने गावातील लहान-मोठ्या वादांचे सामोपचाराने निराकरण करण्याची प्रथा आजही काही प्रमाणात कायम आहे.

== [[शिक्षण]] व [[नागरी]] सुविधा ==

=== जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक [[मराठी]] [[शाळा]] ===

खडीकोळवण येथील जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक मराठी शाळेची स्थापना १२ नोव्हेंबर १९४६ रोजी झाली. स्थापनेपासून शाळेने गावातील प्राथमिक शिक्षणाच्या प्रसारात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

२०२१ मध्ये शाळेच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त ७५ वर्षांचा समारंभ शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून साजरा करण्यात आला. या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांनी स्वागतगीत, [[लेझीम]] तसेच विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केले. विविध सामाजिक संस्थांच्या वतीने विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वितरण करण्यात आले.

या निमित्ताने शाळेच्या इतिहास, कार्य आणि प्रगतीचा आढावा घेणारी स्मरणिका प्रकाशित करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण - शाळा - अमृत महोत्सव वर्ष - स्मरणिका
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |access-date=2025-06-24
}}&lt;/ref&gt;

=== उपक्रम, वैशिष्ट्ये आणि अडचणी ===

* [[कोविड-१९]] लॉकडाऊन कालावधीत शिक्षकांनी [[शाळा|शाळेच्या]] भिंतींवर शैक्षणिक भित्तीचित्र रेखाटून विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनासाठी पर्यायी शैक्षणिक उपक्रम राबवले.

* शाळेच्या अमृत महोत्सवी स्मरणिका|स्मरणिकेत माजी [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांचे]] अनुभव, लेख आणि शाळेचा [[इतिहास]] समाविष्ट करण्यात आला.

* शाळेच्या प्रगतीमध्ये मुख्याध्यापक व [[शिक्षक]] यांचे योगदान उल्लेखनीय मानले जाते.

==== अडचणी ====

गावात माध्यमिक शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी शेजारील गावांमध्ये जावे लागते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांना]] शिक्षणासाठी अतिरिक्त प्रवास करावा लागतो.

=== नागरी सुविधा ===

* '''बँकिंग सुविधा''' – खडीकोळवण गावातील नागरिकांचे बँकिंग व्यवहार प्रामुख्याने [[बँक ऑफ इंडिया]]च्या [[रत्‍नागिरी]] शाखेमार्फत केले जातात. या शाखेमार्फत कृषी, दुग्धव्यवसाय, [[विहीर]] खोदकाम, [[शेळी]]पालन, किरकोळ व्यवसाय तसेच इतर उपजीविकेसाठी विविध प्रकारची [[कर्ज]] सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Bank of India Ratnagiri Branch IFSC Code BKID0001400
 |url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/ifsccode/bank-bank-of-india,state-maharashtra,district-ratnagiri,branch-ratnagiri,ifsccode-BKID0001400.cms
 |website=The Economic Times
 |publisher=Times Internet
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[ग्रामपंचायत]]''' – खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महाराष्ट्र शासन]]ाच्या ग्रामविकास व पंचायत राज विभागाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/
 |title=ग्राम विकास व पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन
 |website=rdd.maharashtra.gov.in
 |publisher=महाराष्ट्र शासन
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[तलाठी]] कार्यालय''' – खडीकोळवण व [[ओझरे]] या गावांसाठी एकच तलाठी कार्यालय कार्यरत असून महसूलविषयक कामकाज तेथून पाहिले जाते.

* '''टपाल कार्यालय''' – गावाचे टपाल कार्यालय [[ओझरे]] येथे आहे.

* '''[[पोलीस]]''' – खडीकोळवण गाव [[मुर्शी]] व [[साखरपा]] पोलीस दूरक्षेत्राच्या कार्यक्षेत्रात येते. गावपातळीवरील कायदा व सुव्यवस्थेसाठी [[पोलीस पाटील]] कार्यरत असतात.

* '''[[पंचायत समिती]]''' – खडीकोळवण गाव [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] [[पंचायत समिती]]च्या कार्यक्षेत्रात येते. पंचायत समितीचे मुख्यालय [[देवरुख]] येथे आहे.

* '''[[जिल्हा परिषद]]''' – गाव [[रत्‍नागिरी]]जिल्हा परिषदच्या [[संगमेश्वर]]&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Places of Interest – Sangameshwar
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt; गटांतर्गत येते.२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District
|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description
|website=Census of India
|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village
|url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
|website=Maps of India
|publisher=Compare Infobase Limited
|access-date=2025-07-27
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[विधानसभा मतदारसंघ]]''' – खडीकोळवण [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]ात समाविष्ट आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=General Elections to State Legislative Assembly 2019 – Constituency Details
 |url=https://ceo.maharashtra.gov.in
 |publisher=Chief Electoral Officer, Maharashtra
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== तंटामुक्त गाव अभियान ===

खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव अभियान]] राबवते. [[महाराष्ट्र शासन]]ाने १५ ऑगस्ट २००७ रोजी ही योजना सुरू केली. या अभियानाचा उद्देश गावांतील किरकोळ वाद स्थानिक पातळीवर संवाद व सामोपचाराने सोडवणे, न्यायालयीन प्रक्रिया कमी करणे आणि सामाजिक सलोखा वाढवणे हा आहे.

== दळणवळण व परिवहन ==

'''खडीकोळवण''' गाव चारही बाजूंनी डोंगरांनी वेढलेले असून येथे पोहोचण्यासाठी दोन प्रमुख रस्तेमार्ग आहेत:

* [[साखरपा]] – खडीकोळवण (कलकदरा मार्गे)
* [[देवरुख]] – खडीकोळवण ([[बामणोली]] मार्गे)

[[रत्‍नागिरी]]–[[कोल्हापूर]] महामार्गावरील [[साखरपा]] हे गावासाठी महत्त्वाचे [[बाजारपेठ]] केंद्र आहे. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]]ची सेवा पूर्वी [[साखरपा]]–खडीकोळवण मार्गावर चालत होती. सध्या ही सेवा [[साखरपा]]–[[बामणोली]]–खडीकोळवण मार्गावर उपलब्ध आहे.

[[कोकण रेल्वे]]वरील [[संगमेश्वर रोड]] हे खडीकोळवणच्या सर्वात जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] असून ते गावापासून सुमारे २३ कि.मी. अंतरावर आहे. तेथून [[देवरुख]]मार्गे रस्त्याने खडीकोळवण येथे पोहोचता येते.

[[साखरपा]] ते खडीकोळवण हे अंतर सुमारे २३ कि.मी. असून रस्त्याने प्रवासास साधारण ४५ मिनिटे ते १ तास लागतो.

सन १९८५ मध्ये खडीकोळवण गावात थेट [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] सेवा सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे गावाच्या दळणवळण सुविधेत लक्षणीय सुधारणा झाली.&lt;ref name=&quot;transport&quot;&gt;MSRTC स्थानिक सेवा अभिलेख (प्रादेशिक कार्यालय, रत्नागिरी)&lt;/ref&gt;

=== एस.टी. मार्ग व परिवहन ===

खडीकोळवण गाव [[कोकण रेल्वे]] मार्गाशी थेट जोडलेले नसून, गावाजवळील प्रमुख [[रेल्वे स्थानक|रेल्वे स्थानके]] पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर रोड]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ३० कि.मी.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Places of Interest – Sangameshwar
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;
* '''[[रत्‍नागिरी]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ४५ कि.मी.

गावापर्यंत पोहोचण्यासाठी सार्वजनिक परिवहन ([[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]])चे प्रमुख मार्ग पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे १४ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २० मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Sangameshwar to Devrukh
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Sangmeshwar/Devrukh
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[रत्‍नागिरी]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे ३८ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे ४५ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Ratnagiri
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Devrukh/Ratnagiri
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ खडीकोळवण''' – गाव [[देवरुख]]पासून सुमारे १५ कि.मी. अंतरावर आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Khadi Kolvan Village Map, PIN Code and Population
 |url=https://www.villagemaps.in/maharashtra/khadi-kolvan-sangameshwar-ratnagiri-565843/
 |website=VillageMaps.in
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ [[साखरपा]]''' – सुमारे १६ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २२ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Sakharpa
 |url=https://www.distancesfrom.com/distance-from-Devrukh-to-Sakharpa/DistanceHistory/15530647.aspx
 |website=DistancesFrom.com
 |language=en
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

गावासाठी प्रमुख [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] आगार [[देवरुख]] येथे असून, तेथून खडीकोळवणसाठी नियमित बस सेवा उपलब्ध आहे.

=== रस्ते विकास – चौपदरीकरण ===

[[खडीकोळवण]] गावातून पुढे [[मार्लेश्वर]] (ता. [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], जि. [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]]) येथे जाणाऱ्या मुख्य जिल्हा मार्गाच्या चौपदरीकरणाचा प्रस्ताव जिल्हाधिकारी कार्यालय, [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] यांनी प्रशासकीय मान्यतेसह पुढे नेला आहे.

[[जिल्हाधिकारी]] कार्यालयाच्या (सुसंयोजन समन्वय शाखा) दिनांक १९ डिसेंबर २०२५ रोजीच्या अधिकृत पत्रानुसार, निवावे – [[ओझरे]] बुद्रुक – [[खडीकोळवण]] – [[बामणोली]] – निवे – [[मार्लेश्वर]] या मार्गाचे चौपदरीकरण करून रस्ते पायाभूत सुविधा विकसित करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे.

या प्रकल्पामुळे स्थानिक [[शेतकरी]], [[विद्यार्थी]] तसेच नागरिकांच्या दळणवळण सुविधेत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. तसेच [[पर्यटन]]दृष्ट्या महत्त्वाच्या [[मार्लेश्वर]] मंदिरापर्यंत पोहोचणे अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.

संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक कार्यवाही करून रस्त्याच्या चौपदरीकरणाचे काम नियोजनानुसार पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.&lt;ref&gt;
District Collector Office, Ratnagiri.
&quot;Nivave–Ozhare Budruk–Khadikolvan–Bamnoli–Nive–Marleshwar Road Four-Laning&quot;.
Dated: 19 December 2025.
Signed by Jivan Desai, Deputy Collector (Land Acquisition), District Collector Office, Ratnagiri.
[https://archive.org/details/20260109_20260109_1419 Official archived PDF].
&lt;/ref&gt;

=== धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा ===

=== प्रमुख देवस्थाने ===

खडीकोळवण गावात अनेक पारंपरिक आणि श्रद्धास्थानी देवस्थाने आहेत. गावातील अनेक कुटुंबांची कुलदेवता श्री [[काळम्मा]] देवी]] (उदगिरी) आहे.&lt;ref&gt;{{Cite book
|title=श्री काळाम्मा देवी यात्रा महोत्सव स्मरणिका २०२५
|publisher=श्री काळाम्मा देवी देवस्थान समिती
|location=उदगिरी, ता. संगमेश्वर, जि. रत्नागिरी
|year=2025
|language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''श्री देव गांगेश्वर मंदिर''' – गावाचे [[ग्रामदैवत]]; येथे स्वयंभू [[शिवलिंग]] असून [[महाशिवरात्र]]ीला विशेष पूजन व उत्सव साजरा केला जातो.

* '''अत्रल देवी मंदिर''' – गावाच्या वेशीवर वसलेले स्थानिक देवीचे मंदिर.

* '''ठोंगळ देवी मंदिर''' – गावाच्या सीमारेषेवर वसलेले पारंपरिक देवस्थान.

* '''श्रीराममंदिर''' – गावाच्या मध्यवर्ती भागात वसलेले धार्मिक व सांस्कृतिक उपक्रमांचे प्रमुख केंद्र.

=== धार्मिक उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध [[सण]] व [[उत्सव]] पारंपरिक, धार्मिक आणि सामाजिक एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून साजरे केले जातात.

* [[रामनवमी]], [[हनुमान जयंती]], अत्रल देवी उत्सव, [[गोंधळ]], [[वटपौर्णिमा]], [[नागपंचमी]]
* [[गोकुळाष्टमी]], [[नवरात्र]], [[दसरा]], [[दिवाळी]], [[तुळशी विवाह]]
* [[गणेशोत्सव]] (गौर गणपती), [[शिमगा]], [[बैलपोळा]], [[मकर संक्रांत]]
* [[महाशिवरात्र]], [[देव दिवाळी]] आणि जागर

या सणांच्या वेळी गावातील विविध वाड्यांतील ग्रामस्थ सामूहिक पूजन, [[भजन]], [[गोंधळ]], पारंपरिक वादन आणि [[नृत्य]] यांसारख्या धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करतात. ग्रामदेवतेची पूजा, वार्षिक जत्रा आणि इतर पारंपरिक उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात.

=== सण व उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध धार्मिक व पारंपरिक [[सण]] आणि [[उत्सव]] साजरे केले जातात. हे उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक परंपरा आणि सामुदायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहेत.

* '''[[होळी]]''' – [[फाल्गुन]] महिन्यात शुद्ध पंचमीपासून एकादशीपर्यंत 'फाग' साजरा केला जातो. द्वादशीला 'जांगलं होळी' तर [[पौर्णिमा]]ला होम विधी केला जातो. या काळात ग्रामदेवतेची [[पालखी]] गावातील विविध वाड्यांमध्ये नेण्याची परंपरा आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील अनोखी पालखी परंपरा; घराघरांत देवाचे आगमन
 |url=https://www.tv9marathi.com/festival/a-unique-tradition-of-palkhi-dancing-in-konkan-village-deity-goes-from-house-to-house-au128-885243.html
 |website=TV9 Marathi
 |publisher=TV9 नेटवर्क
 |date=2024-04-11
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[शिमगा]]''' – [[फाल्गुन]] [[पौर्णिमा]]ला ग्रामदेवतांना रूपे लावून [[पालखी]] गावातील प्रत्येक घरापर्यंत नेली जाते. या उत्सवात पारंपरिक धार्मिक विधी आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=गावगाडा आणि मानपान चालीरीती
 |url=https://prahaar.in/2022/07/24/rice-planting-in-konkan/
 |website=दैनिक प्रहार
 |publisher=Prahaar Media Group
 |date=2022-07-24
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''जागर''' – [[श्रावण]] शुद्ध त्रयोदशीला देवतांना 'पोवते' (रक्षासूत्र) अर्पण करून जागरण केले जाते. या प्रसंगी [[भजन]], [[गोंधळ]] आणि पारंपरिक धार्मिक सादरीकरणे होतात.

* '''[[देव दिवाळी]]''' – या दिवशी देवस्थानात विशेष पूजा केली जाते. देवाच्या कळसाची सजावट करून पारंपरिक पद्धतीने दीपप्रज्वलन केले जाते.

* '''कौली जत्रा''' – [[पौष]] [[पौर्णिमा]]पूर्वीच्या शुक्रवारी गावदेवीकडून शेतीच्या प्रारंभासाठी कौल घेतला जातो. त्यानंतर पारंपरिक पद्धतीने कृषी हंगामाची सुरुवात केली जाते.

* '''पालिक सोमवार''' – प्रत्येक मराठी महिन्याचा पहिला सोमवार ग्रामदेवतांच्या नावाने पाळला जातो. या दिवशी धार्मिक विधी पार पाडले जातात आणि पारंपरिक श्रद्धेनुसार शेतीची कामे टाळली जातात.

=== मिरगाची राखण – पारंपरिक शेतीरक्षण विधी ===

खडीकोळवण गावात [[मृग नक्षत्र]]ाच्या प्रारंभी शेती हंगामाची सुरुवात करताना ग्रामदेवतेला नैवेद्य अर्पण करून 'मिरगाची राखण' हा पारंपरिक विधी केला जातो. पाण्याचा प्रवाह सुरू झाल्यानंतर ग्रामदेवतेला प्रथम राखण अर्पण करून शेतकरी पिकांच्या संरक्षणासाठी प्रार्थना करतात.

'राखण' ही उभ्या पिकांच्या संरक्षणाशी संबंधित पारंपरिक ग्रामीण पद्धत मानली जाते. बी पेरणीपूर्वी महिलांकडून शेतीची जमीन समतल करून 'दीपळ फोडणे' हा विधीही पार पाडला जातो. हा विधी [[शेती]], स्थानिक श्रद्धा आणि ग्रामसंस्कृतीशी निगडित असून गावाच्या पारंपरिक कृषी जीवनाचा एक भाग आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:खडीकोळवण देव गांगेश्वर ग्राम मंदीर.jpg
File:गांगेश्वर समोर नतमस्तक नंदी.jpg
File:ग्रामदेवता मंदिर गाभारा.jpg
File:कुलाचार.jpg
File:गांगेश्वर-शिव स्वयंभूःशिव लिंग.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर देवता.jpg
File:गावातील बलुतेदार.jpg
&lt;/gallery&gt;

== बाह्य दुवे ==
* [https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 Amazon Kindle वर &quot;खडीकोळवण&quot;]

== हे देखील पहा ==
* [[काळम्मा]]देवी उदगिरी
* [[संगमेश्वर]]
* [[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:कोकण]]
[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]]
[[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:पश्चिम घाट]]</text>
      <sha1>3b9woseakn82e6mdpufbf3sqowwoxqt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694620</id>
      <parentid>2694619</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T16:47:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <origin>2694620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76146" sha1="3nvtu91sdnh39p4n0x299tqw3rc2fcs" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| प्रकार = गाव, पर्यटन स्थळ
| स्थानिक_नाव = खडीकोळवण
| आकाशदेखावा_शीर्षक = खडीकोळवण गावात आपले स्वागत
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
| राज्य_जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| राज्य_तालुका = [[संगमेश्वर]]
| मुळ_नकाशा = India Maharashtra location map.svg
| अक्षांश = 16.7578
| रेखांश = 73.6044
| नकाशा_शीर्षक = खडीकोळवण
| क्षेत्रफळ_एकूण = 5.72
| क्षेत्रफळ_आकारमान = १७.३५ चौ.किमी
| क्षेत्रफळ_क्रमांक = 5
| क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = 2.5 किमी²
| उंची = ३७
| उंची_संदर्भ = ४१ मीटर
| हवामान = दमट, उष्णकटिबंधीय
| वर्षाव = ३८००
| तापमान_वार्षिक = 27
| तापमान_हिवाळा = 20
| तापमान_उन्हाळा = 35
| मुख्यालय = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_शहर = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_मेट्रो = [[देवरुख]]
| जवळचे_शहर = [[साखरपा]]
| प्रांत = कोकण
| विभाग = [[संगमेश्वर]]
| जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| लोकसंख्या_एकूण = ३४४
| लोकसंख्या_वर्ष = २०११
| लोकसंख्या_घनता = 480
| लिंग_गुणोत्तर = १२०५
| पीक = भात, नाचणी
| साक्षरता_पुरुष = ६३
| साक्षरता_स्त्री = ४७
| अधिकृत_भाषा = [[कोकणी]], [[मराठी]]
| नेता_पद_१ = [[खासदार]]
| नेता_नाव_१ = [[विनायक राऊत]]
| संसदीय_मतदारसंघ = [[रत्नागिरी लोकसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_२ = [[आमदार]]
| नेता_नाव_२ = [[शेखर गोविंदराव निकम]]
| विधानसभा_मतदारसंघ = [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_३ = सरपंच
| नेता_नाव_३ = संतोष घोलम
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = जिल्हा न्यायालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_१ = [[रत्नागिरी]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = तहसिल कार्यालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_२ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = तलाठी
| न्यायक्षेत्र_नाव_३ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_४ = पोलिस स्थानक
| न्यायक्षेत्र_नाव_४ = [[साखरपा]]
| कोरे_शीर्षक_१ = [[कोकण रेल्वे]]
| कोरे_उत्तर_१ = [[संगमेश्वर]]
| एसटीडी_कोड = 02354
| पिन_कोड = 415802
| आरटीओ_कोड = MH 08
| दालन = महाराष्ट्र, रत्नागिरी जिल्हा
}}
[[File:खडीकोळवण.jpg|thumb|खडीकोळवण]]

'''खडीकोळवण''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील दक्षिण [[कोकण]] प्रदेशातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील एक छोटे गाव आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village – Sangameshwar, Ratnagiri
|url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Ratnagiri/Sangameshwar/Khadi-Kolvan
|website=Onefivenine
|access-date=2025-06-13
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Gazetteer of Bombay Presidency – Ratnagiri
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/gen1_boundaries.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;

== भौगोलिक स्थान व नैसर्गिक वैशिष्ट्ये ==

=== भौगोलिक स्थान व भूविवरण ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव १६.७५७८° उत्तर अक्षांश व ७३.६०४४° पूर्व रेखांश या निर्देशांकांवर, [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील [[कोकण]] प्रदेशात वसलेले आहे. हे गाव भारताच्या [[दक्षिण-पश्चिम]] भागातील [[पश्चिम]] किनारपट्टी परिसरात स्थित आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Ratnagiri District Gazetteer
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/directory1.html
|website=Gazetteers Department, Government of Maharashtra
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;

गावाचे एकूण [[क्षेत्रफळ]] सुमारे १,७३४.९८ हेक्टर (१७.३५ चौ. किमी.) आहे. स्थानिक परंपरेनुसार गावाची स्थापना सुमारे ५५० वर्षांपूर्वी झाली असल्याचे मानले जाते.

[[सह्याद्री]] पर्वतरांगांतील [[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] खडीकोळवण गावातून वाहते. त्यामुळे गाव बाव नदीच्या तीरावर वसलेले आहे.

गावाच्या पश्चिमेस [[बामणोली]], दक्षिणेस निवदे, पूर्वेस [[ओझरे]] तर उत्तर व ईशान्येस [[उदगीर]] (ता. [[शाहूवाडी तालुका|शाहूवाडी]], जि. [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]) ही गावे आहेत. गावाचा परिसर डोंगराळ, वनसमृद्ध आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीने समृद्ध आहे.

हा परिसर [[पश्चिम घाट]] या पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील प्रदेशाचा भाग असून येथे समृद्ध वनसंपदा, जलस्रोत आणि जैवविविधता आढळते.

== जवळची गावे ==

* [[बामणोली]]
* [[ओझरे]]
* [[निनावे]]
* निवदे

=== हवामान ===

खडीकोळवण येथे [[मान्सून]] काळात सरासरी ४०० ते ५०० सें.मी. पर्जन्यमान नोंदविले जाते. या काळात [[हवामान]] दमट व समशीतोष्ण असते. मुसळधार पावसामुळे [[बाव नदी]] अनेकदा धोक्याची पातळी गाठते.

हिवाळ्यात हवामान थंड असून सकाळच्या वेळेस अनेकदा [[धुके]] पडते. उन्हाळ्यात हवामान तुलनेने उष्ण असते. परिसरात प्रामुख्याने [[भात]] व [[नाचणी]] (नागली) यांची लागवड केली जाते.

=== नैसर्गिक संपत्ती ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेले असून त्याचा मोठा भाग घनदाट [[जंगल]]ाने व्यापलेला आहे. परिसरात विविध प्रकारच्या औषधी [[वनस्पती]], [[फळे]], [[फुले]] तसेच समृद्ध जैवविविधता आढळते.

[[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] गावातून वाहत असल्यामुळे भूजलसाठा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे. त्यामुळे गावात पारंपरिकरीत्या पाण्याची टंचाई जाणवत नाही.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील नद्यांची नैसर्गिक रचना बदलली!
 |url=https://agrowon.esakal.com/agriculture-latest-news/the-natural-structure-of-the-rivers-in-konkan-changed
 |website=Agrowon
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2023-06-15
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गावात पारंपरिक जलव्यवस्थेचा समृद्ध वारसा आढळतो. त्यामध्ये पुढील जलस्रोत व जलरचना उल्लेखनीय आहेत:

* '''बावोचा गोवंड''' – [[शेती]]साठी महत्त्वाचा पाणीमार्ग. येथून [[रहाट]] व कोळबाच्या साहाय्याने पाणी उपसले जात असे.

* '''बुडवणूकीची बाव''' – महिलांच्या वापरासाठी बांधलेली तिरक्या रचनेची पारंपरिक [[विहीर]], जी विशेषतः रोपलावणीपूर्वी पाणी भरण्यासाठी वापरली जात असे.

* '''वहाळे''' – नैसर्गिक ओहोळ. लेवाडी, बुचाची, रागरे, [[केळी]]ची आणि झारीची वळव हे प्रमुख वहाळे असून ते [[शेती]] व पिण्याच्या पाण्याचा महत्त्वाचा स्रोत होते.

ही पारंपरिक जलव्यवस्था गावातील शाश्वत [[शेती]] व ग्रामजीवनाचा अविभाज्य भाग होती. आधुनिक जलसुविधांमुळे या व्यवस्थेचा वापर कमी झाला असला तरी तिचे ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व आजही कायम आहे.

=== वनसंपदा व जैवविविधता ===
खडीकोळवण गावात विपुल [[जैवविविधता]] असून, येथे आढळणाऱ्या वनसंपत्तीचे अनेक प्रकार आहेत:

* '''मोठे वृक्ष''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[वड]], [[पिंपळ]], [[सागवान]], [[शिसव]], [[कळंब]], साधनेर, जांबा, सातीवन, भेला, ऐन, किंजल, चीर, पायर, आमन, हरड, करंबेला, म्होवट, कुंबया व [[बांबू]] इत्यादी. खडीकोळवण परिसरातील वनसंपदेमध्ये [[बांबू]] प्रजातींचाही समावेश होतो. [[कोकण]] प्रदेशातील मांगा [[बांबू]] (''Dendrocalamus stocksii'') हा आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा [[बांबू]] मानला जातो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात या प्रजातीवर ''Cyrtotrachelus'' वंशातील [[बांबू]] भुंग्याचा (Bamboo Weevil) प्रादुर्भाव नोंदविण्यात आला आहे.


* उत्तर पश्चिम घाट व कोकण प्रदेशात आढळणाऱ्या काही स्थानिक वृक्षप्रजातींना ऐतिहासिक आणि आर्थिक महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील देरडे येथे सापडलेल्या प्राचीन लाकडी होडीच्या अभ्यासात Bridelia retusa (असन) या वृक्षाच्या लाकडाचा वापर होडी बांधणीसाठी झाल्याचे आढळून आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Marathe
|first1=Ashok
|last2=Shashikala
|first2=S.
|last3=Rao
|first3=R. Vijendra
|title=A unique example of a wooden boat of Bridelia retusa in ancient India entrapped in the Holocene sediments at Derde, Ratnagiri Coast, Maharashtra
|journal=Current Science
|volume=99
|issue=9
|pages=1271–1274
|year=2010
}}&lt;/ref&gt;


* '''पक्षी''' – [[मोर]], [[पोपट]], [[कबुतर]], कवडा, लाव्हा, [[धनेश]], सुतारपक्षी, [[घार]], रानकोंबडी, [[सुगरण]], किकेर्डी, [[चिमणी]] इत्यादी. गावाचा परिसर कोकण व उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असल्यामुळे येथे विविध प्रकारचे पक्षी, वनस्पती व वन्यजीव आढळतात.या प्रदेशातील विविध अधिवासांमध्ये सूक्ष्मजीव, शैवाल आणि इतर जैविक घटकांची समृद्ध विविधता आढळते. २०२५ मधील एका संशोधनात कोकण प्रदेशातून सायनोबॅक्टेरियाच्या अनेक नवीन प्रजातींची नोंद करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Pant
|first1=Harsh
|last2=Kumar
|first2=Naresh
|last3=Pal
|first3=Sagarika
|last4=Singh
|first4=Prashant
|title=Exploring cyanobacteria from diverse habitats of the Konkan region of India, unveiling novel species of the genera Desikacharya, Pseudoaliinostoc, and Chlorogloeopsis using a polyphasic approach
|journal=Journal of Phycology
|volume=61
|issue=1
|pages=194–217
|year=2025
}}&lt;/ref&gt;.


* खडीकोळवण व परिसरातील कोकण पट्ट्यात आंबा, काजू, भात आणि नाचणी ही प्रमुख पिके घेतली जातात. रत्‍नागिरी जिल्हा विशेषतः हापूस आंबा (Alphonso Mango) उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून, या पिकाच्या उत्पादनक्षमतेसाठी माती व पानांतील पोषणद्रव्यांचे संतुलन महत्त्वाचे मानले जाते.


* '''बेटे (झुडुपे)''' – असोल, धावसड, निगड, कुडा, चितरंगा, [[बांबू]], वाकेरी, बगोली इत्यादी.


* '''औषधी वनस्पती''' – सापधनी, वाकेरी, [[ओवी]], घनसरी, [[मुरुडशेंग]], देवनल, [[हळद]], [[तांबडा]], काजरा, [[निवडुंग]], पांगला, [[अडुळसा]] इत्यादी.


* '''रानमेवा''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[करवंद]], [[काजू]], [[जांभूळ]], आटके, [[तोरणे]], [[उंबर]], कण्हेरी, चिकण्या इत्यादी.


* '''रानभाज्या''' – [[टाकळा]], कवला, [[कुर्डू]], [[भारंग]], थरंबरे, फोडशी, काटले, कुडा, [[अळू]], [[शेवरी]], घोरकण, चायनीज घोरकण, [[सुरण]], करंडा, रताळी, नागरी फळे, [[काकडी]], [[भोपळा]], पावटा, [[शेवगा]] पाला, [[चवळी]], रताळी पानं, [[पडवळ]], [[दोडका]], [[कारली]], [[वांगी]], [[मिरची]], [[भेंडी]], [[टोमॅटो]] इत्यादी.


* '''कंदमुळे''' – कनग, टका, [[रताळे]], घोरकंद, लोकरी, भिरंबोले, [[सुरण]] इत्यादी.


* '''मासे''' – [[मलाया]], पिचकी, वांग, रत्तू, डोकरू, गंडलास, चिगल्या.


* '''पाळीव प्राणी''' – [[गाय]], [[बैल]], [[म्हैस]], बकरा, [[शेळी]], [[कुत्रा]], [[मांजर]].


* '''जंगली प्राणी''' – [[वाघ]], [[बिबट्या]], भेकरे, [[रानडुक्कर]], [[हरीण]], [[कोल्हा]], गवारेडा, [[सांबर]], [[साळिंदर]], [[पिसोरी]], [[माकड]], [[ससा]], [[घोरपड]], खवल्यामांजर इत्यादी. खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथील वनसंपदा, वृक्षवैविध्य आणि नैसर्गिक अधिवास जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Shigwan
|first1=B.K.
|last2=Kulkarni
|first2=A.
|last3=Smrithy
|first3=V.
|last4=Datar
|first4=M.N.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest - Biogeosciences and Forestry
|volume=17
|issue=4
|pages=213–223
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;


=== पश्चिम घाट इको-संवेदनशील क्षेत्रात समावेश ===

खडीकोळवण हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील गाव असून त्याचा परिसर [[पश्चिम घाट]]ाच्या जैवविविधता पट्ट्याचा भाग आहे. [[भारत सरकार]]च्या पर्यावरण, वन व [[हवामान]] बदल मंत्रालयाने २०१४ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या मसुदा अधिसूचनेनुसार खडीकोळवण गावाचा समावेश [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Western Ghats Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये प्रस्तावित करण्यात आला होता. या अधिसूचनेनुसार [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], [[चिपळूण तालुका|चिपळूण]] आणि [[राजापूर तालुका|राजापूर]] तालुक्यांतील अनेक गावे या क्षेत्रात समाविष्ट करण्यात आली होती&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Western Ghats: ESA Draft Notification 2014 |url=https://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/Draft-notification-WG-ESA-2014.pdf |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change |date=2014-03-10 |access-date=2025-06-24}}&lt;/ref&gt; खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट (Northern Western Ghats) जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथे विविध प्रकारच्या [[वनस्पती]], वृक्षप्रजाती आणि [[वन्यजीव]] आढळतात. उत्तर पश्चिम घाटातील वनपरिसंस्था जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last=Shigwan
|first=Bhushan K.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;

या क्षेत्रात जैवविविधतेचे संवर्धन, जलस्रोतांचे संरक्षण आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्याच्या उद्देशाने खाणकाम, मोठे औद्योगिक प्रकल्प, थर्मल पॉवर प्रकल्प तसेच पर्यावरणावर परिणाम करणाऱ्या काही विकासकामांवर निर्बंध प्रस्तावित करण्यात आले होते. पर्यावरणपूरक शेती, शाश्वत विकास आणि जैवविविधता-अनुकूल पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
|url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
|website=CEE India – Eco Tales
|publisher=Centre for Environment Education
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

या अधिसूचनेनंतर स्थानिक ग्रामस्थ, [[शेतकरी]] आणि लोकप्रतिनिधींनी [[शेती]], घरबांधणी आणि विकासकामांवरील संभाव्य निर्बंधांबाबत चिंता व्यक्त केली होती. दुसरीकडे, पर्यावरण अभ्यासकांनी पश्चिम घाटातील वनसंपदा, जैवविविधता आणि जलस्रोतांच्या संरक्षणासाठी अशा उपाययोजनांचे समर्थन केले आहे. पर्यावरण संरक्षण आणि स्थानिक विकास यांमध्ये संतुलन राखण्यासाठी स्थानिक समुदायांचा सहभाग आणि सुसंवाद आवश्यक असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats ESA Opposition: Local Voices
|url=https://www.downtoearth.org.in/news/western-ghats-esa-local-protests-50023
|website=Down To Earth
|publisher=Centre for Science and Environment
|date=2015-09-14
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा ===

२०१४ मध्ये [[खडीकोळवण]] गावात [[भू-वैज्ञानिक]] उत्खननादरम्यान सुमारे १००० मीटर खोलीवर गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा आढळून आला.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=कोकणात पर्यटकांसाठी गंधकयुक्त गरम पाण्याचा पर्याय
 |url=https://www.esakal.com/kokan/kokan-hot-spring-tourism-option-trying-people-kokan-marathi-news-425308
 |work=सकाळ
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2021-06-30
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

[[कोकण]] प्रदेशात भूगर्भीय हालचाली, भेगा आणि उष्णजल (Hydrothermal) घटना यांचा परस्परसंबंध असल्याचे काही [[भूगर्भशास्त्र|भूगर्भशास्त्रीय]] अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Thigale
|first1=S. S.
|last2=Umrikar
|first2=Bhavana
|title=Disastrous landslide episode of July 2005 in the Konkan plain of Maharashtra, India with special reference to tectonic control and hydrothermal anomaly
|journal=Current Science
|volume=92
|issue=3
|pages=383–385
|year=2007
}}&lt;/ref&gt;

या झऱ्यातील [[पाणी]] उच्च तापमानाचे असल्यामुळे ते पिण्यास किंवा [[शेती]]साठी वापरले जात नाही. स्थानिक परंपरेनुसार या पाण्याचा त्वचारोगवरील नैसर्गिक उपचारासाठी उपयोग केला जात असल्याचे मानले जाते; तथापि, यासंदर्भातील वैज्ञानिक वैद्यकीय निष्कर्ष मर्यादित आहेत. उत्खननादरम्यान या परिसरात गंधकयुक्त [[खनिज]]ांचे साठे आढळल्याची नोंद स्थानिक वृत्तांतांमध्ये करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=खडीकोळवण : गरम पाण्याच्या झऱ्यामुळे पर्यटकांचा ओघ
 |url=https://www.lokmat.com/ratnagiri/borewell-hot-water-attraction-tourists-a703
 |work=लोकमत
 |publisher=Lokmat Media Pvt. Ltd.
 |date=2023-12-18
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गंधकयुक्त गरम पाण्याचे झरे [[भारत]]ातील काही भागांत आढळतात आणि त्यांना [[भूगर्भशास्त्र|भूवैज्ञानिक]] तसेच [[पर्यटन]]ाच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त आहे. खडीकोळवण येथील झऱ्याच्या शाश्वत संवर्धन व पर्यावरणपूरक पर्यटन विकासाबाबत स्थानिक स्तरावर चर्चा होत असते.

== लोकसंख्या व सामाजिक जीवन ==

=== लोकसंख्या व सामाजिक रचना ===

२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Khadi Kolvan Village
 |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
 |website=MapsOfIndia
 |publisher=Compare Infobase Limited
 |access-date=2025-07-27
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District
|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description
|website=Census of India
|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village
|url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
|website=Maps of India
|publisher=Compare Infobase Limited
|access-date=2025-07-27
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

गावात प्रामुख्याने [[कुणबी]] आणि [[बौद्ध]] समाजाचे लोक वास्तव्यास असून गावाची सामाजिक रचना पारंपरिक ग्रामीण स्वरूपाची आहे. गावात एकूण सहा वाड्या (वस्त्या) आहेत.

गावाचा काही भाग [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये समाविष्ट आहे. [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक भूमी-वापर पद्धती, वनसंपदा आणि जैवविविधता यांचे पर्यावरणीय महत्त्व विविध अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
 |url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
 |website=Centre for Environment Education
 |publisher=CEE India
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

== लोकजीवन ==

=== सामाजिक ===

* स्थानिक परंपरेनुसार खडीकोळवण गावाचा [[इतिहास]] सुमारे १६व्या शतकापासून सुरू होतो. [[सह्याद्री]]च्या कुशीत वसलेल्या या भागात कृषिप्रधान व अध्यात्मप्रधान जीवनशैली विकसित झाली. गावात एका तपस्वी संताच्या प्रभावातून भक्तीपरंपरेचा प्रसार झाला. त्यातून प्रभू [[श्रीराम]] मंदिराची स्थापना झाली तसेच [[भजन]], [[कीर्तन]], [[व्रत]], [[वारी]], [[महाशिवरात्र]] आणि [[श्रावण]] महिन्यातील [[ग्रंथ]]वाचन यांसारख्या धार्मिक परंपरा रूढ झाल्या.

* [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटीश कालखंडात]] गावातील काही व्यक्तींनी ग्रामस्वराज्य व ग्रामीण [[न्याय]]व्यवस्थेच्या उभारणीत योगदान दिले. त्यांनी प्रशासनात [[शिस्त]], व्यायामप्रेमी वृत्ती आणि सामाजिक सहभाग वाढवून गावकारभारात महत्त्वाची भूमिका बजावली. [[पाटील]]पद आणि महालकरी जबाबदाऱ्यांमधून त्यांनी प्रभावी कार्य केले.

* १९व्या व २०व्या शतकात गावातील नागरिकांनी [[शेती]], [[वन]]व्यवसाय आणि ग्रामविकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. [[लाकूड]], कडिपत्ता, [[करवंद]] आणि [[वेत]] यांचे संकलन व विक्री, तसेच [[पूल]], नळपाणी योजना आणि [[सार्वजनिक]] विहिरी यांसारख्या सुविधा उभारण्यात त्यांचा सहभाग होता.

* गावाच्या सांस्कृतिक जीवनात [[नमन]], झांजगी, [[कीर्तन]], [[तमाशा]] आणि [[अभंग]] गायन या पारंपरिक लोककलांना महत्त्वाचे स्थान आहे. स्त्रीवेशातील [[अभिनय]], झांजगी सादरीकरण आणि लोककलांचे [[प्रशिक्षण]] ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या जपली गेली आहे. [[गोंधळ]], [[भजन]] आणि [[सत्यनारायण पूजा]] यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांत गावकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग असतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Joshi
 |first=G. V.
 |title=कोकणातील लोकपरंपरा आणि सण-उत्सव
 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ
 |location=मुंबई
 |year=2009
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* गावात पारंपरिक [[सर्पदंश]] उपचारपद्धती, रानऔषधी ज्ञान आणि मंत्रोपचार यांचा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेला वारसा आहे. हे [[ज्ञान]] प्रामुख्याने [[आजी]]-आजोबा आणि स्थानिक वैद्य यांच्या अनुभवातून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले आहे. स्थानिक लोकपरंपरेत या उपचारपद्धतींचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Deshpande
 |first=M. V.
 |title=Folk Healing Traditions in Konkan
 |publisher=University of Pune
 |location=Pune
 |year=2011
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* स्वातंत्र्योत्तर काळात गावातील युवकांनी [[भारतीय सैन्य]]ात भरती होऊन देशसेवेसाठी योगदान दिले. गावातील काही माजी सैनिकांनी १९७१ मधील [[भारत]]–[[पाकिस्तान]] युद्धात सहभाग घेऊन सेवा पदके प्राप्त केली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=1971 India–Pakistan War
 |url=https://www.britannica.com/event/1971-India-Pakistan-War
 |website=Encyclopaedia Britannica
 |publisher=Britannica, Inc.
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;


* ग्रामपंचायतीमार्फत [[शिक्षण]], [[आरोग्य]] आणि जलव्यवस्थापन क्षेत्रात विविध विकासकामे करण्यात आली. गावात [[सार्वजनिक]] [[शाळा]], [[पूल]], [[रस्ते]], नळपाणी योजना तसेच विविध सांस्कृतिक मंडळांची स्थापना करण्यात आली. [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]] मंडळ गावातील सामाजिक ऐक्य व सांस्कृतिक उपक्रमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.&lt;ref&gt;खडीकोळवण ग्रामपंचायत कार्यालय अभिलेख (2023), संगमेश्वर तालुका, रत्नागिरी जिल्हा.&lt;/ref&gt;

* गावाचा सामाजिक [[इतिहास]] सामुदायिक [[श्रम]], निःस्वार्थ सेवा, सांस्कृतिक वारसा आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतिबिंब मानला जातो.

== सांस्कृतिक जीवन ==

* खडीकोळवण हे गाव [[कोकण]]ातील समृद्ध [[लोकसंगीत]] आणि पारंपरिक लोककलांच्या जतनासाठी ओळखले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील पारंपरिक सण, लोककला आणि सांस्कृतिक उपक्रम
 |url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/konkan-folk-culture-and-celebrations
 |website=महाराष्ट्र टाइम्स
 |publisher=The Times Group
 |date=2022-08-14
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

* गावात [[नमन]], झांजगी, [[ताशा]] वादन, जाखडी [[नृत्य]], [[भजन]] आणि [[लावणी]] यांचा दीर्घ सांस्कृतिक वारसा आहे.

* गावात [[शिवजयंती]], [[बौद्ध]] [[पौर्णिमा]], [[आंबेडकर जयंती]], [[गणेशोत्सव]], [[शिमगा]], [[दसरा]] आणि [[पितृपक्ष]] यांसारखे [[सण]] व धार्मिक उत्सव पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात. झांजगी, [[ताशा]] वादन, [[काठी नृत्य]] आणि सामूहिक सादरीकरण ही गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण सांस्कृतिक परंपरा आहे.

* गावात [[वारकरी]] संप्रदायाचा प्रभाव असून [[प्रवचन]], [[भजन]], [[ग्रंथ]]वाचन, [[वारी]] आणि [[कीर्तन]] यांची परंपरा आजही जपली जाते. [[श्रावण]] महिन्यातील [[भजन]] सप्ताह, [[महाशिवरात्र]] उत्सव आणि [[अभंग]] [[गायन]] हे गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वाचे घटक आहेत.

* गावात [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]]ाची सुरुवात १९९९ साली स्थानिक युवकांनी &quot;गर्जना मित्र मंडळ&quot; स्थापन करून केली. मंडळाच्या माध्यमातून [[सत्यनारायण पूजा]], [[अभिषेक]], [[आरती]], [[भजन]], [[अभंग]], [[फुगडी]] आणि [[नृत्य]] यांसह विविध धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

* मंडळाच्या माध्यमातून सामाजिक ऐक्य, संस्कृती संवर्धन आणि युवकांचा सहभाग वाढविण्यासाठी विविध उपक्रम राबविले जातात. गावात [[वारकरी संप्रदाय]] मंडळ, [[भजन]] मंडळ तसेच विविध युवा मंडळे कार्यरत असून, [[नमन]], जाखडी, [[फुगडी]] आणि [[पालखी]] [[नृत्य]] यांसारख्या पारंपरिक कलांचे जतन केले जाते.

== जीवनपद्धती ==

* '''घरे''' – खडीकोळवण येथे अधिक पर्जन्यमान असल्यामुळे जांभ्या दगडाची व उतरत्या कौलारू छपरांची पारंपरिक घरे आढळतात. पूर्वी येथे कुडाची, शेणमातीने सारवलेली घरे, शेतीपूरक वाडे आणि ओढ्यांलगतची वस्ती प्रामुख्याने होती.

* '''[[व्यवसाय]]''' – गावातील प्रमुख व्यवसाय [[शेती]] असून पशुपालन आणि [[कुक्कुटपालन]] हे प्रमुख जोडधंदे आहेत.

* '''पिके''' – [[भात]] हे मुख्य पीक असून [[नाचणी]], [[वरी]], [[तीळ]] तसेच विविध [[पालेभाजी|पालेभाज्यांची]] लागवड केली जाते.

* '''[[आहार]]''' – [[तांदूळ]] हे प्रमुख पीक असल्यामुळे [[भात]] आणि तांदळाची [[भाकरी]] हे येथील प्रमुख खाद्यपदार्थ आहेत. याशिवाय [[डाळ]], [[भाजी]] तसेच मांसाहार, मांसाहारी पदार्थांचाही आहारात समावेश असतो.

* '''[[पोशाख]]''' – पुरुष प्रामुख्याने शर्ट व पँट, तर स्त्रिया [[साडी]] व [[चोळी]] परिधान करतात. तरुणींमध्ये [[पंजाबी]]ड्रेस प्रचलित आहे.

* '''[[भाषा]]''' – गावातील लोक प्रामुख्याने [[मराठी]] तसेच [[कोकणी]]ची संगमेश्वरी बोली बोलतात.

* '''वाड्या/वस्त्या''' – गावातील प्रमुख वाड्यांमध्ये वरची रिंगण घोलमवाडी, खालची घोलमवाडी, [[खाडेवाडी]], [[रामवाडी]] आणि [[बौद्ध]]वाडी यांचा समावेश होतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

* '''गावचे प्रशासन''' – गावातील धार्मिक विधी, [[विवाह]], [[अंत्यसंस्कार]] तसेच इतर सामाजिक कार्यक्रमांच्या आयोजनात स्थानिक ग्रामस्थांचा सहभाग असतो. पारंपरिक पद्धतीने गावातील लहान-मोठ्या वादांचे सामोपचाराने निराकरण करण्याची प्रथा आजही काही प्रमाणात कायम आहे.

== [[शिक्षण]] व [[नागरी]] सुविधा ==

=== जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक [[मराठी]] [[शाळा]] ===

खडीकोळवण येथील जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक मराठी शाळेची स्थापना १२ नोव्हेंबर १९४६ रोजी झाली. स्थापनेपासून शाळेने गावातील प्राथमिक शिक्षणाच्या प्रसारात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

२०२१ मध्ये शाळेच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त ७५ वर्षांचा समारंभ शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून साजरा करण्यात आला. या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांनी स्वागतगीत, [[लेझीम]] तसेच विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केले. विविध सामाजिक संस्थांच्या वतीने विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वितरण करण्यात आले.

या निमित्ताने शाळेच्या इतिहास, कार्य आणि प्रगतीचा आढावा घेणारी स्मरणिका प्रकाशित करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण - शाळा - अमृत महोत्सव वर्ष - स्मरणिका
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |access-date=2025-06-24
}}&lt;/ref&gt;

=== उपक्रम, वैशिष्ट्ये आणि अडचणी ===

* [[कोविड-१९]] लॉकडाऊन कालावधीत शिक्षकांनी [[शाळा|शाळेच्या]] भिंतींवर शैक्षणिक भित्तीचित्र रेखाटून विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनासाठी पर्यायी शैक्षणिक उपक्रम राबवले.

* शाळेच्या अमृत महोत्सवी स्मरणिका|स्मरणिकेत माजी [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांचे]] अनुभव, लेख आणि शाळेचा [[इतिहास]] समाविष्ट करण्यात आला.

* शाळेच्या प्रगतीमध्ये मुख्याध्यापक व [[शिक्षक]] यांचे योगदान उल्लेखनीय मानले जाते.

==== अडचणी ====

गावात माध्यमिक शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी शेजारील गावांमध्ये जावे लागते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांना]] शिक्षणासाठी अतिरिक्त प्रवास करावा लागतो.

=== नागरी सुविधा ===

* '''बँकिंग सुविधा''' – खडीकोळवण गावातील नागरिकांचे बँकिंग व्यवहार प्रामुख्याने [[बँक ऑफ इंडिया]]च्या [[रत्‍नागिरी]] शाखेमार्फत केले जातात. या शाखेमार्फत कृषी, दुग्धव्यवसाय, [[विहीर]] खोदकाम, [[शेळी]]पालन, किरकोळ व्यवसाय तसेच इतर उपजीविकेसाठी विविध प्रकारची [[कर्ज]] सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Bank of India Ratnagiri Branch IFSC Code BKID0001400
 |url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/ifsccode/bank-bank-of-india,state-maharashtra,district-ratnagiri,branch-ratnagiri,ifsccode-BKID0001400.cms
 |website=The Economic Times
 |publisher=Times Internet
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[ग्रामपंचायत]]''' – खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महाराष्ट्र शासन]]ाच्या ग्रामविकास व पंचायत राज विभागाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/
 |title=ग्राम विकास व पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन
 |website=rdd.maharashtra.gov.in
 |publisher=महाराष्ट्र शासन
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[तलाठी]] कार्यालय''' – खडीकोळवण व [[ओझरे]] या गावांसाठी एकच तलाठी कार्यालय कार्यरत असून महसूलविषयक कामकाज तेथून पाहिले जाते.

* '''टपाल कार्यालय''' – गावाचे टपाल कार्यालय [[ओझरे]] येथे आहे.

* '''[[पोलीस]]''' – खडीकोळवण गाव [[मुर्शी]] व [[साखरपा]] पोलीस दूरक्षेत्राच्या कार्यक्षेत्रात येते. गावपातळीवरील कायदा व सुव्यवस्थेसाठी [[पोलीस पाटील]] कार्यरत असतात.

* '''[[पंचायत समिती]]''' – खडीकोळवण गाव [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] [[पंचायत समिती]]च्या कार्यक्षेत्रात येते. पंचायत समितीचे मुख्यालय [[देवरुख]] येथे आहे.

* '''[[जिल्हा परिषद]]''' – गाव [[रत्‍नागिरी]]जिल्हा परिषदच्या [[संगमेश्वर]]&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Places of Interest – Sangameshwar
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt; गटांतर्गत येते.२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District
|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description
|website=Census of India
|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village
|url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
|website=Maps of India
|publisher=Compare Infobase Limited
|access-date=2025-07-27
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[विधानसभा मतदारसंघ]]''' – खडीकोळवण [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]ात समाविष्ट आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=General Elections to State Legislative Assembly 2019 – Constituency Details
 |url=https://ceo.maharashtra.gov.in
 |publisher=Chief Electoral Officer, Maharashtra
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== तंटामुक्त गाव अभियान ===

खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव अभियान]] राबवते. [[महाराष्ट्र शासन]]ाने १५ ऑगस्ट २००७ रोजी ही योजना सुरू केली. या अभियानाचा उद्देश गावांतील किरकोळ वाद स्थानिक पातळीवर संवाद व सामोपचाराने सोडवणे, न्यायालयीन प्रक्रिया कमी करणे आणि सामाजिक सलोखा वाढवणे हा आहे.

== दळणवळण व परिवहन ==

'''खडीकोळवण''' गाव चारही बाजूंनी डोंगरांनी वेढलेले असून येथे पोहोचण्यासाठी दोन प्रमुख रस्तेमार्ग आहेत:

* [[साखरपा]] – खडीकोळवण (कलकदरा मार्गे)
* [[देवरुख]] – खडीकोळवण ([[बामणोली]] मार्गे)

[[रत्‍नागिरी]]–[[कोल्हापूर]] महामार्गावरील [[साखरपा]] हे गावासाठी महत्त्वाचे [[बाजारपेठ]] केंद्र आहे. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]]ची सेवा पूर्वी [[साखरपा]]–खडीकोळवण मार्गावर चालत होती. सध्या ही सेवा [[साखरपा]]–[[बामणोली]]–खडीकोळवण मार्गावर उपलब्ध आहे.

[[कोकण रेल्वे]]वरील [[संगमेश्वर रोड]] हे खडीकोळवणच्या सर्वात जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] असून ते गावापासून सुमारे २३ कि.मी. अंतरावर आहे. तेथून [[देवरुख]]मार्गे रस्त्याने खडीकोळवण येथे पोहोचता येते.

[[साखरपा]] ते खडीकोळवण हे अंतर सुमारे २३ कि.मी. असून रस्त्याने प्रवासास साधारण ४५ मिनिटे ते १ तास लागतो.

सन १९८५ मध्ये खडीकोळवण गावात थेट [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] सेवा सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे गावाच्या दळणवळण सुविधेत लक्षणीय सुधारणा झाली.&lt;ref name=&quot;transport&quot;&gt;MSRTC स्थानिक सेवा अभिलेख (प्रादेशिक कार्यालय, रत्नागिरी)&lt;/ref&gt;

=== एस.टी. मार्ग व परिवहन ===

खडीकोळवण गाव [[कोकण रेल्वे]] मार्गाशी थेट जोडलेले नसून, गावाजवळील प्रमुख [[रेल्वे स्थानक|रेल्वे स्थानके]] पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर रोड]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ३० कि.मी.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Places of Interest – Sangameshwar
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;
* '''[[रत्‍नागिरी]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ४५ कि.मी.

गावापर्यंत पोहोचण्यासाठी सार्वजनिक परिवहन ([[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]])चे प्रमुख मार्ग पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे १४ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २० मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Sangameshwar to Devrukh
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Sangmeshwar/Devrukh
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[रत्‍नागिरी]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे ३८ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे ४५ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Ratnagiri
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Devrukh/Ratnagiri
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ खडीकोळवण''' – गाव [[देवरुख]]पासून सुमारे १५ कि.मी. अंतरावर आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Khadi Kolvan Village Map, PIN Code and Population
 |url=https://www.villagemaps.in/maharashtra/khadi-kolvan-sangameshwar-ratnagiri-565843/
 |website=VillageMaps.in
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ [[साखरपा]]''' – सुमारे १६ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २२ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Sakharpa
 |url=https://www.distancesfrom.com/distance-from-Devrukh-to-Sakharpa/DistanceHistory/15530647.aspx
 |website=DistancesFrom.com
 |language=en
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

गावासाठी प्रमुख [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] आगार [[देवरुख]] येथे असून, तेथून खडीकोळवणसाठी नियमित बस सेवा उपलब्ध आहे.

=== रस्ते विकास – चौपदरीकरण ===

[[खडीकोळवण]] गावातून पुढे [[मार्लेश्वर]] (ता. [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], जि. [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]]) येथे जाणाऱ्या मुख्य जिल्हा मार्गाच्या चौपदरीकरणाचा प्रस्ताव जिल्हाधिकारी कार्यालय, [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] यांनी प्रशासकीय मान्यतेसह पुढे नेला आहे.

[[जिल्हाधिकारी]] कार्यालयाच्या (सुसंयोजन समन्वय शाखा) दिनांक १९ डिसेंबर २०२५ रोजीच्या अधिकृत पत्रानुसार, निवावे – [[ओझरे]] बुद्रुक – [[खडीकोळवण]] – [[बामणोली]] – निवे – [[मार्लेश्वर]] या मार्गाचे चौपदरीकरण करून रस्ते पायाभूत सुविधा विकसित करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे.

या प्रकल्पामुळे स्थानिक [[शेतकरी]], [[विद्यार्थी]] तसेच नागरिकांच्या दळणवळण सुविधेत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. तसेच [[पर्यटन]]दृष्ट्या महत्त्वाच्या [[मार्लेश्वर]] मंदिरापर्यंत पोहोचणे अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.

संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक कार्यवाही करून रस्त्याच्या चौपदरीकरणाचे काम नियोजनानुसार पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.&lt;ref&gt;
District Collector Office, Ratnagiri.
&quot;Nivave–Ozhare Budruk–Khadikolvan–Bamnoli–Nive–Marleshwar Road Four-Laning&quot;.
Dated: 19 December 2025.
Signed by Jivan Desai, Deputy Collector (Land Acquisition), District Collector Office, Ratnagiri.
[https://archive.org/details/20260109_20260109_1419 Official archived PDF].
&lt;/ref&gt;

=== धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा ===

=== प्रमुख देवस्थाने ===

खडीकोळवण गावात अनेक पारंपरिक आणि श्रद्धास्थानी देवस्थाने आहेत. गावातील अनेक कुटुंबांची कुलदेवता श्री [[काळम्मा]] देवी]] (उदगिरी) आहे.&lt;ref&gt;{{Cite book
|title=श्री काळाम्मा देवी यात्रा महोत्सव स्मरणिका २०२५
|publisher=श्री काळाम्मा देवी देवस्थान समिती
|location=उदगिरी, ता. संगमेश्वर, जि. रत्नागिरी
|year=2025
|language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''श्री देव गांगेश्वर मंदिर''' – गावाचे [[ग्रामदैवत]]; येथे स्वयंभू [[शिवलिंग]] असून [[महाशिवरात्र]]ीला विशेष पूजन व उत्सव साजरा केला जातो.

* '''अत्रल देवी मंदिर''' – गावाच्या वेशीवर वसलेले स्थानिक देवीचे मंदिर.

* '''ठोंगळ देवी मंदिर''' – गावाच्या सीमारेषेवर वसलेले पारंपरिक देवस्थान.

* '''श्रीराममंदिर''' – गावाच्या मध्यवर्ती भागात वसलेले धार्मिक व सांस्कृतिक उपक्रमांचे प्रमुख केंद्र.

=== धार्मिक उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध [[सण]] व [[उत्सव]] पारंपरिक, धार्मिक आणि सामाजिक एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून साजरे केले जातात.

* [[रामनवमी]], [[हनुमान जयंती]], अत्रल देवी उत्सव, [[गोंधळ]], [[वटपौर्णिमा]], [[नागपंचमी]]
* [[गोकुळाष्टमी]], [[नवरात्र]], [[दसरा]], [[दिवाळी]], [[तुळशी विवाह]]
* [[गणेशोत्सव]] (गौर गणपती), [[शिमगा]], [[बैलपोळा]], [[मकर संक्रांत]]
* [[महाशिवरात्र]], [[देव दिवाळी]] आणि जागर

या सणांच्या वेळी गावातील विविध वाड्यांतील ग्रामस्थ सामूहिक पूजन, [[भजन]], [[गोंधळ]], पारंपरिक वादन आणि [[नृत्य]] यांसारख्या धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करतात. ग्रामदेवतेची पूजा, वार्षिक जत्रा आणि इतर पारंपरिक उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात.

=== सण व उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध धार्मिक व पारंपरिक [[सण]] आणि [[उत्सव]] साजरे केले जातात. हे उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक परंपरा आणि सामुदायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहेत.

* '''[[होळी]]''' – [[फाल्गुन]] महिन्यात शुद्ध पंचमीपासून एकादशीपर्यंत 'फाग' साजरा केला जातो. द्वादशीला 'जांगलं होळी' तर [[पौर्णिमा]]ला होम विधी केला जातो. या काळात ग्रामदेवतेची [[पालखी]] गावातील विविध वाड्यांमध्ये नेण्याची परंपरा आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील अनोखी पालखी परंपरा; घराघरांत देवाचे आगमन
 |url=https://www.tv9marathi.com/festival/a-unique-tradition-of-palkhi-dancing-in-konkan-village-deity-goes-from-house-to-house-au128-885243.html
 |website=TV9 Marathi
 |publisher=TV9 नेटवर्क
 |date=2024-04-11
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[शिमगा]]''' – [[फाल्गुन]] [[पौर्णिमा]]ला ग्रामदेवतांना रूपे लावून [[पालखी]] गावातील प्रत्येक घरापर्यंत नेली जाते. या उत्सवात पारंपरिक धार्मिक विधी आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=गावगाडा आणि मानपान चालीरीती
 |url=https://prahaar.in/2022/07/24/rice-planting-in-konkan/
 |website=दैनिक प्रहार
 |publisher=Prahaar Media Group
 |date=2022-07-24
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''जागर''' – [[श्रावण]] शुद्ध त्रयोदशीला देवतांना 'पोवते' (रक्षासूत्र) अर्पण करून जागरण केले जाते. या प्रसंगी [[भजन]], [[गोंधळ]] आणि पारंपरिक धार्मिक सादरीकरणे होतात.

* '''[[देव दिवाळी]]''' – या दिवशी देवस्थानात विशेष पूजा केली जाते. देवाच्या कळसाची सजावट करून पारंपरिक पद्धतीने दीपप्रज्वलन केले जाते.

* '''कौली जत्रा''' – [[पौष]] [[पौर्णिमा]]पूर्वीच्या शुक्रवारी गावदेवीकडून शेतीच्या प्रारंभासाठी कौल घेतला जातो. त्यानंतर पारंपरिक पद्धतीने कृषी हंगामाची सुरुवात केली जाते.

* '''पालिक सोमवार''' – प्रत्येक मराठी महिन्याचा पहिला सोमवार ग्रामदेवतांच्या नावाने पाळला जातो. या दिवशी धार्मिक विधी पार पाडले जातात आणि पारंपरिक श्रद्धेनुसार शेतीची कामे टाळली जातात.

=== मिरगाची राखण – पारंपरिक शेतीरक्षण विधी ===

खडीकोळवण गावात [[मृग नक्षत्र]]ाच्या प्रारंभी शेती हंगामाची सुरुवात करताना ग्रामदेवतेला नैवेद्य अर्पण करून 'मिरगाची राखण' हा पारंपरिक विधी केला जातो. पाण्याचा प्रवाह सुरू झाल्यानंतर ग्रामदेवतेला प्रथम राखण अर्पण करून शेतकरी पिकांच्या संरक्षणासाठी प्रार्थना करतात.

'राखण' ही उभ्या पिकांच्या संरक्षणाशी संबंधित पारंपरिक ग्रामीण पद्धत मानली जाते. बी पेरणीपूर्वी महिलांकडून शेतीची जमीन समतल करून 'दीपळ फोडणे' हा विधीही पार पाडला जातो. हा विधी [[शेती]], स्थानिक श्रद्धा आणि ग्रामसंस्कृतीशी निगडित असून गावाच्या पारंपरिक कृषी जीवनाचा एक भाग आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:खडीकोळवण देव गांगेश्वर ग्राम मंदीर.jpg
File:गांगेश्वर समोर नतमस्तक नंदी.jpg
File:ग्रामदेवता मंदिर गाभारा.jpg
File:कुलाचार.jpg
File:गांगेश्वर-शिव स्वयंभूःशिव लिंग.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर देवता.jpg
File:गावातील बलुतेदार.jpg
&lt;/gallery&gt;

== बाह्य दुवे ==
* [https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 Amazon Kindle वर &quot;खडीकोळवण&quot;]

== हे देखील पहा ==
* [[काळम्मा]]देवी उदगिरी
* [[संगमेश्वर]]
* [[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:कोकण]]
[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]]
[[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:पश्चिम घाट]]</text>
      <sha1>3nvtu91sdnh39p4n0x299tqw3rc2fcs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694621</id>
      <parentid>2694620</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T16:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AdvAnantGholam</username>
        <id>172574</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* चित्रदालन */</comment>
      <origin>2694621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76209" sha1="02xpe3v84igcp7kpumpmub1375r3j3k" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
| प्रकार = गाव, पर्यटन स्थळ
| स्थानिक_नाव = खडीकोळवण
| आकाशदेखावा_शीर्षक = खडीकोळवण गावात आपले स्वागत
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
| राज्य_जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| राज्य_तालुका = [[संगमेश्वर]]
| मुळ_नकाशा = India Maharashtra location map.svg
| अक्षांश = 16.7578
| रेखांश = 73.6044
| नकाशा_शीर्षक = खडीकोळवण
| क्षेत्रफळ_एकूण = 5.72
| क्षेत्रफळ_आकारमान = १७.३५ चौ.किमी
| क्षेत्रफळ_क्रमांक = 5
| क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = 2.5 किमी²
| उंची = ३७
| उंची_संदर्भ = ४१ मीटर
| हवामान = दमट, उष्णकटिबंधीय
| वर्षाव = ३८००
| तापमान_वार्षिक = 27
| तापमान_हिवाळा = 20
| तापमान_उन्हाळा = 35
| मुख्यालय = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_शहर = [[रत्नागिरी]]
| मोठे_मेट्रो = [[देवरुख]]
| जवळचे_शहर = [[साखरपा]]
| प्रांत = कोकण
| विभाग = [[संगमेश्वर]]
| जिल्हा = [[रत्नागिरी]]
| लोकसंख्या_एकूण = ३४४
| लोकसंख्या_वर्ष = २०११
| लोकसंख्या_घनता = 480
| लिंग_गुणोत्तर = १२०५
| पीक = भात, नाचणी
| साक्षरता_पुरुष = ६३
| साक्षरता_स्त्री = ४७
| अधिकृत_भाषा = [[कोकणी]], [[मराठी]]
| नेता_पद_१ = [[खासदार]]
| नेता_नाव_१ = [[विनायक राऊत]]
| संसदीय_मतदारसंघ = [[रत्नागिरी लोकसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_२ = [[आमदार]]
| नेता_नाव_२ = [[शेखर गोविंदराव निकम]]
| विधानसभा_मतदारसंघ = [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]
| नेता_पद_३ = सरपंच
| नेता_नाव_३ = संतोष घोलम
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = जिल्हा न्यायालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_१ = [[रत्नागिरी]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = तहसिल कार्यालय
| न्यायक्षेत्र_नाव_२ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = तलाठी
| न्यायक्षेत्र_नाव_३ = [[देवरुख]]
| न्यायक्षेत्र_शीर्षक_४ = पोलिस स्थानक
| न्यायक्षेत्र_नाव_४ = [[साखरपा]]
| कोरे_शीर्षक_१ = [[कोकण रेल्वे]]
| कोरे_उत्तर_१ = [[संगमेश्वर]]
| एसटीडी_कोड = 02354
| पिन_कोड = 415802
| आरटीओ_कोड = MH 08
| दालन = महाराष्ट्र, रत्नागिरी जिल्हा
}}
[[File:खडीकोळवण.jpg|thumb|खडीकोळवण]]

'''खडीकोळवण''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील दक्षिण [[कोकण]] प्रदेशातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील एक छोटे गाव आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village – Sangameshwar, Ratnagiri
|url=https://www.onefivenine.com/india/villages/Ratnagiri/Sangameshwar/Khadi-Kolvan
|website=Onefivenine
|access-date=2025-06-13
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Gazetteer of Bombay Presidency – Ratnagiri
|url=https://www.gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/Ratnagiri%20and%20Sawantwadi/ratnagiri/gen1_boundaries.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;

== भौगोलिक स्थान व नैसर्गिक वैशिष्ट्ये ==

=== भौगोलिक स्थान व भूविवरण ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव १६.७५७८° उत्तर अक्षांश व ७३.६०४४° पूर्व रेखांश या निर्देशांकांवर, [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील [[कोकण]] प्रदेशात वसलेले आहे. हे गाव भारताच्या [[दक्षिण-पश्चिम]] भागातील [[पश्चिम]] किनारपट्टी परिसरात स्थित आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Ratnagiri District Gazetteer
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/directory1.html
|website=Gazetteers Department, Government of Maharashtra
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;

गावाचे एकूण [[क्षेत्रफळ]] सुमारे १,७३४.९८ हेक्टर (१७.३५ चौ. किमी.) आहे. स्थानिक परंपरेनुसार गावाची स्थापना सुमारे ५५० वर्षांपूर्वी झाली असल्याचे मानले जाते.

[[सह्याद्री]] पर्वतरांगांतील [[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] खडीकोळवण गावातून वाहते. त्यामुळे गाव बाव नदीच्या तीरावर वसलेले आहे.

गावाच्या पश्चिमेस [[बामणोली]], दक्षिणेस निवदे, पूर्वेस [[ओझरे]] तर उत्तर व ईशान्येस [[उदगीर]] (ता. [[शाहूवाडी तालुका|शाहूवाडी]], जि. [[कोल्हापूर जिल्हा|कोल्हापूर]]) ही गावे आहेत. गावाचा परिसर डोंगराळ, वनसमृद्ध आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीने समृद्ध आहे.

हा परिसर [[पश्चिम घाट]] या पर्यावरणीयदृष्ट्या संवेदनशील प्रदेशाचा भाग असून येथे समृद्ध वनसंपदा, जलस्रोत आणि जैवविविधता आढळते.

== जवळची गावे ==

* [[बामणोली]]
* [[ओझरे]]
* [[निनावे]]
* निवदे

=== हवामान ===

खडीकोळवण येथे [[मान्सून]] काळात सरासरी ४०० ते ५०० सें.मी. पर्जन्यमान नोंदविले जाते. या काळात [[हवामान]] दमट व समशीतोष्ण असते. मुसळधार पावसामुळे [[बाव नदी]] अनेकदा धोक्याची पातळी गाठते.

हिवाळ्यात हवामान थंड असून सकाळच्या वेळेस अनेकदा [[धुके]] पडते. उन्हाळ्यात हवामान तुलनेने उष्ण असते. परिसरात प्रामुख्याने [[भात]] व [[नाचणी]] (नागली) यांची लागवड केली जाते.

=== नैसर्गिक संपत्ती ===

'''खडीकोळवण''' हे गाव [[सह्याद्री]] पर्वतरांगांच्या कुशीत वसलेले असून त्याचा मोठा भाग घनदाट [[जंगल]]ाने व्यापलेला आहे. परिसरात विविध प्रकारच्या औषधी [[वनस्पती]], [[फळे]], [[फुले]] तसेच समृद्ध जैवविविधता आढळते.

[[चांदोली अभयारण्य]] परिसरातून उगम पावणारी [[बाव नदी]] गावातून वाहत असल्यामुळे भूजलसाठा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे. त्यामुळे गावात पारंपरिकरीत्या पाण्याची टंचाई जाणवत नाही.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील नद्यांची नैसर्गिक रचना बदलली!
 |url=https://agrowon.esakal.com/agriculture-latest-news/the-natural-structure-of-the-rivers-in-konkan-changed
 |website=Agrowon
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2023-06-15
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गावात पारंपरिक जलव्यवस्थेचा समृद्ध वारसा आढळतो. त्यामध्ये पुढील जलस्रोत व जलरचना उल्लेखनीय आहेत:

* '''बावोचा गोवंड''' – [[शेती]]साठी महत्त्वाचा पाणीमार्ग. येथून [[रहाट]] व कोळबाच्या साहाय्याने पाणी उपसले जात असे.

* '''बुडवणूकीची बाव''' – महिलांच्या वापरासाठी बांधलेली तिरक्या रचनेची पारंपरिक [[विहीर]], जी विशेषतः रोपलावणीपूर्वी पाणी भरण्यासाठी वापरली जात असे.

* '''वहाळे''' – नैसर्गिक ओहोळ. लेवाडी, बुचाची, रागरे, [[केळी]]ची आणि झारीची वळव हे प्रमुख वहाळे असून ते [[शेती]] व पिण्याच्या पाण्याचा महत्त्वाचा स्रोत होते.

ही पारंपरिक जलव्यवस्था गावातील शाश्वत [[शेती]] व ग्रामजीवनाचा अविभाज्य भाग होती. आधुनिक जलसुविधांमुळे या व्यवस्थेचा वापर कमी झाला असला तरी तिचे ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व आजही कायम आहे.

=== वनसंपदा व जैवविविधता ===
खडीकोळवण गावात विपुल [[जैवविविधता]] असून, येथे आढळणाऱ्या वनसंपत्तीचे अनेक प्रकार आहेत:

* '''मोठे वृक्ष''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[वड]], [[पिंपळ]], [[सागवान]], [[शिसव]], [[कळंब]], साधनेर, जांबा, सातीवन, भेला, ऐन, किंजल, चीर, पायर, आमन, हरड, करंबेला, म्होवट, कुंबया व [[बांबू]] इत्यादी. खडीकोळवण परिसरातील वनसंपदेमध्ये [[बांबू]] प्रजातींचाही समावेश होतो. [[कोकण]] प्रदेशातील मांगा [[बांबू]] (''Dendrocalamus stocksii'') हा आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाचा [[बांबू]] मानला जातो. रत्‍नागिरी जिल्ह्यात या प्रजातीवर ''Cyrtotrachelus'' वंशातील [[बांबू]] भुंग्याचा (Bamboo Weevil) प्रादुर्भाव नोंदविण्यात आला आहे.


* उत्तर पश्चिम घाट व कोकण प्रदेशात आढळणाऱ्या काही स्थानिक वृक्षप्रजातींना ऐतिहासिक आणि आर्थिक महत्त्व आहे. रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील देरडे येथे सापडलेल्या प्राचीन लाकडी होडीच्या अभ्यासात Bridelia retusa (असन) या वृक्षाच्या लाकडाचा वापर होडी बांधणीसाठी झाल्याचे आढळून आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Marathe
|first1=Ashok
|last2=Shashikala
|first2=S.
|last3=Rao
|first3=R. Vijendra
|title=A unique example of a wooden boat of Bridelia retusa in ancient India entrapped in the Holocene sediments at Derde, Ratnagiri Coast, Maharashtra
|journal=Current Science
|volume=99
|issue=9
|pages=1271–1274
|year=2010
}}&lt;/ref&gt;


* '''पक्षी''' – [[मोर]], [[पोपट]], [[कबुतर]], कवडा, लाव्हा, [[धनेश]], सुतारपक्षी, [[घार]], रानकोंबडी, [[सुगरण]], किकेर्डी, [[चिमणी]] इत्यादी. गावाचा परिसर कोकण व उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असल्यामुळे येथे विविध प्रकारचे पक्षी, वनस्पती व वन्यजीव आढळतात.या प्रदेशातील विविध अधिवासांमध्ये सूक्ष्मजीव, शैवाल आणि इतर जैविक घटकांची समृद्ध विविधता आढळते. २०२५ मधील एका संशोधनात कोकण प्रदेशातून सायनोबॅक्टेरियाच्या अनेक नवीन प्रजातींची नोंद करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Pant
|first1=Harsh
|last2=Kumar
|first2=Naresh
|last3=Pal
|first3=Sagarika
|last4=Singh
|first4=Prashant
|title=Exploring cyanobacteria from diverse habitats of the Konkan region of India, unveiling novel species of the genera Desikacharya, Pseudoaliinostoc, and Chlorogloeopsis using a polyphasic approach
|journal=Journal of Phycology
|volume=61
|issue=1
|pages=194–217
|year=2025
}}&lt;/ref&gt;.


* खडीकोळवण व परिसरातील कोकण पट्ट्यात आंबा, काजू, भात आणि नाचणी ही प्रमुख पिके घेतली जातात. रत्‍नागिरी जिल्हा विशेषतः हापूस आंबा (Alphonso Mango) उत्पादनासाठी प्रसिद्ध असून, या पिकाच्या उत्पादनक्षमतेसाठी माती व पानांतील पोषणद्रव्यांचे संतुलन महत्त्वाचे मानले जाते.


* '''बेटे (झुडुपे)''' – असोल, धावसड, निगड, कुडा, चितरंगा, [[बांबू]], वाकेरी, बगोली इत्यादी.


* '''औषधी वनस्पती''' – सापधनी, वाकेरी, [[ओवी]], घनसरी, [[मुरुडशेंग]], देवनल, [[हळद]], [[तांबडा]], काजरा, [[निवडुंग]], पांगला, [[अडुळसा]] इत्यादी.


* '''रानमेवा''' – [[आंबा]], [[फणस]], [[करवंद]], [[काजू]], [[जांभूळ]], आटके, [[तोरणे]], [[उंबर]], कण्हेरी, चिकण्या इत्यादी.


* '''रानभाज्या''' – [[टाकळा]], कवला, [[कुर्डू]], [[भारंग]], थरंबरे, फोडशी, काटले, कुडा, [[अळू]], [[शेवरी]], घोरकण, चायनीज घोरकण, [[सुरण]], करंडा, रताळी, नागरी फळे, [[काकडी]], [[भोपळा]], पावटा, [[शेवगा]] पाला, [[चवळी]], रताळी पानं, [[पडवळ]], [[दोडका]], [[कारली]], [[वांगी]], [[मिरची]], [[भेंडी]], [[टोमॅटो]] इत्यादी.


* '''कंदमुळे''' – कनग, टका, [[रताळे]], घोरकंद, लोकरी, भिरंबोले, [[सुरण]] इत्यादी.


* '''मासे''' – [[मलाया]], पिचकी, वांग, रत्तू, डोकरू, गंडलास, चिगल्या.


* '''पाळीव प्राणी''' – [[गाय]], [[बैल]], [[म्हैस]], बकरा, [[शेळी]], [[कुत्रा]], [[मांजर]].


* '''जंगली प्राणी''' – [[वाघ]], [[बिबट्या]], भेकरे, [[रानडुक्कर]], [[हरीण]], [[कोल्हा]], गवारेडा, [[सांबर]], [[साळिंदर]], [[पिसोरी]], [[माकड]], [[ससा]], [[घोरपड]], खवल्यामांजर इत्यादी. खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथील वनसंपदा, वृक्षवैविध्य आणि नैसर्गिक अधिवास जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण मानले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Shigwan
|first1=B.K.
|last2=Kulkarni
|first2=A.
|last3=Smrithy
|first3=V.
|last4=Datar
|first4=M.N.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest - Biogeosciences and Forestry
|volume=17
|issue=4
|pages=213–223
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;


=== पश्चिम घाट इको-संवेदनशील क्षेत्रात समावेश ===

खडीकोळवण हे [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्याच्या [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] तालुक्यातील गाव असून त्याचा परिसर [[पश्चिम घाट]]ाच्या जैवविविधता पट्ट्याचा भाग आहे. [[भारत सरकार]]च्या पर्यावरण, वन व [[हवामान]] बदल मंत्रालयाने २०१४ मध्ये प्रसिद्ध केलेल्या मसुदा अधिसूचनेनुसार खडीकोळवण गावाचा समावेश [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Western Ghats Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये प्रस्तावित करण्यात आला होता. या अधिसूचनेनुसार [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] जिल्ह्यातील [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], [[चिपळूण तालुका|चिपळूण]] आणि [[राजापूर तालुका|राजापूर]] तालुक्यांतील अनेक गावे या क्षेत्रात समाविष्ट करण्यात आली होती&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Western Ghats: ESA Draft Notification 2014 |url=https://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/Draft-notification-WG-ESA-2014.pdf |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change |date=2014-03-10 |access-date=2025-06-24}}&lt;/ref&gt; खडीकोळवण परिसर हा उत्तर पश्चिम घाट (Northern Western Ghats) जैवविविधता पट्ट्याचा भाग असून येथे विविध प्रकारच्या [[वनस्पती]], वृक्षप्रजाती आणि [[वन्यजीव]] आढळतात. उत्तर पश्चिम घाटातील वनपरिसंस्था जैवविविधतेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last=Shigwan
|first=Bhushan K.
|title=An overview of tree ecology and forest studies in the Northern Western Ghats of India
|journal=iForest
|year=2024
}}&lt;/ref&gt;

या क्षेत्रात जैवविविधतेचे संवर्धन, जलस्रोतांचे संरक्षण आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्याच्या उद्देशाने खाणकाम, मोठे औद्योगिक प्रकल्प, थर्मल पॉवर प्रकल्प तसेच पर्यावरणावर परिणाम करणाऱ्या काही विकासकामांवर निर्बंध प्रस्तावित करण्यात आले होते. पर्यावरणपूरक शेती, शाश्वत विकास आणि जैवविविधता-अनुकूल पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
|url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
|website=CEE India – Eco Tales
|publisher=Centre for Environment Education
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

या अधिसूचनेनंतर स्थानिक ग्रामस्थ, [[शेतकरी]] आणि लोकप्रतिनिधींनी [[शेती]], घरबांधणी आणि विकासकामांवरील संभाव्य निर्बंधांबाबत चिंता व्यक्त केली होती. दुसरीकडे, पर्यावरण अभ्यासकांनी पश्चिम घाटातील वनसंपदा, जैवविविधता आणि जलस्रोतांच्या संरक्षणासाठी अशा उपाययोजनांचे समर्थन केले आहे. पर्यावरण संरक्षण आणि स्थानिक विकास यांमध्ये संतुलन राखण्यासाठी स्थानिक समुदायांचा सहभाग आणि सुसंवाद आवश्यक असल्याचे विविध अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Western Ghats ESA Opposition: Local Voices
|url=https://www.downtoearth.org.in/news/western-ghats-esa-local-protests-50023
|website=Down To Earth
|publisher=Centre for Science and Environment
|date=2015-09-14
|access-date=2025-07-25
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा ===

२०१४ मध्ये [[खडीकोळवण]] गावात [[भू-वैज्ञानिक]] उत्खननादरम्यान सुमारे १००० मीटर खोलीवर गंधकयुक्त गरम पाण्याचा झरा आढळून आला.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=कोकणात पर्यटकांसाठी गंधकयुक्त गरम पाण्याचा पर्याय
 |url=https://www.esakal.com/kokan/kokan-hot-spring-tourism-option-trying-people-kokan-marathi-news-425308
 |work=सकाळ
 |publisher=Sakal Media Group
 |date=2021-06-30
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

[[कोकण]] प्रदेशात भूगर्भीय हालचाली, भेगा आणि उष्णजल (Hydrothermal) घटना यांचा परस्परसंबंध असल्याचे काही [[भूगर्भशास्त्र|भूगर्भशास्त्रीय]] अभ्यासांमध्ये नमूद करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite journal
|last1=Thigale
|first1=S. S.
|last2=Umrikar
|first2=Bhavana
|title=Disastrous landslide episode of July 2005 in the Konkan plain of Maharashtra, India with special reference to tectonic control and hydrothermal anomaly
|journal=Current Science
|volume=92
|issue=3
|pages=383–385
|year=2007
}}&lt;/ref&gt;

या झऱ्यातील [[पाणी]] उच्च तापमानाचे असल्यामुळे ते पिण्यास किंवा [[शेती]]साठी वापरले जात नाही. स्थानिक परंपरेनुसार या पाण्याचा त्वचारोगवरील नैसर्गिक उपचारासाठी उपयोग केला जात असल्याचे मानले जाते; तथापि, यासंदर्भातील वैज्ञानिक वैद्यकीय निष्कर्ष मर्यादित आहेत. उत्खननादरम्यान या परिसरात गंधकयुक्त [[खनिज]]ांचे साठे आढळल्याची नोंद स्थानिक वृत्तांतांमध्ये करण्यात आली आहे.&lt;ref&gt;{{Cite news
 |title=खडीकोळवण : गरम पाण्याच्या झऱ्यामुळे पर्यटकांचा ओघ
 |url=https://www.lokmat.com/ratnagiri/borewell-hot-water-attraction-tourists-a703
 |work=लोकमत
 |publisher=Lokmat Media Pvt. Ltd.
 |date=2023-12-18
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

गंधकयुक्त गरम पाण्याचे झरे [[भारत]]ातील काही भागांत आढळतात आणि त्यांना [[भूगर्भशास्त्र|भूवैज्ञानिक]] तसेच [[पर्यटन]]ाच्या दृष्टीने महत्त्व प्राप्त आहे. खडीकोळवण येथील झऱ्याच्या शाश्वत संवर्धन व पर्यावरणपूरक पर्यटन विकासाबाबत स्थानिक स्तरावर चर्चा होत असते.

== लोकसंख्या व सामाजिक जीवन ==

=== लोकसंख्या व सामाजिक रचना ===

२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{cite web
 |title=Khadi Kolvan Village
 |url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
 |website=MapsOfIndia
 |publisher=Compare Infobase Limited
 |access-date=2025-07-27
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District
|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description
|website=Census of India
|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village
|url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
|website=Maps of India
|publisher=Compare Infobase Limited
|access-date=2025-07-27
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

गावात प्रामुख्याने [[कुणबी]] आणि [[बौद्ध]] समाजाचे लोक वास्तव्यास असून गावाची सामाजिक रचना पारंपरिक ग्रामीण स्वरूपाची आहे. गावात एकूण सहा वाड्या (वस्त्या) आहेत.

गावाचा काही भाग [[पश्चिम घाट]] इको-संवेदनशील क्षेत्र (Ecologically Sensitive Area – ESA) मध्ये समाविष्ट आहे. [[कोकण]] प्रदेशातील पारंपरिक भूमी-वापर पद्धती, वनसंपदा आणि जैवविविधता यांचे पर्यावरणीय महत्त्व विविध अभ्यासांमध्ये अधोरेखित करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Western Ghats Biodiversity and Land Use
 |url=https://www.ceeindia.org/eco-tales/konkan-biodiversity-landscape
 |website=Centre for Environment Education
 |publisher=CEE India
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

== लोकजीवन ==

=== सामाजिक ===

* स्थानिक परंपरेनुसार खडीकोळवण गावाचा [[इतिहास]] सुमारे १६व्या शतकापासून सुरू होतो. [[सह्याद्री]]च्या कुशीत वसलेल्या या भागात कृषिप्रधान व अध्यात्मप्रधान जीवनशैली विकसित झाली. गावात एका तपस्वी संताच्या प्रभावातून भक्तीपरंपरेचा प्रसार झाला. त्यातून प्रभू [[श्रीराम]] मंदिराची स्थापना झाली तसेच [[भजन]], [[कीर्तन]], [[व्रत]], [[वारी]], [[महाशिवरात्र]] आणि [[श्रावण]] महिन्यातील [[ग्रंथ]]वाचन यांसारख्या धार्मिक परंपरा रूढ झाल्या.

* [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटीश कालखंडात]] गावातील काही व्यक्तींनी ग्रामस्वराज्य व ग्रामीण [[न्याय]]व्यवस्थेच्या उभारणीत योगदान दिले. त्यांनी प्रशासनात [[शिस्त]], व्यायामप्रेमी वृत्ती आणि सामाजिक सहभाग वाढवून गावकारभारात महत्त्वाची भूमिका बजावली. [[पाटील]]पद आणि महालकरी जबाबदाऱ्यांमधून त्यांनी प्रभावी कार्य केले.

* १९व्या व २०व्या शतकात गावातील नागरिकांनी [[शेती]], [[वन]]व्यवसाय आणि ग्रामविकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. [[लाकूड]], कडिपत्ता, [[करवंद]] आणि [[वेत]] यांचे संकलन व विक्री, तसेच [[पूल]], नळपाणी योजना आणि [[सार्वजनिक]] विहिरी यांसारख्या सुविधा उभारण्यात त्यांचा सहभाग होता.

* गावाच्या सांस्कृतिक जीवनात [[नमन]], झांजगी, [[कीर्तन]], [[तमाशा]] आणि [[अभंग]] गायन या पारंपरिक लोककलांना महत्त्वाचे स्थान आहे. स्त्रीवेशातील [[अभिनय]], झांजगी सादरीकरण आणि लोककलांचे [[प्रशिक्षण]] ही परंपरा पिढ्यानपिढ्या जपली गेली आहे. [[गोंधळ]], [[भजन]] आणि [[सत्यनारायण पूजा]] यांसारख्या धार्मिक कार्यक्रमांत गावकऱ्यांचा सक्रिय सहभाग असतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Joshi
 |first=G. V.
 |title=कोकणातील लोकपरंपरा आणि सण-उत्सव
 |publisher=महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ
 |location=मुंबई
 |year=2009
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* गावात पारंपरिक [[सर्पदंश]] उपचारपद्धती, रानऔषधी ज्ञान आणि मंत्रोपचार यांचा पिढ्यानपिढ्या चालत आलेला वारसा आहे. हे [[ज्ञान]] प्रामुख्याने [[आजी]]-आजोबा आणि स्थानिक वैद्य यांच्या अनुभवातून पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचले आहे. स्थानिक लोकपरंपरेत या उपचारपद्धतींचा उल्लेख आढळतो.&lt;ref&gt;{{Cite book
 |last=Deshpande
 |first=M. V.
 |title=Folk Healing Traditions in Konkan
 |publisher=University of Pune
 |location=Pune
 |year=2011
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* स्वातंत्र्योत्तर काळात गावातील युवकांनी [[भारतीय सैन्य]]ात भरती होऊन देशसेवेसाठी योगदान दिले. गावातील काही माजी सैनिकांनी १९७१ मधील [[भारत]]–[[पाकिस्तान]] युद्धात सहभाग घेऊन सेवा पदके प्राप्त केली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=1971 India–Pakistan War
 |url=https://www.britannica.com/event/1971-India-Pakistan-War
 |website=Encyclopaedia Britannica
 |publisher=Britannica, Inc.
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;


* ग्रामपंचायतीमार्फत [[शिक्षण]], [[आरोग्य]] आणि जलव्यवस्थापन क्षेत्रात विविध विकासकामे करण्यात आली. गावात [[सार्वजनिक]] [[शाळा]], [[पूल]], [[रस्ते]], नळपाणी योजना तसेच विविध सांस्कृतिक मंडळांची स्थापना करण्यात आली. [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]] मंडळ गावातील सामाजिक ऐक्य व सांस्कृतिक उपक्रमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.&lt;ref&gt;खडीकोळवण ग्रामपंचायत कार्यालय अभिलेख (2023), संगमेश्वर तालुका, रत्नागिरी जिल्हा.&lt;/ref&gt;

* गावाचा सामाजिक [[इतिहास]] सामुदायिक [[श्रम]], निःस्वार्थ सेवा, सांस्कृतिक वारसा आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतिबिंब मानला जातो.

== सांस्कृतिक जीवन ==

* खडीकोळवण हे गाव [[कोकण]]ातील समृद्ध [[लोकसंगीत]] आणि पारंपरिक लोककलांच्या जतनासाठी ओळखले जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील पारंपरिक सण, लोककला आणि सांस्कृतिक उपक्रम
 |url=https://maharashtratimes.com/editorial/article/konkan-folk-culture-and-celebrations
 |website=महाराष्ट्र टाइम्स
 |publisher=The Times Group
 |date=2022-08-14
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

* गावात [[नमन]], झांजगी, [[ताशा]] वादन, जाखडी [[नृत्य]], [[भजन]] आणि [[लावणी]] यांचा दीर्घ सांस्कृतिक वारसा आहे.

* गावात [[शिवजयंती]], [[बौद्ध]] [[पौर्णिमा]], [[आंबेडकर जयंती]], [[गणेशोत्सव]], [[शिमगा]], [[दसरा]] आणि [[पितृपक्ष]] यांसारखे [[सण]] व धार्मिक उत्सव पारंपरिक पद्धतीने साजरे केले जातात. झांजगी, [[ताशा]] वादन, [[काठी नृत्य]] आणि सामूहिक सादरीकरण ही गावाची वैशिष्ट्यपूर्ण सांस्कृतिक परंपरा आहे.

* गावात [[वारकरी]] संप्रदायाचा प्रभाव असून [[प्रवचन]], [[भजन]], [[ग्रंथ]]वाचन, [[वारी]] आणि [[कीर्तन]] यांची परंपरा आजही जपली जाते. [[श्रावण]] महिन्यातील [[भजन]] सप्ताह, [[महाशिवरात्र]] उत्सव आणि [[अभंग]] [[गायन]] हे गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचे महत्त्वाचे घटक आहेत.

* गावात [[सार्वजनिक गणेशोत्सव]]ाची सुरुवात १९९९ साली स्थानिक युवकांनी &quot;गर्जना मित्र मंडळ&quot; स्थापन करून केली. मंडळाच्या माध्यमातून [[सत्यनारायण पूजा]], [[अभिषेक]], [[आरती]], [[भजन]], [[अभंग]], [[फुगडी]] आणि [[नृत्य]] यांसह विविध धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

* मंडळाच्या माध्यमातून सामाजिक ऐक्य, संस्कृती संवर्धन आणि युवकांचा सहभाग वाढविण्यासाठी विविध उपक्रम राबविले जातात. गावात [[वारकरी संप्रदाय]] मंडळ, [[भजन]] मंडळ तसेच विविध युवा मंडळे कार्यरत असून, [[नमन]], जाखडी, [[फुगडी]] आणि [[पालखी]] [[नृत्य]] यांसारख्या पारंपरिक कलांचे जतन केले जाते.

== जीवनपद्धती ==

* '''घरे''' – खडीकोळवण येथे अधिक पर्जन्यमान असल्यामुळे जांभ्या दगडाची व उतरत्या कौलारू छपरांची पारंपरिक घरे आढळतात. पूर्वी येथे कुडाची, शेणमातीने सारवलेली घरे, शेतीपूरक वाडे आणि ओढ्यांलगतची वस्ती प्रामुख्याने होती.

* '''[[व्यवसाय]]''' – गावातील प्रमुख व्यवसाय [[शेती]] असून पशुपालन आणि [[कुक्कुटपालन]] हे प्रमुख जोडधंदे आहेत.

* '''पिके''' – [[भात]] हे मुख्य पीक असून [[नाचणी]], [[वरी]], [[तीळ]] तसेच विविध [[पालेभाजी|पालेभाज्यांची]] लागवड केली जाते.

* '''[[आहार]]''' – [[तांदूळ]] हे प्रमुख पीक असल्यामुळे [[भात]] आणि तांदळाची [[भाकरी]] हे येथील प्रमुख खाद्यपदार्थ आहेत. याशिवाय [[डाळ]], [[भाजी]] तसेच मांसाहार, मांसाहारी पदार्थांचाही आहारात समावेश असतो.

* '''[[पोशाख]]''' – पुरुष प्रामुख्याने शर्ट व पँट, तर स्त्रिया [[साडी]] व [[चोळी]] परिधान करतात. तरुणींमध्ये [[पंजाबी]]ड्रेस प्रचलित आहे.

* '''[[भाषा]]''' – गावातील लोक प्रामुख्याने [[मराठी]] तसेच [[कोकणी]]ची संगमेश्वरी बोली बोलतात.

* '''वाड्या/वस्त्या''' – गावातील प्रमुख वाड्यांमध्ये वरची रिंगण घोलमवाडी, खालची घोलमवाडी, [[खाडेवाडी]], [[रामवाडी]] आणि [[बौद्ध]]वाडी यांचा समावेश होतो.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

* '''गावचे प्रशासन''' – गावातील धार्मिक विधी, [[विवाह]], [[अंत्यसंस्कार]] तसेच इतर सामाजिक कार्यक्रमांच्या आयोजनात स्थानिक ग्रामस्थांचा सहभाग असतो. पारंपरिक पद्धतीने गावातील लहान-मोठ्या वादांचे सामोपचाराने निराकरण करण्याची प्रथा आजही काही प्रमाणात कायम आहे.

== [[शिक्षण]] व [[नागरी]] सुविधा ==

=== जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक [[मराठी]] [[शाळा]] ===

खडीकोळवण येथील जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक मराठी शाळेची स्थापना १२ नोव्हेंबर १९४६ रोजी झाली. स्थापनेपासून शाळेने गावातील प्राथमिक शिक्षणाच्या प्रसारात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.

२०२१ मध्ये शाळेच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त ७५ वर्षांचा समारंभ शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून साजरा करण्यात आला. या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांनी स्वागतगीत, [[लेझीम]] तसेच विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सादर केले. विविध सामाजिक संस्थांच्या वतीने विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याचे वितरण करण्यात आले.

या निमित्ताने शाळेच्या इतिहास, कार्य आणि प्रगतीचा आढावा घेणारी स्मरणिका प्रकाशित करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण - शाळा - अमृत महोत्सव वर्ष - स्मरणिका
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |access-date=2025-06-24
}}&lt;/ref&gt;

=== उपक्रम, वैशिष्ट्ये आणि अडचणी ===

* [[कोविड-१९]] लॉकडाऊन कालावधीत शिक्षकांनी [[शाळा|शाळेच्या]] भिंतींवर शैक्षणिक भित्तीचित्र रेखाटून विद्यार्थ्यांच्या अध्ययनासाठी पर्यायी शैक्षणिक उपक्रम राबवले.

* शाळेच्या अमृत महोत्सवी स्मरणिका|स्मरणिकेत माजी [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांचे]] अनुभव, लेख आणि शाळेचा [[इतिहास]] समाविष्ट करण्यात आला.

* शाळेच्या प्रगतीमध्ये मुख्याध्यापक व [[शिक्षक]] यांचे योगदान उल्लेखनीय मानले जाते.

==== अडचणी ====

गावात माध्यमिक शिक्षणाची सुविधा उपलब्ध नसल्यामुळे विद्यार्थ्यांना पुढील शिक्षणासाठी शेजारील गावांमध्ये जावे लागते. त्यामुळे ग्रामीण भागातील [[विद्यार्थी|विद्यार्थ्यांना]] शिक्षणासाठी अतिरिक्त प्रवास करावा लागतो.

=== नागरी सुविधा ===

* '''बँकिंग सुविधा''' – खडीकोळवण गावातील नागरिकांचे बँकिंग व्यवहार प्रामुख्याने [[बँक ऑफ इंडिया]]च्या [[रत्‍नागिरी]] शाखेमार्फत केले जातात. या शाखेमार्फत कृषी, दुग्धव्यवसाय, [[विहीर]] खोदकाम, [[शेळी]]पालन, किरकोळ व्यवसाय तसेच इतर उपजीविकेसाठी विविध प्रकारची [[कर्ज]] सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Bank of India Ratnagiri Branch IFSC Code BKID0001400
 |url=https://economictimes.indiatimes.com/wealth/ifsccode/bank-bank-of-india,state-maharashtra,district-ratnagiri,branch-ratnagiri,ifsccode-BKID0001400.cms
 |website=The Economic Times
 |publisher=Times Internet
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[ग्रामपंचायत]]''' – खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महाराष्ट्र शासन]]ाच्या ग्रामविकास व पंचायत राज विभागाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://rdd.maharashtra.gov.in/
 |title=ग्राम विकास व पंचायत राज विभाग, महाराष्ट्र शासन
 |website=rdd.maharashtra.gov.in
 |publisher=महाराष्ट्र शासन
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[तलाठी]] कार्यालय''' – खडीकोळवण व [[ओझरे]] या गावांसाठी एकच तलाठी कार्यालय कार्यरत असून महसूलविषयक कामकाज तेथून पाहिले जाते.

* '''टपाल कार्यालय''' – गावाचे टपाल कार्यालय [[ओझरे]] येथे आहे.

* '''[[पोलीस]]''' – खडीकोळवण गाव [[मुर्शी]] व [[साखरपा]] पोलीस दूरक्षेत्राच्या कार्यक्षेत्रात येते. गावपातळीवरील कायदा व सुव्यवस्थेसाठी [[पोलीस पाटील]] कार्यरत असतात.

* '''[[पंचायत समिती]]''' – खडीकोळवण गाव [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]] [[पंचायत समिती]]च्या कार्यक्षेत्रात येते. पंचायत समितीचे मुख्यालय [[देवरुख]] येथे आहे.

* '''[[जिल्हा परिषद]]''' – गाव [[रत्‍नागिरी]]जिल्हा परिषदच्या [[संगमेश्वर]]&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Places of Interest – Sangameshwar
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt; गटांतर्गत येते.२०११ च्या [[भारत सरकार]]च्या [[जनगणना]] अहवालानुसार, [[खडीकोळवण]] गावाची एकूण [[लोकसंख्या]] ३४४ असून गावात ११८ घरे आहेत. गावाचा [[साक्षरता]] दर ६३.२४% आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Primary Census Abstract C.D. Block Wise – Maharashtra – Ratnagiri District
|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/41204/study-description
|website=Census of India
|publisher=Office of the Registrar General &amp; Census Commissioner, India
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Khadi Kolvan Village
|url=https://www.mapsofindia.com/villages/maharashtra/ratnagiri/sangameshwar/khadi-kolvan.html
|website=Maps of India
|publisher=Compare Infobase Limited
|access-date=2025-07-27
|language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[विधानसभा मतदारसंघ]]''' – खडीकोळवण [[चिपळूण विधानसभा मतदारसंघ]]ात समाविष्ट आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=General Elections to State Legislative Assembly 2019 – Constituency Details
 |url=https://ceo.maharashtra.gov.in
 |publisher=Chief Electoral Officer, Maharashtra
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

=== तंटामुक्त गाव अभियान ===

खडीकोळवण ग्रामपंचायत [[महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव अभियान]] राबवते. [[महाराष्ट्र शासन]]ाने १५ ऑगस्ट २००७ रोजी ही योजना सुरू केली. या अभियानाचा उद्देश गावांतील किरकोळ वाद स्थानिक पातळीवर संवाद व सामोपचाराने सोडवणे, न्यायालयीन प्रक्रिया कमी करणे आणि सामाजिक सलोखा वाढवणे हा आहे.

== दळणवळण व परिवहन ==

'''खडीकोळवण''' गाव चारही बाजूंनी डोंगरांनी वेढलेले असून येथे पोहोचण्यासाठी दोन प्रमुख रस्तेमार्ग आहेत:

* [[साखरपा]] – खडीकोळवण (कलकदरा मार्गे)
* [[देवरुख]] – खडीकोळवण ([[बामणोली]] मार्गे)

[[रत्‍नागिरी]]–[[कोल्हापूर]] महामार्गावरील [[साखरपा]] हे गावासाठी महत्त्वाचे [[बाजारपेठ]] केंद्र आहे. [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]]ची सेवा पूर्वी [[साखरपा]]–खडीकोळवण मार्गावर चालत होती. सध्या ही सेवा [[साखरपा]]–[[बामणोली]]–खडीकोळवण मार्गावर उपलब्ध आहे.

[[कोकण रेल्वे]]वरील [[संगमेश्वर रोड]] हे खडीकोळवणच्या सर्वात जवळचे [[रेल्वे स्थानक]] असून ते गावापासून सुमारे २३ कि.मी. अंतरावर आहे. तेथून [[देवरुख]]मार्गे रस्त्याने खडीकोळवण येथे पोहोचता येते.

[[साखरपा]] ते खडीकोळवण हे अंतर सुमारे २३ कि.मी. असून रस्त्याने प्रवासास साधारण ४५ मिनिटे ते १ तास लागतो.

सन १९८५ मध्ये खडीकोळवण गावात थेट [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] सेवा सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे गावाच्या दळणवळण सुविधेत लक्षणीय सुधारणा झाली.&lt;ref name=&quot;transport&quot;&gt;MSRTC स्थानिक सेवा अभिलेख (प्रादेशिक कार्यालय, रत्नागिरी)&lt;/ref&gt;

=== एस.टी. मार्ग व परिवहन ===

खडीकोळवण गाव [[कोकण रेल्वे]] मार्गाशी थेट जोडलेले नसून, गावाजवळील प्रमुख [[रेल्वे स्थानक|रेल्वे स्थानके]] पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर रोड]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ३० कि.मी.&lt;ref&gt;{{Cite web
|title=Places of Interest – Sangameshwar
|url=https://gazetteers.maharashtra.gov.in/cultural.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/places_Sangameshvar.html
|publisher=Government of Maharashtra
|access-date=2026-07-15
}}&lt;/ref&gt;
* '''[[रत्‍नागिरी]] रेल्वे स्थानक''' – गावापासून सुमारे ४५ कि.मी.

गावापर्यंत पोहोचण्यासाठी सार्वजनिक परिवहन ([[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]])चे प्रमुख मार्ग पुढीलप्रमाणे आहेत:

* '''[[संगमेश्वर]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे १४ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २० मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Sangameshwar to Devrukh
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Sangmeshwar/Devrukh
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[रत्‍नागिरी]] ⇌ [[देवरुख]]''' – सुमारे ३८ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे ४५ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Ratnagiri
 |url=https://www.rome2rio.com/s/Devrukh/Ratnagiri
 |website=Rome2Rio
 |publisher=Rome2Rio Pty Ltd
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ खडीकोळवण''' – गाव [[देवरुख]]पासून सुमारे १५ कि.मी. अंतरावर आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Khadi Kolvan Village Map, PIN Code and Population
 |url=https://www.villagemaps.in/maharashtra/khadi-kolvan-sangameshwar-ratnagiri-565843/
 |website=VillageMaps.in
 |access-date=2025-07-25
 |language=en
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[देवरुख]] ⇌ [[साखरपा]]''' – सुमारे १६ कि.मी.; प्रवासाचा कालावधी सुमारे २२ मिनिटे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=Distance from Devrukh to Sakharpa
 |url=https://www.distancesfrom.com/distance-from-Devrukh-to-Sakharpa/DistanceHistory/15530647.aspx
 |website=DistancesFrom.com
 |language=en
 |access-date=2025-07-25
}}&lt;/ref&gt;

गावासाठी प्रमुख [[महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ|एस.टी.]] आगार [[देवरुख]] येथे असून, तेथून खडीकोळवणसाठी नियमित बस सेवा उपलब्ध आहे.

=== रस्ते विकास – चौपदरीकरण ===

[[खडीकोळवण]] गावातून पुढे [[मार्लेश्वर]] (ता. [[संगमेश्वर तालुका|संगमेश्वर]], जि. [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]]) येथे जाणाऱ्या मुख्य जिल्हा मार्गाच्या चौपदरीकरणाचा प्रस्ताव जिल्हाधिकारी कार्यालय, [[रत्‍नागिरी जिल्हा|रत्‍नागिरी]] यांनी प्रशासकीय मान्यतेसह पुढे नेला आहे.

[[जिल्हाधिकारी]] कार्यालयाच्या (सुसंयोजन समन्वय शाखा) दिनांक १९ डिसेंबर २०२५ रोजीच्या अधिकृत पत्रानुसार, निवावे – [[ओझरे]] बुद्रुक – [[खडीकोळवण]] – [[बामणोली]] – निवे – [[मार्लेश्वर]] या मार्गाचे चौपदरीकरण करून रस्ते पायाभूत सुविधा विकसित करण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे.

या प्रकल्पामुळे स्थानिक [[शेतकरी]], [[विद्यार्थी]] तसेच नागरिकांच्या दळणवळण सुविधेत सुधारणा होण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे. तसेच [[पर्यटन]]दृष्ट्या महत्त्वाच्या [[मार्लेश्वर]] मंदिरापर्यंत पोहोचणे अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.

संबंधित अधिकाऱ्यांना आवश्यक कार्यवाही करून रस्त्याच्या चौपदरीकरणाचे काम नियोजनानुसार पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.&lt;ref&gt;
District Collector Office, Ratnagiri.
&quot;Nivave–Ozhare Budruk–Khadikolvan–Bamnoli–Nive–Marleshwar Road Four-Laning&quot;.
Dated: 19 December 2025.
Signed by Jivan Desai, Deputy Collector (Land Acquisition), District Collector Office, Ratnagiri.
[https://archive.org/details/20260109_20260109_1419 Official archived PDF].
&lt;/ref&gt;

=== धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा ===

=== प्रमुख देवस्थाने ===

खडीकोळवण गावात अनेक पारंपरिक आणि श्रद्धास्थानी देवस्थाने आहेत. गावातील अनेक कुटुंबांची कुलदेवता श्री [[काळम्मा]] देवी]] (उदगिरी) आहे.&lt;ref&gt;{{Cite book
|title=श्री काळाम्मा देवी यात्रा महोत्सव स्मरणिका २०२५
|publisher=श्री काळाम्मा देवी देवस्थान समिती
|location=उदगिरी, ता. संगमेश्वर, जि. रत्नागिरी
|year=2025
|language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''श्री देव गांगेश्वर मंदिर''' – गावाचे [[ग्रामदैवत]]; येथे स्वयंभू [[शिवलिंग]] असून [[महाशिवरात्र]]ीला विशेष पूजन व उत्सव साजरा केला जातो.

* '''अत्रल देवी मंदिर''' – गावाच्या वेशीवर वसलेले स्थानिक देवीचे मंदिर.

* '''ठोंगळ देवी मंदिर''' – गावाच्या सीमारेषेवर वसलेले पारंपरिक देवस्थान.

* '''श्रीराममंदिर''' – गावाच्या मध्यवर्ती भागात वसलेले धार्मिक व सांस्कृतिक उपक्रमांचे प्रमुख केंद्र.

=== धार्मिक उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध [[सण]] व [[उत्सव]] पारंपरिक, धार्मिक आणि सामाजिक एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून साजरे केले जातात.

* [[रामनवमी]], [[हनुमान जयंती]], अत्रल देवी उत्सव, [[गोंधळ]], [[वटपौर्णिमा]], [[नागपंचमी]]
* [[गोकुळाष्टमी]], [[नवरात्र]], [[दसरा]], [[दिवाळी]], [[तुळशी विवाह]]
* [[गणेशोत्सव]] (गौर गणपती), [[शिमगा]], [[बैलपोळा]], [[मकर संक्रांत]]
* [[महाशिवरात्र]], [[देव दिवाळी]] आणि जागर

या सणांच्या वेळी गावातील विविध वाड्यांतील ग्रामस्थ सामूहिक पूजन, [[भजन]], [[गोंधळ]], पारंपरिक वादन आणि [[नृत्य]] यांसारख्या धार्मिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करतात. ग्रामदेवतेची पूजा, वार्षिक जत्रा आणि इतर पारंपरिक उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात.

=== सण व उत्सव ===

खडीकोळवण गावात विविध धार्मिक व पारंपरिक [[सण]] आणि [[उत्सव]] साजरे केले जातात. हे उत्सव गावाच्या सांस्कृतिक परंपरा आणि सामुदायिक जीवनाचा महत्त्वाचा भाग आहेत.

* '''[[होळी]]''' – [[फाल्गुन]] महिन्यात शुद्ध पंचमीपासून एकादशीपर्यंत 'फाग' साजरा केला जातो. द्वादशीला 'जांगलं होळी' तर [[पौर्णिमा]]ला होम विधी केला जातो. या काळात ग्रामदेवतेची [[पालखी]] गावातील विविध वाड्यांमध्ये नेण्याची परंपरा आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=कोकणातील अनोखी पालखी परंपरा; घराघरांत देवाचे आगमन
 |url=https://www.tv9marathi.com/festival/a-unique-tradition-of-palkhi-dancing-in-konkan-village-deity-goes-from-house-to-house-au128-885243.html
 |website=TV9 Marathi
 |publisher=TV9 नेटवर्क
 |date=2024-04-11
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''[[शिमगा]]''' – [[फाल्गुन]] [[पौर्णिमा]]ला ग्रामदेवतांना रूपे लावून [[पालखी]] गावातील प्रत्येक घरापर्यंत नेली जाते. या उत्सवात पारंपरिक धार्मिक विधी आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=गावगाडा आणि मानपान चालीरीती
 |url=https://prahaar.in/2022/07/24/rice-planting-in-konkan/
 |website=दैनिक प्रहार
 |publisher=Prahaar Media Group
 |date=2022-07-24
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
}}&lt;/ref&gt;

* '''जागर''' – [[श्रावण]] शुद्ध त्रयोदशीला देवतांना 'पोवते' (रक्षासूत्र) अर्पण करून जागरण केले जाते. या प्रसंगी [[भजन]], [[गोंधळ]] आणि पारंपरिक धार्मिक सादरीकरणे होतात.

* '''[[देव दिवाळी]]''' – या दिवशी देवस्थानात विशेष पूजा केली जाते. देवाच्या कळसाची सजावट करून पारंपरिक पद्धतीने दीपप्रज्वलन केले जाते.

* '''कौली जत्रा''' – [[पौष]] [[पौर्णिमा]]पूर्वीच्या शुक्रवारी गावदेवीकडून शेतीच्या प्रारंभासाठी कौल घेतला जातो. त्यानंतर पारंपरिक पद्धतीने कृषी हंगामाची सुरुवात केली जाते.

* '''पालिक सोमवार''' – प्रत्येक मराठी महिन्याचा पहिला सोमवार ग्रामदेवतांच्या नावाने पाळला जातो. या दिवशी धार्मिक विधी पार पाडले जातात आणि पारंपरिक श्रद्धेनुसार शेतीची कामे टाळली जातात.

=== मिरगाची राखण – पारंपरिक शेतीरक्षण विधी ===

खडीकोळवण गावात [[मृग नक्षत्र]]ाच्या प्रारंभी शेती हंगामाची सुरुवात करताना ग्रामदेवतेला नैवेद्य अर्पण करून 'मिरगाची राखण' हा पारंपरिक विधी केला जातो. पाण्याचा प्रवाह सुरू झाल्यानंतर ग्रामदेवतेला प्रथम राखण अर्पण करून शेतकरी पिकांच्या संरक्षणासाठी प्रार्थना करतात.

'राखण' ही उभ्या पिकांच्या संरक्षणाशी संबंधित पारंपरिक ग्रामीण पद्धत मानली जाते. बी पेरणीपूर्वी महिलांकडून शेतीची जमीन समतल करून 'दीपळ फोडणे' हा विधीही पार पाडला जातो. हा विधी [[शेती]], स्थानिक श्रद्धा आणि ग्रामसंस्कृतीशी निगडित असून गावाच्या पारंपरिक कृषी जीवनाचा एक भाग आहे.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=खडीकोळवण – शाळा – अमृत महोत्सव वर्ष – स्मरणिका (२०२१–२२)
 |url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:खडीकोळवण_-_शाळा_-_अमृत_महोत्सव_वर्ष_-_स्मरणिका_२०२१-२०२२.pdf
 |website=Wikimedia Commons
 |publisher=जिल्हा परिषद पूर्व प्राथमिक शाळा, खडीकोळवण
 |date=2022
 |access-date=2025-07-25
 |language=mr
 |format=PDF
}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== चित्रदालन ==
&lt;gallery widths=&quot;250&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
File:खडीकोळवण देव गांगेश्वर ग्राम मंदीर.jpg
File:गांगेश्वर समोर नतमस्तक नंदी.jpg
File:ग्रामदेवता मंदिर गाभारा.jpg
File:कुलाचार.jpg
File:गांगेश्वर-शिव स्वयंभूःशिव लिंग.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर.jpg
File:स्वयंभु देव गांगेश्वर देवता.jpg
File:गावातील बलुतेदार.jpg
File:Holika Dahan Bhaindar East in Maharashtra, India 2026.jpg
&lt;/gallery&gt;

== बाह्य दुवे ==
* [https://www.amazon.com/dp/B0FHHWWR47 Amazon Kindle वर &quot;खडीकोळवण&quot;]

== हे देखील पहा ==
* [[काळम्मा]]देवी उदगिरी
* [[संगमेश्वर]]
* [[रत्‍नागिरी जिल्हा]]

[[वर्ग:महाराष्ट्र]]
[[वर्ग:कोकण]]
[[वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे]]
[[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:पश्चिम घाट]]</text>
      <sha1>02xpe3v84igcp7kpumpmub1375r3j3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>नायब सिंह सैनी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>246394</id>
    <revision>
      <id>2694631</id>
      <parentid>2620197</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T18:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39942-07</username>
        <id>185325</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>2694631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3400" sha1="d6qsig6jihq8n79wt1ey2pkutj064ko" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>2694632</id>
      <parentid>2694631</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:00:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39942-07</username>
        <id>185325</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>2694632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3945" sha1="008116fpfh9yo5b0aw2wm8nlh5rbmnh" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>2694634</id>
      <parentid>2694632</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:02:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39942-07</username>
        <id>185325</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>2694634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4844" sha1="8nfgr5k97whb03dknx21iouf1aqo9hv" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>2694635</id>
      <parentid>2694634</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:02:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39942-07</username>
        <id>185325</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>2694635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9197" sha1="ig80ut5udwqw58dvgoo57ukg32qzgu7" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>2694636</id>
      <parentid>2694635</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:03:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39942-07</username>
        <id>185325</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>2694636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13422" sha1="tsuvjp3bytsts4gqqp8sd77aefj2x48" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>2694637</id>
      <parentid>2694636</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:03:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39942-07</username>
        <id>185325</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>2694637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17760" sha1="po937pzp169huhxrl0e8sntpy6ixbx5" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>2694638</id>
      <parentid>2694637</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:03:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39942-07</username>
        <id>185325</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>2694638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22108" sha1="a955hus1t64m2yjtqkbizxlyha6t9ri" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>2694639</id>
      <parentid>2694638</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:04:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39942-07</username>
        <id>185325</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>2694639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26446" sha1="imfvxuf1jdx8980vlfup7doz75ksora" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>2694640</id>
      <parentid>2694639</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:04:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39942-07</username>
        <id>185325</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>2694640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30802" sha1="8le6s7j13rbu50ha1jqb60jurxmgi1w" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>2694641</id>
      <parentid>2694640</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:05:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39942-07</username>
        <id>185325</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>2694641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35158" sha1="630vzx660tzl7of6d94t2udt10k9tko" deleted="deleted" />
      <sha1 />
    </revision>
    <revision>
      <id>2694642</id>
      <parentid>2694641</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:18:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-39942-07|~2026-39942-07]] ([[User talk:~2026-39942-07|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:Quinlan83|Quinlan83]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2592179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1987" sha1="afc0c0qe7ff3fija7bvzqzmzudvxg6q" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''नायब सिंह सैनी''' (जन्म २५ जानेवारी १९७०) हे भारतीय राजकारणी आहेत. [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९ लोकसभा निवडणुकीत]] हे [[कुरुक्षेत्र लोकसभा मतदारसंघ|कुरुक्षेत्र मतदारसंघातून]] भाजपतर्फे [[१७वी लोकसभा|१७व्या लोकसभेवर]] निवडून गेले. १२ मार्च २०२४ ला हे [[हरियाणाचे मुख्यमंत्री|हरियाणाचे ११ वे मुख्यमंत्री]] झाले.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-03-12 |title=Newsmaker {{!}} Meet Haryana's new CM Nayab Singh Saini: A Khattar confidant, OBC face |url=https://indianexpress.com/article/india/haryana-new-cm-nayab-singh-saini-khattar-confidant-obc-face-9209839/ |access-date=2024-03-12 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en |archive-date=12 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312121909/https://indianexpress.com/article/india/haryana-new-cm-nayab-singh-saini-khattar-confidant-obc-face-9209839/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
[[File:Nayab Singh Saini.jpg|इवलेसे|नायाब सिंह सैनी]]

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{विद्यमान भारतीय मुख्यमंत्री}}
{{DEFAULTSORT:सैनी, नायब सिंह}}
[[वर्ग:कुरुक्षेत्रचे खासदार]]
[[वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य]]
[[वर्ग:भारतीय राजकारणी]]
[[वर्ग:हरियाणाचे मुख्यमंत्री]]</text>
      <sha1>afc0c0qe7ff3fija7bvzqzmzudvxg6q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख</title>
    <ns>0</ns>
    <id>250198</id>
    <revision>
      <id>2694667</id>
      <parentid>2689228</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:09:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादवकालीन शिलालेख */</comment>
      <origin>2694667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28742" sha1="0xl9zl2tew03uytgiirf91ayj0dais3" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===
नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला. [[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सकरार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच 'जलतुंग समुद्र' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील 'मण्यार नदी' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत. राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली. ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर[इ.स. १०४३-१०६८] यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा [११३८-११५१] यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;
या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे. &lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्याचील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून एकमेव अपवाद संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===
बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा. नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते. यादव नृपती [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्धस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी रामचंद्र यादवाच्या काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला. कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>0xl9zl2tew03uytgiirf91ayj0dais3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694668</id>
      <parentid>2694667</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:09:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादवकालीन शिलालेख */</comment>
      <origin>2694668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28748" sha1="huggcjesu1zhtxuzfc1bu4r5zapim2l" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===
नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला. [[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सकरार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच 'जलतुंग समुद्र' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील 'मण्यार नदी' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत. राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली. ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर[इ.स. १०४३-१०६८] यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा [११३८-११५१] यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;
या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे. &lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्याचील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून एकमेव अपवाद संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===
बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा. नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते. यादव नृपती [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी रामचंद्र यादवाच्या काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला. कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>huggcjesu1zhtxuzfc1bu4r5zapim2l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694669</id>
      <parentid>2694668</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादवकालीन शिलालेख */</comment>
      <origin>2694669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28761" sha1="brka97a6s1hseqo8uab4gslexddj80q" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===
नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला. [[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सकरार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच 'जलतुंग समुद्र' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील 'मण्यार नदी' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत. राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली. ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर[इ.स. १०४३-१०६८] यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा [११३८-११५१] यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;
या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे. &lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्याचील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून एकमेव अपवाद संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===
बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा. नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते. यादव नृपती [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी रामचंद्र यादवाच्या काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला. कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>brka97a6s1hseqo8uab4gslexddj80q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694670</id>
      <parentid>2694669</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* कलचुरी शिलालेख */</comment>
      <origin>2694670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28773" sha1="bq8xjvjwmuas9h8clpkxbyu6p9vjutv" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===
नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला. [[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सकरार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच 'जलतुंग समुद्र' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील 'मण्यार नदी' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत. राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली. ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर[इ.स. १०४३-१०६८] यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा [११३८-११५१] यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;
या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे. &lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्याचील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून एकमेव अपवाद संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===

बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा.

* नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; 
जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. 
या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. '''सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर''' यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते. यादव नृपती [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी रामचंद्र यादवाच्या काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला. कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>bq8xjvjwmuas9h8clpkxbyu6p9vjutv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694671</id>
      <parentid>2694670</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:15:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादवकालीन शिलालेख */</comment>
      <origin>2694671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28812" sha1="gvoicb18di7jo5wmltfxswoudr9ocus" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===
नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला. [[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सकरार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच 'जलतुंग समुद्र' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील 'मण्यार नदी' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत. राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली. ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर[इ.स. १०४३-१०६८] यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा [११३८-११५१] यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;
या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे. &lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्याचील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून एकमेव अपवाद संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===

बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा.

* नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; 
जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. 
या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. '''सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर''' यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते. यादव नृपती [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी [[रामदेव यादव|रामचंद्र यादवांच्या]] काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला. कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>gvoicb18di7jo5wmltfxswoudr9ocus</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694675</id>
      <parentid>2694671</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:25:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादवकालीन शिलालेख */</comment>
      <origin>2694675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28859" sha1="l7lplsuxg1mgc96mzbl5ct0ds2n7h0m" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===
नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला. [[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सकरार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच 'जलतुंग समुद्र' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील 'मण्यार नदी' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत. राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली. ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर[इ.स. १०४३-१०६८] यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा [११३८-११५१] यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;
या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे. &lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्याचील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून एकमेव अपवाद संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===

बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा.

* नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; 
जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. 
या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. '''सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर''' यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते.
* [[देवगिरीचे यादव|यादव नृपती]] [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी [[रामदेव यादव|रामचंद्र यादवांच्या]] काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला. कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>l7lplsuxg1mgc96mzbl5ct0ds2n7h0m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694676</id>
      <parentid>2694675</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादवकालीन शिलालेख */</comment>
      <origin>2694676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28860" sha1="f257605jhmbkl6mut2m2vp75h4fsjcn" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===
नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला. [[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सकरार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच 'जलतुंग समुद्र' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील 'मण्यार नदी' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत. राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली. ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर[इ.स. १०४३-१०६८] यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा [११३८-११५१] यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;
या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे. &lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्याचील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून एकमेव अपवाद संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===

बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा.

* नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; 
जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. 
या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. '''सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर''' यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते.
* [[देवगिरीचे यादव|यादव नृपती]] [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; 
या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी [[रामदेव यादव|रामचंद्र यादवांच्या]] काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला. कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>f257605jhmbkl6mut2m2vp75h4fsjcn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694677</id>
      <parentid>2694676</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादवकालीन शिलालेख */</comment>
      <origin>2694677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28913" sha1="ea2ytmj7k9e5yx4ypux1co6w5jh1zyg" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===
नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला. [[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सकरार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच 'जलतुंग समुद्र' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील 'मण्यार नदी' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत. राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली. ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर[इ.स. १०४३-१०६८] यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा [११३८-११५१] यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;
या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे. &lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्याचील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून एकमेव अपवाद संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===

बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा.

* नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; 
जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. 
या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. '''सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर''' यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर देवगिरीच्या यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक असलेले '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते.
* [[देवगिरीचे यादव|यादव नृपती]] [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; 
या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी [[रामदेव यादव|रामचंद्र यादवांच्या]] काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला. कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>ea2ytmj7k9e5yx4ypux1co6w5jh1zyg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694678</id>
      <parentid>2694677</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* राष्ट्रकुटांचे शिलालेख */</comment>
      <origin>2694678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28930" sha1="r3m1nzdbo7qsacu624ytn8omvqmdwml" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===

नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला.

[[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]

कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सरकार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; 

या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच '''जलतुंग समुद्र''' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील '''मण्यार नदी''' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती, हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत. राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली. ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर[इ.स. १०४३-१०६८] यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा [११३८-११५१] यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;
या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे. &lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्याचील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून एकमेव अपवाद संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===

बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा.

* नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; 
जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. 
या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. '''सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर''' यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर देवगिरीच्या यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक असलेले '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते.
* [[देवगिरीचे यादव|यादव नृपती]] [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; 
या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी [[रामदेव यादव|रामचंद्र यादवांच्या]] काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला. कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>r3m1nzdbo7qsacu624ytn8omvqmdwml</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694681</id>
      <parentid>2694678</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख */</comment>
      <origin>2694681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28940" sha1="ljmcoj7rd7ur0b3ggzuwb0yrt9pmt6x" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===

नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला.

[[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]

कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सरकार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; 

या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच '''जलतुंग समुद्र''' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील '''मण्यार नदी''' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती, हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत.
* राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली, ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर (इ.स. १०४३-१०६८) यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा (११३८-११५१) यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;

या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; 

हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे, हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्यातील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून, एकमेव अपवाद... संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===

बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा.

* नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; 
जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. 
या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. '''सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर''' यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर देवगिरीच्या यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक असलेले '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते.
* [[देवगिरीचे यादव|यादव नृपती]] [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; 
या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी [[रामदेव यादव|रामचंद्र यादवांच्या]] काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला. कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>ljmcoj7rd7ur0b3ggzuwb0yrt9pmt6x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694682</id>
      <parentid>2694681</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख */</comment>
      <origin>2694682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28943" sha1="8inskac7ff6bvqx5xfn27bmvhztqm48" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===

नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला.

[[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]

कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सरकार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; 

या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच '''जलतुंग समुद्र''' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील '''मण्यार नदी''' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती, हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत.
* राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली, ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर (इ.स. १०४३-१०६८) यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा (११३८-११५१) यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;

या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; 

हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे, हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्यातील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून, एकमेव अपवाद... संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===

बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा.

* नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; 
जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. 
या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. '''सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर''' यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर देवगिरीच्या यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक असलेले '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते.
* [[देवगिरीचे यादव|यादव नृपती]] [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; 
या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी [[रामदेव यादव|रामचंद्र यादवांच्या]] काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला.
* कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. 
त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता. पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख  पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>8inskac7ff6bvqx5xfn27bmvhztqm48</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694684</id>
      <parentid>2694682</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख */</comment>
      <origin>2694684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28944" sha1="q9zygagxz9p9wbfpk09cw5ddobwqtd1" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===

नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला.

[[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]

कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सरकार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; 

या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच '''जलतुंग समुद्र''' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील '''मण्यार नदी''' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती, हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत.
* राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली, ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर (इ.स. १०४३-१०६८) यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा (११३८-११५१) यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;

या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; 

हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे, हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्यातील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून, एकमेव अपवाद... संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===

बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा.

* नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; 
जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. 
या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. '''सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर''' यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर देवगिरीच्या यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक असलेले '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते.
* [[देवगिरीचे यादव|यादव नृपती]] [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; 
या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी [[रामदेव यादव|रामचंद्र यादवांच्या]] काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद तुघलक यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला.
* कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. 
त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता.
* पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>q9zygagxz9p9wbfpk09cw5ddobwqtd1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694686</id>
      <parentid>2694684</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:39:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32459-97</username>
        <id>183722</id>
      </contributor>
      <comment>/* पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख */</comment>
      <origin>2694686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28980" sha1="svv8zmtnxg4bx4x874bgvtszku4rvpo" xml:space="preserve">
==भारतीय इतिहासाचे साधने==
शिलालेख हे प्राचीन भारताच्या इतिहासाचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले जाते. प्राचीन कालखंडाच्या इतिहाससाधनांत मुख्यतः पुरातत्त्वीय निरनिराळ्या वस्तूंचा समावेश होतो. उत्खननांमुळे मिळालेली भांडी, शस्त्रे, घरे व त्यांची बांधणी, ग्राम-नगरव्यवस्था, अलंकार इ. तत्कालीन समाजिक, धार्मिक व आर्थिक परिस्थितीवर प्रकाश टाकण्यास उपयुक्त आहेत. प्राचीन कालखंडात तयार झालेले विविध भाषिक ग्रंथ हेही इतिहासाचे महत्त्वाचे साधन आहे. या ग्रंथांचे समकालीन व उत्तरकालीन असे दोन भेद पडत असले, तरी ते प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रीतीने तत्कालीन इतिहासावर प्रकाश टाकतात. राजतरंगिणी, राष्ट्रौढवंशमहाकाव्य, शिवभारत  इ. ग्रंथ प्रत्यक्ष इतिहास सांगतात तर हर्षचरित, विक्रमांकदेवचरित पंपभारत, मणिमेखलै  इ. ग्रंथ रूपक शैलीने इतिहासकथन करतात. काही ग्रंथांच्या आरंभी किंवा अंतर्भागी किंवा अंती इतिहासविषयक माहिती मिळते. उदा., हेमाद्रिलिखित चतुर्वर्गचिंतामणि, जल्हणचा सुक्तिमुक्तावलि  व प्रसिद्ध कानडी कवी पंप याचा विक्रमार्जुनविजय अथवा पंपभारत ह्या ग्रंथांच्या प्रस्तावनांत ऐतिहासिक माहिती आढळते. बसबभूपालने शिवतत्त्वरत्नाकरात मधूनमधून ऐतिहासिक माहिती गुंफली आहे तर सोमदेव सुरीने यशस्तिलकचंपूमध्ये ग्रंथाच्या शेवटी काही ऐतिहासिक माहिती दिली आहे. तथापि इतिहासकाळातील प्राचीन विभागाची साक्षात माहिती देणारे ग्रंथ एकंदरीत थोडेच आहेत.
तत्कालीन राजकीय इतिहाससंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ अपुरे पडत असले, तरी इतिहासाच्या धार्मिक, सामाजिक, भाषिक ह्या विविध अगांसंबंधी माहिती देण्यास हे ग्रंथ उपयुक्त आहेत. पुराणे, रामायण, महाभारत, ही महाकाव्ये, तत्कालीन सामाजिक आचारविचार, राहणीमान, वस्त्रे, अलंकार इत्यादीसंबंधी माहिती देण्यास उपयुक्त व महत्त्वाची साधने आहेत. भारताच्या पारंपरिक इतिहासकाळातील निरनिराळ्या राजवंशांसंबंधी माहिती देण्यास पुराणे हेच एकमेव व महत्त्वाचे साधन आहे. 

==नांदेड जिल्ह्यातील शिलालेख==
गोदावरी नदीच्या खोऱ्यात आणि विशेषतः नांदेड जिल्ह्याच्या परिसरातील शिलालेखांचा शोध घेता, आजपावेतो ५० शिलालेख सापडलेले आहेत. यापैकी काहींची नोंद एपिग्राफिया इंडिया या संशोधनपर ग्रंथमालेत झाली आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions from Nanded Dist. 1968&lt;/ref&gt;तरीही मौर्य, सातवाहन, गुप्त व वाकाटक या प्राचीन राजघराण्याचे शिलालेख अजून पर्यंत सापडलेले नाहीत. 
नांदेड जिल्ह्यातील उपलब्ध शिलालेखांचा अभ्यास करता असे आढळते की, आठव्या शतकांपासून अठराव्या शतकांपर्यंत म्हणजेत या एक हजार वर्षाच्या कालावधीत हे शिलालेख कोरले गेले आहेत. दक्षिण भारतातील प्रमुख राजघराण्यापैकी राष्ट्रकूट, उत्तर चालुक्य, कलचुरी आणि यादव या घराण्यांचे हे शिलालेख होत. या शिलालेखात एका ओळीच्या शिलालेखापासून ते सविस्तर वर्णन असणाऱ्या  विस्तृत अशा शिलालेखापर्यंत अनेक प्रकारचे आढळतात. [[File:नांदेड जिल्हा शिलालेख नकशा.jpg|thumb|नांदेडचा नकाशा]]काही राजांचे प्रशस्तिपर शिलालेखही या परिसरात उपलब्ध झाले आहेत.या प्रशस्तीपर शिलालेखाची भाषा बी अत्यंत लालित्यपूर्ण आहे. तसेच गद्य आणि पद्यातल्या अप्रतिम रचना काही शिलालेखातही आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४४ &lt;/ref&gt;    
या परिसरातील उपलब्ध शिलालेखांपैकी बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी लिपीत आहेत. ते सर्वच चालुक्यवंशीय असून काही शिलालेखांची भाषा आणि लिपी दोनिही कानडी आहेत. तर काहींची लिपी कानडी आहे आणि भाषा संस्कृत आहे. तर काही शिलालेख मराठी भाषेत आहेत, लेखन नागरी लिपीत केले आहेत.संस्कृत शिलालेखांची अक्षरवाटीका अत्यंत प्रमाणबद्ध असून कानडी लिपीतील शिलालेख कोरताना कोरवयांनी तीच कसब दाखवली आहे. &lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४५ &lt;/ref&gt; 
===प्राचीनतम् शिलालेख===
कंधार येथे इसवी सन १९५८ साली सापडलेला प्राचीनतम् शिलालेख हा आतापर्यंत उपलब्ध झालेल्या शिलालेखांपैकी एक होय. हा शिलालेख कंधार गावच्या वेशीजवळ असलेल्या बौद्ध मंदिरात असलेल्या बुद्धमुर्तीच्या आसनपीठावर कोरलेला आहे. हा शिलालेख नागरी लिपीतील असून फक्त दोन ओळींचा आहे. ह्या शिलालेखात बौद्ध तत्त्वज्ञानातील हेतुवादाचे विवेचन संस्कृत रचनेत करण्यात आले आहे. &lt;ref&gt;कठारे, अनिल, दळवे, अरुण, राष्ट्रकुटांची राजधानी कंधार, पृष्ठ-११७&lt;/ref&gt;
'हे धर्मा हेतुप्रभवा हेतु तेषां तथा गतोहयवदत
तेषांच यो निरोध:एवं वादी महाश्रमण' ह्या रचना असलेला शिलालेख राष्ट्रकुट काळातील असून सध्या कंधार शहराच्या मध्यभागी बौद्धद्वार वेशीजवळ असलेल्या बौद्धविहारात आहे. हा शिलालेख आठव्या शतकातील असून ती आजही बुधवार वेस म्हणून परिचित आहे.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===राष्ट्रकुटांचे शिलालेख===

नांदेड जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन प्रभावी सत्ता राष्ट्रकुटांच्या स्वरूपात प्रस्थापित झाली. प्रारंभीच्या काळात राष्ट्रकुटाच्या हालचाली वेरूळच्या परिसरात केंद्रित झाल्या तसेच याच काळात नांदेड आणि उस्मानाबाद परिसरातही राष्ट्रकुटांचा प्रभाव दर्शविणारे काही संदर्भ ताम्रपटातून उपलब्ध झाले. 
१९५७ साली नांदेड जिल्ह्यातील कंधार या ठिकाणी राष्ट्रकुटकालीन सापडला.

[[File:कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख.jpg|thumb|कंधारचा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख]]

कंधारचा हा राष्ट्रकुटकालीन शिलालेख एका दगडी चौकोनी खांबावर- खांबाच्या तीन बाजूस कोरलेला असून या खांबाचा खालचा भाग तुटलेला असल्याने उपलब्ध झाला नाही. अडीच-तीन फूट उंचीचा जो भाग उपलब्ध झाला त्या भागातील शिलालेखाच्या अक्षरवाटिकेवरून हा शिलालेख राष्ट्रकुट राजा तिसरा कृष्ण(इ. स. ९३९-९६८) यांच्या कालखंडातील असावा  असा निष्कर्ष डॉ. डी. सी. सरकार, आणि जी. भट्टाचार्य यांनी काढला आहे. &lt;ref&gt;Dr. D. C. Sircar &amp; Bhattacharya, Epigraphia Indica Vol. XXXV, Pg. 105&lt;/ref&gt; 

या शिलालेखात कंधारचे अप्रतिम वर्णन करण्यात आले आहे. कंधार येथील शिलालेखांमध्ये राष्ट्रकूटकालीन नगररचनेचा आराखडा एकप्रकारे नोंदविला गेला होता व जाणीवपूर्वक या स्थानाचा विकास केला होता. या स्थानाचे भौगोलिक महत्त्व, भूस्थळ रचना व पर्यावरणाचा अभ्यास करून, जलाशयांसाठी सुयोग्य अशा स्थानाची निवड करून 'हत्तीनाला' हा एक जलप्रवाह अडवून तेथे कृष्ण दुसरा यांच्या काळातच '''जलतुंग समुद्र''' या जलाशयाची निर्मिती करण्यात आली होती. यासाठी जवळपास ८५० मी. लांबीचा मातीचा बंधारा बांधण्यात आला व या परिसरातील '''मण्यार नदी''' व हा जलाशय यातील उंच-सखल भागाचा योग्य उपयोग करून बंधारे तसेच विविध बारवांची एक शृंखला निर्माण केली गेली. परिणाम म्हणून मण्यार ही मांजरीची उपनदी व त्या काठावर असलेला हा संपूर्ण परिसर हा पाणलोट क्षेत्राचा भाग बनवून विकसित केला गेला.&lt;ref&gt;https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

प्राचीन भारताच्या इतिहासात उल्लेखनीय भर टाकणारा एक महत्त्वाचा शिलालेख म्हणून ह्या शिलालेखाचा उल्लेख करावा लागेल. ह्या शिलालेखाच्या उपलब्धतेमुळेच कंधार हे राष्ट्रकुटांची राजधानी होती, हे सिद्ध झाले आहे. कारण या काळी अस्तित्वात असलेल्या देवळांचे, मकरतोरणांचे आणि सर्वलोकेश्वर मंडपाचे वर्णन या शिलालेखात करण्यात आलेले आहे. राष्ट्रकुट राजांनी केलेल्या लोकोपयोगी कामांचे उल्लेख शिलालेखातून येतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६ &lt;/ref&gt;

===उत्तर चालुक्याचे कानडी शिलालेख===

नांदेड परिसरात उत्तर चालुक्याचे एकूण बत्तीस (३२) शिलालेख आजपर्यंत उपलब्ध झाले आहेत. यातील बहुसंख्य शिलालेख हे कानडी भाषेतील आहेत.
* राष्ट्रकुटाच्या नंतर नांदेड जिल्ह्यात कल्याणीच्या चालुक्याची राजवट सुरू झाली, ही बाब ह्या शिलालेखांमुळे सिद्ध होते. हे सर्व शिलालेख कल्याणीच्या चालुक्य नृपती संबंधीचे आहेत. कल्याणी येथे उत्तर चालुक्याची राजधानी स्थापन करणारा पहिला सोमेश्वर (इ.स. १०४३-१०६८) यांच्या कालखंडापासून ते जगदेकमल्ल दुसरा (११३८-११५१) यांच्या कालखंडापर्यंत जवळपास १०० वर्षाच्या कालावधीत नांदेड जिल्ह्यात ३६ शिलालेख सापडले आहेत.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ४६&lt;/ref&gt;

या घराण्यातील पहिला शिलालेख देगलूर तालुक्यातील [[तडखेल]] या गावी सापडला. हा शिलालेख तडखेल या गावच्या पूर्वेस महादेवाच्या मंदिराजवळ ठेवलेला आहे.&lt;ref&gt;Dr. Ritti &amp; G. C. Shelke, Inscriptions n0.3&lt;/ref&gt; 

हा शिलालेख कूपच विस्तृत असून सोश्वर व नागवर्मा यांच्या विजयाचे सविस्तर वर्णन यात केले आहे. लिखनाचे स्वरूप प्रशस्तिपर असून सोमेश्वरांच्या एकूण कार्याचा यात आढावा घेण्यात आला आहे. ह्या शिलालेखाचे वैशिष्ठ्ये म्हणजे, हा शिलालेख कोरल्याचे वर्ष त्यात स्पष्टपणे नोंदवले असून सर्वजित संवत्सरातील शके ९६९ या वर्षात वैशाख शुद्ध तृत्तीयेस बुधवारी हा शिलालेख कोरवला गेला, अशा प्रकारची नोंद ह्या शिलालेखात आहे. या शिलालेखामुळे चालुक्य सेनापती नागवर्मा ह्यांचे कर्तृत्त्व प्रकाशात आले असून त्यांनी मिळवलेल्या अनेक विजयाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात येतो.
मुखेड तालुक्यातील मुखेड या गावीच विक्रमादित्याचा एक शिलालेख सापडला आहे. विक्रमादित्यांचे बहुतांश शिलालेख हे कानडी लिपीत व कानडी भाषेत लिहिले गेले असून, एकमेव अपवाद... संगम येथील शिलालेखाचा असून हा शिलालेख नागरी लिपीत व संस्कृत भाषेत कोरला गेला आहे.

===कलचुरी शिलालेख===

बाराव्या शतकाच्या सुमारास नांदेड जिल्ह्यातून चालुक्याची राजवट नाहिशी झाली. चालुक्य राजवटीस हुसकावून लावून कलचुरींनी काही काळ आपला प्रभाव नांदेड येथे प्रस्थापित केला असावा.

* नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील जुन्नी या गावी कलचुरींचा एकमेव शिलालेख सापडला आहे. हा शिलालेख म्हणजे एक स्तंभलेखच असून खांबाच्या तीन बाजूस तो कोरण्यात आला आहे.&lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke, Opp. Cit.pp-29 &lt;/ref&gt; 
जुन्नवलीगे म्हणजेच आजचे जुन्नी. 
या ठिकाणच्या काही देवालयांना दिलेल्या दानाचा उल्लेख ह्या शिलालेखात आहे. '''सुवर्णवृषभध्वज आणि कालिंजरपूरवराधिश्वर''' यासारख्या उपाधींचा वापर या शिलालेखात आठळतो.

== यादवकालीन शिलालेख ==

कलचुरीनंतर नांदेड जिल्ह्यावर देवगिरीच्या यादवांचे प्रभुत्व प्रस्थापित झाले. नांदेड जिल्ह्यात सापडलेल्या शिलालेखावरून असे स्पष्ट होते की, यादवांचे मांडलिक असलेले '''रट्टवंशीय बल्लाळ''' राजे हे या परिसरात राज्य करीत होते. या &quot;'''बल्लाळ'''&quot; राजाची राजधानी अमरदकपूर येथे होती. तर राज्यातील एक प्रमुख केंद्र [[अर्धापूर]] हे होते.
* [[देवगिरीचे यादव|यादव नृपती]] [[भिल्लम]] ५वा यांचा एक शिलालेख नांदेड शहरापासून २२ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अर्धापूर या ठिकाणी सापडला आहे. &lt;ref&gt;Dr. ritti &amp; Shelke  Opp. Cit pp - 40&lt;/ref&gt; 
या शिलालेखात रट्टवंशीय बल्लाळांची वंशावळ आणि त्यांनी दिलेल्या भूमिदानाचे उल्लेख केलेले आहेत. इ. स. १२व्या शतकातील अर्धापूरचे सविस्तर वर्णन या शिलालेखात आढळते.
 या शिलालेखाचा रचयिता, लेखक आणि कोरक ह्यांचे उल्लेखही यात आलेले आहेत. हा शिलालेख अर्धापूर गावाच्या पश्चिमेस एका शेतातील चिंचेच्या झाडाखाली असलेल्या उद्ध्वस्त मंदिराजवळ ठेवण्यात आला आहे.
 
* किनवट तालुक्यातील [[उनकेश्वर]] या ठिकाणी [[रामदेव यादव|रामचंद्र यादवांच्या]] काळातला एक शिलालेख उपलब्ध झाला आहे. प्राचीन मराठी कोरीव लेखातील एक महत्त्वपूर्ण लेख म्हणून याचा उल्लेख करावा लागेल. &lt;ref&gt;तुळपुळे, शं. गो. प्राचीन मराठी कोरीव लेख, पृष्ठ-२०१&lt;/ref&gt; इ. स. १२८०-८१ सालातील हा शिलालेख म्हणजे नांदेड परिसरातील शेवटचा यादवकालीन शिलालेख होय.

===पर्शियन आणि अरेबिक शिलालेख===

इ.स. चौदाव्या शतकात नांदेड परिसरावर मोहम्मद [[तुघलक घराणे|तुघलक]] यांचा प्रभाव प्रस्थापित झाला.
* कालांतराने बहामनी वर्चस्वाखाली नांदेड परिसर आला, आणि [[बिदर]] प्रांतातील भाग म्हणून नांदेड सुभा प्रस्तापित झाला. या बहामनी कालखंडातील अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी कंधार परिसरात सापडल्या आहेत. 
त्याचप्रमाणे [[निजामशाही]], [[बरिदशाही]] आणि [[इमादशाही]] या दक्षिणी सत्तांनीही नांदेड परिसरात शिरकाव केलेला होता.
* पुढे मोघलांचाही प्रभाव नांदेड परिसरात राहिला.
कंधार या गावी या कालखंडातील काही शिलालेख उपलब्ध असून हे सर्व शिलालेख पर्शियन व अरेबिक या भाषेत असून कंधारच्या किल्ल्यात आणि गावातील दर्ग्यावर आढळतात.&lt;ref&gt;राजन, अमिताभ, गाडगीळ, स. रा. आणि इतर, स्थानिक इतिहास आणि साहित्य : एक शोध - नांदेड, प्रकाशक- नांदेड जिल्हा संदर्भ ग्रंथ समिती, प्रकाशन वर्ष- १ मे, १९८६, पृष्ठ- ५०&lt;/ref&gt; कंधारच्या किल्ल्यात असलेल्या शिलालेखावरून या परिसरातील मध्ययुगीन कालखंडाच्या अनेक घडामोडीवर प्रकाश पडतो. कंधारच्या किल्ल्यावरील बुरुजांची बांधणी, डागडुगी या विषयीचे संदर्भ या शिलालेखातून आढळतात.

==संदर्भग्रंथ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
https://maharashtratimes.indiatimes.com/editorial/samwad/history-of-kandhar/articleshow/59399344.cms{{मृत दुवा|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[वर्ग:शिलालेख]]</text>
      <sha1>svv8zmtnxg4bx4x874bgvtszku4rvpo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शेमेन कॅम्पबेल</title>
    <ns>0</ns>
    <id>253444</id>
    <revision>
      <id>2694813</id>
      <parentid>2520997</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:28:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5546" sha1="f8o6f5svzt79kghjrxty5jn6oqttznh" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट क्रिकेट खेळाडू संपूर्ण माहिती|name=Shemaine Campbelle|female=true|image=2020 ICC W T20 WC WI v T 02-22 Campbelle (02).jpg|international=true|country=West Indies|T20Icap=20|columns=2|source=http://www.espncricinfo.com/westindies/content/player/424631.html ESPNCricinfo}}

'''शेमेन अल्टिया कॅम्पबेल''' ([[ ऑक्टोबर 1992) एक वेस्ट इंडियन [[क्रिकेट|क्रिकेट खेळाडू आहे]] .&lt;ref name=&quot;Cricinfo&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.espncricinfo.com/westindies/content/player/424631.html}}&lt;/ref&gt;

'''कॅम्पबेल''' (१०५ नाबाद), एकदिवसीय सामन्यात शतक झळकावणारी तेव्हा संख्या ७ फलंदाजी किंवा कमी प्रथम आणि एकमेव महिला खेळाडू आहे आणि ती सुद्धा महिला एकदिवसीय डावात कोणत्याही फलंदाजी साठी सर्वाधिक धावा क्रमांक ७ स्थानावर फलंदाजी किंवा कमी असते [[नाबाद|नाही बाहेर]] .&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|work=Cricinfo|access-date=28 February 2017}}&lt;/ref&gt; १९ वर्ष आणि ३३८ दिवस वयोगटातील ट्वेंटी२० सामन्यात खेळणारी ती सर्वात तरुण कर्णधार आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|work=Cricinfo|access-date=23 May 2017}}&lt;/ref&gt;

२०१६ मध्ये वेस्ट इंडीजच्या आयसीसी महिला विश्व टी -२० विजेत्या स्पर्धेतही ती सहभागी झाली होती.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.espncricinfo.com/icc-womens-world-twenty20-2016/content/squad/961859.html}}&lt;/ref&gt;

ऑक्टोबर २०१८ In मध्ये क्रिकेट वेस्ट इंडीजने (सीडब्ल्यूआय) तिला २०१८-१९ च्या हंगामासाठी महिला करार दिला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24866534/kemar-roach-gets-all-format-west-indies-contract}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.icc-cricket.com/news/867947}}&lt;/ref&gt; नंतर त्याच महिन्यात, तिला वेस्ट इंडीजच्या [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|२०१]]८ squad [[आयसीसी महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक, २०१८|आयसीसी महिला विश्व टी -२०]] स्पर्धेसाठी वेस्ट इंडीजच्या संघात स्थान देण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.windiescricket.com/news/windies-women-squad-for-icc-womens-world-t20-announced/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.icc-cricket.com/news/877249}}&lt;/ref&gt; जानेवारी २०२० मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये [[२०२० महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२० आयसीसी महिला टी -२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी]] तिला वेस्ट इंडीजच्या संघात स्थान देण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.windiescricket.com/news/west-indies-squad-named-icc-womens-t20-world-cup/}}&lt;/ref&gt; स्पर्धेच्या त्यांच्या सुरुवातीच्या सामन्यात [[थायलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|थायलंड]] विरुद्ध कॅम्पबेलने तिच्या 100 व्या डब्ल्यूटी 20 सामन्यात खेळला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.womenscriczone.com/report/west-indies-survive-thailand-scare-to-start-t20-world-cup-campaign-on-a-winning-note/|title=संग्रहित प्रत|access-date=2020-03-14|archive-date=2020-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222103553/https://www.womenscriczone.com/report/west-indies-survive-thailand-scare-to-start-t20-world-cup-campaign-on-a-winning-note/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
{{commonscat-inline}}    
{{क्रिकइन्फो|ref=ci/content/player/424631.html}}

[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]]</text>
      <sha1>f8o6f5svzt79kghjrxty5jn6oqttznh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>254743</id>
    <revision>
      <id>2694609</id>
      <parentid>2694409</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T15:21:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108513" sha1="3ft7nuno0232nte0pccgbesl31mh0pm" xml:space="preserve">खालील यादी भारतीय क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. भारताने १ डिसेंबर २००६ रोजी दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला. भारताने [[२००७ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२००७]], [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]] आणि [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६]] साली ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक जिंकले तर [[२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]] साली उपविजेता ठरले. तसेच [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळांमध्ये]] भारताने सुवर्णपदक पटकावले. 


== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| भारताने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==भारताने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 400px;&quot;
|-
! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना
|-
|align=left|{{cr|RSA}} || १ डिसेंबर २००६
|-
|align=left|{{cr|SCO}} || १३ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|PAK}} || १४ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|NZ}} || १६ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|ENG}} || १९ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|AUS}} || २२ सप्टेंबर २००७
|-
|align=left|{{cr|SL}} || १० फेब्रुवारी २००९
|-
|align=left|{{cr|BAN}} || ६ जून २००९
|-
|align=left|{{cr|IRE}} || १० जून २००९
|-
|align=left|{{cr|WIN}} || १२ जून २००९
|-
|align=left|{{cr|AFG|२०१३}} || १ मे २०१०
|-
|align=left|{{cr|ZIM}} || १२ जून २०१०
|-
|align=left|{{cr|UAE}} || ३ मार्च २०१६
|-
|align=left|{{cr|NAM}} || ८ नोव्हेंबर २०२१
|-
|align=left|{{cr|HK}} || ३१ सप्टेंबर २०२२
|-
|align=left|{{cr|NED}} || २७ ऑक्टोबर २०२२
|-
|align=left|{{cr|NEP}} || ३ ऑक्टोबर २०२३
|-
|align=left|{{cr|USA}} || १२ जून २०२४
|-
|align=left|{{cr|OMA}} || १९ सप्टेंबर २०२५
|}
==विरुद्ध संघांविरुद्धची कामगिरी==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!scope=&quot;col&quot; |विरुद्ध देश
!scope=&quot;col&quot; |[[ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|सामने]]
!scope=&quot;col&quot; |विजय
!scope=&quot;col&quot; |पराभव
!scope=&quot;col&quot; |टाय
!scope=&quot;col&quot; |टाय+विजय
!scope=&quot;col&quot; |टाय+पराभव
!scope=&quot;col&quot; |अनिर्णित
!scope=&quot;col&quot; |विजय %
!scope=&quot;col&quot; |प्रथम
!scope=&quot;col&quot; |अलीकडील
|- 
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. संपूर्ण सदस्य देश]]'''
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|AFG|२०१३}}  
| ९ || ७ || ० || ० || १ || ० || १ || ७७.७८ || २०१० || २०२४
|- 
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|AUS}}  
| ३७ || २२ || १२ || ० || ० || ० || ३ || ५९.४५ || २००७ || २०२५
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|BAN}} 
| १८ || १७ || १ || ० || ० || ० || ० || ९४.४४ || २००९ || २०२५
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left; background:#cfc;&quot;|{{cr|ENG}}  
| ३५ || १८ || १६ || ० || ० || ० || १ || ५१.४२ || २००७ || २०२६
|-  
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|IRE}}  
| १० || ८ || २ || ० || ० || ० || ० || ८०.०० || २००९ || २०२६
|-  
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NZL}}     
| ३१ || १७ || ११ || १ || २ || ० || ० || ५४.८३ || २००७ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|PAK}}  
| १७ || १३ || ३ || ० || १ || ० || ० || ७६.४७ || २००७ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|RSA}}  
| ३६ || २१ || १४ || ० || ० || ० || १ || ५८.३३ || २००६ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|SL}}  
| ३३ || २१ || ९ || ० || २ || ० || १ || ६५.६२ || २००९ || २०२५
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|WIN}}  
| ३१ || २०  || १० || ० || ० || ० || १ || ६४.५१ || २००९ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|ZIM}}  
| १४ || ११ || ३ || ० || ० || ० || ० || ७८.५७ || २०१० || २०२६
|-
| colspan=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; | '''[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद|वि. असोसिएट सदस्य देश]]'''
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|HKG}}  
| १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२२
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NAM}}  
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२१ || २०२६
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NEP}}  
| १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२३ || २०२३
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|NED}} 
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२२ || २०२६
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|OMA}}  
| १ || १ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२५ || २०२५
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|SCO}}  
| २ || १ || ० || ० || ० || ० || १ || ५०.०० || २००७ || २०२१
|-
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{cr|UAE}}  
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०१६ || २०२५
|- 
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;|{{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]]
| २ || २ || ० || ० || ० || ० || ० || १००.०० || २०२४ || २०२६
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |'''एकूण'''
|'''२८४'''||'''१८७'''||'''८१'''||'''१'''||'''६'''||'''०'''||'''९'''||'''६५.८४'''||'''२००६'''||'''२०२६'''
|-
|colspan=11|&lt;small&gt;''सदर आकडेवारी ११ जुलै २०२६ रोजी [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] येथे झालेल्या {{cr-rt|IND}} वि. {{cr|ENG}} सामन्यापर्यंत अद्ययावत आहे.''&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title= Records / India / Twenty20 Internationals / Result summary|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=6;type=team|publisher=ESPNcricinfo|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title= Records / Twenty20 Internationals / Team records / Results summary
|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283307.html|publisher=ESPNcricinfo|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt; {{navbar|India T20I cricket records by opponent|mini=1|nodiv=1}} 
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/255954.html १०] || १ डिसेंबर २००६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} || 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287859.html २६] || १३ सप्टेंबर २००७ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || अनिर्णित || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००७|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287862.html २९] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || बरोबरीत
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287865.html ३२] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|NZ}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287873.html ४०] || १९ सप्टेंबर २००७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287876.html ४३] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287878.html ४५] || २२ सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287879.html ४६] || २४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/297800.html ४७] || २० ऑक्टोबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ब्रेबॉर्न स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | 
|- 
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/291356.html ५२] || १ फेब्रुवारी २००८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386494.html ८४] || २५ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[लॅंसेस्टर पार्क]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/366622.html ८५] || २७ फेब्रुवारी २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355994.html ९३] || ६ जून २००९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356001.html १०१] || १० जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356006.html १०५] || १२ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356010.html १०९] || १४ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स क्रिकेट मैदान|लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356014.html ११३] || १६ जून २००९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|RSA}}
|- 
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}} || rowspan=2 | 
|- 
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412679.html १५३] || १ मे २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412682.html १५५] || २ मे २०१० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412691.html १६५] || ७ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412695.html १६९] || ९ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- 
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452153.html १८२] || १२ जून २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} || rowspan=11 |
|- 
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/452154.html १८३] || १३ जून २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} 
|- 
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/463149.html १९६] || ९ जानेवारी २०११ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}} 
|- 
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/489200.html २००] || ४ जून २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[पोर्ट ऑफ स्पेन]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474476.html २०४] || ३१ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}}
|- 
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/521217.html २१४] || २९ ऑगस्ट २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|ENG}} 
|- 
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518954.html २१७] || १ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} 
|- 
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/518955.html २१८] || ३ फेब्रुवारी २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} 
|-
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/556252.html २४२] || ३० मार्च २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|-
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565820.html २६१] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533274.html २६५] || १९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533281.html २७२] || २३ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533287.html २७८] || २८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533291.html २८२] || ३० सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533295.html २८६] || २ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565810.html २९२] || २० डिसेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | 
|- 
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/565811.html २९४] || २२ डिसेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|ENG}}
|- 
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/589306.html २९६] || २५ डिसेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|PAK}}
|- 
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/589307.html २९८] || २८ डिसेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/647247.html ३३१] || १० ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682921.html ३७८] || २१ मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682929.html ३८२] || २३ मार्च २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682943.html ३८९] || २८ मार्च २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682951.html ३९३] || ३० मार्च २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682963.html ३९९] || ४ एप्रिल २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667731.html ४०५] || ७ सप्टेंबर २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन मैदान]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|ENG}} || rowspan=11 | 
|- 
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/885969.html ४४०] || १७ जुलै २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|- 
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/885971.html ४४२] || १९ जुलै २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903587.html ४५६] || २ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धर्मशाळा]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/903589.html ४५७] || ५ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895817.html ४८५] || २६ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}}
|-
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895819.html ४८६] || २९ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}}
|- 
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/895821.html ४८९] || ३१ जानेवारी २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- 
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966745.html ५०९] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966751.html ५१२] || २७ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966761.html ५१७] || ३ मार्च २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966765.html ५२१] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951329.html ५३५] || १५ मार्च २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|NZ}} || rowspan=5 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951341.html ५४१] || १९ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951353.html ५४७] || २३ मार्च २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951363.html ५५३] || २७ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951371.html ५५६] || ३१ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007655.html ५५८] || १८ जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=21 | 
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007657.html ५५९] || २० जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1007659.html ५६०] || २२ जून २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}} 
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1041615.html ५६२] || २७ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1041617.html ५६३] || २८ ऑगस्ट २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || अनिर्णित 
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034825.html ५९२] || २६ जानेवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीन पार्क]], [[कानपूर]] || {{cr|ENG}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034827.html ५९३] || २९ जानेवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1034829.html ५९४] || १ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1098211.html ६१७] || ९ जुलै २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[जमैका]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119501.html ६२३] || ७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119502.html ६२४] || १० ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120093.html ६३०] || १ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120094.html ६३१] || ४ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]]  || {{cr|NZ}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120095.html ६३२] || ७ नोव्हेंबर २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122285.html ६५२] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]  || {{cr|IND}}
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122286.html ६५४] || २१ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]]  || {{cr|RSA}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122287.html ६५५] || २४ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा पार्क न्यूलँड्स|न्यूलँड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]]  || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५७] || ८ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६६०] || १४ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६६२] || १८ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140992.html ६७८] || २७ जून २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} ||
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140993.html ६८०] || २९ जून २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} || rowspan=45 | 
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119543.html ६८४] || ३ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119544.html ६८८] || ६ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1119545.html ६९०] || ८ जुलै २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157759.html ७०७] || ४ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157760.html ७०९] || ६ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157761.html ७१०] || ११ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}}
|- 
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144990.html ७१२] || २१ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144991.html ७१३] || २३ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || अनिर्णित
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144992.html ७१४] || २५ नोव्हेंबर २०१८ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- 
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153696.html ७३५] || ६ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153697.html ७३७] || ८ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153698.html ७३८] || १० फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168247.html ७४८] || २४ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी क्रिकेट मैदान]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168248.html ७४९] || २७ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188621.html ८४२] || ३ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188622.html ८४३] || ४ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188623.html ८४६] || ६ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|IND}}
|- 
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187005.html ८८८] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187006.html ८९३] || २२ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|SA}}
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187013.html १०००] || ३ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|BAN}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187014.html १००७] || ७ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187015.html १०१४] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187018.html १०२०] || ६ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187019.html १०२२] || ८ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187020.html १०२४] || ११ डिसेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187677.html १०३१] || २४ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187678.html १०३४] || २६ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[ईडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187679.html १०३५] || २९ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || बरोबरीत
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187680.html १०३६] || ३१ जानेवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक मैदान]], [[वेलिंग्टन]] || बरोबरीत
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187681.html १०३७] || २ फेब्रुवारी २०२० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223952.html १११४] || ४ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223953.html १११५] || ६ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1223954.html १११६] || ८ डिसेंबर २०२० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243388.html ११३१] || १२ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243389.html ११३२] || १४ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243390.html ११३३] || १६ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243391.html ११३५] || १८ मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1243392.html ११३८] || २० मार्च २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सरदार पटेल स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273727.html १३६१] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273739.html १३८१] || ३१ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NZL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273744.html १३९०] || ३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273748.html १३९६] || ५ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273753.html १४१०] || ८ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278671.html १४३४] || १७ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[सवाई मानसिंग मैदान]], [[जयपूर]] || {{cr|IND}} || rowspan=24 | 
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278672.html १४४०] || १९ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278673.html १४४६] || २१ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278679.html १४६७] || १६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278680.html १४७३] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278681.html १४७९] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278687.html १५५४] || ९ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|SA}}
|-  
| १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278688.html १५६९] || १२ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|SA}}
|-  
| १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278689.html १५७१] || १४ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. रेड्डी स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278690.html १५७२] || १७ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278691.html १५७५] || १९ जून २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || अनिर्णित
|- 
| १६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303307.html १५८०] || २६ जून २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}}
|- 
| १६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1303307.html १५८६] || २८ जून २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276904.html १६१६] || ७ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276905.html १६२८] || ९ जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[एजबॅस्टन मैदान, बर्मिंगहॅम|एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1276906.html १६३१] || १० जुलै २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317903.html १७०२] || २९ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317904.html १७१८] || १ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317905.html १७२०] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|IND}}
|-  
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317906.html १७२५] || ६ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317907.html १७२६] || ७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327270.html १७५०] || २८ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०२२ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327272.html १७५४] || ३१ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327276.html १़७५८] || ४ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327279.html १७६१] || ८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327503.html १७८८] || २० सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|AUS}} || rowspan=6 |
|-  
| १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327504.html १७९४] || २३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327505.html १७९६] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327506.html १८००] || २८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327507.html १८०३] || २ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327508.html १८०५] || ४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान]], [[इंदूर]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298150.html १८४२] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298157.html १८४८] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298164.html १८५३] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298169.html १८६०] || २ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298176.html १८७३] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298178.html १८७८] || १० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322276.html १८९८] || २० नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 |
|-  
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322277.html १९११] || २२ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|NZL}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || बरोबरीत
|-  
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348640.html १९८४] || ३ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348641.html १९८५] || ५ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348642.html १९८६] || ७ जानेवारी २०२३ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348649.html १९९०] || २७ जानेवारी २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[जे.एस्.सी.ए आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रांची]] || {{cr|NZL}}
|-  
| १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348650.html १९९१] || २९ जानेवारी २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[इकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, लखनौ|अटल बिहारी वाजपेयी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348651.html १९९२] || १ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381217.html २१८८] || ३ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[त्रिनिदाद]] || {{cr|WIN}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- 
| २०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381218.html २१९१] || ६ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}} || rowspan=6 | 
|- 
| २०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381219.html २१९२] || ८ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|IND}}
|-  
| २०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381220.html २१९३] || १२ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|IND}}  
|-  
| २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1381221.html २१९४] || १३ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड रीजनल पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|WIN}} 
|-  
| २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384634.html २२००] || १८ ऑगस्ट २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान|द व्हिलेज]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1384637.html २२०८] || २० ऑगस्ट २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान|द व्हिलेज]], [[डब्लिन]] || {{cr|IND}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399113.html २२७८] || ३ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|NEP}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399117.html २२९६] || ६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399120.html २३०१] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || अनिर्णित
|-  
| २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389391.html २३६१] || २३ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}} || rowspan=10 |
|-  
| २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389392.html २३६८] || २६ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रीनफील्ड आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[तिरुवनंतपूरम]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389392.html २३७३] || २८ नोव्हेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389393.html २३८०] || १ डिसेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389394.html २३८१] || ३ डिसेंबर २०२३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387598.html २३९६] || १२ डिसेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|SA}}
|-  
| २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1387599.html २४०१] || १४ डिसेंबर २०२३ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389396.html २४२८] || ११ जानेवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|इंदरजितसिंग बिंद्रा स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|-  
| २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389397.html २४३१] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}} 
|-  
| २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389398.html २४३५] || १७ जानेवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || बरोबरीत 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415708.html २६३९] || ५ जून २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|IND}} || rowspan=8 | [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415719.html २६५८] || ९ जून २०२४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415725.html २६७१] || १२ जून २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415743.html २७१०] || २० जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415747.html २७१६] || २२ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415751.html २७२१] || २४ जून २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415754.html २७२४] || २७ जून २०२४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415755.html २७२९] || २९ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|-  
| २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420223.html २७३७] || ६ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=20 |
|-  
| २२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420224.html २७३९] || ७ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420225.html २७४९] || १० जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420226.html २७५८] || १३ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1420227.html २७६२] || १४ जुलै २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442987.html २७६७] || २७ जुलै २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|IND}}
|- 
| २३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442988.html २७६८] || २८ जुलै २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442989.html २७६९] || ३० जुलै २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[पल्लेकेले]] || टाय
|-  
| २३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439893.html २८९७] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान|श्रीमंत माधवराव सिंधिया क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439894.html २८९९] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली मैदान|अरुण जेटली क्रिकेट स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}}
|-  
| २३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439895.html २९०४] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}}
|- 
| २३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449301.html २९३८] || ८ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सहारा स्टेडियम किंग्जमेड, दरबान|किंग्जमेड]], [[दरबान|डर्बन]] || {{cr|IND}}
|- 
| २४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449302.html २९४२] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सेंट जॉर्जेस ओव्हल]], [[पोर्ट एलिझाबेथ]] || {{cr|RSA}}
|- 
| २४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449303.html २९४७] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|IND}}
|- 
| २४२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449304.html २९५२] || १५ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439899.html ३०८२] || २२ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439900.html ३०८३] || २५ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम, चेन्नई|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439901.html ३०८४] || २८ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम|निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २४६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439902.html ३०८५] || ३१ जानेवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| २४७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439903.html ३०८६] || २ फेब्रुवारी २०२५ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[चर्चगेट]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496921.html ३४४४] || १० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=7 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496925.html ३४५५] || १४ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496931.html ३४६५] || १९ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496933.html ३४६८] || २१ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496935.html ३४७०] || २४ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496937.html ३४७६] || २६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496938.html ३४८२] || २८ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|-  
| २५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478907.html ३५३६] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || अनिर्णित || rowspan=14 |
|-  
| २५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478908.html ३५४१] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478909.html ३५५१] || २ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|IND}}
|-  
| २५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478910.html ३५६१] || ६ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कॅरारा स्टेडियम]], [[गोल्ड कोस्ट (क्वीन्सलंड)|गोल्ड कोस्ट]] || {{cr|IND}}
|-  
| २५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1478911.html ३५६५] || ८ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || अनिर्णित 
|- 
| २६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479576.html ३६२३] || ९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || {{cr|IND}}
|- 
| २६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479577.html ३६३१] || ११ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[महाराजा यादवेंद्र सिंग आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मुल्लनपूर गरीबदास]] || {{cr|RSA}} 
|- 
| २६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479578.html ३६४४] || १४ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान|हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| २६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1479580.html ३६४५] || १९ डिसेंबर २०२५ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २६४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490234.html ३६६३] || २१ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| २६५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490235.html ३६६७] || २३ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[शहीद वीर नारायण सिंह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[रायपूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| २६६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490236.html ३६६९] || २५ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[आसाम क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[गुवाहाटी]] || {{cr|IND}}
|-  
| २६७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490237.html ३६७२] || २८ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम|आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २६८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490238.html ३६८०] || ३१ जानेवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[द स्पोर्ट्स हब]], [[तिरुवनंतपुरम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512721.html २६८६] || ७ फेब्रुवारी २०२६ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=9 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512736.html ३७०३] || १२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512745.html ३७१५] || १५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512754.html ३७२३] || १८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512761.html ३७३०] || २२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512766.html ३७४१] || २६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512770.html ३७५०] || १ मार्च २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512772.html ३७५२] || ५ मार्च २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[चर्चगेट]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512773.html ३७५५] || ८ मार्च २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| २७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528548.html ३९९३] || २६ जून २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}} || rowspan=13 |
|-  
| २७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528549.html ४००४] || २८ जून २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}}
|-  
| २८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html ४००७] || १ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]] || अनिर्णित
|-  
| २८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html ४०१२] || ४ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान|ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ४०१३] || ७ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४०२०] || ९ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ४०२५] || ११ जुलै २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530060.html] || २३ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || TBD
|-  
| २८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530061.html] || २५ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || TBD
|-  
| २८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1530062.html] || २६ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || TBD
|- 
| २८८ ||[ ] || १३ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || TBD
|- 
| २८९ ||[ ] || १५ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || TBD
|- 
| २९० ||[ ] || २६ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || TBD  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९१ ||[ ] || २८ सप्टेंबर २०२६ || TBD || {{flagicon|JPN}} [[ऐची प्रांत|कोरोगी स्पोर्ट्स पार्क]], [[ऐची प्रांत|निश्शीन]] || TBD || [[२०२६ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२६ आशियाई खेळ]]
|-  
| २९२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529230.html] || ६ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एकाना आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|भारतरत्न श्री अटलबिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[लखनौ]] || TBD || rowspan=9 |
|-  
| २९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529231.html] || ९ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम संकुल|झारखंड राज्य क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम संकुल]], [[रांची]] || TBD
|-  
| २९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529232.html] || ११ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || TBD
|-  
| २९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529233.html] || १४ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || TBD
|-  
| २९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529234.html] || १७ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम (बंगळूर)|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || TBD
|-  
| २९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539432.html] || २२ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || TBD
|-  
| २९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539433.html] || २४ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || TBD
|-  
| २९९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539434.html] || २७ ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेलिंग्टन स्थानिक स्टेडियम]], [[वेलिंग्टन]] || TBD
|-  
| ३०० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539435.html] || ३० ऑक्टोबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || TBD
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| ३०१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539436.html] || १ नोव्हेंबर २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन (न्यू झीलंड)|हॅमिल्टन]] || TBD || rowspan=4 |
|-  
| ३०२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html] || २२ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || TBD
|-  
| ३०३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html] || २४ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || TBD
|-  
| ३०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html] || २७ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || TBD
|}

==हे ही पहा==
* [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या कसोटी सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला कसोटी सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय १९ वर्षाखालील क्रिकेट संघाने खेळलेल्या युवा कसोटी सामन्यांची यादी]]
* [[भारतीय १९ वर्षाखालील क्रिकेट संघाने खेळलेल्या युवा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची यादी]]

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:भारतीय क्रिकेट]]</text>
      <sha1>3ft7nuno0232nte0pccgbesl31mh0pm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वाळुज (मोहोळ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275716</id>
    <revision>
      <id>2694773</id>
      <parentid>2666898</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>विजयकुमार मोटे</username>
        <id>184900</id>
      </contributor>
      <origin>2694773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14114" sha1="6dveyk1j8joa90od8k2t671ll671ukv" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''वाळुज'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= मोहोळ
| जिल्हा = [[सोलापूर जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड= ४१३२२२| एसटीडी_कोड = 

| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/१३
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''वाळुज''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातील]] [[मोहोळ|मोहोळ तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

हे गाव मोहोळपासून २२ किमी अंतरावर आह़े या गावात जाण्यासाठी सोलापूर-पुणे महामार्गावर असलेल्या [[मोहोळ]] येथून [[वैराग|वैरागला]] जाणाऱ्या मार्गाकडे वळावे लागत़े. काळ्यामातीच्या सुपीक जमिनी असेलेले हे गाव एके काळी अतिशय समृद्ध असल्याच्या खुणा गावाच्या परिसरात पहायला मिळतात़. गावात प्रवेश करताच टोलंजंग दगडी वाडे एका पंगतीत बसवल्याचा भास होतो़. प्रत्येक वाड्याला ढेळजा, कमानीचे उंच दरवाजे व जयविजय उभे असेलले शेंडे पाहायला मिळतात. वाड्यांमधून लोक एकत्र कुटुंब पद्धतीने राहतात. अनेक घरे दुमजली आहेत. शिवाय एक मजली धाब्याची घरेही गावभर दिसतात़.

== ऐतिहासिक स्थळे ==
महादेव मंदिर - वाळूज येथे महादेवाचे हेमाडपंथी प्राचीन मंदिर असून मंदिराच्या प्रवेशद्वारातच महाकाय दगडी गणपती व नंदी आह़े,  वाळकेश्वर या नावाने हे मंदिर ओळखले जात़े.  याच मंदिराशेजारी  सिद्धपुरुष संत रामभाऊ महाराज यांची समाधी आह़े. वाळूज येथे भोगावती व नागझरी नद्यांचा संगम असून या संगमावर एक महादेवाचे प्राचीन मंदिर भग्नावस्थेत आह़े. देगाव रस्त्यावर वाळूजपासून दोन कि़मी़ अंतरावर श्रीहरीस्वामी व राघव स्वामी यांचे एकत्रित मंदिर आह़े. हे काशीक्षेत्रीचे ब्राह्मण तप करण्यासाठी या स्थळी आले होत़े. श्रीहरी हे गुरू तर राघव हे त्यांचे शिष्य होत. श्रीहरी स्वामी यांची समाधी येथे आह़े. दलित वस्तीत धर्मराज नावाच्या एका साधुपुरुषाची  समाधी आह़े.  तसेच आणखी एका साधुपुरुषाचीही समाधी या मंदिराशेजारीच आह़े

गावातल्या मारुती मंदिराजवळ वीरगळ तसेच सतीचे हात आहेत़.  ग्रामदैवत खंडोबा असून गावात खंडोबाची दोन मंदिरे आहेत़.  दत्त, विठ्ठल अंबाबाई, यडेश्वरी (येरमाळा ) आदी देव-देवतांची मंदिरेही गावात आहेत. वाळूज गावात  नरसिंहाची सर्वात जास्त म्हणजे तीन लहान मंदिरे (घुमट्या) आहेत़.

== सामाजिक / राजकीय/वैज्ञानिक व्यक्ती ==
* कै़. ज्ञानोबा कादे - ज्ञानोबा मुरलीधर कादे तथा कादे दाजी हे शेतकरी कामगार पक्षाचे कार्यकर्ते  होत़े. ते जिल्हा मध्यवर्ती बँकेचे दहा वर्षे अध्यक्ष तसेच भूविकास बँकेचे संचालक होत़े.
* भगवान कुलकर्णी - वाळूज येथील लेखक व नाटककार. 
* शिवाजी कादे - हे छायाचित्रकार आहेत. काही मराठी चित्रपटात त्यांना सहअभिनेता म्हणून काम केले आह़े मराठी चित्रपटांची स्थिर चित्रीकरणेही त्यांनी केली आह़ेत. 
*डॉ. संभाजी गोवर्धन मोटे -हे  एक प्रसिद्ध भारतीय सागरी जीवशास्त्रज्ञ आणि संशोधक आहेत. ते मुख्यत्वे सागरी जीवशास्त्र वर्गीकरण,प्रवाळ आणि मेटाजेनोमिक्स  या विषयांवर काम करत आह़ेत. त्यांचे सागरी जीवशास्त्र आणि परिसंस्थेवरील   अनेक शोधनिबंध आंतरराष्ट्रीय जर्नल्समध्ये प्रसिद्ध झाले आहेत.

== जवळपासची गावे == 
* वाळूज गावाच्या शेजारीच ४ किमी अंतराव देगाव हे गाव आहे. ते मोहोळपासून १८ किमी दूर असून येथे नागनाथाचे प्रसिद्ध मंदिर व महंत श्री शिपलागिरीजी महाराज यांचा मठ आह़े. या गावाला चांगला सामाजिक व सांस्कृतिक वारसा आह़े. मोहोळ व वडवळ येथील सिद्ध नागेशांच्या तथा नागेश संप्रदायाचे एक महत्त्वाचे मंदिर देगाव येथे आह़े येथे कुंभमेळ्याच्या आखाड्यातील प्रसिद्ध शिपलागिरी महाराजांचा मठ आह़े.

* मोहोळ नरखेड परिसरात नागेश संप्रदायाच्या अनेक पाऊलखुणा आहेत़. या परिसरातल्या आष्टी येथे पेशवाईची लढाई  झालेली आह़े. या ठिकाणी पेशव्याचे शेवटचे सेनापती बापू गोखले यांची समाधी आह़े.
* करमाळा येथे एक प्राचीन विहीर असून तिच्या संबंधात जगाच्या केंद्र बिंदूबद्दल अनेक काल्पनिक कथा सांगितल्या जातात़.
*  बार्शी येथ उत्तरेश्वर मंदिराशेजारी संत नामदेवांना विसोबा खेचरांनी गुरू-उपदेश केल्याचे स्थळ आह़े.
* नान्नज (ता़. उत्तर सोलापूर) येथील प्रसिद्ध माळढोक अभयारण्य वाळूज गावापासून जवळच आह़े.

==भौगोलिक स्थान ==


सोलापूर जिल्ह्यात पूर्वी निजामशाहीत असणारे व मुक्तापुर स्वराज्याच्या जेल चे ठिकाण असलेले व सध्या संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यात चार तालुक्याच्या सीमेवर असलेल, दोन नद्यांचा संगम असलले एकमेव गाव वाळुज आहे.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
|}
वाळूज गावांमध्ये भोगावती व नागझरी या दोन नद्यांचा संगम आहे. संगमावर महादेवच मंदिर आजही आहे.

१).

वाळूज गाव सध्या मोह़ळ तालुक्यात परंतु मोहोळ तालुक्याच्या उत्तरेकडे शेवटचं गाव म्हणजेच मोहोळच्या सीमेवर आह

२) वाळूज गावाच्या उत्तरेस बार्शी चा सिमेवरच मुंगशी (आर) हे गाव आहे.

३). वाळूज गावाच्या पुर्वेस उत्तर सोलापूर सिमेवरच भागाईवाडी हे गाव आहे.

४) तर वाळूज गावाच्या पश्चिमेला माढा तालुक्यातील धानोरे , बुद्रुकवाडी ही गावे आहेत.

==हवामान==
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

==लोकजीवन==
==प्रेक्षणीय स्थळे==
==नागरी सुविधा==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:मोहोळ तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>6dveyk1j8joa90od8k2t671ll671ukv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694774</id>
      <parentid>2694773</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:55:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>विजयकुमार मोटे</username>
        <id>184900</id>
      </contributor>
      <origin>2694774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14566" sha1="6u9nfbsi8mqag5bm28w9e5mx8sz8akx" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''वाळुज'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= मोहोळ
| जिल्हा = [[सोलापूर जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड= ४१३२२२| एसटीडी_कोड = 

| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/१३
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''वाळुज''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातील]] [[मोहोळ|मोहोळ तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

हे गाव मोहोळपासून २२ किमी अंतरावर आह़े या गावात जाण्यासाठी सोलापूर-पुणे महामार्गावर असलेल्या [[मोहोळ]] येथून [[वैराग|वैरागला]] जाणाऱ्या मार्गाकडे वळावे लागत़े. काळ्यामातीच्या सुपीक जमिनी असेलेले हे गाव एके काळी अतिशय समृद्ध असल्याच्या खुणा गावाच्या परिसरात पहायला मिळतात़. गावात प्रवेश करताच टोलंजंग दगडी वाडे एका पंगतीत बसवल्याचा भास होतो़. प्रत्येक वाड्याला ढेळजा, कमानीचे उंच दरवाजे व जयविजय उभे असेलले शेंडे पाहायला मिळतात. वाड्यांमधून लोक एकत्र कुटुंब पद्धतीने राहतात. अनेक घरे दुमजली आहेत. शिवाय एक मजली धाब्याची घरेही गावभर दिसतात़.

== ऐतिहासिक स्थळे ==
महादेव मंदिर - वाळूज येथे महादेवाचे हेमाडपंथी प्राचीन मंदिर असून मंदिराच्या प्रवेशद्वारातच महाकाय दगडी गणपती व नंदी आह़े,  वाळकेश्वर या नावाने हे मंदिर ओळखले जात़े.  याच मंदिराशेजारी  सिद्धपुरुष संत रामभाऊ महाराज यांची समाधी आह़े. वाळूज येथे भोगावती व नागझरी नद्यांचा संगम असून या संगमावर एक महादेवाचे प्राचीन मंदिर भग्नावस्थेत आह़े. देगाव रस्त्यावर वाळूजपासून दोन कि़मी़ अंतरावर श्रीहरीस्वामी व राघव स्वामी यांचे एकत्रित मंदिर आह़े. हे काशीक्षेत्रीचे ब्राह्मण तप करण्यासाठी या स्थळी आले होत़े. श्रीहरी हे गुरू तर राघव हे त्यांचे शिष्य होत. श्रीहरी स्वामी यांची समाधी येथे आह़े. दलित वस्तीत धर्मराज नावाच्या एका साधुपुरुषाची  समाधी आह़े.  तसेच आणखी एका साधुपुरुषाचीही समाधी या मंदिराशेजारीच आह़े

गावातल्या मारुती मंदिराजवळ वीरगळ तसेच सतीचे हात आहेत़.  ग्रामदैवत खंडोबा असून गावात खंडोबाची दोन मंदिरे आहेत़.  दत्त, विठ्ठल अंबाबाई, यडेश्वरी (येरमाळा ) आदी देव-देवतांची मंदिरेही गावात आहेत. वाळूज गावात  नरसिंहाची सर्वात जास्त म्हणजे तीन लहान मंदिरे (घुमट्या) आहेत़.

== सामाजिक / राजकीय/वैज्ञानिक व्यक्ती ==
* कै़. ज्ञानोबा कादे - ज्ञानोबा मुरलीधर कादे तथा कादे दाजी हे शेतकरी कामगार पक्षाचे कार्यकर्ते  होत़े. ते जिल्हा मध्यवर्ती बँकेचे दहा वर्षे अध्यक्ष तसेच भूविकास बँकेचे संचालक होत़े.
* भगवान कुलकर्णी - वाळूज येथील लेखक व नाटककार. 
* शिवाजी कादे - हे छायाचित्रकार आहेत. काही मराठी चित्रपटात त्यांना सहअभिनेता म्हणून काम केले आह़े मराठी चित्रपटांची स्थिर चित्रीकरणेही त्यांनी केली आह़ेत. 
*डॉ. किशोर जालिंदर मोटे-हे एक भारतीय कृषिशास्त्रज्ञ आणि संशोधक आहेत.  त्यांनी रोबस्टा कॉफीच्या उत्पादनावर आणि खतांच्या कार्यक्षमतेवर अत्यंत महत्त्वाचे संशोधन केले आहे

*डॉ. संभाजी गोवर्धन मोटे -हे  एक प्रसिद्ध भारतीय सागरी जीवशास्त्रज्ञ आणि संशोधक आहेत. ते मुख्यत्वे सागरी जीवशास्त्र वर्गीकरण,प्रवाळ आणि मेटाजेनोमिक्स  या विषयांवर काम करत आह़ेत. त्यांचे सागरी जीवशास्त्र आणि परिसंस्थेवरील   अनेक शोधनिबंध आंतरराष्ट्रीय जर्नल्समध्ये प्रसिद्ध झाले आहेत.

== जवळपासची गावे == 
* वाळूज गावाच्या शेजारीच ४ किमी अंतराव देगाव हे गाव आहे. ते मोहोळपासून १८ किमी दूर असून येथे नागनाथाचे प्रसिद्ध मंदिर व महंत श्री शिपलागिरीजी महाराज यांचा मठ आह़े. या गावाला चांगला सामाजिक व सांस्कृतिक वारसा आह़े. मोहोळ व वडवळ येथील सिद्ध नागेशांच्या तथा नागेश संप्रदायाचे एक महत्त्वाचे मंदिर देगाव येथे आह़े येथे कुंभमेळ्याच्या आखाड्यातील प्रसिद्ध शिपलागिरी महाराजांचा मठ आह़े.

* मोहोळ नरखेड परिसरात नागेश संप्रदायाच्या अनेक पाऊलखुणा आहेत़. या परिसरातल्या आष्टी येथे पेशवाईची लढाई  झालेली आह़े. या ठिकाणी पेशव्याचे शेवटचे सेनापती बापू गोखले यांची समाधी आह़े.
* करमाळा येथे एक प्राचीन विहीर असून तिच्या संबंधात जगाच्या केंद्र बिंदूबद्दल अनेक काल्पनिक कथा सांगितल्या जातात़.
*  बार्शी येथ उत्तरेश्वर मंदिराशेजारी संत नामदेवांना विसोबा खेचरांनी गुरू-उपदेश केल्याचे स्थळ आह़े.
* नान्नज (ता़. उत्तर सोलापूर) येथील प्रसिद्ध माळढोक अभयारण्य वाळूज गावापासून जवळच आह़े.

==भौगोलिक स्थान ==


सोलापूर जिल्ह्यात पूर्वी निजामशाहीत असणारे व मुक्तापुर स्वराज्याच्या जेल चे ठिकाण असलेले व सध्या संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यात चार तालुक्याच्या सीमेवर असलेल, दोन नद्यांचा संगम असलले एकमेव गाव वाळुज आहे.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
|}
वाळूज गावांमध्ये भोगावती व नागझरी या दोन नद्यांचा संगम आहे. संगमावर महादेवच मंदिर आजही आहे.

१).

वाळूज गाव सध्या मोह़ळ तालुक्यात परंतु मोहोळ तालुक्याच्या उत्तरेकडे शेवटचं गाव म्हणजेच मोहोळच्या सीमेवर आहे.

२) वाळूज गावाच्या उत्तरेस बार्शी चा सिमेवरच मुंगशी (आर) हे गाव आहे.

३). वाळूज गावाच्या पुर्वेस उत्तर सोलापूर सिमेवरच भागाईवाडी हे गाव आहे.

४) तर वाळूज गावाच्या पश्चिमेला माढा तालुक्यातील धानोरे , बुद्रुकवाडी ही गावे आहेत.

==हवामान==
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

==लोकजीवन==
==प्रेक्षणीय स्थळे==
==नागरी सुविधा==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:मोहोळ तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>6u9nfbsi8mqag5bm28w9e5mx8sz8akx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694792</id>
      <parentid>2694774</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>विजयकुमार मोटे</username>
        <id>184900</id>
      </contributor>
      <origin>2694792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15057" sha1="q834f4xd35wi7v01w4njzkx0a4l3ong" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''वाळुज'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= मोहोळ
| जिल्हा = [[सोलापूर जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड= ४१३२२२| एसटीडी_कोड = 

| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/१३
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''वाळुज''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातील]] [[मोहोळ|मोहोळ तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

हे गाव मोहोळपासून २२ किमी अंतरावर आह़े या गावात जाण्यासाठी सोलापूर-पुणे महामार्गावर असलेल्या [[मोहोळ]] येथून [[वैराग|वैरागला]] जाणाऱ्या मार्गाकडे वळावे लागत़े. काळ्यामातीच्या सुपीक जमिनी असेलेले हे गाव एके काळी अतिशय समृद्ध असल्याच्या खुणा गावाच्या परिसरात पहायला मिळतात़. गावात प्रवेश करताच टोलंजंग दगडी वाडे एका पंगतीत बसवल्याचा भास होतो़. प्रत्येक वाड्याला ढेळजा, कमानीचे उंच दरवाजे व जयविजय उभे असेलले शेंडे पाहायला मिळतात. वाड्यांमधून लोक एकत्र कुटुंब पद्धतीने राहतात. अनेक घरे दुमजली आहेत. शिवाय एक मजली धाब्याची घरेही गावभर दिसतात़. 

गावामध्ये विविध देवतांची धार्मिक मंदिरे असून या मंदिरामध्ये प्रत्येक वर्षी अखंड हरिनाम कीर्तनाचे आयोजन करण्यात येते. त्यामुळे या गावाला धार्मिक व माळकऱ्यांचे गाव म्हणून ओळखले  जाते.

== ऐतिहासिक स्थळे ==
महादेव मंदिर - वाळूज येथे महादेवाचे हेमाडपंथी प्राचीन मंदिर असून मंदिराच्या प्रवेशद्वारातच महाकाय दगडी गणपती व नंदी आह़े,  वाळकेश्वर या नावाने हे मंदिर ओळखले जात़े.  याच मंदिराशेजारी  सिद्धपुरुष संत रामभाऊ महाराज यांची समाधी आह़े. वाळूज येथे भोगावती व नागझरी नद्यांचा संगम असून या संगमावर एक महादेवाचे प्राचीन मंदिर भग्नावस्थेत आह़े. देगाव रस्त्यावर वाळूजपासून दोन कि़मी़ अंतरावर श्रीहरीस्वामी व राघव स्वामी यांचे एकत्रित मंदिर आह़े. हे काशीक्षेत्रीचे ब्राह्मण तप करण्यासाठी या स्थळी आले होत़े. श्रीहरी हे गुरू तर राघव हे त्यांचे शिष्य होत. श्रीहरी स्वामी यांची समाधी येथे आह़े. दलित वस्तीत धर्मराज नावाच्या एका साधुपुरुषाची  समाधी आह़े.  तसेच आणखी एका साधुपुरुषाचीही समाधी या मंदिराशेजारीच आह़े

गावातल्या मारुती मंदिराजवळ वीरगळ तसेच सतीचे हात आहेत़.  ग्रामदैवत खंडोबा असून गावात खंडोबाची दोन मंदिरे आहेत़.  दत्त, विठ्ठल अंबाबाई, यडेश्वरी (येरमाळा ) आदी देव-देवतांची मंदिरेही गावात आहेत. वाळूज गावात  नरसिंहाची सर्वात जास्त म्हणजे तीन लहान मंदिरे (घुमट्या) आहेत़. 

== सामाजिक / राजकीय/वैज्ञानिक व्यक्ती ==
* कै़. ज्ञानोबा कादे - ज्ञानोबा मुरलीधर कादे तथा कादे दाजी हे शेतकरी कामगार पक्षाचे कार्यकर्ते  होत़े. ते जिल्हा मध्यवर्ती बँकेचे दहा वर्षे अध्यक्ष तसेच भूविकास बँकेचे संचालक होत़े.
* भगवान कुलकर्णी - वाळूज येथील लेखक व नाटककार. 
* शिवाजी कादे - हे छायाचित्रकार आहेत. काही मराठी चित्रपटात त्यांना सहअभिनेता म्हणून काम केले आह़े मराठी चित्रपटांची स्थिर चित्रीकरणेही त्यांनी केली आह़ेत. 
*डॉ. किशोर जालिंदर मोटे-हे एक भारतीय कृषिशास्त्रज्ञ आणि संशोधक आहेत.  त्यांनी रोबस्टा कॉफीच्या उत्पादनावर आणि खतांच्या कार्यक्षमतेवर अत्यंत महत्त्वाचे संशोधन केले आहे

*डॉ. संभाजी गोवर्धन मोटे -हे  एक प्रसिद्ध भारतीय सागरी जीवशास्त्रज्ञ आणि संशोधक आहेत. ते मुख्यत्वे सागरी जीवशास्त्र वर्गीकरण,प्रवाळ आणि मेटाजेनोमिक्स  या विषयांवर काम करत आह़ेत. त्यांचे सागरी जीवशास्त्र आणि परिसंस्थेवरील   अनेक शोधनिबंध आंतरराष्ट्रीय जर्नल्समध्ये प्रसिद्ध झाले आहेत.

== जवळपासची गावे == 
* वाळूज गावाच्या शेजारीच ४ किमी अंतराव देगाव हे गाव आहे. ते मोहोळपासून १८ किमी दूर असून येथे नागनाथाचे प्रसिद्ध मंदिर व महंत श्री शिपलागिरीजी महाराज यांचा मठ आह़े. या गावाला चांगला सामाजिक व सांस्कृतिक वारसा आह़े. मोहोळ व वडवळ येथील सिद्ध नागेशांच्या तथा नागेश संप्रदायाचे एक महत्त्वाचे मंदिर देगाव येथे आह़े येथे कुंभमेळ्याच्या आखाड्यातील प्रसिद्ध शिपलागिरी महाराजांचा मठ आह़े.

* मोहोळ नरखेड परिसरात नागेश संप्रदायाच्या अनेक पाऊलखुणा आहेत़. या परिसरातल्या आष्टी येथे पेशवाईची लढाई  झालेली आह़े. या ठिकाणी पेशव्याचे शेवटचे सेनापती बापू गोखले यांची समाधी आह़े.
* करमाळा येथे एक प्राचीन विहीर असून तिच्या संबंधात जगाच्या केंद्र बिंदूबद्दल अनेक काल्पनिक कथा सांगितल्या जातात़.
*  बार्शी येथ उत्तरेश्वर मंदिराशेजारी संत नामदेवांना विसोबा खेचरांनी गुरू-उपदेश केल्याचे स्थळ आह़े.
* नान्नज (ता़. उत्तर सोलापूर) येथील प्रसिद्ध माळढोक अभयारण्य वाळूज गावापासून जवळच आह़े.

==भौगोलिक स्थान ==


सोलापूर जिल्ह्यात पूर्वी निजामशाहीत असणारे व मुक्तापुर स्वराज्याच्या जेल चे ठिकाण असलेले व सध्या संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यात चार तालुक्याच्या सीमेवर असलेल, दोन नद्यांचा संगम असलले एकमेव गाव वाळुज आहे.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
|}
वाळूज गावांमध्ये भोगावती व नागझरी या दोन नद्यांचा संगम आहे. संगमावर महादेवच मंदिर आजही आहे.

१).

वाळूज गाव सध्या मोह़ळ तालुक्यात परंतु मोहोळ तालुक्याच्या उत्तरेकडे शेवटचं गाव म्हणजेच मोहोळच्या सीमेवर आहे.

२) वाळूज गावाच्या उत्तरेस बार्शी चा सिमेवरच मुंगशी (आर) हे गाव आहे.

३). वाळूज गावाच्या पुर्वेस उत्तर सोलापूर सिमेवरच भागाईवाडी हे गाव आहे.

४) तर वाळूज गावाच्या पश्चिमेला माढा तालुक्यातील धानोरे , बुद्रुकवाडी ही गावे आहेत.

==हवामान==
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

==लोकजीवन==
==प्रेक्षणीय स्थळे==
==नागरी सुविधा==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:मोहोळ तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>q834f4xd35wi7v01w4njzkx0a4l3ong</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694794</id>
      <parentid>2694792</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:14:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>विजयकुमार मोटे</username>
        <id>184900</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15055" sha1="leq3s7xeuerzshvmtd9e8fk1w8joyqv" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र
|प्रकार=गाव
|इतर_नाव=
| स्थानिक_नाव ='''वाळुज'''
| आकाशदेखावा = 
| आकाशदेखावा_शीर्षक = 
| शोधक_स्थान= right
| अक्षांश = 
| रेखांश = 
| उंची = 
| राज्य_नाव = महाराष्ट्र
|जवळचे_शहर= मोहोळ
| जिल्हा = [[सोलापूर जिल्हा]]
|अधिकृत_भाषा=मराठी
| नेता_पद =[[सरपंच]] 
| नेता_नाव =
|लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ=|लोकसंख्या_क्रमांक=| लोकसंख्या_वर्ष  = २०११
| लोकसंख्या_एकूण = 
| लोकसंख्या_घनता =
|लिंग_गुणोत्तर=|लोकसंख्या_मेट्रो=|लोकसंख्या_शहरी=| क्षेत्रफळ_आकारमान = 
| क्षेत्रफळ_एकूण = 
|पिन_कोड= ४१३२२२| एसटीडी_कोड = 

| पिन कोड = 
| आरटीओ_कोड =  एमएच/१३
|संकेतस्थळ=
|कोरे_शीर्षक_१ =[[बोलीभाषा]]
|कोरे_उत्तर_१ = 
| तळटिपा =}}

'''वाळुज''' हे भारतातील [[महाराष्ट्र राज्य |महाराष्ट्र राज्यातील]] [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातील]] [[मोहोळ|मोहोळ तालुक्यातील]] एक गाव आहे.

हे गाव मोहोळपासून २२ किमी अंतरावर आह़े या गावात जाण्यासाठी सोलापूर-पुणे महामार्गावर असलेल्या [[मोहोळ]] येथून [[वैराग|वैरागला]] जाणाऱ्या मार्गाकडे वळावे लागत़े. काळ्यामातीच्या सुपीक जमिनी असेलेले हे गाव एके काळी अतिशय समृद्ध असल्याच्या खुणा गावाच्या परिसरात पहायला मिळतात़. गावात प्रवेश करताच टोलंजंग दगडी वाडे एका पंगतीत बसवल्याचा भास होतो़. प्रत्येक वाड्याला ढेळजा, कमानीचे उंच दरवाजे व जयविजय उभे असेलले शेंडे पाहायला मिळतात. वाड्यांमधून लोक एकत्र कुटुंब पद्धतीने राहतात. अनेक घरे दुमजली आहेत. शिवाय एक मजली धाब्याची घरेही गावभर दिसतात़. 

गावामध्ये विविध देवतांची धार्मिक मंदिरे असून या मंदिरामध्ये प्रत्येक वर्षी अखंड हरिनाम कीर्तनाचे आयोजन करण्यात येते. त्यामुळे या गावाला धार्मिक व माळकऱ्यांचे गाव म्हणून ओळखले  जाते.

== ऐतिहासिक स्थळे ==
महादेव मंदिर - वाळूज येथे महादेवाचे हेमाडपंथी प्राचीन मंदिर असून मंदिराच्या प्रवेशद्वारातच महाकाय दगडी गणपती व नंदी आह़े,  वाळकेश्वर या नावाने हे मंदिर ओळखले जात़े.  याच मंदिराशेजारी  सिद्धपुरुष संत रामभाऊ महाराज यांची समाधी आह़े. वाळूज येथे भोगावती व नागझरी नद्यांचा संगम असून या संगमावर एक महादेवाचे प्राचीन मंदिर भग्नावस्थेत आह़े. देगाव रस्त्यावर वाळूजपासून दोन कि़मी़ अंतरावर श्रीहरीस्वामी व राघव स्वामी यांचे एकत्रित मंदिर आह़े. हे काशीक्षेत्रीचे ब्राह्मण तप करण्यासाठी या स्थळी आले होत़े. श्रीहरी हे गुरू तर राघव हे त्यांचे शिष्य होत. श्रीहरी स्वामी यांची समाधी येथे आह़े. दलित वस्तीत धर्मराज नावाच्या एका साधुपुरुषाची  समाधी आह़े.  तसेच आणखी एका साधुपुरुषाचीही समाधी या मंदिराशेजारीच आह़े

गावातल्या मारुती मंदिराजवळ वीरगळ तसेच सतीचे हात आहेत़.  ग्रामदैवत खंडोबा असून गावात खंडोबाची दोन मंदिरे आहेत़.  दत्त, विठ्ठल अंबाबाई, यडेश्वरी (येरमाळा ) आदी देव-देवतांची मंदिरेही गावात आहेत. वाळूज गावात  नरसिंहाची सर्वात जास्त म्हणजे तीन लहान मंदिरे (घुमट्या) आहेत़. 

== सामाजिक / राजकीय/वैज्ञानिक व्यक्ती ==
* कै़. ज्ञानोबा कादे - ज्ञानोबा मुरलीधर कादे तथा कादे दाजी हे शेतकरी कामगार पक्षाचे कार्यकर्ते  होत़े. ते जिल्हा मध्यवर्ती बँकेचे दहा वर्षे अध्यक्ष तसेच भूविकास बँकेचे संचालक होत़े.
* भगवान कुलकर्णी - वाळूज येथील लेखक व नाटककार. 
* शिवाजी कादे - हे छायाचित्रकार आहेत. काही मराठी चित्रपटात त्यांना सहअभिनेता म्हणून काम केले आह़े मराठी चित्रपटांची स्थिर चित्रीकरणेही त्यांनी केली आह़ेत. 
*डॉ. किशोर जालिंदर मोटे-हे एक भारतीय कृषिशास्त्रज्ञ आणि संशोधक आहेत.  त्यांनी रोबस्टा कॉफीच्या उत्पादनावर आणि खतांच्या कार्यक्षमतेवर अत्यंत महत्त्वाचे संशोधन केले आहे

*डॉ. संभाजी गोवर्धन मोटे -हे  एक प्रसिद्ध भारतीय सागरी जीवशास्त्रज्ञ आणि संशोधक आहेत. ते मुख्यत्वे सागरी जीवशास्त्र वर्गीकरण,प्रवाळ आणि मेटाजेनोमिक्स  या विषयांवर काम करत आह़ेत. त्यांचे सागरी जीवशास्त्र आणि परिसंस्थेवरील   अनेक शोधनिबंध आंतरराष्ट्रीय जर्नल्समध्ये प्रसिद्ध झाले आहेत.

== जवळपासची गावे == 
* वाळूज गावाच्या शेजारीच ४ किमी अंतराव देगाव हे गाव आहे. ते मोहोळपासून १८ किमी दूर असून येथे नागनाथाचे प्रसिद्ध मंदिर व महंत श्री शिपलागिरीजी महाराज यांचा मठ आह़े. या गावाला चांगला सामाजिक व सांस्कृतिक वारसा आह़े. मोहोळ व वडवळ येथील सिद्ध नागेशांच्या तथा नागेश संप्रदायाचे एक महत्त्वाचे मंदिर देगाव येथे आह़े येथे कुंभमेळ्याच्या आखाड्यातील प्रसिद्ध शिपलागिरी महाराजांचा मठ आह़े.

* मोहोळ नरखेड परिसरात नागेश संप्रदायाच्या अनेक पाऊलखुणा आहेत़. या परिसरातल्या आष्टी येथे पेशवाईची लढाई  झालेली आह़े. या ठिकाणी पेशव्याचे शेवटचे सेनापती बापू गोखले यांची समाधी आह़े.
* करमाळा येथे एक प्राचीन विहीर असून तिच्या संबंधात जगाच्या केंद्र बिंदूबद्दल अनेक काल्पनिक कथा सांगितल्या जातात़.
*  बार्शी येथ उत्तरेश्वर मंदिराशेजारी संत नामदेवांना विसोबा खेचरांनी गुरू-उपदेश केल्याचे स्थळ आह़े.
* नान्नज (ता़. उत्तर सोलापूर) येथील प्रसिद्ध माळढोक अभयारण्य वाळूज गावापासून जवळच आह़े.

==भौगोलिक स्थान ==


सोलापूर जिल्ह्यात पूर्वी निजामशाहीत असणारे व मुक्तापुर स्वराज्याच्या जेल चे ठिकाण असलेले व सध्या संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यात चार तालुक्याच्या सीमेवर असलेल, दोन नद्यांचा संगम असलले एकमेव गाव वाळुज आहे.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
|}
वाळूज गावांमध्ये भोगावती व नागझरी या दोन नद्यांचा संगम आहे. संगमावर महादेवच मंदिर आजही आहे.

१).वाळूज गाव सध्या मोह़ळ तालुक्यात परंतु मोहोळ तालुक्याच्या उत्तरेकडे शेवटचं गाव म्हणजेच मोहोळच्या सीमेवर आहे.

२) वाळूज गावाच्या उत्तरेस बार्शी चा सिमेवरच मुंगशी (आर) हे गाव आहे.

३). वाळूज गावाच्या पुर्वेस उत्तर सोलापूर सिमेवरच भागाईवाडी हे गाव आहे.

४) तर वाळूज गावाच्या पश्चिमेला माढा तालुक्यातील धानोरे , बुद्रुकवाडी ही गावे आहेत.

==हवामान==
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

==लोकजीवन==
==प्रेक्षणीय स्थळे==
==नागरी सुविधा==
==संदर्भ==
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123203511/https://www.weather-atlas.com/en/india-climate |date=2021-01-23 }}

[[वर्ग:मोहोळ तालुक्यातील गावे]]
[[वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे]]</text>
      <sha1>leq3s7xeuerzshvmtd9e8fk1w8joyqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>279729</id>
    <revision>
      <id>2694716</id>
      <parentid>2677608</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70179" sha1="86fjgxi24fw404zm945jf3m7nf8yn09" xml:space="preserve">खालील यादी अफगाण क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. अफगाणिस्तानने १ फेब्रुवारी २०१० रोजी आयर्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| अफगाणिस्तानने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==अफगाणिस्तानने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 400px;&quot;
|-
! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना
|-
|align=left|{{cr|IRE}} || १ फेब्रुवारी २०१०
|-
|align=left|{{cr|CAN}} || ४ फेब्रुवारी २०१०
|-
|align=left|{{cr|SCO}} || १० फेब्रुवारी २०१०
|-
|align=left|{{cr|NED}} || १२ फेब्रुवारी २०१०
|-
|align=left|{{cr|IND}} || १ मे २०१०
|-
|align=left|{{cr|SA}} || ५ मे २०१०
|-
|align=left|{{cr|ENG}} || २१ सप्टेंबर २०१२
|-
|align=left|{{cr|KEN}} || ३० सप्टेंबर २०१३
|-
|align=left|{{cr|PAK}} || ८ डिसेंबर २०१३
|-
|align=left|{{cr|BAN}} || १६ मार्च २०१४
|-
|align=left|{{cr|HK}} || १८ मार्च २०१४
|-
|align=left|{{cr|NEP}} || २० मार्च २०१४
|-
|align=left|{{cr|UAE}} || १० जुलै २०१५
|-
|align=left|{{cr|PNG}} || २३ जुलै २०१५
|-
|align=left|{{cr|OMA}} || २५ जुलै २०१५
|-
|align=left|{{cr|ZIM}} || २६ ऑक्टोबर २०१५
|-
|align=left|{{cr|SL}} || १७ मार्च २०१६
|-
|align=left|{{cr|WIN}} || २७ मार्च २०१६
|-
|align=left|{{cr|NAM}} || ३१ ऑक्टोबर २०२१
|-
|align=left|{{cr|NZ}} || ७ नोव्हेंबर २०२१
|-
|align=left|{{cr|AUS}} || ४ नोव्हेंबर २०२२
|}
==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी==
==={{cr|AFG|२०१३}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी
! style=&quot;width:1%;background:white&quot; rowspan=&quot;14&quot;|
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी
|-
! scope=&quot;col&quot;|वर्ष
! scope=&quot;col&quot;|फेरी
! scope=&quot;col&quot;|स्थान
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
|- 
|{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan=&quot;7&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''पात्र ठरले नाही'' || colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''सहभाग घेतला नाही''
|- 
|{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]
|-
|{{flagicon|West Indies}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]]||rowspan=3|प्रथम फेरी||१२/१२||२||०||२||०||०|| ७ || ६ || १ || ० || ० 
|-
|{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]]||११/१२||२||०||२||०||०|| १५ || १४ || १ || ० || ०
|-
|{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]||१४/१६||३||१||२||०||०|| ८ || ७ || १ || ० || ० 
|-
|{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]|| सुपर १० ||९/१६||७||४||३||०||०|| ९ || ५ || २ || ० || २ 
|-
|{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || rowspan=&quot;2&quot; | सुपर १२ ||७/१६ ||५||२||३||०||०|| colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;5&quot; |''विश्वचषकास आपोआप पात्र''
|-
|{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]|| १२/१६||५||०||३||०||२
|- style=&quot;background:#c96;&quot;
|{{flagicon|West Indies}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||उपांत्य फेरी||३/२०||८||५||३||०||०    
|- 
|{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]||प्रथम फेरी||१०/२०||४||२||१||१||०  
|- 
|{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] || colspan=&quot;7&quot; |''पात्र ठरले''  
|- 
|{{flagicon|ENG}}{{flagicon|SCO}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] || colspan=&quot;7&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''TBD'' || colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''TBD''
|}

==={{cr|AFG|२०१३}}ची [[आशिया चषक]]मधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=8|[[आशिया चषक|ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी
! style=&quot;width:1%;background:white&quot; rowspan=&quot;4&quot;|
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=5|पात्रता कामगिरी
|-
! scope=&quot;col&quot;|वर्ष
! scope=&quot;col&quot;|फेरी
! scope=&quot;col&quot;|स्थान
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
|- 
|{{flagicon|BAN}} [[२०१६ आशिया चषक|२०१६]]|| colspan=&quot;7&quot; |''पात्र ठरले नाही'' || ३ || २ || १ || ० || ०
|- 
|{{flagicon|UAE}} [[२०२२ आशिया चषक|२०२२]]|| सुपर ४ || ४/६ || ५ || २ || ३ || ० || ० || colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''आपोआप पात्र''
|- 
|{{flagicon|UAE}} [[२०२५ आशिया चषक|२०२५]]|| गट फेरी || ५/८ || ३ || १ || २ || ० || ०
|}

==={{cr|AFG|२०१३}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width=900px;&quot;
|-
!colspan=9|[[आशियाई खेळ]] 
|-
! width=150 |वर्ष
! width=150 |फेरी
! width=50 |स्थान
! width=50 |{{abbr|खे|Games played}}
! width=50 |{{abbr|वि|Won}}
! width=50 |{{abbr|प|Lost}}
! width=50 |{{abbr|ब|Tied}}
! width=50 |{{abbr|अनि|No result}}
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]&lt;ref name=&quot;NonT20I&quot; group=&quot;n&quot;&gt;२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.&lt;/ref&gt;|| रजतपदक ||२/९||३||२||१||०||०
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]&lt;ref name=&quot;NonT20I&quot; group=&quot;n&quot;&gt;२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.&lt;/ref&gt;|| रजतपदक ||३/१०||३||२||१||०||०
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]]|| रजतपदक ||२/९||३||२||०||०||१
|}
==={{cr|AFG|२०१३}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width=900px;&quot;
|-
!colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा
|-
! width=150 |वर्ष
! width=150 |फेरी
! width=50 |स्थान
! width=50 |{{abbr|खे|Games played}}
! width=50 |{{abbr|वि|Won}}
! width=50 |{{abbr|प|Lost}}
! width=50 |{{abbr|ब|Tied}}
! width=50 |{{abbr|अनि|No result}}
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|SL}} [[२०१० श्रीलंका टी२० चौरंगी मालिका|२०१०]]|| उपविजेते ||२/४||३||१||२||०||०
|- style=&quot;background:gold;&quot;
|{{flagicon|UAE}} [[२०१७ डेझर्ट टी२० चॅलेंज|२०१७]]|| विजेते ||१/८||५||५||०||०||०
|- style=&quot;background:gold;&quot;
|{{flagicon|BAN}} [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका|२०१९]]|| विजेते ||१/३||५||२||२||०||१
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|UAE}} [[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|२०२५]]|| उपविजेते ||२/३||५||३||२||०||०
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/440224.html १२८] || १ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{cr|IRE}} || rowspan=2 | [[२०१० श्रीलंका टी२० चौरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/440219.html १३२] || ४ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439495.html १३५] || ९ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१० - पात्रता सामने|२०१० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439500.html १३७] || १० फेब्रुवारी २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439507.html १४१] || १२ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439511.html १४३] || १३ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412679.html १५३] || १ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546418.html २३३] || १४ मार्च २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546443.html २३४] || १८ मार्च २०१२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546477.html २४०] || २४ मार्च २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IRE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533274.html २६५] || १९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533277.html २६८] || २१ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592272.html ३०७] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | 
|- 
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592273.html ३०९] || ४ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/662383.html ३३०] || ३० सप्टेंबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/662387.html ३३२] || ११ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660107.html ३३५] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२०१३ आयसीसी विश्व टी२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660123.html ३३७] || १६ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660203.html ३४५] || २४ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660235.html ३४८] || ३० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|IRE}}
|- 
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657631.html ३४९] || ८ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682897.html ३६६] || १६ मार्च २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682905.html ३७०] || १८ मार्च २०१४ || {{cr|HK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682913.html ३७४] || २० मार्च २०१४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|NEP}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875459.html ४३१] || ९ जुलै २०१५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|द ग्रॅंज क्लब स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०१५, २०-२० विश्व अजिंक्यपद पात्रता फेरी|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875467.html ४३२] || १० जुलै २०१५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|द ग्रॅंज क्लब स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875485.html ४३५] || १२ जुलै २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|द ग्रॅंज क्लब स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875541.html ४४३] || २१ जुलै २०१५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|HK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875545.html ४४४] || २३ जुलै २०१५ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875551.html ४४६] || २५ जुलै २०१५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू|क्लॉनटार्फ क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[डब्लिन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924637.html ४५८] || २६ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=7 | 
|- 
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924639.html ४५९] || २८ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/930581.html ४७०] || २८ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|HK}}
|- 
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/930583.html ४७१] || २९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/930585.html ४७२] || ३० नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953345.html ४७५] || ८ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953347.html ४७७] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966713.html ५०१] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|UAE}} || rowspan=3 | [[२०१६ आशिया चषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966737.html ५०४] || २० फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966741.html ५०७] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|HK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951307.html ५२३] || ८ मार्च २०१६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951315.html ५२८] || १० मार्च २०१६ || {{cr|HK}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951321.html ५३१] || १२ मार्च २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951351.html ५४६] || २३ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951365.html ५५२] || २७ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072206.html ५७१] || १४ डिसेंबर २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | 
|- 
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072207.html ५७२] || १६ डिसेंबर २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072208.html ५७३] || १८ डिसेंबर २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074958.html ५७८] || १४ जानेवारी २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०१७ डेझर्ट टी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074962.html ५८१] || १६ जानेवारी २०१७ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074969.html ५८६] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074971.html ५८८] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040485.html ५९९] || ८ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=16 | 
|- 
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040487.html ६००] || १० मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040489.html ६०१] || १२ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089776.html ६११] || २ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089777.html ६१२] || ३ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089778.html ६१३] || ५ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134031.html ६४३] || ५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134032.html ६४४] || ६ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145982.html ६६७] || ३ जून २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145983.html ६६८] || ५ जून २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145984.html ६६९] || ७ जून २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150143.html ६९६] || २० ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150144.html ६९७] || २२ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168112.html ७४५] || २१ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168113.html ७४६] || २३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168114.html ७४७] || २४ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197141.html ८८२] || १४ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197142.html ८८३] || १५ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197144.html ८९०] || २० सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|ZIM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197145.html ८९२] || २१ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193494.html १०१५] || १४ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} || rowspan=9 | 
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193495.html १०१६] || १६ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193496.html १०१७] || १७ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216416.html १०७७] || ६ मार्च २०२० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216417.html १०७९] || ८ मार्च २०२० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216418.html १०८३] || १० मार्च २०२० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || बरोबरीत
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252058.html ११३४] || १७ मार्च २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252059.html ११३६] || १९ मार्च २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252060.html ११३७] || २० मार्च २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273728.html १३६४] || २५ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273735.html १३७७] || २९ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273738.html १३८०] || ३१ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273744.html १३९०] || ३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273751.html १४०२] || ७ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299832.html १४९५] || ३ मार्च २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=10 |  
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299833.html १४९६] || ५ मार्च २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310946.html १५६१] || ११ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310947.html १५६८] || १२ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310948.html १५७०] || १४ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307159.html १७२७] || ९ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307160.html १७२९] || ११ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}}
|- 
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307161.html १७३१] || १२ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307162.html १७३६] || १५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307163.html १७३८] || १७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२०२२ आशिया चषक]]  
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327271.html १७५३] || ३० ऑगस्ट २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०२२ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327278.html १७६०] || ७ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327279.html १७६१] || ८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298148.html १८४०] || २२ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298172.html १८६४] || ४ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357694.html १९९३] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=8 |
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357695.html १९९४] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|UAE}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357696.html १९९५] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1362815.html २०३०] || २४ मार्च २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1362816.html २०३३] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1362817.html २०३५] || २७ मार्च २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377015.html २१३८] || १४ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377016.html २१४५] || १६ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399115.html २२८२] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SL}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | [[आशियाई खेळ|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399118.html २२९७] || ६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399120.html २३०१] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412549.html २४२४] || २९ डिसेंबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=12 |
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412550.html २४२६] || ३१ डिसेंबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|UAE}}
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412551.html २४२७] || २ जानेवारी २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389396.html २४२८] || ११ जानेवारी २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|इंदरजितसिंग बिंद्रा स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389397.html २४३१] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389398.html २४३५] || १७ जानेवारी २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || बरोबरीत
|-  
| १२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416077.html २४७९] || १७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416078.html २४८०] || १९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416079.html २४८२] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416084.html २५२१] || १५ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IRE}}
|-  
| १२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416085.html २५२६] || १७ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416086.html २५२९] || १८ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415705.html २६३६] || ३ जून २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=8 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415714.html २६४५] || ७ जून २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415729.html २६७९] || १३ जून २०२४ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415740.html २७०३] || १७ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415743.html २७१०] || २० जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415748.html २७१७] || २२ जून २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415752.html २७२२] || २४ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457920.html ३०३०] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=3 | 
|-  
| १४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457921.html ३०४५] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457922.html ३०५०] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497873.html ३४२१] || २९ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 | [[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|२०२५ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497875.html ३४३२] || १ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497876.html ३४३३] || २ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497878.html ३४३७] || ५ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497879.html ३४४२] || ७ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496920.html ३४४३] || ९ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496928.html ३४६०] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496930.html ३४६४] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500390.html ३४९६] || २ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} || rowspan=10 | 
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500391.html ३४९८] || ३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500392.html ३५०४] || ५ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505260.html ३५३७] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505261.html ३५४३] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505262.html ३५५३] || २ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510323.html ३५७१] || ११ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517823.html ३६६२] || १९ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517824.html ३६६४] || २१ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517825.html ३६६५] || २२ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512722.html ३६८७] || ८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512731.html ३६९७] || ११ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512746.html ३७१६] || १६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512757.html ३७२६] || १९ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|}

==नोंदी==
{{reflist|group=n}}
{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]]
[[वर्ग:अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ]]</text>
      <sha1>86fjgxi24fw404zm945jf3m7nf8yn09</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694720</id>
      <parentid>2694716</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:08:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70637" sha1="nz3jpnnmvn5x8sdrbjb0ozydyr012vn" xml:space="preserve">खालील यादी अफगाण क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. अफगाणिस्तानने १ फेब्रुवारी २०१० रोजी आयर्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| अफगाणिस्तानने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==अफगाणिस्तानने देशानुसार खेळलेल्या प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याची तारीख==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width: 400px;&quot;
|-
! संघ !! प्रथम आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना
|-
|align=left|{{cr|IRE}} || १ फेब्रुवारी २०१०
|-
|align=left|{{cr|CAN}} || ४ फेब्रुवारी २०१०
|-
|align=left|{{cr|SCO}} || १० फेब्रुवारी २०१०
|-
|align=left|{{cr|NED}} || १२ फेब्रुवारी २०१०
|-
|align=left|{{cr|IND}} || १ मे २०१०
|-
|align=left|{{cr|SA}} || ५ मे २०१०
|-
|align=left|{{cr|ENG}} || २१ सप्टेंबर २०१२
|-
|align=left|{{cr|KEN}} || ३० सप्टेंबर २०१३
|-
|align=left|{{cr|PAK}} || ८ डिसेंबर २०१३
|-
|align=left|{{cr|BAN}} || १६ मार्च २०१४
|-
|align=left|{{cr|HK}} || १८ मार्च २०१४
|-
|align=left|{{cr|NEP}} || २० मार्च २०१४
|-
|align=left|{{cr|UAE}} || १० जुलै २०१५
|-
|align=left|{{cr|PNG}} || २३ जुलै २०१५
|-
|align=left|{{cr|OMA}} || २५ जुलै २०१५
|-
|align=left|{{cr|ZIM}} || २६ ऑक्टोबर २०१५
|-
|align=left|{{cr|SL}} || १७ मार्च २०१६
|-
|align=left|{{cr|WIN}} || २७ मार्च २०१६
|-
|align=left|{{cr|NAM}} || ३१ ऑक्टोबर २०२१
|-
|align=left|{{cr|NZ}} || ७ नोव्हेंबर २०२१
|-
|align=left|{{cr|AUS}} || ४ नोव्हेंबर २०२२
|}
==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी==
==={{cr|AFG|२०१३}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी
! style=&quot;width:1%;background:white&quot; rowspan=&quot;14&quot;|
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी
|-
! scope=&quot;col&quot;|वर्ष
! scope=&quot;col&quot;|फेरी
! scope=&quot;col&quot;|स्थान
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
|- 
|{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]|| colspan=&quot;7&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''पात्र ठरले नाही'' || colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''सहभाग घेतला नाही''
|- 
|{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]
|-
|{{flagicon|West Indies}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]]||rowspan=3|प्रथम फेरी||१२/१२||२||०||२||०||०|| ७ || ६ || १ || ० || ० 
|-
|{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]]||११/१२||२||०||२||०||०|| १५ || १४ || १ || ० || ०
|-
|{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]||१४/१६||३||१||२||०||०|| ८ || ७ || १ || ० || ० 
|-
|{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]|| सुपर १० ||९/१६||७||४||३||०||०|| ९ || ५ || २ || ० || २ 
|-
|{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || rowspan=&quot;2&quot; | सुपर १२ ||७/१६ ||५||२||३||०||०|| colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;5&quot; |''विश्वचषकास आपोआप पात्र''
|-
|{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]|| १२/१६||५||०||३||०||२
|- style=&quot;background:#c96;&quot;
|{{flagicon|West Indies}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||उपांत्य फेरी||३/२०||८||५||३||०||०    
|- 
|{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]||प्रथम फेरी||१०/२०||४||२||१||१||०  
|- 
|{{flagicon|AUS}}{{flagicon|NZL}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]] || colspan=&quot;7&quot; |''पात्र ठरले''  
|- 
|{{flagicon|ENG}}{{flagicon|SCO}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]] || colspan=&quot;7&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''TBD'' || colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''TBD''
|}

==={{cr|AFG|२०१३}}ची [[आशिया चषक]]मधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=8|[[आशिया चषक|ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी
! style=&quot;width:1%;background:white&quot; rowspan=&quot;4&quot;|
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=5|पात्रता कामगिरी
|-
! scope=&quot;col&quot;|वर्ष
! scope=&quot;col&quot;|फेरी
! scope=&quot;col&quot;|स्थान
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
|- 
|{{flagicon|BAN}} [[२०१६ आशिया चषक|२०१६]]|| colspan=&quot;7&quot; |''पात्र ठरले नाही'' || ३ || २ || १ || ० || ०
|- 
|{{flagicon|UAE}} [[२०२२ आशिया चषक|२०२२]]|| सुपर ४ || ४/६ || ५ || २ || ३ || ० || ० || colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''आपोआप पात्र''
|- 
|{{flagicon|UAE}} [[२०२५ आशिया चषक|२०२५]]|| गट फेरी || ५/८ || ३ || १ || २ || ० || ०
|}

==={{cr|AFG|२०१३}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width=900px;&quot;
|-
!colspan=9|[[आशियाई खेळ]] 
|-
! width=150 |वर्ष
! width=150 |फेरी
! width=50 |स्थान
! width=50 |{{abbr|खे|Games played}}
! width=50 |{{abbr|वि|Won}}
! width=50 |{{abbr|प|Lost}}
! width=50 |{{abbr|ब|Tied}}
! width=50 |{{abbr|अनि|No result}}
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]&lt;ref name=&quot;NonT20I&quot; group=&quot;n&quot;&gt;२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.&lt;/ref&gt;|| रजतपदक ||२/९||३||२||१||०||०
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]&lt;ref name=&quot;NonT20I&quot; group=&quot;n&quot;&gt;२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.&lt;/ref&gt;|| रजतपदक ||३/१०||३||२||१||०||०
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]]|| रजतपदक ||२/९||३||२||०||०||१
|}
==={{cr|AFG|२०१३}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width=900px;&quot;
|-
!colspan=9|तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धा
|-
! width=150 |वर्ष
! width=150 |फेरी
! width=50 |स्थान
! width=50 |{{abbr|खे|Games played}}
! width=50 |{{abbr|वि|Won}}
! width=50 |{{abbr|प|Lost}}
! width=50 |{{abbr|ब|Tied}}
! width=50 |{{abbr|अनि|No result}}
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|SL}} [[२०१० श्रीलंका टी२० चौरंगी मालिका|२०१०]]|| उपविजेते ||२/४||३||१||२||०||०
|- style=&quot;background:gold;&quot;
|{{flagicon|UAE}} [[२०१७ डेझर्ट टी२० चॅलेंज|२०१७]]|| विजेते ||१/८||५||५||०||०||०
|- style=&quot;background:gold;&quot;
|{{flagicon|BAN}} [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका|२०१९]]|| विजेते ||१/३||५||२||२||०||१
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|UAE}} [[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|२०२५]]|| उपविजेते ||२/३||५||३||२||०||०
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/440224.html १२८] || १ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SL}} [[पी. सारा ओव्हल]], [[कोलंबो]] || {{cr|IRE}} || rowspan=2 | [[२०१० श्रीलंका टी२० चौरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/440219.html १३२] || ४ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहलीज क्रिकेट मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439495.html १३५] || ९ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१० - पात्रता सामने|२०१० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439500.html १३७] || १० फेब्रुवारी २०१० || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439507.html १४१] || १२ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439511.html १४३] || १३ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412679.html १५३] || १ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412687.html १६२] || ५ मे २०१० || {{cr|RSA}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546418.html २३३] || १४ मार्च २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546443.html २३४] || १८ मार्च २०१२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546477.html २४०] || २४ मार्च २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IRE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533274.html २६५] || १९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533277.html २६८] || २१ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592272.html ३०७] || ३ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | 
|- 
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592273.html ३०९] || ४ मार्च २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/662383.html ३३०] || ३० सप्टेंबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/662387.html ३३२] || ११ ऑक्टोबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|KEN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660107.html ३३५] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२०१३ आयसीसी विश्व टी२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660123.html ३३७] || १६ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660203.html ३४५] || २४ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660235.html ३४८] || ३० नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|IRE}}
|- 
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657631.html ३४९] || ८ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682897.html ३६६] || १६ मार्च २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682905.html ३७०] || १८ मार्च २०१४ || {{cr|HK}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682913.html ३७४] || २० मार्च २०१४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|NEP}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875459.html ४३१] || ९ जुलै २०१५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|द ग्रॅंज क्लब स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०१५, २०-२० विश्व अजिंक्यपद पात्रता फेरी|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875467.html ४३२] || १० जुलै २०१५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|द ग्रॅंज क्लब स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875485.html ४३५] || १२ जुलै २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|द ग्रॅंज क्लब स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875541.html ४४३] || २१ जुलै २०१५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|HK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875545.html ४४४] || २३ जुलै २०१५ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875551.html ४४६] || २५ जुलै २०१५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[कॅसल ॲव्हेन्यू|क्लॉनटार्फ क्रिकेट क्लब स्टेडियम]], [[डब्लिन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924637.html ४५८] || २६ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=7 | 
|- 
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/924639.html ४५९] || २८ ऑक्टोबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/930581.html ४७०] || २८ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|HK}}
|- 
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/930583.html ४७१] || २९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/930585.html ४७२] || ३० नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953345.html ४७५] || ८ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/953347.html ४७७] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966713.html ५०१] || १९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|UAE}} || rowspan=3 | [[२०१६ आशिया चषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966737.html ५०४] || २० फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|खान साहेब ओस्मान अली स्टेडियम]], [[बांगलादेश|फतुल्ला]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966741.html ५०७] || २२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|HK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951307.html ५२३] || ८ मार्च २०१६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951315.html ५२८] || १० मार्च २०१६ || {{cr|HK}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951321.html ५३१] || १२ मार्च २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951343.html ५४२] || २० मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951351.html ५४६] || २३ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951365.html ५५२] || २७ मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072206.html ५७१] || १४ डिसेंबर २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | 
|- 
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072207.html ५७२] || १६ डिसेंबर २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1072208.html ५७३] || १८ डिसेंबर २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074958.html ५७८] || १४ जानेवारी २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०१७ डेझर्ट टी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074962.html ५८१] || १६ जानेवारी २०१७ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074969.html ५८६] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074971.html ५८८] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040485.html ५९९] || ८ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=16 | 
|- 
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040487.html ६००] || १० मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1040489.html ६०१] || १२ मार्च २०१७ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089776.html ६११] || २ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089777.html ६१२] || ३ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1089778.html ६१३] || ५ जून २०१७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}}
|- 
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134031.html ६४३] || ५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1134032.html ६४४] || ६ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145982.html ६६७] || ३ जून २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145983.html ६६८] || ५ जून २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145984.html ६६९] || ७ जून २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150143.html ६९६] || २० ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1150144.html ६९७] || २२ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE|cricket}} [[ब्रेडी क्रिकेट क्लब मैदान]], [[आयर्लंड|माघेरमासन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168112.html ७४५] || २१ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168113.html ७४६] || २३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1168114.html ७४७] || २४ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197141.html ८८२] || १४ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197142.html ८८३] || १५ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197144.html ८९०] || २० सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|ZIM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197145.html ८९२] || २१ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चितगांव]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193494.html १०१५] || १४ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|WIN}} || rowspan=9 | 
|- 
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193495.html १०१६] || १६ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1193496.html १०१७] || १७ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216416.html १०७७] || ६ मार्च २०२० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216417.html १०७९] || ८ मार्च २०२० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1216418.html १०८३] || १० मार्च २०२० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[ग्रेटर नोएडा क्रीडा संकुल मैदान]], [[ग्रेटर नोएडा]] || बरोबरीत
|- 
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252058.html ११३४] || १७ मार्च २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252059.html ११३६] || १९ मार्च २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252060.html ११३७] || २० मार्च २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273728.html १३६४] || २५ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=5 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273735.html १३७७] || २९ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273738.html १३८०] || ३१ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273744.html १३९०] || ३ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273751.html १४०२] || ७ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299832.html १४९५] || ३ मार्च २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=10 |  
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299833.html १४९६] || ५ मार्च २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310946.html १५६१] || ११ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310947.html १५६८] || १२ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310948.html १५७०] || १४ जून २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307159.html १७२७] || ९ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307160.html १७२९] || ११ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}}
|- 
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307161.html १७३१] || १२ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307162.html १७३६] || १५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- 
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307163.html १७३८] || १७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|IRE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२०२२ आशिया चषक]]  
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327271.html १७५३] || ३० ऑगस्ट २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०२२ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327278.html १७६०] || ७ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327279.html १७६१] || ८ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298148.html १८४०] || २२ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|ENG}} || rowspan=3 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298172.html १८६४] || ४ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}} 
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357694.html १९९३] || १६ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=8 |
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357695.html १९९४] || १८ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|UAE}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1357696.html १९९५] || १९ फेब्रुवारी २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1362815.html २०३०] || २४ मार्च २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1362816.html २०३३] || २६ मार्च २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1362817.html २०३५] || २७ मार्च २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377015.html २१३८] || १४ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377016.html २१४५] || १६ जुलै २०२३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399115.html २२८२] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|SL}}|| {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399118.html २२९७] || ६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399120.html २३०१] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412549.html २४२४] || २९ डिसेंबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=12 |
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412550.html २४२६] || ३१ डिसेंबर २०२३ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|UAE}}
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412551.html २४२७] || २ जानेवारी २०२४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389396.html २४२८] || ११ जानेवारी २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आयएस बिंद्रा स्टेडियम|इंदरजितसिंग बिंद्रा स्टेडियम]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389397.html २४३१] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1389398.html २४३५] || १७ जानेवारी २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || बरोबरीत
|-  
| १२५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416077.html २४७९] || १७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416078.html २४८०] || १९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416079.html २४८२] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416084.html २५२१] || १५ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|IRE}}
|-  
| १२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416085.html २५२६] || १७ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416086.html २५२९] || १८ मार्च २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415705.html २६३६] || ३ जून २०२४ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=8 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415714.html २६४५] || ७ जून २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415729.html २६७९] || १३ जून २०२४ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415740.html २७०३] || १७ जून २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान]], [[सेंट लुसिया]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415743.html २७१०] || २० जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415748.html २७१७] || २२ जून २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415752.html २७२२] || २४ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415753.html २७२३] || २६ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी]], [[सॅन फर्नांडो, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो|सॅन फर्नांडो]] || {{cr|SA}}
|-  
| १३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457920.html ३०३०] || ११ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=3 | 
|-  
| १४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457921.html ३०४५] || १३ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1457922.html ३०५०] || १४ डिसेंबर २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497873.html ३४२१] || २९ ऑगस्ट २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 | [[२०२५ संयुक्त अरब अमिराती आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|२०२५ संयुक्त अरब अमिराती तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497875.html ३४३२] || १ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497876.html ३४३३] || २ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497878.html ३४३७] || ५ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1497879.html ३४४२] || ७ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496920.html ३४४३] || ९ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=3 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496928.html ३४६०] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496930.html ३४६४] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500390.html ३४९६] || २ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} || rowspan=10 | 
|-  
| १५१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500391.html ३४९८] || ३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १५२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500392.html ३५०४] || ५ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505260.html ३५३७] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505261.html ३५४३] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505262.html ३५५३] || २ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1510323.html ३५७१] || ११ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|QAT}} || {{flagicon|QAT}} [[वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दोहा]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517823.html ३६६२] || १९ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517824.html ३६६४] || २१ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १५९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1517825.html ३६६५] || २२ जानेवारी २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512722.html ३६८७] || ८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|NZ}} || rowspan=4 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512731.html ३६९७] || ११ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512746.html ३७१६] || १६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512757.html ३७२६] || १९ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|}

==नोंदी==
{{reflist|group=n}}
{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट]]
[[वर्ग:अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ]]</text>
      <sha1>nz3jpnnmvn5x8sdrbjb0ozydyr012vn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गोवळकोट किल्ला</title>
    <ns>0</ns>
    <id>280761</id>
    <revision>
      <id>2694736</id>
      <parentid>1900623</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:23:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40001-47</username>
        <id>185335</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1574" sha1="doz1ggpvpf6rw0us6hab5qwi7fbu0jn" xml:space="preserve">{{गल्लत|गोवळकोट|गोवळकोंडा}}
{{माहितीचौकट किल्ला
|नाव=गोविंदगड ( गोवळकोट किल्ला )
|चित्र=
|चित्रशीर्षक=
|चित्ररुंदी=200px
|नकाशा = महाराष्ट्र
  | lat_d =  17
  | lat_m =  32
  | lat_s =  48
  | lat_NS = N
  | long_d =  73
  | long_m =  29
  | long_s =  16
  | long_EW = E
|मुळ_नकाशा_पट्टी=
|उंची= 45 मीटर
|प्रकार=जलदुर्ग
|श्रेणी=
|ठिकाण= जिल्हा [[रत्नागिरी]], [[महाराष्ट्र]]
|डोंगररांग=
|अवस्था= भग्नावस्थेत
|गाव=
|स्थापना=
|अक्षांश=
|रेखांश=
}}

==हे सुद्धा पहा==
* [[महाराष्ट्रातील किल्ले]]
* [[महाराष्ट्रातील किल्ले, प्रकार आणि अवयव]]

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{विस्तार-किल्ला}}

{{महाराष्ट्रातील किल्ले (विभागवार)}}
{{महाराष्ट्रातील किल्ले}}

[[वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले]]
[[वर्ग:पश्चिम घाट]]
[[वर्ग:पश्चिम घाटातील किल्ले]]</text>
      <sha1>doz1ggpvpf6rw0us6hab5qwi7fbu0jn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे</title>
    <ns>10</ns>
    <id>283304</id>
    <revision>
      <id>2694810</id>
      <parentid>1933402</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:15:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1509" sha1="drqm15mvymgm5lfk2q3f1cupfwglj6k" xml:space="preserve">{{Navbox
| name = आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे
| title = आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे
| list1 = '''संपुर्ण सदस्यांचे दौरे'''

| group2 = [[ऑस्ट्रेलिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|ऑस्ट्रेलिया महिला]]
| list2 = [[ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, १९८७|१९८७]]{{·}}

| group3 = [[इंग्लंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|इंग्लंड महिला]]
| list3 = [[इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, १९९०|१९९०]]{{·}}

| list4 = '''संपुर्ण सदस्यांच्या स्पर्धा'''

| group5 = अनेक संघ
| list5 = [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२६]]{{·}}

| list6 = '''असोसिएट सदस्यांचे दौरे'''

| list7 = '''असोसिएट सदस्यांच्या स्पर्धा'''

| group8 = अनेक संघ
| list8 = 

}}</text>
      <sha1>drqm15mvymgm5lfk2q3f1cupfwglj6k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>यतींदर सिंग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283358</id>
    <revision>
      <id>2694735</id>
      <parentid>2148932</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:22:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-40054-99</username>
        <id>185345</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3707" sha1="1d2worrkc7uywijqnwb264bvvz7lzym" xml:space="preserve">'''यतींदर सिंग''' (जन्म [[डिसेंबर २५|२५ डिसेंबर]] [[इ.स. १९८२|१९८२]] , [[सहारनपूर|सहारनपुर]]) एक भारतीय प्रो-बॉडीबिल्डर आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indianbodybuilding.co.in/inspiring-journey-yatinder-singh-wheel-chair-indias-best-bodybuilder/|title=Inspiring Journey of Yatinder Singh – from Wheel Chair to India’s Best Bodybuilder|date=2016-05-04|website=IBB - Indian Bodybuilding|language=en-US|access-date=2021-06-03}}&lt;/ref&gt; २०१५ मध्ये त्यांनी  ७ व्या जागतिक बॉडी बिल्डिंग आणि फिजिक चँपियनशिप आणि २०१६ मध्ये मिस्टर इंडियाचे रौप्य पदक हारला .&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/krida-news/yatinder-singh-talwalkar-classic-bodybuilding-competition-1593214/|title=स्वप्न प्रत्यक्षात आणणं, हाच यशाचा मार्ग|date=2017-11-30|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-06-03}}&lt;/ref&gt;

== मागील जीवन ==
लहानपणापासूनच यतींदरचा असा समज होता की त्याच्या शारीरिक अवस्थेचे वजन कमी झाल्यामुळे त्याचे वजन कमी होते. आपल्या हायस्कूल आणि महाविद्यालयीन जीवनात, त्यांनी शरीरसौष्ठव गंभीरपणे स्वीकारला आणि घरातील आणि मैदानी प्रशिक्षण सत्राच्या संयोजनासह आवश्यक प्रशिक्षणाद्वारे प्रशिक्षकाद्वारे त्यांचे मार्गदर्शन केले. या सत्रांमध्ये यतींदरच्या शरीरसौष्ठव कारकिर्दीची सुरुवात झाली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatimes.com/news/india/from-being-bound-to-a-wheelchair-to-becoming-a-world-champion-the-story-of-yatinder-singh-will-definitely-inspire-you-248747.html|title=Bound To A Wheelchair Few Years Ago To A World Champion, This Is The Story Of Yatinder Singh|date=2015-12-24|website=IndiaTimes|language=en-IN|access-date=2021-06-03}}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==
२००१ मध्ये यतींदरने बॉडीबिल्डिंग कारकीर्द सुरू केली. २००२ मध्ये प्रथम विजेतेपद जिंकल्यानंतर त्यांना बॉडीबिल्डिंग व्यावसायिकरित्या करण्याची, भारतात आणि नंतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर होणाऱ्या अनेक शरीरसौष्ठव आणि फिटनेस स्पर्धांमध्ये भाग घेण्यास प्रेरित केले.

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

[[वर्ग:भारतीय शरीरसौष्ठवपटू]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>1d2worrkc7uywijqnwb264bvvz7lzym</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694752</id>
      <parentid>2694735</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:13:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-40054-99|~2026-40054-99]] ([[User talk:~2026-40054-99|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:अभय नातू|अभय नातू]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले.</comment>
      <origin>2148932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3709" sha1="ac4xyq1olmeuj4tdc66idkrtf4n71xt" xml:space="preserve">'''यतींदर सिंग''' (जन्म [[डिसेंबर २५|२५ डिसेंबर]] [[इ.स. १९८२|१९८२]] , [[सहारनपूर|सहारनपुर]]) एक भारतीय प्रो-बॉडीबिल्डर आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indianbodybuilding.co.in/inspiring-journey-yatinder-singh-wheel-chair-indias-best-bodybuilder/|title=Inspiring Journey of Yatinder Singh – from Wheel Chair to India’s Best Bodybuilder|date=2016-05-04|website=IBB - Indian Bodybuilding|language=en-US|access-date=2021-06-03}}&lt;/ref&gt; २०१५ मध्ये त्यांनी  ७ व्या जागतिक बॉडी बिल्डिंग आणि फिजिक चँपियनशिप आणि २०१६ मध्ये मिस्टर इंडियाचे रौप्य पदक जिंकले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/krida-news/yatinder-singh-talwalkar-classic-bodybuilding-competition-1593214/|title=स्वप्न प्रत्यक्षात आणणं, हाच यशाचा मार्ग|date=2017-11-30|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-06-03}}&lt;/ref&gt;

== मागील जीवन ==
लहानपणापासूनच यतींदरचा असा समज होता की त्याच्या शारीरिक अवस्थेचे वजन कमी झाल्यामुळे त्याचे वजन कमी होते. आपल्या हायस्कूल आणि महाविद्यालयीन जीवनात, त्यांनी शरीरसौष्ठव गंभीरपणे स्वीकारला आणि घरातील आणि मैदानी प्रशिक्षण सत्राच्या संयोजनासह आवश्यक प्रशिक्षणाद्वारे प्रशिक्षकाद्वारे त्यांचे मार्गदर्शन केले. या सत्रांमध्ये यतींदरच्या शरीरसौष्ठव कारकिर्दीची सुरुवात झाली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatimes.com/news/india/from-being-bound-to-a-wheelchair-to-becoming-a-world-champion-the-story-of-yatinder-singh-will-definitely-inspire-you-248747.html|title=Bound To A Wheelchair Few Years Ago To A World Champion, This Is The Story Of Yatinder Singh|date=2015-12-24|website=IndiaTimes|language=en-IN|access-date=2021-06-03}}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==
२००१ मध्ये यतींदरने बॉडीबिल्डिंग कारकीर्द सुरू केली. २००२ मध्ये प्रथम विजेतेपद जिंकल्यानंतर त्यांना बॉडीबिल्डिंग व्यावसायिकरित्या करण्याची, भारतात आणि नंतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर होणाऱ्या अनेक शरीरसौष्ठव आणि फिटनेस स्पर्धांमध्ये भाग घेण्यास प्रेरित केले.

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;

[[वर्ग:भारतीय शरीरसौष्ठवपटू]]
[[वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>ac4xyq1olmeuj4tdc66idkrtf4n71xt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भागीरथी अम्मा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290698</id>
    <revision>
      <id>2694856</id>
      <parentid>2642494</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:केरळच्या व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11961" sha1="08egzmiz55teu7fyj177gzdo2vmas1e" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''भागीरथी अम्मा''' (१९१४ - २२ जुलै २०२१) ह्या केरळ राज्यातील कोल्लम जिल्ह्यातील एक रहिवासी होत्या. वयाच्या १०५व्या वर्षी अम्माने केरळ राज्यातील 'अक्षरलक्षम' मोहिमे अंतर्गत परत शिक्षण घेतले आणि त्या राष्ट्रीय पातळीवर प्रसिद्धीस आल्या. भगीरथी अम्माला राष्ट्रपतींकडून महिलांसाठीच्या सर्वोच्च नागरी पुरस्कार ''[[नारी शक्ती पुरस्कार|नारी शक्ती पुरस्काराने]]'' सन्मानित करण्यात आले होते. पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी]]ंनी सुद्धा त्यांच्या या जिद्दीचा आपल्या भाषणात विशेष उल्लेख केला होता.&lt;ref name=&quot;ToI&quot; /&gt;

== पूर्वायुष्य ==
भागीरथी अम्मांचा जन्म इ.स. १९१४ मध्ये [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिश भारतातील]] प्रकुल्लम, [[कोल्लम जिल्हा|जिल्हा कोल्लम]], [[केरळ]] येथे झाला होता.&lt;ref name=&quot;Express&quot;&gt;{{cite news |last1=Varma |first1=Vishnu |title=Kerala’s literacy history gets new ambassador: 105-year-old Bhageerathi Amma |url=https://indianexpress.com/article/education/great-grandmother-appears-for-literacy-equivalency-exam-in-kerala-6128420/ |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=द इंडियन एक्सप्रेस |date=20 November 2019 |language=en |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617205944/https://indianexpress.com/article/education/great-grandmother-appears-for-literacy-equivalency-exam-in-kerala-6128420/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  भागीरथी अम्मा लहान असतानाच बाळंतपणात त्यांची आई मरण पावली. त्यामुळे अम्मावर त्यांच्या लहान भावंडांची जिम्मेदारी येऊन पडली. तिसाव्या दशकात म्हणजे लग्नानंतर अल्पावधीतच त्यांच्या पतीचे निधन झाले. त्यामुळे अम्मावर त्यांच्या मुलांच्या पालनपोषणाची जिम्मेदारी एकटीवर येऊन पडली.&lt;ref name=&quot;News18&quot;&gt;{{cite news |title=105-year-old Bhageerathi Amma Sits for Fourth Standard Exams at Kerala's Kollam |url=https://www.news18.com/news/india/105-year-old-bhageerathi-amma-sits-for-fourth-standard-exams-at-keralas-kollam-2393871.html |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=News18 |date=20 November 2019 |language=en |archive-date=21 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121133325/https://www.news18.com/news/india/105-year-old-bhageerathi-amma-sits-for-fourth-standard-exams-at-keralas-kollam-2393871.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; अम्माला पाच ते सहा मुले, १३ ते १६ नातवंडे आणि १२ पणतू असल्याची नोंद आहे. अम्माला दुरचित्रवाहिनी वर क्रिकेट आणि दैनंदिन मालिका पाहायला आवडत असे.&lt;ref name=&quot;IndiaTimes&quot;&gt;{{cite news |last1=Adhikari |first1=Somak |title=Meet Karthiyani &amp; Bhageerathi Amma, They'll Get Nari Shakti Puraskar For Academic Excellence |url=https://www.indiatimes.com/news/india/meet-karthiyani-bhageerathi-amma-theyll-get-nari-shakti-puraskar-for-academic-excellence-507753.html |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=India Times |date=5 March 2020 |language=en-IN |archive-date=11 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200311123441/https://www.indiatimes.com/news/india/meet-karthiyani-bhageerathi-amma-theyll-get-nari-shakti-puraskar-for-academic-excellence-507753.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Express&quot; /&gt;

वयाच्या १०५व्या वर्षी अम्मांनी आपले शिक्षण चालू ठेवण्याचा निर्णय घेतला आणि गणित, मल्याळम भाषा आणि पर्यावरण विज्ञान या विषयांची परीक्षा दिली. अम्माच्या वयाची अडचण लक्षात घेऊन केरळ साक्षरता मिशनने अम्माला तीन दिवसात घरून परीक्षा देण्याची परवानगी दिली. या परीक्षेत अम्माने २७५ पैकी २०५ गुण मिळवले आणि समतुल्य परीक्षा देणारी सर्वात वयस्कर व्यक्ती अशी त्यांना मान्यता मिळाली.&lt;ref name=&quot;Express&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Hindu&quot;&gt;{{cite news |last1=Staff Reporter |title=105-year-old student from Kerala clears all Class 4 papers |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/centenarian-clears-all-class-4-papers/article30746276.ece |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=द हिंदू |date=6 February 2020 |language=en-IN |archive-date=6 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206093202/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/centenarian-clears-all-class-4-papers/article30746276.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== सन्मान आणि पुरस्कार ==
अम्माला इ.स. २०१९ मधील [[नारी शक्ती पुरस्कार]] देण्याचे घोषित करण्यात आले. पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी अम्माची विशेष स्तुती केली आणि म्हणले की, &quot;जर आपल्याला आयुष्यात प्रगती करायची असेल तर आपण स्वतःचा विकास केला पाहिजे, जर आपल्याला जीवनात काही साध्य करायचे असेल तर त्यासाठीची सर्वप्रथम अट आहे की आपल्यातील विद्यार्थी हा कधीही मरणार नाही.&quot;&lt;ref name=&quot;ToI&quot;&gt;{{cite news |title=After PM's praise, ''oldest learner'' Bhageerathi Amma set to get Aadhaar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/after-pms-praise-oldest-learner-bhageerathi-amma-set-to-get-aadhaar/articleshow/74333591.cms |access-date=31 January 2021 |work=द टाइम्स ऑफ इंडिया |agency=PTI |date=27 February 2020 |language=en |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201055751/https://timesofindia.indiatimes.com/india/after-pms-praise-oldest-learner-bhageerathi-amma-set-to-get-aadhaar/articleshow/74333591.cms |url-status=live }}&lt;/ref&gt; याच वर्षीच्या आणखी एक विजेता केरळातीलच ९८वर्षीय [[कार्त्यायनी अम्मा]] ह्या आहेत.&lt;ref name=&quot;ToI&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot;&gt;{{cite news |title=Old-age pension for ‘grandmother of learning’ Bhageerathi Amma |url=https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/old-age-pension-for-grandmother-of-learning-bhageerathi-amma-1.4607829 |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=Mathrubhumi |date=12 March 2020 |language=en |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201055736/https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/old-age-pension-for-grandmother-of-learning-bhageerathi-amma-1.4607829 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

अम्मा प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे पुरस्कार सोहळ्याला उपस्थित राहू शकल्या नाहीत, पण लवकरच त्यांना दरमहा १५००₹ पूर्वलक्षी निवृत्ती वेतन सुरू करण्यात आले. काही अडचणी आणि वयोमानानुसार अम्माला [[आधार (ओळखक्रमांक योजना)|आधार कार्ड]] मिळवण्यासाठी यापूर्वी बायोमेट्रिक माहिती जोडणे शक्य झाले नव्हते. परंतु नंतर एका राष्ट्रीयकृत बँकेने अम्माला याकामी पुढाकार घेऊन योग्य ते सहकार्य केले.&lt;ref name=&quot;ToI&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi&quot;&gt;{{cite news |title=Old-age pension for ‘grandmother of learning’ Bhageerathi Amma |url=https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/old-age-pension-for-grandmother-of-learning-bhageerathi-amma-1.4607829 |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=Mathrubhumi |date=12 March 2020 |language=en |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201055736/https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/old-age-pension-for-grandmother-of-learning-bhageerathi-amma-1.4607829 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== मृत्यू ==
२२ जुलै २०२१ रोजी उतारवयाशी संबंधित आजारांमुळे अम्मांचे वयाच्या १०७व्या वर्षी निधन झाले.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=23 July 2021|title=Bhageerathi Amma passes away|url=https://www.theweek.in/news/india/2021/07/23/kerala-oldest-learner-bhageerathi-amma-passes-away.html|url-status=live|access-date=१३ सप्टेंबर २०२१|website=The Week}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kerala's 'oldest learner' Bhageerathi Amma no more - टाइम्स ऑफ इंडिया|url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/keralas-oldest-learner-bhageerathi-amma-no-more/articleshow/84673864.cms|access-date=१३ सप्टेंबर २०२१|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{नारी शक्ती पुरस्कार}}
{{DEFAULTSORT:अम्मा, भगीरथी}}
[[वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]]
[[वर्ग:भारतीय महिला]]
[[वर्ग:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१ अंतर्गत बनलेले लेख]]</text>
      <sha1>08egzmiz55teu7fyj177gzdo2vmas1e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कार्त्यायनी अम्मा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290699</id>
    <revision>
      <id>2694855</id>
      <parentid>2590816</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:48:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:केरळच्या व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16222" sha1="njgsmfy5cphruot0izrbmdg55q7slqg" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती
| चौकट_रुंदी = 
| नाव = कार्त्यायनी अम्मा
| चित्र = Karthyayani Amma (cropped).jpg
| चित्र_आकारमान = 220px
| चित्रशीर्षक = कार्त्यायनी अम्मा पुरस्कार स्वीकार करताना
| चित्रशीर्षक_पर्याय = 
| जन्मनाव = कार्त्यायनी अम्मा
| जन्म_दिनांक =  इ.स. १९२२
| जन्म_स्थान = चेप्पड, [[अलप्पुळा जिल्हा]], [[केरळ]] 
| मृत्यू_दिनांक = [[१० ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२३|२०२३]] 
| मृत्यू_स्थान = [[अलप्पुळा]], [[केरळ]] 
| मृत्यू_कारण = 
| कलेवर_सापडलेले_स्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान = 
| चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश = 
| निवासस्थान = 
| राष्ट्रीयत्व = {{ध्वजचिन्ह|भारत}}, [[भारतीय]]
| टोपणनावे = 
| वांशिकत्व = 
| नागरिकत्व = [[भारतीय]]
| शिक्षण = 
| प्रशिक्षणसंस्था = 
| पेशा = 
| कारकीर्द_काळ = 
| मालक = 
| प्रसिद्ध_कामे = 
| मूळ_गाव = 
| पगार = 
| निव्वळ_मालमत्ता = 
| उंची = 
| वजन = 
| ख्याती = वयाच्या ९६व्या वर्षी शालेय शिक्षण घेतले
| पदवी_हुद्दा = 
| कार्यकाळ = 
| पूर्ववर्ती = 
| परवर्ती = 
| राजकीय_पक्ष = 
| विरोधक = 
| संचालकमंडळ = 
| धर्म = 
| जोडीदार = 
| अपत्ये = 
| वडील = 
| आई = 
| नातेवाईक = 
| पुरस्कार = 
| स्वाक्षरी = 
| स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय = 
| संकेतस्थळ = 
| तळटिपा = 
| संकीर्ण = 
}}
'''कार्त्यायनी अम्मा''' (१९२२ - [[१० ऑक्टोबर]], [[इ.स. २०२३|२०२३]]) ह्या एक ग्रामीण भागातील भारतीय महिला होत्या. अम्मा आपल्या वयाच्या ९६व्या वर्षी साक्षरता परीक्षा देऊन चांगल्या मार्काने उत्तीर्ण झाल्या. यामुळे त्यांना राष्ट्रीय स्तरावर प्रसिद्धी मिळाली. यासाठी अम्माला भारत सरकारकडून महिलांसाठीचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[नारी शक्ती पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला. हा पुरस्कार भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते देण्यात येतो.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Grannies of learning go digital|url=https://www.newindianexpress.com/good-news/2020/sep/08/grannies-of-learning-go-digital-2193857.html|access-date=2021-09-13|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt;

== वैयक्तिक आयुष्य ==
कार्त्यायनी अम्माचा जन्म भारतातील [[केरळ]] राज्यातील, [[अलप्पुळा जिल्हा|अलप्पुळा जिल्ह्यातील]] चेप्पड गावी इ.स. १९२२ मध्ये झाला.&lt;ref name=&quot;Hindu-040820&quot;&gt;{{cite news |title=96-year-old to take literacy exam |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/96-year-old-to-take-literacy-exam/article24603902.ece |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=द हिंदू |agency=IST |date=4 August 2018 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt; लहानपणी अम्माला रोजंदारीवर जावे लागत असे आणि त्यामुळे त्यांनी लहान वयातच शाळेत जाणे बंद केले. नंतर योग्य वेळी अम्माचे लग्न झाले. लग्ना नंतर त्यांना सहा मुले झाली. अम्मा रस्त्यावर सफाई कामगार आणि मोलकरीण म्हणून काम करत असत.&lt;ref name=&quot;ET&quot;&gt;{{cite news |title=96-year-old Karthyayani Amma clears Kerala's literacy exam, win hearts - A winner |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/96-year-old-karthyayani-amma-clears-keralas-literacy-exam-win-hearts/easy-test/slideshow/66447006.cms |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=The Economic Times |agency=IST |date=31 October 2018}}&lt;/ref&gt; अम्माच्या म्हणण्यानुसार त्या शाकाहारी असून दररोज सकाळी ४ वाजता न चुकता झोपेतून उठतात.&lt;ref name=&quot;ET&quot; /&gt; इ.स. २०१८ साली, कार्त्ययानी अम्मा वृद्ध लोकांसाठीचे सामाजिक निवासस्थान ''लक्षम वीडू कॉलनी'' येथे राहायला गेल्या.&lt;ref name=&quot;TLI&quot; /&gt;

== प्रसिद्धी ==
अम्माच्या मुलीने आपल्या वयाच्या साठव्या वर्षी परीक्षा दिली. याच मुलीच्या प्रोत्साहनाणे प्रेरित होऊन अम्मांनी शिक्षण घेण्याचे ठरवले.&lt;ref name=&quot;ET&quot; /&gt; ऑगस्ट २०१८ मध्ये त्यांनी केरळ राज्य साक्षरता मिशन प्राधिकरणाच्या ''अक्षरलक्षम'' (मिलियन लेटर) कार्यक्रमात सहभागी होऊन परीक्षा दिली. या परीक्षेत केरळ राज्यातून जवळपास ४०,३६२  लोकांनी परीक्षा दिली होती&lt;ref name=&quot;Hindu-040820&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ET&quot; /&gt; अम्माला अलप्पुळा जिल्ह्यातुन परीक्षा देणाऱ्या सर्वात वयोवृद्ध व्यक्तीचा मान मिळाला.  याकामी अम्माच्या नऊ आणि बारा वर्षांच्या पणतुंनी अभ्यासात मदत करून वाचन आणि लेखनाचे धडे दिले.&lt;ref name=&quot;Hindu-040820&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;STP&quot;&gt;{{cite news |last1=Das |first1=Ria |title=Karthyayani Amma Is Now Commonwealth Learning Goodwill Ambassador |url=https://www.shethepeople.tv/news/karthyayani-amma-commonwealth-learning-goodwill-ambassador/ |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=She the people |date=21 January 2019}}&lt;/ref&gt;

वाचन, लेखन आणि गणिताची चाचणी दिलेल्या, कार्त्यायानी अम्मांनी संभाव्य १०० पैकी ९८ गुण मिळवून परीक्षेत अव्वल दर्जा मिळवला.&lt;ref name=&quot;ET&quot; /&gt; यावर बोलताना अम्मा म्हणाल्या,
&lt;blockquote&gt; &quot;मी विनाकारण खूप अभ्यास केला. माझ्यासाठी या चाचण्या तर खूपच सोप्या होत्या&quot;.&lt;ref name=&quot;ET&quot; /&gt;&lt;/blockquote&gt; परीक्षेमधील या यशानंतर, कार्त्ययानी अम्मा राष्ट्रीय पातळीवर एक प्रसिद्ध व्यक्ती बनल्या. मल्याळी चित्रपट अभिनेत्री [[मंजु वारियार]] अम्माला दिवाळीच्या दरम्यान भेटल्या; सी रवींद्रनाथ (केरळ शिक्षण मंत्री) यांनी त्यांना लॅपटॉप दिला; [[पिनाराई विजयन]] (केरळ राज्याचे मुख्यमंत्री) यांनी अम्माला गुणवत्ता प्रमाणपत्र दिले.&lt;ref name=&quot;TLI&quot;&gt;{{cite news |last1=Bagchi |first1=Poorbita Bagchi |title=Kerala: At 96, Karthyayani Amma Becomes Commonwealth Learning Goodwill Ambassador |url=https://thelogicalindian.com/story-feed/get-inspired/karthayayani-amma-commonwealth/ |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=The Logical Indian |date=21 January 2019 |language=en |archive-date=2020-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927193955/https://thelogicalindian.com/story-feed/get-inspired/karthayayani-amma-commonwealth/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi-071118&quot;&gt;{{cite news |title=Karthyayani Amma, the star at 96, celebrates Diwali with Manju Warrier |url=https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/karthyayani-amma-the-star-at-96-celebrates-diwali-with-manju-warrier-kerala-1.3288739 |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=Mathrubhumi |agency=IST |date=7 November 2018 |language=en |archive-date=2021-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722071136/https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/karthyayani-amma-the-star-at-96-celebrates-diwali-with-manju-warrier-kerala-1.3288739 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi-081118&quot;&gt;{{cite news |title=Education minister gifts laptop to Karthyayani Amma |url=https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/education-minister-gifts-laptop-to-karthyayani-amma-1.3291558 |agency=IST |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=Mathrubhumi |date=8 November 2018 |language=en |archive-date=2021-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722071138/https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/education-minister-gifts-laptop-to-karthyayani-amma-1.3291558 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; इकॉनॉमिक टाइम्सला दिलेल्या मुलाखतीनुसार अम्माला वयाच्या १००व्या वर्षी पुढील स्तराची परीक्षा उत्तीर्ण व्हायचं आहे.&lt;ref name=&quot;ET&quot; /&gt;

इ.स. २०१९ मध्ये कार्त्यायनी अम्मा 'कॉमन वेल्थ ऑफ लर्निंग' (COL)च्या दूत बनल्या.&lt;ref name=&quot;Mathrubhumi-200119&quot;&gt;{{cite news |title=96-yr-old Karthyayani Amma becomes Commonwealth Goodwill Ambassador |url=https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/96-yr-old-karthyayani-amma-becomes-commonwealth-goodwill-ambassador-alappuzha-1.3498565 |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=Mathrubhumi |agency=IST |date=20 January 2019 |language=en |archive-date=2021-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722071137/https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/96-yr-old-karthyayani-amma-becomes-commonwealth-goodwill-ambassador-alappuzha-1.3498565 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  मार्च २०२०, मध्ये भारताचे राष्ट्रपती [[रामनाथ कोविंद]] यांच्या हातून कार्त्यायनी अम्माला इ.स. २०१९चा भारतीय महिलांसाठीचा सर्वोच्च पुरस्कार, [[नारी शक्ती पुरस्कार]] देऊन सन्मानित करण्यात आले. त्यासाठी अम्माला दिल्लीला विमानाने जायचे होते. परंतु अम्माने यापूर्वी कधीही विमानाने प्रवास केला नव्हता.  कार्यक्रमाच्या काही दिवस आधी त्यांना माजी पुरस्कारप्राप्त एमएस सुनील यांनी विमान प्रवासाची माहिती देऊन आश्वस्त केले.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=At 98, Karthyayani Amma prepares for 1st flight; to receive Nari Shakti Puraskar on Women’s Day|url=https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/at-98-karthyayani-amma-prepares-for-1st-flight-to-receive-nari-shakti-puraskar-on-women-s-day-1.4588736|access-date=१३ सप्टेंबर २०२१|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=2021-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128010448/https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/at-98-karthyayani-amma-prepares-for-1st-flight-to-receive-nari-shakti-puraskar-on-women-s-day-1.4588736|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; नारी शक्ती पुरस्कार प्राप्त करणारी अम्माची आणखी एक सहकारी केरळातील [[भगीरथी अम्मा]] होती. भगीरथी अम्मा ह्या १०५व्या वर्षी अक्षरलक्षम परीक्षा उत्तीर्ण झालेली सर्वात वृद्ध व्यक्ती आहे.&lt;ref name=&quot;Dispatch&quot;&gt;{{cite news |last1=Staff |title=98 yrs old from Kerala to be presented Nari Shakti Puraskar: Here's Why? |url=https://www.thedispatch.in/98-yrs-old-from-kerala-to-be-presented-nari-shakti-puraskar-heres-why/ |access-date=१३ सप्टेंबर २०२१ |work=The Dispatch |date=7 March 2020 |archive-date=2021-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201055714/https://www.thedispatch.in/98-yrs-old-from-kerala-to-be-presented-nari-shakti-puraskar-heres-why/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== मृत्यु ==
१० ऑक्टोबर २०२३ रोजी वयाच्या १०१ व्या वर्षी अम्मांचे केरळमधील [[अलप्पुळा]] येथे निधन झाले .&lt;ref name=&quot;RiP&quot;&gt;{{cite news |title=Nari Shakti award winner Karthyayani Amma passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/nari-shakti-award-winner-karthyayani-amma-passes-away/article67406660.ece |access-date=15 December 2023 |work=द हिंदू |date=11 October 2023 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;

==संदर्भ==
{{संदर्भयादी}}

{{नारी शक्ती पुरस्कार}}

{{DEFAULTSORT:अम्मा, कार्त्यायनी}}
[[वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]]
[[वर्ग:भारतीय महिला]]
[[वर्ग:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१ अंतर्गत बनलेले लेख]]</text>
      <sha1>njgsmfy5cphruot0izrbmdg55q7slqg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>रेखा राज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290716</id>
    <revision>
      <id>2694861</id>
      <parentid>2680224</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:50:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8926" sha1="b4y6scec92si4sepw2o2sgk347tbfqc" xml:space="preserve">'''रेखा राज''' (मल्याळम: രേഖ രാജ്; जन्म: ५ मे १९७८) एक भारतीय [[दलित]] आणि [[स्त्रीवाद|स्त्रीवादी]] विचारवंत, सामाजिक कार्यकर्त्या आणि लेखिका आहेत. [[केरळ|ती केरळमधील]] [[दलित]] स्त्रीवादाच्या प्रणेत्यांपैकी एक आहे ज्यांनी जात आणि [[लिंगभाव|लिंगाच्या]] मुद्द्यांवर लिहायला सुरुवात केली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/poda-vedi-women-give-it-back/articleshow/65267261.cms|title=HeToo: Poda Vedi: Women give it back &amp;#124; Kochi News - टाइम्स ऑफ इंडिया|website=द टाइम्स ऑफ इंडिया}}&lt;/ref&gt; त्यांनी [[ख्रिस्त विद्यापीठ]], [[हैदराबाद विद्यापीठ]], [[टाटा सामाजिक विज्ञान संस्था]] इत्यादी संस्थांमध्ये विकास, लिंग, मानवाधिकार आणि दलित समस्यांवर व्याख्याने दिली आहेत. तिने भारतातील अनेक संस्थांच्या सल्लागार म्हणून काम केले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.epw.in/author/rekha-raj|title=Rekha Raj|date=5 June 2015|website=Economic and Political Weekly}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/dalit-activist-rekha-raj-appointed-as-assistant-professor-at-mg-university-jj-163519.html|title=പ്രശസ്ത ദളിത്- സ്ത്രീ ചിന്തക രേഖ രാജ് ഇനി എംജി സർവകലാശാലയിൽ അസിസ്റ്റന്‍റ് പ്രൊഫസർ|date=10 October 2019|website=News18 Malayalam}}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://roundtableindia.co.in/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8735:conceptualize-the-human-as-a-product-of-dalit-struggles&amp;catid=119&amp;Itemid=132|title=Conceptualize the 'human' as a product of Dalit struggles: Rekha Raj|last=Raj|first=Rekha|website=Round Table India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://english.mathrubhumi.com/mbifl2020/speakers/rekha-rajrekha-raj-mbifl-2020-1.4471635|title=Rekha Raj|website=Mathrubhumi|access-date=2021-09-13|archive-date=2021-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913100827/https://english.mathrubhumi.com/mbifl2020/speakers/rekha-rajrekha-raj-mbifl-2020-1.4471635|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== प्रारंभिक जीवन ==
राज यांचा जन्म केपी नलिनाक्षी आणि एस राजप्पन यांच्याकडे ५ मे १९७८ रोजी [[केरळ]]च्या मध्यवर्ती जिल्हा [[कोट्टायम]] येथे झाला. त्या पती एम.आर. रेणुकुमार आणि मुलासह राहतात. &quot;लिंग आणि दलित ओळखीचे राजकारण: केरळमधील समकालीन दलित प्रवचनांमध्ये दलित महिलांचे प्रतिनिधित्व&quot; या शीर्षकाखाली तत्त्वज्ञानामध्ये पीएचडी करून त्या सध्या [[महात्मा गांधी विद्यापीठ]]ातील गांधी विचार आणि विकास अभ्यास शाळेत सहाय्यक प्राध्यापक म्हणून काम करत आहेत. त्या आधी अम्नेस्टी इंटरनॅशनल इंडियामध्ये महिलांच्या अधिकारांच्या प्रकल्प व्यवस्थापक होत्या.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.doolnews.com/rekha-raj-response-in-sabarimala-women-entry-258.html|title=ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിലെ ചരിത്രപരമായ നിമിഷം: ഡോ. രേഖാരാജ്|website=DoolNews}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://medium.com/women-in-kerala-media/womeninmedia-7c101786ee96|title=#Womeninmedia|last=LABS|first=GI|date=2 February 2019|website=Medium}}&lt;/ref&gt;

== कार्य ==
''राज यांनी २०१५ मध्ये दलित स्त्री इडापेडलुकल''&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://english.dcbooks.com/dalit-sthree-idapedalukal-released.html|title=‘Dalit Sthree Idapedalukal’ released}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; नावाचे पुस्तक लिहिले आहे, ज्याचे २०१७ मध्ये तमिळमध्ये भाषांतर झाले. त्या २०१३ मध्ये ''दलित महिलांवरील'' ''संघदीता'' मासिक&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/tracking-indian-communities/womens-world/|title=Women’s world|date=12 August 2017|website=Times of India Blog}}&lt;/ref&gt; विशेष अंकाची अतिथी संपादक होत्या. त्यांनी ''[[इकॉनॉमिक अँड पॉलिटिकल वीकली]] ,'' ''मातृभूमी,'' ''समकालिका मल्याळम वारिका'', ''मध्यमाम साप्ताहिक'' आणि भारतातील इतर अनेक वर्तमान नियतकालिकांसह शैक्षणिक आणि इतर मासिकांमध्ये अनेक लेख लिहिले आहेत. त्या लघुकथा आणि पटकथा देखील लिहितात. त्यांच्या शैक्षणिक आवडीचे क्षेत्र लिंग, विकास, वांशिक, सांस्कृतिक, दलित आणि सबल्टर्न अभ्यासापर्यंत विस्तारलेले आहेत.

== पुरस्कार आणि सन्मान ==

* [[अलप्पुळा|२०१२: अलाप्पुळा]], मोचीथा स्त्री पदन केंद्रातून राहना पुरस्कार
* राज ह्या युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका सरकारच्या आंतरराष्ट्रीय अभ्यागत नेतृत्व कार्यक्रमाच्या माजी विद्यार्थी आहेत

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
* [https://malayalam.news18.com/news/kerala/dalit-activist-rekha-raj-appointed-as-assistant-professor-at-mg-university-jj-163519.html ദളിത്- ചിന്തക ഇനി എംജി അസിസ്റ്റൻറ്]{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.thenewsminute.com/article/outrage-intensifies-after-acquittal-four-accused-rape-and-murder-walayar-sisters-111320]
* [https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2019/dec/24/thousands-turn-up-for-long-march-against-caa-2080093.html सीएएविरोधात हजारोंच्या संख्येने लाँग मार्चला निघाले]

[[वर्ग:दलित कार्यकर्ते]]
[[वर्ग:भारतीय महिला कार्यकर्त्या]]
[[वर्ग:दलित लेखक]]
[[वर्ग:दलित लेखिका]]
[[वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:भारतीय महिलावादी]]
[[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]]</text>
      <sha1>b4y6scec92si4sepw2o2sgk347tbfqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दाक्षायणी वेलायुधन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302366</id>
    <revision>
      <id>2694599</id>
      <parentid>2592207</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T14:09:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14516" sha1="lmdqtr7l8h2x7ctmsnce1u9slrzvuzy" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती|चौकट_रुंदी=|संचालकमंडळ=|निव्वळ_मालमत्ता=|उंची=|वजन=|ख्याती=|पदवी_हुद्दा=|कार्यकाळ=|पूर्ववर्ती=|परवर्ती=|राजकीय_पक्ष=[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]|विरोधक=|धर्म=हिंदु|मूळ_गाव=|जोडीदार=आर.वेलायुधन|अपत्ये=|वडील=|आई=|नातेवाईक=|पुरस्कार=|स्वाक्षरी=|स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय=|संकेतस्थळ=|तळटिपा=|पगार=|प्रसिद्ध_कामे=|नाव=दाक्षायणी वेलायुधन|कलेवर_सापडलेले_स्थान=|चित्र=|चित्र_आकारमान=|चित्रशीर्षक=विजयालक्ष्मी पंडित|चित्रशीर्षक_पर्याय=|जन्मनाव=दाक्षायणी वेलायुधन|जन्म_दिनांक=४ जुलै १९१२|जन्म_स्थान=ब्रिटिश भारत|मृत्यू_दिनांक=२० जुलै १९७८|मृत्यू_स्थान=|मृत्यू_कारण=|चिरविश्रांतिस्थान=|मालक=|चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश=|निवासस्थान=|राष्ट्रीयत्व=भारतीय|टोपणनावे=|वांशिकत्व=|नागरिकत्व=|शिक्षण=|प्रशिक्षणसंस्था=|पेशा=* राजकारणी
* सामाजिक कार्य
* शिक्षिका|कारकीर्द_काळ=|संकीर्ण=}}
'''दाक्षायणी वेलायुधन''' (४ जुलै १९१२ - २० जुलै १९७८) या [[भारतीय संसद]] [[खासदार|सदस्य]] आणि [[दलित]] नेत्या होत्या. त्या पुलयार समाजातून शिक्षित झालेल्या लोकांच्या पहिल्या पिढीतील त्या होत्या. त्या भारतातील पहिल्या [[अनुसूचित जाती|अनुसूचित जातीच्या]] महिला पदवीधर, विज्ञान पदवीधर, [[कोचीन]] [[विधान परिषद|विधान परिषदेची]] सदस्य, आणि [[भारताची संविधान सभा|संविधान सभेच्या]] पंधरा महिला सदस्यांपैकी एक होत्या.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/amp/education-today/gk-current-affairs/story/women-s-day-the-only-15-women-who-contributed-to-making-the-indian-constitution-1653496-2020-03-07|title=15 women who contributed in making the Indian Constitution|website=India Today|language=en|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/gender/dakshayani-velayudhan-the-first-and-only-dalit-woman-in-the-constituent-assembly-5030932/|title=Dakshayani Velayudhan, the first and only Dalit woman in the Constituent Assembly|date=2018-01-19|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/how-dakshayani-velayudhan-broke-the-iron-ceiling-of-caste-to-become-the-first-dalit-woman-graduate-of-india/amp_articleshow/60037034.cms|title=Freedom@70: How Dakshayani Velayudhan broke the iron ceiling of caste to become the only Dalit woman in Constituent Assembly - The Economic Times|website=m.economictimes.com|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;

पहिल्या आणि एकमेव दलित महिला आमदार असलेल्या दाक्षायनी वेलायुधन यांचा गौरव करून [[केरळ]] सरकारने ‘दाक्षायणी वेलायुधन पुरस्कार’ स्थापन केला जो राज्यातील इतर महिलांच्या सक्षमीकरणात योगदान देणाऱ्या महिलांना दिला जातो. या पुरस्कारासाठी [[अर्थसंकल्प|अर्थसंकल्पात]] 2 कोटी रुपये ठेवण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2019/feb/01/kerala-government-allocates-rs-2-crore-for-dakshayani-velayudhan-award--1932754.html|title=Kerala government allocates Rs 2 crore for Dakshayani Velayudhan award|website=The New Indian Express|access-date=2022-03-21|archive-date=2022-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220321092243/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2019/feb/01/kerala-government-allocates-rs-2-crore-for-dakshayani-velayudhan-award--1932754.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; केरळचे [[अर्थमंत्री]] डॉ. थॉमस आयझॅक यांनी 31 जानेवारी 2019 रोजी [[विधानसभा|विधानसभेत]] केरळ अर्थसंकल्प 2019 सादर करताना ही घोषणा केली होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Desk|first=द हिंदू Net|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-budget-2019-highlights/article26137213.ece|title=Kerala Budget 2019: Highlights|date=2019-01-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/kerala-announces-dakshayani-velayudhan-award-for-women-empowerment/amp_articleshow/80449182.cms|title=Kerala announces 'Dakshayani Velayudhan award' for women empowerment - The Economic Times|website=m.economictimes.com|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://prdlive.kerala.gov.in/news/131228|title=PRD Live - ദാക്ഷായണി വേലായുധൻ അവാർഡിന് അപേക്ഷിക്കാം|language=en-US|access-date=2022-03-21|archive-date=2024-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211122444/https://prdlive.kerala.gov.in/news/131228|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== जीवन ==
दाक्षायणी यांचा जन्म १९१२ मध्ये [[एर्नाकुलम]] जिल्ह्यातील कन्यान्नूर तालुक्यातील मुळावुकड गावात झाला. त्यांनी बी.ए. 1935 मध्ये आणि तीन वर्षांनी [[मद्रास]] विद्यापीठातून शिक्षक प्रशिक्षण अभ्यासक्रम पूर्ण केला. त्यांना  कोचीन राज्य सरकारकडून शिष्यवृत्ती मिळाली होती.  1935 ते 1945 पर्यंत त्यांनी [[त्रिचूर]] आणि त्रिपुनिथुरा येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शिक्षिका म्हणून काम केले.

== कारकीर्द ==
1945 मध्ये राज्य सरकारने दाक्षायणीला [[कोचीन]] [[विधान परिषद|विधान परिषदेसाठी]] नामनिर्देशित केले.

* '''संविधान सभेत सहभाग''' 

वेलायुधन यांची १९४६ मध्ये परिषदेद्वारे [[भारतीय संविधान सभा|भारताच्या संविधान सभेसाठी]] निवड झाली. संविधान सभेसाठी निवडून आलेल्या त्या पहिल्या आणि एकमेव [[अनुसूचित जाती|अनुसूचित जातीच्या]] महिला होत्या. 1946-1952 पर्यंत त्यांनी संविधान सभा आणि भारताच्या हंगामी संसदेच्या सदस्या म्हणून काम केले. संसदेत त्यांनी विशेषतः अनुसूचित जातीच्या शिक्षणाच्या बाबतीत विशेष रस घेतला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.194/Loksabha/constituent/Constituent.aspx|title=Lok Sabha|website=164.100.47.194|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=3apnRVmSIiYC&amp;q=dakshayani+velayudhan&amp;pg=PA50|title=Selected Works of Maulana Abul Kalam Azad|last=Kumar|first=Ravindra|date=1991|publisher=Atlantic Publishers &amp; Distri|language=en}}&lt;/ref&gt;

* '''संविधान सभेतील चर्चेत भाग'''

कट्टर [[गांधीवादी]] असूनही, दाक्षायणी यांनी संविधान सभेच्या चर्चेदरम्यान अनुसूचित जातींशी संबंधित अनेक मुद्द्यांवर [[बाबासाहेब आंबेडकर|डॉ. आंबेडकरांची]] बाजू घेतली. 'नैतिक संरक्षण' आणि त्यांच्या सामाजिक अपंगत्वाचे तात्काळ काढून टाकण्याऐवजी स्वतंत्र मतदारांची मागणी सोडून देण्यास त्यांनी सहमती दर्शवली.

8 नोव्हेंबर 1948 रोजी, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी संविधानाचा मसुदा चर्चेसाठी सादर केल्यानंतर, अधिक विकेंद्रीकरणाची हाक देताना त्यांनी या मसुद्याबद्दल त्यांचे कौतुक केले. सार्वत्रिक निवडणुकीद्वारे मंजूरी मिळाल्यानंतर संविधानाचा अंतिम मसुदा स्वीकारला जावा, असेही त्यांनी सुचवले.

तिने 29 नोव्हेंबर 1948 रोजी पुन्हा चर्चेत भाग घेतला. कलम 11च्या मसुद्यावरील चर्चेदरम्यान, ज्याचा उद्देश जातीच्या आधारावर भेदभाव करणे प्रतिबंधित करणे आहे, आणि संविधान सभेच्या उपाध्यक्षांनी कालमर्यादा ओलांडण्याची परवानगी दिली होती, जे म्हणाले, &quot;हे फक्त कारण आहे. तुम्ही फक्त एक महिला आहात.  मी तुम्हाला परवानगी देत ​​आहे.&quot;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.132/LssNew/constituent/vol7p15.html|title=Constituent Assembly of India Debates|date=2011-11-03|website=web.archive.org|access-date=2022-03-21|archive-date=2011-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20111103143751/http://164.100.47.132/LssNew/constituent/vol7p15.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; वेलयुधन यांनी सार्वजनिक शिक्षणाद्वारे गैर-भेदभाव तरतुदींची अंमलबजावणी करण्याचे आवाहन केले आणि निदर्शनास आणले की जर संविधान सभेने जातीय भेदभावाचा निषेध करणारा ठराव मंजूर केला तर तो एक मोठा सार्वजनिक संकेत देईल. &quot;संविधानाचे कार्य, कायद्याच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीवर नव्हे तर भविष्यात लोक कसे वागतात यावर अवलंबून असेल&quot;, असे त्या म्हणाल्या. त्यांनी अदूर [[लोकसभा]] मतदारसंघातून 1971ची सार्वत्रिक निवडणूकही लढवली परंतु पाच उमेदवारांच्या रिंगणात त्या चौथ्या स्थानावर राहिल्या.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.ph/WsYRs|title=Indian General Elections: Result Of Adoor (Kerala) in 1971 IBNPolitic…|date=2013-04-11|website=archive.ph|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य]]
[[वर्ग:भारतीय संविधान सभेतील महिला सदस्य]]</text>
      <sha1>lmdqtr7l8h2x7ctmsnce1u9slrzvuzy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694600</id>
      <parentid>2694599</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T14:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT</username>
        <id>139572</id>
      </contributor>
      <comment>दुव्यांमधील AMP ट्रॅकिंग काढले ([[:m:User:KiranBOT/AMP|माहिती]]) ([[User talk:Usernamekiran|त्रुटी नोंदवा]]) v2.2.9s</comment>
      <origin>2694600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14540" sha1="20x205eb7n3dlp5mwmsjx1ahnw8znvx" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट व्यक्ती|चौकट_रुंदी=|संचालकमंडळ=|निव्वळ_मालमत्ता=|उंची=|वजन=|ख्याती=|पदवी_हुद्दा=|कार्यकाळ=|पूर्ववर्ती=|परवर्ती=|राजकीय_पक्ष=[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]|विरोधक=|धर्म=हिंदु|मूळ_गाव=|जोडीदार=आर.वेलायुधन|अपत्ये=|वडील=|आई=|नातेवाईक=|पुरस्कार=|स्वाक्षरी=|स्वाक्षरीशीर्षक_पर्याय=|संकेतस्थळ=|तळटिपा=|पगार=|प्रसिद्ध_कामे=|नाव=दाक्षायणी वेलायुधन|कलेवर_सापडलेले_स्थान=|चित्र=|चित्र_आकारमान=|चित्रशीर्षक=विजयालक्ष्मी पंडित|चित्रशीर्षक_पर्याय=|जन्मनाव=दाक्षायणी वेलायुधन|जन्म_दिनांक=४ जुलै १९१२|जन्म_स्थान=ब्रिटिश भारत|मृत्यू_दिनांक=२० जुलै १९७८|मृत्यू_स्थान=|मृत्यू_कारण=|चिरविश्रांतिस्थान=|मालक=|चिरविश्रांतिस्थान_अक्षांश_रेखांश=|निवासस्थान=|राष्ट्रीयत्व=भारतीय|टोपणनावे=|वांशिकत्व=|नागरिकत्व=|शिक्षण=|प्रशिक्षणसंस्था=|पेशा=* राजकारणी
* सामाजिक कार्य
* शिक्षिका|कारकीर्द_काळ=|संकीर्ण=}}
'''दाक्षायणी वेलायुधन''' (४ जुलै १९१२ - २० जुलै १९७८) या [[भारतीय संसद]] [[खासदार|सदस्य]] आणि [[दलित]] नेत्या होत्या. त्या पुलयार समाजातून शिक्षित झालेल्या लोकांच्या पहिल्या पिढीतील त्या होत्या. त्या भारतातील पहिल्या [[अनुसूचित जाती|अनुसूचित जातीच्या]] महिला पदवीधर, विज्ञान पदवीधर, [[कोचीन]] [[विधान परिषद|विधान परिषदेची]] सदस्य, आणि [[भारताची संविधान सभा|संविधान सभेच्या]] पंधरा महिला सदस्यांपैकी एक होत्या.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/women-s-day-the-only-15-women-who-contributed-to-making-the-indian-constitution-1653496-2020-03-07|title=15 women who contributed in making the Indian Constitution|website=India Today|language=en|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/gender/dakshayani-velayudhan-the-first-and-only-dalit-woman-in-the-constituent-assembly-5030932/|title=Dakshayani Velayudhan, the first and only Dalit woman in the Constituent Assembly|date=2018-01-19|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/how-dakshayani-velayudhan-broke-the-iron-ceiling-of-caste-to-become-the-first-dalit-woman-graduate-of-india/articleshow/60037034.cms?from=mdr|title=Freedom@70: How Dakshayani Velayudhan broke the iron ceiling of caste to become the only Dalit woman in Constituent Assembly - The Economic Times|website=m.economictimes.com|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;

पहिल्या आणि एकमेव दलित महिला आमदार असलेल्या दाक्षायनी वेलायुधन यांचा गौरव करून [[केरळ]] सरकारने ‘दाक्षायणी वेलायुधन पुरस्कार’ स्थापन केला जो राज्यातील इतर महिलांच्या सक्षमीकरणात योगदान देणाऱ्या महिलांना दिला जातो. या पुरस्कारासाठी [[अर्थसंकल्प|अर्थसंकल्पात]] 2 कोटी रुपये ठेवण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2019/feb/01/kerala-government-allocates-rs-2-crore-for-dakshayani-velayudhan-award--1932754.html|title=Kerala government allocates Rs 2 crore for Dakshayani Velayudhan award|website=The New Indian Express|access-date=2022-03-21|archive-date=2022-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220321092243/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2019/feb/01/kerala-government-allocates-rs-2-crore-for-dakshayani-velayudhan-award--1932754.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; केरळचे [[अर्थमंत्री]] डॉ. थॉमस आयझॅक यांनी 31 जानेवारी 2019 रोजी [[विधानसभा|विधानसभेत]] केरळ अर्थसंकल्प 2019 सादर करताना ही घोषणा केली होती.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Desk|first=द हिंदू Net|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-budget-2019-highlights/article26137213.ece|title=Kerala Budget 2019: Highlights|date=2019-01-31|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/kerala-announces-dakshayani-velayudhan-award-for-women-empowerment/articleshow/80449182.cms?from=mdr|title=Kerala announces 'Dakshayani Velayudhan award' for women empowerment - The Economic Times|website=m.economictimes.com|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://prdlive.kerala.gov.in/news/131228|title=PRD Live - ദാക്ഷായണി വേലായുധൻ അവാർഡിന് അപേക്ഷിക്കാം|language=en-US|access-date=2022-03-21|archive-date=2024-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211122444/https://prdlive.kerala.gov.in/news/131228|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== जीवन ==
दाक्षायणी यांचा जन्म १९१२ मध्ये [[एर्नाकुलम]] जिल्ह्यातील कन्यान्नूर तालुक्यातील मुळावुकड गावात झाला. त्यांनी बी.ए. 1935 मध्ये आणि तीन वर्षांनी [[मद्रास]] विद्यापीठातून शिक्षक प्रशिक्षण अभ्यासक्रम पूर्ण केला. त्यांना  कोचीन राज्य सरकारकडून शिष्यवृत्ती मिळाली होती.  1935 ते 1945 पर्यंत त्यांनी [[त्रिचूर]] आणि त्रिपुनिथुरा येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शिक्षिका म्हणून काम केले.

== कारकीर्द ==
1945 मध्ये राज्य सरकारने दाक्षायणीला [[कोचीन]] [[विधान परिषद|विधान परिषदेसाठी]] नामनिर्देशित केले.

* '''संविधान सभेत सहभाग''' 

वेलायुधन यांची १९४६ मध्ये परिषदेद्वारे [[भारतीय संविधान सभा|भारताच्या संविधान सभेसाठी]] निवड झाली. संविधान सभेसाठी निवडून आलेल्या त्या पहिल्या आणि एकमेव [[अनुसूचित जाती|अनुसूचित जातीच्या]] महिला होत्या. 1946-1952 पर्यंत त्यांनी संविधान सभा आणि भारताच्या हंगामी संसदेच्या सदस्या म्हणून काम केले. संसदेत त्यांनी विशेषतः अनुसूचित जातीच्या शिक्षणाच्या बाबतीत विशेष रस घेतला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.194/Loksabha/constituent/Constituent.aspx|title=Lok Sabha|website=164.100.47.194|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=3apnRVmSIiYC&amp;q=dakshayani+velayudhan&amp;pg=PA50|title=Selected Works of Maulana Abul Kalam Azad|last=Kumar|first=Ravindra|date=1991|publisher=Atlantic Publishers &amp; Distri|language=en}}&lt;/ref&gt;

* '''संविधान सभेतील चर्चेत भाग'''

कट्टर [[गांधीवादी]] असूनही, दाक्षायणी यांनी संविधान सभेच्या चर्चेदरम्यान अनुसूचित जातींशी संबंधित अनेक मुद्द्यांवर [[बाबासाहेब आंबेडकर|डॉ. आंबेडकरांची]] बाजू घेतली. 'नैतिक संरक्षण' आणि त्यांच्या सामाजिक अपंगत्वाचे तात्काळ काढून टाकण्याऐवजी स्वतंत्र मतदारांची मागणी सोडून देण्यास त्यांनी सहमती दर्शवली.

8 नोव्हेंबर 1948 रोजी, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी संविधानाचा मसुदा चर्चेसाठी सादर केल्यानंतर, अधिक विकेंद्रीकरणाची हाक देताना त्यांनी या मसुद्याबद्दल त्यांचे कौतुक केले. सार्वत्रिक निवडणुकीद्वारे मंजूरी मिळाल्यानंतर संविधानाचा अंतिम मसुदा स्वीकारला जावा, असेही त्यांनी सुचवले.

तिने 29 नोव्हेंबर 1948 रोजी पुन्हा चर्चेत भाग घेतला. कलम 11च्या मसुद्यावरील चर्चेदरम्यान, ज्याचा उद्देश जातीच्या आधारावर भेदभाव करणे प्रतिबंधित करणे आहे, आणि संविधान सभेच्या उपाध्यक्षांनी कालमर्यादा ओलांडण्याची परवानगी दिली होती, जे म्हणाले, &quot;हे फक्त कारण आहे. तुम्ही फक्त एक महिला आहात.  मी तुम्हाला परवानगी देत ​​आहे.&quot;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://164.100.47.132/LssNew/constituent/vol7p15.html|title=Constituent Assembly of India Debates|date=2011-11-03|website=web.archive.org|access-date=2022-03-21|archive-date=2011-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20111103143751/http://164.100.47.132/LssNew/constituent/vol7p15.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; वेलयुधन यांनी सार्वजनिक शिक्षणाद्वारे गैर-भेदभाव तरतुदींची अंमलबजावणी करण्याचे आवाहन केले आणि निदर्शनास आणले की जर संविधान सभेने जातीय भेदभावाचा निषेध करणारा ठराव मंजूर केला तर तो एक मोठा सार्वजनिक संकेत देईल. &quot;संविधानाचे कार्य, कायद्याच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीवर नव्हे तर भविष्यात लोक कसे वागतात यावर अवलंबून असेल&quot;, असे त्या म्हणाल्या. त्यांनी अदूर [[लोकसभा]] मतदारसंघातून 1971ची सार्वत्रिक निवडणूकही लढवली परंतु पाच उमेदवारांच्या रिंगणात त्या चौथ्या स्थानावर राहिल्या.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://archive.ph/WsYRs|title=Indian General Elections: Result Of Adoor (Kerala) in 1971 IBNPolitic…|date=2013-04-11|website=archive.ph|access-date=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य]]
[[वर्ग:भारतीय संविधान सभेतील महिला सदस्य]]</text>
      <sha1>20x205eb7n3dlp5mwmsjx1ahnw8znvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विजय दर्डा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>310757</id>
    <revision>
      <id>2694748</id>
      <parentid>2694561</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amit Gajanan</username>
        <id>185232</id>
      </contributor>
      <comment>सामाजिक आणि धार्मिक</comment>
      <origin>2694748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42959" sha1="ohggtebv5pjknscmdjnf2rqmewps117" xml:space="preserve">'''विजय जवाहरलाल दर्डा''' (जन्म १३ मे १९५०, यवतमाळ) हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी आणि [[लोकमत]] वृत्तपत्र समूहाचे अध्यक्ष आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.vijaydarda.in/|title=Vijay Darda's official website|website=VijayDarda.in|language=en-US|access-date=2022-08-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/joy-dreamer/|title=स्वप्नपूर्तीचा आनंद|last=author/admin|date=2016-07-25|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2022-08-22}}&lt;/ref&gt; इ.स. 1998 पासून [[राज्यसभा सदस्य|राज्यसभे]]&lt;nowiki/&gt;त [[महाराष्ट्राचे खासदार|महाराष्ट्राचे]] प्रतिनिधित्व करणारे भारताचे [[राज्यसभा सदस्य|संसद सदस्य]] आहेत. ते सलग तीन वेळा उच्च पदावर निवडून आले आहेत. भारतीय संसदेचे सभागृह ते [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. ते अखिल भारतीय सकल जैन समाजाचे अध्यक्ष देखील आहेत. दर्डा हे 1997 ते 1998 पर्यंत इंडियन न्यूजपेपर सोसायटी, नवी दिल्लीचे अध्यक्ष होते. ते तिच्या कार्यकारी समितीचे सदस्य आहेत.

छत्तीसगडमधील कोळसा खाणी वाटपप्रकरणी  दर्डा यांच्या विरोधात दिल्लीच्या विशेष न्यायालयाने २६ जुलै २०२३ मध्ये एक निकाल दिला होता. या प्रकरणी राऊस अॅव्हेन्यू कोर्ट या न्यायालयाने त्यांना भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायद्याच्या इतर कलमांतर्गत दोषी ठरवले. होते&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.jagran.com/delhi/new-delhi-city-ncr-former-congress-rajya-sabha-member-vijay-darda-sentenced-to-four-years-in-chhattisgarh-coal-scam-case-23482864.html |title=छत्तीसगढ़ कोयला घोटाला मामला कांग्रेस के पूर्व राज्यसभा सदस्य विजय दर्डा को चार साल की सजा |भाषा= हिंदी |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ= दैनिक जागरण |अ‍ॅक्सेसदिनांक= २ ऑगस्ट २०२३ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt; २७ मार्च २०२६ ला  महाराष्ट्रतील बंदरे खान वटपाटील कथा अनियमिततेशी संबंधित मणी लँडरिंगच्या गुन्याबाबात अमलबाजवाणी संचलनाद्वारे दाखल तकरार दिल्ली येथिल विशेष सीबीआय न्यायालयाने फेटाळून लावले, न्यायाधीश सुनेना शर्मा यानी हा निर्णय दिला&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/special-court-dismisses-ed-complaint-against-vijay-darda-devendra-darda-a-a629/|title=विजय दर्डा, देवेंद्र दर्डा यांच्या विरोधातील ईडीची तक्रार विशेष न्यायालयाने फेटाळली|last=author/online-lokmat|date=2026-07-14|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=दिल्ली न्यायालयाने माजी खासदार विजय दर्डा, मुलगा देवेंद्र आणि इतरांविरुद्धचा ईडीचा खटला फेटाळला.|publisher=The Print|year=2026|location=Online|pages=https://theprint.in/india/coal-scam-delhi-court-dismisses-ed-case-against-ex-mp-vijay-darda-son-devendra-others/2985492/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nagpurtoday.in/vijay-darda-gets-relief-in-coal-block-case-as-court-closes-ed-money-laundering-proceedings/|title=Vijay Darda Gets Relief in Coal Block Case as Court Closes ED Money Laundering Proceedings|last=News|first=Nagpur|date=2026-07-13|website=Nagpur Today : Nagpur News|language=en-US|access-date=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;

== '''प्रारंभिक जीवन आणि राजकीय कारकीर्द''' ==
दर्डा यांचा जन्म [[यवतमाळ]] येथील एका श्वेतांबर जैन कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील, जवाहरलाल दर्डा, हे भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एक स्वातंत्र्यसैनिक होते. जवाहरलाल दर्डा यांनी १५ डिसेंबर १९७१ रोजी नागपूर येथून '[[लोकमत]]' हे मराठी दैनिक सुरू केले.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Arbuzova|first=Elena|last2=Dolgov|first2=Alexander|last3=Dutta|first3=Koushik|last4=Rangarajan|first4=Raghavan|date=2023-02-03|title=Gravitational Baryogenesis: Problems and Possible Resolution|url=https://doi.org/10.3390/sym15020404|journal=Symmetry|volume=|issue=|pages=404|doi=|issn=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|last=Anonymous|date=2012-09-04|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; विजय जे. दर्डा यांनी १९८८ मध्ये [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई]] [[विद्यापीठ|विद्यापीठा]]&lt;nowiki/&gt;तून पत्रकारिता आणि मुद्रण तंत्रज्ञान (Printing Technology) या विषयांत पदविका (डिप्लोमा) प्राप्त केली&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nocorruption.in/politician/vijay-jawaharlal-darda/|title=Vijay Jawaharlal Darda of Maharashtra contact address &amp; email|website=nocorruption.in|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; 

२८ मार्च २०२३ रोजी नवी मुंबईतील [[डी.वाय. पाटील विद्यापीठ|डी. वाय. पाटील]] विद्यापीठाच्या दीक्षांत समारंभात, महाराष्ट्राचे राज्यपाल रमेश बैस आणि डी. वाय. पाटील विद्यापीठाचे कुलपती डॉ. विजय पाटील यांच्या हस्ते, तसेच महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री [[एकनाथ शिंदे]] आणि विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांच्या उपस्थितीत, विजय दर्डा यांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ख्यातीप्राप्त [[डॉ. डी.वाय. पाटील विद्यापीठ|डी. वाय. पाटील]] विद्यापीठातर्फे 'डी. लिट.' (डॉक्टर ऑफ लिटरेचर) ही पदवी प्रदान करण्यात आली. पत्रकारिता, समाजसेवा, शिक्षण, राजकारण आणि समाजकल्याणासाठी केलेल्या परोपकारी कार्याबद्दल त्यांना ही पदवी देण्यात आली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=PTI|url=https://theprint.in/india/lokmat-group-chairman-vijay-darda-honoured-with-d-litt/1480620/|title=Lokmat Group chairman Vijay Darda honoured with D.Litt|date=2023-03-29|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

त्यांनी आपली पहिली राज्यसभा निवडणूक अपक्ष उमेदवार म्हणून लढवली आणि काँग्रेसचे उमेदवार राम प्रधान यांचा पराभव करून विजय मिळवला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|last=Anonymous|date=2012-09-04|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; अपक्ष उमेदवार म्हणून विजयी झाल्यानंतर, [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] पक्षाने त्यांना २००४ आणि २०१० च्या [[राज्यसभा]] निवडणुकांसाठी उमेदवारी दिली आणि त्या दोन्ही निवडणुकांमध्ये त्यांनी विजय संपादन केला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.business-standard.com/article/beyond-business/newsmaker-vijay-darda-112090700074_1.html|title=Newsmaker: Vijay Darda|last=Standard|first=Business|website=www.business-standard.com|language=en-US|archive-url=http://web.archive.org/web/20250321045739/https://www.business-standard.com/article/beyond-business/newsmaker-vijay-darda-112090700074_1.html|archive-date=2025-03-21|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; दर्डा यांची २०१०-११ या कालावधीसाठी 'ऑडिट ब्युरो ऑफ सर्क्युलेशन' (ABC) चे अध्यक्ष म्हणून निवड झाली आणि त्यांनी ती जबाबदारी सांभाळली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/delhi/vijay-darda-is-new-audit-bureau-chief/story-KioGlgiXL6sZCTDlEhmvSI.html|title=Vijay Darda is new Audit bureau chief|last=Correspondent|first=H. T.|date=2010-09-18|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; 

२८ जून २०२२ रोजी, [[कारगिल युद्ध|कारगिल]] येथील युद्ध स्मारकाचे रक्षण करणाऱ्या सैनिकांसाठी घरे बांधण्याच्या उद्देशाने, विजय दर्डा यांनी 'लोकमत फाउंडेशन'च्या वतीने भारताचे [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्री]] [[राजनाथ सिंग|राजनाथ सिंह]] आणि लष्करप्रमुख जनरल [[मनोज पांडे]] यांना ७१ लाख रुपयांचा धनादेश सुपूर्द केला. १९९९ मधील कारगिल युद्धातील विजयानंतर, [[श्रीनगर]] ते [[लेह]] या राष्ट्रीय महामार्गावर (NH-1D) [[कारगिल]] येथे 'कारगिल युद्ध स्मारक' उभारण्यात आले. हे ठिकाण [[पाकिस्तान]]&lt;nowiki/&gt;च्या सीमेजवळ असल्याने आणि येथे दहशतवादी हल्ल्याची दाट शक्यता असल्याने, याच्या सुरक्षेसाठी लष्कराची एक तुकडी तैनात करण्यात आली आहे&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/contribution-of-rs-71-lakh-for-accommodation-of-personnel-deployed-in-kargil-checks-handed-over-to-defense-minister-by-lokmat-foundation-a653/|title=कारगिलमध्ये तैनात जवानांच्या निवासस्थानासाठी 71 लाखांचे योगदान, लोकमत फाउंडेशनकडून संरक्षणमंत्र्यांकडे धनादेश सुपूर्द|last=author/online-lokmat|date=2022-06-29|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; भारतीय खेळाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रोत्साहन देण्यासाठी त्यांनी १९८६ मध्ये [[यवतमाळ]] येथे 'अखिल भारतीय कबड्डी गोल्ड ट्रॉफी स्पर्धा' आयोजित केली होती.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; दर्डा यांनी 'पब्लिक इश्यूज बिफोर पार्लमेंट' (संसदेसमोरील सार्वजनिक मुद्दे) हे पुस्तक प्रकाशित केले, ज्यामध्ये [[खासदार]] म्हणून त्यांनी केलेल्या विविध कार्यांचे संकलन आहे. या पुस्तकाचे प्रकाशन भारताचे तत्कालीन उपराष्ट्रपती [[मोहम्मद हमीद अन्सारी|हमीद अन्सारी]] यांच्या हस्ते करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/vice-president-released-a-book-entitled-public-issues-before-parliament-1392877152-1|title=null|date=2014-02-20|website=Jagranjosh.com|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; 

२०१४ मध्ये, दर्डा यांनी विदर्भ भागातील लोकांच्या समस्या प्रभावीपणे मांडल्या आणि [[केंद्र सरकार|केंद्र सरकारला]] आत्महत्या केलेल्या शेतकऱ्यांच्या विधवांसाठी २०० कोटी रुपयांचे आर्थिक पॅकेज जाहीर करण्याची तसेच मागास भागातील उच्च शिक्षण संस्थांना मदत करण्याची विनंती केली. पर्यायी रोजगाराच्या संधी निर्माण करण्यासाठी त्यांनी कृषी-आधारित उद्योगांचे मॉडेल सुचवले&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-member-flags-vidarbha-farmers-suicide-issue-in-rajya-sabha/articleshow/39425120.cms|title=Congress member flags Vidarbha farmers' suicide issue in Rajya Sabha|date=2014-08-01|issn=}}&lt;/ref&gt; १९९४ मध्ये, दर्डा यांनी 'सकल जैन समाज' या संस्थेची स्थापना केली; ही एक ना-नफा तत्त्वावर चालणारी संस्था असून तिचा उद्देश जैन धर्माच्या शिकवणुकीचा प्रसार करणे आणि विविध कार्यक्रम व उत्सवांचे आयोजन करणे हा आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2026-07-11|title=Sakal Jain Samaj|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sakal_Jain_Samaj&amp;oldid=1363644923|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt; 

वर्धा-यवतमाळ-नांदेड रेल्वे प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीस विलंब होत असताना, दर्डा यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना यात हस्तक्षेप करण्याची विनंती केली. या भागातील लोकांना भेडसावणाऱ्या समस्यांमुळे, ११ जून २०१४ रोजी त्यांनी संसदेत विदर्भासाठी स्वतंत्र राज्याची मागणी केली. देशातील पहिले 'कार्गो हब' (मालवाहतूक केंद्र) नागपुरात उभारले जावे, अशी मागणी त्यांनी केली; ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर रोजगार निर्मिती होईल आणि या क्षेत्राचा विकास व प्रगती साधली जाईल. वर्धा येथील सेवाग्राम आश्रमाने 'सत्याग्रह' आणि राष्ट्रीय स्वातंत्र्यलढ्याचा साक्षीदार म्हणून भूमिका बजावली असल्याने, त्याला 'राष्ट्रीय वारसा स्थळ' म्हणून घोषित करावे, असे त्यांनी नमूद केले. तसेच, प्रसारमाध्यमांच्या स्वातंत्र्यात कोणताही हस्तक्षेप होणार नाही, याची खात्री करावी अशी मागणी त्यांनी सरकारकडे केली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/vijay-darda-calls-for-separate-vidarbha-state/articleshow/36590712.cms?from=mdr|title=Vijay Darda calls for separate Vidarbha state|date=2014-06-15|issn=}}&lt;/ref&gt;

== '''सामाजिक आणि धार्मिक''' ==
दर्डा यांच्या मार्गदर्शनाखाली ‘सकल जैन समाज’च्या पहिला भव्य उपक्रम २२ जुलै १९९४ ते १९ नोव्हेंबर १९९४ या कालावधीत संस्कार भारती साध्वी श्री प्रीती सुधाजी म.सा. यांच्या चातुर्मासाचे आयोजन नागपूर येथील यशवंत स्टेडियममध्ये करण्यात आले. ‘संस्कार यज्ञ’ सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक दृष्टीने अत्यंत ऐतिहासिक ठरला. या कार्यक्रमाला उपस्थित राहण्यासाठी भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान श्री [[पी.व्ही. नरसिंहराव|पी. व्ही. नरसिंहराव]] २९ सप्टेंबर १९९४ रोजी नागपुरात आले होते. याशिवाय महाराष्ट्राचे राज्यपाल श्री [[पी.सी. अलेक्झांडर|पी. सी. अलेक्झांडर]], मुख्यमंत्री श्री [[शरद पवार]], अर्थमंत्री श्री रामराव यांनीही या कार्यक्रमाला उपस्थिती लावली. ‘संस्कार यज्ञा’चा लाभ घेणाऱ्या मान्यवरांमध्ये राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक श्री [[राजेंद्रसिंह|राजेंद्र सिंह]] (रज्जू भैय्या), मध्यप्रदेशचे मुख्यमंत्री श्री [[सुंदरलाल पटवा]] व श्रीमती फूलकुंवर पटवा, तसेच गुजरातचे मुख्यमंत्री श्री [[छबिलदास मेहता|छबीलदास मेहता]] यांचाही समावेश होता. या ऐतिहासिक आणि भव्य आयोजनामुळे ‘सकल जैन समाज’ ला केवळ नागपूरातच नव्हे, तर देशभरात एक वेगळी आणि विश्वासार्ह ओळख निर्माण झाली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/|title=‘सकल जैन समाज’ सामाजिक समरसता का विजयी स्वर, स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ संगठन|last=author/lokmat-news|date=2026-07-10|website=Lokmat News Hindi|language=hi|access-date=2026-07-16}}&lt;/ref&gt; 

दर्डा यांच्या मार्गदर्शनाखाली, 'लोकमत मीडिया ग्रुप' ने २४ ऑक्टोबर २०२१ रोजी [[नागपूर]] येथे एका राष्ट्रीय आंतर-धार्मिक परिषदेचे आयोजन केले होते. या परिषदेत विविध धर्मांतील धार्मिक आणि आध्यात्मिक नेत्यांनी सहभाग घेतला आणि त्यांनी जातीय सलोखा व विश्वबंधुत्वाची हाक दिली. परिषदेला उपस्थित राहिलेल्या धार्मिक नेत्यांमध्ये 'आर्ट ऑफ लिव्हिंग'चे संस्थापक गुरुदेव [[रविशंकर (आध्यात्मिक गुरू)|श्री श्री रविशंकरजी]], [[हरिद्वार]] येथील '[[पतंजली योगपीठ|पतंजली योगपीठा]]'चे संस्थापक [[स्वामी रामदेव|स्वामी रामदेवजी,]] 'अहिंसा विश्व भारती'चे संस्थापक आचार्य डॉ. लोकेशमुनीजी, '[[बीएपीएस श्री स्वामीनारायण मंदिर (अटलांटा)|बीएपीएस]] (BAPS) स्वामीनारायण संस्थे'चे ब्रह्मविहारीदास स्वामीजी, मुंबईचे आर्चबिशप कार्डिनल [[ओस्वाल्ड ग्रॅसियस|ऑसवाल्ड ग्रेसियस]]&lt;nowiki/&gt;जी, [[मुंबई]] येथील '[[जीवन विद्या मिशन|जीवनविद्या मिशन]]'चे प्रल्हाद वामनराव पैजी, लेह-लडाख येथील 'महाबोधी इंटरनॅशनल मेडिटेशन सेंटर'चे संस्थापक भिक्खू संघसेना आणि [[अजमेर]] शरीफ दर्ग्याचे गद्दी-नशीन हाजी सय्यद सलमान चिश्ती यांचा समावेश होता. या कार्यक्रमाला भारत सरकारचे रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री श्री [[नितीन गडकरी]] उपस्थित होते,&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Release|first=ANI Press|url=https://www.business-standard.com/content/press-releases-ani/lokmat-media-successfully-hosts-the-first-ever-national-inter-religious-conference-in-nagpur-121102600553_1.html|title=Lokmat Media successfully hosts the first-ever National Inter-Religious Conference in Nagpur}}&lt;/ref&gt;

यवतमाळ येथे 2025 मधे  मोरारी बापू यांच्या श्रीरामकथेचे दहा दिवस भव्य आयोजन करण्यात आले होते. या कालावधीत दररोज सुमारे एक लाख भाविकांसाठी भोजन, निवास व इतर सर्व आवश्यक सुविधांची उत्कृष्ट व्यवस्था करण्यात आली होती. या रामकथेला देशभरातून लाखो रामभक्तांनी उपस्थिती लावली. या पवित्र सोहळ्यास महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री श्री. देवेंद्र फडणवीस यांच्यासह अनेक मंत्री, लोकप्रतिनिधी, संत-महंत आणि विविध क्षेत्रांतील मान्यवर उपस्थित होते. या ऐतिहासिक रामकथेच्या निमित्ताने 'रामरसायन' या विशेष स्मरणिकेचे प्रकाशन करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mandalnews.com/between-6th-and-14th-september-in-yavatmal-barsega-ramkatha-ka-amrit/|title=यवतमाल में 6 से 14 सितंबर के बीच बरसेगा रामकथा का अमृत|last=संवाददाता|first=स्थानीय|date=2025-07-17|website=Mandal News|language=en-US|access-date=2026-07-16}}&lt;/ref&gt;  दिल्ली येथे पूज्य मोरारी बापू यांच्या रामकथेदरम्यान त्यांच्या शुभहस्ते या ग्रंथाचे विधिवत प्रकाशन झाले. हा ग्रंथ श्रीरामाच्या विचारांचे, संस्कारांचे आणि जीवनमूल्यांचे प्रेरणादायी संकलन आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/murari-bapu-released-coffee-table-book-ram-rasayan-based-on-ramayana-katha-a-a719/|title=राम कथेवर आधारित ‘राम रसायन’ पुस्तकाचे मुरारी बापू यांच्या हस्ते प्रकाशन|last=author/online-lokmat|date=2026-01-22|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-16}}&lt;/ref&gt;

== '''खाजगी विधेयके''' ==

* स्वच्छ अन्न, पॅकबंद पेये आणि पाणी यांसाठीचे राष्ट्रीय आयोग विधेयक, २००५
* इलेक्ट्रॉनिक कचरा (हाताळणी आणि विल्हेवाट) विधेयक, २००५
* संविधान (दुरुस्ती) विधेयक, २००६
* व्हिसल-ब्लोअर्स (जनहितार्थ माहिती उघड करणाऱ्यांचे संरक्षण) विधेयक, २००६
* टेलि-शॉपिंग (ग्राहक हक्कांचे संरक्षण) विधेयक, २००६
* बाल हक्क संरक्षण आयोग (दुरुस्ती) विधेयक, २००६
* राज्यसभा सचिवालय (प्रशासन) विधेयक, २००६
* वैयक्तिक माहिती संरक्षण विधेयक, २००६
* इलेक्ट्रॉनिक कचरा (हाताळणी आणि विल्हेवाट) विधेयक, २०१५
* ग्राहक वस्तूंच्या किमती निश्चिती मंडळ विधेयक, २०१५
* व्यायामशाळा आणि फिटनेस सेंटर्स (नियमन) विधेयक, २०१५
* मानवाधिकार संरक्षण (दुरुस्ती) विधेयक, २००५
* पॅथॉलॉजिकल प्रयोगशाळा आणि दवाखाने (नियमन आणि नियंत्रण) विधेयक, २००६
* मुलांच्या शालेय दप्तरांचे वजन (मर्यादा) विधेयक, २००६
* मोबाईल कॅमेरा फोन वापरकर्ते (आचारसंहिता) विधेयक, २००६
* विवाहांची अनिवार्य नोंदणी विधेयक, २००७
* महिलांवरील अत्याचार प्रतिबंधक विधेयक, २००७
* ग्राहक वस्तूंच्या किमती निश्चिती मंडळ विधेयक, २००७
* सर्वोच्च न्यायालय (नागपूर येथे कायमस्वरूपी खंडपीठ स्थापना) विधेयक, २००७
* गावांमध्ये माहिती तंत्रज्ञान आणि माहिती-मनोरंजन सुविधा विधेयक, २००७
* घटस्फोटित महिला (संरक्षण आणि कल्याण) विधेयक, २००७
* फौजदारी प्रक्रिया संहिता (दुरुस्ती) विधेयक, २००७
* व्यायामशाळा आणि फिटनेस सेंटर्स (नियमन) विधेयक
* अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींसाठी विशेष न्यायालये विधेयक, २००७&lt;ref&gt;https://rajyasabha.nic.in/rsnew/larrdis/WhosWho_2010.pdf&lt;/ref&gt;

== '''संसदीय समित्या, सदस्यत्वे आणि शिष्टमंडळे''' ==

* माहिती आणि तंत्रज्ञानविषयक संसदीय स्थायी समितीचे सदस्य (सप्टेंबर २०१४)
* पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायूविषयक सल्लागार समितीचे सदस्य
* भारत सरकारच्या नागरी उड्डाण मंत्रालयाच्या सल्लागार समितीचे सदस्य (जुलै २०१०)
* राज्यसभेच्या दुय्यम विधान (Subordinate Legislation) समितीचे सदस्य (सप्टेंबर २०१०)
* ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालयाच्या अंतर्गत असलेल्या केंद्रीय ग्राहक संरक्षण परिषदेचे सदस्य (सप्टेंबर २०१०)[३१]
* संसदीय कामकाज मंत्रालयाच्या अखत्यारीतील टपाल विभागाच्या 'फिलाटेलिक ॲडव्हायझरी कमिटी'चे (टपाल तिकीट सल्लागार समिती) सदस्य (नोव्हेंबर २०१०)
* खासदार स्थानिक क्षेत्र विकास योजना (MPLADS) समितीचे सदस्य (ऑगस्ट २०१२ ते जुलै २०१६)
* भारत-येल संसदीय नेतृत्व कार्यक्रमात सहभाग (वॉशिंग्टन डी.सी., अमेरिका, २००८)
* २०१६ मध्ये भारताचे उपराष्ट्रपती डॉ. हमीद अन्सारी यांच्यासोबत मोरोक्को आणि ट्युनिशियाच्या शिष्टमंडळ दौऱ्यात सहभाग[३५]
* याचिका समिती (पुनर्रचनेची तारीख: २४ सप्टेंबर २००९)
* दुय्यम विधान समिती (पुनर्रचनेची तारीख: २९ सप्टेंबर २०१०)
* वित्त समिती (मंत्रालये/विभाग: वित्त; कॉर्पोरेट व्यवहार; नियोजन; सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी) (स्थापनेची तारीख: ३१ ऑगस्ट २०१०)
* भारताच्या पंतप्रधानांसोबत सुरक्षा परिषदेच्या बैठकीला उपस्थिती - १९९२: संयुक्त राष्ट्र मुख्यालय, न्यू यॉर्क
* सदस्य, भारतीय वनीकरण संशोधन आणि शिक्षण परिषद (ICFRE), भारत सरकार, डेहराडून (उत्तरांचल)
* सदस्य, पर्यावरण मूल्यांकन समिती, पर्यावरण आणि वन मंत्रालय, भारत सरकार, नवी दिल्ली
* सदस्य, राष्ट्रीय एड्स समिती, आरोग्य मंत्रालय, भारत सरकार, नवी दिल्ली[३७]
* सदस्य, भारत-पाकिस्तान संसदीय मंच
* २००१–फेब्रु. २००४: सदस्य, सांस्कृतिक मंत्रालय सल्लागार समिती
* २००२ पासून: उपाध्यक्ष/सदस्य, भारत-तुर्की संसदीय मैत्री गट
* ऑगस्ट २००४ पासून: सदस्य, भारतीय रेल्वेकडून केंद्र सरकारच्या महसुलात जमा केल्या जाणाऱ्या लाभांशाच्या (dividend) दराचा आढावा घेणारी संसदीय समिती
* २००५ पासून: सदस्य, भारत-जपान संसदीय मंच
* फेब्रुवारी २००५ पासून: सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, कंपनी व्यवहार मंत्रालय
* मे २००५ पासून: सदस्य, राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा (Commonwealth Games) २०१० आयोजन समिती
* ऑक्टोबर २००६ - मे २००९ आणि जुलै २०१० पासून: कायमस्वरूपी विशेष निमंत्रित सदस्य, पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय सल्लागार समिती
* सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, वाणिज्य विभाग (वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय); सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, उत्तर रेल्वे[३७]
* माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय व संस्कृती मंत्रालयाची सल्लागार समिती
* रेल्वे मंत्रालयाची कोकण रेल्वे वापरकर्ता सल्लागार समिती, २००५
* सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, मध्य रेल्वे (ऑगस्ट २०१२ - मे २०१४)
* सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, राज्यसभा सचिवालय (जून २०१५ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, सल्लागार गट, राष्ट्रीय व्याघ्र संवर्धन प्राधिकरण, पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय[३२]
* सदस्य, माहितीविषयक स्थायी समिती (ऑगस्ट १९९८ - फेब्रुवारी २००४)
* सदस्य, तंत्रज्ञानविषयक स्थायी समिती (ऑगस्ट २००४ - डिसेंबर २००६)
* सदस्य, भारत-चीन सोसायटी (२००३ ते २०१०)
* सदस्य, भारत-अमेरिका संसदीय मंच (२००४ ते २०१०)
* सदस्य, वित्तविषयक स्थायी समिती (ऑगस्ट १९९८ - फेब्रुवारी २००४ आणि ऑगस्ट २००४ - डिसेंबर...)
* सदस्य, ब्युरो ऑफ इंडियन स्टँडर्ड्स (डिसेंबर २००६ - मे २००९ आणि ऑगस्ट २००९ - ऑगस्ट २०१२; तसेच सप्टेंबर २००७ - मे २००९, ऑगस्ट २००९ - मे २०१४ आणि सप्टेंबर २०१४ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, नागरी उड्डाण मंत्रालय आणि परदेशस्थ भारतीय व्यवहार मंत्रालय (ऑगस्ट २००९ ते २०१०)
* उपाध्यक्ष, भारत-इस्रायल संसदीय मैत्री गट (मे २०१३ - मे २०१४)
* सदस्य, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान, पर्यावरण आणि वन समिती (सप्टेंबर २०१४ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, भारत-उरुग्वे संसदीय मैत्री गट
* सदस्य, वाणिज्य समिती (२०१२ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, एचआयव्ही/एड्सविषयक संसदीय मंच&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://prsindia.org/mptrack/rajya-sabha/vijayjawaharlaldarda|title=Vijay Jawaharlal Darda {{!}} PRSIndia|website=PRS Legislative Research|language=en-US|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/delhi/indian-mps-to-interact-with-us-policy-makers/story-K2M73xV40JQQPaaQAncoJO.html|title=Indian MPs to interact with US policy makers|last=Correspondent|first=H. T.|date=2008-06-12|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiavotes.com/netas/p/vijay-jawaharlal-darda-n-2506/|title=Shri Vijay Jawaharlal Darda — Maharashtra — Netas · IndiaVotes|website=www.indiavotes.com|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.humanrightsinitiative.org/programs/ai/rti/india/national/2009/email_alerts/public_interest_disclosure_bill_what_it_may_contain_and_what_it_may_imply_feb_23_2010.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starsunfolded.com/vijay-darda/|title=Vijay Darda Age, Wife, Children, Family, Biography &amp; More » StarsUnfolded|language=en-GB|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: दर्डा, विजय}}
[[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:मराठी राजकारणी]]
[[वर्ग:मराठी उद्योगपती]]</text>
      <sha1>ohggtebv5pjknscmdjnf2rqmewps117</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694750</id>
      <parentid>2694748</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:06:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amit Gajanan</username>
        <id>185232</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42959" sha1="38j1qfjlmxpexliv06r3io2ki7d51u1" xml:space="preserve">'''विजय जवाहरलाल दर्डा''' (जन्म १३ मे १९५०, यवतमाळ) हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी आणि [[लोकमत]] वृत्तपत्र समूहाचे अध्यक्ष आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.vijaydarda.in/|title=Vijay Darda's official website|website=VijayDarda.in|language=en-US|access-date=2022-08-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/joy-dreamer/|title=स्वप्नपूर्तीचा आनंद|last=author/admin|date=2016-07-25|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2022-08-22}}&lt;/ref&gt; इ.स. 1998 पासून [[राज्यसभा सदस्य|राज्यसभे]]&lt;nowiki/&gt;त [[महाराष्ट्राचे खासदार|महाराष्ट्राचे]] प्रतिनिधित्व करणारे भारताचे [[राज्यसभा सदस्य|संसद सदस्य]] आहेत. ते सलग तीन वेळा उच्च पदावर निवडून आले आहेत. भारतीय संसदेचे सभागृह ते [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. ते अखिल भारतीय सकल जैन समाजाचे अध्यक्ष देखील आहेत. दर्डा हे 1997 ते 1998 पर्यंत इंडियन न्यूजपेपर सोसायटी, नवी दिल्लीचे अध्यक्ष होते. ते तिच्या कार्यकारी समितीचे सदस्य आहेत.

छत्तीसगडमधील कोळसा खाणी वाटपप्रकरणी  दर्डा यांच्या विरोधात दिल्लीच्या विशेष न्यायालयाने २६ जुलै २०२३ मध्ये एक निकाल दिला होता. या प्रकरणी राऊस अॅव्हेन्यू कोर्ट या न्यायालयाने त्यांना भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायद्याच्या इतर कलमांतर्गत दोषी ठरवले. होते&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.jagran.com/delhi/new-delhi-city-ncr-former-congress-rajya-sabha-member-vijay-darda-sentenced-to-four-years-in-chhattisgarh-coal-scam-case-23482864.html |title=छत्तीसगढ़ कोयला घोटाला मामला कांग्रेस के पूर्व राज्यसभा सदस्य विजय दर्डा को चार साल की सजा |भाषा= हिंदी |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ= दैनिक जागरण |अ‍ॅक्सेसदिनांक= २ ऑगस्ट २०२३ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt; २७ मार्च २०२६ ला  महाराष्ट्रतील बंदरे खान वटपाटील कथा अनियमिततेशी संबंधित मणी लँडरिंगच्या गुन्याबाबात अमलबाजवाणी संचलनाद्वारे दाखल तकरार दिल्ली येथिल विशेष सीबीआय न्यायालयाने फेटाळून लावले, न्यायाधीश सुनेना शर्मा यानी हा निर्णय दिला&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/special-court-dismisses-ed-complaint-against-vijay-darda-devendra-darda-a-a629/|title=विजय दर्डा, देवेंद्र दर्डा यांच्या विरोधातील ईडीची तक्रार विशेष न्यायालयाने फेटाळली|last=author/online-lokmat|date=2026-07-14|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=दिल्ली न्यायालयाने माजी खासदार विजय दर्डा, मुलगा देवेंद्र आणि इतरांविरुद्धचा ईडीचा खटला फेटाळला.|publisher=The Print|year=2026|location=Online|pages=https://theprint.in/india/coal-scam-delhi-court-dismisses-ed-case-against-ex-mp-vijay-darda-son-devendra-others/2985492/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nagpurtoday.in/vijay-darda-gets-relief-in-coal-block-case-as-court-closes-ed-money-laundering-proceedings/|title=Vijay Darda Gets Relief in Coal Block Case as Court Closes ED Money Laundering Proceedings|last=News|first=Nagpur|date=2026-07-13|website=Nagpur Today : Nagpur News|language=en-US|access-date=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;

== '''प्रारंभिक जीवन आणि राजकीय कारकीर्द''' ==
दर्डा यांचा जन्म [[यवतमाळ]] येथील एका श्वेतांबर जैन कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील, जवाहरलाल दर्डा, हे भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एक स्वातंत्र्यसैनिक होते. जवाहरलाल दर्डा यांनी १५ डिसेंबर १९७१ रोजी नागपूर येथून '[[लोकमत]]' हे मराठी दैनिक सुरू केले.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Arbuzova|first=Elena|last2=Dolgov|first2=Alexander|last3=Dutta|first3=Koushik|last4=Rangarajan|first4=Raghavan|date=2023-02-03|title=Gravitational Baryogenesis: Problems and Possible Resolution|url=https://doi.org/10.3390/sym15020404|journal=Symmetry|volume=|issue=|pages=404|doi=|issn=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|last=Anonymous|date=2012-09-04|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; विजय जे. दर्डा यांनी १९८८ मध्ये [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई]] [[विद्यापीठ|विद्यापीठा]]&lt;nowiki/&gt;तून पत्रकारिता आणि मुद्रण तंत्रज्ञान (Printing Technology) या विषयांत पदविका (डिप्लोमा) प्राप्त केली&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nocorruption.in/politician/vijay-jawaharlal-darda/|title=Vijay Jawaharlal Darda of Maharashtra contact address &amp; email|website=nocorruption.in|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; 

२८ मार्च २०२३ रोजी नवी मुंबईतील [[डी.वाय. पाटील विद्यापीठ|डी. वाय. पाटील]] विद्यापीठाच्या दीक्षांत समारंभात, महाराष्ट्राचे राज्यपाल रमेश बैस आणि डी. वाय. पाटील विद्यापीठाचे कुलपती डॉ. विजय पाटील यांच्या हस्ते, तसेच महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री [[एकनाथ शिंदे]] आणि विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांच्या उपस्थितीत, विजय दर्डा यांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ख्यातीप्राप्त [[डॉ. डी.वाय. पाटील विद्यापीठ|डी. वाय. पाटील]] विद्यापीठातर्फे 'डी. लिट.' (डॉक्टर ऑफ लिटरेचर) ही पदवी प्रदान करण्यात आली. पत्रकारिता, समाजसेवा, शिक्षण, राजकारण आणि समाजकल्याणासाठी केलेल्या परोपकारी कार्याबद्दल त्यांना ही पदवी देण्यात आली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=PTI|url=https://theprint.in/india/lokmat-group-chairman-vijay-darda-honoured-with-d-litt/1480620/|title=Lokmat Group chairman Vijay Darda honoured with D.Litt|date=2023-03-29|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

त्यांनी आपली पहिली राज्यसभा निवडणूक अपक्ष उमेदवार म्हणून लढवली आणि काँग्रेसचे उमेदवार राम प्रधान यांचा पराभव करून विजय मिळवला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|last=Anonymous|date=2012-09-04|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; अपक्ष उमेदवार म्हणून विजयी झाल्यानंतर, [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] पक्षाने त्यांना २००४ आणि २०१० च्या [[राज्यसभा]] निवडणुकांसाठी उमेदवारी दिली आणि त्या दोन्ही निवडणुकांमध्ये त्यांनी विजय संपादन केला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.business-standard.com/article/beyond-business/newsmaker-vijay-darda-112090700074_1.html|title=Newsmaker: Vijay Darda|last=Standard|first=Business|website=www.business-standard.com|language=en-US|archive-url=http://web.archive.org/web/20250321045739/https://www.business-standard.com/article/beyond-business/newsmaker-vijay-darda-112090700074_1.html|archive-date=2025-03-21|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; दर्डा यांची २०१०-११ या कालावधीसाठी 'ऑडिट ब्युरो ऑफ सर्क्युलेशन' (ABC) चे अध्यक्ष म्हणून निवड झाली आणि त्यांनी ती जबाबदारी सांभाळली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/delhi/vijay-darda-is-new-audit-bureau-chief/story-KioGlgiXL6sZCTDlEhmvSI.html|title=Vijay Darda is new Audit bureau chief|last=Correspondent|first=H. T.|date=2010-09-18|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; 

२८ जून २०२२ रोजी, [[कारगिल युद्ध|कारगिल]] येथील युद्ध स्मारकाचे रक्षण करणाऱ्या सैनिकांसाठी घरे बांधण्याच्या उद्देशाने, विजय दर्डा यांनी 'लोकमत फाउंडेशन'च्या वतीने भारताचे [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्री]] [[राजनाथ सिंग|राजनाथ सिंह]] आणि लष्करप्रमुख जनरल [[मनोज पांडे]] यांना ७१ लाख रुपयांचा धनादेश सुपूर्द केला. १९९९ मधील कारगिल युद्धातील विजयानंतर, [[श्रीनगर]] ते [[लेह]] या राष्ट्रीय महामार्गावर (NH-1D) [[कारगिल]] येथे 'कारगिल युद्ध स्मारक' उभारण्यात आले. हे ठिकाण [[पाकिस्तान]]&lt;nowiki/&gt;च्या सीमेजवळ असल्याने आणि येथे दहशतवादी हल्ल्याची दाट शक्यता असल्याने, याच्या सुरक्षेसाठी लष्कराची एक तुकडी तैनात करण्यात आली आहे&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/contribution-of-rs-71-lakh-for-accommodation-of-personnel-deployed-in-kargil-checks-handed-over-to-defense-minister-by-lokmat-foundation-a653/|title=कारगिलमध्ये तैनात जवानांच्या निवासस्थानासाठी 71 लाखांचे योगदान, लोकमत फाउंडेशनकडून संरक्षणमंत्र्यांकडे धनादेश सुपूर्द|last=author/online-lokmat|date=2022-06-29|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; भारतीय खेळाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रोत्साहन देण्यासाठी त्यांनी १९८६ मध्ये [[यवतमाळ]] येथे 'अखिल भारतीय कबड्डी गोल्ड ट्रॉफी स्पर्धा' आयोजित केली होती.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; दर्डा यांनी 'पब्लिक इश्यूज बिफोर पार्लमेंट' (संसदेसमोरील सार्वजनिक मुद्दे) हे पुस्तक प्रकाशित केले, ज्यामध्ये [[खासदार]] म्हणून त्यांनी केलेल्या विविध कार्यांचे संकलन आहे. या पुस्तकाचे प्रकाशन भारताचे तत्कालीन उपराष्ट्रपती [[मोहम्मद हमीद अन्सारी|हमीद अन्सारी]] यांच्या हस्ते करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/vice-president-released-a-book-entitled-public-issues-before-parliament-1392877152-1|title=null|date=2014-02-20|website=Jagranjosh.com|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; 

२०१४ मध्ये, दर्डा यांनी विदर्भ भागातील लोकांच्या समस्या प्रभावीपणे मांडल्या आणि [[केंद्र सरकार|केंद्र सरकारला]] आत्महत्या केलेल्या शेतकऱ्यांच्या विधवांसाठी २०० कोटी रुपयांचे आर्थिक पॅकेज जाहीर करण्याची तसेच मागास भागातील उच्च शिक्षण संस्थांना मदत करण्याची विनंती केली. पर्यायी रोजगाराच्या संधी निर्माण करण्यासाठी त्यांनी कृषी-आधारित उद्योगांचे मॉडेल सुचवले&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-member-flags-vidarbha-farmers-suicide-issue-in-rajya-sabha/articleshow/39425120.cms|title=Congress member flags Vidarbha farmers' suicide issue in Rajya Sabha|date=2014-08-01|issn=}}&lt;/ref&gt; १९९४ मध्ये, दर्डा यांनी 'सकल जैन समाज' या संस्थेची स्थापना केली; ही एक ना-नफा तत्त्वावर चालणारी संस्था असून तिचा उद्देश जैन धर्माच्या शिकवणुकीचा प्रसार करणे आणि विविध कार्यक्रम व उत्सवांचे आयोजन करणे हा आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2026-07-11|title=Sakal Jain Samaj|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sakal_Jain_Samaj&amp;oldid=1363644923|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt; 

वर्धा-यवतमाळ-नांदेड रेल्वे प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीस विलंब होत असताना, दर्डा यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना यात हस्तक्षेप करण्याची विनंती केली. या भागातील लोकांना भेडसावणाऱ्या समस्यांमुळे, ११ जून २०१४ रोजी त्यांनी संसदेत विदर्भासाठी स्वतंत्र राज्याची मागणी केली. देशातील पहिले 'कार्गो हब' (मालवाहतूक केंद्र) नागपुरात उभारले जावे, अशी मागणी त्यांनी केली; ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर रोजगार निर्मिती होईल आणि या क्षेत्राचा विकास व प्रगती साधली जाईल. वर्धा येथील सेवाग्राम आश्रमाने 'सत्याग्रह' आणि राष्ट्रीय स्वातंत्र्यलढ्याचा साक्षीदार म्हणून भूमिका बजावली असल्याने, त्याला 'राष्ट्रीय वारसा स्थळ' म्हणून घोषित करावे, असे त्यांनी नमूद केले. तसेच, प्रसारमाध्यमांच्या स्वातंत्र्यात कोणताही हस्तक्षेप होणार नाही, याची खात्री करावी अशी मागणी त्यांनी सरकारकडे केली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/vijay-darda-calls-for-separate-vidarbha-state/articleshow/36590712.cms?from=mdr|title=Vijay Darda calls for separate Vidarbha state|date=2014-06-15|issn=}}&lt;/ref&gt;

== '''सामाजिक आणि धार्मिक''' ==
दर्डा यांच्या मार्गदर्शनाखाली ‘सकल जैन समाज’च्या पहिला भव्य उपक्रम २२ जुलै १९९४ ते १९ नोव्हेंबर १९९४ या कालावधीत संस्कार भारती साध्वी श्री प्रीती सुधाजी म.सा. यांच्या चातुर्मासाचे आयोजन नागपूर येथील यशवंत स्टेडियममध्ये करण्यात आले. ‘संस्कार यज्ञ’ सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक दृष्टीने अत्यंत ऐतिहासिक ठरला. या कार्यक्रमाला उपस्थित राहण्यासाठी भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान श्री [[पी.व्ही. नरसिंहराव|पी. व्ही. नरसिंहराव]] २९ सप्टेंबर १९९४ रोजी नागपुरात आले होते. याशिवाय महाराष्ट्राचे राज्यपाल श्री [[पी.सी. अलेक्झांडर|पी. सी. अलेक्झांडर]], मुख्यमंत्री श्री [[शरद पवार]], अर्थमंत्री श्री रामराव यांनीही या कार्यक्रमाला उपस्थिती लावली. ‘संस्कार यज्ञा’चा लाभ घेणाऱ्या मान्यवरांमध्ये राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक श्री [[राजेंद्रसिंह|राजेंद्र सिंह]] (रज्जू भैय्या), मध्यप्रदेशचे मुख्यमंत्री श्री [[सुंदरलाल पटवा]] व श्रीमती फूलकुंवर पटवा, तसेच गुजरातचे मुख्यमंत्री श्री [[छबिलदास मेहता|छबीलदास मेहता]] यांचाही समावेश होता. या ऐतिहासिक आणि भव्य आयोजनामुळे ‘सकल जैन समाज’ ला केवळ नागपूरातच नव्हे, तर देशभरात एक वेगळी आणि विश्वासार्ह ओळख निर्माण झाली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/|title=‘सकल जैन समाज’ सामाजिक समरसता का विजयी स्वर, स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ संगठन|last=author/lokmat-news|date=2026-07-10|website=Lokmat News Hindi|language=hi|access-date=2026-07-16}}&lt;/ref&gt; 

दर्डा यांच्या मार्गदर्शनाखाली, 'लोकमत मीडिया ग्रुप' ने २४ ऑक्टोबर २०२१ रोजी [[नागपूर]] येथे एका राष्ट्रीय आंतर-धार्मिक परिषदेचे आयोजन केले होते. या परिषदेत विविध धर्मांतील धार्मिक आणि आध्यात्मिक नेत्यांनी सहभाग घेतला आणि त्यांनी जातीय सलोखा व विश्वबंधुत्वाची हाक दिली. परिषदेला उपस्थित राहिलेल्या धार्मिक नेत्यांमध्ये 'आर्ट ऑफ लिव्हिंग'चे संस्थापक गुरुदेव [[रविशंकर (आध्यात्मिक गुरू)|श्री श्री रविशंकरजी]], [[हरिद्वार]] येथील '[[पतंजली योगपीठ|पतंजली योगपीठा]]'चे संस्थापक [[स्वामी रामदेव|स्वामी रामदेवजी,]] 'अहिंसा विश्व भारती'चे संस्थापक आचार्य डॉ. लोकेशमुनीजी, '[[बीएपीएस श्री स्वामीनारायण मंदिर (अटलांटा)|बीएपीएस]] (BAPS) स्वामीनारायण संस्थे'चे ब्रह्मविहारीदास स्वामीजी, मुंबईचे आर्चबिशप कार्डिनल [[ओस्वाल्ड ग्रॅसियस|ऑसवाल्ड ग्रेसियस]]&lt;nowiki/&gt;जी, [[मुंबई]] येथील '[[जीवन विद्या मिशन|जीवनविद्या मिशन]]'चे प्रल्हाद वामनराव पैजी, लेह-लडाख येथील 'महाबोधी इंटरनॅशनल मेडिटेशन सेंटर'चे संस्थापक भिक्खू संघसेना आणि [[अजमेर]] शरीफ दर्ग्याचे गद्दी-नशीन हाजी सय्यद सलमान चिश्ती यांचा समावेश होता. या कार्यक्रमाला भारत सरकारचे रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री श्री [[नितीन गडकरी]] उपस्थित होते,&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Release|first=ANI Press|url=https://www.business-standard.com/content/press-releases-ani/lokmat-media-successfully-hosts-the-first-ever-national-inter-religious-conference-in-nagpur-121102600553_1.html|title=Lokmat Media successfully hosts the first-ever National Inter-Religious Conference in Nagpur}}&lt;/ref&gt;

यवतमाळ येथे 2025 मधे  मोरारी बापू यांच्या श्रीरामकथेचे दहा दिवस भव्य आयोजन करण्यात आले होते. या कालावधीत दररोज सुमारे एक लाख भाविकांसाठी भोजन, निवास व इतर सर्व आवश्यक सुविधांची उत्कृष्ट व्यवस्था करण्यात आली होती. या रामकथेला देशभरातून लाखो रामभक्तांनी उपस्थिती लावली. या पवित्र सोहळ्यास महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री श्री. देवेंद्र फडणवीस यांच्यासह अनेक मंत्री, लोकप्रतिनिधी, संत-महंत आणि विविध क्षेत्रांतील मान्यवर उपस्थित होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mandalnews.com/between-6th-and-14th-september-in-yavatmal-barsega-ramkatha-ka-amrit/|title=यवतमाल में 6 से 14 सितंबर के बीच बरसेगा रामकथा का अमृत|last=संवाददाता|first=स्थानीय|date=2025-07-17|website=Mandal News|language=en-US|access-date=2026-07-16}}&lt;/ref&gt;  या ऐतिहासिक रामकथेच्या निमित्ताने 'रामरसायन' या विशेष स्मरणिकेचे प्रकाशन करण्यात आले. दिल्ली येथे पूज्य मोरारी बापू यांच्या रामकथेदरम्यान त्यांच्या शुभहस्ते या ग्रंथाचे विधिवत प्रकाशन झाले. हा ग्रंथ श्रीरामाच्या विचारांचे, संस्कारांचे आणि जीवनमूल्यांचे प्रेरणादायी संकलन आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/murari-bapu-released-coffee-table-book-ram-rasayan-based-on-ramayana-katha-a-a719/|title=राम कथेवर आधारित ‘राम रसायन’ पुस्तकाचे मुरारी बापू यांच्या हस्ते प्रकाशन|last=author/online-lokmat|date=2026-01-22|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-16}}&lt;/ref&gt;

== '''खाजगी विधेयके''' ==

* स्वच्छ अन्न, पॅकबंद पेये आणि पाणी यांसाठीचे राष्ट्रीय आयोग विधेयक, २००५
* इलेक्ट्रॉनिक कचरा (हाताळणी आणि विल्हेवाट) विधेयक, २००५
* संविधान (दुरुस्ती) विधेयक, २००६
* व्हिसल-ब्लोअर्स (जनहितार्थ माहिती उघड करणाऱ्यांचे संरक्षण) विधेयक, २००६
* टेलि-शॉपिंग (ग्राहक हक्कांचे संरक्षण) विधेयक, २००६
* बाल हक्क संरक्षण आयोग (दुरुस्ती) विधेयक, २००६
* राज्यसभा सचिवालय (प्रशासन) विधेयक, २००६
* वैयक्तिक माहिती संरक्षण विधेयक, २००६
* इलेक्ट्रॉनिक कचरा (हाताळणी आणि विल्हेवाट) विधेयक, २०१५
* ग्राहक वस्तूंच्या किमती निश्चिती मंडळ विधेयक, २०१५
* व्यायामशाळा आणि फिटनेस सेंटर्स (नियमन) विधेयक, २०१५
* मानवाधिकार संरक्षण (दुरुस्ती) विधेयक, २००५
* पॅथॉलॉजिकल प्रयोगशाळा आणि दवाखाने (नियमन आणि नियंत्रण) विधेयक, २००६
* मुलांच्या शालेय दप्तरांचे वजन (मर्यादा) विधेयक, २००६
* मोबाईल कॅमेरा फोन वापरकर्ते (आचारसंहिता) विधेयक, २००६
* विवाहांची अनिवार्य नोंदणी विधेयक, २००७
* महिलांवरील अत्याचार प्रतिबंधक विधेयक, २००७
* ग्राहक वस्तूंच्या किमती निश्चिती मंडळ विधेयक, २००७
* सर्वोच्च न्यायालय (नागपूर येथे कायमस्वरूपी खंडपीठ स्थापना) विधेयक, २००७
* गावांमध्ये माहिती तंत्रज्ञान आणि माहिती-मनोरंजन सुविधा विधेयक, २००७
* घटस्फोटित महिला (संरक्षण आणि कल्याण) विधेयक, २००७
* फौजदारी प्रक्रिया संहिता (दुरुस्ती) विधेयक, २००७
* व्यायामशाळा आणि फिटनेस सेंटर्स (नियमन) विधेयक
* अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींसाठी विशेष न्यायालये विधेयक, २००७&lt;ref&gt;https://rajyasabha.nic.in/rsnew/larrdis/WhosWho_2010.pdf&lt;/ref&gt;

== '''संसदीय समित्या, सदस्यत्वे आणि शिष्टमंडळे''' ==

* माहिती आणि तंत्रज्ञानविषयक संसदीय स्थायी समितीचे सदस्य (सप्टेंबर २०१४)
* पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायूविषयक सल्लागार समितीचे सदस्य
* भारत सरकारच्या नागरी उड्डाण मंत्रालयाच्या सल्लागार समितीचे सदस्य (जुलै २०१०)
* राज्यसभेच्या दुय्यम विधान (Subordinate Legislation) समितीचे सदस्य (सप्टेंबर २०१०)
* ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालयाच्या अंतर्गत असलेल्या केंद्रीय ग्राहक संरक्षण परिषदेचे सदस्य (सप्टेंबर २०१०)[३१]
* संसदीय कामकाज मंत्रालयाच्या अखत्यारीतील टपाल विभागाच्या 'फिलाटेलिक ॲडव्हायझरी कमिटी'चे (टपाल तिकीट सल्लागार समिती) सदस्य (नोव्हेंबर २०१०)
* खासदार स्थानिक क्षेत्र विकास योजना (MPLADS) समितीचे सदस्य (ऑगस्ट २०१२ ते जुलै २०१६)
* भारत-येल संसदीय नेतृत्व कार्यक्रमात सहभाग (वॉशिंग्टन डी.सी., अमेरिका, २००८)
* २०१६ मध्ये भारताचे उपराष्ट्रपती डॉ. हमीद अन्सारी यांच्यासोबत मोरोक्को आणि ट्युनिशियाच्या शिष्टमंडळ दौऱ्यात सहभाग[३५]
* याचिका समिती (पुनर्रचनेची तारीख: २४ सप्टेंबर २००९)
* दुय्यम विधान समिती (पुनर्रचनेची तारीख: २९ सप्टेंबर २०१०)
* वित्त समिती (मंत्रालये/विभाग: वित्त; कॉर्पोरेट व्यवहार; नियोजन; सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी) (स्थापनेची तारीख: ३१ ऑगस्ट २०१०)
* भारताच्या पंतप्रधानांसोबत सुरक्षा परिषदेच्या बैठकीला उपस्थिती - १९९२: संयुक्त राष्ट्र मुख्यालय, न्यू यॉर्क
* सदस्य, भारतीय वनीकरण संशोधन आणि शिक्षण परिषद (ICFRE), भारत सरकार, डेहराडून (उत्तरांचल)
* सदस्य, पर्यावरण मूल्यांकन समिती, पर्यावरण आणि वन मंत्रालय, भारत सरकार, नवी दिल्ली
* सदस्य, राष्ट्रीय एड्स समिती, आरोग्य मंत्रालय, भारत सरकार, नवी दिल्ली[३७]
* सदस्य, भारत-पाकिस्तान संसदीय मंच
* २००१–फेब्रु. २००४: सदस्य, सांस्कृतिक मंत्रालय सल्लागार समिती
* २००२ पासून: उपाध्यक्ष/सदस्य, भारत-तुर्की संसदीय मैत्री गट
* ऑगस्ट २००४ पासून: सदस्य, भारतीय रेल्वेकडून केंद्र सरकारच्या महसुलात जमा केल्या जाणाऱ्या लाभांशाच्या (dividend) दराचा आढावा घेणारी संसदीय समिती
* २००५ पासून: सदस्य, भारत-जपान संसदीय मंच
* फेब्रुवारी २००५ पासून: सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, कंपनी व्यवहार मंत्रालय
* मे २००५ पासून: सदस्य, राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा (Commonwealth Games) २०१० आयोजन समिती
* ऑक्टोबर २००६ - मे २००९ आणि जुलै २०१० पासून: कायमस्वरूपी विशेष निमंत्रित सदस्य, पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय सल्लागार समिती
* सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, वाणिज्य विभाग (वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय); सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, उत्तर रेल्वे[३७]
* माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय व संस्कृती मंत्रालयाची सल्लागार समिती
* रेल्वे मंत्रालयाची कोकण रेल्वे वापरकर्ता सल्लागार समिती, २००५
* सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, मध्य रेल्वे (ऑगस्ट २०१२ - मे २०१४)
* सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, राज्यसभा सचिवालय (जून २०१५ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, सल्लागार गट, राष्ट्रीय व्याघ्र संवर्धन प्राधिकरण, पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय[३२]
* सदस्य, माहितीविषयक स्थायी समिती (ऑगस्ट १९९८ - फेब्रुवारी २००४)
* सदस्य, तंत्रज्ञानविषयक स्थायी समिती (ऑगस्ट २००४ - डिसेंबर २००६)
* सदस्य, भारत-चीन सोसायटी (२००३ ते २०१०)
* सदस्य, भारत-अमेरिका संसदीय मंच (२००४ ते २०१०)
* सदस्य, वित्तविषयक स्थायी समिती (ऑगस्ट १९९८ - फेब्रुवारी २००४ आणि ऑगस्ट २००४ - डिसेंबर...)
* सदस्य, ब्युरो ऑफ इंडियन स्टँडर्ड्स (डिसेंबर २००६ - मे २००९ आणि ऑगस्ट २००९ - ऑगस्ट २०१२; तसेच सप्टेंबर २००७ - मे २००९, ऑगस्ट २००९ - मे २०१४ आणि सप्टेंबर २०१४ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, नागरी उड्डाण मंत्रालय आणि परदेशस्थ भारतीय व्यवहार मंत्रालय (ऑगस्ट २००९ ते २०१०)
* उपाध्यक्ष, भारत-इस्रायल संसदीय मैत्री गट (मे २०१३ - मे २०१४)
* सदस्य, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान, पर्यावरण आणि वन समिती (सप्टेंबर २०१४ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, भारत-उरुग्वे संसदीय मैत्री गट
* सदस्य, वाणिज्य समिती (२०१२ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, एचआयव्ही/एड्सविषयक संसदीय मंच&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://prsindia.org/mptrack/rajya-sabha/vijayjawaharlaldarda|title=Vijay Jawaharlal Darda {{!}} PRSIndia|website=PRS Legislative Research|language=en-US|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/delhi/indian-mps-to-interact-with-us-policy-makers/story-K2M73xV40JQQPaaQAncoJO.html|title=Indian MPs to interact with US policy makers|last=Correspondent|first=H. T.|date=2008-06-12|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiavotes.com/netas/p/vijay-jawaharlal-darda-n-2506/|title=Shri Vijay Jawaharlal Darda — Maharashtra — Netas · IndiaVotes|website=www.indiavotes.com|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.humanrightsinitiative.org/programs/ai/rti/india/national/2009/email_alerts/public_interest_disclosure_bill_what_it_may_contain_and_what_it_may_imply_feb_23_2010.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starsunfolded.com/vijay-darda/|title=Vijay Darda Age, Wife, Children, Family, Biography &amp; More » StarsUnfolded|language=en-GB|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: दर्डा, विजय}}
[[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:मराठी राजकारणी]]
[[वर्ग:मराठी उद्योगपती]]</text>
      <sha1>38j1qfjlmxpexliv06r3io2ki7d51u1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694800</id>
      <parentid>2694750</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:42:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42976" sha1="ikmkned6cjkjha8b19huxxwmm9bqph0" xml:space="preserve">'''विजय जवाहरलाल दर्डा''' (जन्म १३ मे १९५०, यवतमाळ) हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी आणि [[लोकमत]] वृत्तपत्र समूहाचे अध्यक्ष आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.vijaydarda.in/|title=Vijay Darda's official website|website=VijayDarda.in|language=en-US|access-date=2022-08-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/joy-dreamer/|title=स्वप्नपूर्तीचा आनंद|last=author/admin|date=2016-07-25|website=Lokmat|language=mr-IN|access-date=2022-08-22}}&lt;/ref&gt; इ.स. 1998 पासून [[राज्यसभा सदस्य|राज्यसभे]]&lt;nowiki/&gt;त [[महाराष्ट्राचे खासदार|महाराष्ट्राचे]] प्रतिनिधित्व करणारे भारताचे [[राज्यसभा सदस्य|संसद सदस्य]] आहेत. ते सलग तीन वेळा उच्च पदावर निवडून आले आहेत. भारतीय संसदेचे सभागृह ते [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. ते अखिल भारतीय सकल जैन समाजाचे अध्यक्ष देखील आहेत. दर्डा हे 1997 ते 1998 पर्यंत इंडियन न्यूजपेपर सोसायटी, नवी दिल्लीचे अध्यक्ष होते. ते तिच्या कार्यकारी समितीचे सदस्य आहेत.

छत्तीसगडमधील कोळसा खाणी वाटपप्रकरणी  दर्डा यांच्या विरोधात दिल्लीच्या विशेष न्यायालयाने २६ जुलै २०२३ मध्ये एक निकाल दिला होता. या प्रकरणी राऊस अॅव्हेन्यू कोर्ट या न्यायालयाने त्यांना भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायद्याच्या इतर कलमांतर्गत दोषी ठरवले. होते&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.jagran.com/delhi/new-delhi-city-ncr-former-congress-rajya-sabha-member-vijay-darda-sentenced-to-four-years-in-chhattisgarh-coal-scam-case-23482864.html |title=छत्तीसगढ़ कोयला घोटाला मामला कांग्रेस के पूर्व राज्यसभा सदस्य विजय दर्डा को चार साल की सजा |भाषा= हिंदी |दिनांक= |प्रकाशक= | संकेतस्थळ= दैनिक जागरण |अ‍ॅक्सेसदिनांक= २ ऑगस्ट २०२३ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}&lt;/ref&gt; २७ मार्च २०२६ ला  महाराष्ट्रतील बंदरे खान वटपाटील कथा अनियमिततेशी संबंधित मणी लँडरिंगच्या गुन्याबाबात अमलबाजवाणी संचलनाद्वारे दाखल तकरार दिल्ली येथिल विशेष सीबीआय न्यायालयाने फेटाळून लावले, न्यायाधीश सुनेना शर्मा यानी हा निर्णय दिला&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/special-court-dismisses-ed-complaint-against-vijay-darda-devendra-darda-a-a629/|title=विजय दर्डा, देवेंद्र दर्डा यांच्या विरोधातील ईडीची तक्रार विशेष न्यायालयाने फेटाळली|last=author/online-lokmat|date=2026-07-14|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|title=दिल्ली न्यायालयाने माजी खासदार विजय दर्डा, मुलगा देवेंद्र आणि इतरांविरुद्धचा ईडीचा खटला फेटाळला.|publisher=The Print|year=2026|location=Online|pages=https://theprint.in/india/coal-scam-delhi-court-dismisses-ed-case-against-ex-mp-vijay-darda-son-devendra-others/2985492/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nagpurtoday.in/vijay-darda-gets-relief-in-coal-block-case-as-court-closes-ed-money-laundering-proceedings/|title=Vijay Darda Gets Relief in Coal Block Case as Court Closes ED Money Laundering Proceedings|last=News|first=Nagpur|date=2026-07-13|website=Nagpur Today : Nagpur News|language=en-US|access-date=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;

== '''प्रारंभिक जीवन आणि राजकीय कारकीर्द''' ==
दर्डा यांचा जन्म [[यवतमाळ]] येथील एका श्वेतांबर जैन कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील, जवाहरलाल दर्डा, हे भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील एक स्वातंत्र्यसैनिक होते. जवाहरलाल दर्डा यांनी १५ डिसेंबर १९७१ रोजी नागपूर येथून '[[लोकमत]]' हे मराठी दैनिक सुरू केले.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|last=Arbuzova|first=Elena|last2=Dolgov|first2=Alexander|last3=Dutta|first3=Koushik|last4=Rangarajan|first4=Raghavan|date=2023-02-03|title=Gravitational Baryogenesis: Problems and Possible Resolution|url=https://doi.org/10.3390/sym15020404|journal=Symmetry|volume=|issue=|pages=404|doi=|issn=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|last=Anonymous|date=2012-09-04|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; विजय जे. दर्डा यांनी १९८८ मध्ये [[मुंबई विद्यापीठ|मुंबई]] [[विद्यापीठ|विद्यापीठा]]&lt;nowiki/&gt;तून पत्रकारिता आणि मुद्रण तंत्रज्ञान (Printing Technology) या विषयांत पदविका (डिप्लोमा) प्राप्त केली&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nocorruption.in/politician/vijay-jawaharlal-darda/|title=Vijay Jawaharlal Darda of Maharashtra contact address &amp; email|website=nocorruption.in|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; 

२८ मार्च २०२३ रोजी नवी मुंबईतील [[डी.वाय. पाटील विद्यापीठ|डी. वाय. पाटील]] विद्यापीठाच्या दीक्षांत समारंभात, महाराष्ट्राचे राज्यपाल रमेश बैस आणि डी. वाय. पाटील विद्यापीठाचे कुलपती डॉ. विजय पाटील यांच्या हस्ते, तसेच महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री [[एकनाथ शिंदे]] आणि विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांच्या उपस्थितीत, विजय दर्डा यांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ख्यातीप्राप्त [[डॉ. डी.वाय. पाटील विद्यापीठ|डी. वाय. पाटील]] विद्यापीठातर्फे 'डी. लिट.' (डॉक्टर ऑफ लिटरेचर) ही पदवी प्रदान करण्यात आली. पत्रकारिता, समाजसेवा, शिक्षण, राजकारण आणि समाजकल्याणासाठी केलेल्या परोपकारी कार्याबद्दल त्यांना ही पदवी देण्यात आली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=PTI|url=https://theprint.in/india/lokmat-group-chairman-vijay-darda-honoured-with-d-litt/1480620/|title=Lokmat Group chairman Vijay Darda honoured with D.Litt|date=2023-03-29|language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

त्यांनी आपली पहिली राज्यसभा निवडणूक अपक्ष उमेदवार म्हणून लढवली आणि काँग्रेसचे उमेदवार राम प्रधान यांचा पराभव करून विजय मिळवला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|last=Anonymous|date=2012-09-04|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; अपक्ष उमेदवार म्हणून विजयी झाल्यानंतर, [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]] पक्षाने त्यांना २००४ आणि २०१० च्या [[राज्यसभा]] निवडणुकांसाठी उमेदवारी दिली आणि त्या दोन्ही निवडणुकांमध्ये त्यांनी विजय संपादन केला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.business-standard.com/article/beyond-business/newsmaker-vijay-darda-112090700074_1.html|title=Newsmaker: Vijay Darda|last=Standard|first=Business|website=www.business-standard.com|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20250321045739/https://www.business-standard.com/article/beyond-business/newsmaker-vijay-darda-112090700074_1.html|archive-date=2025-03-21|access-date=2026-07-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt; दर्डा यांची २०१०-११ या कालावधीसाठी 'ऑडिट ब्युरो ऑफ सर्क्युलेशन' (ABC) चे अध्यक्ष म्हणून निवड झाली आणि त्यांनी ती जबाबदारी सांभाळली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/delhi/vijay-darda-is-new-audit-bureau-chief/story-KioGlgiXL6sZCTDlEhmvSI.html|title=Vijay Darda is new Audit bureau chief|last=Correspondent|first=H. T.|date=2010-09-18|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; 

२८ जून २०२२ रोजी, [[कारगिल युद्ध|कारगिल]] येथील युद्ध स्मारकाचे रक्षण करणाऱ्या सैनिकांसाठी घरे बांधण्याच्या उद्देशाने, विजय दर्डा यांनी 'लोकमत फाउंडेशन'च्या वतीने भारताचे [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्री]] [[राजनाथ सिंग|राजनाथ सिंह]] आणि लष्करप्रमुख जनरल [[मनोज पांडे]] यांना ७१ लाख रुपयांचा धनादेश सुपूर्द केला. १९९९ मधील कारगिल युद्धातील विजयानंतर, [[श्रीनगर]] ते [[लेह]] या राष्ट्रीय महामार्गावर (NH-1D) [[कारगिल]] येथे 'कारगिल युद्ध स्मारक' उभारण्यात आले. हे ठिकाण [[पाकिस्तान]]&lt;nowiki/&gt;च्या सीमेजवळ असल्याने आणि येथे दहशतवादी हल्ल्याची दाट शक्यता असल्याने, याच्या सुरक्षेसाठी लष्कराची एक तुकडी तैनात करण्यात आली आहे&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/contribution-of-rs-71-lakh-for-accommodation-of-personnel-deployed-in-kargil-checks-handed-over-to-defense-minister-by-lokmat-foundation-a653/|title=कारगिलमध्ये तैनात जवानांच्या निवासस्थानासाठी 71 लाखांचे योगदान, लोकमत फाउंडेशनकडून संरक्षणमंत्र्यांकडे धनादेश सुपूर्द|last=author/online-lokmat|date=2022-06-29|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; भारतीय खेळाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रोत्साहन देण्यासाठी त्यांनी १९८६ मध्ये [[यवतमाळ]] येथे 'अखिल भारतीय कबड्डी गोल्ड ट्रॉफी स्पर्धा' आयोजित केली होती.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; दर्डा यांनी 'पब्लिक इश्यूज बिफोर पार्लमेंट' (संसदेसमोरील सार्वजनिक मुद्दे) हे पुस्तक प्रकाशित केले, ज्यामध्ये [[खासदार]] म्हणून त्यांनी केलेल्या विविध कार्यांचे संकलन आहे. या पुस्तकाचे प्रकाशन भारताचे तत्कालीन उपराष्ट्रपती [[मोहम्मद हमीद अन्सारी|हमीद अन्सारी]] यांच्या हस्ते करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/vice-president-released-a-book-entitled-public-issues-before-parliament-1392877152-1|title=null|date=2014-02-20|website=Jagranjosh.com|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt; 

२०१४ मध्ये, दर्डा यांनी विदर्भ भागातील लोकांच्या समस्या प्रभावीपणे मांडल्या आणि [[केंद्र सरकार|केंद्र सरकारला]] आत्महत्या केलेल्या शेतकऱ्यांच्या विधवांसाठी २०० कोटी रुपयांचे आर्थिक पॅकेज जाहीर करण्याची तसेच मागास भागातील उच्च शिक्षण संस्थांना मदत करण्याची विनंती केली. पर्यायी रोजगाराच्या संधी निर्माण करण्यासाठी त्यांनी कृषी-आधारित उद्योगांचे मॉडेल सुचवले&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/congress-member-flags-vidarbha-farmers-suicide-issue-in-rajya-sabha/articleshow/39425120.cms|title=Congress member flags Vidarbha farmers' suicide issue in Rajya Sabha|date=2014-08-01|issn=}}&lt;/ref&gt; १९९४ मध्ये, दर्डा यांनी 'सकल जैन समाज' या संस्थेची स्थापना केली; ही एक ना-नफा तत्त्वावर चालणारी संस्था असून तिचा उद्देश जैन धर्माच्या शिकवणुकीचा प्रसार करणे आणि विविध कार्यक्रम व उत्सवांचे आयोजन करणे हा आहे.&lt;ref&gt;{{जर्नल स्रोत|date=2026-07-11|title=Sakal Jain Samaj|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sakal_Jain_Samaj&amp;oldid=1363644923|journal=Wikipedia|language=en}}&lt;/ref&gt; 

वर्धा-यवतमाळ-नांदेड रेल्वे प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीस विलंब होत असताना, दर्डा यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना यात हस्तक्षेप करण्याची विनंती केली. या भागातील लोकांना भेडसावणाऱ्या समस्यांमुळे, ११ जून २०१४ रोजी त्यांनी संसदेत विदर्भासाठी स्वतंत्र राज्याची मागणी केली. देशातील पहिले 'कार्गो हब' (मालवाहतूक केंद्र) नागपुरात उभारले जावे, अशी मागणी त्यांनी केली; ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर रोजगार निर्मिती होईल आणि या क्षेत्राचा विकास व प्रगती साधली जाईल. वर्धा येथील सेवाग्राम आश्रमाने 'सत्याग्रह' आणि राष्ट्रीय स्वातंत्र्यलढ्याचा साक्षीदार म्हणून भूमिका बजावली असल्याने, त्याला 'राष्ट्रीय वारसा स्थळ' म्हणून घोषित करावे, असे त्यांनी नमूद केले. तसेच, प्रसारमाध्यमांच्या स्वातंत्र्यात कोणताही हस्तक्षेप होणार नाही, याची खात्री करावी अशी मागणी त्यांनी सरकारकडे केली.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/vijay-darda-calls-for-separate-vidarbha-state/articleshow/36590712.cms?from=mdr|title=Vijay Darda calls for separate Vidarbha state|date=2014-06-15|issn=}}&lt;/ref&gt;

== '''सामाजिक आणि धार्मिक''' ==
दर्डा यांच्या मार्गदर्शनाखाली ‘सकल जैन समाज’च्या पहिला भव्य उपक्रम २२ जुलै १९९४ ते १९ नोव्हेंबर १९९४ या कालावधीत संस्कार भारती साध्वी श्री प्रीती सुधाजी म.सा. यांच्या चातुर्मासाचे आयोजन नागपूर येथील यशवंत स्टेडियममध्ये करण्यात आले. ‘संस्कार यज्ञ’ सामाजिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक दृष्टीने अत्यंत ऐतिहासिक ठरला. या कार्यक्रमाला उपस्थित राहण्यासाठी भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान श्री [[पी.व्ही. नरसिंहराव|पी. व्ही. नरसिंहराव]] २९ सप्टेंबर १९९४ रोजी नागपुरात आले होते. याशिवाय महाराष्ट्राचे राज्यपाल श्री [[पी.सी. अलेक्झांडर|पी. सी. अलेक्झांडर]], मुख्यमंत्री श्री [[शरद पवार]], अर्थमंत्री श्री रामराव यांनीही या कार्यक्रमाला उपस्थिती लावली. ‘संस्कार यज्ञा’चा लाभ घेणाऱ्या मान्यवरांमध्ये राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक श्री [[राजेंद्रसिंह|राजेंद्र सिंह]] (रज्जू भैय्या), मध्यप्रदेशचे मुख्यमंत्री श्री [[सुंदरलाल पटवा]] व श्रीमती फूलकुंवर पटवा, तसेच गुजरातचे मुख्यमंत्री श्री [[छबिलदास मेहता|छबीलदास मेहता]] यांचाही समावेश होता. या ऐतिहासिक आणि भव्य आयोजनामुळे ‘सकल जैन समाज’ ला केवळ नागपूरातच नव्हे, तर देशभरात एक वेगळी आणि विश्वासार्ह ओळख निर्माण झाली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmatnews.in/spirituality/nagpur-sakal-jain-samaj-triumphant-voice-for-social-harmony-organization-remains-inspiring-even-28-years-after-its-inception-b507/|title=‘सकल जैन समाज’ सामाजिक समरसता का विजयी स्वर, स्थापना के 28 वर्षों बाद भी प्रेरक बना हुआ संगठन|last=author/lokmat-news|date=2026-07-10|website=Lokmat News Hindi|language=hi|access-date=2026-07-16}}&lt;/ref&gt; 

दर्डा यांच्या मार्गदर्शनाखाली, 'लोकमत मीडिया ग्रुप' ने २४ ऑक्टोबर २०२१ रोजी [[नागपूर]] येथे एका राष्ट्रीय आंतर-धार्मिक परिषदेचे आयोजन केले होते. या परिषदेत विविध धर्मांतील धार्मिक आणि आध्यात्मिक नेत्यांनी सहभाग घेतला आणि त्यांनी जातीय सलोखा व विश्वबंधुत्वाची हाक दिली. परिषदेला उपस्थित राहिलेल्या धार्मिक नेत्यांमध्ये 'आर्ट ऑफ लिव्हिंग'चे संस्थापक गुरुदेव [[रविशंकर (आध्यात्मिक गुरू)|श्री श्री रविशंकरजी]], [[हरिद्वार]] येथील '[[पतंजली योगपीठ|पतंजली योगपीठा]]'चे संस्थापक [[स्वामी रामदेव|स्वामी रामदेवजी,]] 'अहिंसा विश्व भारती'चे संस्थापक आचार्य डॉ. लोकेशमुनीजी, '[[बीएपीएस श्री स्वामीनारायण मंदिर (अटलांटा)|बीएपीएस]] (BAPS) स्वामीनारायण संस्थे'चे ब्रह्मविहारीदास स्वामीजी, मुंबईचे आर्चबिशप कार्डिनल [[ओस्वाल्ड ग्रॅसियस|ऑसवाल्ड ग्रेसियस]]&lt;nowiki/&gt;जी, [[मुंबई]] येथील '[[जीवन विद्या मिशन|जीवनविद्या मिशन]]'चे प्रल्हाद वामनराव पैजी, लेह-लडाख येथील 'महाबोधी इंटरनॅशनल मेडिटेशन सेंटर'चे संस्थापक भिक्खू संघसेना आणि [[अजमेर]] शरीफ दर्ग्याचे गद्दी-नशीन हाजी सय्यद सलमान चिश्ती यांचा समावेश होता. या कार्यक्रमाला भारत सरकारचे रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री श्री [[नितीन गडकरी]] उपस्थित होते,&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Release|first=ANI Press|url=https://www.business-standard.com/content/press-releases-ani/lokmat-media-successfully-hosts-the-first-ever-national-inter-religious-conference-in-nagpur-121102600553_1.html|title=Lokmat Media successfully hosts the first-ever National Inter-Religious Conference in Nagpur}}&lt;/ref&gt;

यवतमाळ येथे 2025 मधे  मोरारी बापू यांच्या श्रीरामकथेचे दहा दिवस भव्य आयोजन करण्यात आले होते. या कालावधीत दररोज सुमारे एक लाख भाविकांसाठी भोजन, निवास व इतर सर्व आवश्यक सुविधांची उत्कृष्ट व्यवस्था करण्यात आली होती. या रामकथेला देशभरातून लाखो रामभक्तांनी उपस्थिती लावली. या पवित्र सोहळ्यास महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री श्री. देवेंद्र फडणवीस यांच्यासह अनेक मंत्री, लोकप्रतिनिधी, संत-महंत आणि विविध क्षेत्रांतील मान्यवर उपस्थित होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mandalnews.com/between-6th-and-14th-september-in-yavatmal-barsega-ramkatha-ka-amrit/|title=यवतमाल में 6 से 14 सितंबर के बीच बरसेगा रामकथा का अमृत|last=संवाददाता|first=स्थानीय|date=2025-07-17|website=Mandal News|language=en-US|access-date=2026-07-16}}&lt;/ref&gt;  या ऐतिहासिक रामकथेच्या निमित्ताने 'रामरसायन' या विशेष स्मरणिकेचे प्रकाशन करण्यात आले. दिल्ली येथे पूज्य मोरारी बापू यांच्या रामकथेदरम्यान त्यांच्या शुभहस्ते या ग्रंथाचे विधिवत प्रकाशन झाले. हा ग्रंथ श्रीरामाच्या विचारांचे, संस्कारांचे आणि जीवनमूल्यांचे प्रेरणादायी संकलन आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/national/murari-bapu-released-coffee-table-book-ram-rasayan-based-on-ramayana-katha-a-a719/|title=राम कथेवर आधारित ‘राम रसायन’ पुस्तकाचे मुरारी बापू यांच्या हस्ते प्रकाशन|last=author/online-lokmat|date=2026-01-22|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-16}}&lt;/ref&gt;

== '''खाजगी विधेयके''' ==

* स्वच्छ अन्न, पॅकबंद पेये आणि पाणी यांसाठीचे राष्ट्रीय आयोग विधेयक, २००५
* इलेक्ट्रॉनिक कचरा (हाताळणी आणि विल्हेवाट) विधेयक, २००५
* संविधान (दुरुस्ती) विधेयक, २००६
* व्हिसल-ब्लोअर्स (जनहितार्थ माहिती उघड करणाऱ्यांचे संरक्षण) विधेयक, २००६
* टेलि-शॉपिंग (ग्राहक हक्कांचे संरक्षण) विधेयक, २००६
* बाल हक्क संरक्षण आयोग (दुरुस्ती) विधेयक, २००६
* राज्यसभा सचिवालय (प्रशासन) विधेयक, २००६
* वैयक्तिक माहिती संरक्षण विधेयक, २००६
* इलेक्ट्रॉनिक कचरा (हाताळणी आणि विल्हेवाट) विधेयक, २०१५
* ग्राहक वस्तूंच्या किमती निश्चिती मंडळ विधेयक, २०१५
* व्यायामशाळा आणि फिटनेस सेंटर्स (नियमन) विधेयक, २०१५
* मानवाधिकार संरक्षण (दुरुस्ती) विधेयक, २००५
* पॅथॉलॉजिकल प्रयोगशाळा आणि दवाखाने (नियमन आणि नियंत्रण) विधेयक, २००६
* मुलांच्या शालेय दप्तरांचे वजन (मर्यादा) विधेयक, २००६
* मोबाईल कॅमेरा फोन वापरकर्ते (आचारसंहिता) विधेयक, २००६
* विवाहांची अनिवार्य नोंदणी विधेयक, २००७
* महिलांवरील अत्याचार प्रतिबंधक विधेयक, २००७
* ग्राहक वस्तूंच्या किमती निश्चिती मंडळ विधेयक, २००७
* सर्वोच्च न्यायालय (नागपूर येथे कायमस्वरूपी खंडपीठ स्थापना) विधेयक, २००७
* गावांमध्ये माहिती तंत्रज्ञान आणि माहिती-मनोरंजन सुविधा विधेयक, २००७
* घटस्फोटित महिला (संरक्षण आणि कल्याण) विधेयक, २००७
* फौजदारी प्रक्रिया संहिता (दुरुस्ती) विधेयक, २००७
* व्यायामशाळा आणि फिटनेस सेंटर्स (नियमन) विधेयक
* अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींसाठी विशेष न्यायालये विधेयक, २००७&lt;ref&gt;https://rajyasabha.nic.in/rsnew/larrdis/WhosWho_2010.pdf&lt;/ref&gt;

== '''संसदीय समित्या, सदस्यत्वे आणि शिष्टमंडळे''' ==

* माहिती आणि तंत्रज्ञानविषयक संसदीय स्थायी समितीचे सदस्य (सप्टेंबर २०१४)
* पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायूविषयक सल्लागार समितीचे सदस्य
* भारत सरकारच्या नागरी उड्डाण मंत्रालयाच्या सल्लागार समितीचे सदस्य (जुलै २०१०)
* राज्यसभेच्या दुय्यम विधान (Subordinate Legislation) समितीचे सदस्य (सप्टेंबर २०१०)
* ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालयाच्या अंतर्गत असलेल्या केंद्रीय ग्राहक संरक्षण परिषदेचे सदस्य (सप्टेंबर २०१०)[३१]
* संसदीय कामकाज मंत्रालयाच्या अखत्यारीतील टपाल विभागाच्या 'फिलाटेलिक ॲडव्हायझरी कमिटी'चे (टपाल तिकीट सल्लागार समिती) सदस्य (नोव्हेंबर २०१०)
* खासदार स्थानिक क्षेत्र विकास योजना (MPLADS) समितीचे सदस्य (ऑगस्ट २०१२ ते जुलै २०१६)
* भारत-येल संसदीय नेतृत्व कार्यक्रमात सहभाग (वॉशिंग्टन डी.सी., अमेरिका, २००८)
* २०१६ मध्ये भारताचे उपराष्ट्रपती डॉ. हमीद अन्सारी यांच्यासोबत मोरोक्को आणि ट्युनिशियाच्या शिष्टमंडळ दौऱ्यात सहभाग[३५]
* याचिका समिती (पुनर्रचनेची तारीख: २४ सप्टेंबर २००९)
* दुय्यम विधान समिती (पुनर्रचनेची तारीख: २९ सप्टेंबर २०१०)
* वित्त समिती (मंत्रालये/विभाग: वित्त; कॉर्पोरेट व्यवहार; नियोजन; सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी) (स्थापनेची तारीख: ३१ ऑगस्ट २०१०)
* भारताच्या पंतप्रधानांसोबत सुरक्षा परिषदेच्या बैठकीला उपस्थिती - १९९२: संयुक्त राष्ट्र मुख्यालय, न्यू यॉर्क
* सदस्य, भारतीय वनीकरण संशोधन आणि शिक्षण परिषद (ICFRE), भारत सरकार, डेहराडून (उत्तरांचल)
* सदस्य, पर्यावरण मूल्यांकन समिती, पर्यावरण आणि वन मंत्रालय, भारत सरकार, नवी दिल्ली
* सदस्य, राष्ट्रीय एड्स समिती, आरोग्य मंत्रालय, भारत सरकार, नवी दिल्ली[३७]
* सदस्य, भारत-पाकिस्तान संसदीय मंच
* २००१–फेब्रु. २००४: सदस्य, सांस्कृतिक मंत्रालय सल्लागार समिती
* २००२ पासून: उपाध्यक्ष/सदस्य, भारत-तुर्की संसदीय मैत्री गट
* ऑगस्ट २००४ पासून: सदस्य, भारतीय रेल्वेकडून केंद्र सरकारच्या महसुलात जमा केल्या जाणाऱ्या लाभांशाच्या (dividend) दराचा आढावा घेणारी संसदीय समिती
* २००५ पासून: सदस्य, भारत-जपान संसदीय मंच
* फेब्रुवारी २००५ पासून: सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, कंपनी व्यवहार मंत्रालय
* मे २००५ पासून: सदस्य, राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा (Commonwealth Games) २०१० आयोजन समिती
* ऑक्टोबर २००६ - मे २००९ आणि जुलै २०१० पासून: कायमस्वरूपी विशेष निमंत्रित सदस्य, पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय सल्लागार समिती
* सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, वाणिज्य विभाग (वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय); सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, उत्तर रेल्वे[३७]
* माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय व संस्कृती मंत्रालयाची सल्लागार समिती
* रेल्वे मंत्रालयाची कोकण रेल्वे वापरकर्ता सल्लागार समिती, २००५
* सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, मध्य रेल्वे (ऑगस्ट २०१२ - मे २०१४)
* सदस्य, हिंदी सल्लागार समिती, राज्यसभा सचिवालय (जून २०१५ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, सल्लागार गट, राष्ट्रीय व्याघ्र संवर्धन प्राधिकरण, पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय[३२]
* सदस्य, माहितीविषयक स्थायी समिती (ऑगस्ट १९९८ - फेब्रुवारी २००४)
* सदस्य, तंत्रज्ञानविषयक स्थायी समिती (ऑगस्ट २००४ - डिसेंबर २००६)
* सदस्य, भारत-चीन सोसायटी (२००३ ते २०१०)
* सदस्य, भारत-अमेरिका संसदीय मंच (२००४ ते २०१०)
* सदस्य, वित्तविषयक स्थायी समिती (ऑगस्ट १९९८ - फेब्रुवारी २००४ आणि ऑगस्ट २००४ - डिसेंबर...)
* सदस्य, ब्युरो ऑफ इंडियन स्टँडर्ड्स (डिसेंबर २००६ - मे २००९ आणि ऑगस्ट २००९ - ऑगस्ट २०१२; तसेच सप्टेंबर २००७ - मे २००९, ऑगस्ट २००९ - मे २०१४ आणि सप्टेंबर २०१४ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, नागरी उड्डाण मंत्रालय आणि परदेशस्थ भारतीय व्यवहार मंत्रालय (ऑगस्ट २००९ ते २०१०)
* उपाध्यक्ष, भारत-इस्रायल संसदीय मैत्री गट (मे २०१३ - मे २०१४)
* सदस्य, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान, पर्यावरण आणि वन समिती (सप्टेंबर २०१४ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, भारत-उरुग्वे संसदीय मैत्री गट
* सदस्य, वाणिज्य समिती (२०१२ ते जुलै २०१६)
* सदस्य, एचआयव्ही/एड्सविषयक संसदीय मंच&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://prsindia.org/mptrack/rajya-sabha/vijayjawaharlaldarda|title=Vijay Jawaharlal Darda {{!}} PRSIndia|website=PRS Legislative Research|language=en-US|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/delhi/indian-mps-to-interact-with-us-policy-makers/story-K2M73xV40JQQPaaQAncoJO.html|title=Indian MPs to interact with US policy makers|last=Correspondent|first=H. T.|date=2008-06-12|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiavotes.com/netas/p/vijay-jawaharlal-darda-n-2506/|title=Shri Vijay Jawaharlal Darda — Maharashtra — Netas · IndiaVotes|website=www.indiavotes.com|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.humanrightsinitiative.org/programs/ai/rti/india/national/2009/email_alerts/public_interest_disclosure_bill_what_it_may_contain_and_what_it_may_imply_feb_23_2010.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starsunfolded.com/vijay-darda/|title=Vijay Darda Age, Wife, Children, Family, Biography &amp; More » StarsUnfolded|language=en-GB|access-date=2026-07-14}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT: दर्डा, विजय}}
[[वर्ग: पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:मराठी राजकारणी]]
[[वर्ग:मराठी उद्योगपती]]</text>
      <sha1>ikmkned6cjkjha8b19huxxwmm9bqph0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बांगलादेश क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>314278</id>
    <revision>
      <id>2694608</id>
      <parentid>2691432</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T15:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81848" sha1="r70ag35v39gbo29ed19du9cqz5emcj8" xml:space="preserve">खालील यादी बांगलादेश क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. बांगलादेशने २८ नोव्हेंबर २००६ रोजी झिम्बाब्वे विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| बांगलादेशने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==ट्वेंटी२० स्पर्धा कामगिरी==
==={{cr|BAN}}ची [[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]]मधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=8|[[आय.सी.सी. पुरुष टी२० विश्वचषक|आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० विश्वचषक]] कामगिरी
! style=&quot;width:1%;background:white&quot; rowspan=&quot;14&quot;|
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=5|[[आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|पात्रता]] कामगिरी
|-
! scope=&quot;col&quot;|वर्ष
! scope=&quot;col&quot;|फेरी
! scope=&quot;col&quot;|स्थान
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
|-  
|{{flagicon|South Africa}} [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७]]||सुपर ८||८/१२||५||१||४||०||० || colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;10&quot; |''विश्वचषकास आपोआप पात्र''
|- 
|{{flagicon|ENG}} [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९]]||rowspan=3|गट फेरी||१०/१२||२||०||२||०||०
|- 
|{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}} [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१०]]||१०/१२||२||०||२||०||०
|-  
|{{flagicon|Sri Lanka}} [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१२]]||१०/१२||२||०||२||०||०
|-
|style=&quot;border: 3px solid red&quot;|{{flagicon|Bangladesh}} [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४]]||rowspan=2|सुपर १०||१०/१६||७||२||५||०||०
|-
|{{flagicon|India}} [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१६]]||१०/१६||७||२||४||०||१ 
|-  
|{{flagicon|OMA}}{{flagicon|UAE}} [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१]] || rowspan=2|सुपर १२ || १२/१६ ||८||२||६||०||०
|-
|{{flagicon|Australia}} [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]||९/१६||५||२||३||०||०
|-
|{{flagicon|Antigua and Barbuda}}{{flagicon|Barbados}}{{flagicon|GUY}}{{flagicon|Saint Lucia}}{{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}}{{flagicon|Trinidad and Tobago}}{{flagicon|USA}} [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४]]||सुपर ८||७/२०||७||३||४||०||०
|- 
|{{flagicon|IND}}{{flagicon|SL}} [[२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२६]]|| colspan=&quot;7&quot; |''माघार घेतली''   
|-
|{{flagicon|Australia}}{{flagicon|NZ}} [[२०२८ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२८]]|| colspan=&quot;7&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''TBD'' || colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''TBD''
|- 
|{{flagicon|ENG}}{{flagicon|SCO}}{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०३० आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०३०]]  
|}

==={{cr|BAN}}ची [[आशिया चषक]]मधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=8|[[आशिया चषक|ट्वेंटी२० आशिया चषक]] कामगिरी
! style=&quot;width:1%;background:white&quot; rowspan=&quot;4&quot;|
! style=&quot;color:#002868; background:white;&quot; colspan=5|पात्रता कामगिरी
|-
! scope=&quot;col&quot;|वर्ष
! scope=&quot;col&quot;|फेरी
! scope=&quot;col&quot;|स्थान
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|खे|Games played}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|वि|Won}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|प|Lost}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|ब|Tied}}
! scope=&quot;col&quot;|{{abbr|अनि|No result}}
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|style=&quot;border: 3px solid red&quot;|{{flagicon|BAN}} [[२०१६ आशिया चषक|२०१६]]||| उपविजेते ||२/५||५||३||२||०||० || colspan=&quot;5&quot; |''आपोआप पात्र''
|-
|{{flagicon|UAE}} [[२०२२ आशिया चषक|२०२२]]||| गट फेरी ||५/६||२||०||२||०||० || colspan=&quot;5&quot; rowspan=&quot;2&quot; |''आपोआप पात्र''
|- 
|{{flagicon|UAE}} [[२०२५ आशिया चषक|२०२५]]|| colspan=&quot;7&quot; |''पात्र''
|}

==={{cr|BAN}}ची [[आशियाई खेळ]]मधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width=900px;&quot;
|-
!colspan=9|[[आशियाई खेळ]] 
|-
! width=150 |वर्ष
! width=150 |फेरी
! width=50 |स्थान
! width=50 |{{abbr|खे|Games played}}
! width=50 |{{abbr|वि|Won}}
! width=50 |{{abbr|प|Lost}}
! width=50 |{{abbr|ब|Tied}}
! width=50 |{{abbr|अनि|No result}}
|- style=&quot;background:gold;&quot;
|{{flagicon|China}} [[२०१० आशियाई खेळ|२०१०]]&lt;ref name=&quot;NonT20I&quot; group=&quot;n&quot;&gt;२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.&lt;/ref&gt;|| सुवर्णपदक ||१/९||३||३||०||०||०
|- style=&quot;background:#c96;&quot;
|{{flagicon|South Korea}} [[२०१४ आशियाई खेळ|२०१४]]&lt;ref name=&quot;NonT20I&quot; group=&quot;n&quot;&gt;२०१० आणि २०१४ या आवृत्त्यांमधील सर्व सामने हे बिन आंतरराष्ट्रीय दर्ज्याचे खेळवले गेले होते. सदर नोंदी फक्त संघाची कामगिरी दर्शविण्यासाठी संपादित केली आहे.&lt;/ref&gt;|| कांस्यपदक ||३/१०||३||२||१||०||०
|- style=&quot;background:#c96;&quot;
|{{flagicon|China}} [[२०२२ आशियाई खेळ|२०२२]]|| कांस्यपदक ||३/९||३||२||१||०||०
|}

==={{cr|BAN}}ची तिरंगी/चौरंगी/पंचरंगी/षष्ठरंगी/सप्तरंगी/अष्टरंगी स्पर्धांमधील कामगिरी===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; width=900px;&quot;
|-
!colspan=9|तिरंगी/चौरंगी स्पर्धा
|-
! width=150 |वर्ष
! width=150 |फेरी
! width=50 |स्थान
! width=50 |{{abbr|खे|Games played}}
! width=50 |{{abbr|वि|Won}}
! width=50 |{{abbr|प|Lost}}
! width=50 |{{abbr|ब|Tied}}
! width=50 |{{abbr|अनि|No result}}
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|KEN}} [[केन्या टी-२० चौरंगी मालिका, २००७|२००७]]|| उपविजेते ||२/४||३||२||१||०||०
|- style=&quot;background:silver;&quot;
|{{flagicon|SL}} [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८]]|| उपविजेते ||२/३||५||२||३||०||०
|- style=&quot;background:gold;&quot;
|style=&quot;border: 3px solid red&quot;|{{flagicon|BAN}} [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका|२०१९]]|| विजेते ||१/३||५||३||१||०||१
|- style=&quot;background:#c96;&quot;
|{{flagicon|NZ}} [[२०२२-२३ न्यू झीलंड तिरंगी मालिका|२०२२]]|| गट फेरी ||३/३||४||०||४||०||०
|}

==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/264065.html ९] || २८ नोव्हेंबर २००६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|BAN}} ||  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306987.html १७] || १ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 | [[केन्या टी-२० चौरंगी मालिका, २००७|२००७ केन्या चौरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/306989.html १८] || २ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|KEN}} [[जिमखाना क्लब मैदान]], [[नैरोबी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287857.html २४] || १३ सप्टेंबर २००७ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287864.html ३१] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287866.html ३३] || १६ सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287875.html ४२] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/343764.html ५५] || २० एप्रिल २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | 
|-  
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/350347.html ७७] || ५ नोव्हेंबर २००८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355994.html ९३] || ६ जून २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IND}} || rowspan=2 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355997.html ९६] || ८ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|IRE}}
|-  
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/401076.html ११७] || २ ऑगस्ट २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}} || rowspan=2 | 
|-  
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/423782.html १३१] || ३ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412680.html १५४] || १ मे २०१० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान|बॉसेजू स्टेडियम]], [[सेंट लुसिया|ग्रॉस इसलेट]] || {{cr|PAK}} || rowspan=2 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412688.html १६१] || ५ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/531982.html २०९] || ११ ऑक्टोबर २०११ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=8 | 
|-  
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/538068.html २१६] || २९ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567071.html २४९] || १८ जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567072.html २५०] || २० जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567073.html २५१] || २१ जुलै २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[स्टोरमोंट]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567204.html २५२] || २४ जुलै २०१२ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|SCO}}
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567205.html २५३] || २५ जुलै २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573672.html २५४] || २६ जुलै २०१२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533276.html २६७] || ११ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|NZL}} || rowspan=2 | [[२०१२ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533283.html २७४] || २५ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/587476.html २९१] || १० डिसेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}} || rowspan=7 | 
|-  
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|SRI}} [[पलेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623571.html ३१५] || ११ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}}
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/623572.html ३१६] || १२ मे २०१३ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|BAN}} 
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668959.html ३३३] || ६ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|NZL}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682897.html ३६६] || १६ मार्च २०१४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682907.html ३७१] || १८ मार्च २०१४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682915.html ३७५] || २० मार्च २०१४ || {{cr|HKG}} || {{flagicon|BAN}} [[झोहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|HKG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682935.html ३८५] || २५ मार्च २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682943.html ३८९] || २८ मार्च २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682949.html ३९२] || ३० मार्च २०१४ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682957.html ३९६] || १ एप्रिल २०१४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/730293.html ४०४] || २७ ऑगस्ट २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || अनिर्णित || rowspan=10 |
|-  
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858491.html ४१६] || २४ एप्रिल २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817203.html ४२८] || ५ जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SA}}
|-  
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/817205.html ४२९] || ७ जुलै २०१५ || {{cr|SA}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SA}}
|-  
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931396.html ४६२] || १३ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/931398.html ४६३] || १५ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}}
|-  
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958415.html ४७९] || १५ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958417.html ४८१] || १७ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958419.html ४८२] || २० जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|ZIM}}
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/958421.html ४८४] || २२ जानेवारी २०१६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[बांगलादेश|शेख अबु नासेर स्टेडियम]], [[बांगलादेश|खुलना]] || {{cr|ZIM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966745.html ५०९] || २४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966749.html ५११] || २६ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966759.html ५१६] || २ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966765.html ५२१] || ६ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951309.html ५२४] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|NED}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२०१६ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951319.html ५३०] || ११ मार्च २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || अनिर्णित
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951327.html ५३४] || १३ मार्च २०१६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|IND}} [[एच.पी.सी.ए. मैदान]], [[धरमशाळा]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951333.html ५३६] || १६ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951347.html ५४४] || २१ मार्च २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951353.html ५४७] || २३ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम, बंगळूर|एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बंगळूर]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951359.html ५५०] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019979.html ५७४] || ३ जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}} || rowspan=9 |
|-  
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019981.html ५७५] || ६ जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1019983.html ५७६] || ८ जानेवारी २०१७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} 
|-  
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075507.html ६२६] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[स्प्रिंगबॉक पार्क]], [[ब्लूमफाँटेन]] || {{cr|SA}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075508.html ६२८] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सेन्वेस पार्क]], [[पॉचेफस्ट्रूम]] || {{cr|SA}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133818.html ६५७] || ८ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} || rowspan=5 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133821.html ६६०] || १४ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133823.html ६६२] || १८ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145982.html ६६७] || ३ जून २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=9 |  
|-  
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145983.html ६६८] || ५ जून २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1145984.html ६६९] || ७ जून २०१८ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (डेहराडून)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[देहरादून]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146723.html ६९२] || ३१ जुलै २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[वॉर्नर पार्क]], [[बासेतेर]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146724.html ६९३] || ४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1146725.html ६९४] || ५ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[फ्लोरिडा]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153317.html ७१५] || १७ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153318.html ७१६] || २० डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ८५||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153319.html ७१७] || २२ डिसेंबर २०१८ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197140.html ८८१] || १३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} || rowspan=4 | [[२०१९-२० बांगलादेश तिरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197142.html ८८३] || १५ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197143.html ८८६] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197145.html ८९२] || २१ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187013.html १०००] || ३ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली क्रिकेट मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|BAN}} || rowspan=11 |  
|- 
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187014.html १००७] || ७ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1187015.html १०१४] || १० नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213058.html १०३२] || २४ जानेवारी २०२० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213059.html १०३३] || २५ जानेवारी २०२० || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214670.html १०८२] || ९ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1214671.html १०८४] || ११ मार्च २०२० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233979.html ११३९] || २८ मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सेडन पार्क]], [[हॅमिल्टन, न्यू झीलंड|हॅमिल्टन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233980.html ११४०] || ३० मार्च २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1233981.html ११४१] || १ एप्रिल २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|-  
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267680.html ११९६] || २२ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|-  
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267681.html ११९८] || २३ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=12 |
|-  
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1267682.html १२०३] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}}  
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270834.html १२१०] || ३ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270835.html १२१२] || ४ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270836.html १२१६] || ६ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270837.html १२१८] || ७ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1270838.html १२२२] || ९ ऑगस्ट २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272093.html १२४३] || १ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272094.html १२५१] || ३ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272095.html १२५९] || ५ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272096.html १२६०] || ८ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1272097.html १२६३] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273713.html १३११] || १७ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[मस्कत]] || {{cr|SCO}} || rowspan=8 | [[२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273717.html १३२२] || १९ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[मस्कत]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273720.html १३३४] || २१ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[मस्कत]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273731.html १३६९] || २७ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273734.html १३७५] || २९ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273741.html १३८४] || २ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|SA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273745.html १३९१] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|-  
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277974.html १४३९] || १९ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}} || rowspan=11 |  
|-  
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277975.html १४४३] || २० नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1277976.html १४४७] || २२ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299832.html १४९५] || ३ मार्च २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1299833.html १४९६] || ५ मार्च २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317149.html १६०१] || २ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || अनिर्णित
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317150.html १६०७] || ३ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[विंडसर पार्क]], [[डॉमिनिका]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1317151.html १६१७] || ७ जुलै २०२२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|WIN}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323295.html १७०६] || ३० जुलै २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323296.html १७१३] || ३१ जुलै २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1323297.html १७१९] || २ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327271.html १७५३] || ३० ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=2 | [[२०२२ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336031.html १७९७] || २५ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}} || rowspan=2 |  
|-  
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1336032.html १७९९] || २७ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322334.html १८०७] || ७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२२-२३ न्यू झीलंड तिरंगी मालिका|२०२२ न्यू झीलंड तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322336.html १८११] || ९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322338.html १८१६] || १२ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322339.html १८१८] || १३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298151.html १८४३] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|BAN}} || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298156.html १८४७] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298162.html १८५१] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298169.html १८६०] || २ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298175.html १८७२] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351400.html २०१८] || ९ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}} || rowspan=8 |  
|-  
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351401.html २०२३] || १२ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1351402.html २०२६] || १४ मार्च २०२३ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355720.html २०३४] || २७ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355721.html २०३७] || २९ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1355722.html २०३८] || ३१ मार्च २०२३ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IRE}}
|-  
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377015.html २१३८] || १४ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1377016.html २१४५] || १६ जुलै २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399116.html २२८३] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|MAS}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[आशियाई खेळ|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399117.html २२९६] || ६ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|IND}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399119.html २३००] || ७ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|PAK}}|| {{flagicon|CHN}} [[क्वांगचौ|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388213.html २४२२] || २७ डिसेंबर २०२३|| {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[मॅकलीन पार्क]], [[नेपियर]] || {{cr|BAN}} || rowspan=14 |  
|-  
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388214.html २४२३] || २९ डिसेंबर २०२३|| {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माउंट माउंगानुई]] || अनिर्णित
|-  
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1388215.html २४२५] || ३१ डिसेंबर २०२३|| {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माउंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419824.html २४९४] || ४ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419825.html २५०१] || ६ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419826.html २५०९] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५८६] || ३ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५८९] || ५ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५९२] || ७ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २५९९] || १० मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425126.html २६०७] || १२ मे २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|ZIM}}
|-  
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425131.html २६१३] || २१ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट कॉम्प्लेक्स|प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट संकुल]], [[ह्युस्टन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]]
|-  
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425132.html २६१६] || २३ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट कॉम्प्लेक्स|प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट संकुल]], [[ह्युस्टन]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]]
|-  
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1425133.html २६२५] || २५ मे २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|USA}} [[प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट कॉम्प्लेक्स|प्रेरी व्ह्यू क्रिकेट संकुल]], [[ह्युस्टन]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415715.html २६४६] || ७ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|USA}} [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅल्लास, टेक्सास|डॅल्लास]] || {{cr|BAN}} || rowspan=7 | [[२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415721.html २६६४] || १० जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी]], [[न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415728.html २६७७] || १३ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415737.html २६९८] || १६ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415744.html २७११] || २० जून २०२४ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415747.html २७१६] || २२ जून २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[ॲंटिगा]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415752.html २७२२] || २४ जून २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १७७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439893.html २८९७] || ६ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[माधवराव सिंधिया क्रिकेट मैदान|श्रीमंत माधवराव सिंधिया क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्वाल्हेर]] || {{cr|IND}} || rowspan=21 |
|-  
| १७८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439894.html २८९९] || ९ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली मैदान|अरुण जेटली क्रिकेट स्टेडियम]], [[दिल्ली]] || {{cr|IND}}
|-  
| १७९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1439895.html २९०४] || १२ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम (हैदराबाद)|राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हैदराबाद]] || {{cr|IND}}
|-  
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433383.html ३०६३] || १५ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १८१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433384.html ३०७१] || १७ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १८२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433385.html ३०७५] || १९ डिसेंबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Saint Vincent and the Grenadines}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १८३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1484051.html ३१८५] || १७ मे २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1484052.html ३१८८] || १९ मे २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|UAE}}
|-  
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1486582.html ३१८९] || २१ मे २०२५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|UAE}}
|-  
| १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483785.html ३१९०] || २८ मे २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १८७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483786.html ३१९४] || ३० मे २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १८८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1483787.html ३२०३] || १ जून २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १८९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485508.html ३२९९] || १० जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485509.html ३३१५] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485510.html ३३१८] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491903.html ३३३८] || २० जुलै २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491904.html ३३४९] || २२ जुलै २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1491905.html ३३६१] || २४ जुलै २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला क्रिकेट मैदान]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|-  
| १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498662.html ३४२५] || ३० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498663.html ३४३१] || १ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498664.html ३४३५] || ३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || अनिर्णित
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496922.html ३४४६] || ११ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496924.html ३४५३] || १३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496928.html ३४६०] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|BAN}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496932.html ३४६६] || २० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496935.html ३४७०] || २४ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496936.html ३४७१] || २५ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500390.html ३४९६] || २ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}} || rowspan=20 | 
|-  
| २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500391.html ३४९८] || ३ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1500392.html ३५०४] || ५ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २०७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505125.html ३५३४] || २७ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|WIN}}
|-  
| २०८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505126.html ३५३८] || २९ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|WIN}}
|-  
| २०९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1505127.html ३५४४] || ३१ ऑक्टोबर २०२५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|WIN}}
|-  
| २१० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506014.html ३५९१] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|IRE}}
|-  
| २११ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506015.html ३५९४] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २१२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1506016.html ३६०१] || २ डिसेंबर २०२५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २१३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html ३८२२] || २७ एप्रिल २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २१४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528277.html ३८२७] || २ मे २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २१५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532483.html ३९५६] || १७ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}}
|-   
| २१६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html ३९६०] || १९ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २१७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532484.html ३९७२] || २१ जून २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|BAN}} [[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|AUS}}
|-  
| २१८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538301.html] || १५ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || TBD
|-  
| २१९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538302.html] || १७ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || TBD
|-  
| २२० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538303.html] || १९ जुलै २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || TBD
|-  
| २२१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525667.html] || १० डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[डी बीयर्स डायमंड ओव्हल]], [[किंबर्ले (नॉदर्न केप)|किंबर्ले]] || TBD
|-  
| २२२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525668.html] || १२ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी]] || TBD
|-  
| २२३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1525669.html] || १३ डिसेंबर २०२६ || {{cr|SA}} || {{flagicon|SA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || TBD
|}

==नोंदी==
{{reflist|group=n}}
{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट|टी२० सामने]]</text>
      <sha1>r70ag35v39gbo29ed19du9cqz5emcj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>व्यक्तिगत कर्ज</title>
    <ns>0</ns>
    <id>337253</id>
    <revision>
      <id>2694829</id>
      <parentid>2675703</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3334" sha1="m1oaa8yvhha8dkregqpdzbwe0sg2849" xml:space="preserve">{{बदल}}
व्यक्तिगत कर्ज (पर्सनल लोन) एक [[असुरक्षित कर्ज|अनसुरक्षित कर्ज]] आहे, असा अर्थ आहे की कोणत्याही गारंटी किंवा सुरक्षितता ठेवण्याची किंवा काही गिरवी ठेवण्याची आवश्यकता नाही. सामान्यतः, या कर्जाचा भुक्तान 1 ते 5 वर्षांच्या आपल्या इच्छित समयात करू शकता. घराण्याच्या कर्ज किंवा गाडीच्या कर्जांसाठी, ह्या कर्जाचा वापर कोणत्याही प्रकारच्या आवश्यकतेसाठी केला जाऊ शकतो, जसे की वैद्यकीय आपत्ती, शिक्षणाच्या खर्चासाठी, प्रवास आणि लग्न आदी.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://bankofmaharashtra.in/hi/personal-banking/loans/personal-loan|title=महाबैंक वैयक्तिक ऋण योजना|website=bankofmaharashtra.in|url-status=live|access-date=2023-10-09}}{{मृत दुवा|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hdfcbank.com/personal/resources/learning-centre/borrow/everything-you-need-to-know-about-a-personal-loan-hindi|title=पर्सनल लोन के बारे में ज़रूरी जानकारी|website=www.hdfcbank.com|url-status=live|access-date=2023-10-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.axisbank.com/hindi/retail/loans/personal-loan/features-benefits|title=पर्सनल लोन - आकर्षक ब्याज दर|website=www.axisbank.com|url-status=dead|access-date=2023-10-09|archive-date=2023-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009120818/https://www.axisbank.com/hindi/retail/loans/personal-loan/features-benefits}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://loanpaye.com/vyaktigat-rin-kya-hai-vyaktigat-rin-ke-prakar/|title=व्यक्तिगत ऋण क्या है?|website=loanpaye.com|url-status=live|access-date=2023-10-09}}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== व्यक्तिगत कर्ज प्रकार ===
वैयक्तिक कर्जाचे खालील प्रकार आहेत जे खालीलप्रमाणे आहेत -

* इंस्टेंट पर्सनल लोन
* प्री-अप्रूव्ड पर्सनल लोन
* शॉर्ट-टर्म पर्सनल लोन
* कंज्यूमर ड्यूरेबल लोन
* पर्सनल लोन बैलेंस ट्रांसफर
* टॉप-अप पर्सनल लोन
* मैरिज लोन
* हायर एजुकेशन लोन
* मेडिकल लोन</text>
      <sha1>m1oaa8yvhha8dkregqpdzbwe0sg2849</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२२-२३ (एप्रिल २०२३)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339572</id>
    <revision>
      <id>2694627</id>
      <parentid>2675183</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T17:15:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34636" sha1="enl9s8x1378aaccp3okmjut47wxbfuq" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name                  = न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२२-२३
| team1_image                  = Flag of Pakistan.svg
| team1_name                   = पाकिस्तान
| team2_image                  = Flag of New Zealand.svg
| team2_name                   = न्युझीलँड
| from_date                    = १४ एप्रिल
| to_date                      = ७ मे २०२३
| team1_captain                = [[बाबर आझम]]
| team2_captain                = [[टॉम लॅथम (क्रिकेटर)|टॉम लॅथम]]
| no_of_ODIs                   = 5
| team1_ODIs_won               = 4
| team2_ODIs_won               = 1
| team1_ODIs_most_runs         = [[फखर झमान]] (३६३)
| team2_ODIs_most_runs         = [[डॅरिल मिचेल]] (२९७)
| team1_ODIs_most_wickets      = [[हॅरीस रौफ]] (९)
| team2_ODIs_most_wickets      = [[मॅट हेन्री]] (८)
| player_of_ODI_series         = [[फखर झमान]] (पाकिस्तान)
| no_of_twenty20s              = 5
| team1_twenty20s_won          = 2
| team2_twenty20s_won          = 2
| team1_twenty20s_most_runs    = [[मोहम्मद रिझवान (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद रिझवान]] (१६२)
| team2_twenty20s_most_runs    = [[मार्क चॅपमॅन]] (२९०)
| team1_twenty20s_most_wickets = [[हॅरीस रौफ]] (११)
| team2_twenty20s_most_wickets = [[मॅट हेन्री]] (६)
| player_of_twenty20_series    = [[मार्क चॅपमॅन]] (न्यू झीलंड)
}}
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाने एप्रिल आणि मे २०२३ मध्ये पाच एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामने आणि पाच ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) सामने खेळण्यासाठी पाकिस्तानचा दौरा केला.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nzc.nz/news-items/blackcaps-to-tour-pakistan-twice-in-2022-23 |title=Blackcaps to tour Pakistan twice in 2022-23 |work=New Zealand Cricket |access-date=20 December 2021 |archive-date=2021-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211220043928/https://www.nzc.nz/news-items/blackcaps-to-tour-pakistan-twice-in-2022-23 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/new-zealand-to-tour-pakistan-twice-in-2022-23-.html |title= New Zealand to tour Pakistan twice in 2022-23 |work=Pakistan Cricket Board |access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt; सप्टेंबर २०२१ मध्ये पुढे ढकलण्यात आलेल्या मालिकेची भरपाई करण्यासाठी हा दौरा होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-in-pakistan-new-zealand-to-tour-pakistan-twice-in-2022-23-1293849 |title=New Zealand to tour Pakistan twice in 2022-23 to make up for postponed series |work=ESPNcricinfo |access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt; एकदिवसीय मालिका सुपर लीगचा भाग नव्हती.&lt;ref&gt;{{cite web |title=New Zealand to play in Karachi, Multan, Lahore and Rawalpindi |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-to-play-in-karachi-multan-lahore-and-rawalpindi-in-two-separate-visits-to-pakistan-1339285 |website=ESPNcricinfo |access-date=10 October 2022}}&lt;/ref&gt; तथापि, २०२३ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेसाठी दोन्ही संघांच्या तयारीचा तो भाग बनला.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Schedule change announced for Pakistan's ODI series against New Zealand |url=https://www.icc-cricket.com/news/3135680 |work=International Cricket Council|access-date=4 April 2023}}&lt;/ref&gt;  

एप्रिल २०२२ मध्ये, पाकिस्तान क्रिकेट बोर्डाने (पीसीबी) पुष्टी केली की ही मालिका होणार आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/121927/england-new-zealand-set-to-tour-pakistan-in-november-december |title=England, New Zealand set to tour Pakistan in November-December |work=Cricbuzz |access-date=15 April 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-announce-busy-12-months-for-national-sides.html |title=Pakistan announce busy 12 months for national sides |work=Pakistan Cricket Board |access-date=15 April 2022}}&lt;/ref&gt; मे २०२२ मध्ये, न्यू झीलंड क्रिकेटने पुष्टी केली की ते पुढे ढकलण्यात आलेल्या मालिकेसाठी&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/latham-to-lead-nz-odi-side-in-pakistan-saqlain-assistant-coach-1366747 |title=Latham to lead NZ ODI side in Pakistan, Saqlain assistant coach |work=ESPNcricinfo |access-date=3 April 2023}}&lt;/ref&gt; तसेच दौऱ्यावर अतिरिक्त सामने खेळण्यासाठी पीसीबी ला भरपाई देतील.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-to-compensate-pakistan-for-aborted-tour-in-2021-1315773 |title=New Zealand to compensate Pakistan for aborted tour in 2021 |work=ESPNcricinfo |access-date=19 May 2022}}&lt;/ref&gt; ऑक्टोबर २०२२ मध्ये, पीसीबीने या दौऱ्यासाठीचे सामने जाहीर केले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pcb-unveils-details-of-new-zealand-s-two-tests-eight-odis-and-five-t20is-in-pakistan.html |title=PCB unveils details of New Zealand's two Tests, eight ODIs and five T20Is in Pakistan |work=Pakistan Cricket Board |access-date=10 October 2022}}&lt;/ref&gt; एप्रिल २०२३ मध्ये, पीसीबीने या दौऱ्यासाठी सुधारित सामने जाहीर केले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/rawalpindi-to-host-two-odis-against-new-zealand.html |title=Rawalpindi to host two ODIs against New Zealand |work=Pakistan Cricket Board |access-date=4 April 2023}}&lt;/ref&gt;

या दौऱ्यापूर्वी, न्यू झीलंडने डिसेंबर २०२२ आणि जानेवारी २०२३ मध्ये दोन कसोटी सामने आणि तीन एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी पाकिस्तानचा दौरा केला होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/black-caps/300482670/black-caps-to-tour-pakistan-twice-in-20222023 |title=Black Caps to tour Pakistan twice in 2022/2023 |work=Stuff |date=20 December 2021 |access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2424072 |title=New Zealand to return to Pakistan twice in 2022-23 |work=International Cricket Council |access-date=20 December 2021}}&lt;/ref&gt;

पाकिस्तानने पहिल्या टी२०आ मध्ये न्यू झीलंडचा ८८ धावांनी पराभव केला आणि&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news18.com/cricketnext/pak-vs-nz-pakistan-thump-new-zealand-by-88-runs-in-babar-azams-100th-t20i-7553125.html |title=PAK vs NZ: Pakistan Thump New Zealand by 88 Runs in Babar Azam's 100th T20I |work=News18 |access-date=15 April 2023}}&lt;/ref&gt; दुसरा टी२०आ ३८ धावांनी जिंकून मालिकेत २-० ने आघाडी घेतली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/babar-azam-haris-rauf-star-in-pakistans-t20-win-over-new-zealand/articleshow/99530025.cms |title=Babar Azam, Haris Rauf star in Pakistan's T20 win over New Zealand |work=Times of India |access-date=16 April 2023}}&lt;/ref&gt; न्यू झीलंडने तिसरा टी२०आ ४ धावांच्या फरकाने जिंकून मालिकेत स्वतःला जिवंत ठेवले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news18.com/cricketnext/pak-vs-nz-3rd-t20i-new-zealand-survive-iftikhar-onslaught-defeat-pakistan-by-4-runs-7574389.html |title=PAK vs NZ, 3rd T20I: New Zealand Survive Iftikhar Onslaught, Defeat Pakistan by 4 Runs |work=News18 |access-date=18 April 2023}}&lt;/ref&gt; चौथा टी२०आ गारपिटीमुळे कोणताही निकाल लागला नाही आणि मालिका २-१ अशी बरोबरीत राहिली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://a-sports.tv/pak-vs-nz-persistent-hailstorm-washes-out-fourth-t20i/ |title=PAK vs NZ T20I: Persistent hailstorm washes out fourth T20I |work=A Sports |access-date=20 April 2023}}&lt;/ref&gt; न्यू झीलंडने शेवटचा टी२०आ ६ गडी राखून जिंकून मालिकेत २-२ अशी बरोबरी साधली.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ton-up Chapman helps New Zealand level T20I series against Pakistan|url=https://www.geosuper.tv/latest/24075-new-zealand-opt-to-bowl-in-fifth-pakistan-t20i|work=Geo Super|accessdate=24 April 2023}}&lt;/ref&gt;

पाकिस्तानने पहिला एकदिवसीय सामना ५ गडी राखून जिंकला&lt;ref&gt;{{cite web |title=Fakhar Zaman shines as Pakistan beat New Zealand by five wickets |url=https://www.thenews.com.pk/amp/1064560-pak-vs-nz-pakistan-win-toss-put-new-zealand-to-bat-in-first-odi |work=The News |accessdate=27 April 2023}}&lt;/ref&gt; आणि दुसरा एकदिवसीय ७ विकेटने जिंकून मालिकेत २-० अशी आघाडी घेतली.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Fakhar's century propels Pakistan to victory over New Zealand in second ODI |url=https://www.geo.tv/latest/484490-pakistan-send-new-zealand-in-to-bat-in-second-odi |work=Geo News |accessdate=29 April 2023}}&lt;/ref&gt; पाकिस्तानने २०११ नंतर न्यू झीलंडविरुद्धची पहिला एकदिवसीय मालिका जिंकून मालिकेत अभेद्य आघाडी घेण्यासाठी पुन्हा तिसरा एकदिवसीय सामना २६ धावांनी जिंकला.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pakistan down New Zealand in third ODI to seal series |url=https://www.thenews.com.pk/latest/1066628-new-zealand-set-pakistan-to-bat-in-third-pak-vs-nz-odi |work=The News |accessdate=3 May 2023}}&lt;/ref&gt; पाकिस्तानने चौथी वनडे १०२ धावांनी जिंकली आणि मालिकेत व्हाईट वॉशच्या दिशेने एक पाऊल पुढे टाकले.&lt;ref&gt;{{cite web |title=New Zealand lose 4th ODI to Pakistan by 102 runs in Karachi |url=https://i.stuff.co.nz/sport/cricket/black-caps/300871197/new-zealand-lose-4th-odi-to-pakistan-by-102-runs-in-karachi |work=Stuff |accessdate=5 May 2023 }}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==टी२०आ मालिका==
===पहिला टी२०आ===
{{Single-innings cricket match
| date = १४ एप्रिल २०२३
| time = २१:००
| night = Yes
| team1 = {{cr-rt|PAK}}
| team2 = {{cr|NZ}}
| score1 = १८२ (१९.५ षटके)
| runs1 = सैम अयुब ४७ (२८)
| wickets1 = [[मॅट हेन्री]] ३/३२ (४ षटके)
| score2 = ९४ (१५.३ षटके)
| runs2 = [[मार्क चॅपमॅन]] ३४ (२७)
| wickets2 = [[हॅरीस रौफ]] ४/१८ (३.३ षटके)
| result = पाकिस्तानने ८८ धावांनी विजय मिळवला
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339614.html धावफलक]
| venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]]
| umpires =  [[फैसल आफ्रिदी]] (पाकिस्तान) आणि [[अहसान रझा]] (पाकिस्तान)
| motm = [[हॅरीस रौफ]] (पाकिस्तान)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = [[बाबर आझम]] (पाकिस्तान) १०० वी टी२०आ खेळला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.geosuper.tv/latest/23929-pak-vs-nz-babar-azam-set-to-play-his-100th-t20i-today |title=PAK vs NZ: Babar Azam set to play his 100th T20I today |work=Geo Super |access-date=14 April 2023}}&lt;/ref&gt;
* मॅट हेन्री टी२०आ मध्ये हॅट्ट्रिक घेणारा न्यू झीलंडचा चौथा क्रिकेट खेळाडू ठरला आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Pak vs NZ: Matt Henry's hat trick leaves fans in awe|url=https://www.geo.tv/latest/482132-pak-vs-nz-matt-henrys-hat-trick-leaves-fans-in-awe|work=Geo News|accessdate=14 April 2023}}&lt;/ref&gt;
}}

===दुसरा टी२०आ===
{{Single-innings cricket match
| date = १५ एप्रिल २०२३
| time = २१:००
| night = Yes
| team1 = {{cr-rt|PAK}}
| team2 = {{cr|NZ}}
| score1 = १९२/४ (२० षटके)
| runs1 = [[बाबर आझम]] १०१[[नाबाद|*]] (५८)
| wickets1 = [[मॅट हेन्री]] २/२९ (४ षटके)
| score2 = १५४/७ (२० षटके)
| runs2 = [[मार्क चॅपमॅन]] ६५[[नाबाद|*]] (४०)
| wickets2 = [[हॅरीस रौफ]] ४/२७ (४ षटके)
| result = पाकिस्तानने ३८ धावांनी विजय मिळवला
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339615.html धावफलक]
| venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]]
| umpires = [[रशीद रियाझ]] (पाकिस्तान) आणि [[आसिफ याकूब]] (पाकिस्तान)
| motm = [[बाबर आझम]] (पाकिस्तान)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = बाबर आझम (पाकिस्तान) याने कर्णधार म्हणून टी२०आ मध्ये सर्वाधिक विजय मिळवण्याच्या विक्रमाची बरोबरी केली (४२).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.samaaenglish.tv/news/40031963/sports-babar-azam-shatters-world-records-in-second-t20i-against-new-zealand|title=Babar Azam shatters world records in second T20I against New Zealand|work=Samaa Tv|accessdate=15 April 2023|archive-date=2023-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20230419164809/https://www.samaaenglish.tv/news/40031963/sports-babar-azam-shatters-world-records-in-second-t20i-against-new-zealand|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* बाबर आझम कर्णधार म्हणून तीन टी२०आ शतके झळकावणारा पहिला खेळाडू ठरला.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://mmnews.tv/babar-azam-makes-history-with-third-t20i-century/ | title=Babar Azam makes history with third T20I century | publisher=MN News | accessdate=16 April 2023}}&lt;/ref&gt;
}}

=== तिसरा टी२०आ===
{{Single-innings cricket match
| date = १७ एप्रिल २०२३
| time = २१:००
| night = Yes
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| team2 = {{cr|PAK}}
| score1 = १६३/५ (२० षटके)
| runs1 = [[टॉम लॅथम (क्रिकेटर)|टॉम लॅथम]] ६४ (४९)
| wickets1 = [[हॅरीस रौफ]] २/३१ (४ षटके)
| score2 = १५९ (२० षटके)
| runs2 = [[इफ्तिकार अहमद]] ६० (२४)
| wickets2 = [[जेम्स नीशम]] ३/३८ (४ षटके)
| result = न्यू झीलंडने ४ धावांनी विजय मिळवला 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339616.html धावफलक]
| venue = [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]]
| umpires = [[फैसल आफ्रिदी]] (पाकिस्तान) आणि [[अहसान रझा]] (पाकिस्तान)
| motm = [[टॉम लॅथम (क्रिकेटर)|टॉम लॅथम]] (न्यू झीलंड)
| toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = शाहीन आफ्रिदी (पाकिस्तान) त्याच्या ५०व्या टी२०आ सामन्यात खेळला.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.barrons.com/news/latham-lifts-new-zealand-to-163-5-in-third-pakistan-t20-4bc739bf |title=New Zealand Survive Iftikhar Onslaught To Win Third Pakistan T20 |work=Barron's |access-date=17 April 2023}}&lt;/ref&gt;
}}

===चौथी टी२०आ===
{{Single-innings cricket match
| date = २० एप्रिल २०२३
| time = २१:००
| night = Yes
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| team2 = {{cr|PAK}}
| score1 = १६४/५ (१८.५ षटके)
| runs1 = [[मार्क चॅपमॅन]] ७१[[नाबाद|*]] (४२)
| wickets1 = [[इमाद वसीम]] ३/१९ (४ षटके)
| score2 = 
| runs2 = 
| wickets2 = 
| result = अनिर्णित
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339617.html धावफलक]
| venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]]
| umpires = [[फैसल आफ्रिदी]] (पाकिस्तान) आणि [[रशीद रियाझ]] (पाकिस्तान)
| motm = 
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = गारपिटीमुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hailstorm ruins fourth T20 in Rawalpindi|url=https://www.cricket.com.au/news/match-report/new-zealand-pakistan-fourth-t20-hail-no-result-chapman-bowes-imad/2023-04-21|work=Cricket Australia|accessdate=21 April 2023}}&lt;/ref&gt;
| notes = 
}}

===पाचवी टी२०आ===
{{Single-innings cricket match
| date = २४ एप्रिल २०२३
| time = २१:००
| night = Yes
| team1 = {{cr-rt|PAK}}
| team2 = {{cr|NZ}}
| score1 = १९३/५ (२० षटके)
| runs1 = [[मोहम्मद रिझवान (क्रिकेट खेळाडू)|मोहम्मद रिझवान]] ९८[[नाबाद|*]] (६२)
| wickets1 = [[ब्लेअर टिकनर]] ३/३३ (४ षटके)
| score2 = १९४/४ (१९.२ षटके)
| runs2 = [[मार्क चॅपमॅन]] १०४[[नाबाद|*]] (५७)
| wickets2 = [[इमाद वसीम]] २/२१ (४ षटके)
| result = न्यू झीलंडने ६ गडी राखून विजय मिळवला 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339618.html धावफलक]
| venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]]
| umpires = [[अलीम दार]] (पाकिस्तान) आणि [[आसिफ याकूब]] (पाकिस्तान)
| motm = [[मार्क चॅपमॅन]] (न्यू झीलंड)
| toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = मार्क चॅपमॅन (न्यू झीलंड) ने त्याचे पहिले टी२०आ शतक झळकावले.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Blackcaps v Pakistan: Mark Chapman century guides New Zealand to series-drawing win |url=https://www.newshub.co.nz/home/sport/2023/04/blackcaps-v-pakistan-mark-chapman-century-guides-new-zealand-to-series-drawing-win.html |work=Newshub |access-date=24 April 2023 |archive-date=2024-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240411163236/https://www.newshub.co.nz/home/sport/2023/04/blackcaps-v-pakistan-mark-chapman-century-guides-new-zealand-to-series-drawing-win.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* मार्क चॅपमन आणि जेम्स नीशम (न्यू झीलंड) यांनी टी२०आ (१२१*) मध्ये पाचव्या विकेटसाठी सर्वोच्च भागीदारी केली.&lt;ref&gt;{{cite web |title=PAK Vs NZ: New Zealand Beat Pakistan With Mark Chapman’s Stormy Century |url=https://www.easternherald.com/2023/04/25/pak-vs-nz-new-zealand-beat-pakistan-with-mark-chapmans-stormy-century/ |work=The Eastern Herald |accessdate=25 April 2023}}&lt;/ref&gt;
* हा न्यू झीलंडचा १००वा टी२०आ विजय होता.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Chapman's century helps NZ end Pakistan series 2-2 |url=https://www.thedailystar.net/sports/cricket/news/chapmans-century-helps-nz-end-pakistan-series-2-2-3303886 |work= The Daily Star |access-date=24 April 2023}}&lt;/ref&gt;{{efn|New Zealand won two matches through [[Super Over|super over]].}}
}}

==एकदिवसीय मालिका==
===पहिला एकदिवसीय ===
{{Single-innings cricket match
| date = २७ एप्रिल २०२३
| time = १५:३०
| daynight = Yes
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| team2 = {{cr|PAK}}
| score1 = २८८/७ (५० षटके)
| runs1 = [[डॅरिल मिचेल]] ११३ (११५)
| wickets1 = [[नसीम शाह]] २/२९ (१० षटके)
| score2 = २९१/५ (४८.३ षटके)
| runs2 = [[फखर झमान]] ११७ (११४)
| wickets2 = [[ॲडम मिल्ने]] २/६० (९ षटके)
| result = पाकिस्ताने ५ गडी राखून विजय मिळवला 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339619.html धावफलक]
| venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]]
| umpires = [[अलीम दार]] (पाकिस्तान) आणि [[अहसान रझा]] (पाकिस्तान)
| motm = [[फखर झमान]] (पाकिस्तान)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = या सामन्याच्या परिणामी, पाकिस्तान ५०० एकदिवसीय सामने जिंकणारा तिसरा आंतरराष्ट्रीय संघ बनला.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/1064646-pakistan-register-500th-odi-win-after-beating-new-zealand|title=Pakistan register 500th ODI win after beating New Zealand|work=The News|accessdate=27 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/3242946 |title=500 for Pakistan: Babar's team secure milestone win in ODIs |work=International Cricket Council |accessdate=29 April 2023}}&lt;/ref&gt;
* आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये १२,००० धावा पूर्ण करणारा बाबर आझम सर्वात वेगवान पाकिस्तानी आणि दुसरा सर्वात वेगवान आशियाई फलंदाज ठरला.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Babar Azam becomes fastest Pakistani batter to reach 12000 international runs |url=https://www.24newshd.tv/27-Apr-2023/babar-azam-becomes-fastest-pakistani-batter-to-reach-12000-international-runs |work=24 News |accessdate=27 April 2023 |archive-date=2023-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507233938/https://www.24newshd.tv/27-Apr-2023/babar-azam-becomes-fastest-pakistani-batter-to-reach-12000-international-runs |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Babar Azam becomes second fastest Asian batter to score 12000 runs |url=https://www.samaaenglish.tv/news/40033153/sports-babar-azam-becomes-second-fastest-asian-batter-to-score-12000-runs |work=Samaa English |accessdate=27 April 2023 |archive-date=2023-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513091310/https://www.samaaenglish.tv/news/40033153/sports-babar-azam-becomes-second-fastest-asian-batter-to-score-12000-runs |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}

===दुसरा एकदिवसीय===
{{Single-innings cricket match
| date = २९ एप्रिल २०२३
| time = १५:३०
| daynight = Yes
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| team2 = {{cr|PAK}}
| score1 = ३३६/५ (५० षटके)
| runs1 = [[डॅरिल मिचेल]] १२९ (११९)
| wickets1 = [[हॅरीस रौफ]] ४/७८ (१० षटके)
| score2 = ३३७/३ (४८.२ षटके)
| runs2 = [[फखर झमान]] १८०[[नाबाद|*]] (१४४)
| wickets2 = हेन्री शिपले १/५८ (१० षटके)
| result = पाकिस्ताने ७ गडी राखून विजय मिळवला 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339620.html धावफलक]
| venue = [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]]
| umpires = [[अलीम दार]] (पाकिस्तान) आणि [[रशीद रियाझ]] (पाकिस्तान)
| motm = [[फखर झमान]] (पाकिस्तान)
| toss = पाकिस्तानने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = इहसानुल्ला (पाकिस्तान) ने वनडे पदार्पण केले.
* हा पाकिस्तानचा एकदिवसीय सामन्यातील दुसरा सर्वोच्च यशस्वी पाठलाग होता.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Fakhar Zaman's 180* leads Pakistan to their second-highest ODI chase |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-in-pakistan-2023-1339583/pakistan-vs-new-zealand-2nd-odi-1339620/match-report |work=ESPNcricinfo |accessdate=1 May 2023}}&lt;/ref&gt;
* फखर जमान हा एकदिवसीय सामन्यांमध्ये (६७) फलंदाजी केलेल्या डावांच्या संख्येनुसार ३,००० धावा करणारा आशियातील दुसरा-संयुक्त एकूण&lt;ref&gt;{{cite web |title=Fakhar Zaman becomes fastest Asian to score 3,000 ODI runs |url=https://www.geo.tv/latest/484576-fakhar-zaman-becomes-fastest-asian-to-score-3000-odi-runs |work=Geo News |accessdate=29 April 2023}}&lt;/ref&gt; आणि सर्वात जलद क्रिकेट खेळाडू बनला आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये सलग तीन शतके करणारा चौथा पाकिस्तानी फलंदाज झाला.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Three consecutive ODI hundreds |url=https://twitter.com/TheRealPCB/status/1652356101441191936 |work=Pakistan Cricket (Twitter) |accessdate=29 April 2023}}&lt;/ref&gt;
}}

===तिसरा एकदिवसीय===
{{Single-innings cricket match
| date = ३ मे २०२३
| time = १५:३०
| daynight = Yes
| team1 = {{cr-rt|PAK}}
| team2 = {{cr|NZ}}
| score1 = २८७/६ (५० षटके)
| runs1 = [[इमाम-उल-हक]] ९० (१०७)
| wickets1 = [[मॅट हेन्री]] ३/५४ (१० षटके)
| score2 = २६१ (४९.१ षटके)
| runs2 = [[टॉम ब्लंडेल]] ६५ (७८)
| wickets2 = [[नसीम शाह]] २/४१ (८.१ षटके)
| result = पाकिस्तानने २६ धावांनी विजय मिळवला
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339621.html धावफलक]
| venue = [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = [[फैसल आफ्रिदी]] (पाकिस्तान) आणि [[लँग्टन रुसेरे]] (झिम्बाब्वे)
| motm = [[इमाम-उल-हक]] (पाकिस्तान)
| toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = [[कोल मॅककॉन्ची]] (न्यू झीलंड) यांनी वनडे पदार्पण केले.
}}

===चौथी वनडे===
{{Single-innings cricket match
| date = ५ मे २०२३
| time = १५:३०
| daynight = Yes
| team1 = {{cr-rt|PAK}}
| team2 = {{cr|NZ}}
| score1 = ३३४/६ (५० षटके)
| runs1 = [[बाबर आझम]] १०७ (११७)
| wickets1 = [[मॅट हेन्री]] ३/६५ (१० षटके)
| score2 = २३२ (४३.४ षटके)
| runs2 = [[टॉम लॅथम (क्रिकेटर)|टॉम लॅथम]] ६० (७६)
| wickets2 = [[उसामा मीर]] ४/४३ (१० षटके)
| result = पाकिस्तान १०२ धावांनी विजयी झाला
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339622.html धावफलक]
| venue = [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = [[जोएल विल्सन]] (वेस्ट इंडीझ) आणि [[आसिफ याकूब]] (पाकिस्तान)
| motm = [[बाबर आझम]] (पाकिस्तान)
| toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = बेन लिस्टर (न्यू झीलंड) ने वनडे पदार्पण केले.
* बाबर आझम (पाकिस्तान) हा सर्वात जलद ५,००० वनडे धावा करणारा फलंदाज ठरला, डावाच्या बाबतीत (९७).&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pakistan's Babar Azam Becomes Fastest To 5,000 ODI Runs |url=https://www.barrons.com/news/pakistan-s-babar-azam-becomes-fastest-to-5-000-odi-runs-18130ba4 |work=Barron's |accessdate=5 May 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Babar Azam breaks world record |url=https://www.geosuper.tv/latest/24283-babar-azam-breaks-world-record |work=Geo Super |accessdate=5 May 2023}}&lt;/ref&gt;
* या विजयामुळे पाकिस्तान आयसीसी पुरुष एकदिवसीय संघ क्रमवारीत पहिल्या क्रमांकावर पोहोचला आहे.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Pakistan become number 1 ODI team |url=https://www.geo.tv/latest/485754-pakistan-become-number-1-odi-team |work=Geo News |accessdate=5 May 2023}}&lt;/ref&gt;
}}

===पाचवी वनडे===
{{Single-innings cricket match
| date = ७ मे २०२३
| time = १५:३०
| daynight = Yes
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| team2 = {{cr|PAK}}
| score1 = २९९ (४९.३ षटके)
| runs1 = [[विल यंग]] ८७ (९१)
| wickets1 = [[शाहीन आफ्रिदी]] ३/४६ (१० षटके)
| score2 = २५२ (४६.१ षटके)
| runs2 = [[इफ्तिखार अहमद]] ९४[[नाबाद|*]] (७२)
| wickets2 = हेन्री शिपले ३/३४ (९ षटके)
| result = न्यू झीलंडने ४७ धावांनी विजय मिळवला 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1339623.html धावफलक]
| venue = [[नॅशनल स्टेडियम, कराची|नॅशनल स्टेडियम]], [[कराची]]
| umpires = [[रशीद रियाझ]] (पाकिस्तान) आणि [[लँग्टन रुसेरे]] (झिम्बाब्वे)
| motm = हेन्री शिपले (न्यू झीलंड)
| toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = बाबर आझम (पाकिस्तान) आपला १०० वा एकदिवसीय सामना खेळला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/3322586 |title=Babar Azam reveals next career goal ahead of 100th ODI |work=International Cricket Council |access-date=7 May 2023}}&lt;/ref&gt;
}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील क्रिकेट]]
[[वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे|२०२२-२३]]</text>
      <sha1>enl9s8x1378aaccp3okmjut47wxbfuq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>राजस्थान विधानसभा निवडणूक, २०२३</title>
    <ns>0</ns>
    <id>339900</id>
    <revision>
      <id>2694753</id>
      <parentid>2670918</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26430" sha1="56oh6ye4taftyiuk2p3kfk1fkmcu6lw" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट निवडणूक
| election_name      = राजस्थान विधानसभा निवडणूक, २०२३
| type               = विधानसभा
| ongoing            = No
| election_date      = २५ नोव्हेंबर, २०२३ (१९९ जागा)&lt;br&gt;ठरलेली नाही(१ जागा)
| country            = भारत
| previous_election  = राजस्थान विधानसभा निवडणूक, २०१८
| previous_year      = २०१८
| next_election      = राजस्थान विधानसभा निवडणूक, २०२८
| next_year          = २०२८
| seats_for_election = [[राजस्थान विधानसभा|राजस्थान विधानसभेच्या सगळ्या २०० जागा]]
| outgoing_members   = राजस्थानची १५वी विधानसभा
| elected_members    = राजस्थानची १६वी विधानसभा
| majority_seats     = १९१
| opinion_polls      = 
| turnout            = ७५.४५% ({{increase}} ०.७३%)&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-11-26|title=Rajasthan records 75.45% voter turnout, 0.73% up from 2018|url=https://www.hindustantimes.com/cities/jaipur-news/rajasthan-records-75-45-voter-turnout-0-73-up-from-2018-101701016148856.html|access-date=2023-11-26|website=Hindustan Times|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Rajasthan Assembly Elections 2023: 75.45% Voter Turnout Recorded, Slightly Higher Than 2018 Polls|url=https://www.freepressjournal.in/india/rajasthan-assembly-elections-2023-7545-voter-turnout-recorded-slightly-higher-than-2018-polls|access-date=2023-11-26|website=Free Press Journal|language=en}}&lt;/ref&gt;
| image_size         = 120px
&lt;!--BJP--&gt;
| image1             = {{CSS image crop|Image=Bhajan Lal Sharma.jpg|bSize=120|cWidth=100|cHeight=120|oLeft=5|oTop=0}}
| leader1            = [[भजनलाल शर्मा]]
| leaders_seat1      = [[सांगानेर विधानसभा मतदारसंघ|सांगानेर]]
| leader_since1      = 
| party1             = भारतीय जनता पक्ष
| last_election1     = ३८.७७%, ७३ जागा
| seats1             = '''११५'''
| seat_change1       = {{increase}} ४२
| popular_vote1      = '''१,६५,२३,५६८'''
| percentage1        = '''४१.६९%'''
| swing1             = {{increase}} ३.६७%
&lt;!--INC--&gt;
| image2             = {{CSS image crop|Image=PM and Gehlot inaugurate various projects at Nathdwara 2023.jpg|bSize=120|cWidth=100|cHeight=120|oLeft=8|oTop=7}}
| leader2            = [[अशोक गेहलोत]]
| leader_since2      = १९९८
| leaders_seat2      = [[सरदारपुरा विधानसभा मतदारसंघ|सरदारपुरा]]
| party2             = भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
| last_election2     = ३९.५४%, १०० जागा
| seats2             = ६९
| seat_change2       = {{decrease}} ३१
| popular_vote2      = १,५६,६६,७३१
| percentage2        = ३९.८०%
| swing2             = {{increase}} ०.२४%
&lt;!--Map--&gt;
| map_image          = 2023 Rajasthan election result.svg
| map_size           = 300px
| map_caption        = {{color box|#FF9933FF}} भारतीय जनता पक्ष&lt;br&gt;{{color box|#19AAED}} भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस&lt;br&gt;{{color box|#77767BFF}} इतर
| title              = [[राजस्थानचे मुख्यमंत्री|मुख्यमंत्री]]
| before_election    = [[अशोक गेहलोत]]
| before_party       = भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
| posttitle          = नवीन [[राजस्थानचे मुख्यमंत्री|मुख्यमंत्री]]
| after_election     = ठरले नाही
| after_party        = भारतीय जनता पक्ष
}}
'''२०२३ राजस्थान विधानसभा निवडणूक''' [[२०२३ मधील भारतातील निवडणुका|२५ नोव्हेंबर, २०२३]] रोजी घेण्यात आली. यात [[राजस्थान विधानसभा|राज्याच्या विधानसभेच्या]] २०० पैकी १९९ सदस्यांची निवड झाली.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/elections/rajasthan-assembly/assembly-polls-in-rajasthan-rescheduled-to-november-25/article67407605.ece|title=Assembly polls in Rajasthan rescheduled to November 25|date=2023-10-11|work=द हिंदू|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.businesstoday.in/latest/politics/story/rajasthan-assembly-election-2023-ec-changes-polling-date-to-nov-25-due-to-large-scale-weddings-401636-2023-10-12|title=Rajasthan Assembly Election 2023: EC changes polling date to Nov 25 due to 'large-scale weddings'|date=2023-10-12|website=Business Today|language=en|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt; निवडणुकीचा निकाल ३ डिसेंबर २०२३ रोजी जाहीर झाला. [[भाजप]]ने १९९पैकी ११५ जागा जिंकून बहुमत मिळवले तर सत्तासीन [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस पक्षाला]] ३१ जागा मिळाल्या.

== पार्श्वभूमी ==
[[राजस्थान विधानसभा|राजस्थान विधानसभेचा]] कार्यकाळ १४ जानेवारी २०२४ रोजी संपणार आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://eci.gov.in/elections/term-of-houses/|title=Terms of the Houses|website=Election Commission of India|language=en-IN|access-date=2021-10-03}}&lt;/ref&gt; [[२०१८ राजस्थान विधानसभा निवडणूक|यापूर्वीच्या विधानसभा निवडणुका]] डिसेंबर २०१८ मध्ये झाल्या होत्या. निवडणुकीनंतर, [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या]] [[अशोक गेहलोत]] यांनी [[राजस्थानचे मुख्यमंत्री|मुख्यमंत्री]] घेउन सरकार स्थापन केले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/ashok-gehlot-takes-oath-as-rajasthan-chief-minister-sachin-pilot-as-his-deputy/story-rAWlxCNA8Ck8mYD5zMBsNP.html|title=Ashok Gehlot takes oath as Rajasthan chief minister, Sachin Pilot as deputy|date=2018-12-17|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2022-02-13}}&lt;/ref&gt;

== वेळापत्रक ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!मतदान कार्यक्रम
! तारीख &lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;
! दिवस
|-
| सूचना तारीख
| ३० ऑक्टोबर २०२३
| सोमवार
|-
| नामांकनाची सुरुवात
| ३० ऑक्टोबर २०२३
| सोमवार
|-
| उमेदवारी अर्ज भरण्याची शेवटची तारीख
| ६ नोव्हेंबर २०२३
| सोमवार
|-
| नामांकनाची छाननी
| ७ नोव्हेंबर २०२३
| मंगळवार
|-
| नामांकन मागे घेण्याची शेवटची तारीख
| ९ नोव्हेंबर २०२३
| गुरुवार
|-
| मतदानाची तारीख
| '''२५ नोव्हेंबर २०२३'''
| '''शनिवार'''
|-
| मतमोजणीची तारीख
| ३ डिसेंबर २०२३
| रविवार
|-
|}

== पक्ष आणि युती ==
स्रोत: &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/jaipur/at-18-jhotwara-has-maximum-candidates-lalsot-lowest-with-3/articleshow/105138071.cms|title=At 18, Jhotwara has maximum candidates, Lalsot lowest with 3|date=2023-11-11|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|issn=0971-8257|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindusthansamachar.in/Encyc/2023/11/10/three-times-independent-candidate-compare-BJP-congress.php|title=राजस्थान विस चुनाव : इस बार भाजपा-कांग्रेस से तिगुने निर्दलीय उम्मीदवार, कई अन्य पार्टियां भी आजमा रही भाग्य|website=www.hindusthansamachar.in|language=en|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20231117061522/https://www.hindusthansamachar.in/Encyc/2023/11/10/three-times-independent-candidate-compare-BJP-congress.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagran.com/elections/rajasthan-not-a-single-female-candidate-in-81-assembly-seats-in-assembly-election2023-23579585.html|title=राजस्थान में 81 सीटों पर एक भी महिला प्रत्याशी नहीं, पढ़ें बीजेपी और कांग्रेस ने कितनी महिलाओं को दिया टिकट|website=Dainik Jagran|language=hi|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; width=&quot;50%&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |युती/पक्ष
! झेंडा
! चिन्ह
! नेता
! colspan=&quot;2&quot; | जागा लढवल्या
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|इंडियन नॅशनल डेव्हलपमेंटल इंक्लूझिव अलायन्स}}&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; | [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस+]] &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/rld-jat-votes-bharatpur-seat-rajasthan-congress-rebel-9025873/|title=RLD banks on Jat votes in lone seat in Rajasthan, ally Congress hopes to keep off rebel|date=2023-11-14|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt;
| bgcolor=&quot;{{पक्ष रंग|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस}}&quot; |
| [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
| [[चित्र:Indian_National_Congress_Flag.svg|50x50अंश]]
| [[चित्र:Hand_INC.svg|60x60अंश]]
| [[अशोक गेहलोत]]
| १९९
| rowspan=&quot;2&quot; | २००
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|राष्ट्रीय लोक दल}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
| 
| [[चित्र:Indian_Election_Symbol_Hand_Pump.png|57x57अंश]]
| कृष्णकुमार सरन &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://thenewsworld24.com/news/rajasthan-news/jaipur-news/decision-taken-to-make-rashtriya-lok-dal-party-active-in-all-40-thousand-villages-of-rajasthan/9437/|title=राष्ट्रीय लोकदल (Rashtriya Lok Dal) की बैठक हुई आयोजित: राष्ट्रीय लोकदल पार्टी को राजस्थान के सभी 40 हजार गांवों तक सक्रिय करने का लिया निर्णय; 6 प्रभारी तथा 6 सहप्रभारी बनाए गए - The News World 24|date=2022-06-06|language=hi-IN|access-date=2023-11-17|archive-date=2023-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20231117045001/https://thenewsworld24.com/news/rajasthan-news/jaipur-news/decision-taken-to-make-rashtriya-lok-dal-party-active-in-all-40-thousand-villages-of-rajasthan/9437/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| १
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|भारतीय जनता पक्ष}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; | [[भारतीय जनता पक्ष]]
| 
|[[चित्र:Lotus flower symbol.svg|50x50अंश]]
| राजेंद्रसिंह राठोड
| colspan=&quot;2&quot; | 200
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|बहुजन समाज पक्ष}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; | [[बहुजन समाज पक्ष]]
|[[चित्र:Elephant_Bahujan_Samaj_Party.svg|50x50अंश]]
|[[चित्र:Indian_Election_Symbol_Elephant.png|50x50अंश]]
| भगवान सिंग बाबा &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/bsp-to-go-solo-aims-to-play-kingmaker-in-rajasthan/articleshow/104324019.cms|title=BSP to go solo, aims to play kingmaker in Rajasthan|date=2023-10-11|work=The Economic Times|issn=0013-0389|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt;
| colspan=&quot;2&quot; | ''१८५''
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष}}&quot; rowspan=&quot;2&quot; |
| rowspan=&quot;2&quot; | रालोआ+ &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/rajasthan/rajasthan-assembly-elections-rashtriya-loktantrik-party-hanuman-beniwal-announces-alliance-chandrashekhar-azad-ravan-azad-samaj-party-latest-updates-2023-10-26-899792|title=Rajasthan Elections: Hanuman Beniwal announces alliance with Chandrashekhar Azad's ASP|date=2023-10-26|website=www.indiatvnews.com|language=en|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt;
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष]]
|[[चित्र:Logo_Rashtriya_Loktantrik_party.png|50x50अंश]]
|[[चित्र:Water_bottle_RLP_election_symbol.svg|50x50अंश]]
| हनुमान बेनिवाल
| ''७८''
| rowspan=&quot;2&quot; | १२६
|-
| bgcolor=&quot;{{पक्ष रंग|आझाद समाज पक्ष (कांशीराम)}}&quot; |
| आझाद समाज पक्ष (कांशीराम)
| 
|[[चित्र:No_image_available.svg|50x50अंश]]
| [[चंद्रशेखर आझाद (रावण)|चंद्रशेखर आझाद रावण]]
| ''४६'' 
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|आम आदमी पार्टी}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; |[[आम आदमी पक्ष]]
|[[चित्र:Aam_Aadmi_Party_logo_(English).svg|50x50अंश]]
|[[चित्र:AAP_Symbol.png|50x50अंश]]
| नवीन पालीवाल &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/politics/naveen-paliwal-takes-charge-as-aap-president-in-rajasthan-7386415.html|title=Naveen Paliwal Takes Charge as AAP President in Rajasthan|date=2023-03-26|website=News18|language=en|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt;
| colspan=&quot;2&quot; | ८६ 
|-
| bgcolor=&quot;{{पक्ष रंग|Jannayak Janata Party}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; |जननायक जनता पार्टी
|[[चित्र:No_image_available.svg|50x50अंश]]
|[[चित्र:Indian_election_symbol_Key.svg|100x100अंश]]
| पृथ्वी मील &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.etvbharat.com/hindi/haryana/state/chandigarh-ha/rajasthan-assembly-elections-jjp-appointed-many-posts-including-president-in-rajasthan/haryana20230526183935387387656|title=राजस्थान विधानसभा चुनाव को लेकर जननायक जनता पार्टी तैयार, संगठनात्मक नियुक्तियों के साथ किया चुनावी शंखनाद|website=ETV Bharat News|language=hi|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt;
| colspan=&quot;2&quot; | २०
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]]
|[[चित्र:CPI-M-flag.svg|50x50अंश]]
|[[चित्र:CPIM_election_symbol.png|50x50अंश]]
| आमरा राम
| colspan=&quot;2&quot; | १७ 
|-
| bgcolor=&quot;{{पक्ष रंग|Bharatiya Tribal Party}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; | [[भारतीय ट्रायबल पार्टी]]
|[[चित्र:Bharatiya-Tribal-Party.webp|50x50अंश]]
|[[चित्र:Auto_Rickshaw_Election_Symbol.jpg|50x50अंश]]
| छोटूभाई वसावा
| colspan=&quot;2&quot; | १७ 
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; | [[ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन]]
|[[चित्र:All_India_Majlis-e-Ittehadul_Muslimeen_logo.svg|50x50अंश]]
|[[चित्र:Indian_Election_Symbol_Kite.svg|50x50अंश]]
| जमील खान &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/owaisi-ready-for-raj-debut-eyes-40-seats-with-muslim-dalit-presence/articleshow/99004370.cms|title=Hyderabad MP Asaduddin Owaisi ready for Rajasthan debut, eyes 40 seats with Muslim &amp; Dalit presence|date=2023-03-26|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|issn=0971-8257|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt;
| colspan=&quot;2&quot; | १०
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; | [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष]]
|[[चित्र:CPI-banner.svg|50x50अंश]]
|[[चित्र:CPI_symbol.svg|50x50अंश]]
| नरेंद्र आचार्य &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.patrika.com/jaipur-news/two-parties-declared-candidates-for-rajasthan-assembly-elections-2023-in-jaipur-8539793/|title=Two Parties Declared Candidates For Rajasthan Assembly Elections 2023|date=2023-10-17|website=Patrika News|language=hi-IN|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt;
| colspan=&quot;2&quot; | ९ 
|-
| bgcolor=&quot;{{पक्ष रंग|Lok Janshakti Party (Ram Vilas)}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; | लोक जनशक्ती पार्टी (रामविलास)
|[[चित्र:No_image_available.svg|50x50अंश]]
| 
| सूरजकुमार बुऱ्हाडिया &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhaskar.com/local/rajasthan/jaipur/news/rajasthan-election-ljp-candidate-list-update-jaipur-alwar-132053243.html|title=LJP ने जारी की उम्मीदवारों की पहली लिस्ट:12 सीटों पर उतारे कैंडिडेट, प्रदेश महामंत्री को महवा सीट से बनाया प्रत्याशी|website=bhaskar.com}}&lt;/ref&gt;
| colspan=&quot;2&quot; | ९ 
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|समाजवादी पक्ष}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; | [[समाजवादी पक्ष]]
|[[चित्र:Samajwadi_Party.png|51x51अंश]]
|[[चित्र:Indian_Election_Symbol_Cycle.png|50x50अंश]]
| ब्रज नंदन यादव &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/cities/lucknow-news/samajwadi-party-eyes-national-status-seeks-seats-outside-uttar-pradesh-in-assembly-elections-and-lok-sabha-polls-101690223832479.html|title=Presence in ‘INDIA’ alliance fuels Samajwadi Party’s ambitions outside Uttar Pradesh|date=2023-07-25|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2023-11-17}}&lt;/ref&gt;
| colspan=&quot;2&quot; | ५
|-
| style=&quot;background-color:Red&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; | [[भारत आदिवासी पक्ष]]
| [[File:Bharat Adivasi Party.png|50x50अंश]]
| [[चित्र:No_image_available.svg|50x50अंश]]
| राजकुमार रोत
| colspan=&quot;2&quot; | २७&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www-thehindu-com.translate.goog/elections/rajasthan-assembly/rajasthan-elections-results-2023-all-about-bharat-adivasi-party/article67600744.ece?_x_tr_sl=en&amp;_x_tr_tl=hi&amp;_x_tr_hl=hi&amp;_x_tr_pto=tc |title=Rajasthan Elections Results 2023: All about Bharat Adivasi Party |date=३ डिसेंबर २०२३}}&lt;/ref&gt;

|}

== निकाल ==
{{Pie chart
| thumb   = right
| caption = पक्षानुसार मतदानाची टक्केवारी
| other   = 
| label1  = भारतीय जनता पक्ष || value1  = 41.69 || color1  = {{पक्ष रंग|भारतीय जनता पक्ष}}
| label2  = भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस || value2  = 39.53 || color2  = {{पक्ष रंग|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस}}
| label3  = राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष || value3  = 2.39 || color3  = {{पक्ष रंग|राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष}}
| label4  = बहुजन समाज पक्ष || value4  = 1.82 || color4  = {{पक्ष रंग|बहुजन समाज पक्ष}}
| label5  = इतर || value5  = 14.57 || color5  = {{पक्ष रंग|नोटा}}
}}
{{Pie chart
| thumb   = right
| caption = पक्षानुसार जागांची टक्केवारी
| label1  = भारतीय जनता पक्ष || value1  = 57.79 || color1  = {{पक्ष रंग|भारतीय जनता पक्ष}}
| label2  = भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस || value2  = 35.18 || color2  = {{पक्ष रंग|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस}}
| label3  = [[भारत आदिवासी पक्ष]] || value3  = 1.51 || color3  = Red
| label4  = बहुजन समाज पक्ष || value4  = 1.00 || color4  = {{पक्ष रंग|बहुजन समाज पक्ष}}
| label5  = राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष || value5  = 0.5 || color5 = {{पक्ष रंग|राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष}}
| label6  = इतर || value6  = 4.02 || color6  = {{पक्ष रंग|नोटा}}
}}
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
|colspan=10 align=center | [[File:India Rajasthan Legislative Assembly 2023.svg]]
|-
!colspan=&quot;4&quot; rowspan=&quot;2&quot; |पक्ष 
!colspan=&quot;2&quot;|मते
!colspan=&quot;3&quot;|जागा
|-
!मत
!टक्के
!जागा लढल्या
!जागा जिंकल्या
!'''+/−'''
|-
|style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|भारतीय जनता पक्ष}}&quot;|
|colspan=&quot;3&quot;|[[भारतीय जनता पक्ष]]
|१६,५२३,५६८
|४१.६९%
|१९९
|११५
|{{increase}} ४२
|-
|rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|इंडियन नॅशनल डेव्हलपमेंटल इंक्लूझिव अलायन्स}}&quot;|
!rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;background:#E5F8FF&quot;|काँग्रेस+
|style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस}}&quot;|
|[[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]]
|१५,६६६,७३१
|३९.५३%
|१९८
|६९
|{{decrease}} ३१
|-
|style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|राष्ट्रीय लोक दल}}&quot; |
| [[राष्ट्रीय लोक दल]]
|
|
|१
|१
|{{Steady}}
|-
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#E5F8FF&quot;|एकूण
|style=&quot;background:#E5F8FF&quot;|
|style=&quot;background:#E5F8FF&quot;|
|style=&quot;background:#E5F8FF&quot;|१९९
|style=&quot;background:#E5F8FF&quot;|७०
|style=&quot;background:#E5F8FF&quot;|{{decrease}} ३१
|-
|bgcolor=#FF0000|
|colspan=&quot;3&quot;|[[भारत आदिवासी पक्ष]]
|
|
|
|३
|{{increase}} ३
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|बहुजन समाज पक्ष}}&quot; |
| colspan=&quot;3&quot; | [[बहुजन समाज पक्ष]]
|
|१.८३%
|१८४
|२
|{{decrease}} ४
|-
| style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष}}&quot;|
|colspan=&quot;3&quot;|[[राष्ट्रीय लोकतांत्रिक पक्ष]]
|
|२.३९%
|७८
|१
|{{decrease}} २
|-
|style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|नोटा}}&quot;|
|colspan=&quot;3&quot;|इतर
|
|
|
|{{Dash}}
|{{decrease}} ४
|-
|style=&quot;background-color:{{पक्ष रंग|अपक्ष}}&quot;|
|colspan=&quot;3&quot;|अपक्ष
|
|
|
|८
|{{decrease}} ५
|-
|bgcolor=&quot;Black&quot;|
|colspan=&quot;3&quot;|वरीलपैकी काहीही नाही
|
|०.९६%
|
!colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#E9E9E9&quot;|
|-
!colspan=&quot;4&quot;|Total
!
!१००%
!
!१९९
!-
|-
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील विधानसभा निवडणुका|राजस्थान]]
[[वर्ग:राजस्थान विधानसभा निवडणुका|२०२३]]</text>
      <sha1>56oh6ye4taftyiuk2p3kfk1fkmcu6lw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२३-२४</title>
    <ns>0</ns>
    <id>340866</id>
    <revision>
      <id>2694628</id>
      <parentid>2598334</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T17:17:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27340" sha1="p8i0zxpzqq2131hpkz0we91xt0he3eq" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name                  = न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२३-२४
| team1_image                  = Flag of Bangladesh.svg
| team1_name                   = बांगलादेश
| team2_image                  = Flag of New Zealand.svg
| team2_name                   = न्यू झीलंड
| from_date                    = २१ सप्टेंबर
| to_date                      = १० डिसेंबर २०२३
| team1_captain                = [[नजमुल हुसेन शांतो]] &lt;small&gt;(कसोटी)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[लिटन दास]]&lt;ref name=&quot;ODI&quot; group=&quot;n&quot;&gt;[[नजमुल हुसेन शांतो]]ने तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यात बांगलादेशचे नेतृत्व केले.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(वनडे)&lt;/small&gt;
| team2_captain                = [[टिम साउथी]] &lt;small&gt;(कसोटी)&lt;/small&gt; &lt;br/&gt; [[लॉकी फर्ग्युसन]] &lt;small&gt;(वनडे)&lt;/small&gt;
| no_of_ODIs                   = 3
| team1_ODIs_won               = 0
| team2_ODIs_won               = 2
| team1_ODIs_most_runs         = [[नजमुल हुसेन शांतो]] (७६)
| team2_ODIs_most_runs         = [[हेन्री निकोल्स]] (१४३)
| team1_ODIs_most_wickets      = [[मुस्तफिजुर रहमान]] (५)
| team2_ODIs_most_wickets      = [[इश सोधी]] (६)
| player_of_ODI_series         = [[हेन्री निकोल्स]] (न्यू झीलंड)
| no_of_tests                  = 2
| team1_tests_won              = 1
| team2_tests_won              = 1
| team1_tests_most_runs        = [[नजमुल हुसेन शांतो]] (१६६)
| team2_tests_most_runs        = [[ग्लेन फिलिप्स]] (१८१)
| team1_tests_most_wickets     = [[तैजुल इस्लाम]] (१५)
| team2_tests_most_wickets     = [[एजाज पटेल]] (१४)
| player_of_test_series        = [[तैजुल इस्लाम]] (बांगलादेश)
}}
न्यू झीलंड पुरुष क्रिकेट संघाने तीन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामने खेळण्यासाठी सप्टेंबर २०२३ मध्ये बांगलादेशचा दौरा केला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tigercricket.com.bd/detail/itinerary-announced-for-new-zealand-s-tour-of-bangladesh-2023|title=Itinerary announced for New Zealand’s Tour of Bangladesh 2023|website=Bangladesh Cricket Board|date=17 August 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tigers to play 150 matches in next 5 years |url=https://www.newagebd.net/article/178640/tigers-to-play-150-matches-in-next-5-years |access-date=2023-01-12 |website=New Age |language=en |archive-date=2023-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230112035558/https://www.newagebd.net/article/178640/tigers-to-play-150-matches-in-next-5-years |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने (आयसीसी) एका प्रसिद्धीपत्रकात द्विपक्षीय मालिकेला अंतिम रूप दिले.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |title=Bangladesh's bilateral series for 2023-27 FTP cycle finalized |url=https://www.daily-bangladesh.com/english/sports/75813 |access-date=2023-01-12 |website=Daily Bangladesh |language=en |archive-date=2023-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230112035600/https://www.daily-bangladesh.com/english/sports/75813 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; २०२३ क्रिकेट विश्वचषकापूर्वी दोन्ही संघांची तयारी म्हणून या सामन्यांचा वापर करण्यात आला.&lt;ref&gt;{{Cite web |date= 17 August 2022|title=Bangladesh to play most matches in next ICC FTP |url=https://www.tbsnews.net/sports/bangladesh-play-most-matches-next-icc-ftp-479058 |access-date=2023-01-12 |website=The Business Standard |language=en}}&lt;/ref&gt;

विश्वचषकानंतर, न्यू झीलंड संघ नोव्हेंबर २०२३ मध्ये दोन कसोटी सामने खेळण्यासाठी परतला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/126716/sylhet-to-host-first-test-in-six-years |title=New Zealand tour of Bangladesh sandwiched around World Cup 2023 |access-date=2 June 2023 |work=Cricbuzz|date=2 June 2023 }}&lt;/ref&gt; कसोटी मालिका २०२३-२०२५ आयसीसी जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिपचा भाग बनली.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Men's Future Tours Programme |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=12 January 2023 |work=International Cricket Council |archive-date=2022-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

सुरुवातीला, न्यू झीलंड कसोटी मालिकेपूर्वी सिल्हेटमध्ये दोन दिवसीय सराव सामना खेळणार होता. तथापि, प्रदीर्घ विश्वचषक मोहिमेनंतर, न्यू झीलंड क्रिकेटने (एनझेडसी) खेळाडूंचा थकवा टाळण्यासाठी सराव सामना रद्द करण्याची विनंती केली.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=প্রতিবেদক |first1=ক্রীড়া |title=বাংলাদেশে পূর্বনির্ধারিত প্রস্তুতি ম্যাচ খেলবে না নিউজিল্যান্ড |url=https://www.prothomalo.com/sports/cricket/5spko8m5fn |access-date=14 November 2023 |work=Prothomalo |date=13 November 2023 |language=bn}}&lt;/ref&gt;

==खेळाडू==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; margin:auto&quot;
|-
!colspan=2|{{cr|BAN}}
!colspan=2|{{cr|NZ}}
|-
!कसोटी&lt;ref&gt;{{Cite web |author=Staff Correspondent |date=2023-11-18 |title=New Zealand’s Tour of Bangladesh 2023 – Najmul Hossain Shanto to lead Bangladesh in Test series |url=https://www.tigercricket.com.bd/detail/new-zealand-s-tour-of-bangladesh-2023-najmul-hossain-shanto-to-lead-bangladesh-in-test-series |access-date=2023-11-18 |website=Bangladesh Cricket Board |language=en}}&lt;/ref&gt;
!वनडे&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ban-vs-nz-2023-tamim-iqbal-mahmudullah-return-shakib-al-hasan-rested-1398743 |title=Tamim Iqbal, Mahmudullah return for New Zealand series; Shakib among those rested |work=ESPNcricinfo |access-date=16 September 2023}}&lt;/ref&gt;
!कसोटी&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nzc.nz/news-items/spin-heavy-test-squad-set-for-bangladesh-oram-and-flynn-to-assist-ronchi/ |title=Spin heavy Test squad set for Bangladesh; Oram and Flynn to assist Ronchi |work=Cricket New Zealand |access-date=7 November 2023 |archive-date=2023-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231217135100/https://www.nzc.nz/news-items/spin-heavy-test-squad-set-for-bangladesh-oram-and-flynn-to-assist-ronchi/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
!वनडे&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/lockie-ferguson-to-captain-new-zealand-in-bangladesh-odi-series-1395637 |title=Ferguson to captain New Zealand in Bangladesh ODI series |work=ESPNcricinfo |access-date=2 September 2023}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[नजमुल हुसेन शांतो]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]])
* [[खालेद अहमद]]
* [[मोमिनुल हक]]
* [[नयीम हसन]]
* [[नुरुल हसन]] ([[यष्टिरक्षक]])
* [[झाकिर हसन]]
* [[शहादत हुसेन (क्रिकेटर, जन्म २००२)|शहादत हुसेन]]
* [[शदमन इस्लाम]]
* [[शोरिफुल इस्लाम]]
* [[तैजुल इस्लाम]]
* [[महमुदुल हसन जॉय]]
* [[हसन महमूद]]
* [[मेहेदी हसन|मेहदी हसन मिराज]]
* [[हसन मुराद]]
* [[मुशफिकर रहीम]]
|
* [[लिटन दास]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]], [[यष्टिरक्षक]])
* [[खालेद अहमद]]
* [[नसुम अहमद]]
* [[अनामूल हक]] ([[यष्टिरक्षक]])
* [[महेदी हसन]]
* [[मेहेदी हसन|मेहदी हसन मिराज]]
* [[तांझिद हसन|तनजीद हसन तमीम]]
* [[झाकिर हसन]] ([[यष्टिरक्षक]])
* [[रिशाद हुसेन]]
* [[तौहीद ह्रिदोय]]
* [[तमीम इक्बाल]]
* [[शोरिफुल इस्लाम]]
* [[महमुदुल्ला]]
* [[मुशफिकर रहीम]]
* [[मुस्तफिजुर रहमान]]
* [[नुरुल हसन]] ([[यष्टिरक्षक]])
* [[तंझीम हसन साकिब]]
* [[नजमुल हुसेन शांतो]]
* [[सौम्य सरकार]]
|
* [[टिम साउथी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]])
* [[टॉम ब्लंडेल]] ([[यष्टिरक्षक]])
* [[डेव्हन कॉन्वे]]
* &lt;s&gt;[[मॅट हेन्री]]&lt;/s&gt;
* [[काईल जेमीसन]]
* [[टॉम लॅथम (क्रिकेटर)|टॉम लॅथम]]
* [[डॅरिल मिचेल]]
* [[हेन्री निकोल्स]]
* [[एजाज पटेल]]
* [[ग्लेन फिलिप्स]]
* [[रचिन रवींद्र]]
* [[मिचेल सँटनर]]
* [[इश सोधी]]
* [[केन विल्यमसन]]
* [[विल यंग]]
* [[नील वॅगनर]]
|
* [[लॉकी फर्ग्युसन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]])
* [[फिन ॲलन]] ([[यष्टिरक्षक]])
* [[टॉम ब्लंडेल]] ([[यष्टिरक्षक]])
* [[ट्रेंट बोल्ट]]
* [[चाड बोवेस]]
* [[डेन क्लीव्हर]] ([[यष्टिरक्षक]])
* [[डीन फॉक्सक्रॉफ्ट]]
* [[काईल जेमीसन]]
* [[कोल मॅककॉन्ची]]
* [[ॲडम मिलने]]
* [[हेन्री निकोल्स]]
* [[रचिन रवींद्र]]
* [[इश सोधी]]
* [[ब्लेर टिकनर]]
* [[विल यंग]]
|}

बांगलादेशने [[लिटन दास]], [[तमीम इक्बाल]] यांना तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यातून विश्रांती दिली तर [[मुस्तफिजुर रहमान]], [[सौम्य सरकार]] आणि [[खालेद अहमद]] यांना संघातून वगळण्यात आले. [[नजमुल हुसेन शांतो]], [[मुशफिकर रहीम]], [[मेहेदी हसन|मेहदी हसन मिराज]] आणि [[शोरिफुल इस्लाम]]  यांचा तिसऱ्या एकदिवसीय सामन्यासाठी संघात समावेश करण्यात आला आहे, तर तिसऱ्या वनडेसाठी शांतोला बांगलादेशचा कर्णधार म्हणून नियुक्त करण्यात आले आहे.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=প্রতিবেদক |first1=ক্রীড়া |title=তৃতীয় ওয়ানডেতে অধিনায়ক হয়ে ফিরছেন নাজমুল |url=https://www.prothomalo.com/sports/cricket/lg5edi4ywg |access-date=24 September 2023 |work=Prothomalo |date=24 September 2023 |language=bn}}&lt;/ref&gt;

१७ नोव्हेंबर २०२३ रोजी, [[नील वॅगनर]]ने जखमी [[मॅट हेन्री]]ची जागा न्यू झीलंडच्या कसोटी संघात घेतली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/neil-wagner-replaces-matt-henry-in-new-zealand-squad-for-bangladesh-tour-1409333 |title=Wagner replaces Henry in New Zealand Test squad for Bangladesh tour |work=ESPNcricinfo |access-date=18 November 2023}}&lt;/ref&gt;

==एकदिवसीय मालिका==
===पहिला एकदिवसीय===
{{Single-innings cricket match
| date = २१ सप्टेंबर २०२३
| time = १४:००
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| team2 = {{cr|BAN}}
| score1 = १३६/५ (३३.४ षटके)
| runs1 = [[विल यंग]] ५८ (९१)
| wickets1 = [[मुस्तफिजुर रहमान]] ३/२७ (७ षटके)
| score2 = 
| runs2 = 
| wickets2 = 
| result = निकाल नाही 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395700.html धावफलक]
| venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]
| umpires = [[नितीन मेनन]] (भारत) आणि [[शारफुदौला]] (बांगलादेश)
| motm = 
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = पावसामुळे पुढे खेळ होऊ शकला नाही.
| notes = &lt;!--लॉकी फर्ग्युसनने प्रथमच कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय सामन्यात न्यू झीलंडचे नेतृत्व केले.--&gt;
}}

===दुसरा एकदिवसीय===
{{Single-innings cricket match
| date = २३ सप्टेंबर २०२३
| time = १४:००
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| team2 = {{cr|BAN}}
| score1 = २५४ (४९.२ षटके)
| runs1 = [[टॉम ब्लंडेल]] ६८ (६६)
| wickets1 = [[महेदी हसन]] ३/४५ (१० षटके)
| score2 = १६८ (४१.१ षटके)
| runs2 = [[महमुदुल्ला]] ४९ (७६)
| wickets2 = [[इश सोधी]] ६/३९ (१० षटके)
| result = न्यू झीलंडने ८६ धावांनी विजय मिळवला 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395701.html धावफलक]
| venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]
| umpires = [[मराईस इरास्मुस]] (दक्षिण आफ्रिका) आणि [[शारफुदौला]] (बांगलादेश)
| motm = [[इश सोधी]] (न्यू झीलंड)
| toss = न्यू झीलंडने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = [[खालेद अहमद]] (बांगलादेश) यांनी वनडे पदार्पण केले.
* ''[[इश सोधी]] (न्यू झीलंड) ने एकदिवसीय सामन्यात पहिले पाच बळी घेतले.''
* ''एकदिवसीय सामन्यात ६ बळी घेणारा [[इश सोधी]] हा न्यू झीलंडचा पहिला फिरकी गोलंदाज ठरला.''&lt;ref&gt;{{cite news |title=Sodhi takes 6 wickets as New Zealand beats Bangladesh by 86 runs in second ODI |url=https://www.dailyexcelsior.com/sodhi-takes-6-wickets-as-new-zealand-beats-bangladesh-by-86-runs-in-second-odi/ |access-date=24 September 2023 |work=Daily Exclusior |date=23 September 2023}}&lt;/ref&gt;
* [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २००८-०९|२००८]] नंतर बांगलादेशमध्ये वनडेमधला न्यू झीलंडचा हा पहिला विजय होता.
}}

===तिसरा एकदिवसीय===
{{Single-innings cricket match
| date = २६ सप्टेंबर २०२३
| time = १४:००
| daynight = y
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|NZ}}
| score1 = १७१ (३४.३ षटके)
| runs1 = [[नजमुल हुसेन शांतो]] ७६ (८४)
| wickets1 = [[ॲडम मिलने]] ४/३४ (६.३ षटके)
| score2 = १७५/३ (३४.५ षटके)
| runs2 = [[विल यंग]] ७० (८०)
| wickets2 = शरीफुल इस्लाम २/३२ (६ षटके)
| result = न्यू झीलंड ७ गडी राखून विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395702.html धावफलक]
| venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]
| umpires = [[गाझी सोहेल (क्रिकेट पंच)|गाझी सोहेल]] (बांगलादेश) आणि [[नितीन मेनन]] (भारत)
| motm = [[विल यंग]] (न्यू झीलंड)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = [[झाकीर हसन]] (बांगलादेश) आणि डीन फॉक्सक्रॉफ्ट (न्यू झीलंड) या दोघांनीही वनडे पदार्पण केले.
* [[नजमुल हुसेन शांतो]]ने प्रथमच एकदिवसीय सामन्यात बांगलादेशचे नेतृत्व केले.
}}

==कसोटी मालिका==
===पहिली कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = २८ नोव्हेंबर - २ डिसेंबर २०२३
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|NZ}}

| score-team1-inns1 = ३१० (८५.१ षटके)
| runs-team1-inns1 = [[महमुदुल हसन जॉय]] ८६ (१६६)
| wickets-team1-inns1 = [[ग्लेन फिलिप्स]] ४/५३ (१६ षटके)

| score-team2-inns1 = ३१७ (१०१.५ षटके)
| runs-team2-inns1 = [[केन विल्यमसन]] १०४ (२०५)
| wickets-team2-inns1 = [[तैजुल इस्लाम]] ४/१०९ (३९ षटके)

| score-team1-inns2 = ३३८ (१००.४ षटके)
| runs-team1-inns2 = [[नजमुल हुसेन शांतो]] १०५ (१९८)
| wickets-team1-inns2 = [[एजाज पटेल]] ४/१४८ (३६.४ षटके)

| score-team2-inns2 = १८१ (७१.१ षटके)
| runs-team2-inns2 = [[डॅरिल मिचेल]] ५८ (१२०)
| wickets-team2-inns2 = [[तैजुल इस्लाम]] ६/७५ (३१.१ षटके)

| result = बांगलादेशने १५० धावांनी विजय मिळवला
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395703.html धावफलक]
| venue = [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
| umpires = [[अहसान रझा]] (पाकिस्तान) आणि [[पॉल रायफेल]] (ऑस्ट्रेलिया)
| motm = [[तैजुल इस्लाम]] (बांगलादेश)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = [[नजमुल हुसेन शांतो]]ने पहिल्यांदाच कसोटीत बांगलादेशचे नेतृत्व केले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://today.thefinancialexpress.com.bd/sports/tigers-seek-redemption-in-1st-test-against-new-zealand-today-1701107387 |title=Tigers seek redemption in 1st Test against New Zealand today |work=The Financial Express  |access-date=28 November 2023}}&lt;/ref&gt;
*''[[शहादत हुसेन]] (बांगलादेश) यांनी कसोटी पदार्पण केले.''
*''कर्णधार म्हणून पहिल्या कसोटीत शतक झळकावणारा [[नजमुल हुसेन शांतो]] हा पहिला बांगलादेशी फलंदाज ठरला.''&lt;ref&gt;{{cite news |last1=S |first1=Arfath Pasha |title=Najmul Hossain Shanto joins likes of Virat Kohli in scoring century on Test captaincy debut |url=https://www.crictracker.com/cricket-news/najmul-hossain-shanto-joins-likes-of-virat-kohli-in-scoring-century-on-test-captaincy-debut/ |access-date=30 November 2023 |work=CricTracker |date=30 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;
* बांगलादेशचा न्यू झीलंड विरुद्ध बांगलादेशमध्ये कसोटीतील हा पहिला विजय ठरला.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Taijul's six-for gives Bangladesh first home Test win against New Zealand |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-in-bangladesh-2023-24-1395688/bangladesh-vs-new-zealand-1st-test-1395703/match-report-5 |access-date=2 December 2023 |work=ESPNcricinfo |language=en}}&lt;/ref&gt;
* जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप गुण: बांगलादेश १२, न्यू झीलंड ०.
}}

===दुसरी कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = ६-१० डिसेंबर २०२३&lt;ref name=&quot;Days&quot; group=&quot;n&quot;&gt;प्रत्येक कसोटीसाठी पाच दिवसांचा खेळ नियोजित असताना, दुसऱ्या कसोटीचा निकाल चार दिवसांत लागला.&lt;/ref&gt;
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|NZ}}

| score-team1-inns1 = १७२ (६६.२ षटके)
| runs-team1-inns1 = [[मुशफिकर रहीम]] ३५ (८३)
| wickets-team1-inns1 = [[ग्लेन फिलिप्स]] ३/३१ (१२ षटके)

| score-team2-inns1 = १८० (३७.१ षटके)
| runs-team2-inns1 = [[ग्लेन फिलिप्स]] ८७ (७२)
| wickets-team2-inns1 = [[तैजुल इस्लाम]] ३/६४ (१६.१ षटके)

| score-team1-inns2 = १४४ (३५ षटके)
| runs-team1-inns2 = [[झाकीर हसन]] ५९ (८६)
| wickets-team1-inns2 = [[एजाज पटेल]] ६/५७ (१८ षटके)

| score-team2-inns2 = १३९/६ (३९.४ षटके)
| runs-team2-inns2 = [[ग्लेन फिलिप्स]] ४०[[नाबाद|*]] (४८)
| wickets-team2-inns2 = [[मेहेदी हसन]] ३/५१ (१५.४ षटके)

| result = न्यू झीलंड ४ गडी राखून विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1395704.html धावफलक]
| venue = [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]
| umpires = [[पॉल रायफेल]] (ऑस्ट्रेलिया) आणि [[रॉड टकर]] (ऑस्ट्रेलिया)
| motm = [[ग्लेन फिलिप्स]] (न्यू झीलंड)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = पावसामुळे दुसऱ्या दिवशी खेळ होऊ शकला नाही. 
| notes = मैदानात अडथळा आणल्याबद्दल बाद होणारा [[मुशफिकुर रहीम]] हा पहिला बांगलादेशी फलंदाज आणि अशा पद्धतीने बाद होणारा कसोटीतील दुसरा फलंदाज ठरला.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Isam |first1=Mohammad |title=Why Mushfiqur Rahim was out for obstructing the field and not handling the ball |url=https://www.espncricinfo.com/story/why-mushfiqur-rahim-was-out-for-obstructing-the-field-and-not-handling-the-ball-1411719 |access-date=6 December 2023 |work=ESPNCricinfo}}&lt;/ref&gt;
* जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप गुण: न्यू झीलंड १२, बांगलादेश ०.
}}

==नोंदी==
{{reflist|group=n}}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्य दुवे==
* [https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-in-bangladesh-2023-1395686 ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर मालिका मुख्यपृष्ठ (वनडे)]
* [https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-in-bangladesh-2023-24-1395688 ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर मालिका मुख्यपृष्ठ (कसोटी)]

{{बांगलादेशचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}}
{{२०२३-२०२५ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप}}

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२३-२४}}

{{DEFAULTSORT:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२३-२४}}

[[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील क्रिकेट]]
[[वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे]]</text>
      <sha1>p8i0zxpzqq2131hpkz0we91xt0he3eq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विक्रमादित्य मोटवानी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>343436</id>
    <revision>
      <id>2694799</id>
      <parentid>2675547</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:41:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8700" sha1="qk7lxevztt2i1jzigl9vbeu053ya390" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''विक्रमादित्य मोटवानी''' (जन्म ६ डिसेंबर १९७६) हा एक भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माता आणि पटकथा लेखक आहे जो [[बॉलीवूड|हिंदी चित्रपटसृष्टीत]] काम करतो. ''उडान'' (२०१०), ''लुटेरा'' (२०१३), ''ट्रॅप्ड'' (२०१७), ''भावेश जोशी सुपरहिरो'' (२०१८) या चित्रपटांसाठी तो ओळखला जातो.

मोटवानी [[नेटफ्लिक्स|नेटफ्लिक्सच्या]] पहिल्या भारतीय मालिका ''[[सॅक्रेड गेम्स (दूरचित्रवाणी मालिका)|सॅक्रेड गेम्सचे]]'' निर्माते आहेत. २०२० मध्ये त्याचा ''[[एके व्हर्सेस एके (चित्रपट)|एके व्हर्सेस एके]]'' हा चित्रपट प्रदर्शित झाला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mumbaifilmfestival.com/festival/trustees|title=Mumbai Academy of Moving Image - Trustees Site|website=www.mumbaifilmfestival.com|access-date=2024-01-30|archive-date=2023-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20230120104803/https://www.mumbaifilmfestival.com/festival/trustees|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia.indiatimes.com2&quot;&gt;{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-29/news-interviews/28356373_1_udaan-yash-chopra-dabangg|title=Udaan, Dabangg top winners at Fimfare Awards|date=29 January 2011|work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=30 January 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104134729/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-29/news-interviews/28356373_1_udaan-yash-chopra-dabangg|archive-date=4 November 2012|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104134729/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-29/news-interviews/28356373_1_udaan-yash-chopra-dabangg |date=2012-11-04 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.festival-cannes.fr/en/archives/ficheFilm/id/11023221/year/2010.html Festival 2010:  Official Selection:Udaan] [[Cannes Film Festival]] website.&lt;/ref&gt;

== फिल्मोग्राफी ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! वर्ष
! शीर्षक
! दिग्दर्शक
! निर्माता
! लेखक
! नोंदी
|-
| २००६
| ''अनडिस्प्युटेड'' 
| {{Yes}} 
|
|
| लघुपट
|-
| २००७
| ''गोल'' 
|
|
|{{Yes}}
|
|-
| २००९
| ''देव.डी'' 
|
|
|{{Yes}}
|
|-
| २०१०
| ''उडान'' 
|{{Yes}}
|
|{{Yes}}
|
|-
| २०१३
| ''लुटेरा'' 
|{{Yes}}
|{{Yes}}
|{{Yes}}
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | २०१४
| ''[[हसी तो फसी]]'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| ''[[क्वीन (२०१४ चित्रपट)|क्वीन]]'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| ''अग्ली'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | २०१५
| ''एन एच १०'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| ''मसान'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| ''हंटरर्र'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| ''बॉम्बे वेल्वेट'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| ''शानदार'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | २०१६
| ''राँग साइड राजू'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| ''[[उडता पंजाब]]'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| ''रमण राघव २.०'' 
|
|{{Yes}} 
|
|
|-
| २०१७
| ''ट्रॅप्ड'' 
|{{Yes}}
|{{Yes}} 
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | २०१८
| ''मुक्काबाज'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| ''हाय जॅक'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| ''भावेश जोशी सुपरहिरो'' 
|{{Yes}}
|{{Yes}} 
|{{Yes}} 
|
|-
| ''मनमर्जियां'' 
|
|{{Yes}}
|
|
|-
| २०१९
| ''द बूथ'' 
|
|{{Yes}} 
|
| लघुपट
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | २०२०
| ''अवेक'' 
|
|{{Yes}}
|
| लघुपट
|-
| ''[[कार्गो (चित्रपट)|कार्गो]]'' 
|
|{{Yes}}
|
| कार्यकारी निर्माता
|-
| ''[[एके व्हर्सेस एके (चित्रपट)|एके व्हर्सेस एके]]'' ||{{Yes}} ||{{Yes}} ||{{Yes}} 
|
|-
|}

=== दूरदर्शन ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |वर्ष
! rowspan=&quot;2&quot; | शीर्षक
! colspan=&quot;4&quot; | म्हणून कार्य केले
! rowspan=&quot;2&quot; | नोंदी
|-
! निर्माता
! कार्यकारी निर्माता
! दिग्दर्शक
! लेखक
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 2018-2019
! scope=&quot;row&quot; | ''[[सॅक्रेड गेम्स (दूरचित्रवाणी मालिका)|सॅक्रेड गेम्स]]'' 
|{{yes}} ||{{yes}} || {{yes}} || {{No}}
| [[अनुराग कश्यप|अनुराग कश्यपसोबत]] दिग्दर्शन केले 
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; | २०१८
! scope=&quot;row&quot; | ''घाउल'' 
| {{No}}||{{yes}}|| {{No}} || {{No}}
|
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 2021
! scope=&quot;row&quot; | ''डीकपल्ड'' 
|{{No}} ||{{yes}} || {{No}} ||{{No}}
|
|-
| style=&quot;text-align:center;&quot; | 2023
! scope=&quot;row&quot; | ''ज्युबेली'' 
| {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{No}}
| [[सौमिक सेन]] सोबत निर्मीत 
|-
|}

== पुरस्कार ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!वर्ष
! पुरस्कार
! श्रेणी
! चित्रपट
|-
| 2014
| [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार]]
| [[राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट|हिंदीतील सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्म]]
| ''[[क्वीन (२०१४ चित्रपट)|क्वीन]]''
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2011
| rowspan=&quot;4&quot; | [[फिल्मफेअर पुरस्कार]]
| [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम चित्रपट समीक्षक पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट चित्रपट (समीक्षक)]]
| rowspan=&quot;3&quot; | ''उडान''
|-
| सर्वोत्तम कथा
|-
| सर्वोत्कृष्ट पटकथा
|-
| 2015
| [[फिल्मफेअर सर्वोत्तम चित्रपट पुरस्कार|सर्वोत्कृष्ट चित्रपट]]
| ''क्वीन''
|-
| 2003
| rowspan=&quot;2&quot; | [[आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार|आयफा पुरस्कार]]
| सर्वोत्तम ध्वनी रेकॉर्डिंग
| ''देव.डी''
|-
| 2015
| सर्वोत्तम चित्र
| ''क्वीन''
|-
| 2011
| rowspan=&quot;2&quot; | [[स्क्रीन पुरस्कार|स्टार स्क्रीन अवॉर्ड्स]]
| सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक
| ''उडान''
|-
| 2015
| सर्वोत्कृष्ट चित्रपट
| ''क्वीन''
|-
| 2011
| [[झी सिने पुरस्कार|झी सिने अवॉर्ड्स]]
| सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक (समीक्षक)
| ''उडान''
|-
| 2014
| [[स्टारडस्ट पुरस्कार]]
| सर्वोत्कृष्ट चित्रपट
| ''क्वीन''
|-
| 2023
| 2023 फिल्मफेअर OTT पुरस्कार
| सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक ड्रामा सेरेस
| ''ज्युबेली''
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते]]
[[वर्ग:भारतीय प्रायोगिक चित्रपट निर्माते]]
[[वर्ग:बंगाली व्यक्ती]]
[[वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>qk7lxevztt2i1jzigl9vbeu053ya390</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वर्ल्ड वन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>345757</id>
    <revision>
      <id>2694793</id>
      <parentid>2675485</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6196" sha1="p9kf4ul2he7j13hpmqc0iji8mdvntk4" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट इमारत|native_name=|native_name_lang=mr|alternate_names=|status={{Color|green|Completed}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.emporis.com/buildings/1180737/world-one-mumbai-india |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222092643/http://www.emporis.com/buildings/1180737/world-one-mumbai-india |url-status=dead |archive-date=22 December 2015 |title=World One |website=Emporis}}&lt;/ref&gt;|caption=|image_alt=|location_city=[[मुंबई]]|location_country=[[India]]|coordinates={{coord|19.0023|72.8265|region:IN-MH|display=inline,title}}|groundbreaking_date=23 July 2010|start_date=7 May 2011|opened_date=2020&lt;ref&gt;{{Cite web |title=World One, Mumbai |website=skyscraperpage.com |url=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=86483 |access-date=2022-01-06}}&lt;/ref&gt;|inauguration_date=|demolition_date=&lt;!-- or &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt;destruction_date = --&gt;|landlord=|owner=[[Lodha Group]]|floor_area=|floor_count=76 above ground&lt;br /&gt;2 below ground|awards=|ren_awards=|parking=|website={{official URL}}|embedded=|references=|map_type=|map_alt=|map_caption=|altitude=|architectural_style=|structural_system=|ren_cost=|client=|current_tenants=|renovation_date=|tip=|antenna_spire=|observatory=|other_dimensions=|seating_type=|seating_capacity=|architecture_firm=|services_engineer=|civil_engineer=|other_designers=|quantity_surveyor=|designations=|ren_architect=|ren_firm=|ren_str_engineer=|ren_serv_engineer=|ren_civ_engineer=|ren_oth_designers=|ren_qty_surveyor=|map_size=|map_dot_label=|cancelled=|topped_out=|classification=|est_completion=|topped_out_date=|closing_date=|diameter=|size=|engineer=|ren_engineer=|ren_contractor=|unit_count=|footnotes=|highest_start=2020|highest_end=2023|highest_region=[[India]]}}'''वर्ल्ड वन''' ही एक २८०.२ मीटर उंचीची [[मुंबई]] येथील ७६ मजली [[गगनचुंबी इमारत]] आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.world-one.in/pdf/press_release.pdf|title=Media Kit.cdr|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190510061523/http://www.world-one.in/pdf/press_release.pdf|archive-date=10 May 2019|access-date=16 July 2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190510061523/http://www.world-one.in/pdf/press_release.pdf |date=2019-05-10 }}&lt;/ref&gt; २०२४ पर्यंत, ही भारतातील दुसरी सर्वात उंच पूर्ण झालेली इमारत आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.skyscrapercenter.com/country/india|title=The Skyscraper Center|website=www.skyscrapercenter.com|access-date=2023-10-25|archive-date=2025-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20250716153934/https://www.skyscrapercenter.com/country/india|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;ही इमारत बंद पडलेल्या श्रीनिवास मिलच्या {{Convert|17.5|acre|ha|order=flip|adj=on}} जागेवर आहे. येथे आणखी दोन टॉवर्स आहेत: वर्ल्ड व्ह्यू आणि वर्ल्ड क्रेस्टस [[लोढा समुह|लोढा समूहा]]&lt;nowiki/&gt;ने ही इमारत विकसित केली आहे.

वर्ल्ड वन ची बांधणी अंदाजे US $321दशलक्ष पेक्षा जास्त खर्चात झाली. २०११ मध्ये बांधकाम सुरू झाले आणि ते {{Convert|442|m|ft|0|abbr=on}} असणे अपेक्षित होते.  त्या उंचीसाठी [[भारतीय विमानतळ प्राधिकरण]]  कडून मंजूरी मिळवण्यात विकासक अयशस्वी ठरल्याने, प्रकल्प काही वर्षे रखडला होता. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=RAI|first=Dipu|url=https://www.dnaindia.com/business/report-dna-money-exclusive-lodha-world-one-buyers-move-rera-over-tallest-claim-2662522|title=DNA MONEY EXCLUSIVE: Lodha 'World One' buyers move RERA over tallest claim|date=13 September 2018|work=dna|language=en-US|access-date=29 November 2018}}&lt;/ref&gt; विलंबानंतर, प्रकल्पाची सध्याच्या उंचीवर पुनर्रचना करण्यात आली आणि पूर्ण झाली. 

वर्ल्ड वनचे वास्तुविशारद पेई कोब फ्रीड अँड पार्टनर्स आहेत. स्ट्रक्चरल इंजिनीअर आहेत लेस्ली ई. रॉबर्टसन असोसिएट्स &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.constructionweekonline.in/article-6438-r/2/|title=Lodha announces Residential Tower &amp;#124; Projects &amp;#124; Construction News|publisher=ConstructionWeekOnline.in|access-date=16 July 2010}}&lt;/ref&gt; आणि एमईपी इंजिनिअर बुरोहॅपोल्ड इंजिनिअरिंग आहेत. संपूर्ण प्रकल्पात तीन टॉवर आहेत. यात दोन बांधकाम नागरी कंत्राटदार सहभागी होते: अरेबियन कन्स्ट्रक्शन कंपनी आणि सिम्प्लेक्स (वर्ल्ड वन), मस्कोविट ग्रुप (वर्ल्ड क्रेस्ट, वर्ल्ड व्ह्यू). &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.muscovite.ooo/|title=World View and Crest|access-date=2024-03-08|archive-date=2018-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180809185634/http://muscovite.ooo/|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809185634/http://muscovite.ooo/ |date=2018-08-09 }}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}</text>
      <sha1>p9kf4ul2he7j13hpmqc0iji8mdvntk4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>लोखंडवाला मिनर्व्हा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>346019</id>
    <revision>
      <id>2694791</id>
      <parentid>2397467</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:58:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2934" sha1="2bwzlczuhf47hbvmftiidcg6kx7q0x6" xml:space="preserve">[[चित्र:Minerva_Mahalaxmi_cropped.jpg|इवलेसे|{{लेखनाव}}]]
{{माहितीचौकट इमारत|coordinates={{coord|18.9870497|N|72.8278304|E|type:landmark_region:IN-MH|display=inline,title}}|status={{Color|green|Completed}}&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=10431|title=Lokhandwala Minerva|access-date=21 August 2023}}&lt;/ref&gt;|floor_count=78 × 2|start_date=2011|opening=|floor_area=|highest_start=2023|highest_region=[[India]]|website={{URL|https://lokhandwalaminerva.in}} Powered by {{URL|http://grandposhtechno.com}}}}'''लोखंडवाला मिनर्व्हा''' ही [[महालक्ष्मी (मुंबई)|महालक्ष्मी]], [[मुंबई]] येथील ७८ मजली आणि ३०१ मीटर उंचीची [[गगनचुंबी इमारत]] आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.emporis.com/buildings/1185922/lokhandwala-minerva-mumbai-india|title=Lokhandwala Minerva|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307024712/http://www.emporis.com/buildings/1185922/lokhandwala-minerva-mumbai-india|archive-date=7 March 2016}}&lt;/ref&gt; २०२४ पर्यंत ही भारतातील सर्वात उंच पूर्ण झालेली इमारत आहे. यात ७८ मजल्यांचे दोन टॉवर्स आहेत, त्यापैकी प्रत्येकामध्ये पार्किंगचे मजले ५ ते १३ पर्यंत आहेत. इमारतीच्या १४व्या ते १९व्या मजल्यावरील जागतिक दर्जाच्या सुविधांसह दोन तिप्पट उंचीचे स्तर आहेत. २०व्या मजल्यावर ओपन-टू-स्काय पोडियम लँडस्केप गार्डन्स आहेत. २० ते २४ मजल्यापर्यंत २ बँक्वेट हॉल आणि २५व्या मजल्यावर सेवा स्तर, २६व्या ते ७६व्या मजल्यापर्यंत निवासी मजले आणि ७६ ते ७८व्या मजल्यावरील दोन पेंटहाऊस आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.skyscrapercenter.com/country/india|title=The Skyscraper Center|website=www.skyscrapercenter.com|access-date=2022-10-09|archive-date=2025-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20250716153934/https://www.skyscrapercenter.com/country/india|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:मुंबईमधील इमारती व वास्तू]]</text>
      <sha1>2bwzlczuhf47hbvmftiidcg6kx7q0x6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>न्गुगी वा थिअंगो</title>
    <ns>0</ns>
    <id>346345</id>
    <revision>
      <id>2694625</id>
      <parentid>2692499</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T17:10:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14596" sha1="1czn15ef8vkbjt2cryp1e4y6k94g164" xml:space="preserve">{{बदल}}
'''न्गुगी वा थिअंगो''' ([[५ जानेवारी]], [[इ.स. १९३८|१९३८]]) हे पूर्व आफ्रिकेतील [[केन्या]] देशामधील लेखक आणि शिक्षणतज्ञ आहेत. त्यांचे मूळ नाव 'जेम्स थिअंगो न्गुगी' असे होते. त्यांनी कादंबरी, नाटक, लघुकथा, निबंध, बालवाङ्मय अशा विविध साहित्यप्रकारांत विपुल लेखन केले आहे. आफ्रिकेतील विशेषतः [[केन्या]] या देशातील समाज आणि संस्कृती, भाषिक संपन्नता, वसाहतवाद, मानवीय विपन्नता, सामाजिक दंभ आणि अंधश्रद्धा हे विषय त्यांच्या साहित्यकृतींतून प्रामुख्याने अभिव्यक्त झाले आहेत. २०१६ साली साहित्यातील नोबेल पुरस्कारासाठी त्यांच्या नावाचे नामांकन प्रामुख्याने चर्चेत होते.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ngugi wa Thiong'o: A profile |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-37637375 |website=bbc.com |accessdate=३ जुलै २०२६ }}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== बालपण आणि शिक्षण ==
न्गुगी यांचा जन्म लीमारू, केन्या येथे झाला. त्यांचे प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षण त्यांच्या जन्मगावीच झाले. पुढे त्यांनी [[युगांडा]] देशाची राजधानी [[कंपाला]] येथील मॅकरेरे विद्यापीठातून (१९६३) आणि [[इंग्लंड]]मधील यार्कशर येथील लीड्स विद्यापीठातून (१९६४) उच्च शिक्षण प्राप्त केले.

== कारकीर्द ==
उच्च शिक्षणानंतर त्यांनी केन्यातील [[नैरोबी]] येथील महाविद्यालयात इंग्रजी विषयाचे अध्यापन केले. १९७२ ते १९७७ या काळात ते [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतील]] इलिनॉय येथील इव्हान्स्टन येथील विद्यापीठात वरिष्ठ व्याख्याते म्हणून कार्यरत होते. त्यानंतर नैरोबी येथील विद्यापीठात 'साहित्य' या विषयाचे अधिष्ठाता म्हणून त्यांची नियुक्ती झाली. याशिवाय त्यांनी जगातील अनेक नामांकित विद्यापीठांमध्ये अतिथी आणि गुणश्री प्राध्यापक म्हणूनही कार्य केले आहे.

आफ्रिकेतील वसाहतवादाबद्दल जागरूक झाल्यावर त्यांनी आपले 'जेम्स' हे पाश्चात्त्य नाव त्यागून 'न्गुगी वा थिअंगो' हे आपले पारंपरिक नाव धारण केले. भाषा ही संस्कृतीचा व स्वत्वाचा अविभाज्य भाग आहे, असा आग्रही विचार मांडून त्यांनी १९८० पासून आपले सर्व लिखाण स्वतःच्या 'किकुयू' (Gikuyu) या मातृभाषेमध्ये करण्यास सुरुवात केली.

== साहित्य संपदा ==

=== कादंबऱ्या ===
* ''विप नॉट, चाइल्ड'' (Weep Not, Child - १९६४)
* ''द रिव्हर बिटविन'' (The River Between - १९६५)
* ''ए ग्रेन ऑफ व्हीट'' (A Grain of Wheat - १९६७)
* ''पेटल्स ऑफ ब्लड'' (Petals of Blood - १९७७)
* ''कैतानी मुथाराबा इनी'' (किकुयू भाषा) / ''डेव्हिल ऑन द क्रॉस'' (इंग्रजी अनुवाद - १९८०)
* ''मातिगरी वा निरुंगी'' (Matigari - १९८६)
* ''मुरोगी वां कागोगो'' (किकुयू भाषा) / ''विझार्ड ऑफ द क्रो'' (इंग्रजी अनुवाद - २००४)

=== नाटके ===
* ''द ब्लैक हरमिट'' (The Black Hermit - १९६८)
* ''द ट्रयल ऑफ डीडान कीमाथी'' (The Trial of Dedan Kimathi - १९७६)
* ''गाहिका डींडा'' (किकुयू भाषा) / ''आय विल मॅरी व्हेन आय वॉन्ट'' (इंग्रजी अनुवाद - १९७७)

=== समीक्षा आणि निबंध ===
* ''होमकमिंग'' (Homecoming - १९७२)
* ''बॅरल ऑफ अ पेन'' (Barrel of a Pen - १९८३)
* ''रायटर्स इन पॉलिटिक्स'' (Writers in Politics - १९८७)
* ''पेन पॉईंट्स, गन पॉईंट्स, ड्रीम्स'' (Penpoints, Gunpoints, and Dreams - १९८८)
* ''मूव्हिंग द सेंटर'' (Moving the Centre - १९९३)
* ''डीकॉलोनाईसिंग द माईंड : द पॉलिटिक्स ऑफ लँग्वेज इन आफ्रिकन लिटरेचर'' (Decolonising the Mind - १९८६)

== साहित्यिक वैशिष्ट्ये व विश्लेषण ==
न्गुगी यांची ''विप नॉट, चाइल्ड'' ही कादंबरी पहिली पूर्व आफ्रिकन कादंबरी समजली जाते. ही कादंबरी एका किकुयू कुटुंबाची कथा सांगते. केन्यातील स्वातंत्र्यलढा व 'माऊ माऊ उठावा'च्या पार्श्वभूमीवर या कादंबरीतील घटना घडतात. केन्यामधील हिंसाचार आणि राजकीय घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर 'न्रोजो' या मध्यवर्ती पात्राच्या आयुष्यातील संघर्षाचे चित्रण यात आले आहे. इंग्रजी शिक्षण घेऊन आपल्या देशाचा उद्धार करण्याचे व एक ख्रिश्चन बनण्याचे न्रोजोचे स्वप्न या कादंबरीत दाखवले आहे. याद्वारे न्गुगी यांनी वसाहतवादाने लोकांवर ताबा मिळवण्यासाठी 'शिक्षण' आणि 'धर्म' ही साधने कशी वापरली, हे स्पष्ट केले आहे.

त्यांची ''ए ग्रेन ऑफ व्हीट'' ही वाङ्मयमूल्यांच्या दृष्टीने अधिक श्रेष्ठ समजली जाणारी कादंबरी आहे. स्वातंत्र्यलढ्याशी व नंतरच्या काळाशी निगडित अनेक सामाजिक, वांशिक व नैतिक प्रश्न या कादंबरीच्या केंद्रस्थानी आहेत. ''द रिव्हर बिटविन'' ही कादंबरी ख्रिश्चन धर्म व पारंपरिक रूढी यातील संघर्ष आणि त्यामुळे दोन प्रेमी जीवांची झालेली फारकत या विषयावर भाष्य करते. ''पेटल्स ऑफ ब्लड'' ही कादंबरी पूर्व आफ्रिकेतील कामगार व कष्टकरी वर्गाचे शोषण, तसेच इतर सामाजिक व आर्थिक प्रश्नांचे प्रभावी चित्रण करते.

=== नाट्य आणि वैचारिक लेखन ===
न्गुगी यांची नाट्यसंपदाही लक्षणीय आहे. समीक्षकांच्या मते त्यांचे ''द ट्रयल ऑफ डीडान कीमाथी'' हे सर्वोत्तम नाटक आहे. ''गाहिका डींडा'' हे त्यांचे किकुयू भाषेतील पहिले नाटक होय. या नाटकामध्ये केन्यातील नवश्रीमंत वर्गातील धार्मिक भोंदूगिरी, भ्रष्ट कारभार व भांडवलशाही यावर कडक टीका केली आहे. या नाटकाच्या प्रयोगानंतर केनियन सरकारने त्यावर बंदी घातली होती व न्गुगी यांना अटक करण्यात आली होती.

''डीकॉलोनाईसिंग द माईंड'' (१९८६) या त्यांच्या प्रसिद्ध ग्रंथातून त्यांनी 'आफ्रिकन भाषेतूनच आफ्रिकन जनतेचे प्रश्न प्रभावीपणे मांडले जाऊ शकतात' असे प्रतिपादन केले आहे.

== आत्मचरित्रात्मक ग्रंथ ==
* ''ड्रीम्स इन टाईम ऑफ वॉर'' (Dreams in a Time of War - २०१०): यात त्यांच्या बालपणीच्या आठवणी आहेत.
* ''इन द हाऊस ऑफ द इंटरप्रिटर'' (In the House of the Interpreter - २०१२): यामध्ये १९५० च्या काळातील ब्रिटिशविरोधी आंदोलनाचे वर्णन आहे.
* ''बर्थ ऑफ ए ड्रीमवीवर: ए रायटर्स अवेकनिंग'' (Birth of a Dream Weaver - २०१६): यामध्ये न्गुगी यांच्या मॅकरेरे विद्यापीठामधील दिवसांचे चित्रण आहे.

== वैयक्तिक आयुष्य आणि राजकीय छळ ==
न्गुगी वा थिअंगो यांनी वसाहतवादातून मुक्ततेविषयी बोलताना 'मनाची वसाहतवादातून मुक्तता करणे' (Decolonising the mind), मातृभाषेचा वापर व स्वतःच्या संस्कृतीमध्ये घट्ट रुजलेली मुळे असण्याची गरज यांचा जोरदार पुरस्कार केला. १९७७ मधील त्यांच्या राजकीय उपरोधाने भरलेल्या नाटकामुळे तत्कालीन केनियन राजवटीने त्यांना १९७८ मध्ये कोणत्याही खटल्याशिवाय एक वर्ष कारावासात ठेवले होते.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ngũgĩ wa Thiong'o's imprisonment |url=https://www.britannica.com/biography/Ngugi-wa-Thiongo |website=britannica.com |accessdate=३ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;

दीर्घकाळ परदेशात (विशेषतः अमेरिकेत) राहिल्यानंतर २००४ मध्ये न्गुगी आपल्या पत्नीसोबत केन्यामध्ये परतले. ते आपल्या ''मुरोगी वां कागोगो'' या पुस्तकाचा प्रसार करत असताना त्यांच्यावर प्राणघातक हल्ला झाला. त्यातून बचावल्यानंतर त्यांनी आणि त्यांच्या पत्नीने देशाबाहेर राहून आपले साहित्यिक व सांस्कृतिक कार्य सुरू ठेवले. जगभरातील अनेक पुरस्कार व मानद पदव्या प्रदान करून न्गुगी वा थिअंगो यांचा गौरव करण्यात आला आहे.

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:केन्याचे लेखक]]
[[वर्ग:आफ्रिकन लेखक]]
[[वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>1czn15ef8vkbjt2cryp1e4y6k94g164</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>भारतातील सर्वात उंच इमारतींची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>346714</id>
    <revision>
      <id>2694679</id>
      <parentid>2691576</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T23:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53845" sha1="pyldspxt835l6wjfjzxhlcn31pkq2wt" xml:space="preserve">[[File:Mumbaicityskyline.jpeg|इवलेसे|332x332अंश| [[मुंबई|मुंबईच्या]] [[वांद्रे|वांद्र्या]]&lt;nowiki/&gt;तून दिसणारे [[वरळी]] आणि [[दादर|दादरचे]] क्षितिज.]]
[[File:ওরলির_গগনরৈখিক_দৃশ্য.jpg|इवलेसे|302x302अंश| मुंबईतील [[परळ|लोअर परळ]]&lt;nowiki/&gt;चे क्षितीज.]]
[[File:Skyline_Kolkata_City_of_Joy.png|इवलेसे|302x302अंश| [[कोलकाता|कोलकात्याचे]] क्षितिज.]]

ही '''भारतातील सर्वात उंच इमारतींची''' यादी आहे. यामध्ये किमान {{Convert|190|m|ft|0}} उंच इमारती आहेत. फक्त राहण्यायोग्य इमारतींना सूचीबद्ध केले जाते, ज्यामध्ये रेडिओ मास्ट आणि टॉवर, निरीक्षण मनोरे, मंदिरे, चिमणी आणि इतर उंच वास्तू संरचना वगळल्या जातात. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ctbuh.org/criteria/|title=CTBUH Height Criteria {{!}} Council on Tall Buildings and Urban Habitat|language=en-US|access-date=2019-11-04}}&lt;/ref&gt;

भारतातील [[गगनचुंबी इमारत|गगनचुंबी इमारतींच्या]] युगाची सुरुवात १९५९ मध्ये [[चेन्नई|चेन्नईतील]] एलआयसी बिल्डिंग पूर्ण झाल्यापासून झाली. सुरुवातीला १२ मजली असलेली ही इमारत देशातील पहिली गगनचुंबी इमारत होती आणि १९६१ पर्यंत ती देशातील सर्वात उंच इमारत राहिली. नंतर  [[मुंबई|मुंबईतील]] २५ मजली [[उषा किरण इमारत|उषा किरण बिल्डिंगने]] तिला मागे टाकले. &lt;ref name=&quot;ReachingTheSky&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Srivathsan|first=A.|url=http://www.hindu.com/pp/2007/07/14/stories/2007071450191100.htm|title=Reaching the sky|date=14 July 2007|work=[[द हिंदू]]|location=Chennai|access-date=8 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20070918053410/http://www.hindu.com/pp/2007/07/14/stories/2007071450191100.htm|archive-date=18 September 2007|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; तेव्हापासून देशातील विविध शहरांमध्ये अनेक उंच इमारती दिसू लागल्या. [[पॅलेस रॉयल (मुंबई)|पॅलेस रॉयलने]] २०१८ मध्ये ३२० मीटर उंचीची देशातील सर्वात उंच इमारत म्हणून संरचनात्मकदृष्ट्या अव्वल स्थान पटकावले होते, परंतु इमारतीचे बांधकाम अद्याप सुरू आहे. {{Convert|301|m|ft|0|abbr=off}} आणि ७८ मजले असलेली [[लोखंडवाला मिनर्व्हा]] ही देशातील सर्वात उंच पूर्ण झालेली इमारत आहे. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.skyscrapercenter.com/country/india|title=The Skyscraper Center|website=Skyscrapercenter.com|access-date=2023-01-30|archive-date=2025-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20250716153934/https://www.skyscrapercenter.com/country/india|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;अनेक उंच इमारतींचे बांधकाम सुरू आहे, &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.skyscrapercenter.com/quick-lists#q=&amp;page=1&amp;type=building&amp;status=STO&amp;status=UC&amp;min_year=0&amp;max_year=9999&amp;region=0&amp;country=75&amp;city=0|title=Buildings in India - The Skyscraper Center|website=skyscrapercenter.com|access-date=2019-11-04}}&lt;/ref&gt; आणि काही होल्डवर आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.skyscrapercenter.com/quick-lists#q=&amp;page=1&amp;type=building&amp;status=OH&amp;min_year=0&amp;max_year=9999&amp;region=0&amp;country=75&amp;city=0|title=On Hold Buildings in India - The Skyscraper Center|website=skyscrapercenter.com|access-date=2019-11-04}}&lt;/ref&gt; प्रत्येक शहरातील सर्वात उंच इमारती अनुक्रमे :

# मुंबई: [[पॅलेस रॉयल (मुंबई)|पॅलेस रॉयल]]
# कोलकाता: [[द फोर्टी टू (कोलकाता)|द ४२ (द 42)]]
# नोएडा: [[सुपरनोव्हा स्पायरा|सुपरनोव्हा स्पिरा]]
# गुरुग्राम: ट्रम्प टॉवर्स दिल्ली एनसीआर टॉवर्स 
# चेन्नई: [[एसपीआर हायलिव्हिंग डिस्ट्रिक्ट टॉवर्स|एसपीआर सिटी टॉवर एच]]
# हैदराबाद: लोढा बेलेझा
# पुणे: [[अमनोरा पार्क टाउन|अमनोरा गेटवे टॉवर्स]]
# नवी मुंबई : महाजन हॉस्पिटल
# बेंगळुरू: CNTC प्रेसिडेंशियल टॉवर

भारतातील सर्वाधिक [[गगनचुंबी इमारत|गगनचुंबी इमारती]] आणि उंच इमारती [[मुंबई|मुंबईत]]  आहेत; तेथे २०० पेक्षा जास्त गगनचुंबी इमारती आहेत. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.emporis.com/city/102037/mumbai-india/type/skyscrapers|title=Mumbai Skyscrapers|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022063528/http://www.emporis.com/city/102037/mumbai-india/type/skyscrapers|archive-date=22 October 2015}}&lt;/ref&gt; तसेच  &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.emporis.com/city/102037/mumbai-india|title=Mumbai high-rises|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150615005107/http://www.emporis.com/city/102037/mumbai-india|archive-date=15 June 2015}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.emporis.com/city/101456/navi-mumbai-india|title=Navi Mumbai high-rises|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150712191730/http://www.emporis.com/city/101456/navi-mumbai-india|archive-date=12 July 2015}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.emporis.com/city/102046/thane-india|title=Thane high-rises|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022062924/http://www.emporis.com/city/102046/thane-india|archive-date=22 October 2015}}&lt;/ref&gt; [[मुंबई महानगर प्रदेश|मुंबई महानगर प्रदेशात]] सध्या ५,६०० उंच इमारती आहेत. [[राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र|दिल्ली-एनसीआरमध्ये]] गेल्या २० वर्षांत सुमारे १८ गगनचुंबी इमारती &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.emporis.com/city/102893/gurgaon-india/type/skyscrapers|title=Gurgaon Skyscrapers|date=|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512011916/http://www.emporis.com/city/102893/gurgaon-india/type/skyscrapers|archive-date=12 May 2015|access-date=6 October 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.emporis.com/city/106659/noida-india/type/skyscrapers|title=Noida Skyscrapers|date=|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926191621/https://www.emporis.com/city/106659/noida-india/type/skyscrapers|archive-date=26 September 2021|access-date=6 October 2021}}&lt;/ref&gt; आणि ५,२०० &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.emporis.com/city/gurgaon-india|title=Gurgaon &amp;#124; Buildings|date=|publisher=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130102162400/http://www.emporis.com/city/gurgaon-india|archive-date=2 January 2013|access-date=23 September 2013}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.emporis.com/city/ghaziabad-india|title=Ghaziabad &amp;#124; Buildings|date=|publisher=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130102162403/http://www.emporis.com/city/ghaziabad-india|archive-date=2 January 2013|access-date=23 September 2013}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.emporis.com/city/noida-india|title=Noida &amp;#124; Buildings|date=|publisher=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130102162407/http://www.emporis.com/city/noida-india|archive-date=2 January 2013|access-date=23 September 2013}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.emporis.com/city/greaternoida-india|title=Greater Noida &amp;#124; Buildings|date=|publisher=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111183946/http://www.emporis.com/city/greaternoida-india|archive-date=11 November 2012|access-date=23 September 2013}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.emporis.com/city/faridabad-india|title=Farīdābād &amp;#124; Buildings|date=|publisher=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130102162413/http://www.emporis.com/city/faridabad-india|archive-date=2 January 2013|access-date=23 September 2013}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.emporis.com/city/100258/new-delhi-india|title=New delhi high-rise|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150511193721/http://www.emporis.com/city/100258/new-delhi-india|archive-date=11 May 2015}}&lt;/ref&gt; उंच इमारती आहेत. [[कोलकाता|कोलकातामध्ये]] १४:विद्यमान गगनचुंबी इमारती आहेत &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.emporis.com/city/100243/kolkata-india/type/skyscrapers|title=Kolkata Skyscrapers|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151023025740/http://www.emporis.com/city/100243/kolkata-india/type/skyscrapers|archive-date=23 October 2015}}&lt;/ref&gt; आणि सुमारे ८०० &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.emporis.com/city/100243/kolkata-india/type/high-rise-buildings|title=Kolkata high rises|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022220354/http://www.emporis.com/city/100243/kolkata-india/type/high-rise-buildings|archive-date=22 October 2015}}&lt;/ref&gt; पूर्ण झालेल्या उंच इमारती आहेत. [[बंगळूर|बेंगळुरू]], [[हैदराबाद]], [[अहमदाबाद]], [[चेन्नई]], [[पुणे]], [[सुरत]] आणि [[कोची]] येथेही अनेक उंच इमारती आहेत.

== उंच इमारतींची यादी ==
या यादीमध्ये पूर्ण झालेल्या किंवा भूमिपूजन झालेल्या इमारतींचा समावेश आहे. यामध्ये स्पायर्स आणि आर्किटेक्चरल तपशील समाविष्ट आहेत, परंतु अँटेना मास्ट समाविष्ट नाहीत. या यादीतील इमारती  {{convert|190|m|ft|0}} पेक्षा जास्त उंचीच्या आहेत.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!क्र	
!नाव
! चित्र 
!शहर
! उंची 
!मजले 
! वर्ष 
! इमारत प्रकार 
! संदर्भ 
|-
|1
|[[पॅलेस रॉयल (मुंबई)]]
|[[चित्र:Palais_royale_worli_mumbai.png|विनाचौकट|238x238अंश]]
|[[मुंबई]]
|{{convert|320|m|ft|0|abbr=}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
|88
|2018
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ahmedabadbusinesspages.com/palais-royale-worli-tallest-residential-tower-mumbai/|title=Palais Royale in Worli {{!}} Tallest Residential Tower in Mumbai -|website=Ahmedabad Business Pages|language=en-US|access-date=2022-10-19|archive-date=2022-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228193928/http://www.ahmedabadbusinesspages.com/palais-royale-worli-tallest-residential-tower-mumbai/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|2
|[[लोखंडवाला मिनर्व्हा]]
|[[चित्र:Minerva_Mahalaxmi_cropped.jpg|158x158अंश]]
|[[मुंबई]]
|{{convert|301|m|ft|0|abbr=}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
|78
|2023
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=10431|title=Lokhandwala Minerva}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=90407|title=Lokhandwala Minerva, Mumbai|website=skyscraperpage.com|access-date=2023-08-08|archive-date=2023-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20231022085121/https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=90407|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|3
|पिरामल अरण्य अरव 
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|282.2|m|ft|0|abbr=}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
|83
|2022
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=33921|title=Piramal Aranya Arav}}&lt;/ref&gt;
|-
|4
|[[वर्ल्ड वन]]
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|280.2|m|ft|0|abbr=}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
|76
|2020
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1180737/world-one-mumbai-india|title=World One|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222092643/http://www.emporis.com/buildings/1180737/world-one-mumbai-india|archive-date=22 December 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
|5
|[[वर्ल्ड व्ह्यू]]
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|277.6|m|ft|0|abbr=}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
|73
|2020
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Ctbuh|id=16252|title=World View}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1352033/world-view-mumbai-india|title=World View|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523020319/https://www.emporis.com/buildings/1352033/world-view-mumbai-india|archive-date=23 May 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |6
|[[लोढा ट्रम्प टॉवर]]
| 
| rowspan=&quot;5&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;5&quot; |{{convert|268|m|ft|0}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
| rowspan=&quot;5&quot; |76
| rowspan=&quot;5&quot; |2020
| rowspan=&quot;5&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;5&quot; |&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/complex/128956/lodha-the-park-mumbai-india|title=LODHA THE PARK TOWERS|last=PARK TOWERS|first=LODHA|date=23 February 2021|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210721161521/https://www.emporis.com/complex/128956/lodha-the-park-mumbai-india|archive-date=21 July 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;park&quot;&gt;{{Ctbuh|id=1064|title=The Park Complex|complex=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite news|last=Kamath|first=Raghavendra|url=http://www.business-standard.com/article/companies/selling-a-17-acre-project-in-south-mumbai-lodha-style-113092200504_1.html|title=Selling a 17-acre project in South Mumbai, Lodha style|date=28 September 2013|work=Business Standard|access-date=3 July 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[लोढा मर्क्विझ]]
| 
|-
|[[लोढा अल्युरा]]
| 
|-
|[[लोढा पार्क साइड]]
| 
|-
|[[द पार्क (निवासी प्रकल्प)|लोढा कियारा]]
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |11
|[[ओमकार १९७३]] टॉवर A
| 
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{convert|267|m|ft|0}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |73
| rowspan=&quot;2&quot; |2021
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1233394/omkar-1973-tower-a-mumbai-india|title=Omkar 1973 Tower A - Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414101845/https://www.emporis.com/buildings/1233394/omkar-1973-tower-a-mumbai-india|archive-date=14 April 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1233396/omkar-1973-tower-b-mumbai-india|title=Omkar 1973 Tower B - Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414101832/https://www.emporis.com/buildings/1233396/omkar-1973-tower-b-mumbai-india|archive-date=14 April 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[ओमकार १९७३]] टॉवर B
| 
|-
|13
|[[नथानी हाइट्स]]
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|262|m}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
|72
|2020
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=14465|title=Nathani Heights}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1272217/nathani-heights-mumbai-india|title=Nathani Heights|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523020306/https://www.emporis.com/buildings/1272217/nathani-heights-mumbai-india|archive-date=23 May 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|14
|[[थ्री सिक्स्टी वेस्ट]] टॉवर B
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|260|m|ft|0}}
|66
|2021
|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;व्यावसायिक&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=532|title=Three Sixty West Tower B}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;monitor signs&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.projectsmonitor.com/REALEST/oberoi-realty-signs-samsung-ct-for-mumbai-project|title=Projects Monitor :: Oberoi Realty signs Samsung C&amp;T; for Mumbai project|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011232645/http://projectsmonitor.com/REALEST/oberoi-realty-signs-samsung-ct-for-mumbai-project|archive-date=11 October 2011|access-date=9 January 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
|15
|[[द फोर्टी टू]] (42)
|[[चित्र:The_42.jpg|विनाचौकट|242x242अंश]]
|[[कोलकाता]]
|{{convert|260|m}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
|65
|2018
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1202103/the-42-kolkata-india|title=The 42|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216110218/https://www.emporis.com/buildings/1202103/the-42-kolkata-india|archive-date=16 December 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.india.com/viral/kolkatas-the-42-residential-skyscraper-becomes-the-tallest-building-in-india-with-65-floors-see-pictures-3633954/|title=tallest tower for 2018-2019 in india}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/the-42-in-kolkata-becomes-indias-tallest-building/articleshow/68900814.cms|title=tallest in india|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|16
|[[One Avighna Park]]
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|260|m|ft|0}}
|64
|2017
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=14469|title=One Avighna Park}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=96546|title=One Avighna Park, Mumbai|website=skyscraperpage.com|access-date=2022-11-10|archive-date=2022-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20221110195018/https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=96546|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1188768/one-avighna-park-mumbai-india|title=one avighna park|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307022006/http://www.emporis.com/buildings/1188768/one-avighna-park-mumbai-india|archive-date=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |17
|Rustomjee Crown टॉवर A
|
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{convert|259|m|ft|0}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |69
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=272|title=Rustomjee Crown|complex=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1202564/db-orchid-crown-1-mumbai-india|title=DB Orchid Crown 1|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307024421/http://www.emporis.com/buildings/1202564/db-orchid-crown-1-mumbai-india|archive-date=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1202565/db-orchid-crown-2-mumbai-india|title=DB Orchid Crown 2|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307052033/http://www.emporis.com/buildings/1202565/db-orchid-crown-2-mumbai-india|archive-date=7 March 2016}}&lt;/ref&gt;
|-
|Rustomjee Crown टॉवर B
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |19
|[[The Imperial (Mumbai)|The Imperial]] I
|[[चित्र:The_Imperial_Towers_SP.jpg|विनाचौकट|241x241अंश]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{convert|256|m|ft|0}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |60
| rowspan=&quot;2&quot; |2010
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=889|title=The Imperial 1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=890|title=The Imperial 2}}&lt;/ref&gt;
|-
|The Imperial II
|[[चित्र:The_Imperial_Towers_SP.jpg|विनाचौकट|241x241अंश]]
|-
|21
|[[Three Sixty West]] टॉवर A
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|255.6|m|ft|0|abbr=}}
|52
|2020
|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;व्यावसायिक&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=12350|title=Three Sixty West Tower A}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1202616/three-sixty-west-1-mumbai-india|title=Three Sixty West 1|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215190214/https://www.emporis.com/buildings/1202616/three-sixty-west-1-mumbai-india|archive-date=15 December 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|22
|Four Seasons Private Residences
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|250|m|ft|0}}
|55
|2022
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=107748|title=Four Seasons Private Residences|work=skyscraperpage.com|access-date=2022-10-15|archive-date=2022-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20221015193040/https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=107748|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1234641/four-seasons-residences-mumbai-india|title=Four Seasons Private Residences|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171111182921/https://www.emporis.com/buildings/1234641/four-seasons-residences-mumbai-india|archive-date=11 November 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skyscrapercenter.com/building/four-seasons-private-residences/18836|title=Four Seasons Private residences|website=CTBUH - The Skyscraper Center}}&lt;/ref&gt;
|-
|23
|Ahuja टॉवरs
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|250|m|ft|0|abbr=}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
|55
|2019
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.emporis.com/building/ahujatower-mumbai-india|title=ahuja towers, Mumbai, India|author=Emporis GmbH|publisher=Emporis.com|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120730165935/http://www.emporis.com/building/ahujatower-mumbai-india|archive-date=30 July 2012|access-date=2011-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.p-t-group.com/project_detail.php?t=rt&amp;sub=6&amp;sub2=8&amp;sub3=5&amp;id=291&amp;lang=e|title=ahuja towers|author=p-t-group|publisher=p-t-group.com|access-date=2011-08-14}}&lt;/ref&gt;
|-
|24
|Crescent Bay टॉवर 6
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|239.7|m|ft|0|abbr=}}
|62
|2019
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=15343|title=Crescent Bay T6}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times plan&quot;&gt;{{Cite web|url=http://m.timesofindia.com/city/mumbai/Mumbais-biggest-slum-redevelopment-plan-gets-going/articleshow/15428468.cms|title=Mumbai's biggest slum redevelopment plan gets going|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |25
|Auris Serenity टॉवर 1
| 
| rowspan=&quot;3&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;3&quot; |{{convert|235|m|ft|0}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; |69
|2018
| rowspan=&quot;3&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; |&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=33924|title=Auris Serenity Tower 1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/complex/130174/auris-serenity-mumbai-india|title=Auris Serenity – Buildings – EMPORIS|last=GmbH|first=Emporis|website=emporis.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202063803/https://www.emporis.com/complex/130174/auris-serenity-mumbai-india|archive-date=2 February 2017|access-date=3 July 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=33925|title=Auris Serenity Tower 2}}&lt;/ref&gt;
|-
|Auris Serenity टॉवर 2
| 
|2019
|-
|Auris Serenity टॉवर 3
| 
|2021
|-
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |28
|Salsette 27 टॉवर A
|
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{convert|225.2|m|ft|0}}
| rowspan=&quot;2&quot; |64
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=31465|title=Salsette 27 Tower A|access-date=2023-02-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=31466|title=Salsette 27 Tower B|access-date=2023-02-27}}&lt;/ref&gt;
|-
|Salsette 27 टॉवर B
|
|-
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |30
|Indiabulls Sky Forest टॉवर 1
|
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{convert|225|m|ft|0}}
| rowspan=&quot;2&quot; |62
| rowspan=&quot;2&quot; |2022
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1276692/sky-forest-1-mumbai-india|title=Sky Forest 1|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20211026191335/https://www.emporis.com/buildings/1276692/sky-forest-1-mumbai-india|archive-date=26 October 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1276693/sky-forest-2-mumbai-india|title=Sky Forest 2|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20211026191336/https://www.emporis.com/buildings/1276693/sky-forest-2-mumbai-india|archive-date=26 October 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|Indiabulls Sky Forest टॉवर 2
|
|-
|32
|Two ICC
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|223.2|m|ft|0}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
|68
|2018
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=27917|title=Two ICC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1235576/two-icc-mumbai-india|title=Two Icc|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213191413/https://www.emporis.com/buildings/1235576/two-icc-mumbai-india|archive-date=13 February 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;रीडिफ.कॉम&quot;&gt;{{cite web|url=http://m.रीडिफ.कॉम/business/report/wadias-launch-new-luxury-residential-project-in-mumbai/20120131.htm|title=Wadias launch new luxury residential project|work=रीडिफ.कॉम|access-date=3 July 2017}}{{मृत दुवा|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|33
|Crescent Bay टॉवर 5
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|222.5|m|ft|0|abbr=}}
|63
|2019
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=15342|title=Crescent Bay T5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times plan&quot; /&gt;
|-
|34
|[[World One|वर्ल्ड Crest]]
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|222.5|m|ft|0}}
|57
|2017
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=14473|title=World Crest}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&amp;pageid=4&amp;sectid=edid=&amp;edlabel=TOIM&amp;mydateHid=12-10-2010&amp;pubname=Times+of+India+-+Mumbai&amp;edname=&amp;articleid=Ad00400&amp;publabel=TOI|title=Times of India Publications|publisher=Lite.epaper.timesofindia.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111009112754/http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&amp;pageid=4&amp;sectid=edid=&amp;edlabel=TOIM&amp;mydateHid=12-10-2010&amp;pubname=Times+of+India+-+Mumbai&amp;edname=&amp;articleid=Ad00400&amp;publabel=TOI|archive-date=9 October 2011|access-date=2010-10-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |35
|[[लोढा बेलिसिमो]] टॉवर 1
| 
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{convert|222|m|ft|0}}
| rowspan=&quot;2&quot; |53
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=50167|title=Lodha Bellissimo, Mumbai|website=skyscraperpage.com|access-date=2022-12-05|archive-date=2022-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221205195719/https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=50167|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;timesofindia.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://m.timesofindia.com/city/mumbai/Flat-buyers-pay-big-bucks-for-scenic-view-only-to-find-it-totally-blocked/articleshow/51861691.cms|title=Flat buyers pay big bucks for scenic view—only to find it totally blocked|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=3 July 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/complex/126848/lodha-bellissimo-mumbai-india|title=Lodha Bellissimo|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021163803/https://www.emporis.com/complex/126848/lodha-bellissimo-mumbai-india|archive-date=21 October 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|लोढा Bellissimo टॉवर 2
| 
|-
|37
|[[Indiabulls|Indiabulls Sky Blu]]
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|220|m|ft|0|abbr=}}
|56
|2019
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skyscrapercenter.com/building/blu-estate-club-sky-blu/23639|title=Indiabulls Sky Blu|website=Council on Tall Buildings and Urban Habitat|access-date=2021-12-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1221094/indiabulls-blu-3-mumbai-india|title=Indiabulls Sky Blu|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210826064854/https://www.emporis.com/buildings/1221094/indiabulls-blu-3-mumbai-india|archive-date=26 August 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|-
|38
|Oberoi Commerz
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|220|m|ft|0|abbr=}}
|51
|2023
|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;व्यावसायिक&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kone.com/en/news-and-insights/releases/kone-wins-order-to-equip-the--commerz-iii--office-tower-in-mumbai-2021-09-09.aspx|title=KONE wins order to equip the 'Commerz III' office tower in Mumbai|website=kone.com|access-date=18 March 2024|archive-date=2024-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224191227/https://www.kone.com/en/news-and-insights/releases/kone-wins-order-to-equip-the--commerz-iii--office-tower-in-mumbai-2021-09-09.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |39
|Oberoi Sky City टॉवर A
| 
| rowspan=&quot;5&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;5&quot; |{{convert|220|m|ft|0|abbr=}}
| rowspan=&quot;5&quot; |67
| rowspan=&quot;5&quot; |2021
| rowspan=&quot;5&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;5&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/complex/131982/oberoi-sky-city-mumbai-india|title=Oberoi Sky City Complex - Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827064358/https://www.emporis.com/complex/131982/oberoi-sky-city-mumbai-india|archive-date=27 August 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oberoi&quot; /&gt;
|-
|Oberoi Sky City टॉवर B
| 
|-
|Oberoi Sky City टॉवर C
| 
|-
|Oberoi Sky City टॉवर D
| 
|-
|Oberoi Sky City टॉवर E
| 
|-
|44
|Omkar Alta Monte टॉवर B
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|218|m|ft|0}}
|65
|2019
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref name=&quot;constructionweekonline.in&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.constructionweekonline.in/lofty-dreams/|title=Lofty Dreams|access-date=3 July 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=14467|title=Omkar Alta Monte Tower B}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1203121|title=Omkar Alta Monte 2|work=[[Emporis]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20191107090912/https://www.emporis.com/buildings/1203121|archive-date=7 November 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
|45
|Century Mills टॉवर
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|215.5|m|ft|0|abbr=}}
|51
|2014
|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;व्यावसायिक&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=14484|title=Century Mills Tower}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1202624|title=Century IT Tower 1|work=[[Emporis]]}}{{dead link|date=September 2022|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|-
|46
|Raheja Imperia
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|214|m|ft|0|abbr=}}
|52
|2020
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=33923|title=Raheja Imperia}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiainfoline.com/article/editorial-interviews-leader-speak/ashish-s-raheja-managing-director-raheja-universal-ltd-116070500226_1.html|title=Ashish S. Raheja, Managing Director, Raheja Universal Ltd|last=indiainfoline.com|access-date=3 July 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |47
|लोढा Venezia A
|
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{convert|213.5|m|ft|0}}
| rowspan=&quot;2&quot; |68
|2017
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=14926|title=Lodha Venezia Tower A}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto5&quot;&gt;{{cite news|last=Kamath|first=Raghavendra|url=http://www.business-standard.com/article/companies/after-2-yrs-mumbai-developers-step-on-gas-112102200025_1.html|title=After 2 yrs, Mumbai developers step on gas|date=22 October 2012|work=Business Standard|access-date=3 July 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=14927|title=Lodha Venezia Tower B}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1264478/lodha-venezia-2-mumbai-india|title=Lodha Venezia B|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210726110429/https://www.emporis.com/buildings/1264478/lodha-venezia-2-mumbai-india|archive-date=26 July 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|लोढा Venezia B
|
|2021
|-
|48
|Monte South टॉवर 1
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|210|m|ft|0}}
|60
|2022
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Ctbuh|id=35132|title=Monte South Tower 1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1233697/monte-south-1-mumbai-india|title=Monte South 1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200201174020/https://www.emporis.com/buildings/1233697/monte-south-1-mumbai-india|archive-date=1 February 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|49
|Orchid Enclave
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|210|m|ft|0}}
|56
|2017
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=42914https%3A%2F%2Fskyscraperpage.com%2Fcities%2F%3FbuildingID%3D42914|title=Orchid Enclave, Mumbai|work=skyscraperpage.com|access-date=2022-10-10|archive-date=2022-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20221010194521/https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=42914https%3A%2F%2Fskyscraperpage.com%2Fcities%2F%3FbuildingID%3D42914|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/261722/orchid-enclave-mumbai-india|title=orchid enclave|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830084501/https://www.emporis.com/buildings/261722/orchid-enclave-mumbai-india|archive-date=30 August 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;!-- source for completion is missing, ctbuh height 182 m
|-
!14
| Orchid Enclave 1
| [[Mumbai]]
|
| {{convert|210|m|ft|0}}
| 52
| 2013&lt;ref name=&quot;Orchid Enclave&quot;&gt;[http://buildingdb.ctbuh.org/?do=building&amp;building_id=8738|CTBUH Orchid Enclave]&lt;/ref&gt;
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;Residential&lt;/span&gt;
|-
!15
| Orchid Enclave 2&lt;ref name=&quot;Orchid Enclave&quot;/&gt;
| [[Mumbai]]
|
| {{convert|210|m|ft|0}}
| 52
| 2013
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;Residential&lt;/span&gt; --&gt;
|-
|50
|Orbit Terraces
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|207|m|ft|0}}
|61
|2021
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1172124/orbit-terraces-mumbai-india|title=Orbit Terraces|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025192217/https://www.emporis.com/buildings/1172124/orbit-terraces-mumbai-india|archive-date=25 October 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|51
|Crescent Bay टॉवर 4
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|206|m|ft|0|abbr=}}
|58
|2019
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=15341|title=Crescent Bay T4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1222849|title=Crescent Bay 3|work=[[Emporis]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20191107090916/https://www.emporis.com/buildings/1222849|archive-date=7 November 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times plan&quot; /&gt;
|-
|52
|Kohinoor Square टॉवर A
|[[चित्र:Kohinoor_tower.JPG|विनाचौकट|254x254अंश]]
|[[मुंबई]]
|{{convert|201.9|m|ft|0}}
|50
|2019
|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;व्यावसायिक&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=10190|title=Kohinoor Square Tower A}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1184095/kohinoor-square-commercial-tower-mumbai-india|title=Kohinoor Square Commercial Tower|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151211000823/http://www.emporis.com/buildings/1184095/kohinoor-square-commercial-tower-mumbai-india|archive-date=11 December 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |53
|Celestia Spaces टॉवर A
|
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{convert|201|m|ft|0}}&lt;!-- height per source, do not change --&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |59
| rowspan=&quot;2&quot; |2022
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=1478|title=Celestia Spaces Complex|complex=yes}}&lt;/ref&gt;
|-
|-
|Celestia Spaces टॉवर B
|
|-
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |55
|Oberoi Enigma टॉवर 1
|
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{convert|201|m|ft|0}}
| rowspan=&quot;2&quot; |58
| rowspan=&quot;2&quot; |2023
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{Ctbuh|id=2311|title=Enigma Complex|complex=yes}}&lt;/ref&gt;
|-
|-
|Oberoi Enigma टॉवर 2
|
|-
|57
|Kalpataru Avana
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|201|m|ft|0}}
|52
|2019
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=22427|title=Kalpataru Avana}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1233869/kalpataru-avana-mumbai-india|title=Kalpataru Avana|website=Emporis}}{{dead link|date=September 2022|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|-
|58
|Crescent Bay टॉवर 3
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|200|m|ft|0}}
|56
|2022
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=15340|title=Crescent Bay Tower 3}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |59
|Trump टॉवर Delhi NCR टॉवर 1
|
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Gurugram]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{convert|200|m|ft|0}}
| rowspan=&quot;2&quot; |57
| rowspan=&quot;2&quot; |2024
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;व्यावसायिक&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=43788|title=Trump Tower Delhi NCR Tower|access-date=2024-02-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=43789|title=Trump Tower Delhi NCR Tower 2|access-date=2024-02-26}}&lt;/ref&gt;
|-
|-
|Trump टॉवर Delhi NCR टॉवर 2
|
|-
|-
|61
|One ICC
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|197.6|m|ft|0}}
|61
|2018
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=27916|title=One ICC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1235573/one-icc-mumbai-india|title=One Icc|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213191756/https://www.emporis.com/buildings/1235573/one-icc-mumbai-india|archive-date=13 February 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|62
|Omkar Alta Monte टॉवर C
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|197|m|ft|0}}
|58
|2017
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=14466|title=Omkar Alta Monte Tower C}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |63
|SD Alpine A
| 
| rowspan=&quot;2&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Convert|196.5|m|ft|0|}}
| rowspan=&quot;2&quot; |63
| rowspan=&quot;2&quot; |2019&lt;ref name=&quot;emporis_1371012&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/complex/137101/sd-alpine-mumbai-india|title=SD Alpine|publisher=emporis.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210824082339/https://www.emporis.com/complex/137101/sd-alpine-mumbai-india|archive-date=24 August 2021}}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=107515|title=Alpine, Mumbai|website=skyscraperpage.com|access-date=2023-01-21|archive-date=2023-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230121195231/https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=107515|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;emporis_1371012&quot; /&gt;
|-
|SD Alpine B
| 
|-
|65
|Indiabulls Sky
|[[चित्र:Indiabulls_Sky.jpg|विनाचौकट|284x284अंश]]
|[[मुंबई]]
|196 metres (643&amp;nbsp;ft)
|48
|2016
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=97634|title=Indiabulls Sky, Mumbai|work=skyscraperpage.com|access-date=2022-10-28|archive-date=2023-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20231022084705/https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=97634|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indiabulls.com/realestate/sky/index.html|title=Official Website|publisher=Indiabulls.com|access-date=23 August 2010|archive-date=2010-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20100831232458/http://www.indiabulls.com/realestate/sky/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|66
|Raheja Revanta
|
|[[Gurugram]]
|{{convert|195|m|ft|0}}
|61
|2020
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=6198|title=Raheja Revanta, Gurgaon|website=skyscraperpage.com|access-date=2023-04-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=13414|title=Raheja Revanta}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1212856/raheja-revanta-gurgaon-india|title=Raheja Revanta|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318222047/https://www.emporis.com/buildings/1212856/raheja-revanta-gurgaon-india|archive-date=18 March 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
|67
|Raheja टॉवर
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|195|m|ft|0}}
|48
|2022
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1202679/raheja-tower-mumbai-india|title=Raheja Tower|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518170214/https://www.emporis.com/buildings/1202679/raheja-tower-mumbai-india|archive-date=18 May 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|68
|[[Lodha Altamount|लोढा Altamount]]
|[[चित्र:Lodha_Altamount_-_An_epitome_of_luxury.jpg|विनाचौकट|160x160अंश]]
|[[मुंबई]]
|{{convert|195|m|ft|0}}
|43
|2018
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://m.timesofindia.com/city/mumbai/At-Rs-160-crore-flat-in-Altamount-Rd-bldg-sets-national-record/articleshow/49928641.cms|title=At Rs 160 crore, flat in Altamount Rd bldg sets national record|website=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=3 July 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=16493|title=Lodha Altamount}}&lt;/ref&gt;
|-
|-
|69
|Ariisto Sommet
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|194|m|ft|0}}
|50
|2018
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=109525|title=Ariisto Sommet, Mumbai|website=skyscraperpage.com|access-date=2022-12-08|archive-date=2022-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221208195226/https://skyscraperpage.com/cities/?buildingID=109525|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |70
|Raheja Vivarea 1
|
| rowspan=&quot;4&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;4&quot; |{{convert|193.8|m|ft|0}}
| rowspan=&quot;4&quot; |42
| rowspan=&quot;3&quot; |2012
| rowspan=&quot;4&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;4&quot; |&lt;ref name=&quot;viva&quot;&gt;{{Ctbuh|id=182|title=Raheja Vivarea Complex|complex=yes}}&lt;/ref&gt;
|-
|Raheja Vivarea 2
|
|-
|Raheja Vivarea 3
|
|-
|Raheja Vivarea 4
|
|2018
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |74
|Orchid Woods 1
| 
| rowspan=&quot;3&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;3&quot; |{{convert|193|m|ft|0}}
| rowspan=&quot;3&quot; |58
| rowspan=&quot;3&quot; |2012
| rowspan=&quot;3&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; |&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=275|title=Orchid Woods Complex}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/complex/121148/orchid-woods-mumbai-india|title=Orchid woods complex|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830084453/https://www.emporis.com/complex/121148/orchid-woods-mumbai-india|archive-date=30 August 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|Orchid Woods 2
| 
|-
|Orchid Woods 3
| 
|-
|77
|Ashok टॉवरs D
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|193|m|ft|0}}
|49
|2009
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=10554|title=Ashok Towers D}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ms&quot;&gt;{{cite web|url=http://skyscraperpage.com/cities/?cityID=839|title=Mumbai buildings at|publisher=Skyscraperpage.com|access-date=2010-08-23|archive-date=2010-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20100512034616/http://skyscraperpage.com/cities/?cityID=839|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ashok Towers by Peninsula&quot;&gt;{{cite web|url=http://peninsula.co.in/projects/residential/ashoktowers/ashoktowers.php|title=Ashok Towers by Peninsula|publisher=Peninsula.co.in|access-date=2010-08-23}}&lt;/ref&gt;
|-
|78
|Piramal Aranya Avyan
|
|[[मुंबई]]
|{{convert|192.9|m|ft|0}}
|52
|2022
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=33920|title=Piramal Aranya Avyan}}&lt;/ref&gt;
|-
|-
|79
|The Ruby
| &lt;!--Work by indianspy007,don't change--&gt;
|[[मुंबई]]
|{{convert|191|m|ft|0}}
|40
|2011
|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;व्यावसायिक&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=12552|title=Ruby Mills Tower}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1175228/ruby-tower-mumbai-india|title=Ruby Tower, Mumbai – 1175228 – EMPORIS|last=GmbH|first=Emporis|website=emporis.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307025903/http://www.emporis.com/buildings/1175228/ruby-tower-mumbai-india|archive-date=7 March 2016|access-date=3 July 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
|80
|लोढा Primero
| 
|[[मुंबई]]
|{{convert|190|m|ft|0}}
|52
|2014
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lodhagroup.com/primero/index.php|title=Lodha Primero|publisher=Lodhagroup.com|access-date=2010-07-16|archive-date=2010-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100502015141/http://www.lodhagroup.com/primero/index.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ctbuh|id=11124|title=Lodha Primero}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1185924|title=Lodha Primero|work=[[Emporis]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20191107090918/https://www.emporis.com/buildings/1185924|archive-date=7 November 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |81
|Runwal Bliss 3
|
| rowspan=&quot;3&quot; |[[मुंबई]]
| rowspan=&quot;3&quot; |{{convert|190|m|ft|0}}
| rowspan=&quot;3&quot; |52
| rowspan=&quot;3&quot; |2022
| rowspan=&quot;3&quot; |&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
| rowspan=&quot;3&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1260737/runwal-bliss-3-mumbai-india|title=Runwal Bliss 3|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421123847/https://www.emporis.com/buildings/1260737/runwal-bliss-3-mumbai-india|archive-date=21 April 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1260734/runwall-bliss-4-mumbai-india|title=Runwal Bliss 4|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421124216/https://www.emporis.com/buildings/1260734/runwall-bliss-4-mumbai-india|archive-date=21 April 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.emporis.com/buildings/1591633/runwal-bliss-5-mumbai-india|title=Runwal Bliss 5|website=Emporis|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421124214/https://www.emporis.com/buildings/1591633/runwal-bliss-5-mumbai-india|archive-date=21 April 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|Runwal Bliss 4
|
|-
|Runwal Bliss 5
|
|-
|84
|Dhaval Sunrise
|
|[[मुंबई]]
|190 meters (623&amp;nbsp;ft)
|40
|2022
|&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;निवासी&lt;/span&gt;
|}

== कालरेखा ==

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! नाव 
! चित्र 
! शहर
! सर्वात उंच असल्याची वर्षे 
! उंची 
! मजले 
! संदर्भ 
|-
| [[एलआयसी इमारत]]
|[[File:LIC building.jpg|135x135px]]
|[[चेन्नई]]
|1959-1961
| {{convert|54|m|ft|0}}
| 15
|&lt;ref name=&quot;ReachingTheSky&quot;/&gt;
|-
| [[उषा किरण इमारत]]
|
|[[मुंबई]] 
|1961-1972
| {{convert|80|m|ft|0}}
| 25
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.emporis.com/buildings/125951/usha-kiran-mumbai-india |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421225743/https://www.emporis.com/buildings/125951/usha-kiran-mumbai-india |url-status=dead |archive-date=21 April 2021 |title=Usha Kiran Mumbai |website=Emporis}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mumbai flat sold for Rs. 27 crore|work=Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Mumbai-flat-sold-for-Rs-27-crore/articleshow/2996901.cms|access-date=2021-01-28}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एक्स्प्रेस टॉवर्स]]
| [[File:Completed facade.JPG|165x165px]]
| मुंबई 
| 1972–1974
| {{convert|105|m|ft|0}}
| 25
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Express Towers, Mumbai |website=skyscraperpage.com |url=https://skyscraperpage.com/diagrams/?buildingID=32557 |access-date=2023-06-19 |archive-date=2023-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619154536/https://skyscraperpage.com/diagrams/?buildingID=32557 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Express Towers changes hands|url=http://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/express-towers-changes-hands/article6178321.ece|access-date=3 January 2017|work=[[द हिंदू]]|date=July 5, 2014}}&lt;/ref&gt; 
|-
| [[वर्ल्ड ट्रेड सेंटर (मुंबई) ]]
|[[File:Mumbai night skyline.jpg|135x135px]]
| मुंबई 
| 1974–2009
| {{convert|156|m|ft|0}}
| 35
|&lt;ref&gt;{{Cite web |title=World Trade Center, Mumbai |website=skyscraperpage.com |url=https://skyscraperpage.com/diagrams/?buildingID=1347 |access-date=2023-06-25 |archive-date=2023-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230625193500/https://skyscraperpage.com/diagrams/?buildingID=1347 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[प्लॅनेट गोदरेज]]
|[[File:Planet Godrej.jpg|200x200px]]
| मुंबई 
| 2009–2010
| {{convert|181|m|ft|0}}
| 51
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2007/06/27/stories/2007062701261300.htm |title=Godrej Planet setting a mark in high-rise |work=Business Line |date=2007-06-27 |access-date=2010-09-15}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[द इम्पिरियल, मुंबई|इम्पिरियल टॉवर्स ]]
|[[File:The Imperial Towers SP.jpg|200x200px]]
| मुंबई 
| 2010–2018
| {{convert|256|m|ft|0}}
| 60
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.livemint.com/2010/03/10211513/Tallest-Indian-skyscraper-gets.html |title=Tallest Indian skyscraper gets its act together|work=Livemint|date=10 March 2010|access-date=21 December 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[द फोर्टी टू ]] (42)
|[[File:The 42.jpg|frameless|200x200px]]
|[[कोलकाता]]
|2018-2019
|{{convert|260|m|ft|0}}
|65
|&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
|-
| [[द पार्क (निवासी प्रकल्प)|द पार्क]]
| 
| मुंबई 
| 2019–2020
| {{convert|268|m|ft|0}}
| 78
| &lt;ref&gt;[http://www.business-standard.com/article/companies/lodha-group-set-to-erect-world-39-s-tallest-residential-tower-110060900004_1.html Lodha group set to erect world's tallest residential tower], ''Business Standard'', 9 June 2010.&lt;/ref&gt;
|-
| [[वर्ल्ड वन]]
| 
|मुंबई 
|2020–2022
|{{convert|280.2|m|ft|0|abbr=}}
|76
|&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
|-
| [[पॅलेस रॉयल, मुंबई]]
| [[File:Palais royale worli mumbai.png|left|frameless|195x195px]]
|मुंबई 
|2022–present
|{{convert|320|m|ft|0|abbr=}}
|88
|&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.justbaazaar.com/listing/palais-royale-mumbai-tallest-structure-of-india/ | title=Palais Royale Mumbai Tallest Structure of India | access-date=2024-03-23 | archive-date=2022-09-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220929184220/https://www.justbaazaar.com/listing/palais-royale-mumbai-tallest-structure-of-india/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:भारतातील इमारती व वास्तू|गगनचुंबी इमारती]]</text>
      <sha1>pyldspxt835l6wjfjzxhlcn31pkq2wt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:आयर्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे</title>
    <ns>10</ns>
    <id>349120</id>
    <revision>
      <id>2694585</id>
      <parentid>2619535</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8265" sha1="67oyn4k0g2gz7cprqy7mvll3js68dz3" xml:space="preserve">{{Navbox with collapsible groups
| name = आयर्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे
| title = आयर्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे
| state = collapsed| listclass = hlist

| group1 = कसोटी आणि मर्यादित षटकांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे
| state1 = expanded
| list1 = {{navbox|subgroup
| group1 = अफगाणिस्तान
| list1 = 
* [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१६|२०१६]]
* [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१८|२०१८]]
* [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१९|२०१९]]
* [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२२|२०२२]]

| group2 = ऑस्ट्रेलिया
| list2 = 
* [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१०|२०१०]]
* [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड आणि आयर्लंड दौरा, २०१२|२०१२]]
* [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड आणि आयर्लंड दौरा, २०१५|२०१५]]

| group3 = बांगलादेश
| list3 = 
* [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१०|२०१०]]
* [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा आयर्लंड आणि नेदरलँड्स दौरा, २०१२|२०१२]]
* [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा (इंग्लंडमध्ये), २०२३|२०२३]]

| group4 = इंग्लंड
| list4 = 
* [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २००६|२००६]]
* [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २००९|२००९]]
* [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०११|२०११]]
* [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१३|२०१३]]
* [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१५|२०१५]]
* [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१९|२०१९]]
* [[इंग्लंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२५|२०२५]]

| group5 = भारत
| list5 = 
* [[२००७ फ्युचर चषक|२००७]]
* [[भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१८|२०१८]]
* [[भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२२|२०२२]]
* [[भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२३|२०२३]]

| group6 = न्यू झीलंड 
| list6 =
* [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२२|२०२२]]
* [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|२०२६]]

| group7 = पाकिस्तान
| list7 = 
* [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०११|२०११]]
* [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१३|२०१३]]
* [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड आणि आयर्लंड दौरा, २०१६|२०१६]]
* [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१८|२०१८]]
* [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२४|२०२४]]

| group8 = दक्षिण आफ्रिका
| list8 = 
* [[२००७ फ्युचर चषक|२००७]]
* [[दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२१|२०२१]]

| group9 = श्रीलंका
| list9 = 
* [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१४|२०१४]]
* [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा इंग्लंड आणि आयर्लंड दौरा, २०१६|२०१६]]

| group10 = वेस्ट इंडीज 
| list10 = 
* [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१७|२०१७]]
* [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२५|२०२५]]

| group11 = झिम्बाब्वे 
| list11 =
* [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१९|२०१९]]
* [[झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२१|२०२१]]
}}

| group2 = प्रमुख स्पर्धा आयोजित केल्या
| state2 = expanded
| list2 = {{navbox|subgroup
| group1 = अनेक संघ
| list1 = 
* [[२००७ आयर्लंड चौरंगी मालिका|२००७]]
* [[२००८ आयसीसी विश्व टी-२० पात्रता|२००८]]
* [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१५|२०१५]]
* [[आयर्लंड त्रिकोणी मालिका, २०१७| २०१७]]
* [[२०१९ आयर्लंड तिरंगी मालिका|२०१९]]
* [[२०१९-२० आयर्लंड तिरंगी मालिका|२०१९-२०]]
}}

| group3 = इतर दौरे
| state3 = expanded
| list3 = {{navbox|subgroup
| group1 = कॅनडा
| list1 = 
* [[कॅनडा क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २००८|२००८]]

| group2 = हाँग काँग
| list2 = 
* [[हाँग काँग क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१६|२०१६]]

| group3 = केनिया
| list3 = 
* [[केनिया क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २००८|२००८]]
* [[केनिया क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २००९|२००९]]

| group4 = नेदरलँड्स 
| list4 = 
* [[नेदरलँड्स क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१०|२०१०]]

| group5 = स्कॉटलंड
| list5 = 
* [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१४|२०१४]]
* [[स्कॉटलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०१५|२०१५]]
}}

}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}

[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट टूर नेव्हिगेशनल बॉक्स]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>67oyn4k0g2gz7cprqy7mvll3js68dz3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पिकोमा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>351437</id>
    <revision>
      <id>2694633</id>
      <parentid>2444821</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T19:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6411" sha1="nxdtvcynhr4d8wqmne6fd1w91vybvvd" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट सॉफ्टवेर
| title = पिकोमा
| विकासक= काकाओ पिकोमा कॉर्पोरेशन
| प्रकाशन दिनांक= एप्रिल २०१६
| संगणक प्रणाली = आयओएस, ॲंड्रॉईड
| भाषा = जपानी, फ्रेंच
| प्रकार= वेबटून, मंगा
| संकेतस्थळ= {{URL|https://piccoma.com}}
}}

'''पिकोमा''' (जपानी: ピッコマ) हे जपानी डिजिटल कॉमिक ॲप आहे. जे [[स्मार्टफोन]], टॅब्लेट आणि [[व्यक्तिगत संगणक|वैयक्तिक संगणकांवर]] उपलब्ध आहे. हे काकाओ पिकोमा कॉर्पोरेशन द्वारे विकसित आणि जारी केले गेले आहे. ही काकाओची जपानी उपकंपनी आहे. 

== सेवा ==
{{मट्रा}}
जेव्हा ही सेवा प्रथम सुरू करण्यात आली तेव्हा तिने प्रत्येक वैयक्तिक मंगा आणि व्हॉल्यूम इतर ऑनलाइन दुकानांप्रमाणेच विकत घेण्याचे नियमित मॉडेल ऑफर केले होते. परंतु त्यानंतर ते वेबटून मॉडेल स्वीकारण्यास प्रवृत्त झाले. यामध्ये वापरकर्ता वैयक्तिक अध्याय खरेदी करू शकतो आणि काही अध्याय वाचण्यासाठी २४ तास प्रतीक्षा करून नंतर विनामूल्य वाचू शकतो.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-09-03/kakao-counts-on-japan-s-love-of-manga-to-break-through-overseas|title=Kakao Counts on Japan's Manga Love to Break Through Overseas|date=3 September 2017|work=Bloomberg.com|publisher=Bloomberg|access-date=February 20, 2018}}&lt;/ref&gt; काकाओच्या सेवांवर (डॉम वेबटून आणि काकाओपेज) ऑफर केलेली कोरियन वेबटून्स जपानीमध्ये पिकोमा द्वारे ऑफर केली जातात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2017/08/02/business/manga-goes-digital-via-smartphone-apps-paper-comics-still-place/#.Wozb0KjwY2x|title=As manga goes digital via smartphone apps, do paper comics still have a place?|date=2 August 2017|publisher=The Japan Times|access-date=February 20, 2018}}&lt;/ref&gt; काकाओ जपानने घोषित केले की ते २०१८ च्या उन्हाळ्यात पिकोमासाठी मूळ जपानी, कोरियन आणि चीनी वेबटून्स ऑफर करण्यास सुरुवात करेल.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://asia.nikkei.com/Business/Companies/Kakao-Japan-ramps-up-manga-content-via-smartphone-app|title=Kakao Japan ramps up manga content via smartphone app|website=Nikkei Asian Review}}&lt;/ref&gt; काकाओ जपानने नोव्हेंबर २०२१ मध्ये त्याचे नाव बदलून काकाओ पिकोमा कॉर्पोरेशन असे ठेवले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.kakaocorp.com/page/detail/9588|title=On the 11th of this month, Kakao Japan changed the name to &quot;Kakao Pickcoma&quot;|publisher=Kakao corp.}}&lt;/ref&gt;

२०१८ मध्ये त्यांनी मंगा पुरस्कार &quot;पिकोमा अवॉर्ड&quot; ची स्थापना केली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://natalie.mu/comic/news/278498|title=【イベントレポート】新サービス「ピッコマTV」など発表、マンガ原作のドラマやアニメを中心に配信|last=Inc|first=Natasha|website=コミックナタリー|language=ja|access-date=2022-02-26|archive-date=2022-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226210643/https://natalie.mu/comic/news/278498|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, त्याने युरोप आणि उत्तर अमेरिकेत विस्ताराची घोषणा केली. त्याच वर्षाच्या सप्टेंबरमध्ये, त्याने फ्रान्समध्ये स्थानिक उपकंपनी स्थापन केल्याचे देखील उघड केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://japan.mk.co.kr/view.php?category=30600007&amp;year=2021&amp;idx=13348|title=カカオ「欧州と北米攻略を強化」...仏市場でピッコマを展開}}&lt;/ref&gt; १७ मार्च २०२१ रोजी, काकाओ ने पिकोमा ची फ्रेंच भाषा सेवा सुरू केली ज्यात अनुवादित वेबटून्स तसेच अनुवादित मंगा यांचा समावेश केला होता.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/2022/03/18/business/tech/Kakao-Piccoma-France/20220318155138581.html|title=काकाओचा पिकोमा फ्रान्समध्ये सुरु झाला|date=18 March 2022}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी|30em}}

== बाह्य दुवे ==
* {{अधिकृत संकेतस्थळ|https://piccoma.com/web/}} (जपानी भाषेत)

[[वर्ग:मंगा होस्टिंग सेवा]]
[[वर्ग:काकाओ]]
[[वर्ग:वेबटून प्रकाशन कंपन्या]]</text>
      <sha1>nxdtvcynhr4d8wqmne6fd1w91vybvvd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>राजमोहन उन्नीथन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>352692</id>
    <revision>
      <id>2694859</id>
      <parentid>2633206</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:केरळच्या व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5687" sha1="84kvj97s9qva0l0m33nhrzlc08ex5of" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''राजमोहन उन्नीथन''' (जन्म १० जून १९५३) हा एक भारतीय चित्रपट अभिनेता व राजकारणी आहे जो [[कासारगोड लोकसभा मतदारसंघ|कासारगोड मतदारसंघाचे]] प्रतिनिधित्व करणाऱ्या [[लोकसभा|लोकसभेचा]] सदस्य आहे. तो [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचा]] सदस्य आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.myneta.info/kerala2016/candidate.php?candidate_id=19|title=Rajmohan Unnithan(Indian National Congress(INC)):Constituency- KUNDARA(KOLLAM) - Affidavit Information of Candidate|website=www.myneta.info|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327091755/http://www.myneta.info/kerala2016/candidate.php?candidate_id=19|archive-date=27 March 2019|access-date=2019-03-25}}&lt;/ref&gt;

ते केरळ प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे प्रवक्ते होते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/281216/rajmohan-unnithan-out-as-kpcc-spokesperson.html|title=Rajmohan Unnithan out as KPCC spokesperson|date=2016-12-28|website=[[डेक्कन क्रोनिकल]]|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190325144449/https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/281216/rajmohan-unnithan-out-as-kpcc-spokesperson.html|archive-date=25 March 2019|access-date=2019-03-25}}&lt;/ref&gt; उन्नीथन यांनी [[२०१९ लोकसभा निवडणुका|२०१९ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत]] [[कासारगोड लोकसभा मतदारसंघ|कासारगोड मतदारसंघातून]] [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)|भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी)]] उमेदवार केपी सतीश चंद्रन यांच्या विरोधात ४०,४३८ मतांच्या फरकाने विजय मिळवला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/190319/rajmohan-unnithan-vows-to-capture-kasargod.html|title=Rajmohan Unnithan vows to capture Kasargod|date=2019-03-19|website=Deccan Chronicle|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190326143854/https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/190319/rajmohan-unnithan-vows-to-capture-kasargod.html|archive-date=26 March 2019|access-date=2019-03-25}}&lt;/ref&gt; उन्नीथन यांनी कासारगोड मतदारसंघातून [[२०२४ लोकसभा निवडणुका|२०२४ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत]] भारतीय कम्युनिस्ट पार्टी (मार्क्सवादी) उमेदवार एम.व्ही. बालकृष्णन यांच्या विरोधात १,००,६४९ मतांच्या फरकाने विजय मिळवला.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kasaragod-election-results-2024-kerala-kasaragod-lok-sabha-elections-poll-result-updates-m-v-balakrishnan-cpm-m-l-ashwini-bjp-rajmohan-unnithan-cong/articleshow/110670666.cms|title=Kasaragod election results 2024 live updates: Congress' Rajmohan Unnithan wins|date=2024-06-07|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|issn=0971-8257|access-date=2024-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240604043453/https://timesofindia.indiatimes.com/india/kasaragod-election-results-2024-kerala-kasaragod-lok-sabha-elections-poll-result-updates-m-v-balakrishnan-cpm-m-l-ashwini-bjp-rajmohan-unnithan-cong/articleshow/110670666.cms|archive-date=4 June 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[मल्याळम चलचित्रपट|मल्याळम चित्रपटांमध्येही]] त्यांनी काही राजकीय व्यक्तिरेखा साकारल्या आहेत. ''द टायगर'' (२००५) हा त्याचा पहिला सिनेमा होता.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/about/rajmohan-unnithan/|title=Rajmohan Unnithan|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240709111115/https://indianexpress.com/about/rajmohan-unnithan/|archive-date=9 July 2024|access-date=2024-07-09}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेते]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]]
[[वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य]]</text>
      <sha1>84kvj97s9qva0l0m33nhrzlc08ex5of</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बांगलादेश क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२४-२५</title>
    <ns>0</ns>
    <id>357505</id>
    <revision>
      <id>2694652</id>
      <parentid>2610942</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T21:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36379" sha1="5jtfrkbkdwn1ha133cqduj5p9ibyn5d" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name                  = बांगलादेश क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२४-२५
| team1_image                  = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg
| team1_name                   = वेस्ट इंडीज
| team2_image                  = Flag of Bangladesh.svg
| team2_name                   = बांगलादेश 
| from_date                    =२२ नोव्हेंबर
| to_date                      = १९ डिसेंबर २०२४
| team1_captain                = [[क्रेग ब्रॅथवेट]] &lt;small&gt;(कसोटी)&lt;/small&gt;
| team2_captain                = [[मेहेदी हसन मिराझ]] &lt;small&gt;(कसोटी)&lt;/small&gt;
| no_of_tests                  = २
| team1_tests_won              = 1
| team2_tests_won              = 1
| team1_tests_most_runs        = [[अलिक अथनाझे]] (१३९)&lt;br/&gt; [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]] (१३९)
| team2_tests_most_runs        = [[जाकर अली]] (१७६)
| team1_tests_most_wickets     = [[जेडन सील्स]] (१०)
| team2_tests_most_wickets     = [[तस्किन अहमद]] (११)
| player_of_test_series        = [[जेडन सील्स]] (वे)&lt;br/&gt; [[तस्किन अहमद]] (बां)
| no_of_ODIs                   = ३
| team1_ODIs_won               = 3
| team2_ODIs_won               = 0 
| team1_ODIs_most_runs         = [[शेरफेन रुदरफोर्ड]] (१६७)
| team2_ODIs_most_runs         = [[महमुद्दुला]] (१९६)
| team1_ODIs_most_wickets      = [[जेडन सील्स]] (५)
| team2_ODIs_most_wickets      = [[रिशाद हुसेन]] (४)
| player_of_ODI_series         = [[शेरफेन रुदरफोर्ड]] (वे)
| no_of_twenty20s              = 3
| team1_twenty20s_won          = 0
| team2_twenty20s_won          = 3
| team1_twenty20s_most_runs    = [[रोव्हमन पॉवेल]] (६८)
| team2_twenty20s_most_runs    = [[जाकर अली]] (१२०)
| team1_twenty20s_most_wickets = [[अकिल होसीन]] (३)&lt;br&gt;[[रोस्टन चेस]] (३)&lt;br&gt;[[गुडाकेश मोती]] (३)&lt;br&gt;[[रोमारियो शेफर्ड]] (३)&lt;br&gt;[[ओबेड मकॉय]] (३)
| team2_twenty20s_most_wickets = [[महेदी हसन]] (८)
| player_of_twenty20_series    = [[महेदी हसन]] (बांगलादेश)
}}

[[बांगलादेश क्रिकेट संघ]]ाने नोव्हेंबर आणि डिसेंबर २०२४ दरम्यान [[वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ]]ासोबत खेळण्यासाठी वेस्ट इंडीजचा दौरा केला.&lt;ref name=&quot;FTP&quot;&gt;{{cite web |trans-title=पुरुषांचे भविष्यातील दौरा कार्यक्रम |title=Men's Future Tours Program |url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |access-date=१८ नोव्हेंबर २०२४ |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]] |archive-date=2022-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/west-indies-to-host-south-africa-england-and-bangladesh-in-2024-1433328 |trans-title=वेस्ट इंडिज २०२४ मध्ये दक्षिण आफ्रिका, इंग्लंड आणि बांगलादेशचे यजमानपद भूषवणार आहे|title=West Indies to host South Africa, England and Bangladesh in 2024 |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]]|access-date=१८ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt; या दौऱ्यात दोन कसोटी, तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय (ODI) आणि तीन आंतरराष्ट्रीय टी२० (T20I) सामने खेळवले गेले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/cricket-west-indies-unveil-action-packed-home-fixtures-for-men-s-team |trans-title=क्रिकेट वेस्ट इंडीजकडून पुरुष संघासाठीच्या मायदेशातील भरगच्च कार्यक्रमाचे अनावरण|title=Cricket West Indies unveil action-packed home fixtures for men’s team|work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१८ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/sports/cricket/news/schedule-bangladeshs-tour-west-indies-announced-3607366 |trans-title=बांगलादेशच्या वेस्ट इंडिज दौऱ्याचे वेळापत्रक जाहीर|title=Schedule of Bangladesh’s tour of West Indies announced |work=द डेली स्टार (बांगलादेश)|access-date=१८ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt; कसोटी मालिका [[२०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा]] स्पर्धेचा भाग होती.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/south-africa-england-and-bangladesh-set-to-tour-west-indies-in-2024/articleshow/110030957.cms |trans-title=दक्षिण आफ्रिका, इंग्लंड आणि बांगलादेश २०२४ मध्ये वेस्ट इंडिजचा दौरा करण्यासाठी सज्ज|title=South Africa, England, And Bangladesh Set To Tour West Indies In 2024 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|access-date=१८ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt; मे २०२४ मध्ये, [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] (CWI) ने २०२४-२५ च्या मायदेशातील आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा एक भाग म्हणून या दौऱ्यासाठीच्या सामन्यांची पुष्टी केली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.windiescricket.com/news/cwi-confirms-action-packed-2024-home-schedule-for-west-indies-men/ |trans-title=|title=क्रिकेट वेस्ट इंडीजकडून पुरुष संघासाठीच्या २०२४च्या मायदेशातील भरगच्च कार्यक्रम जाहीर|work=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]]|access-date=१८ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;

==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;margin:auto&quot;
|- 
!colspan=&quot;3&quot; |{{cr|WIN}}
!colspan=&quot;3&quot; |{{cr|BAN}}
|-
!कसोटी&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.windiescricket.com/news/cwi-announces-west-indies-test-squad-for-home-series-against-bangladesh/ |trans-title=क्रिकेट वेस्ट इंडीजकडून बांगलादेशविरुद्ध घरच्या मालिकेसाठी वेस्ट इंडिजचा कसोटी संघ जाहीर|title=CWI announces West Indies Test squad for home series against Bangladesh |work=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] |access-date=१८ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
!आं.ए.दि&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.windiescricket.com/news/cricket-west-indies-announces-15-man-squad-for-cg-united-odi-series-vs-bangladesh/ |trans-title=क्रिकेट वेस्ट इंडिजकडून बांगलादेश विरुद्ध सीजी युनायटेड एकदिवसीय मालिकेसाठी १५ सदस्यीय संघाची घोषणा|title=Crikcet West Indies announces 15-man squad for CG United ODI series vs Bangladesh|work=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] |access-date=१२ डिसेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
!आं.टी२०&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.windiescricket.com/news/west-indies-squad-announced-for-t20i-series-against-bangladesh-in-st-vincent/ |title=सेंट व्हिन्सेंट येथील बांगलादेशविरुद्धच्या सीजी युनायटेड आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिकेसाठी वेस्ट इंडिजचा संघ जाहीर |work=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] |access-date=१८ डिसेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
!कसोटी&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tigercricket.com.bd/detail/squad-announced-for-test-series-against-the-west-indies |trans-title=वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या कसोटी मालिकेसाठी संघ जाहीर|title=Squad Announced for Test Series Against the West Indies |work=[[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१२ डिसेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
!आं.ए.दि&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/132619/mehidy-to-lead-in-west-indies-odis-in-najmuls-absence |trans-title=नजमुलच्या अनुपस्थितीत वेस्ट इंडिज एकदिवसीय मालिकेत मेहदी नेतृत्व करणार|title=Mehidy to lead in West Indies ODIs in Najmul's absence |work=क्रिकबझ्झ |access-date=४ डिसेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
!आं.टी२०&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/litton-das-to-lead-bangladesh-in-west-indies-t20i-series-no-shakib-al-hasan-or-najmul-hossain-shanto-1464391 |title=वेस्ट इंडीज टी२० मालिकेत लिटन दास बांगलादेशचे नेतृत्व करणार |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१२ डिसेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[क्रेग ब्रॅथवेट]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[जोशुआ डि सिल्वा]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|उक]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[अँडरसन फिलिप]]
* [[अलिक अथनाझे]]
* [[अल्झारी जोसेफ]]
* [[कावेम हॉज]]
* [[केमार रोच]]
* [[केविन सिंक्लेर]]
* [[केसी कार्टी]]
* [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]]
* [[जेडन सील्स]]
* [[जोमेल वॅरिकन]]
* [[टेव्हिन इमलाच]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[मायकल लुईस]]
* [[शामर जोसेफ]]
|
* [[शई होप]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[ब्रँडन किंग]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|उक]])
* [[अमीर जांगू]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[अल्झारी जोसेफ]]
* [[इव्हिन लुईस]]
* [[केसी कार्टी]]
* [[गुडाकेश मोती]]
* [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]]
* [[जेडन सील्स]]
* [[मॅथ्यू फोर्ड]]
* [[रोमारियो शेफर्ड]]
* [[रॉस्टन चेझ]]
* [[शमार जोसेफ]]
* [[शिमरॉन हेटमायर]]
* [[शेरफेन रुदरफोर्ड]]
|
* [[रोव्हमन पॉवेल]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[ब्रँडन किंग]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|उक]])
* [[अकिल होसीन]]
* [[अल्झारी जोसेफ]]
* [[ओबेड मकॉय]]
* [[इव्हिन लुईस]]
* [[केसी कार्टी]]
* [[गुडाकेश मोती]]
* [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]]
* [[जेडन सील्स]]
* [[जॉन्सन चार्ल्स]]
* [[निकोलस पूरन]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[टेरेन्स हिंड्स]]
* [[रोमारियो शेफर्ड]]
* [[रॉस्टन चेझ]]
* [[शामर स्प्रिंगर]]
|
* [[मेहेदी हसन मिराझ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* &lt;s&gt;[[नजमुल हुसेन शांतो]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])&lt;/s&gt;
* [[जाकर अली]]
* [[झाकीर हसन]]
* [[तस्किन अहमद]]
* [[तैजुल इस्लाम]]
* [[नाहिद राणा]]
* [[महमुदुल हसन जॉय]]
* [[महिदुल इस्लाम अंकोन]]
* [[मोमिनुल हक]]
* [[लिटन दास]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[शोरिफुल इस्लाम]]
* [[शदमन इस्लाम]]
* [[हसन महमूद]]
* [[हसन मुराद]]
|
* [[मेहेदी हसन मिराझ]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अफीफ हुसैन]]
* [[जाकर अली]]
* [[तंझीम हसन साकिब]]
* [[तांझिद हसन]]
* [[तास्किन अहमद]]
* [[नसुम अहमद]]
* [[नाहिद राणा]]
* [[परवेझ हुसेन इमॉन]]
* [[महमुद्दुला]]
* [[रिशाद हुसेन]]
* [[लिटन दास]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[शोरिफुल इस्लाम]]
* [[सौम्य सरकार]]
* [[हसन महमूद]]
|
* [[लिटन दास]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[अफीफ हुसैन]]
* [[जाकर अली]]
* [[तंझीम हसन साकिब]]
* [[तस्किन अहमद]]
* [[तांझिद हसन]]
* [[नसुम अहमद]]
* [[परवेझ हुसेन इमॉन]]
* [[महेदी हसन]]
* [[मेहेदी हसन मिराझ]]
* [[रिशाद हुसेन]]
* [[शमीम होसेन]]
* [[सौम्य सरकार]]
* [[हसन महमूद]]
|}
११ नोव्हेंबर रोजी, कर्णधार [[नजमुल हुसेन शांतो]]ला कंबरेच्या दुखापतीमुळे कसोटी संघातून वगळण्यात आले आणि  [[मेहेदी हसन मिराझ]]ला कर्णधार म्हणून नियुक्त करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.daily-sun.com/post/776688 |trans-title=दुखापतीमुळे नजमुल वेस्ट इंडिज कसोटीतून बाहेर |title=Najmul ruled out of West Indies Tests due to injury |work=डेली सन (बांगलादेश) |location=ढाका |access-date=१८ नोव्हेंबर २०२४ |date=११ नोव्हेंबर २०२४ |archive-date=2024-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241112235750/https://www.daily-sun.com/post/776688 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=हरी |last=किशोर|url=https://www.thehansindia.com/sports/cricket/mehidy-hasan-miraz-appointed-bangladesh-captain-for-west-indies-test-matches-920857 |trans-title=मेहदी हसन मिराझची वेस्ट इंडिज कसोटी सामन्यांसाठी बांगलादेशचा कर्णधार म्हणून नियुक्ती|title=Mehidy Hasan Miraz appointed Bangladesh captain for West Indies Test matches |work=द हान्स इंडिया|access-date=१८ नोव्हेंबर २०२४|date=११ नोव्हेंबर २०२४ }}&lt;/ref&gt;

==दौरा सामने==
===२-दिवसीय सर्व सामना===
{{Two-innings cricket match
| date = १७–१८ नोव्हेंबर २०२४
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{flagdeco|WIN}} क्रिकेट वेस्ट इंडिज निवडक एकादश

| score-team1-inns1 = २५३/७[[घोषणा आणि जप्ती#घोषणा|घो]] (७३.२ षटके)
| runs-team1-inns1 = [[जाकर अली]] ४८[[नाबाद|*]] (११०)
| wickets-team1-inns1 = [[चैम होल्डर]] २/४८ (१७ षटके)

| score-team2-inns1 = ८७/९ (२७.४ षटके)
| runs-team2-inns1 = [[किमनी मेलियस]] 23 (30)
| wickets-team2-inns1 = [[हसन मुराद]] ३/१ (१.४ षटके)

| score-team1-inns2 = 
| runs-team1-inns2 = 
| wickets-team1-inns2 = 

| score-team2-inns2 = 
| runs-team2-inns2 = 
| wickets-team2-inns2 = 

| result = सामना अनिर्णित 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1449007.html धावफलक]
| venue = [[कूलीझ क्रिकेट मैदान]], [[सेंट जॉर्ज पॅरिश (अँटिगा आणि बार्बुडा)|सेंट जॉर्ज]]
| umpires = फेलिक्स ऑगिस्ट (वे) आणि बर्नार्ड जोसेफ (वे)
| motm = 
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = 
}}

== कसोटी मालिका ==
===१ली कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = २२–२६ नोव्हेंबर २०२४
| team1 = {{cr-rt|WIN}}
| team2 = {{cr|BAN}}

| score-team1-inns1 = ४५०/९[[घोषणा आणि जप्ती#घोषणा|घो]] (१४४.१ षटके)
| runs-team1-inns1 = [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]] ११५[[नाबाद|*]] (२०६)
| wickets-team1-inns1 = [[हसन महमूद]] ३/८७ (२७ षटके)

| score-team2-inns1 = २६९/९[[घोषणा आणि जप्ती#घोषणा|घो]] (९८ षटके)
| runs-team2-inns1 = [[जाकर अली]] ५३ (८९)
| wickets-team2-inns1 = [[अल्झारी जोसेफ]] ३/६९ (२५ षटके)

| score-team1-inns2 = १५२ (४६.१ षटके)
| runs-team1-inns2 = [[अलिक अथनाझे]] ४२ (६३)
| wickets-team1-inns2 = [[तस्किन अहमद]] ६/६४ (१४.१ षटके)

| score-team2-inns2 = १३२ (३८ षटके)
| runs-team2-inns2 = [[मेहेदी हसन|मेहदी हसन मिराझ]] ४५ (४६)
| wickets-team2-inns2 = [[केमार रोच]] ३/२० (८ षटके)

| result = वेस्ट इंडिज २०१ धावांनी विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433378.html धावफलक]
| venue = [[सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम]], [[नॉर्थ साउंड]]
| umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[नितीन मेनन]] (भा)
| motm = [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]] (वे)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = [[मेहेदी हसन|मेहदी हसन मिराझ]]ने [[बांगलादेश क्रिकेट संघनायक|पहिल्यांदाच कसोटीत बांगलादेशचे कर्णधारपद भूषवले]] आणि त्याचा ५०वा कसोटी सामना खेळला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.tbsnews.net/sports/hope-make-it-memorable-says-new-captain-miraz-ahead-his-50th-test-999681|trans-title=नवीन कर्णधार मिराझला ५० वी कसोटी संस्मरणीय बनण्याची आशा|title=Hope to make it memorable, says new captain Miraz ahead of his 50th Test|work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]] |access-date=२२ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/sports/cricket/news/miraz-aims-end-tigers-caribbean-curse-50th-test-3759036 |trans-title=५०व्या कसोटीत टायगर्सचा कॅरेबियन शाप संपवण्याचे मिराझचे लक्ष्य|title=Miraz aims to end Tigers’ Caribbean curse in 50th Test |work=[[द डेली स्टार (बांगलादेश)|द डेली स्टार]] |access-date=२३ नोव्हेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
* [[जस्टिन ग्रीव्ह्स]] (वेस्ट इंडिज) यांनी कसोटीतील पहिले [[शतक]] झळकावले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.newagebd.net/post/cricket/251072/greaves-hits-maiden-test-century-as-west-indies-dominate-bangladesh|trans-title=ग्रीव्हजने पहिले कसोटी शतक, बांगलादेशवर वेस्ट इंडिजचे वर्चस्व|title=Greaves hits maiden Test century as West Indies dominate Bangladesh|work=[[नवीन युग (बांगलादेश)|नवीन युग]]|access-date=२४ नोव्हेंबर २०२४|archive-date=2024-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201143351/https://www.newagebd.net/post/cricket/251072/greaves-hits-maiden-test-century-as-west-indies-dominate-bangladesh|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप गुण: वेस्ट इंडिज १२, बांगलादेश ०.
}}

===२री कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = ३० नोव्हेंबर – ३ डिसेंबर २०२४
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|WIN}}

| score-team1-inns1 = १६४ (७१.५ षटके)
| runs-team1-inns1 = [[शदमन इस्लाम]] ६४ (१३७)
| wickets-team1-inns1 = [[जेडन सील्स]] ४/५ (१५.५ षटके)

| score-team2-inns1 = १४६ (६५ षटके)
| runs-team2-inns1 = [[केसी कार्टी]] ४० (११५)
| wickets-team2-inns1 = [[नाहिद राणा]] ५/६१ (१८ षटके)

| score-team1-inns2 = २६८ (५९.५ षटके)
| runs-team1-inns2 = [[जाकर अली]] ९१ (१०६)
| wickets-team1-inns2 = [[केमार रोच]] ३/३६ (१० षटके)

| score-team2-inns2 = १८५ (५० षटके)
| runs-team2-inns2 = [[कावेम हॉज]] ५५ (७५)
| wickets-team2-inns2 = [[तैजुल इस्लाम]] ५/५० (१७ षटके)

| result = बांगलादेश १०१ धावांनी विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433379.html धावफलक]
| venue = [[सबाइना पार्क, जमैका|सबाइना पार्क]], [[किंग्स्टन]]
| umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[आसिफ याकूब]] (पा)
| motm = [[तैजुल इस्लाम]] (बां)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = पाऊस आणि ओले मैदान यामुळे पहिल्या दिवशी चहापानाच्या आधी खेळ होऊ शकला नाही.
| notes = [[नाहिद राणा]] (बांगलादेश) यांनी कसोटीत पहिले पाच बळी घेतले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/nahid-ranas-maiden-five-wicket-haul-floors-west-indies-on-day-3-9703257/ |title=Nahid Rana’s maiden five-wicket haul floors West Indies on Day 3 |work= [[इंडियन एक्सप्रेस]] |access-date=3 December 2024}}&lt;/ref&gt;
* जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप गुण: बांगलादेश १२, वेस्ट इंडिज ०.
}}

== आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका ==
===१ला आं.ए.दि. सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ८ डिसेंबर २०२४
| time = ०९:३०
| daynight = 
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|WIN}}
| score1 = २९४/६ (५० षटके)
| runs1 = [[मेहेदी हसन|मेहदी हसन मिराज]] ७४ (१०१)
| wickets1 = [[रोमारियो शेफर्ड]] ३/५१ (१० षटके)
| score2 = २९५/५ (४७.४ षटके)
| runs2 = [[शेर्फेन रदरफोर्ड]] ११३ (८०)
| wickets2 = [[सौम्य सरकार]] १/२४ (२ षटके)
| result = वेस्ट इंडिज ५ गडी राखून विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433380.html धावफलक]
| venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], [[बासेतेर]]
| umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[लेस्ली रीफर]] (वे)
| motm = [[शेर्फेन रदरफोर्ड]] (वे)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = वेस्ट इंडीजच्या [[शेर्फेन रदरफोर्ड]]ने आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पहिले [[शतक]] झळकावले.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cricketworld.com/sherfane-rutherfords-maiden-odi-century-powers-west-indies-to-record-chase-against-bangladesh/98770.htm|title=शेरफेन रदरफोर्डच्या पहिल्या एकदिवसीय शतकाने वेस्ट इंडिजला बांगलादेशविरुद्ध आव्हानाचा पाठलाग करण्याची शक्ती |work= क्रिकेट वर्ल्ड |access-date=१८ डिसेंबर २०२४}}&lt;/ref&gt;
}}

===२रा आं.ए.दि. सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १० डिसेंबर २०२४
| time = ०९:३०
| daynight = 
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|WIN}}
| score1 = २२७ (४५.५ षटके)
| runs1 = [[महमुदुल्ला]] ६२ (९२)
| wickets1 = [[जेडन सील्स]] ४/२२ (९ षटके)
| score2 = २३०/३ (३६.५ षटके)
| runs2 = [[ब्रँडन किंग]] ८२ (७६)
| wickets2 = [[अफीफ हुसैन]] १/१२ (३ षटके)
| result = वेस्ट इंडिज ७ गडी राखून विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433381.html धावफलक]
| venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], [[बासेतेर]]
| umpires = [[ग्रेगरी ब्रॅथवेट]] (वे) आणि [[आसिफ याकूब]] (पा)
| motm = [[जेडन सील्स]] (वे)
| toss = वेस्ट इंडिजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = [[मार्कीनो मिंडले]] (वेस्ट इंडीज) यांनी वनडे पदार्पण केले.
}}

===३रा आं.ए.दि. सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १२ डिसेंबर २०२४
| time = ०९:३०
| daynight = 
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|WIN}}
| score1 = ३२१/५ (५० षटके)
| runs1 = [[महमुदुल्ला]] ८४[[नाबाद|*]] (६३)
| wickets1 = [[अल्झारी जोसेफ]] २/४३ (१० षटके)
| score2 = ३२५/६ (४५.५ षटके)
| runs2 = [[अमीर जांगू]] १०४[[नाबाद|*]] (८३)
| wickets2 = [[रिशाद हुसेन]] २/६९ (८.५ षटके)
| result = वेस्ट इंडिज ४ गडी राखून विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433382.html धावफलक]
| venue = [[वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल]], [[बासेतेर]]
| umpires = [[कुमार धर्मसेना]] (श्री) आणि [[लेस्ली रीफर]] (वे)
| motm = [[अमीर जांगू]] (वे)
| toss = वेस्ट इंडिजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = [[जेडिया ब्लेड्स]] आणि [[अमीर जांगू]] (वेस्ट इंडीज) दोघांनीही वनडे पदार्पण केले.
* एकदिवसीय पदार्पणात [[शतक]] झळकावणारा अमीर जांगू हा दुसरा वेस्ट इंडिजचा खेळाडू ठरला.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/historic-day-for-west-indies-as-debutant-joins-desmond-haynes-in-exclusive-club |title=Historic day for West Indies as debutant joins Desmond Haynes in exclusive club |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद]] |access-date=13 December 2024}}&lt;/ref&gt;
}}

== आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका==
===१ला आं.टी२० सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १५ डिसेंबर २०२४
| time = २०:००
| night = Y
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|WIN}}
| score1 = १४७/६ (२० षटके)
| runs1 = [[सौम्य सरकार]] ४३ (३२)
| wickets1 = [[अकिल होसीन]] २/१३ (४ षटके)
| score2 = १४० (१९.५ षटके)
| runs2 = [[रोव्हमन पॉवेल]] ६० (३५)
| wickets2 = [[महेदी हसन]] ४/१३ (४ षटके)
| result = बांगलादेश ७ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433383.html धावफलक]
| venue = [[अर्नोस वेल मैदान]], [[अर्नोस व्हेल]]
| umpires = [[डेटन बटलर]] (वे) आणि [[लेस्ली रीफर]] (वे)
| motm = [[महेदी हसन]] (बां)
| toss = वेस्ट इंडिजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = 
}}

===२रा आं.टी२० सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १७ डिसेंबर २०२४
| time = २०:००
| night = Y
| team1 = {{cr-rt|WIN}}
| team2 = {{cr|BAN}}
| score1 = १२९/७ (२० षटके)
| runs1 = [[शमीम होसेन]] ३५[[नाबाद|*]] (१७) 
| wickets1 = [[गुडाकेश मोती]] २/२५ (४ षटके)
| score2 = १०२ (१८.३ षटके)
| runs2 = [[रॉस्टन चेझ]] ३२ (३४) 
| wickets2 = [[तास्किन अहमद]] ३/१६ (३.३ षटके)
| result = बांगलादेश २७ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433384.html धावफलक]
| venue = [[अर्नोस वेल मैदान]], [[अर्नोस व्हेल]]
| umpires = [[झाहिद बसरथ]] (वे) आणि [[ग्रेगरी ब्रेथवेट]] (वे)
| motm = [[शमीम होसेन]] (बां)
| toss = वेस्ट इंडीजने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = 
}}

===३रा आं.टी२० सामना===
{{Single-innings cricket match
| date =  १९ डिसेंबर २०२४
| time = २०:००
| night = Y
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|WIN}}
| score1 = १८९/७ (२० षटके)
| runs1 = [[जाकर अली]] ७२[[नाबाद|*]] (४१)
| wickets1 = [[रोमारियो शेफर्ड]] २/३० (४ षटके)
| score2 = १०९ (१६.४ षटके)
| runs2 = [[रोमारियो शेफर्ड]] ३३ (२७)
| wickets2 = [[रिशाद हुसेन]] ३/२१ (४ षटके)
| result = बांगलादेश ८० धावांनी विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1433385.html धावफलक]
| venue = [[अर्नोस वेल मैदान]], [[अर्नोस व्हेल]]
| umpires = [[डेटन बटलर]] (वेस्ट इंडिज) आणि [[लेस्ली रीफर]] (वेस्ट इंडीज)
| motm = [[जाकर अली]] (बांगलादेश)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = 
}}

==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
* [https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-vs-bangladesh-2024-25-1433357 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{वेस्ट इंडीजचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२४-२५}}
{{२०२३-२०२५ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप}}

[[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे|२०२४]]
[[वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|वेस्ट इंडीज]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे वेस्ट इंडीज दौरे]]
[[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट]]</text>
      <sha1>5jtfrkbkdwn1ha133cqduj5p9ibyn5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>तारिणी (मालिका)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>367527</id>
    <revision>
      <id>2694623</id>
      <parentid>2694103</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T16:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39598-55</username>
        <id>185212</id>
      </contributor>
      <comment>/* कलाकार */</comment>
      <origin>2694623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7730" sha1="2tamyywszrqcdlmwbxdogswjy1s2vc2" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = तारिणी 
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = [[शर्मिष्ठा राऊत]]
| निर्मिती संस्था = एरिकॉन टेलिफिल्म्स
| दिग्दर्शक =
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ =
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ९.३० वाजता
| वाहिनी = [[झी मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = ११ ऑगस्ट २०२५
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| नंतर = [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| सारखे = 
}}

'''तारिणी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी बांग्ला]]वरील जगद्धात्री या बंगाली मालिकेवर आधारित आहे. आधी या मालिकेचे नाव '''जगद्धात्री''' असे ठेवण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=गेल्यावर्षी 'जगद्धात्री'ची घोषणा, पण गाडी पुढे सरकलीच नाही! नव्या मालिकांचे प्रोमो येताच चाहत्यांचे सवाल|url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/zee-marathi-new-serials-laxmi-nivas-and-tula-japnar-aahe-coming-soon-fans-asked-about-what-happened-to-jagatdhatatri-which-was-announced-last-year/articleshow/114683362.cms|website=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]}}&lt;/ref&gt;

== कलाकार ==
* शिवानी सोनार - तारिणी माधव बेलसरे / तारिणी केदार खांडेकर 
* स्वराज नागरगोजे - केदार दयानंद खांडेकर (केडी)
* [[अभिज्ञा भावे]] - कौशिकी मधुकर खांडेकर
* [[भार्गवी चिरमुले]] - वसुधा माधव बेलसरे
* रागिणी सामंत - सुमित्रा पुंडलिक बेलसरे (सुमी)
* पंकज चेंबूरकर - माधव पुंडलिक बेलसरे
* रुपाली मांगले - रेखा माधव बेलसरे
* सुवेधा देसाई - निशिता माधव बेलसरे (निशी) / निशिता युवराज खांडेकर 
* श्रेयसी वैद्य - नम्रता माधव बेलसरे (नमा)
* आरती वडगबाळकर - मालती पुंडलिक बेलसरे / मालती प्रकाश बोडस
* अश्विनी गोरले - काव्या प्रकाश बोडस
* [[अविनाश नारकर]] - दयानंद खांडेकर
* सिद्धीरूपा करमरकर / शीतल क्षीरसागर - पद्मिनी दयानंद खांडेकर
* चित्रा खरे - देवकी दयानंद खांडेकर
* नयन जाधव - मकरंद खांडेकर (मॅक)
* नियती राजवाडे - चेतना मकरंद खांडेकर
* प्रशांत केणी - युवराज दयानंद खांडेकर
* संचिता गुप्ते - ईशा मकरंद खांडेकर
* [[अनंत जोग]] - बापूराव जामखंडे
* विजया बाबर - कमळी मोहिते
* अतुल तोडणकर - गुरुराज कामत
* उमेश जगताप - चारुदत्त देसाई
* योगेश केळकर - संग्राम साधू

* पायल जाधव - हरप्रीत चढ्ढा / रेवा सबनीस
* गणेश पवार - कपिल त्रिलोक (कत्री)
* महेश खैरनार - नित्यानंद खैरनार (कमांडर)
* निकिता झेपाले - फातिमा
* पार्थ नारकर - पार्थ नारकर (टेक्नो) 
* विपुल साळुंखे - शेखर
* अदिरा चव्हाण - इरा
* सिद्धेश साळोखे - अजय
* शुभम मुरुडकर - राहुल
* विजयराज चव्हाण - प्रदीप
* प्रवीण मांजरेकर - गुलाब

== पुनर्निर्मिती ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! भाषा
! नाव
! वाहिनी
! प्रकाशित
|-
| [[बंगाली]]
| जगद्धात्री 
| [[झी बांग्ला]]
| २९ ऑगस्ट २०२२ - १४ डिसेंबर २०२५
|-
| [[तेलुगू]]
| जगद्धात्री 
| [[झी तेलुगू]]
| २१ ऑगस्ट २०२३ - चालू
|-
| [[पंजाबी]]
| सेहजवीर
| [[झी पंजाबी]]
| २५ मे २०२४ - ३१ मे २०२५
|-
| [[तमिळ]]
| अयाली 
| [[झी तमिळ]]
| २ जून २०२५ - चालू
|-
| [[हिंदी]]
| जगद्धात्री
| [[झी टीव्ही]]
| १० नोव्हेंबर २०२५ - चालू
|-
| [[मल्याळम]]
| दुर्गा
| [[झी केरळम]]
| १७ नोव्हेंबर २०२५ - चालू
|-
| [[कन्नड]]
| जगद्धात्री
| [[झी कन्नडा]]
| लवकरच...
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
{{झी मराठी रात्री ९.३०च्या मालिका}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>2tamyywszrqcdlmwbxdogswjy1s2vc2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694624</id>
      <parentid>2694623</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T17:08:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-39598-55</username>
        <id>185212</id>
      </contributor>
      <comment>/* कलाकार */</comment>
      <origin>2694624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7818" sha1="s0rdroto9pysm0aohzi7ndl3735is7i" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम
| कार्यक्रम = तारिणी 
| चित्र = 
| लोगो_चित्र_शीर्षक = 
| उपशीर्षक = 
| प्रकार = 
| निर्माता = [[शर्मिष्ठा राऊत]]
| निर्मिती संस्था = एरिकॉन टेलिफिल्म्स
| दिग्दर्शक =
| क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = 
| सूत्रधार = 
| कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]]
| पंच = 
| आवाज = 
| अभिवाचक = 
| थीम संगीत संगीतकार = 
| शीर्षकगीत = 
| अंतिम संगीत = 
| संगीतकार = 
| देश = [[भारत]]
| भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]]
| वर्ष संख्या = 
| एपिसोड संख्या = 
| कार्यकारी निर्माता = 
| सुपरवायझिंग निर्माता = 
| असोसिएट निर्माता = 
| सह निर्माता = 
| कथा संकलन = 
| संकलन = 
| स्थळ =
| कॅमेरा = 
| चालण्याचा वेळ = दररोज रात्री ९.३० वाजता
| वाहिनी = [[झी मराठी]]
| चित्र प्रकार = 
| ध्वनी प्रकार = 
| पहिला भाग = 
| प्रथम प्रसारण = ११ ऑगस्ट २०२५
| शेवटचे प्रसारण = चालू
| आधी = [[कमळी (मालिका)|कमळी]]
| नंतर = [[देवमाणूस - मधला अध्याय]]
| सारखे = 
}}

'''तारिणी''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा [[झी बांग्ला]]वरील जगद्धात्री या बंगाली मालिकेवर आधारित आहे. आधी या मालिकेचे नाव '''जगद्धात्री''' असे ठेवण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=गेल्यावर्षी 'जगद्धात्री'ची घोषणा, पण गाडी पुढे सरकलीच नाही! नव्या मालिकांचे प्रोमो येताच चाहत्यांचे सवाल|url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/zee-marathi-new-serials-laxmi-nivas-and-tula-japnar-aahe-coming-soon-fans-asked-about-what-happened-to-jagatdhatatri-which-was-announced-last-year/articleshow/114683362.cms|website=[[महाराष्ट्र टाइम्स]]}}&lt;/ref&gt;

== कलाकार ==
* शिवानी सोनार - तारिणी माधव बेलसरे / तारिणी केदार खांडेकर 
* स्वराज नागरगोजे - केदार दयानंद खांडेकर (केडी)
* [[अभिज्ञा भावे]] - कौशिकी मधुकर खांडेकर
* [[भार्गवी चिरमुले]] - वसुधा माधव बेलसरे
* रागिणी सामंत - सुमित्रा पुंडलिक बेलसरे (सुमी)
* पंकज चेंबूरकर - माधव पुंडलिक बेलसरे
* रुपाली मांगले - रेखा माधव बेलसरे
* सुवेधा देसाई - निशिता माधव बेलसरे (निशी) / निशिता युवराज खांडेकर 
* श्रेयसी वैद्य - नम्रता माधव बेलसरे (नमा)
* आरती वडगबाळकर - मालती पुंडलिक बेलसरे / मालती प्रकाश बोडस
* अश्विनी गोरले - काव्या प्रकाश बोडस
* [[अविनाश नारकर]] - दयानंद खांडेकर
* सिद्धीरूपा करमरकर / शीतल क्षीरसागर - पद्मिनी दयानंद खांडेकर
* चित्रा खरे - देवकी दयानंद खांडेकर
* नयन जाधव - मकरंद खांडेकर (मॅक)
* नियती राजवाडे - चेतना मकरंद खांडेकर
* प्रशांत केणी - युवराज दयानंद खांडेकर
* संचिता गुप्ते - ईशा मकरंद खांडेकर
* [[अनंत जोग]] - बापूराव जामखंडे
* विजया बाबर - कमळी मोहिते
* अतुल तोडणकर - गुरुराज कामत
* उमेश जगताप - चारुदत्त देसाई
* योगेश केळकर - संग्राम साधू
* मानसी कुलकर्णी - जया जगदाळे (जेजे)
* पायल जाधव - हरप्रीत चढ्ढा / रेवा सबनीस
* गणेश पवार - कपिल त्रिलोक (कत्री)
* महेश खैरनार - नित्यानंद खैरनार (कमांडर)
* निकिता झेपाले - फातिमा
* पार्थ नारकर - पार्थ नारकर (टेक्नो) 
* विपुल साळुंखे - शेखर
* अदिरा चव्हाण - इरा
* सिद्धेश साळोखे - अजय
* शुभम मुरुडकर - राहुल
* विजयराज चव्हाण - प्रदीप
* प्रवीण मांजरेकर - गुलाब

== पुनर्निर्मिती ==
{|class=&quot;wikitable&quot;
! भाषा
! नाव
! वाहिनी
! प्रकाशित
|-
| [[बंगाली]]
| जगद्धात्री 
| [[झी बांग्ला]]
| २९ ऑगस्ट २०२२ - १४ डिसेंबर २०२५
|-
| [[तेलुगू]]
| जगद्धात्री 
| [[झी तेलुगू]]
| २१ ऑगस्ट २०२३ - चालू
|-
| [[पंजाबी]]
| सेहजवीर
| [[झी पंजाबी]]
| २५ मे २०२४ - ३१ मे २०२५
|-
| [[तमिळ]]
| अयाली 
| [[झी तमिळ]]
| २ जून २०२५ - चालू
|-
| [[हिंदी]]
| जगद्धात्री
| [[झी टीव्ही]]
| १० नोव्हेंबर २०२५ - चालू
|-
| [[मल्याळम]]
| दुर्गा
| [[झी केरळम]]
| १७ नोव्हेंबर २०२५ - चालू
|-
| [[कन्नड]]
| जगद्धात्री
| [[झी कन्नडा]]
| लवकरच...
|}

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्य दुवे ==
{{झी मराठी रात्री ९.३०च्या मालिका}}

[[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]
[[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]]</text>
      <sha1>s0rdroto9pysm0aohzi7ndl3735is7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्यामला कुमारी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>367782</id>
    <revision>
      <id>2694857</id>
      <parentid>2591488</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:49:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:केरळच्या व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7999" sha1="6znr1o72k7qqy5cshqbklgztjwj1amt" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''के. श्यामलाकुमारी''' उर्फ '''श्यामला कुमारी''' ह्या एक भारतीय मंदिरात चित्र काढणारी महिला चित्रकार आहेत. पूर्वापार परंपरेनुसार हा व्यवसाय पुरुष मंडळी करत असत. श्यामला कुमारी यांनी केरळमधील [[पद्मनाभस्वामी मंदिर|श्री पद्मनाभस्वामी मंदिरात]] देखील चित्रकारिता केली आहे. या कामाची दखल घेऊन कुमारी यांना [[नारी शक्ती पुरस्कार|नारी शक्ती पुरस्काराने]] सन्मानित करण्यात आले आहे.

== जीवन ==
केरळमधील मंदिरांमध्ये भित्तिचित्र चित्रकार म्हणून काम करणारी पहिली महिला असल्याचा मान श्यामला कुमारी यांना मिळाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2018/mar/09/international-womens-day-president-kovind-honours-39-achievers-with-nari-shakti-puraskar-1784159.html|title=International Women's Day: President Kovind honours 39 achievers with 'Nari Shakti Puraskar'|website=The New Indian Express|access-date=2021-01-18}}&lt;/ref&gt; सहस्रकाच्या सुरुवातीला श्यामला यांना भित्तीचित्रांमध्ये रस निर्माण झाला.&lt;ref name=&quot;which&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Staff Reporter|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/a-fair-that-holds-a-surprise/article3799797.ece|title=A fair that holds a surprise|date=2012-08-21|work=द हिंदू|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2021-01-18}}&lt;/ref&gt; त्यांनी केवळ मंदिरांतच रंगकाम केले नाही तर केरळमधील मंदिरांच्या भिंतींवर असलेल्या पारंपारिक भित्तीचित्रांचे पुनर्संचयित आणि जतन करण्यास देखील मदत केली आहे. श्यामलकुमारी यांनी एक माहितीपट तयार केला आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://twitter.com/PIB_India/status/971331212068364288|title=Nari Shatki Puraskar citation|last=|first=|date=8 March 2018|website=Indian Gov on Twitter|archive-url=|archive-date=|access-date=18 January 2021}}&lt;/ref&gt; श्यामला कुमारी यांनी नवरात्र मंडपम आणि [[पद्मनाभस्वामी मंदिर|पद्मनाभस्वामी मंदिरात]] त्यांचे पती जी. अझीकोडे यांच्या मदतीने चित्रे तयार केली आहेत.&lt;ref name=&quot;which&quot; /&gt;
[[चित्र:Syamala_Kumari_receiving_the_Nari_Shatki_Puraskar.jpg|इवलेसे|श्यामला कुमारी [[नारी शक्ती पुरस्कार]] स्वीकारताना (२०१७)]]
श्यामला कुमारी यांनी मंदिरांमधील कामाच्या व्यतिरिक्त चित्रे काढून विकले आहेत. ज्या लोकांना श्यामला कुमारी यांची भित्तिचित्रे हवी आहेत ते विषय आणि आकार याची माहिती देऊन आपले काम सांगतात. उंची आणि रुंदी लक्षात घेता, श्यामलाकुमारी प्रथम डिझाइनचे रेखाटन करतात आणि नंतर रंगरंगोटी हळूहळू पूर्ण करत भित्तीचित्र तयार करतात. या  कामात त्यांचा मुलगा देखील सहभागी असतो. भित्तीचित्रांव्यतिरिक्त श्यामला कुमारी मातीकाम आणि बांबूवर तयार केलेली कलाकृती विकत असतात.&lt;ref name=&quot;which&quot; /&gt;

२०१८ मध्ये [[जागतिक महिला दिन|आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी]] श्यामला कुमारी यांना [[नारी शक्ती पुरस्कार]] देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|title=Nari Shakti Puraskar - Gallery|website=narishaktipuraskar.wcd.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114170431/http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|archive-date=2021-01-14|access-date=2021-01-16}}&lt;/ref&gt; केरळमधील इतर पुरस्कार विजेते शास्त्रज्ञ लिझिमोल फिलिपोस आणि प्राणीशास्त्रज्ञ एमएस सुनील देखील होते.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.thenewsminute.com/article/scientist-social-worker-and-mural-artist-meet-nari-shakti-winners-kerala-77643|title=Scientist, social worker and mural artist: Meet Nari Shakti winners from Kerala|date=2018-03-08|work=The News Minute|language=en|access-date=2021-01-18}}&lt;/ref&gt; पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी]] आणि महिला आणि बालविकास मंत्री [[मनेका गांधी]] यांच्या उपस्थितीत भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती [[रामनाथ कोविंद]] यांच्या हस्ते [[नवी दिल्ली]] येथील [[राष्ट्रपती भवन|राष्ट्रपती भवनात]] हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. त्या दिवशी सुमारे ३० लोक आणि नऊ संस्थांना या पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. त्यांना पुरस्कार आणि १,००,००० रु बक्षीस मिळाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1523402|title=On International Women's Day, the President conferred the prestigious Nari Shakti Puraskars to 30 eminent women and 9 distinguished Institutions for the year 2017|website=pib.gov.in|access-date=2021-01-14}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{नारी शक्ती पुरस्कार}}

{{DEFAULTSORT:कुमारी, श्यामला}}
[[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]]
[[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]]
[[वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:भारतीय चित्रकार]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>6znr1o72k7qqy5cshqbklgztjwj1amt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मेहविश मुश्ताक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>367904</id>
    <revision>
      <id>2694711</id>
      <parentid>2591507</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T04:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10607" sha1="mwrnsnhmkt0yovzdlpb0eg66iu72996" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''मेहविश मुश्ताक हकक''' ([[उर्दू भाषा|उर्दू]] : '''مہوش مشتاق''')&lt;ref name=&quot;HT2014&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Banan|first=Aastha Atray|url=https://www.hindustantimes.com/brunch/awesome-new-ideas-for-a-better-tomorrow/story-UhJg3FKHLpIw79vo3ECbwO.html|title=Awesome new ideas for a better tomorrow|date=November 29, 2014|work=Hindustan Times|access-date=7 March 2021}}&lt;/ref&gt; (जन्म: [[इ.स. १९८९|१९८९]]) या एक [[मोबाईल ॲप]] आणि संगणकाची आज्ञावली विकसक (सॉफ्टवेअर डेव्हलपर) आहेत. त्यांनी २०१३ मध्ये  [[काश्मीर खोरे|काश्मीर खोऱ्यासाठी]] &quot;डायल काश्मीर&quot; नावाचे व्यावसायिक निर्देशिका (बिझनेस  डिरेक्टरी) ॲप तयार केले,&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://kashmirlife.net/kashmiri-entrepreneur-bags-devi-award-94677/|title=Kashmiri Entrepreneur Bags 'Devi' Award|last=Raafi|first=Muhammad|date=19 January 2016|website=Kashmir Life|access-date=3 April 2020}}&lt;/ref&gt; ज्यामुळे मोबाईल ॲप विकसित करणारी पहिली काश्मिरी महिला असा त्यांना बहुमान लाभला.

== चरित्र ==
मेहविश मुश्ताक यांचा जन्म १९८९ मध्ये श्रीनगर येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Fayaaz 2013&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Fayaaz|first=Ahmed Ali|url=https://www.thehindu.com/features/the-yin-thing/tech-friendly-in-the-valley/article4846180.ece|title=Tech friendly in the valley|date=June 24, 2013|work=द हिंदू|access-date=12 March 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Singh|first=Sanjay|url=https://techobserver.in/2018/03/07/international-womens-day-indias-6-most-powerful-women-who-defeated-all-odds-to-follow-their-passion/|title=International Women's Day: India's 6 most powerful women who defeated all odds|date=March 7, 2018|work=Tech Observer|quote=Women in India are overcoming many challenges to follow their passion. Here, we try to explore few stories to understand, how women are changing the world in their own way.|access-date=7 March 2021|archive-date=2020-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030072152/https://techobserver.in/2018/03/07/international-womens-day-indias-6-most-powerful-women-who-defeated-all-odds-to-follow-their-passion/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; सध्या त्या काश्मिरी [[मोबाईल ॲप|ॲप]] विकसक आहेत. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/women-in-male-dominated-professions/wine-sommelier-sovna-puri/articleshow/48467864.cms|title=Women in Male-Dominated Professions|date=August 13, 2015|work=The Times of India|quote=Mehvish Mushtaq became the first Kashmiri woman to design an Android app at the age of twenty-three. She broke all the stereotypical norms associated to gender and made a mark for herself in technology.|access-date=7 March 2021}}&lt;/ref&gt; वयाच्या २३ व्या वर्षी, त्यांनी  अँड्रॉइड ॲप निर्मितीचा अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर 'डायल काश्मीर' नावाचे मोबाईल ॲप विकसित केले.&lt;ref name=&quot;ET2013&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/software/23-year-old-girl-becomes-first-kashmiri-to-develop-android-app/articleshow/19576367.cms|title=23-year-old girl becomes first Kashmiri to develop Android app|date=April 16, 2013|work=The Economic Times|access-date=7 March 2021|agency=Press Trust of India}}&lt;/ref&gt; डायल काश्मीर विशेषतः काश्मीर प्रदेशासाठी सेवा पुरवते. हे वापरकर्त्याला काश्मीरमधील विविध क्षेत्रांमधील रुग्णालये, शिक्षण, वाहतूक आणि पोलिसांसह विइतर विविध आवश्यक आणि व्यावसायिक सेवांचे पत्ते, फोन नंबर आणि ईमेल पत्ते यासारखी विस्तृत माहिती प्रदान करते.&lt;ref name=&quot;ET2013&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;HT2014&quot; /&gt; यामध्ये इतर वैशिष्ट्यांसह रेल्वे, सार्वजनिक सुट्टी आणि प्रार्थना वेळापत्रक यांचा देखील समावेश आहे.&lt;ref name=&quot;Anand 2017&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Anand|first=Vishnu|url=https://www.asianage.com/technology/in-other-news/080317/technology-is-the-key-up-skill-at-will.html|title=Technology is the key: Up-skill at will!|date=March 8, 2017|work=Asian Age|access-date=7 March 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|last=Pillai|first=Sudha|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/dal-lake-boat-houses-amir-khusrow-sufi-musician-poet-scholar-mehvish-mushtaq-android-app-isd-code/articleshow/40707685.cms|title=Touch to Reach Kashmir|date=August 22, 2014|work=Bangalore Mirror|access-date=7 March 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fayaaz 2013&quot; /&gt;

== शिक्षण ==
मुश्ताक यांनी [[श्रीनगर|श्रीनगरमधील]] ''प्रेझेंटेशन कॉन्व्हेंट गर्ल्स स्कूल'' मधून प्राथमिक शिक्षण घेतले आणि माध्यमिक शिक्षण ''द मॅलिन्सन गर्ल्स स्कूल'' येथून पूर्ण केले.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2016/jan/17/behind-every-successful-woman-there-is-a-story-869923.html|title=Behind Every Successful Woman, There is a Story|date=January 17, 2016|work=The New Indian Express|access-date=7 March 2021}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ''एसएसएम कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग अँड टेक्नॉलॉजी'' येथून [[अभियांत्रिकी]] चे शिक्षण पूर्ण केले.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.firstpost.com/tech/news-analysis/23-yr-old-girl-becomes-first-in-kashmir-to-launch-an-android-app-2-3623773.html|title=23-yr-old girl becomes first in Kashmir to launch an Android app|date=April 16, 2013|work=FirstPost|access-date=7 March 2021|agency=Press Trust of India}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार ==
[[चित्र:Nari shakti award.jpg|इवलेसे|तत्कालीन राष्ट्रपती [[रामनाथ कोविंद]] यांच्या हस्ते नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना]]
* फेमिना महिला पुरस्कार (ऑनलाइन प्रभावशाली) — २०१४.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.greaterkashmir.com/news/business/dial-kashmir-developer-bags-prestigious-award/|title=Femina Women's Award 2015|work=Greater Kashmir|access-date=2018-03-24}}&lt;/ref&gt;
* स्पेस  कम्युनिकेशन अवॉर्ड - २०१४&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianationfirst.in/mehvish-mushtaq-first-women-app-developer-of-kashmir/ |title=Mehvish Mushtaq - First Women App Developer of Kashmir |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=indianationfirst.in |प्रकाशक= |भाषा=इंग्लिश |अ‍ॅक्सेसदिनांक=८ जुलै २०२५ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक= }}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ऑल ग्रासरूट्स वुमन अचिव्हर्स अवॉर्ड — २०१४.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.wef.org.in/grassroots-women-decade-harbeen-arora-venkaiah-naidu/|title=Grassroots Women Decade Harbeen Arora Venkaiah Naidu {{!}} WEF {{!}} Women Economic Forum|date=23 December 2015|website=WEF|language=en-US|access-date=2021-03-11}}&lt;/ref&gt;
* द संडे स्टँडर्ड देवी अवॉर्ड्स दिल्ली — २०१६.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.eventxpress.com/devi2016/|title=Devi Awards 2016|website=eventxpress.com|language=en|access-date=2018-03-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://kashmirobserver.net/2016/01/18/kashmiri-girl-awarded-for-innovative-thinking/|title=Kashmiri girl awarded for innovative thinking|date=January 18, 2016|work=Kasmiri Observer|access-date=7 March 2021}}&lt;/ref&gt;
* [[नारी शक्ती पुरस्कार]] - २९१७.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.news18.com/photogallery/india/nari-shakti-puraskars-2017-president-ram-nath-kovind-honours-the-achievers-1684261-2.html|title=Nari Shakti Puraskars: President Kovind Honours the Achievers|date=March 9, 2018|work=News18|access-date=7 March 2021|agency=Press Trust India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.thequint.com/news/hot-news/women-s-day-president-honours-39-with-nari-shakti-puraskar|title=Women's Day: President honours 39 with 'Nari Shakti Puraskar'|date=8 March 2018|work=The Quint|language=en|access-date=6 February 2020|agency=Indo-Asian News Service}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:काश्मिरी व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>mwrnsnhmkt0yovzdlpb0eg66iu72996</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एम.एस. सुनील</title>
    <ns>0</ns>
    <id>367978</id>
    <revision>
      <id>2694860</id>
      <parentid>2681612</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:50:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:केरळच्या व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12324" sha1="irvialrao7w8o6t8nqucu0ggwgt75cq" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''डॉ. एम.एस. सुनील''' (जन्म: सुमारे [[इ.स. १९६०|१९६०]]) या एक भारतीय अध्यापक, मानवतावादी आणि परोपकारी व्यक्ती आहेत. या मुख्यतः बेघरांना घर बांधून देणाऱ्या परोपकारी म्हणून ओळखल्या जातात. सुनील  यांनी डिसेंबर २०१६ मध्ये [[पत्तनम्तिट्टा]] येथे पाच संस्थापक सदस्य आणि सहा स्वयंसेवकांसह ''डॉ. एमएस सुनील फाउंडेशन'' या ना नफा गैर सरकारी संस्थेची स्थापना केली. ही संस्था अक्षय ऊर्जा आणि नैसर्गिक अधिवासाचे संवर्धन करून अल्प मूल्यांचे घरे आणि पौष्टिक अन्न गरीब  कुटुंबांना पुरवण्याचा प्रयत्न करते. ही संस्था गरीब कुटुंबे तसेच अत्यल्प उत्पन्न असलेल्या सामाजिक गटांच्या राहणीमानात सुधारणा करण्याचे काम करते, ज्यामध्ये आदिवासी आणि सामाजिकदृष्ट्या वंचितांसह दुर्लक्षित असलेल्या विविध समुदायाचा समावेश आहे. भारत सरकारने सुनील  यांना २०१७ सालचा [[नारी शक्ती पुरस्कार]] देऊन सन्मानित केले. हा भारत सरकारचा महिलांसाठीचा सर्वोच्च नागरी सन्मान मानला जातो.

== जीवन ==
तिच्या परोपकाराची सुरुवात ती शाळेत असतानाच भिकारी मुलांना अन्न देण्यापासून झाली.&lt;ref name=&quot;citation&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://twitter.com/PIB_India/status/971343718648233984/photo/2|title=Nari Shatki Puraskar citation|last=|first=|date=8 March 2018|website=Ministry of WCD on Twitter|archive-url=|archive-date=|access-date=19 January 2021}}&lt;/ref&gt;

सुनील या केरळमधील महात्मा गांधी विद्यापीठातील कॅथोलिकेट कॉलेज पत्तनम्तिट्टा येथे प्राणीशास्त्राच्या प्राध्यापिका होत्या. २०१६ मध्ये त्या प्राणीशास्त्र विभागाच्या प्रमुख म्हणून निवृत्त झाल्या.&lt;ref name=&quot;theweekendleader&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theweekendleader.com/Heroism/2678/the-home-maker.html|title=This Professor Did Not Stop with Teaching, but Went on To Build Houses for Poor People|website=www.theweekendleader.com|language=en|access-date=2021-01-19}}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;getsherdue&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Kuttoor|first=Radhakrishnan|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/charity-home-maker-gets-her-due-on-womens-day/article22971013.ece|title=Charity 'home maker' gets her due on women's day|date=2018-03-07|work=द हिंदू|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20240410021125/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/charity-home-maker-gets-her-due-on-womens-day/article22971013.ece|archive-date=2024-04-10}}&lt;/ref&gt;

२००५ मध्ये सुनील यांनी पाहिले की पदव्युत्तर पदवी घेणाऱ्या त्यांच्या एका विद्यार्थिनीकडे राहण्यायोग्य घर नाहीये.&lt;ref name=&quot;theweekendleader&quot; /&gt; याकरिता त्यांनी आपल्या मित्रांकडून पैसे आणि साहित्य गोळा करून त्यात, स्वतःच्या खिशातील पैसे घालून या विद्यार्थिनीकरिता घर बांधून दिले.&lt;ref name=&quot;deccan&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.deccanherald.com/content/204376/this-professor-wears-many-hats.html|title=This professor wears many hats to help others|date=2011-11-12|website=Deccan Herald|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:MS_Sunil_and_award.jpg|डावे|इवलेसे| एमएस सुनील २०१७ चा नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना]]

समाजाची पार्श्वभूमी आणि दारिद्र्य पातळीचे विश्लेषण केल्यानंतर, सुनील यांनी समाजातील राहणीमान सुधारण्यासाठी २००५ पासून अनेक प्रकल्प हाती घेतले आणि असंख्य कुटुंबांना मदत केली. २०१६ साली सेवा निवृत्ती घेऊन डॉ. एमएस सुनील फाउंडेशनची नोंदणी केली आणि अजून वेगाने कामास सुरुवात केली. 'बेघरांसाठी घर' हा डॉ. एमएस सुनील फाउंडेशनचा एक प्रमुख प्रकल्प आहे ज्याचा उद्देश गरजू लोकांसाठी, विशेषतः गरीब विधवा आणि रुग्णांसाठी घरे बांधणे आणि प्रदान करणे आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thebetterindia.com/125546/retired-teacher-homes-homeless/|title=83 Homes and Counting: Retired Teacher Gifts the Homeless What They Need Most|date=2017-12-23|website=The Better India|language=en-US|access-date=2021-07-11}}&lt;/ref&gt; मार्च २०२१ पर्यंत गरिबातीगरीब लोकांसाठी बांधलेल्या घरांची संख्या २०० पर्यंत पोहोचली. ज्याचा सुमारे ८१० व्यक्तींना फायदा झाला. यासाठी त्यांना इतर सामाजिक संस्था आणि दानशूर व्यक्तींचे सहकार्य लाभले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/buzz/this-retired-kerala-teacher-has-built-200-homes-for-the-underprivileged-since-2005-3700418.html|title=This Retired Kerala Teacher Has Built 200 Homes for the Underprivileged Since 2005|date=2021-05-02|website=News18|language=en|access-date=2021-07-11}}&lt;/ref&gt;

२०१७ साली सुनील यांची [[नारी शक्ती पुरस्कार|नारी शक्ती पुरस्कारासाठी]] निवड झाली. त्यासाली केरळमधील एकूण तीन महिलांची निवड झाली होती. सुनील व्यतिरिक्त [[लिझीमोल फिलीपोस पामाडीकंडथिल|लिझीमोल फिलिपोस]] आणि [[श्यामला कुमारी]] या दोन महिलाना हा पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.thenewsminute.com/article/scientist-social-worker-and-mural-artist-meet-nari-shakti-winners-kerala-77643|title=Scientist, social worker and mural artist: Meet Nari Shakti winners from Kerala|date=2018-03-08|work=The News Minute|language=en|access-date=2021-01-18}}&lt;/ref&gt; २०१८ मध्ये [[जागतिक महिला दिन|आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी]] महिला आणि बाल विकास मंत्रालयाच्या वतीने&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|title=Nari Shakti Puraskar - Gallery|website=narishaktipuraskar.wcd.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114170431/http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|archive-date=2021-01-14|access-date=2021-01-16}}&lt;/ref&gt; भारताचे राष्ट्रपतीं रामनाथ कोविंद यांनी हे पुरस्कार प्रदान केले.&lt;ref name=&quot;getsherdue&quot; /&gt; सुनील या बांधकामासाठी लागणारे सर्व साहित्य स्वतः खरेदी करतात आणि त्या प्रत्येक नवीन घराच्या बांधकामावर देखरेख देखील करतात. ही घरे कमीत कमी साधनसंपत्तीने बांधली जातात आणि परवडणारी असतात. घरे बांधताना काळजीपूर्वक प्रदूषण टाळून पर्यावरणीय संवर्धनावर लक्ष केंद्रित केले जाते. ६५० चौरस फूट क्षेत्रफळातील या घरात स्वयंपाकघर आणि शौचालयाचा देखील समावेश आहे. ही घरे ३५ दिवसांत बांधली जातात आणि त्यावर गॅल्वनाइज्ड स्टीलचे छप्पर असते.&lt;ref name=&quot;citation&quot; /&gt;

२०२० मध्ये ती ९८ वर्षांच्या [[कार्त्यायनी अम्मा]] यांना भेटायला गेली होती. त्यासाली अम्माला नारी शक्ती पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते. अम्मांनी यापूर्वी कधीही विमान प्रवास केला नव्हता. दिल्लीला जाण्यापूर्वी काही दिवस आधी सुनील यांनी त्यांना धीर दिला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/at-98-karthyayani-amma-prepares-for-1st-flight-to-receive-nari-shakti-puraskar-on-women-s-day-1.4588736|title=At 98, Karthyayani Amma prepares for 1st flight; to receive Nari Shakti Puraskar on Women's Day|website=Mathrubhumi|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{नारी शक्ती पुरस्कार}}
{{DEFAULTSORT:सुनील, एम.एस.}}
[[वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>irvialrao7w8o6t8nqucu0ggwgt75cq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694862</id>
      <parentid>2694860</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:53:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12391" sha1="b18yyeeddh35v8s3xvbo03robcanf28" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''डॉ. एम.एस. सुनील''' (जन्म: सुमारे [[इ.स. १९६०|१९६०]]) या एक भारतीय अध्यापक, मानवतावादी आणि परोपकारी व्यक्ती आहेत. या मुख्यतः बेघरांना घर बांधून देणाऱ्या परोपकारी म्हणून ओळखल्या जातात. सुनील  यांनी डिसेंबर २०१६ मध्ये [[पत्तनम्तिट्टा]] येथे पाच संस्थापक सदस्य आणि सहा स्वयंसेवकांसह ''डॉ. एमएस सुनील फाउंडेशन'' या ना नफा गैर सरकारी संस्थेची स्थापना केली. ही संस्था अक्षय ऊर्जा आणि नैसर्गिक अधिवासाचे संवर्धन करून अल्प मूल्यांचे घरे आणि पौष्टिक अन्न गरीब  कुटुंबांना पुरवण्याचा प्रयत्न करते. ही संस्था गरीब कुटुंबे तसेच अत्यल्प उत्पन्न असलेल्या सामाजिक गटांच्या राहणीमानात सुधारणा करण्याचे काम करते, ज्यामध्ये आदिवासी आणि सामाजिकदृष्ट्या वंचितांसह दुर्लक्षित असलेल्या विविध समुदायाचा समावेश आहे. भारत सरकारने सुनील  यांना २०१७ सालचा [[नारी शक्ती पुरस्कार]] देऊन सन्मानित केले. हा भारत सरकारचा महिलांसाठीचा सर्वोच्च नागरी सन्मान मानला जातो.

== जीवन ==
तिच्या परोपकाराची सुरुवात ती शाळेत असतानाच भिकारी मुलांना अन्न देण्यापासून झाली.&lt;ref name=&quot;citation&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://twitter.com/PIB_India/status/971343718648233984/photo/2|title=Nari Shatki Puraskar citation|last=|first=|date=8 March 2018|website=Ministry of WCD on Twitter|archive-url=|archive-date=|access-date=19 January 2021}}&lt;/ref&gt;

सुनील या केरळमधील महात्मा गांधी विद्यापीठातील कॅथोलिकेट कॉलेज पत्तनम्तिट्टा येथे प्राणीशास्त्राच्या प्राध्यापिका होत्या. २०१६ मध्ये त्या प्राणीशास्त्र विभागाच्या प्रमुख म्हणून निवृत्त झाल्या.&lt;ref name=&quot;theweekendleader&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theweekendleader.com/Heroism/2678/the-home-maker.html|title=This Professor Did Not Stop with Teaching, but Went on To Build Houses for Poor People|website=www.theweekendleader.com|language=en|access-date=2021-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201233111/https://www.theweekendleader.com/Heroism/2678/the-home-maker.html |archive-date=1 December 2017 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;getsherdue&quot;&gt;{{स्रोत बातमी|last=Kuttoor|first=Radhakrishnan|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/charity-home-maker-gets-her-due-on-womens-day/article22971013.ece|title=Charity 'home maker' gets her due on women's day|date=2018-03-07|work=द हिंदू|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2021-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20240410021125/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/charity-home-maker-gets-her-due-on-womens-day/article22971013.ece|archive-date=2024-04-10}}&lt;/ref&gt;

२००५ मध्ये सुनील यांनी पाहिले की पदव्युत्तर पदवी घेणाऱ्या त्यांच्या एका विद्यार्थिनीकडे राहण्यायोग्य घर नाहीये.&lt;ref name=&quot;theweekendleader&quot; /&gt; याकरिता त्यांनी आपल्या मित्रांकडून पैसे आणि साहित्य गोळा करून त्यात, स्वतःच्या खिशातील पैसे घालून या विद्यार्थिनीकरिता घर बांधून दिले.&lt;ref name=&quot;deccan&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.deccanherald.com/content/204376/this-professor-wears-many-hats.html|title=This professor wears many hats to help others|date=2011-11-12|website=Deccan Herald|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:MS_Sunil_and_award.jpg|डावे|इवलेसे| एमएस सुनील २०१७ चा नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना]]

समाजाची पार्श्वभूमी आणि दारिद्र्य पातळीचे विश्लेषण केल्यानंतर, सुनील यांनी समाजातील राहणीमान सुधारण्यासाठी २००५ पासून अनेक प्रकल्प हाती घेतले आणि असंख्य कुटुंबांना मदत केली. २०१६ साली सेवा निवृत्ती घेऊन डॉ. एमएस सुनील फाउंडेशनची नोंदणी केली आणि अजून वेगाने कामास सुरुवात केली. 'बेघरांसाठी घर' हा डॉ. एमएस सुनील फाउंडेशनचा एक प्रमुख प्रकल्प आहे ज्याचा उद्देश गरजू लोकांसाठी, विशेषतः गरीब विधवा आणि रुग्णांसाठी घरे बांधणे आणि प्रदान करणे आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thebetterindia.com/125546/retired-teacher-homes-homeless/|title=83 Homes and Counting: Retired Teacher Gifts the Homeless What They Need Most|date=2017-12-23|website=The Better India|language=en-US|access-date=2021-07-11}}&lt;/ref&gt; मार्च २०२१ पर्यंत गरिबातीगरीब लोकांसाठी बांधलेल्या घरांची संख्या २०० पर्यंत पोहोचली. ज्याचा सुमारे ८१० व्यक्तींना फायदा झाला. यासाठी त्यांना इतर सामाजिक संस्था आणि दानशूर व्यक्तींचे सहकार्य लाभले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.news18.com/news/buzz/this-retired-kerala-teacher-has-built-200-homes-for-the-underprivileged-since-2005-3700418.html|title=This Retired Kerala Teacher Has Built 200 Homes for the Underprivileged Since 2005|date=2021-05-02|website=News18|language=en|access-date=2021-07-11}}&lt;/ref&gt;

२०१७ साली सुनील यांची [[नारी शक्ती पुरस्कार|नारी शक्ती पुरस्कारासाठी]] निवड झाली. त्यासाली केरळमधील एकूण तीन महिलांची निवड झाली होती. सुनील व्यतिरिक्त [[लिझीमोल फिलीपोस पामाडीकंडथिल|लिझीमोल फिलिपोस]] आणि [[श्यामला कुमारी]] या दोन महिलाना हा पुरस्कार देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://www.thenewsminute.com/article/scientist-social-worker-and-mural-artist-meet-nari-shakti-winners-kerala-77643|title=Scientist, social worker and mural artist: Meet Nari Shakti winners from Kerala|date=2018-03-08|work=The News Minute|language=en|access-date=2021-01-18}}&lt;/ref&gt; २०१८ मध्ये [[जागतिक महिला दिन|आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी]] महिला आणि बाल विकास मंत्रालयाच्या वतीने&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|title=Nari Shakti Puraskar - Gallery|website=narishaktipuraskar.wcd.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114170431/http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|archive-date=2021-01-14|access-date=2021-01-16}}&lt;/ref&gt; भारताचे राष्ट्रपतीं रामनाथ कोविंद यांनी हे पुरस्कार प्रदान केले.&lt;ref name=&quot;getsherdue&quot; /&gt; सुनील या बांधकामासाठी लागणारे सर्व साहित्य स्वतः खरेदी करतात आणि त्या प्रत्येक नवीन घराच्या बांधकामावर देखरेख देखील करतात. ही घरे कमीत कमी साधनसंपत्तीने बांधली जातात आणि परवडणारी असतात. घरे बांधताना काळजीपूर्वक प्रदूषण टाळून पर्यावरणीय संवर्धनावर लक्ष केंद्रित केले जाते. ६५० चौरस फूट क्षेत्रफळातील या घरात स्वयंपाकघर आणि शौचालयाचा देखील समावेश आहे. ही घरे ३५ दिवसांत बांधली जातात आणि त्यावर गॅल्वनाइज्ड स्टीलचे छप्पर असते.&lt;ref name=&quot;citation&quot; /&gt;

२०२० मध्ये ती ९८ वर्षांच्या [[कार्त्यायनी अम्मा]] यांना भेटायला गेली होती. त्यासाली अम्माला नारी शक्ती पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते. अम्मांनी यापूर्वी कधीही विमान प्रवास केला नव्हता. दिल्लीला जाण्यापूर्वी काही दिवस आधी सुनील यांनी त्यांना धीर दिला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://english.mathrubhumi.com/news/good-news/at-98-karthyayani-amma-prepares-for-1st-flight-to-receive-nari-shakti-puraskar-on-women-s-day-1.4588736|title=At 98, Karthyayani Amma prepares for 1st flight; to receive Nari Shakti Puraskar on Women's Day|website=Mathrubhumi|language=en|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{नारी शक्ती पुरस्कार}}
{{DEFAULTSORT:सुनील, एम.एस.}}
[[वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>b18yyeeddh35v8s3xvbo03robcanf28</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>योद्धा (२०१३ चित्रपट)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>368999</id>
    <revision>
      <id>2694742</id>
      <parentid>2604680</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:27:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1513" sha1="it2sg3a79zyak4td18oyuileeisv50l" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
[[चित्र:Yoddha 01.jpeg|150px|thumb]]
'''''योद्धा''''' हा २०१३ मधील मराठी चित्रपट आहे जो प्रसाद इनामदार यांनी दिग्दर्शित केला आहे. ह्यात प्रमुख कलाकार आहे [[सौरभ गोखले]], [[शर्मिष्ठा राऊत]], [[नागेश भोसले]], [[प्रिया बेर्डे]], देवेंद्र भगत, शिवांगी वाळवेकर, अन्वय बेंद्रे, सुनिल गोडबोले, पूर्वा बर्वे आणि अथर्व काणे.

ह्या आधी दुरचित्रवाणी मालिकांमध्ये काम केलेल्या सौरभ गोखलेचा हा पहिला चित्रपट आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Saurabh Gokhale (Actor) - Biography in Hindi|url=https://newshindu.news/biography/saurabh-gokhale-106468/|access-date=2025-08-05|archive-date=2025-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251113213316/https://newshindu.news/biography/saurabh-gokhale-106468/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मराठी चित्रपट]]</text>
      <sha1>it2sg3a79zyak4td18oyuileeisv50l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मंजू मणिकुट्टन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>369564</id>
    <revision>
      <id>2694858</id>
      <parentid>2642704</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:49:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:केरळच्या व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9092" sha1="pkacii8o2jn7bze8ejc080t0cly9dug" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''मंजू मणिकुट्टन''' (जन्म: १९७६ ) या एक भारतीय सौंदर्यप्रसाधक (ब्युटीशियन) आणि सामाजिक कार्यकर्त्या आहेत. त्यांनी [[सौदी अरेबिया|सौदी अरेबियामध्ये]] कायदेशीर, आरोग्य आणि कामाशी संबंधित समस्यांना तोंड देणाऱ्या अनेक परदेशी कामगारांना वाचवले. २०१९ मध्ये मंजू यांना भारतातील महिलांसाठीचा सर्वोच्च पुरस्कार, [[नारी शक्ती पुरस्कार|नारी शक्ती पुरस्काराने]] सन्मानित करण्यात आले.

== जीवन ==
मणिकुट्टनचा जन्म आणि संगोपन केरळमधील [[एर्नाकुलम जिल्हा|एर्नाकुलम जिल्ह्यात]]&lt;ref name=&quot;sg&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://saudigazette.com.sa/article/561605|title=India president confers Manju with Nari Shakti Puraskar award|last=Mohammed|first=Irfan|date=2019-03-20|website=Saudigazette|language=English|access-date=2021-01-09}}&lt;/ref&gt; झाले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.facebook.com/ministryWCD/photos/a.477612152383665/1915946988550167/?type=3|title=Ministry of Women and Child Development|website=www.facebook.com|access-date=2021-01-09}}&lt;/ref&gt; त्यांचे लग्न पद्मनाभन मणिकुट्टनशी झाले. त्यांना दोन मुले (अभिनव आणि अभिरामी) झाल्यानंतर, २०११ मध्ये मंजू आपल्या पतीसह सौदी अरेबियातील [[अल-खोबर]] शहरात राहायला गेल्या आणि सौंदर्यप्रसाधक म्हणून एका सौंदर्य प्रसाधन केंद्र, अर्थात ब्युटी पार्लरमध्ये काम करू लागल्या.&lt;ref name=&quot;notamaid&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jan/04/this-beautician-gives-khaddamas-a-ray-of-hope-in-desert-kingdom-2084735.html|title=This beautician gives Khaddamas a ray of hope in desert kingdom|website=The New Indian Express|access-date=2021-01-09}}&lt;/ref&gt;

सौदी अरेबियातील प्रसिद्ध सामाजिक कार्यकर्त्या आणि नवयुगम सांस्कृतिक मंचाच्या उपाध्यक्षा सफिया अजित यांना भेटल्यानंतर त्यांचे जीवन बदलले. अजित यांनी त्यांना समाजसेवेत प्रवेश करण्यास प्रोत्साहित केले आणि निर्वासन केंद्रातील महिलांच्या समस्या सोडवण्यासाठी त्या अजितची सहाय्यक म्हणून काम करू लागल्या. एका वर्षानंतर, कर्करोगाने अजित यांचे निधन झाले. नवयुगम यांनी मणिकुट्टन यांना अजित यांनी सांभाळलेल्या जबाबदाऱ्या सोपवल्या. मणिकुट्टन यांनी महिला निर्वासन केंद्राची संपूर्ण जबाबदारी घेतली आणि महिला कैद्यांच्या प्रकरणांचे निराकरण करण्यात सक्रिय सहभाग घेतला. त्यांचे पती पद्मनाभन मणिकुट्टन हे त्यांच्या सर्व सामाजिक उपक्रमांमध्ये त्यांना मदत करत आहेत.

सौदी अरेबियात घरकाम करणाऱ्या, रुग्णालयातील कामगार, ब्युटीशियन इत्यादी म्हणून काम करणाऱ्या आणि त्यांच्या प्रायोजकांशी, आरोग्य, कायदेशीर आणि कामगार समस्या आणि व्हिसा यासारख्या समस्यांना तोंड देणाऱ्या महिलांचे शेकडो प्रकरणे मणिकुट्टनने सोडवली. सर्व कायदेशीर औपचारिकता पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी शेकडो महिलांना भारतात परत जाण्यास मदत केली. भारतीय दूतावासाने मंजू  यांना एक समर्पित सामाजिक स्वयंसेवक म्हणून मान्यता दिली आणि भारतीय महिला कामगारांशी संबंधित कोणत्याही प्रकरणांमध्ये हस्तक्षेप करण्याचा अधिकार दिला. महिला निर्वासन अधिकारी आणि सौदी अधिकाऱ्यांचे त्यांच्याबद्दल खूप उच्च मत असून त्यांनी मंजू यांना अनेक गुंतागुंतीच्या कामगार आणि व्हिसा प्रकरणांमध्ये मदत केली.

२०१९ मध्ये त्यांच्या सामाजिक कार्यासाठी त्यांना [[नारी शक्ती पुरस्कार|नारी शक्ती]] पुरस्कार देण्यात आला. २०१९ मध्ये [[जागतिक महिला दिन|आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी]] नवी दिल्ली येथील राष्ट्रपती भवनात भारताचे राष्ट्रपती [[रामनाथ कोविंद]] यांच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/malayali-volunteer-gets-nari-shakti-puraskar/articleshow/68142930.cms|title=Malayali volunteer gets Nari Shakti Puraskar {{!}} Kochi News - टाइम्स ऑफ इंडिया|date=Feb 25, 2019|website=The Times of India|language=en|access-date=2021-01-09}}&lt;/ref&gt; हा भारतीय &quot;महिला सक्षमीकरणासाठीच्या अपवादात्मक कार्याबद्दल राष्ट्रीय पुरस्कार&quot; आहे.&lt;ref name=&quot;pic&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|title=Nari Shakti Puraskar - Gallery|website=narishaktipuraskar.wcd.gov.in|access-date=2021-01-09}}&lt;/ref&gt; त्यांनी मंत्री [[मनेका गांधी|मेनका गांधी यांची]] भेट घेतली आणि त्यानंतर पंतप्रधान [[नरेंद्र मोदी|नरेंद्र मोदी यांची]] भेट घेतली. त्या वर्षी हा पुरस्कार मिळवणाऱ्या त्या एकमेव प्रवासी महिला होत्या.&lt;ref name=&quot;sg&quot; /&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{नारी शक्ती पुरस्कार}}

{{DEFAULTSORT:मणिकुट्टन, मंजू}}
[[वर्ग:जन्माचे वर्ष अनिश्चित]]
[[वर्ग:इ.स.च्या १९७० च्या दशकातील जन्म]]
[[वर्ग:हयात व्यक्ती]]
[[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]]
[[वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>pkacii8o2jn7bze8ejc080t0cly9dug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बँकारा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>370272</id>
    <revision>
      <id>2694650</id>
      <parentid>2691569</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T21:05:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6308" sha1="0dlqitar3isa1uxo39lkhq33vttyb2s" xml:space="preserve">{{बदल}}
बँकारा हे एक जागतिक ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्म आहे ज्याचे मुख्यालय झुरिच, स्वित्झर्लंड येथे आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.gq.co.za/wealth/bancara-the-discreet-power-player-giving-global-investors-a-taste-of-quiet-sophistication-42f6d57c-fe3a-4888-99d6-9822c54d0ed6|title=Bancara: the discreet power player giving global investors a taste of quiet sophistication|website=www.gq.co.za|language=en|access-date=2025-09-06}}&lt;/ref&gt; ही कंपनी मे २०२५ मध्ये स्थापन झाली असून खाजगी ग्राहक, सक्रिय गुंतवणूकदार आणि संस्थात्मक भागीदार यांना बाजारपेठेतील प्रवेश आणि ट्रेडिंग अधोसंरचना उपलब्ध करून देते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.moneytimes.com/articles/60462/20250902/trading-desk-trusted-institution-bancaras-quiet-rise.htm|title=From Trading Desk to Trusted Institution: Bancara's Quiet Rise|last=Thompson|first=David|date=2025-09-02|website=Money Times|language=en-US|access-date=2025-09-06|archive-date=2025-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20250913004319/https://www.moneytimes.com/articles/60462/20250902/trading-desk-trusted-institution-bancaras-quiet-rise.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== इतिहास ==
बँकारा मे २०२५ मध्ये झुरिच, स्वित्झर्लंड येथे बहु-आस्तीय (मल्टि- ऍसेट) ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्म म्हणून स्थापन करण्यात आले. कंपनीची स्थापना वैयक्तिक गुंतवणूकदार तसेच संस्थात्मक भागीदारांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी करण्यात आली, ज्यामध्ये नियामक अनुपालन आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांमध्ये संरचित प्रवेश यावर भर देण्यात आला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news.abplive.com/brand-wire/bancara-secures-general-banking-license-to-redefine-global-wealth-infrastructure-1798384|title=Bancara Secures General Banking License, To Redefine Global Wealth Infrastructure|last=Focus|first=ABP Live|date=2025-09-03|website=ABP Live|language=en|access-date=2025-09-06}}&lt;/ref&gt;

सुरुवातीपासूनच बँकारा हे जागतिक वित्तीय बाजारपेठेत थेट प्रवेश देणारे व्यासपीठ म्हणून कार्यरत आहे. यात ट्रेडिंग, जोखीम व्यवस्थापन आणि पोर्टफोलिओ सहाय्य यांसाठी साधने पुरवली जातात. कंपनी इक्विटीज, परकीय चलन (फॉरेक्स), कमोडिटीज, निर्देशांक (इंडिकेस) आणि डिजिटल मालमत्ता या विविध आस्तींमध्ये व्यापार सुलभ करते. यासाठी कंपनी स्वतःची तांत्रिक प्रणाली तसेच मेटाट्रेडर ५ सारख्या प्रस्थापित औद्योगिक प्लॅटफॉर्मचा वापर करते.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://africa.businessinsider.com/local/markets/bancara-and-the-quiet-revolution-in-global-brokerage/pnnpknm|title=Bancara and the quiet revolution in global brokerage|last=Africa|first=B. I.|date=2025-07-30|website=Business Insider Africa|language=en|access-date=2025-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.outlookmoney.com/spotlight/bancara-sets-its-sights-on-global-leadership-with-new-banking-license|title=Bancara Sets Its Sights On Global Leadership With New Banking License|date=2025-09-04|website=Outlook Money|language=en|access-date=2025-09-06|archive-date=2025-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912234340/https://www.outlookmoney.com/spotlight/bancara-sets-its-sights-on-global-leadership-with-new-banking-license|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

२०२५ च्या शेवटी बँकारामध्ये अंदाजे २०० ते ५०० कर्मचारी कार्यरत होते. कंपनीची कार्ये युरोप, मध्य पूर्व, आफ्रिका आणि आशिया-पॅसिफिक या प्रदेशांमध्ये विस्तारली. या सेवांचा स्थानिक नियामक आवश्यकता आणि अनुपालन चौकटींशी सुसंगत असा अवलंब केला गेला. याशिवाय, कंपनीने आंतरराष्ट्रीय केवायसी आणि एएमएल  मानके अवलंबली आणि ग्राहकांच्या निधीचे विभक्त खात्यांमध्ये व्यवस्थापन केले, ज्यामुळे नियामक पारदर्शकता सुनिश्चित झाली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ibtimes.com/bancara-quietly-redefining-what-global-brokerage-should-look-like-3779753|title=Bancara Is Quietly Redefining What Global Brokerage Should Look Like|last=Jones|first=William|date=2025-07-29|website=International Business Times|language=en-US|access-date=2025-09-06}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>0dlqitar3isa1uxo39lkhq33vttyb2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>नेदरलँड्स क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५</title>
    <ns>0</ns>
    <id>371510</id>
    <revision>
      <id>2694622</id>
      <parentid>2689455</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T16:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12344" sha1="b3x952kkscj32zyjt2vh5vxqdioto8w" xml:space="preserve">{{Short description|International cricket tour}}
{{Use dmy dates|date=July 2025}}
{{Infobox cricket tour
| series_name                  = नेदरलँड्स क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५
| team1_image                  = Flag of Bangladesh.svg
| team1_name                   = बांगलादेश 
| team2_image                  = Flag of Netherlands.svg
| team2_name                   = नेदरलँड्स 
| team1_captain                = [[लिटन दास]]
| team2_captain                = [[स्कॉट एडवर्ड्स]]
| from_date                    = ३० ऑगस्ट
| to_date                      = ३ सप्टेंबर २०२५
| no_of_twenty20s              = 3
| team1_twenty20s_won          = 2
| team2_twenty20s_won          = 0
| team1_twenty20s_most_runs    = [[लिटन दास]] (१४५)
| team2_twenty20s_most_runs    = [[आर्यन दत्त]] (४३)
| team1_twenty20s_most_wickets = [[तास्किन अहमद]] (६)
| team2_twenty20s_most_wickets = [[काइल क्लाइन]] (४)
| player_of_twenty20_series    = [[लिटन दास]] (बां)
}}

[[नेदरलँड्स क्रिकेट संघ]]ाने ऑगस्ट आणि सप्टेंबर २०२५ मध्ये [[बांगलादेश क्रिकेट संघ]ाविरुद्ध खेळण्यासाठी बांगलादेशचा दौरा केला.&lt;ref&gt;{{Cite web |trans-title=द्विपक्षीय मालिका खेळण्यासाठी नेदरलँड्स बांगलादेशात येत आहे|title=দ্বিপাক্ষিক সিরিজ খেলতে বাংলাদেশে আসছে নেদারল্যান্ডস |url=https://ntvbd.com/sports/news-1596125 |access-date=९ ऑक्टोबर २०२५|website=एनटीव्ही|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |trans-title=नेदरलँड्स क्रिकेट संघ बांगलादेश दौऱ्यासाठी सज्ज.|title=Netherlands cricket team set to tour Bangladesh |url=https://www.newagebd.net/post/cricket/271688/netherlands-cricket-team-set-to-tour-bangladesh |access-date=९ ऑक्टोबर २०२५|website=नव एज |language=en}}&lt;/ref&gt; या दौऱ्यात तीन [[आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामने होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |trans-title=आशिया चषक स्पर्धेपूर्वी बांगलादेश नेदरलँड्ससाठी टी२० मालिकेचे आयोजन करणार.|title=Bangladesh set to host Netherlands for T20I series ahead of Asia Cup |url=https://bdcrictime.com/bangladesh-set-to-host-netherlands-for-t20i-series-ahead-of-asia-cup |access-date=९ ऑक्टोबर २०२५ |website=बिडीक्रिकटाइम|language=en}}&lt;/ref&gt; भारताविरुद्धची घरची मालिका पुढे ढकलल्यानंतर, [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]]ाने [[२०२५ आशिया चषक]] स्पर्धेसाठी राष्ट्रीय संघाच्या तयारीचा भाग म्हणून ही मालिका आयोजित केली.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/netherlands-to-tour-bangladesh-for-three-t20is-before-asia-cup-1498028 |trans-title=आशिया चषक स्पर्धेपूर्वी तीन टी२० सामन्यांसाठी नेदरलँड्स बांगलादेश दौऱ्यावर जाणार.|title=Netherlands to tour Bangladesh for three T20Is before Asia Cup |work=ईएसपीएन क्रिकइन्फो |access-date=९ ऑक्टोबर २०२५}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title=नेदरलँड्स तीन टी२० सामन्यांसाठी बांगलादेश दौऱ्यावर येणार.|title=Netherlands set to tour Bangladesh for three T20Is |url=https://www.icc-cricket.com/news/netherlands-set-to-tour-bangladesh-for-three-t20is |access-date=९ ऑक्टोबर २०२५ |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[सिलहट]]मध्ये आयोजित करण्यात आले.&lt;ref&gt;{{Cite web |trans-title=बांगलादेश-नेदरलँड्स टी२० मालिका सिलहटमध्ये होणार |title=Bangladesh-Netherlands T20I series to be held in Sylhet |url=https://www.newagebd.net/post/cricket/272017/bangladesh-netherlands-t20i-series-to-be-held-in-sylhet |access-date=९ ऑक्टोबर २०२५ |website=न्यू एज |language=en |archive-date=2025-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250830142747/https://www.newagebd.net/post/cricket/272017/bangladesh-netherlands-t20i-series-to-be-held-in-sylhet |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; द्विपक्षीय मालिकेसाठी नेदरलँड्सचा हा पहिलाच बांगलादेश दौरा होता.&lt;ref&gt;{{Cite web|trans-title=ऑगस्टमध्ये टी२० मालिकेसाठी नेदरलँड्स बांगलादेश दौऱ्यावर येणार.|title=Netherlands set to tour Bangladesh for T20I series in August|url=https://www.daily-sun.com/post/817021|access-date=९ ऑक्टोबर २०२५|website=डेली सन|language=en|archive-date=2025-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20250914154726/https://www.daily-sun.com/post/817021|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ऑगस्ट २०२५ मध्ये, बांगलादेश क्रिकेट बोर्डाने दौऱ्याचे वेळापत्रक जाहीर केले.&lt;ref&gt;{{Cite web |trans-title=बीसीबीकडून नेदरलँड्स टी२० साठी कार्यक्रम जाहीर|title=BCB announces itinerary for Netherlands T20Is |url=https://www.thedailystar.net/sports/cricket/news/bcb-announces-itinerary-netherlands-t20is-3955511 |access-date=९ ऑक्टोबर २०२५ |website=द डेली स्टार |language=en}}&lt;/ref&gt;

== आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका ==
===१ला आं.टी२० सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ३० ऑगस्ट २०२५
| time = १८:००
| night = y
| team1 = {{cr-rt|NED}}
| team2 = {{cr|BAN}}
| score1 = १३६/७ (२० षटके)
| runs1 = [[तेजा निदामनुरु]] २६ (२६)
| wickets1 = [[तास्किन अहमद]] ४/२८ (४ षटके)
| score2 = १३८/२ (१३.३ षटके)
| runs2 = [[लिटन दास]] 54[[नाबाद|*]] (29)
| wickets2 = [[टिम प्रिंगल]] १/१६ (२ षटके)
| result = बांगलादेश ८ गडी राखून विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498662.html धावफलक]
| venue = [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
| umpires = [[तन्वीर अहमद]] (बां) आणि [[मोर्शेद अली खान]] (बां)
| motm = [[तास्किन अहमद]] (बां)
| toss =  बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = 
}}

===२रा आं.टी२० सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = १ सप्टेंबर २०२५
| time = १८:००
| night = y
| team1 = {{cr-rt|NED}}
| team2 = {{cr|BAN}}
| score1 = १०३ (१७.३ षटके)
| runs1 = [[आर्यन दत्त]] ३० (२४)
| wickets1 = [[नसुम अहमद]] ३/२१ (४ षटके)
| score2 = १०४/१ (१३.१ षटके)
| runs2 = [[तांझिद हसन]] ५४[[नाबाद|*]] (४०)
| wickets2 = [[काइल क्लाइन]] १/२० (२.१ षटके)
| result = बांगलादेश ९ गडी राखून विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498663.html धावफलक]
| venue = [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
| umpires = [[तन्वीर अहमद]] (बां) आणि [[नसुम अहमद]] (बां)
| motm = [[नसुम अहमद]] (बां)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = 
}}

===३रा आं.टी२० सामना===
{{Single-innings cricket match
| date = ३ सप्टेंबर २०२५
| time = १८:००
| night = y
| team1 = {{cr-rt|BAN}}
| team2 = {{cr|NED}}
| score1 = १६४/४ (१८.२ षटके)
| runs1 = [[लिटन दास]] ७३ (४६)
| wickets1 = [[काइल क्लाइन]] ३/५३ (४ षटके)
| score2 = 
| runs2 = 
| wickets2 = 
| result = अनिर्णित 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498664.html धावफलक]
| venue = [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
| umpires = [[मोर्शेद अली खान]] (बां) आणि [[नसुम अहमद]] (बां)
| motm = 
| toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = पावसामुळे पुढील खेळ होऊ शकला नाही.
| notes = [[लिटन दास]]ने बांगलादेशसाठी टी२० मध्ये सर्वाधिक अर्धशतके (१४) झळकावली आणि [[शकिब अल हसन]]ला मागे टाकले.&lt;ref&gt;{{cite news |trans-title=लिटन दासने सर्वाधिक टी२० अर्धशतकांचा विक्रम केला, सहा धावांच्या विक्रमाशी बरोबरी केली|title=Litton Das claims record for most T20I fifties, equals six-hitting mark |url=https://www.tbsnews.net/sports/litton-das-claims-record-most-t20i-fifties-equals-six-hitting-mark-1228476 |access-date=९ ऑक्टोबर २०२५ |work=द बिझनेस स्टँडर्ड |date=३ सप्टेंबर २०२५ |language=en}}&lt;/ref&gt;
}}

== संदर्भयादी ==
{{संदर्भयादी}}

== बाह्यदुवे ==
* [https://www.espncricinfo.com/series/netherlands-in-bangladesh-2025-1498660 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{बांगलादेशचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५}}

[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|बांगलादेश]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे]]</text>
      <sha1>b3x952kkscj32zyjt2vh5vxqdioto8w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शाला दर्पण</title>
    <ns>0</ns>
    <id>374342</id>
    <revision>
      <id>2694849</id>
      <parentid>2632963</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:33:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4880" sha1="fy2d0e24b9i40guqm0d0ipbditdrwl0" xml:space="preserve">{{विकिकरण}}
राजस्थान सरकारने शिक्षण विभागाशी संबंधित कामांसाठी राष्ट्रीय सूचना विज्ञान केंद्र, राजस्थानच्या मदतीने शाला दर्पण पोर्टल तयार केले आहे.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://rajshaladarpan.rajasthan.gov.in/|title=शाला दर्पण|url-status=live}}&lt;/ref&gt; राजस्थान सरकारच्या शिक्षण विभागाअंतर्गत येणारे सर्व विभाग त्याच्याशी जोडलेले आहेत. शाला दर्पण पोर्टल राजस्थानमधील सर्व शाळा, महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची माहिती प्रदान करते. राज्यभरात काम करणाऱ्या शिक्षकांची संपूर्ण माहिती, ज्यामध्ये सर्व कर्मचारी आणि विद्यापीठातील प्राध्यापकांचा समावेश आहे, या पोर्टलवर उपलब्ध आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://rajshaladarpan.in/|title=Shala Darpan Rajasthan - शाला दर्पण राजस्थान|last=Department|first=Rajasthan Education|website=rajshaladarpan.in|language=en|access-date=2025-12-02}}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; पालक त्यांच्या मुलाच्या प्रगतीचे अपडेट पाहण्यासाठी शाला दर्पण वापरू शकतात. ते त्यांच्या मुलाची उपस्थिती, असाइनमेंट आणि कामगिरीचे रेकॉर्ड पाहू शकतात. मंत्रालयाने २०१५ शैक्षणिक सत्रापर्यंत ही सेवा सुरू करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. राजस्थान शिक्षकांसाठी शाला दर्पण पोर्टलमध्ये राजस्थानमधील शिक्षकांची माहिती आहे, ज्यामध्ये त्यांचे काम, केलेले सर्व काम, सरकारी शाळांमधील विद्यार्थी इंटर्नशिप कार्यक्रम शिक्षक आणि इतर अनेक वैशिष्ट्ये समाविष्ट आहेत.

== मुख्य मुद्दे: ==

* शाला दर्पण ही नवोदय विद्यालय समिती (NVS) साठी एक एंड-टू-एंड ई-गव्हर्नन्स स्कूल ऑटोमेशन आणि व्यवस्थापन प्रणाली आहे.
* या प्रणालीमध्ये अनेक प्लगेबल घटक आहेत जे एकमेकांशी संवाद साधू शकतात. हे आहेत:
* बजेट आणि वित्त व्यवस्थापन प्रणाली
* इन्व्हेंटरी आणि स्टोअर व्यवस्थापन प्रणाली
* लायब्ररी व्यवस्थापन प्रणाली

== उद्दिष्ट ==
शाला दर्पण पोर्टलसह राजस्थान सरकारचे ध्येय राज्यातील सर्व शैक्षणिक संस्थांना एकत्र आणणे आहे. हे पोर्टल राजस्थानमधील शिक्षक, पालक, विद्यार्थी आणि कर्मचाऱ्यांसाठी एक सोयीस्कर व्यासपीठ तयार करते, जिथे सर्व माहिती सहजपणे मिळू शकते.

== शाला दर्पण हेल्पलाइन क्रमांक ==
शाला दर्पण हेल्पलाइन क्रमांक अधिकृत वेबसाइटवर उपलब्ध आहे. वेबसाइटनुसार, हेल्पलाइन क्रमांक आहेत: 91-141-2700872, 0141-2711964.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== संदर्भ ==</text>
      <sha1>fy2d0e24b9i40guqm0d0ipbditdrwl0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>नेदरलँड्स क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>376194</id>
    <revision>
      <id>2694723</id>
      <parentid>2680977</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:12:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51935" sha1="rr4zdju6dn0wgz068wokcj8maoyg5gm" xml:space="preserve">खालील यादी नेदरलँड्स क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. नेदरलँड्सने २ ऑगस्ट २००८ रोजी केन्या विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| नेदरलँड्सने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/354453.html ५८] || २ ऑगस्ट २००८ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[बेलफास्ट|सिव्हिल सर्विस क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२००८ आयसीसी विश्व टी-२० पात्रता|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/354455.html ६०] || २ ऑगस्ट २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[बेलफास्ट|सिव्हिल सर्विस क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|CAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361531.html ६५] || ४ ऑगस्ट २००८ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[बेलफास्ट|सिव्हिल सर्विस क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ || [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/354461.html ६८] || ५ ऑगस्ट २००८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|Northern Ireland}} [[बेलफास्ट|सिव्हिल सर्विस क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]] || अनिर्णित
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355991.html ९०] || ५ जून २००९ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|NED}} || rowspan=2 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355999.html ९८] || ९ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439497.html १३६] || ९ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१० - पात्रता सामने|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439506.html १३९] || ११ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439507.html १४१] || १२ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/439510.html १४२] || १३ फेब्रुवारी २०१० || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IRE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546410.html २३०] || १३ मार्च २०१२ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546418.html २३३] || १४ मार्च २०१२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546463.html २३७] || २२ मार्च २०१२ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/546470.html २३८] || २३ मार्च २०१२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|IRE}}
|-  
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/567205.html २५३] || २५ जुलै २०१२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 |
|-  
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573672.html २५४] || २६ जुलै २०१२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|NED}}
|-  
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/630951.html ३१३] || १९ एप्रिल २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|NAM}} [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || {{cr|KEN}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/592276.html ३१४] || २० एप्रिल २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|NAM}} [[वॉंडरर्स क्रिकेट ग्राउंड]], [[विंडहोक]] || {{cr|KEN}} || [[केन्या आणि नेदरलँड्स क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०१३|२०१३ नामिबिया चौरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660107.html ३३५] || १५ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२०१३ आयसीसी विश्व टी२० पात्रता|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660173.html ३४२] || २२ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|SCO}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660185.html ३४४] || २३ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/660219.html ३४७] || २८ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682903.html ३६९] || १७ मार्च २०१४ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|NED}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१४|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682909.html ३७२] || १९ मार्च २०१४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|ZIM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682919.html ३७७] || २१ मार्च २०१४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|SRI}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682937.html ३८६] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682945.html ३९०] || २९ मार्च २०१४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682953.html ३९४] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|NED}}
|-  
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/883341.html ४२४] || ३० जून २०१५ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 |
|-  
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/883343.html ४२५] || १ जुलै २०१५ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] || {{cr|NED}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/883345.html ४२६] || २ जुलै २०१५ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] || {{cr|NED}}
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/883347.html ४२७] || ३ जुलै २०१५ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NED}} [[व्हीआरए क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] || {{cr|NEP}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875459.html ४३१] || ९ जुलै २०१५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=4 | [[२०१५, २०-२० विश्व अजिंक्यपद पात्रता फेरी|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२० पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875471.html ४३३] || ११ जुलै २०१५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875481.html ४३४] || १२ जुलै २०१५ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|SCO}} [[दि ग्रँज क्लब आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[एडिनबरा]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/875549.html ४४७] || २५ जुलै २०१५ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|NED}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/967081.html ४९०] || ३ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} || rowspan=2 |
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966375.html ४९२] || ५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|SCO}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951309.html ५२४] || ९ मार्च २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 | [[२०१६ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951317.html ५२९] || ११ मार्च २०१६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || अनिर्णित
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951325.html ५३३] || १३ मार्च २०१६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074959.html ५७९] || १५ जानेवारी २०१७ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|NED}} || rowspan=3 | [[२०१७ डेझर्ट टी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074964.html ५८२] || १७ जानेवारी २०१७ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|SCO}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1074966.html ५८४] || १८ जानेवारी २०१७ || {{cr|HKG}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|HKG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142501.html ६७०] || १२ जून २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२०१८ नेदरलँड्स टी२० तिरंगी मालिका|२०१८ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142502.html ६७२] || १३ जून २०१८ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142505.html ६७६] || १९ जून २०१८ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] || {{cr|SCO}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142506.html ६७७] || २० जून २०१८ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] || {{cr|SCO}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1141835.html ६९१] || २९ जुलै २०१८ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || अनिर्णित || [[२०१८ एम.सी.सी त्रिकोणी मालिका|२०१८ एम.सी.सी तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172505.html ७३९] || १३ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|NED}} || rowspan=3 | [[२०१८-१९ ओमान ट्वेंटी२० चौरंगी मालिका|२०१९ ओमान तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172507.html ७४१] || १५ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1172509.html ७४३] || १७ फेब्रुवारी २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|IRE}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188379.html ८०८] || २३ जून २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || {{cr|NED}} || rowspan=6 | 
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1188380.html ८११] || २५ जून २०१९ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|NED}} [[हझेलारवेग स्टेडियम]], [[रॉटरडॅम]] || अनिर्णित
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1191005.html ८४१] || ३ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] || {{cr|UAE}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1191006.html ८४४] || ५ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|NED}} [[व्ही.आर.ए. क्रिकेट मैदान]], [[ॲमस्टेलवीन]] || {{cr|UAE}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1191007.html ८४५] || ६ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|UAE}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1191008.html ८४७] || ८ ऑगस्ट २०१९ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|UAE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200425.html ८८४] || १६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SCO}} || rowspan=3 | [[२०१९-२० आयर्लंड तिरंगी मालिका|२०१९ आयर्लंड तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200427.html ८८७] || १८ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1200428.html ८८९] || १९ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|IRE}} [[मालाहाईड क्रिकेट क्लब मैदान]], [[डब्लिन]] || {{cr|SCO}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197521.html ९११] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|IRE}} || rowspan=4 | [[२०१९-२० ओमान पंचरंगी मालिका|२०१९ ओमान पंचरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197524.html ९२०] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|NEP}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197527.html ९२४] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|OMA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197528.html ९२७] || १० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|HKG}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199501.html ९३७] || १८ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|NED}} || rowspan=9 | [[२०१९ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक पात्रता|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199505.html ९४२] || १९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199518.html ९५६] || २२ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SIN}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199525.html ९६३] || २४ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|UAE}} [[आयसीसी ग्लोबल क्रिकेट अकादमी]], [[दुबई]] || {{cr|PNG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199534.html ९७४] || २६ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|BER}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199539.html ९८३] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199541.html ९८६] || २९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199546.html ९९४] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1199549.html ९९७] || २ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1257945.html ११४९] || १७ एप्रिल २०२१ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{cr|NEP}} || rowspan=5 | [[२०२०-२१ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२१ नेपाळ तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1257946.html ११५०] || १८ एप्रिल २०२१ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1257948.html ११५२] || २० एप्रिल २०२१ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1257949.html ११५३] || २१ एप्रिल २०२१ || {{cr|MAS}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1257951.html ११५७] || २४ एप्रिल २०२१ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{cr|NEP}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273714.html १३१२] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|IRE}} || rowspan=3 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273718.html १३२७] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबु धाबी]] || {{cr|NAM}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|SL}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321467.html १६३६] || ११ जुलै २०२२ || {{cr|PNG}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|NED}} || rowspan=5 | [[२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक जागतिक पात्रता गट ब]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321471.html १६४१] || १२ जुलै २०२२ || {{cr|HK}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321473.html १६५०] || १४ जुलै २०२२ || {{cr|UGA}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321480.html १६५७] || १५ जुलै २०२२ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|ZIM}} [[बुलावायो ॲथलेटिक क्लब]], [[बुलावायो]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1321484.html १६६८] || १७ जुलै २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[क्वीन्स पार्क ओव्हल]], [[बुलावायो]] || {{cr|ZIM}}
|-  
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310901.html १७२२] || ४ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|NZ}} || rowspan=2 |  
|-  
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1310902.html १७२३] || ५ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298136.html १८२५] || १६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गिलॉन्ग]] || {{cr|NED}} || rowspan=8 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298139.html १८३०] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गिलॉन्ग]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298143.html १८३५] || २० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|SL}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गिलॉन्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298151.html १८४३] || २४ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298157.html १८४८] || २७ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298163.html १८५२] || ३० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298168.html १८५९] || २ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298174.html १८७१] || ६ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|SA}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422038.html २४८७] || २८ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{cr|NED}} || rowspan=2 | [[२०२४ नेपाळ टी२०आ तिरंगी मालिका|२०२४ नेपाळ तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422039.html २४८८] || २९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{cr|NED}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422041.html २४९२] || २ मार्च २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{cr|NEP}} || rowspan=3 | [[२०२४ नेपाळ टी२०आ तिरंगी मालिका|२०२४ नेपाळ तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422042.html २४९३] || ३ मार्च २०२४ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || अनिर्णित
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1422043.html २४९७] || ५ मार्च २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|NEP}} [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान]], [[काठमांडू|किर्तीपूर]] || {{cr|NED}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1428151.html २६११] || १८ मे २०२४ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२०२४ नेदरलँड टी२०आ तिरंगी मालिका|२०२४ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (मे)]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1428152.html २६१२] || १९ मे २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|IRE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1428154.html २६१४] || २२ मे २०२४ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|SCO}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1428156.html २६१९] || २४ मे २०२४ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|IRE}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415707.html २६३८] || ४ जून २०२४ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|USA}} [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅलस]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415716.html २६४९] || ८ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415728.html २६७७] || १३ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|JAM}} [[अर्नोस वेल मैदान]], [[किंग्सटाउन]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415738.html २६९९] || १६ जून २०२४ || {{cr|SL}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1446761.html २७९६] || २३ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शालकरवीर्ड]], [[उट्रेच]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२०२४ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (चौथी फेरी)#टी२०आ मालिका|२०२४ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (ऑगस्ट)]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1446763.html २८०८] || २५ ऑगस्ट २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शालकरवीर्ड]], [[उट्रेच]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1446764.html २८१३] || २६ ऑगस्ट २०२४ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क मार्शालकरवीर्ड]], [[उट्रेच]] || {{cr|CAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1446766.html २८२३] || २८ ऑगस्ट २०२४ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[झाउड-हॉलंड|वूरबर्ग]] || {{cr|NED}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1454819.html २९४६] || १३ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|OMA}} || rowspan=3 |
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1454820.html २९४९] || १४ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|NED}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1454821.html २९५५] || १६ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|OMA}} [[अल् अमारत क्रिकेट मैदान|अल् अमारत क्रिकेट मैदान क्र.१]], [[अल अमरात|अल् अमारत]] || {{cr|NED}}  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485938.html ३२३९] || १५ जून २०२५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|SCO}} || rowspan=4 | [[२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका#आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका|२०२५ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485939.html ३२४३] || १६ जून २०२५ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SCO}} [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485942.html ३२४७] || १८ जून २०२५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|SCO}} [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485941.html ३२५०] || १९ जून २०२५ || {{cr|NEP}} || {{flagicon|SCO}} [[टिटवूड]], [[ग्लासगो]] || {{cr|NEP}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490471.html ३२७५] || ५ जुलै २०२५ || {{cr|JER}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[वूरबर्ग]] || {{cr|NED}} || rowspan=4 | [[२०२५ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप प्रादेशिक अंतिम फेरी पात्रता]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490476.html ३२८८] || ८ जुलै २०२५ || {{cr|SCO}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[वूरबर्ग]] || {{cr|SCO}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490478.html ३२९२] || ९ जुलै २०२५ || {{cr|GUE}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[वूरबर्ग]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490480.html ३३०३] || ११ जुलै २०२५ || {{cr|ITA}} || {{flagicon|NED}} [[स्पोर्टपार्क वेस्टव्लीट]], [[वूरबर्ग]] || {{cr|NED}}
|-  
| १२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498662.html ३४२५] || ३० ऑगस्ट २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} || rowspan=3 |
|-  
| १२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498663.html ३४३१] || १ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1498664.html ३४३५] || ३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || अनिर्णित
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512719.html ३६८४] || ७ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[सिंहली स्पोर्टस क्लब मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=4 | [[२०२६ आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512728.html ३६९३] || १० फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम]], [[नवी दिल्ली]] || {{cr|NED}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512739.html ३७०७] || १३ फेब्रुवारी २०२६ || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] || {{flagicon|IND}} [[एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम (चेन्नई)|एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम]], [[चेन्नई]] || {{flagicon|USA}} [[अमेरिका क्रिकेट संघ|अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512754.html ३७२३] || १८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[नरेंद्र मोदी स्टेडियम]], [[अहमदाबाद]] || {{cr|IND}}
|}
{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:नेदरलँड्समधील क्रिकेट]]
[[वर्ग:२०-२० क्रिकेट]]</text>
      <sha1>rr4zdju6dn0wgz068wokcj8maoyg5gm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६</title>
    <ns>0</ns>
    <id>377458</id>
    <revision>
      <id>2694582</id>
      <parentid>2694450</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:19:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा */</comment>
      <origin>2694582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60772" sha1="6cn1x4jf6reoz8qh0kzxbj6qt0fb3mh" xml:space="preserve">{{short description|International cricket season}}
{{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}}
'''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}&lt;/ref&gt; या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील.

== मोसम आढावा ==

=== पुरुषांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |'''आरंभ दिनांक'''
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |निकाल [सामने]
|-
! width=&quot;80&quot; |[[कसोटी सामना|कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}} 
| {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}} 
| २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]]
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
|{{n/a}}
|२–१ [३]
|{{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
|१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२]

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
|१–० [२] || २–१ [५] 
|[३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || [३] || ४–० [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे  दौरा|{{date|23 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
| [२]|| {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
|[२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|[३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| {{n/a}} || [३] || [३]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]]
|{{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]]
| {{n/a}}
|}

=== महिलांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |आरंभ दिनांक
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |'''निकाल [सामने]'''
|-
! width=&quot;80&quot; |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SA}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SRI}}
| {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|PAK}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|NZ}}
| {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || [३] 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}  
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|RSA}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [५]   
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|SCO}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|WIN}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|AUS}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[२०२६ महिला आशिया चषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|}

== एप्रिल ==
=== २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका ===
{{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!संघ १
!संघ २
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६]
|२ एप्रिल 
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७]
|४ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} ३ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८]
|६ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|अनिर्णित
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९]
|८ एप्रिल
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} १२ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०]
|१० एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|NAM}} १ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१]
|१२ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|SCO}} ७ गडी राखून
|}

=== न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा ===
{{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.]
|१७ एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} २६ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.]
|२३ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ५५ धावांनी
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०]
|२९ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०]
|२ मे
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|}

=== भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा ===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०]
|१७ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०]
|१९ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ८ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०]
|२२ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|SA}} ९ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०]
|२५ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|IND}} १४ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] 
|{{Crw|SA}} २३ धावांनी
|}

=== श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा ===
{{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.]
|२२ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ४ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|२५ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ७ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |WT20I series
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०]
|२८ एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २५ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०]
|३० एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २१ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०]
|२ मे 
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} ३ धावांनी
|}

=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी
|}

== मे==
=== झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा ===
{{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५]
|४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६]
|६ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७]
|९ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२०. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६]
|१२ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७]
|१४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९]
|१५ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी
|}
===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा===
{{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी
|}

=== न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८]
|१० मे
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|{{Cr|ENG}} १ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९]
|१३ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]]
|अनिर्णित
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०]
|१६ मे
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] 
|२० मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] 
|२३ मे
|[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]]
|{{Cr|NZL}} १४ धावांनी 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] 
|२५ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|}
=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी
|}

===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा ===
{{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |कसोटी मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९]
|२७-३० मे
|[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
|{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी 
|-
|}

=== २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका===
{{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}}
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=May 2026

|team1=IRE
|team2=PAK
|team3=WIN

|win_IRE= |loss_IRE= |nr_IRE= |rs_IRE= |or_IRE= |rc_IRE= |ob_IRE=
|win_PAK= |loss_PAK= |nr_PAK= |rs_PAK= |or_PAK= |rc_PAK= |ob_PAK=
|win_WIN= |loss_WIN= |nr_WIN= |rs_WIN= |or_WIN= |rc_WIN= |ob_WIN=
 
|name_IRE={{crw|IRE}}
|name_PAK={{crw|PAK}}
|name_WIN={{crw|WIN}}
}}

=== भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] 
|२८ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] 
|३० मे
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] 
|२ जून
|[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |महिला कसोटी मालिका मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी]
|१०–१३ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

== जून ==

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
&lt;!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=June 2026

|team1=BAN
|team2=NED
|team3=SCO

|win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN=
|win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED=
|win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO=
 
|name_BAN={{crw|BAN}}
|name_NED={{crw|NED}}
|name_SCO={{crw|SCO}}
}}

=== New Zealand in England ===
{{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] 
|4–8 June
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] 
|17–21 June
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] 
|25–29 June
|[[Trent Bridge]], [[Nottingham]]
|
|-
|}

=== Australia बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|5 June
|
|
|-
|२रा ODI
|8 June
|
|
|-
|३रा ODI
|11 June
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|15 June
|
|
|-
|२रा T20I
|18 June
|
|
|-
|३रा T20I
|20 June
|
|
|-
|}

=== Afghanistan in India ===
{{Main|Afghan cricket team in India in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |Only Test
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|Only Test
|6–10 June
|[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|14 June
|[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]]
|
|-
|२रा ODI
|17 June
|[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]]
|
|-
|३रा ODI
|20 June
|[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]]
|
|}

=== 2026 Women's T20 World Cup ===
{{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group B}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |Round-robin
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] 
|12 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SL}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SCO}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|WIN}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|NED}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|PAK}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SL}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|IRE}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|BAN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|NED}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|PAK}}
|{{crw|SA}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] 
|18 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|WIN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] 
|19 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|NZ}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|NED}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|PAK}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SCO}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|SL}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SCO}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SL}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|PAK}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] 
|24 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|WIN}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|IND}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|SA}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] 
|26 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|SL}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|PAK}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|NZ}}
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|SA}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|IND}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Semi-finals
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final]
|30 June
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final]
|2 July
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Final
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final]
|5 July
|TBA
|TBA
|[[Lord's]], [[London]]
|
|}

== जुलै ==

===भारताचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] 
|१ जुलै 
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|सामना अनिर्णित 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] 
|४ जुलै 
|[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] 
|७ जुलै 
|[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] 
|९ जुलै
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] 
|११ जुलै
|[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.]
|१४ जुलै
|[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.]
|१६ जुलै
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.]
|१९ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

=== 2026 Netherlands Tri-Nation Series ===
{{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}}

=== Bangladesh in Zimbabwe ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|
|
|
|-
|२रा Test
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
|४था ODI
|
|
|
|-
|५वा ODI
|
|
|
|}

=== 2026 Women's Asia Cup ===&lt;!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --&gt;

== August ==

=== 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===&lt;!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=August 2026

|team1=NAM
|team2=SA
|team3=ZIM

|win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM=
|win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA=
|win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM=
 
|name_NAM={{cr|NAM}}
|name_SA={{cr|SA}}
|name_ZIM={{cr|ZIM}}
}}

=== Bangladesh in Australia ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|13–17 August
|[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]]
|
|-
|२रा Test
|22–26 August
|[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]]
|
|}

=== Pakistan in England ===
{{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] 
|19–23 August
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] 
|27–31 August
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] 
|9–13 September
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|}

=== Bangladesh in Ireland ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|
|
|
|-
|२रा T20I
|
|
|
|-
|३रा T20I
|
|
|
|}

=== 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) ===
{{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams:

* {{cr|BHR}}
* {{cr|HK}}
* {{cr|ITA}}
* {{cr|SIN}}
* {{cr|TAN}}
* {{cr|UGA}}

== September ==

=== India बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|1 September
|
|
|-
|२रा ODI
|3 September
|
|
|-
|३रा ODI
|6 September
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|9 September
|
|
|-
|२रा T20I
|12 September
|
|
|-
|३रा T20I
|13 September
|
|
|}

=== Ireland women in England ===
{{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.]
|1 September
|[[Grace Road]], [[Leicester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.]
|3 September
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|6 September
|[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]]
|
|}

=== Sri Lanka in England ===
{{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] 
|15 September
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] 
|17 September
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] 
|19 September
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.]
|22 September
|[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.]
|24 September
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.]
|27 September
|[[The Oval]], [[London]]
|
|}

== See also ==

* [[Associate international cricket in 2026]]
* [[International cricket in 2025–26]]
* [[International cricket in 2026–27]]

== References ==
{{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}}

{{Portal bar|Cricket|Sports}}</text>
      <sha1>6cn1x4jf6reoz8qh0kzxbj6qt0fb3mh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694761</id>
      <parentid>2694582</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका */</comment>
      <origin>2694761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60778" sha1="00hp4oc66ag39ohkpzh4kogrzifl1n4" xml:space="preserve">{{short description|International cricket season}}
{{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}}
'''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}&lt;/ref&gt; या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील.

== मोसम आढावा ==

=== पुरुषांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |'''आरंभ दिनांक'''
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |निकाल [सामने]
|-
! width=&quot;80&quot; |[[कसोटी सामना|कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}} 
| {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}} 
| २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]]
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
|{{n/a}}
|२–१ [३]
|{{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
|१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२]

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
|१–० [२] || २–१ [५] 
|[३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || [३] || ४–० [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे  दौरा|{{date|23 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
| [२]|| {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
|[२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|[३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| {{n/a}} || [३] || [३]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]]
|{{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]]
| {{n/a}}
|}

=== महिलांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |आरंभ दिनांक
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |'''निकाल [सामने]'''
|-
! width=&quot;80&quot; |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SA}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SRI}}
| {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|PAK}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|NZ}}
| {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || [३] 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}  
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|RSA}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [५]   
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|SCO}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|WIN}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|AUS}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[२०२६ महिला आशिया चषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|}

== एप्रिल ==
=== २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका ===
{{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!संघ १
!संघ २
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६]
|२ एप्रिल 
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७]
|४ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} ३ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८]
|६ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|अनिर्णित
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९]
|८ एप्रिल
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} १२ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०]
|१० एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|NAM}} १ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१]
|१२ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|SCO}} ७ गडी राखून
|}

=== न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा ===
{{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.]
|१७ एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} २६ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.]
|२३ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ५५ धावांनी
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०]
|२९ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०]
|२ मे
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|}

=== भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा ===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०]
|१७ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०]
|१९ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ८ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०]
|२२ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|SA}} ९ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०]
|२५ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|IND}} १४ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] 
|{{Crw|SA}} २३ धावांनी
|}

=== श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा ===
{{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.]
|२२ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ४ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|२५ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ७ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |WT20I series
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०]
|२८ एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २५ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०]
|३० एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २१ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०]
|२ मे 
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} ३ धावांनी
|}

=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी
|}

== मे==
=== झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा ===
{{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५]
|४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६]
|६ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७]
|९ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२०. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६]
|१२ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७]
|१४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९]
|१५ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी
|}
===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा===
{{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी
|}

=== न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८]
|१० मे
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|{{Cr|ENG}} १ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९]
|१३ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]]
|अनिर्णित
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०]
|१६ मे
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] 
|२० मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] 
|२३ मे
|[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]]
|{{Cr|NZL}} १४ धावांनी 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] 
|२५ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|}
=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी
|}

===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा ===
{{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |कसोटी मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९]
|२७-३० मे
|[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
|{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी 
|-
|}

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
{{Main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}}
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=May 2026

|team1=SCO
|team2=BAN
|team3=NED

|win_IRE= |loss_IRE= |nr_IRE= |rs_IRE= |or_IRE= |rc_IRE= |ob_IRE=
|win_PAK= |loss_PAK= |nr_PAK= |rs_PAK= |or_PAK= |rc_PAK= |ob_PAK=
|win_WIN= |loss_WIN= |nr_WIN= |rs_WIN= |or_WIN= |rc_WIN= |ob_WIN=
 
|name_IRE={{crw|IRE}}
|name_PAK={{crw|PAK}}
|name_WIN={{crw|WIN}}
}}

=== भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] 
|२८ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] 
|३० मे
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] 
|२ जून
|[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |महिला कसोटी मालिका मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी]
|१०–१३ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

== जून ==

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
&lt;!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=June 2026

|team1=BAN
|team2=NED
|team3=SCO

|win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN=
|win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED=
|win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO=
 
|name_BAN={{crw|BAN}}
|name_NED={{crw|NED}}
|name_SCO={{crw|SCO}}
}}

=== New Zealand in England ===
{{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] 
|4–8 June
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] 
|17–21 June
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] 
|25–29 June
|[[Trent Bridge]], [[Nottingham]]
|
|-
|}

=== Australia बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|5 June
|
|
|-
|२रा ODI
|8 June
|
|
|-
|३रा ODI
|11 June
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|15 June
|
|
|-
|२रा T20I
|18 June
|
|
|-
|३रा T20I
|20 June
|
|
|-
|}

=== Afghanistan in India ===
{{Main|Afghan cricket team in India in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |Only Test
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|Only Test
|6–10 June
|[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|14 June
|[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]]
|
|-
|२रा ODI
|17 June
|[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]]
|
|-
|३रा ODI
|20 June
|[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]]
|
|}

=== 2026 Women's T20 World Cup ===
{{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group B}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |Round-robin
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] 
|12 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SL}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SCO}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|WIN}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|NED}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|PAK}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SL}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|IRE}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|BAN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|NED}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|PAK}}
|{{crw|SA}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] 
|18 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|WIN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] 
|19 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|NZ}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|NED}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|PAK}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SCO}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|SL}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SCO}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SL}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|PAK}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] 
|24 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|WIN}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|IND}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|SA}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] 
|26 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|SL}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|PAK}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|NZ}}
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|SA}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|IND}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Semi-finals
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final]
|30 June
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final]
|2 July
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Final
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final]
|5 July
|TBA
|TBA
|[[Lord's]], [[London]]
|
|}

== जुलै ==

===भारताचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] 
|१ जुलै 
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|सामना अनिर्णित 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] 
|४ जुलै 
|[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] 
|७ जुलै 
|[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] 
|९ जुलै
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] 
|११ जुलै
|[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.]
|१४ जुलै
|[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.]
|१६ जुलै
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.]
|१९ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

=== 2026 Netherlands Tri-Nation Series ===
{{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}}

=== Bangladesh in Zimbabwe ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|
|
|
|-
|२रा Test
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
|४था ODI
|
|
|
|-
|५वा ODI
|
|
|
|}

=== 2026 Women's Asia Cup ===&lt;!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --&gt;

== August ==

=== 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===&lt;!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=August 2026

|team1=NAM
|team2=SA
|team3=ZIM

|win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM=
|win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA=
|win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM=
 
|name_NAM={{cr|NAM}}
|name_SA={{cr|SA}}
|name_ZIM={{cr|ZIM}}
}}

=== Bangladesh in Australia ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|13–17 August
|[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]]
|
|-
|२रा Test
|22–26 August
|[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]]
|
|}

=== Pakistan in England ===
{{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] 
|19–23 August
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] 
|27–31 August
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] 
|9–13 September
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|}

=== Bangladesh in Ireland ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|
|
|
|-
|२रा T20I
|
|
|
|-
|३रा T20I
|
|
|
|}

=== 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) ===
{{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams:

* {{cr|BHR}}
* {{cr|HK}}
* {{cr|ITA}}
* {{cr|SIN}}
* {{cr|TAN}}
* {{cr|UGA}}

== September ==

=== India बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|1 September
|
|
|-
|२रा ODI
|3 September
|
|
|-
|३रा ODI
|6 September
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|9 September
|
|
|-
|२रा T20I
|12 September
|
|
|-
|३रा T20I
|13 September
|
|
|}

=== Ireland women in England ===
{{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.]
|1 September
|[[Grace Road]], [[Leicester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.]
|3 September
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|6 September
|[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]]
|
|}

=== Sri Lanka in England ===
{{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] 
|15 September
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] 
|17 September
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] 
|19 September
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.]
|22 September
|[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.]
|24 September
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.]
|27 September
|[[The Oval]], [[London]]
|
|}

== See also ==

* [[Associate international cricket in 2026]]
* [[International cricket in 2025–26]]
* [[International cricket in 2026–27]]

== References ==
{{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}}

{{Portal bar|Cricket|Sports}}</text>
      <sha1>00hp4oc66ag39ohkpzh4kogrzifl1n4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694779</id>
      <parentid>2694761</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T07:45:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका */</comment>
      <origin>2694779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62213" sha1="f37vz7vvd1ydas6019g3tsmzdajhaqg" xml:space="preserve">{{short description|International cricket season}}
{{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}}
'''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}&lt;/ref&gt; या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील.

== मोसम आढावा ==

=== पुरुषांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |'''आरंभ दिनांक'''
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |निकाल [सामने]
|-
! width=&quot;80&quot; |[[कसोटी सामना|कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}} 
| {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}} 
| २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]]
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
|{{n/a}}
|२–१ [३]
|{{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
|१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२]

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
|१–० [२] || २–१ [५] 
|[३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || [३] || ४–० [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे  दौरा|{{date|23 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
| [२]|| {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
|[२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|[३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| {{n/a}} || [३] || [३]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]]
|{{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]]
| {{n/a}}
|}

=== महिलांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |आरंभ दिनांक
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |'''निकाल [सामने]'''
|-
! width=&quot;80&quot; |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SA}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SRI}}
| {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|PAK}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|NZ}}
| {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || [३] 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}  
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|RSA}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [५]   
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|SCO}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|WIN}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|AUS}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[२०२६ महिला आशिया चषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|}

== एप्रिल ==
=== २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका ===
{{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!संघ १
!संघ २
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६]
|२ एप्रिल 
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७]
|४ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} ३ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८]
|६ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|अनिर्णित
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९]
|८ एप्रिल
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} १२ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०]
|१० एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|NAM}} १ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१]
|१२ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|SCO}} ७ गडी राखून
|}

=== न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा ===
{{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.]
|१७ एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} २६ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.]
|२३ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ५५ धावांनी
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०]
|२९ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०]
|२ मे
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|}

=== भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा ===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०]
|१७ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०]
|१९ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ८ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०]
|२२ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|SA}} ९ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०]
|२५ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|IND}} १४ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] 
|{{Crw|SA}} २३ धावांनी
|}

=== श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा ===
{{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.]
|२२ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ४ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|२५ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ७ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |WT20I series
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०]
|२८ एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २५ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०]
|३० एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २१ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०]
|२ मे 
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} ३ धावांनी
|}

=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी
|}

== मे==
=== झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा ===
{{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५]
|४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६]
|६ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७]
|९ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२०. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६]
|१२ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७]
|१४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९]
|१५ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी
|}
===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा===
{{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी
|}

=== न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८]
|१० मे
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|{{Cr|ENG}} १ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९]
|१३ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]]
|अनिर्णित
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०]
|१६ मे
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] 
|२० मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] 
|२३ मे
|[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]]
|{{Cr|NZL}} १४ धावांनी 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] 
|२५ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|}
=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी
|}

===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा ===
{{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |कसोटी मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९]
|२७-३० मे
|[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
|{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी 
|-
|}

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[दि ग्रँज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}}  || [[दि ग्रँज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[दि ग्रँज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[दि ग्रँज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[दि ग्रँज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[दि ग्रँज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी
|}

=== भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] 
|२८ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] 
|३० मे
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] 
|२ जून
|[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |महिला कसोटी मालिका मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी]
|१०–१३ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

== जून ==

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
&lt;!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=June 2026

|team1=BAN
|team2=NED
|team3=SCO

|win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN=
|win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED=
|win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO=
 
|name_BAN={{crw|BAN}}
|name_NED={{crw|NED}}
|name_SCO={{crw|SCO}}
}}

=== New Zealand in England ===
{{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] 
|4–8 June
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] 
|17–21 June
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] 
|25–29 June
|[[Trent Bridge]], [[Nottingham]]
|
|-
|}

=== Australia बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|5 June
|
|
|-
|२रा ODI
|8 June
|
|
|-
|३रा ODI
|11 June
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|15 June
|
|
|-
|२रा T20I
|18 June
|
|
|-
|३रा T20I
|20 June
|
|
|-
|}

=== Afghanistan in India ===
{{Main|Afghan cricket team in India in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |Only Test
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|Only Test
|6–10 June
|[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|14 June
|[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]]
|
|-
|२रा ODI
|17 June
|[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]]
|
|-
|३रा ODI
|20 June
|[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]]
|
|}

=== 2026 Women's T20 World Cup ===
{{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group B}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |Round-robin
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] 
|12 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SL}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SCO}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|WIN}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|NED}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|PAK}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SL}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|IRE}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|BAN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|NED}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|PAK}}
|{{crw|SA}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] 
|18 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|WIN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] 
|19 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|NZ}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|NED}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|PAK}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SCO}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|SL}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SCO}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SL}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|PAK}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] 
|24 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|WIN}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|IND}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|SA}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] 
|26 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|SL}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|PAK}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|NZ}}
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|SA}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|IND}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Semi-finals
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final]
|30 June
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final]
|2 July
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Final
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final]
|5 July
|TBA
|TBA
|[[Lord's]], [[London]]
|
|}

== जुलै ==

===भारताचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] 
|१ जुलै 
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|सामना अनिर्णित 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] 
|४ जुलै 
|[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] 
|७ जुलै 
|[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] 
|९ जुलै
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] 
|११ जुलै
|[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.]
|१४ जुलै
|[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.]
|१६ जुलै
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.]
|१९ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

=== 2026 Netherlands Tri-Nation Series ===
{{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}}

=== Bangladesh in Zimbabwe ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|
|
|
|-
|२रा Test
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
|४था ODI
|
|
|
|-
|५वा ODI
|
|
|
|}

=== 2026 Women's Asia Cup ===&lt;!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --&gt;

== August ==

=== 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===&lt;!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=August 2026

|team1=NAM
|team2=SA
|team3=ZIM

|win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM=
|win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA=
|win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM=
 
|name_NAM={{cr|NAM}}
|name_SA={{cr|SA}}
|name_ZIM={{cr|ZIM}}
}}

=== Bangladesh in Australia ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|13–17 August
|[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]]
|
|-
|२रा Test
|22–26 August
|[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]]
|
|}

=== Pakistan in England ===
{{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] 
|19–23 August
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] 
|27–31 August
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] 
|9–13 September
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|}

=== Bangladesh in Ireland ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|
|
|
|-
|२रा T20I
|
|
|
|-
|३रा T20I
|
|
|
|}

=== 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) ===
{{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams:

* {{cr|BHR}}
* {{cr|HK}}
* {{cr|ITA}}
* {{cr|SIN}}
* {{cr|TAN}}
* {{cr|UGA}}

== September ==

=== India बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|1 September
|
|
|-
|२रा ODI
|3 September
|
|
|-
|३रा ODI
|6 September
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|9 September
|
|
|-
|२रा T20I
|12 September
|
|
|-
|३रा T20I
|13 September
|
|
|}

=== Ireland women in England ===
{{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.]
|1 September
|[[Grace Road]], [[Leicester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.]
|3 September
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|6 September
|[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]]
|
|}

=== Sri Lanka in England ===
{{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] 
|15 September
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] 
|17 September
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] 
|19 September
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.]
|22 September
|[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.]
|24 September
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.]
|27 September
|[[The Oval]], [[London]]
|
|}

== See also ==

* [[Associate international cricket in 2026]]
* [[International cricket in 2025–26]]
* [[International cricket in 2026–27]]

== References ==
{{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}}

{{Portal bar|Cricket|Sports}}</text>
      <sha1>f37vz7vvd1ydas6019g3tsmzdajhaqg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694780</id>
      <parentid>2694779</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T07:46:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका */</comment>
      <origin>2694780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62213" sha1="81pazqmpomvfrkya8694ypgicvebprj" xml:space="preserve">{{short description|International cricket season}}
{{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}}
'''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}&lt;/ref&gt; या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील.

== मोसम आढावा ==

=== पुरुषांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |'''आरंभ दिनांक'''
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |निकाल [सामने]
|-
! width=&quot;80&quot; |[[कसोटी सामना|कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}} 
| {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}} 
| २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]]
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
|{{n/a}}
|२–१ [३]
|{{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
|१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२]

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
|१–० [२] || २–१ [५] 
|[३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || [३] || ४–० [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे  दौरा|{{date|23 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
| [२]|| {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
|[२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|[३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| {{n/a}} || [३] || [३]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]]
|{{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]]
| {{n/a}}
|}

=== महिलांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |आरंभ दिनांक
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |'''निकाल [सामने]'''
|-
! width=&quot;80&quot; |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SA}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SRI}}
| {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|PAK}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|NZ}}
| {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || [३] 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}  
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|RSA}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [५]   
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|SCO}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|WIN}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|AUS}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[२०२६ महिला आशिया चषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|}

== एप्रिल ==
=== २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका ===
{{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!संघ १
!संघ २
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६]
|२ एप्रिल 
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७]
|४ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} ३ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८]
|६ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|अनिर्णित
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९]
|८ एप्रिल
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} १२ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०]
|१० एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|NAM}} १ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१]
|१२ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|SCO}} ७ गडी राखून
|}

=== न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा ===
{{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.]
|१७ एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} २६ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.]
|२३ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ५५ धावांनी
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०]
|२९ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०]
|२ मे
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|}

=== भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा ===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०]
|१७ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०]
|१९ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ८ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०]
|२२ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|SA}} ९ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०]
|२५ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|IND}} १४ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] 
|{{Crw|SA}} २३ धावांनी
|}

=== श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा ===
{{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.]
|२२ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ४ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|२५ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ७ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |WT20I series
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०]
|२८ एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २५ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०]
|३० एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २१ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०]
|२ मे 
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} ३ धावांनी
|}

=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी
|}

== मे==
=== झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा ===
{{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५]
|४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६]
|६ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७]
|९ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२०. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६]
|१२ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७]
|१४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९]
|१५ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी
|}
===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा===
{{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी
|}

=== न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८]
|१० मे
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|{{Cr|ENG}} १ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९]
|१३ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]]
|अनिर्णित
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०]
|१६ मे
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] 
|२० मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] 
|२३ मे
|[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]]
|{{Cr|NZL}} १४ धावांनी 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] 
|२५ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|}
=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी
|}

===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा ===
{{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |कसोटी मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९]
|२७-३० मे
|[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
|{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी 
|-
|}

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}}  || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी
|}

=== भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] 
|२८ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] 
|३० मे
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] 
|२ जून
|[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |महिला कसोटी मालिका मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी]
|१०–१३ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

== जून ==

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
&lt;!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=June 2026

|team1=BAN
|team2=NED
|team3=SCO

|win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN=
|win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED=
|win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO=
 
|name_BAN={{crw|BAN}}
|name_NED={{crw|NED}}
|name_SCO={{crw|SCO}}
}}

=== New Zealand in England ===
{{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] 
|4–8 June
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] 
|17–21 June
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] 
|25–29 June
|[[Trent Bridge]], [[Nottingham]]
|
|-
|}

=== Australia बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|5 June
|
|
|-
|२रा ODI
|8 June
|
|
|-
|३रा ODI
|11 June
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|15 June
|
|
|-
|२रा T20I
|18 June
|
|
|-
|३रा T20I
|20 June
|
|
|-
|}

=== Afghanistan in India ===
{{Main|Afghan cricket team in India in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |Only Test
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|Only Test
|6–10 June
|[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|14 June
|[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]]
|
|-
|२रा ODI
|17 June
|[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]]
|
|-
|३रा ODI
|20 June
|[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]]
|
|}

=== 2026 Women's T20 World Cup ===
{{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group B}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |Round-robin
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] 
|12 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SL}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SCO}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|WIN}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|NED}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|PAK}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SL}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|IRE}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|BAN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|NED}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|PAK}}
|{{crw|SA}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] 
|18 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|WIN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] 
|19 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|NZ}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|NED}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|PAK}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SCO}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|SL}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SCO}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SL}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|PAK}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] 
|24 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|WIN}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|IND}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|SA}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] 
|26 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|SL}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|PAK}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|NZ}}
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|SA}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|IND}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Semi-finals
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final]
|30 June
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final]
|2 July
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Final
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final]
|5 July
|TBA
|TBA
|[[Lord's]], [[London]]
|
|}

== जुलै ==

===भारताचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] 
|१ जुलै 
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|सामना अनिर्णित 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] 
|४ जुलै 
|[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] 
|७ जुलै 
|[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] 
|९ जुलै
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] 
|११ जुलै
|[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.]
|१४ जुलै
|[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.]
|१६ जुलै
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.]
|१९ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

=== 2026 Netherlands Tri-Nation Series ===
{{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}}

=== Bangladesh in Zimbabwe ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|
|
|
|-
|२रा Test
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
|४था ODI
|
|
|
|-
|५वा ODI
|
|
|
|}

=== 2026 Women's Asia Cup ===&lt;!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --&gt;

== August ==

=== 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===&lt;!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=August 2026

|team1=NAM
|team2=SA
|team3=ZIM

|win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM=
|win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA=
|win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM=
 
|name_NAM={{cr|NAM}}
|name_SA={{cr|SA}}
|name_ZIM={{cr|ZIM}}
}}

=== Bangladesh in Australia ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|13–17 August
|[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]]
|
|-
|२रा Test
|22–26 August
|[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]]
|
|}

=== Pakistan in England ===
{{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] 
|19–23 August
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] 
|27–31 August
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] 
|9–13 September
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|}

=== Bangladesh in Ireland ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|
|
|
|-
|२रा T20I
|
|
|
|-
|३रा T20I
|
|
|
|}

=== 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) ===
{{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams:

* {{cr|BHR}}
* {{cr|HK}}
* {{cr|ITA}}
* {{cr|SIN}}
* {{cr|TAN}}
* {{cr|UGA}}

== September ==

=== India बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|1 September
|
|
|-
|२रा ODI
|3 September
|
|
|-
|३रा ODI
|6 September
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|9 September
|
|
|-
|२रा T20I
|12 September
|
|
|-
|३रा T20I
|13 September
|
|
|}

=== Ireland women in England ===
{{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.]
|1 September
|[[Grace Road]], [[Leicester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.]
|3 September
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|6 September
|[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]]
|
|}

=== Sri Lanka in England ===
{{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] 
|15 September
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] 
|17 September
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] 
|19 September
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.]
|22 September
|[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.]
|24 September
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.]
|27 September
|[[The Oval]], [[London]]
|
|}

== See also ==

* [[Associate international cricket in 2026]]
* [[International cricket in 2025–26]]
* [[International cricket in 2026–27]]

== References ==
{{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}}

{{Portal bar|Cricket|Sports}}</text>
      <sha1>81pazqmpomvfrkya8694ypgicvebprj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694783</id>
      <parentid>2694780</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका */</comment>
      <origin>2694783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62977" sha1="nqz7giv311dyl2bcdufzxt7qr8nrwzz" xml:space="preserve">{{short description|International cricket season}}
{{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}}
'''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}&lt;/ref&gt; या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील.

== मोसम आढावा ==

=== पुरुषांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |'''आरंभ दिनांक'''
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |निकाल [सामने]
|-
! width=&quot;80&quot; |[[कसोटी सामना|कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}} 
| {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}} 
| २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]]
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
|{{n/a}}
|२–१ [३]
|{{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
|१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२]

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
|१–० [२] || २–१ [५] 
|[३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || [३] || ४–० [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे  दौरा|{{date|23 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
| [२]|| {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
|[२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|[३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| {{n/a}} || [३] || [३]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]]
|{{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]]
| {{n/a}}
|}

=== महिलांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |आरंभ दिनांक
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |'''निकाल [सामने]'''
|-
! width=&quot;80&quot; |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SA}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SRI}}
| {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|PAK}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|NZ}}
| {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || [३] 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}  
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|RSA}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [५]   
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|SCO}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|WIN}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|AUS}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[२०२६ महिला आशिया चषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|}

== एप्रिल ==
=== २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका ===
{{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!संघ १
!संघ २
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६]
|२ एप्रिल 
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७]
|४ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} ३ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८]
|६ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|अनिर्णित
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९]
|८ एप्रिल
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} १२ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०]
|१० एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|NAM}} १ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१]
|१२ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|SCO}} ७ गडी राखून
|}

=== न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा ===
{{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.]
|१७ एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} २६ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.]
|२३ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ५५ धावांनी
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०]
|२९ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०]
|२ मे
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|}

=== भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा ===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०]
|१७ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०]
|१९ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ८ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०]
|२२ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|SA}} ९ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०]
|२५ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|IND}} १४ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] 
|{{Crw|SA}} २३ धावांनी
|}

=== श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा ===
{{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.]
|२२ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ४ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|२५ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ७ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |WT20I series
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०]
|२८ एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २५ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०]
|३० एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २१ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०]
|२ मे 
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} ३ धावांनी
|}

=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी
|}

== मे==
=== झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा ===
{{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५]
|४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६]
|६ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७]
|९ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२०. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६]
|१२ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७]
|१४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९]
|१५ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी
|}
===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा===
{{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी
|}

=== न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८]
|१० मे
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|{{Cr|ENG}} १ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९]
|१३ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]]
|अनिर्णित
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०]
|१६ मे
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] 
|२० मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] 
|२३ मे
|[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]]
|{{Cr|NZL}} १४ धावांनी 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] 
|२५ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|}
=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी
|}

===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा ===
{{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |कसोटी मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९]
|२७-३० मे
|[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
|{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी 
|-
|}

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! style=&quot;width:25px&quot;| स्थान
! style=&quot;width:125px&quot;| संघ
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|सा|सामने}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|वि|विजय}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|प|पराभव}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|अ|अनिर्णित}}
! style=&quot;width:30px&quot;| गुण
! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}}
|-
| १ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|SCO}} || ४ || ३ || १ || ० || '''६''' || १.०३६
|-
| २ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|BAN}} || ४ || २ || २ || ० || '''४''' || ०.०५९
|-
| ३ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|NED}} || ४ || १ || ३ || ० || '''२''' || −१.३९५
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}}  || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी
|}

=== भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] 
|२८ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] 
|३० मे
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] 
|२ जून
|[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |महिला कसोटी मालिका मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी]
|१०–१३ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

== जून ==

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
&lt;!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=June 2026

|team1=BAN
|team2=NED
|team3=SCO

|win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN=
|win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED=
|win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO=
 
|name_BAN={{crw|BAN}}
|name_NED={{crw|NED}}
|name_SCO={{crw|SCO}}
}}

=== New Zealand in England ===
{{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] 
|4–8 June
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] 
|17–21 June
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] 
|25–29 June
|[[Trent Bridge]], [[Nottingham]]
|
|-
|}

=== Australia बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|5 June
|
|
|-
|२रा ODI
|8 June
|
|
|-
|३रा ODI
|11 June
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|15 June
|
|
|-
|२रा T20I
|18 June
|
|
|-
|३रा T20I
|20 June
|
|
|-
|}

=== Afghanistan in India ===
{{Main|Afghan cricket team in India in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |Only Test
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|Only Test
|6–10 June
|[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|14 June
|[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]]
|
|-
|२रा ODI
|17 June
|[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]]
|
|-
|३रा ODI
|20 June
|[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]]
|
|}

=== 2026 Women's T20 World Cup ===
{{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group B}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |Round-robin
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] 
|12 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SL}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SCO}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|WIN}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|NED}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|PAK}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SL}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|IRE}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|BAN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|NED}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|PAK}}
|{{crw|SA}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] 
|18 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|WIN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] 
|19 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|NZ}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|NED}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|PAK}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SCO}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|SL}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SCO}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SL}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|PAK}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] 
|24 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|WIN}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|IND}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|SA}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] 
|26 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|SL}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|PAK}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|NZ}}
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|SA}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|IND}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Semi-finals
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final]
|30 June
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final]
|2 July
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Final
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final]
|5 July
|TBA
|TBA
|[[Lord's]], [[London]]
|
|}

== जुलै ==

===भारताचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] 
|१ जुलै 
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|सामना अनिर्णित 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] 
|४ जुलै 
|[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] 
|७ जुलै 
|[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] 
|९ जुलै
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] 
|११ जुलै
|[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.]
|१४ जुलै
|[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.]
|१६ जुलै
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.]
|१९ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

=== 2026 Netherlands Tri-Nation Series ===
{{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}}

=== Bangladesh in Zimbabwe ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|
|
|
|-
|२रा Test
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
|४था ODI
|
|
|
|-
|५वा ODI
|
|
|
|}

=== 2026 Women's Asia Cup ===&lt;!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --&gt;

== August ==

=== 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===&lt;!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=August 2026

|team1=NAM
|team2=SA
|team3=ZIM

|win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM=
|win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA=
|win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM=
 
|name_NAM={{cr|NAM}}
|name_SA={{cr|SA}}
|name_ZIM={{cr|ZIM}}
}}

=== Bangladesh in Australia ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|13–17 August
|[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]]
|
|-
|२रा Test
|22–26 August
|[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]]
|
|}

=== Pakistan in England ===
{{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] 
|19–23 August
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] 
|27–31 August
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] 
|9–13 September
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|}

=== Bangladesh in Ireland ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|
|
|
|-
|२रा T20I
|
|
|
|-
|३रा T20I
|
|
|
|}

=== 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) ===
{{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams:

* {{cr|BHR}}
* {{cr|HK}}
* {{cr|ITA}}
* {{cr|SIN}}
* {{cr|TAN}}
* {{cr|UGA}}

== September ==

=== India बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|1 September
|
|
|-
|२रा ODI
|3 September
|
|
|-
|३रा ODI
|6 September
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|9 September
|
|
|-
|२रा T20I
|12 September
|
|
|-
|३रा T20I
|13 September
|
|
|}

=== Ireland women in England ===
{{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.]
|1 September
|[[Grace Road]], [[Leicester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.]
|3 September
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|6 September
|[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]]
|
|}

=== Sri Lanka in England ===
{{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] 
|15 September
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] 
|17 September
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] 
|19 September
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.]
|22 September
|[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.]
|24 September
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.]
|27 September
|[[The Oval]], [[London]]
|
|}

== See also ==

* [[Associate international cricket in 2026]]
* [[International cricket in 2025–26]]
* [[International cricket in 2026–27]]

== References ==
{{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}}

{{Portal bar|Cricket|Sports}}</text>
      <sha1>nqz7giv311dyl2bcdufzxt7qr8nrwzz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694789</id>
      <parentid>2694783</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:56:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका */</comment>
      <origin>2694789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62329" sha1="3c3wadb0afn0w989kja2b1mcs4fn0fa" xml:space="preserve">{{short description|International cricket season}}
{{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}}
'''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}&lt;/ref&gt; या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील.

== मोसम आढावा ==

=== पुरुषांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |'''आरंभ दिनांक'''
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |निकाल [सामने]
|-
! width=&quot;80&quot; |[[कसोटी सामना|कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}} 
| {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}} 
| २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]]
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
|{{n/a}}
|२–१ [३]
|{{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
|१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२]

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
|१–० [२] || २–१ [५] 
|[३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || [३] || ४–० [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे  दौरा|{{date|23 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
| [२]|| {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
|[२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|[३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| {{n/a}} || [३] || [३]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]]
|{{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]]
| {{n/a}}
|}

=== महिलांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |आरंभ दिनांक
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |'''निकाल [सामने]'''
|-
! width=&quot;80&quot; |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SA}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SRI}}
| {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|PAK}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|NZ}}
| {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || [३] 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}  
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|RSA}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [५]   
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|SCO}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|WIN}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|AUS}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[२०२६ महिला आशिया चषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|}

== एप्रिल ==
=== २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका ===
{{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!संघ १
!संघ २
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६]
|२ एप्रिल 
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७]
|४ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} ३ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८]
|६ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|अनिर्णित
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९]
|८ एप्रिल
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} १२ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०]
|१० एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|NAM}} १ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१]
|१२ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|SCO}} ७ गडी राखून
|}

=== न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा ===
{{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.]
|१७ एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} २६ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.]
|२३ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ५५ धावांनी
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०]
|२९ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०]
|२ मे
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|}

=== भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा ===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०]
|१७ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०]
|१९ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ८ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०]
|२२ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|SA}} ९ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०]
|२५ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|IND}} १४ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] 
|{{Crw|SA}} २३ धावांनी
|}

=== श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा ===
{{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.]
|२२ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ४ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|२५ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ७ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |WT20I series
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०]
|२८ एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २५ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०]
|३० एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २१ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०]
|२ मे 
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} ३ धावांनी
|}

=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी
|}

== मे==
=== झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा ===
{{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५]
|४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६]
|६ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७]
|९ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२०. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६]
|१२ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७]
|१४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९]
|१५ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी
|}
===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा===
{{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी
|}

=== न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८]
|१० मे
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|{{Cr|ENG}} १ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९]
|१३ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]]
|अनिर्णित
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०]
|१६ मे
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] 
|२० मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] 
|२३ मे
|[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]]
|{{Cr|NZL}} १४ धावांनी 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] 
|२५ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|}
=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी
|}

===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा ===
{{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |कसोटी मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९]
|२७-३० मे
|[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
|{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी 
|-
|}

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
{{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}}  || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी
|}

=== भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] 
|२८ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] 
|३० मे
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] 
|२ जून
|[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |महिला कसोटी मालिका मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी]
|१०–१३ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

== जून ==

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
&lt;!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=June 2026

|team1=BAN
|team2=NED
|team3=SCO

|win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN=
|win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED=
|win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO=
 
|name_BAN={{crw|BAN}}
|name_NED={{crw|NED}}
|name_SCO={{crw|SCO}}
}}

=== New Zealand in England ===
{{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] 
|4–8 June
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] 
|17–21 June
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] 
|25–29 June
|[[Trent Bridge]], [[Nottingham]]
|
|-
|}

=== Australia बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|5 June
|
|
|-
|२रा ODI
|8 June
|
|
|-
|३रा ODI
|11 June
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|15 June
|
|
|-
|२रा T20I
|18 June
|
|
|-
|३रा T20I
|20 June
|
|
|-
|}

=== Afghanistan in India ===
{{Main|Afghan cricket team in India in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |Only Test
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|Only Test
|6–10 June
|[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|14 June
|[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]]
|
|-
|२रा ODI
|17 June
|[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]]
|
|-
|३रा ODI
|20 June
|[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]]
|
|}

=== 2026 Women's T20 World Cup ===
{{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group B}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |Round-robin
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] 
|12 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SL}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SCO}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|WIN}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|NED}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|PAK}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SL}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|IRE}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|BAN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|NED}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|PAK}}
|{{crw|SA}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] 
|18 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|WIN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] 
|19 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|NZ}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|NED}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|PAK}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SCO}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|SL}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SCO}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SL}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|PAK}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] 
|24 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|WIN}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|IND}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|SA}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] 
|26 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|SL}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|PAK}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|NZ}}
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|SA}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|IND}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Semi-finals
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final]
|30 June
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final]
|2 July
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Final
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final]
|5 July
|TBA
|TBA
|[[Lord's]], [[London]]
|
|}

== जुलै ==

===भारताचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] 
|१ जुलै 
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|सामना अनिर्णित 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] 
|४ जुलै 
|[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] 
|७ जुलै 
|[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] 
|९ जुलै
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] 
|११ जुलै
|[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.]
|१४ जुलै
|[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.]
|१६ जुलै
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.]
|१९ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

=== 2026 Netherlands Tri-Nation Series ===
{{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}}

=== Bangladesh in Zimbabwe ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|
|
|
|-
|२रा Test
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
|४था ODI
|
|
|
|-
|५वा ODI
|
|
|
|}

=== 2026 Women's Asia Cup ===&lt;!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --&gt;

== August ==

=== 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===&lt;!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=August 2026

|team1=NAM
|team2=SA
|team3=ZIM

|win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM=
|win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA=
|win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM=
 
|name_NAM={{cr|NAM}}
|name_SA={{cr|SA}}
|name_ZIM={{cr|ZIM}}
}}

=== Bangladesh in Australia ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|13–17 August
|[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]]
|
|-
|२रा Test
|22–26 August
|[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]]
|
|}

=== Pakistan in England ===
{{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] 
|19–23 August
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] 
|27–31 August
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] 
|9–13 September
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|}

=== Bangladesh in Ireland ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|
|
|
|-
|२रा T20I
|
|
|
|-
|३रा T20I
|
|
|
|}

=== 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) ===
{{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams:

* {{cr|BHR}}
* {{cr|HK}}
* {{cr|ITA}}
* {{cr|SIN}}
* {{cr|TAN}}
* {{cr|UGA}}

== September ==

=== India बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|1 September
|
|
|-
|२रा ODI
|3 September
|
|
|-
|३रा ODI
|6 September
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|9 September
|
|
|-
|२रा T20I
|12 September
|
|
|-
|३रा T20I
|13 September
|
|
|}

=== Ireland women in England ===
{{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.]
|1 September
|[[Grace Road]], [[Leicester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.]
|3 September
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|6 September
|[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]]
|
|}

=== Sri Lanka in England ===
{{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] 
|15 September
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] 
|17 September
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] 
|19 September
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.]
|22 September
|[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.]
|24 September
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.]
|27 September
|[[The Oval]], [[London]]
|
|}

== See also ==

* [[Associate international cricket in 2026]]
* [[International cricket in 2025–26]]
* [[International cricket in 2026–27]]

== References ==
{{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}}

{{Portal bar|Cricket|Sports}}</text>
      <sha1>3c3wadb0afn0w989kja2b1mcs4fn0fa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694790</id>
      <parentid>2694789</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका */</comment>
      <origin>2694790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62430" sha1="rwowhu3h2pioglvolgsbynvw6gkj0o3" xml:space="preserve">{{short description|International cricket season}}
{{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}}
'''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}&lt;/ref&gt; या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील.

== मोसम आढावा ==

=== पुरुषांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |'''आरंभ दिनांक'''
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |निकाल [सामने]
|-
! width=&quot;80&quot; |[[कसोटी सामना|कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}} 
| {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}} 
| २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]]
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
|{{n/a}}
|२–१ [३]
|{{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
|१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२]

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
|१–० [२] || २–१ [५] 
|[३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || [३] || ४–० [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे  दौरा|{{date|23 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
| [२]|| {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
|[२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|[३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| {{n/a}} || [३] || [३]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]]
|{{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]]
| {{n/a}}
|}

=== महिलांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |आरंभ दिनांक
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |'''निकाल [सामने]'''
|-
! width=&quot;80&quot; |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SA}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SRI}}
| {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|PAK}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|NZ}}
| {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || [३] 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}  
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|RSA}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [५]   
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|SCO}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|WIN}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|AUS}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[२०२६ महिला आशिया चषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|}

== एप्रिल ==
=== २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका ===
{{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!संघ १
!संघ २
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६]
|२ एप्रिल 
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७]
|४ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} ३ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८]
|६ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|अनिर्णित
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९]
|८ एप्रिल
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} १२ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०]
|१० एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|NAM}} १ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१]
|१२ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|SCO}} ७ गडी राखून
|}

=== न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा ===
{{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.]
|१७ एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} २६ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.]
|२३ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ५५ धावांनी
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०]
|२९ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०]
|२ मे
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|}

=== भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा ===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०]
|१७ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०]
|१९ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ८ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०]
|२२ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|SA}} ९ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०]
|२५ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|IND}} १४ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] 
|{{Crw|SA}} २३ धावांनी
|}

=== श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा ===
{{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.]
|२२ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ४ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|२५ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ७ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |WT20I series
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०]
|२८ एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २५ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०]
|३० एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २१ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०]
|२ मे 
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} ३ धावांनी
|}

=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी
|}

== मे==
=== झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा ===
{{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५]
|४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६]
|६ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७]
|९ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२०. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६]
|१२ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७]
|१४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९]
|१५ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी
|}
===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा===
{{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी
|}

=== न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८]
|१० मे
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|{{Cr|ENG}} १ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९]
|१३ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]]
|अनिर्णित
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०]
|१६ मे
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] 
|२० मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] 
|२३ मे
|[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]]
|{{Cr|NZL}} १४ धावांनी 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] 
|२५ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|}
=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी
|}

===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा ===
{{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |कसोटी मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९]
|२७-३० मे
|[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
|{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी 
|-
|}

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
{{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}}
{{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}}  || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी
|}

=== भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] 
|२८ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] 
|३० मे
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] 
|२ जून
|[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |महिला कसोटी मालिका मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी]
|१०–१३ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

== जून ==

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
&lt;!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=June 2026

|team1=BAN
|team2=NED
|team3=SCO

|win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN=
|win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED=
|win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO=
 
|name_BAN={{crw|BAN}}
|name_NED={{crw|NED}}
|name_SCO={{crw|SCO}}
}}

=== New Zealand in England ===
{{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] 
|4–8 June
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] 
|17–21 June
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] 
|25–29 June
|[[Trent Bridge]], [[Nottingham]]
|
|-
|}

=== Australia बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|5 June
|
|
|-
|२रा ODI
|8 June
|
|
|-
|३रा ODI
|11 June
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|15 June
|
|
|-
|२रा T20I
|18 June
|
|
|-
|३रा T20I
|20 June
|
|
|-
|}

=== Afghanistan in India ===
{{Main|Afghan cricket team in India in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |Only Test
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|Only Test
|6–10 June
|[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|14 June
|[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]]
|
|-
|२रा ODI
|17 June
|[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]]
|
|-
|३रा ODI
|20 June
|[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]]
|
|}

=== 2026 Women's T20 World Cup ===
{{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group B}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |Round-robin
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] 
|12 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SL}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SCO}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|WIN}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|NED}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|PAK}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SL}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|IRE}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|BAN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|NED}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|PAK}}
|{{crw|SA}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] 
|18 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|WIN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] 
|19 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|NZ}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|NED}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|PAK}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SCO}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|SL}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SCO}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SL}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|PAK}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] 
|24 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|WIN}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|IND}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|SA}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] 
|26 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|SL}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|PAK}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|NZ}}
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|SA}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|IND}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Semi-finals
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final]
|30 June
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final]
|2 July
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Final
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final]
|5 July
|TBA
|TBA
|[[Lord's]], [[London]]
|
|}

== जुलै ==

===भारताचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] 
|१ जुलै 
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|सामना अनिर्णित 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] 
|४ जुलै 
|[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] 
|७ जुलै 
|[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] 
|९ जुलै
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] 
|११ जुलै
|[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.]
|१४ जुलै
|[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.]
|१६ जुलै
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.]
|१९ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

=== 2026 Netherlands Tri-Nation Series ===
{{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}}

=== Bangladesh in Zimbabwe ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|
|
|
|-
|२रा Test
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
|४था ODI
|
|
|
|-
|५वा ODI
|
|
|
|}

=== 2026 Women's Asia Cup ===&lt;!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --&gt;

== August ==

=== 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===&lt;!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=August 2026

|team1=NAM
|team2=SA
|team3=ZIM

|win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM=
|win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA=
|win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM=
 
|name_NAM={{cr|NAM}}
|name_SA={{cr|SA}}
|name_ZIM={{cr|ZIM}}
}}

=== Bangladesh in Australia ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|13–17 August
|[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]]
|
|-
|२रा Test
|22–26 August
|[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]]
|
|}

=== Pakistan in England ===
{{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] 
|19–23 August
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] 
|27–31 August
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] 
|9–13 September
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|}

=== Bangladesh in Ireland ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|
|
|
|-
|२रा T20I
|
|
|
|-
|३रा T20I
|
|
|
|}

=== 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) ===
{{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams:

* {{cr|BHR}}
* {{cr|HK}}
* {{cr|ITA}}
* {{cr|SIN}}
* {{cr|TAN}}
* {{cr|UGA}}

== September ==

=== India बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|1 September
|
|
|-
|२रा ODI
|3 September
|
|
|-
|३रा ODI
|6 September
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|9 September
|
|
|-
|२रा T20I
|12 September
|
|
|-
|३रा T20I
|13 September
|
|
|}

=== Ireland women in England ===
{{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.]
|1 September
|[[Grace Road]], [[Leicester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.]
|3 September
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|6 September
|[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]]
|
|}

=== Sri Lanka in England ===
{{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] 
|15 September
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] 
|17 September
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] 
|19 September
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.]
|22 September
|[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.]
|24 September
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.]
|27 September
|[[The Oval]], [[London]]
|
|}

== See also ==

* [[Associate international cricket in 2026]]
* [[International cricket in 2025–26]]
* [[International cricket in 2026–27]]

== References ==
{{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}}

{{Portal bar|Cricket|Sports}}</text>
      <sha1>rwowhu3h2pioglvolgsbynvw6gkj0o3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694797</id>
      <parentid>2694790</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका */</comment>
      <origin>2694797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62329" sha1="kusw4j5lt7gsfoeak8n5yg66xp1earj" xml:space="preserve">{{short description|International cricket season}}
{{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}}
'''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}&lt;/ref&gt; या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील.

== मोसम आढावा ==

=== पुरुषांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |'''आरंभ दिनांक'''
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |निकाल [सामने]
|-
! width=&quot;80&quot; |[[कसोटी सामना|कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}} 
| {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}} 
| २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]]
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
|{{n/a}}
|२–१ [३]
|{{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
|१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२]

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
|१–० [२] || २–१ [५] 
|[३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || [३] || ४–० [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे  दौरा|{{date|23 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
| [२]|| {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
|[२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|[३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| {{n/a}} || [३] || [३]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]]
|{{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]]
| {{n/a}}
|}

=== महिलांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |आरंभ दिनांक
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |'''निकाल [सामने]'''
|-
! width=&quot;80&quot; |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SA}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SRI}}
| {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|PAK}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|NZ}}
| {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || [३] 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}  
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|RSA}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [५]   
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|SCO}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|WIN}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|AUS}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[२०२६ महिला आशिया चषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|}

== एप्रिल ==
=== २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका ===
{{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!संघ १
!संघ २
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६]
|२ एप्रिल 
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७]
|४ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} ३ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८]
|६ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|अनिर्णित
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९]
|८ एप्रिल
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} १२ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०]
|१० एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|NAM}} १ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१]
|१२ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|SCO}} ७ गडी राखून
|}

=== न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा ===
{{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.]
|१७ एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} २६ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.]
|२३ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ५५ धावांनी
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०]
|२९ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०]
|२ मे
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|}

=== भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा ===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०]
|१७ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०]
|१९ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ८ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०]
|२२ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|SA}} ९ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०]
|२५ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|IND}} १४ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] 
|{{Crw|SA}} २३ धावांनी
|}

=== श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा ===
{{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.]
|२२ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ४ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|२५ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ७ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |WT20I series
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०]
|२८ एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २५ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०]
|३० एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २१ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०]
|२ मे 
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} ३ धावांनी
|}

=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी
|}

== मे==
=== झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा ===
{{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५]
|४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६]
|६ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७]
|९ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२०. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६]
|१२ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७]
|१४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९]
|१५ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी
|}
===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा===
{{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी
|}

=== न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८]
|१० मे
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|{{Cr|ENG}} १ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९]
|१३ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]]
|अनिर्णित
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०]
|१६ मे
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] 
|२० मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] 
|२३ मे
|[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]]
|{{Cr|NZL}} १४ धावांनी 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] 
|२५ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|}
=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी
|}

===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा ===
{{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |कसोटी मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९]
|२७-३० मे
|[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
|{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी 
|-
|}

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
{{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}}
{{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | साखळी सामने
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}}  || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी
|}

=== भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] 
|२८ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] 
|३० मे
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] 
|२ जून
|[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |महिला कसोटी मालिका मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी]
|१०–१३ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

== जून ==

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
&lt;!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=June 2026

|team1=BAN
|team2=NED
|team3=SCO

|win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN=
|win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED=
|win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO=
 
|name_BAN={{crw|BAN}}
|name_NED={{crw|NED}}
|name_SCO={{crw|SCO}}
}}

=== New Zealand in England ===
{{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] 
|4–8 June
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] 
|17–21 June
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] 
|25–29 June
|[[Trent Bridge]], [[Nottingham]]
|
|-
|}

=== Australia बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|5 June
|
|
|-
|२रा ODI
|8 June
|
|
|-
|३रा ODI
|11 June
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|15 June
|
|
|-
|२रा T20I
|18 June
|
|
|-
|३रा T20I
|20 June
|
|
|-
|}

=== Afghanistan in India ===
{{Main|Afghan cricket team in India in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |Only Test
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|Only Test
|6–10 June
|[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|14 June
|[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]]
|
|-
|२रा ODI
|17 June
|[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]]
|
|-
|३रा ODI
|20 June
|[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]]
|
|}

=== 2026 Women's T20 World Cup ===
{{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group B}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |Round-robin
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] 
|12 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SL}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SCO}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|WIN}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|NED}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|PAK}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SL}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|IRE}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|BAN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|NED}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|PAK}}
|{{crw|SA}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] 
|18 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|WIN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] 
|19 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|NZ}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|NED}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|PAK}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SCO}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|SL}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SCO}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SL}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|PAK}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] 
|24 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|WIN}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|IND}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|SA}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] 
|26 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|SL}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|PAK}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|NZ}}
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|SA}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|IND}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Semi-finals
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final]
|30 June
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final]
|2 July
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Final
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final]
|5 July
|TBA
|TBA
|[[Lord's]], [[London]]
|
|}

== जुलै ==

===भारताचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] 
|१ जुलै 
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|सामना अनिर्णित 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] 
|४ जुलै 
|[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] 
|७ जुलै 
|[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] 
|९ जुलै
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] 
|११ जुलै
|[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.]
|१४ जुलै
|[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.]
|१६ जुलै
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.]
|१९ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

=== 2026 Netherlands Tri-Nation Series ===
{{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}}

=== Bangladesh in Zimbabwe ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|
|
|
|-
|२रा Test
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
|४था ODI
|
|
|
|-
|५वा ODI
|
|
|
|}

=== 2026 Women's Asia Cup ===&lt;!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --&gt;

== August ==

=== 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===&lt;!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=August 2026

|team1=NAM
|team2=SA
|team3=ZIM

|win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM=
|win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA=
|win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM=
 
|name_NAM={{cr|NAM}}
|name_SA={{cr|SA}}
|name_ZIM={{cr|ZIM}}
}}

=== Bangladesh in Australia ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|13–17 August
|[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]]
|
|-
|२रा Test
|22–26 August
|[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]]
|
|}

=== Pakistan in England ===
{{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] 
|19–23 August
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] 
|27–31 August
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] 
|9–13 September
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|}

=== Bangladesh in Ireland ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|
|
|
|-
|२रा T20I
|
|
|
|-
|३रा T20I
|
|
|
|}

=== 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) ===
{{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams:

* {{cr|BHR}}
* {{cr|HK}}
* {{cr|ITA}}
* {{cr|SIN}}
* {{cr|TAN}}
* {{cr|UGA}}

== September ==

=== India बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|1 September
|
|
|-
|२रा ODI
|3 September
|
|
|-
|३रा ODI
|6 September
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|9 September
|
|
|-
|२रा T20I
|12 September
|
|
|-
|३रा T20I
|13 September
|
|
|}

=== Ireland women in England ===
{{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.]
|1 September
|[[Grace Road]], [[Leicester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.]
|3 September
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|6 September
|[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]]
|
|}

=== Sri Lanka in England ===
{{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] 
|15 September
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] 
|17 September
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] 
|19 September
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.]
|22 September
|[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.]
|24 September
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.]
|27 September
|[[The Oval]], [[London]]
|
|}

== See also ==

* [[Associate international cricket in 2026]]
* [[International cricket in 2025–26]]
* [[International cricket in 2026–27]]

== References ==
{{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}}

{{Portal bar|Cricket|Sports}}</text>
      <sha1>kusw4j5lt7gsfoeak8n5yg66xp1earj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694798</id>
      <parentid>2694797</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:38:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा */</comment>
      <origin>2694798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64854" sha1="kxspxhzox0d57s0auqtzb4v7qchm4fc" xml:space="preserve">{{short description|International cricket season}}
{{Use dmy dates|date=January 2025}}{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट वर्षे|२०२५-२६|२०२६-२७}}
'''२०२६ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट हंगाम''' एप्रिल २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ पर्यंत असेल.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cricschedule.com/ftp.php|title=Future Tour Programs (FTP) Schedule of ICC|website=CricSchedule|access-date=2024-03-16}}&lt;/ref&gt; या कालावधीमध्ये पुरुषांचे [[कसोटी सामना|कसोटी]], [[एकदिवसीय क्रिकेट|एकदिवसीय]] आणि [[टी२०]] सामने (पूर्ण सदस्य संघांमधील), [[महिला कसोटी क्रिकेट|महिला कसोटी]], [[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|महिला एकदिवसीय]] आणि [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला]] [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२०]] सामने तसेच काही इतर महत्त्वाच्या मालिका समाविष्ट असतील.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|title=Men's Future Tours Programme 2023 to 2027|work=International Cricket Council|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226133751/https://resources.pulse.icc-cricket.com/ICC/document/2022/08/17/9ecd5af8-4657-475f-ae1e-733b04f69750/Men-s-FTP-upto-2027.pdf|archive-date=26 December 2022|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2747093|title=Men's FTP for 2023-2027 announced|work=International Cricket Council|accessdate=14 March 2023}}&lt;/ref&gt; [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] जून आणि जुलै २०२६ दरम्यान इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित आहे.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup|title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=[[Sky Sports]]|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; येथे दाखवलेल्या सामन्यांव्यतिरिक्त, या कालावधीत सहयोगी राष्ट्रांशी संबंधित इतर अनेक टी२०आय मालिका खेळवल्या जातील.

== मोसम आढावा ==

=== पुरुषांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |'''आरंभ दिनांक'''
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |निकाल [सामने]
|-
! width=&quot;80&quot; |[[कसोटी सामना|कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट|आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय टी२०|आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}} 
| {{n/a}} || २–१ [३] || १–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा|{{date|8 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}} 
| २–० [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा|{{date|27 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा|{{date|30 May 2026}}]]
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
|{{n/a}}
|२–१ [३]
|{{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|3 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| १–० [२] || ०–१ [३] || २–१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा|{{date|4 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
|१–२ [३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा भारत दौरा|{{date|6 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| १–० [१] || ३–० [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा|{{date|9 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| {{n/a}} || २–१ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा आयर्लंड दौरा|२६ जून २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}}|| {{n/a}} || २–० [२]

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा|{{date|28 June 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
|१–० [२] || २–१ [५] 
|[३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा इंग्लंड दौरा|{{date|1 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || [३] || ४–० [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|11 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NZ}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा झिम्बाब्वे  दौरा|{{date|23 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा|{{date|25 July 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|WIN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
| [२]|| {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#अफगाणिस्तानचा आयर्लंड दौरा|{{date|5 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AFG|२०१३}}
| {{n/a}} || [५] || {{n/a}} 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#बांगलदेशचा ऑस्ट्रेलिया दौरा |{{date|13 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|AUS}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|BAN}}
| [२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारताचा श्रीलंका दौरा|{{date|15 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SRI}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|IND}}
|[२] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा|{{date|19 August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|PAK}}
|[३] || {{n/a}} || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिकेचा नामिबिया दौरा|{{date|August 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|NAM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SA}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा|{{date|15 September 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{cr|SL}}
| {{n/a}} || [३] || [३]
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका |{{date|2 April 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका (१६वी फेरी)]]
|{{n/a}}
|-
|style=&quot;text-align:left&quot; | [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)|२५ एप्रिल २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; |{{ध्वजचिन्ह|NEP}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)|१२ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका |६ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|USA}} [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|{{date|21 July 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका (२०वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|{{date|3 August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NED}} [[२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका|२०२६ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका (२१वी फेरी)]]
| {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|NAM}} २०२६ नामिबिया आं.टी२० तिरंगी मालिका
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|{{date|August 2026}}]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|TAN}} [[२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी (टांझानिया)|२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग बी]]
| {{n/a}}
|}

=== महिलांचे कार्यक्रम ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; white-space:nowrap&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |'''महिलांचे आंतरराष्ट्रीय दौरे'''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |आरंभ दिनांक
! rowspan=&quot;2&quot; |यजमान संघ
! rowspan=&quot;2&quot; |पाहुणा संघ
! colspan=&quot;3&quot; |'''निकाल [सामने]'''
|-
! width=&quot;80&quot; |[[महिला कसोटी क्रिकेट|म. कसोटी]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला एक दिवसीय आंतरराष्ट्रीय|म.आं.ए.दि.]]
! width=&quot;80&quot; |[[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|म.आं.टी२०]]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा|{{date|17 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SA}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || ४–१ [५]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा|{{date|20 April 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|BAN}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|SRI}}
| {{n/a}} || १–२ [३] || ०–३ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा |{{date|3 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|PAK}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| {{n/a}} || ३–० [३] || ३–० [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|10 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|NZ}}
| {{n/a}} || १-१ [३] || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा|{{date|28 May 2026}}]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IND}}
| ०–१ [१] || {{n/a}} || २-१ [३]
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#वेस्ट इंडीज महिलांचा आयर्लंड दौरा|१० जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#पाकिस्तान महिलांचा श्रीलंका दौरा|२३ जुलै २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|WIN}}
| {{n/a}} || [३] || [३] 
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#आयर्लंड महिलांचा इंग्लंड दौरा|१ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ENG}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|IRE}}
| {{n/a}} || [३] || {{n/a}}  
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#दक्षिण आफ्रिका महिलांचा झिम्बाब्वे दौरा|११ सप्टेंबर २०२६]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|ZIM}}
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{crw|RSA}}
| {{n/a}} || {{n/a}} || [५]   
|-
! colspan=&quot;6&quot; style=&quot;text-align :center&quot; |'''आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा'''
|-
!'''आरंभ दिनांक'''
! colspan=&quot;4&quot; |'''स्पर्धा'''
!'''विजेते'''

|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|SCO}} [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|SCO}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२८ मे २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|IRE|cricket}} [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|WIN}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक|१२ जून २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |{{flagicon|ENG}} [[२०२६ महिला टी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |{{Crw|AUS}}
|-
| style=&quot;text-align:left&quot; |[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६#२०२६ महिला आशिया चषक |जुलै २०२६]]
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:left&quot; |[[२०२६ महिला आशिया चषक]]
| style=&quot;text-align:left&quot; |
|}

== एप्रिल ==
=== २०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका ===
{{main|२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; |[[२०२४-२०२६ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] - आं.ए.दि. तिरंगी मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!संघ १
!संघ २
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529139.html आं.ए.दि. ४९४६]
|२ एप्रिल 
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529140.html आं.ए.दि. ४९४७]
|४ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} ३ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529141.html आं.ए.दि. ४९४८]
|६ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|अनिर्णित
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529142.html आं.ए.दि. ४९४९]
|८ एप्रिल
|{{cr|OMA}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|OMA}} १२ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529143.html आं.ए.दि. ४९५०]
|१० एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|OMA}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|NAM}} १ गडी राखून 
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529144.html आं.ए.दि. ४९५१]
|१२ एप्रिल
|{{cr|NAM}}
|{{cr|SCO}}
|[[वॉन्डरर्स क्रिकेट मैदान]], [[विंडहोक]]
|{{cr|SCO}} ७ गडी राखून
|}

=== न्यू झीलंडचा बांगलादेश दौरा ===
{{Main|न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528272.html १ला आं.ए.दि.]
|१७ एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} २६ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528273.html २रा आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528274.html ३रा आं.ए.दि.]
|२३ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ५५ धावांनी
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528275.html १ला आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|{{cr|BAN}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html २रा आं.टी२०]
|२९ एप्रिल
|[[बीर श्रेष्ठो फ्लाइट लेफ्टनंट मतीउर रहमान क्रिकेट स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]]
|सामना रद्द
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528276.html ३रा आं.टी२०]
|२ मे
|[[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[मीरपूर]]
|{{cr|NZ}} ६ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|}

=== भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा ===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527253.html १ला म.आं.टी२०]
|१७ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ६ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527254.html २रा म.आं.टी२०]
|१९ एप्रिल
|[[किंग्जमेड क्रिकेट मैदान]], [[डर्बन]]
|{{Crw|SA}} ८ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527255.html ३रा म.आं.टी२०]
|२२ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|SA}} ९ गडी राखून
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527256.html ४था म.आं.टी२०]
|२५ एप्रिल
|[[वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]]
|{{Crw|IND}} १४ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1527257.html ५वा म.आं.टी२०]
|२७ एप्रिल
|[[विलोमूर पार्क]], [[बेनोनी (ग्वाटेंग)|बेनोनी]] 
|{{Crw|SA}} २३ धावांनी
|}

=== श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा ===
{{main|श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528279.html १ला म.आं.ए.दि.]
|२० एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|BAN}} ३ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा म.आं.ए.दि.]
|२२ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ४ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|२५ एप्रिल
|[[शहीद कमरुझ्झमान स्टेडियम]], [[राजशाही]]
|{{Crw|SL}} ७ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |WT20I series
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ला म.आं.टी२०]
|२८ एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २५ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २रा म.आं.टी२०]
|३० एप्रिल
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} २१ धावांनी
|-
|[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३रा म.आं.टी२०]
|२ मे 
|[[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]
|{{Crw|SL}} ३ धावांनी
|}

=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१७वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531696.html आं.ए.दि. ४९५४]|| २५ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|NEP}} ३७ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531698.html आं.ए.दि. ४९५५]|| २७ एप्रिल || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} २५ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531699.html आं.ए.दि. ४९५६]|| २९ एप्रिल || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|OMA}} १०२ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531700.html आं.ए.दि. ४९५७]|| १ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531701.html आं.ए.दि. ४९५८]|| ३ मे || {{cr|OMA}} || {{cr|UAE}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|UAE}} ५४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९५९]|| ५ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|OMA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ८१ धावांनी
|}

== मे==
=== झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा ===
{{Main|झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534071.html म.आं.ए.दि. १५४५]
|४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १६८ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534072.html म.आं.ए.दि. १५४६]
|६ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} २०६ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534073.html म.आं.ए.दि. १५४७]
|९ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ९ गडी राखून
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२०. मालिका
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534074.html म.आं.टी२० २७६६]
|१२ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १५३ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534075.html म.आं.टी२० २७६७]
|१४ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} ६७ धावांनी
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1534076.html म.आं.टी२० २७६९]
|१५ मे
|[[राष्ट्रीय स्टेडियम (कराची)|राष्ट्रीय स्टेडियम]], [[कराची]]
|{{Crw|PAK}} १३३ धावांनी
|}
===पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा===
{{main|पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६}}

{|class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; | {{nowrap|[[ २०२५-२०२७ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र. 
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532486.html कसोटी २६१७] || ८–१२ मे || [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}} १०४ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1532487.html कसोटी २६१८] || १६–२० मे|| [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}} ७८ धावांनी
|}

=== न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[२०२५–२०२९ आयसीसी महिला अजिंक्यपद]] — म.आं.ए.दि. मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496542.html म.आं.ए.दि. १५४८]
|१० मे
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|{{Cr|ENG}} १ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496543.html म.आं.ए.दि. १५४९]
|१३ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (नॉरदॅम्प्टन)|काउंटी मैदान]], [[नॉरदॅम्प्टन]]
|अनिर्णित
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496544.html म.आं.ए.दि. १५५०]
|१६ मे
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|{{Cr|NZL}} १७ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496545.html म.आं.टी२० २७७२] 
|२० मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान ]], [[डर्बी]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496546.html म.आं.टी२० २७७४] 
|२३ मे
|[[सेंट लॉरेन्स मैदान]], [[कँटरबरी]]
|{{Cr|NZL}} १४ धावांनी 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496547.html म.आं.टी२० २७७५] 
|२५ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (होव)|काउंटी मैदान]], [[होव्ह]]
|{{Cr|ENG}} ७ गडी राखून
|}
=== २०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (१८वी फेरी) ===
{{main|२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | [[२०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक लीग २]] – तिरंगी मालिका
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531702.html आं.ए.दि. ४९६०]|| १२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}}|| [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531703.html आं.ए.दि. ४९६१]|| १४ मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|SCO}} २ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531704.html आं.ए.दि. ४९६२]|| १६ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531705.html आं.ए.दि. ४९६३]|| १८ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|SCO}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531706.html आं.ए.दि. ४९६४]|| २० मे || {{cr|SCO}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]] || {{cr|USA}} ६ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1531707.html आं.ए.दि. ४९६५]|| २२ मे || {{cr|NEP}} || {{cr|USA}} || [[त्रिभुवन विद्यापीठ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कीर्तिपूर]]|| {{cr|NEP}} १२२ धावांनी
|}

===न्यू झीलंडचा आयर्लंड दौरा ===
{{Main|न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |कसोटी मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html कसोटी २६१९]
|२७-३० मे
|[[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
|{{Cr|NZ}} १ डाव आणि ७९ धावांनी 
|-
|}

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
{{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}}
{{#section:२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | साखळी सामने
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html म.आं.टी२० २७८२]|| २८ मे || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ९ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html म.आं.टी२० २७९१]|| ३० मे || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}}  || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} ८ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html म.आं.टी२० २७९६]|| ३१ मे || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}}|| [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|NED}} ८ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html म.आं.टी२० २७९९]|| २ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|BAN}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} ३४ धावांनी 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html म.आं.टी२० २८०९]|| ३ जून || {{crw|SCO}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]] || {{crw|SCO}} २४ धावांनी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html म.आं.टी२० २८१९]|| ४ जून || {{crw|BAN}} || {{crw|NED}} || [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]|| {{crw|BAN}} १३ धावांनी
|}

===२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका===
{{Main|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका}}
{{#section:२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|pointtable}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;6&quot; | साखळी सामने
|-
! क्र.
! दिनांक
! संघ १
! संघ २
! ठिकाण
! निकाल
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528538.html म.आं.टी२० २७८३] || २८ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|WIN}} ८ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528539.html म.आं.टी२० २७८६] || २९ मे || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]]|| {{crw|WIN}} २५ धावांनी
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528540.html म.आं.टी२० २७९७] || ३१ मे || {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} ७ गडी राखून
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528541.html म.आं.टी२० २७९८] || १ जून || {{crw|IRE}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || {{crw|IRE}} १ गडी राखून ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस]])
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528542.html म.आं.टी२० २८१०] || ३ जून || {{crw|PAK}} || {{crw|WIN}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || अनिर्णित 
|-
| [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528543.html म.आं.टी२० २८१९अ] || ४ जून|| {{crw|IRE}} || {{crw|PAK}} || [[कॅसल ॲव्हेन्यू]], [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] || सामना रद्द
|}
=== भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा===
{{main|भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |म.आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496548.html १ला म.आं.टी२०] 
|२८ मे
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (चेम्सफोर्ड)|काउंटी मैदान]], [[चेम्सफोर्ड]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496549.html २रा म.आं.टी२०] 
|३० मे
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496550.html ३रा म.आं.टी२०] 
|२ जून
|[[काउंटी मैदान (टाँटन)|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |महिला कसोटी मालिका मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496551.html एकमेव म.कसोटी]
|१०–१३ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

== जून ==

=== २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका===
&lt;!-- {{main|२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=June 2026

|team1=BAN
|team2=NED
|team3=SCO

|win_BAN= |loss_BAN= |nr_BAN= |rs_BAN= |or_BAN= |rc_BAN= |ob_BAN=
|win_NED= |loss_NED= |nr_NED= |rs_NED= |or_NED= |rc_NED= |ob_NED=
|win_SCO= |loss_SCO= |nr_SCO= |rs_SCO= |or_SCO= |rc_SCO= |ob_SCO=
 
|name_BAN={{crw|BAN}}
|name_NED={{crw|NED}}
|name_SCO={{crw|SCO}}
}}

=== New Zealand in England ===
{{Main|New Zealand cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496571.html १ली कसोटी] 
|4–8 June
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496572.html २री कसोटी] 
|17–21 June
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496573.html ३री कसोटी] 
|25–29 June
|[[Trent Bridge]], [[Nottingham]]
|
|-
|}

=== Australia बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Australian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|5 June
|
|
|-
|२रा ODI
|8 June
|
|
|-
|३रा ODI
|11 June
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|15 June
|
|
|-
|२रा T20I
|18 June
|
|
|-
|३रा T20I
|20 June
|
|
|-
|}

=== Afghanistan in India ===
{{Main|Afghan cricket team in India in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |Only Test
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|Only Test
|6–10 June
|[[Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium]], [[New Chandigarh]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|14 June
|[[Himachal Pradesh Cricket Association Stadium|HPCA Stadium]], [[Dharmashala]]
|
|-
|२रा ODI
|17 June
|[[Ekana Cricket Stadium]], [[Lucknow]]
|
|-
|३रा ODI
|20 June
|[[M. A. Chidambaram Stadium]], [[Chennai]]
|
|}

=== 2026 Women's T20 World Cup ===
{{main|2026 Women's T20 World Cup}}{{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group A}} {{#section:Template:2026  Women's T20 World Cup Standings|Group B}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |Round-robin
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490677.html १ला म.आं.टी२०] 
|12 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SL}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490678.html २रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SCO}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490679.html ३रा म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490680.html ४था म.आं.टी२०] 
|13 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|WIN}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490681.html ५वा म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|NED}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490682.html 6th म.आं.टी२०] 
|14 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|PAK}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490683.html 7th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SL}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490684.html 8th म.आं.टी२०] 
|16 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|IRE}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490685.html 9th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|BAN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490686.html 10th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|NED}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490687.html 11th म.आं.टी२०] 
|17 June
|{{crw|PAK}}
|{{crw|SA}}
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490688.html 12th म.आं.टी२०] 
|18 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|WIN}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490689.html 13th म.आं.टी२०] 
|19 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|NZ}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490690.html 1४था म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|NED}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490691.html 1५वा म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|PAK}}
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490692.html 16th म.आं.टी२०] 
|20 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|SCO}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490693.html 17th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|SL}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490694.html 18th म.आं.टी२०] 
|21 June
|{{crw|IND}}
|{{crw|SA}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490695.html 19th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|NZ}}
|{{crw|SCO}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490696.html 20th म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|SL}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490697.html 21st म.आं.टी२०] 
|23 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|PAK}}
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490698.html 2२रा म.आं.टी२०] 
|24 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|WIN}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490699.html 2३रा म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|IND}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490700.html 2४था म.आं.टी२०] 
|25 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|SA}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490701.html 2५वा म.आं.टी२०] 
|26 June
|{{crw|SCO}}
|{{crw|SL}}
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490702.html 26th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|NED}}
|{{crw|PAK}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490703.html 27th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|IRE}}
|{{crw|WIN}}
|[[Bristol काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[Bristol]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490704.html 28th म.आं.टी२०] 
|27 June
|{{crw|ENG}}
|{{crw|NZ}}
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490705.html 29th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|BAN}}
|{{crw|SA}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490706.html 30th म.आं.टी२०] 
|28 June
|{{crw|AUS}}
|{{crw|IND}}
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Semi-finals
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490707.html १ला semi-final]
|30 June
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490708.html २रा semi-final]
|2 July
|TBA
|TBA
|[[The Oval]], [[London]]
|
|-
! colspan=&quot;6&quot; |Final
|-
!क्र.
!दिनांक
!Team 1
!Team 2
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1490709.html Final]
|5 July
|TBA
|TBA
|[[Lord's]], [[London]]
|
|}

== जुलै ==

===भारताचा इंग्लंड दौरा===
{{Main|भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496574.html १ला आं.टी२०] 
|१ जुलै 
|[[रिव्हरसाइड मैदान]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|सामना अनिर्णित 
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496575.html २रा आं.टी२०] 
|४ जुलै 
|[[ओल्ड ट्रॅफर्ड क्रिकेट मैदान]], [[मँचेस्टर]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496576.html ३रा आं.टी२०] 
|७ जुलै 
|[[ट्रेंट ब्रिज मैदान]], [[नॉटिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496577.html ४था आं.टी२०] 
|९ जुलै
|[[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496578.html ५वा आं.टी२०] 
|११ जुलै
|[[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)| रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496579.html १ला आं.ए.दि.]
|१४ जुलै
|[[एजबॅस्टन क्रिकेट मैदान| एजबॅस्टन]], [[बर्मिंगहॅम]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496580.html २रा आं.ए.दि.]
|१६ जुलै
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496581.html ३रा आं.ए.दि.]
|१९ जुलै
|[[लॉर्ड्स]], [[लंडन]]
|
|}

=== 2026 Netherlands Tri-Nation Series ===
{{main|2026 Netherlands Tri-Nation Series}}

=== Bangladesh in Zimbabwe ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Zimbabwe in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|
|
|
|-
|२रा Test
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
|४था ODI
|
|
|
|-
|५वा ODI
|
|
|
|}

=== 2026 Women's Asia Cup ===&lt;!-- {{main|2026 Women's Asia Cup}} --&gt;

== August ==

=== 2026 Namibia T20I Tri-Nation Series ===&lt;!-- {{main|2026 Namibia T20I Tri-Nation Series}} --&gt;
{{#invoke:Sports table|main|style=CricketRR
|source=
|show_tie=no
|update=future
|start_date=August 2026

|team1=NAM
|team2=SA
|team3=ZIM

|win_NAM= |loss_NAM= |nr_NAM= |rs_NAM= |or_NAM= |rc_NAM= |ob_NAM=
|win_SA= |loss_SA= |nr_SA= |rs_SA= |or_SA= |rc_SA= |ob_SA=
|win_ZIM= |loss_ZIM= |nr_ZIM= |rs_ZIM= |or_ZIM= |rc_ZIM= |ob_ZIM=
 
|name_NAM={{cr|NAM}}
|name_SA={{cr|SA}}
|name_ZIM={{cr|ZIM}}
}}

=== Bangladesh in Australia ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Australia in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st Test
|13–17 August
|[[Marrara Oval]], [[Darwin, Northern Territory|Darwin]]
|
|-
|२रा Test
|22–26 August
|[[Great Barrier Reef Arena]], [[Mackay, Queensland|Mackay]]
|
|}

=== Pakistan in England ===
{{Main|Pakistani cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2027 World Test Championship|2025–2027 ICC World Test Championship]] – कसोटी मालिका}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496582.html १ली कसोटी] 
|19–23 August
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496583.html २री कसोटी] 
|27–31 August
|[[Lord's]], [[London]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496584.html ३री कसोटी] 
|9–13 September
|[[Edgbaston Cricket Ground|Edgbaston]], [[Birmingham]]
|
|}

=== Bangladesh in Ireland ===
{{Main|Bangladeshi cricket team in Ireland in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|
|
|
|-
|२रा ODI
|
|
|
|-
|३रा ODI
|
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|
|
|
|-
|२रा T20I
|
|
|
|-
|३रा T20I
|
|
|
|}

=== 2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania) ===
{{main|2026 Cricket World Cup Challenge League B (Tanzania)}}Teams:

* {{cr|BHR}}
* {{cr|HK}}
* {{cr|ITA}}
* {{cr|SIN}}
* {{cr|TAN}}
* {{cr|UGA}}

== September ==

=== India बांगलादेश दौरा ===
{{Main|Indian cricket team बांगलादेश दौरा in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st ODI
|1 September
|
|
|-
|२रा ODI
|3 September
|
|
|-
|३रा ODI
|6 September
|
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|1st T20I
|9 September
|
|
|-
|२रा T20I
|12 September
|
|
|-
|३रा T20I
|13 September
|
|
|}

=== Ireland women in England ===
{{Main|Ireland women's cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |{{nowrap|[[2025–2029 ICC Women's Championship]] — WODI series}}
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496552.html १ला म.आं.ए.दि.]
|1 September
|[[Grace Road]], [[Leicester]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496553.html २रा म.आं.ए.दि.]
|3 September
|[[काउंटी क्रिकेट मैदान (डर्बी)|काउंटी मैदान]], [[डर्बी]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496554.html ३रा म.आं.ए.दि.]
|6 September
|[[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester, England|Worcester]]
|
|}

=== Sri Lanka in England ===
{{Main|Sri Lankan cricket team in England in 2026}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;4&quot; |आं.टी२० मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html १ला आं.टी२०] 
|15 September
|[[Rose Bowl (cricket ground)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html २रा आं.टी२०] 
|17 September
|[[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html ३रा आं.टी२०] 
|19 September
|[[Old Trafford Cricket Ground|Old Trafford]], [[Manchester]]
|
|-
! colspan=&quot;4&quot; |आं.ए.दि. मालिका
|-
!क्र.
!दिनांक
!ठिकाण
!निकाल
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496588.html १ला आं.ए.दि.]
|22 September
|[[Riverside Ground]], [[चेस्टर-ली-स्ट्रीट]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496589.html २रा आं.ए.दि.]
|24 September
|[[Headingley Cricket Ground|Headingley]], [[Leeds]]
|
|-
|[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496590.html ३रा आं.ए.दि.]
|27 September
|[[The Oval]], [[London]]
|
|}

== See also ==

* [[Associate international cricket in 2026]]
* [[International cricket in 2025–26]]
* [[International cricket in 2026–27]]

== References ==
{{reflist}}{{International cricket seasons}} {{International cricket in 2026}}

{{Portal bar|Cricket|Sports}}</text>
      <sha1>kxspxhzox0d57s0auqtzb4v7qchm4fc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>378802</id>
    <revision>
      <id>2694694</id>
      <parentid>2692662</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T01:42:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27801" sha1="5745y8ytinuy5hbz4mn3phc5xzlyv20" xml:space="preserve">{{विकिडेटा माहितीचौकट}}
'''मनोहर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ''' {{विमानतळ संकेत|GOX|VOGA}},&lt;ref name=&quot;Service&quot;&gt;{{Cite web |last=Service |first=Statesman News |date=2023-01-04 |title=Cabinet approves renaming of Goa airport after Manohar Parrikar |url=https://www.thestatesman.com/states/cabinet-approves-renaming-of-greenfield-airport-at-goa-after-manohar-parrikar-1503143813.html |access-date=2023-01-04 |website=The Statesman |language=en-US}}&lt;/ref&gt; हा भारताच्या [[गोवा]] राज्यातील [[उत्तर गोवा जिल्हा|उत्तर गोवा जिल्ह्यातील]] [[पेडणे तालुका|पेडणे तालुक्यातील]] [[मोपा, गोवा|मोपा]] येथे असलेला एक [[आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]] आहे. हा विमानतळ उत्तर गोवा आणि शेजारील [[महाराष्ट्र]] व [[कर्नाटक]] राज्यांच्या जिल्ह्यांना सेवा पुरवतो. [[दाबोळी]] येथील [[दाबोळी विमानतळ|दाबोळी विमानतळानंतर]] हा गोव्यातील दुसरा विमानतळ आहे.

हा विमानतळ [[जीएमआर गोवा इंटरनॅशनल एरपोर्ट लिमिटेड]] (जीजीआयएएल) या कंपनीने बांधला.&lt;ref name=&quot;TOI1&quot;&gt;{{cite news|title=GMR forms SPV to raise funds for Manohar International Airport |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/GMR-forms-SPV-to-raise-funds-for-Mopa-airport/articleshow/54986993.cms|access-date=25 October 2016 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|date= 22 October 2016}}&lt;/ref&gt; हा ३,००० कोटी रुपये खर्चून बांधला गेला आहे. आर्थिक वर्ष २०२४-२५ मध्ये या विमानतळाने ४६ लाखांहून अधिक प्रवाशांची हाताळणी केली, जी त्याच्या वार्षिक ४५ लाख प्रवाशांच्या सध्याच्या कमाल क्षमतेपेक्षा थोडी जास्त आहे.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Saxena|first=Ankit|title=Goa's New Airport Has Captured Nearly Half Of State's Air Traffic In Its First Year — A Ground Report|url=https://swarajya.com/infrastructure/goas-new-airport-has-captured-nearly-half-of-states-air-traffic-in-its-first-year-a-ground-report|work=Swarajya|date=27 March 2024|access-date=20 April 2024|language=en|archive-date=6 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241206141744/https://swarajya.com/infrastructure/goas-new-airport-has-captured-nearly-half-of-states-air-traffic-in-its-first-year-a-ground-report|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AAI3&quot;/&gt; हा विमानतळ सरासरी दररोज १०० विमानांच्या हालचाली आणि सुमारे १५,००0 प्रवाशांची हाताळणी करतो.&lt;ref&gt;{{cite news|title= Goa's Manohar intl airport capacity to touch eight million this year |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/goas-manohar-intl-airport-capacity-to-touch-eight-million-this-year/articleshow/108468725.cms|access-date=27 April 2024 |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]]|date= 13 March 2024}}&lt;/ref&gt; हा [[भारतातील सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी|भारतातील १६ वा सर्वात व्यस्त विमानतळ]] आहे. या विमानतळाला भारताचे माजी [[संरक्षण मंत्री (भारत)|संरक्षण मंत्री]] आणि गोव्याचे माजी [[गोव्याचे मुख्यमंत्री|मुख्यमंत्री]] [[मनोहर पर्रीकर]] यांचे नाव देण्यात आले आहे.&lt;ref name=&quot;Service&quot;/&gt;

या विमानतळाचे उद्घाटन ११ डिसेंबर, २०२२ रोजी झाले. ५ जानेवारी, २०२३ रोजी [[इंडिगो]]च्या विमानाने येथून पहिले उड्डाण केले.&lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;The New Indian Express&quot;&gt;{{cite news|title=Goa's 2nd international airport starts operations, first flight lands from Hyderabad|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2023/Jan/05/goas-2nd-international-airport-starts-operations-firstflight-landsfrom-hyderabad-2534958.html|work=The New Indian Express|date=5 January 2023|access-date=5 January 2023|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;India&quot;&gt;{{Cite web |agency=Press Trust of India |date=2023-01-05 |title=First flight lands at Manohar International Airport in Goa from Hyderabad |url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/first-flight-lands-at-manohar-international-airport-in-goa-from-hyderabad-123010500277_1.html |access-date=2023-01-06 |website=www.business-standard.com |language=en}}&lt;/ref&gt; तो आर्थिक वर्ष २०१९-२०२० पर्यंत पूर्ण होणे अपेक्षित होते,&lt;ref&gt;{{cite news|title=GMR signs deal with Goa government to develop Manohar International Airport |url=http://indianexpress.com/article/business/aviation/gmr-signs-deal-with-goa-government-to-develop-mopa-airport-4364386/ |access-date=3 January 2017 |work=[[द इंडियन एक्सप्रेस]]|date= 13 November 2016}}&lt;/ref&gt; परंतु [[भारत सर्वोच्च न्यायालय|सर्वोच्च न्यायालयाच्या]] आदेशामुळे आणि [[कोविड-१९ महामारी|कोविड-१९ महामारीमुळे]] कामात विलंब झाला.

हा विमानतळ ''बांधा, वापरा आणि हस्तांतरित करा'' या तत्त्वाने चार टप्प्यांत बांधला जात आहे. पहिल्या टप्प्यात हा विमानतळ ४४ लाख प्रवाशांना सेवा देईल आणि चौथ्या टप्प्याच्या अखेरीस ही क्षमता १.३१ कोटी प्रवाशांपर्यंत पोहोचेल.&lt;ref name=&quot; ET1&quot;&gt;{{cite news|title=GMR Infra to develop Manohar International Airport in Goa |url=http://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/gmr-infra-to-develop-mopa-airport-in-goa/articleshow/53877615.cms |access-date=28 August 2016 |work=[[द इकॉनॉमिक टाइम्स]]|date= 26 August 2016}}&lt;/ref&gt; या प्रकल्पाचा सवलत कालावधी (Concession period) ४० वर्षांचा असून तो पुढे २० वर्षांनी वाढवता येऊ शकतो.

== इतिहास ==
[[File:AkasaAir Mopa.jpg|thumb|left|विमानतळाचा ॲप्रन परिसर]]
गोव्याचे सध्याचे [[दाबोळी विमानतळ]] हे [[भारतीय नौदल|भारतीय नौदलाच्या]] मालकीच्या लष्करी विमानतळावरील एक नागरी परिक्षेत्र (Civil enclave) आहे, ज्याचे संचालन [[भारतीय विमानतळ प्राधिकरण]] (AAI) करते. नागरी आणि लष्करी उड्डाणे एकाच धावपट्टीचा वापर करत असल्यामुळे तेथे विमानांच्या हालचालींवर मर्यादा येतात, ज्यामुळे नागरी वाहतुकीच्या दीर्घकालीन वाढीला अडथळा निर्माण होतो.&lt;ref name=&quot;ET1&quot;/&gt;

हा प्रकल्प [[अटल बिहारी वाजपेयी]] यांचा एक प्रमुख प्रकल्प होता. भारत सरकारने मार्च २००० मध्येच गोव्यातील दुसऱ्या विमानतळाला तत्त्वतः मान्यता दिली होती. तथापि, जमीन संपादन आणि स्थानिक कायदेशीर विवादांमुळे हा प्रकल्प १४ वर्षे रखडला.

२०१३ मध्ये आंतरराष्ट्रीय नागरी विमान वाहतूक संघटनेने (ICAO) सादर केलेल्या व्यवहार्यता अहवालात २०३५ पर्यंत गोव्यातील प्रवासी वाहतूक १ कोटीपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज व्यक्त केला होता, ज्यामुळे मोपा प्रकल्पाची व्यवहार्यता सिद्ध झाली.&lt;ref name=&quot;BS1&quot;&gt;{{cite news|title=ICAO presents feasibility report on Manohar International Airport |url=http://www.business-standard.com/article/economy-policy/icao-presents-feasibility-report-on-mopa-airport-105100401089_1.html |access-date=16 December 2017 |work=[[बिझनेस स्टँडर्ड]]|date=28 January 2013}}&lt;/ref&gt; ऑक्टोबर २०१४ मध्ये गोवा सरकारने या प्रकल्पासाठी निविदा प्रक्रिया सुरू केली.&lt;ref name=&quot;TOI2&quot;&gt;{{cite news|title=Five bidders show interest in Mopa construction |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/Five-bidders-show-interest-in-Mopa-construction/articleshow/46589359.cms |access-date=16 December 2017 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|date=17 March 2015}}&lt;/ref&gt; २८ ऑक्टोबर २०१५ रोजी [[पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय|पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने]] या प्रकल्पाला मंजुरी दिली.&lt;ref name=&quot;LM2&quot;&gt;{{cite news|title=Environment ministry nod to Rs3,000 cr airport at Mopa in Goa|url=http://www.livemint.com/Politics/DgWTNasA7QCeZj7RDY7NNK/Environment-ministry-nod-to-Rs3000-cr-airport-at-Mopa-in-Go.html |access-date=16 December 2017 |work=[[लाईव्ह मिंट]]|date=29 October 2015}}&lt;/ref&gt; निविदा प्रक्रियेअंती जीएमआर (GMR) एरपोर्ट्स लिमिटेडने हा प्रकल्प विकसित करण्याचे आणि चालवण्याचे अधिकार जिंकले. ८ नोव्हेंबर २०१६ रोजी जीएमआर आणि गोवा सरकार यांच्यात सवलत करार (Concession agreement) झाला.&lt;ref name=&quot;LM1&quot;/&gt;

२०१६ मध्ये राज्य सरकारने स्थानिक तरुणांना विमानतळावर रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी विमान वाहतूक कौशल्य विकास केंद्र स्थापन करण्याचा प्रस्ताव मांडला.&lt;ref name=&quot;MC1&quot;&gt;{{cite news|title=Skill devp centre to help youth get jobs at Greenfield airport |url=https://www.moneycontrol.com/news/business/startup/skill-devp-centre-to-help-youth-get-jobs-at-greenfield-airport-974537.html |access-date= 16 May 2020 |work=[[मनीकंट्रोल.कॉम]]|date= 8 August 2016}}&lt;/ref&gt; २०२० मध्ये हे केंद्र विमानतळ परिसरातच सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.&lt;ref name=&quot;TOI9&quot;&gt;{{cite news|title=Aviation Skill Development Centre at Mopa now |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/aviation-skill-dvpt-centre-at-mopa-now/articleshow/75727804.cms |access-date= 16 May 2020 |work=[[द टाइम्स ऑफ इंडिया]]|date= 14 May 2020}}&lt;/ref&gt;

== विमान कंपन्या आणि गंतव्यस्थाने ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
! विमान कंपनी !! गंतव्यस्थाने (शहरे)
|-
| [[अ‍ॅरोफ्लोत]]
| '''मोसमी:''' [[शेरेमेत्येवो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मॉस्को–शेरेमेत्येवो]], [[तोल्माचेवो विमानतळ|नोवोसिबिर्स्क]],&lt;ref name=&quot;SU_SVO_SVX-GOX_GOI_NW25&quot;&gt;{{cite news |last1=Liu |first1=Jim |title=Aeroflot Plans Novosibirsk – Goa 4Q25 Launch |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250909-su4q25ovbgox |access-date=१० सप्टेंबर २०२५ |work=AeroRoutes |date=९ सप्टेंबर २०२५ |language=en-CA}}&lt;/ref&gt; [[कोल्त्सोव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|येकातेरिनबर्ग]]
|-
| [[एर अरेबिया]]
| [[शारजा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|शारजा]]&lt;ref&gt;{{OAGWorldMay2025Ref|title=Sharjah, United Arab Emirates SHJ|pages=1056-1057}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Next, Air Arabia set to shift Ops from Dabolim to Mopa |url=https://www.thegoan.net/goa-news/next-air-arabia-set-to-shift-ops-from-dabolim-to-mopa/116109.html |access-date=२०२४-०९-०४ |website=The Goan EveryDay |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[एर इंडिया]]
| [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]],&lt;ref&gt;{{cite web| url=https://twitter.com/AviationAll_/status/1736733221843611961|title=Air India to launch Delhi to Goa–Mopa flights from January 2024|work=AviationAll|access-date=१८ डिसेंबर २०२३}}&lt;/ref&gt; [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हैदराबाद]], [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई–शिवाजी]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://centreforaviation.com/news/air-india-to-commence-mumbai-goa-mopa-service-in-dec-2023-1235993|title=Air India to commence Mumbai-Goa Mopa service in Dec-2023|work=CAPA|access-date=२३ नोव्हेंबर २०२३}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Shetye&quot;&gt;{{cite news|last=Shetye|first=Murari|title=Air India flight to London to kick off Mopa's international innings on July 21|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/air-india-flight-to-london-to-kick-off-mopas-international-innings-on-july-21/articleshow/101694043.cms|work=The Times of India|date=१२ जुलै २०२३|access-date=१२ जुलै २०२३|language=en}}&lt;/ref&gt; 
|-
| [[एर इंडिया एक्सप्रेस]]
| [[केम्पेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेंगळुरू]],&lt;ref name=&quot;IX25&quot;&gt;{{cite web |title=Air India Express NS25 Domestic Network Additions – 16MAR25 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/250317-ixns25dom |website=Aeroroutes |access-date=१७ मार्च २०२५}}&lt;/ref&gt; [[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चेन्नई]],&lt;ref name=&quot;IX25&quot;/&gt; [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]],&lt;ref name=&quot;IX25&quot;/&gt; [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हैदराबाद]],&lt;ref&gt;{{cite news|last=Darkunde|first=Mahesh|title=Air India Express Launching 40 Flights from this Tourist Hub|url=https://aviationa2z.com/index.php/2025/04/15/air-india-express-launching-40-flights-from-north-goa/|work=Aviation A2Z|date=१५ एप्रिल २०२५|access-date=१५ एप्रिल २०२५|language=en}}&lt;/ref&gt; [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई–शिवाजी]], [[देवी अहिल्याबाई होळकर विमानतळ|इतूर]],&lt;ref name=&quot;IX25&quot;/&gt; [[जयप्रकाश नारायण विमानतळ|पटणा]]&lt;ref name=&quot;IX25&quot;/&gt;
|-
| [[अकासा एर]]
| [[सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अहमदाबाद]], [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]], [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोलकाता]], [[नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नवी मुंबई]],&lt;ref name=&quot;QP6E-NMI&quot;&gt;{{cite news |last=S |first=Naresh |title=IndiGo, Akasa Air to launch new flight routes from Navi Mumbai on December 25 |url=https://indianexpress.com/article/indigo-akasa-air-launch-new-flight-routes-from-navi-mumbai-date-10367157/ |publisher=The Indian Express |date=१५ नोव्हेंबर २०२५ |access-date=१५ नोव्हेंबर २०२५ }}{{मृत दुवा|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई–शिवाजी]], [[पुणे विमानतळ|पुणे]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Akasa Air Flight Network|url=https://www.akasaair.com/fly-with-akasa/flight-schedule|website=Akasa Air|access-date=२ फेब्रुवारी २०२४}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[फ्लाय९१]]
| [[अगत्ती विमानतळ|अगत्ती]], [[केम्पेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेंगळुरू]], [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हैदराबाद]], [[जळगाव विमानतळ|जळगाव]], [[पुणे विमानतळ|पुणे]],&lt;ref&gt;{{cite news|title=Fly91 announces commencement of flight operations from March 18|url=https://www.thehindu.com/news/national/fly91-announces-commencement-of-flight-operations-from-march-18/article67942242.ece|work=The Hindu|date=१२ मार्च २०२४|access-date=१२ मार्च २०२४|language=en}}&lt;/ref&gt; [[सोलापूर विमानतळ|सोलापूर]]&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://aviationa2z.com/index.php/2024/11/19/fly91-new-flights-from-mumbai-and-goa-to-solapur/|title=Fly91 Solapur expansion}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[फ्लायअरिस्तान]]
| '''मोसमी भाड्याने:''' [[अल्माटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अल्माटी]],&lt;ref name=Goa_KZ_NW25&gt;{{cite news |last1=Devyatkin |first1=Daniil |title=Чартерные рейсы в Гоа из Алматы и Астаны запускает FlyArystan |url=https://kz.kursiv.media/2025-11-10/devy-charternyye-reisy-v-goa-iz-almaty-i-astany-zapuskayet-flyarystan/ |access-date=१३ नोव्हेंबर २०२५ |work=kz.kursiv.media |publisher=Kursiv Media Kazakhstan |date=१० नोव्हेंबर २०२५ |language=ru}}&lt;/ref&gt; [[नुर्सुलतान नजरबायेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अस्ताना]]&lt;ref name=Goa_KZ_NW25 /&gt;
|-
| [[इंडिगो]]
| [[सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|अहमदाबाद]], [[छत्रपती संभाजीनगर विमानतळ|छत्रपती संभाजीनगर]],&lt;ref&gt;{{cite news|last=Darkunde|first=Mahesh|title=IndiGo Launching New Flights from Goa to Aurangabad and Nagpur|url=https://aviationa2z.com/index.php/2024/05/24/indigo-launching-goa-to-aurangabad-and-nagpur-flights/|work=Aviation A2Z|date=२४ मे २०२४|access-date=२६ मे २०२४|language=en}}&lt;/ref&gt; [[केम्पेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|बेंगळुरू]], [[चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|चेन्नई]], [[इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दिल्ली]], [[राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|हैदराबाद]], [[जयपूर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|जयपूर]], [[नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|कोलकाता]], [[छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मुंबई–शिवाजी]], [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नागपूर]], [[नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नवी मुंबई]],&lt;ref name=&quot;QP6E-NMI&quot;/&gt; [[पुणे विमानतळ|पुणे]], [[राजकोट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|राजकोट]],&lt;ref&gt;{{cite news|last=Mondal|first=Anish|title=Gujarat: Rajkot International Airport starts functioning, IndiGo to operate all its services from here – Details inside|url=https://www.financialexpress.com/business/airlines-aviation-gujarat-rajkot-international-airport-starts-functioning-indigo-to-operate-all-its-services-from-here-details-inside-3238365/|work=The Financial Express|date=१० सप्टेंबर २०२३|access-date=१० सप्टेंबर २०२३|language=en}}&lt;/ref&gt; [[वडोदरा विमानतळ|वडोदरा]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Flight Schedule|url=https://www.goindigo.in/|website=IndiGo|access-date=३१ मार्च २०२३}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[ओमान एर]]
| [[मस्कत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|मस्कत]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230404-wygoi|title=OMAN AIR NS23 GOA OPERATIONS|work=Aeroroutes|access-date=४ एप्रिल २०२३}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[कतार एरवेझ]]
| [[हमाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|दोहा]]&lt;ref&gt;{{cite press release|title=Qatar Airways to Move Operations to North Goa, India from Dabolim Airport to the New, Manohar International Airport|url=https://www.qatarairways.com/press-releases/en-WW/234978-qatar-airways-to-move-operations-to-north-goa-india-from-dabolim-airport-to-the-new-manohar-international-airport|work=[[Qatar Airways]]|date=२६ फेब्रुवारी २०२४|access-date=२६ फेब्रुवारी २०२४|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[स्टार एर (भारत)|स्टार एर]]
| [[दीव विमानतळ|दीव]], [[मुंद्रा विमानतळ|मुंद्रा]],&lt;ref&gt;{{cite news|title=Star Air to Launch Direct Flight Services from Mundra to Mumbai, Goa, NCR, and Surat|url=https://deshgujarat.com/2026/04/10/star-air-to-launch-direct-flight-services-from-mundra-to-mumbai-goa-ncr-and-surat/}}&lt;/ref&gt; [[नांदेड विमानतळ|नांदेड]],&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.thehitavada.com/Encyc/2026/4/3/star-air-launches-ngp-nanded-goa-flight-.html |title=Star Air launches NGP-Nanded-Goa flight |work=The Hitavada |date=३ एप्रिल २०२६ |access-date=१२ एप्रिल २०२६}}&lt;/ref&gt; [[नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|नवी मुंबई]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/star-air-to-launch-flight-services-from-navi-mumbai-airport/articleshow/125985047.cms?from=mdr|title=Star Air to commence flights from and to Navi Mumbai International Airport|access-date=१९ डिसेंबर २०२५}}&lt;/ref&gt; [[शमोगा विमानतळ|शिवमोगा]]&lt;ref&gt;{{cite news|last=Pall|first=Samreen|date=१९ ऑक्टोबर २०२३|title=Star Air To Begin Flight Service From Karnataka's Shivamogga To Goa, Hyderabad And Tirupati|url=https://www.news18.com/auto/star-air-to-begin-flight-service-from-karnatakas-shivamogga-to-goa-hyderabad-and-tirupati-8625054.html|work=News18|access-date=१३ नोव्हेंबर २०२३|language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[टीयूआय एरवेझ]]
| '''मोसमी:''' [[गॅटविक विमानतळ|लंडन–गॅटविक]],&lt;ref&gt;{{Cite web|last1=Liu|first1=Jim|url=https://www.aeroroutes.com/eng/231030-uknw23|title=UK NW23 Network Additions/Removals Summary – 29OCT23|website=Aeroroutes.com|date=३० ऑक्टोबर २०२३|accessdate=२५ जून २०२५|language=en}}&lt;/ref&gt; [[मँचेस्टर विमानतळ|मँचेस्टर]]&lt;ref name=&quot;TUI GOX&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aeroroutes.com/eng/230522-tomnw23gox|title=TUI FILES UK – GOA Manohar SCHEDULE IN NW23|work=Aeroroutes|access-date=२२ मे २०२३}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[उझबेकिस्तान एरवेझ]]
| [[ताश्कंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ|ताश्कंद]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/strengthens-international-connectivity-uzbekistangoa-direct-flights-resume-first-tashkent-flight-lands/articleshow/125769820.cms|title='Strengthens international connectivity': Uzbekistan–Goa direct flights resume; first Tashkent flight lands|website=TimesofIndia|access-date=४ डिसेंबर २०२५}}&lt;/ref&gt;
|}

== संदर्भ आणि नोंदी ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
[[वर्ग:उत्तर गोवा जिल्हा]]</text>
      <sha1>5745y8ytinuy5hbz4mn3phc5xzlyv20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शिरीष कुलकर्णी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>379573</id>
    <revision>
      <id>2694575</id>
      <parentid>2685329</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vishalwakchaure1992</username>
        <id>155111</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13733" sha1="of8beo5coihuu68f1ojsm96blux7re9" xml:space="preserve">{{उल्लेखनीयता}}
'''डॉ. शिरीष यशवंत कुलकर्णी''' हे [[पुणे]] येथील ज्योतिषी, अंकशास्त्र तज्ज्ञ आणि वास्तु सल्लागार आहेत. ते [[ज्योतिषशास्त्र]], [[अंकशास्त्र]] आणि डिजिटल माध्यमांद्वारे दिल्या जाणाऱ्या ऑनलाइन मार्गदर्शनासाठी ओळखले जातात. त्यांच्या कार्याविषयी [[लोकमत]], तरुण भारत तसेच इतर वृत्तमाध्यमांमध्ये लेख आणि बातम्या प्रकाशित झाल्या आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astrology-astrologers-gave-a-mantra-for-the-new-year-doing-these-3-things-before-2026-will-bring-great-benefits-a-a679/|title=Astrology: २०२६ आधी 'या' ३ गोष्टी केल्याने होईल मोठा लाभ; ज्योतिषांनी दिला नवीन वर्षाचा कानमंत्र!|last=author/online-lokmat|date=2025-12-25|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-do-women-in-the-house-fall-sick-frequently-this-simple-solution-health-complaints-will-go-away-a-a679/|title=Astro Tips: घरातील स्त्रिया वारंवार आजारी पडतात? 'हा' सोपा उपाय; आरोग्याच्या तक्रारी करेल दूर!|last=author/online-lokmat|date=2026-01-07|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tip-disturbing-sleep-keep-this-pure-object-by-your-pillow-on-saturday-you-wont-need-sleeping-pills-a-a679/|title=Astro Tip: रात्रभर कुस बदलताय? शनिवारी उशाशी ठेवा 'ही' वस्तू; झोपेच्या गोळ्यांची गरज भासणार नाही!|last=author/online-lokmat|date=2026-03-21|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-hard-work-alone-is-not-enough-follow-these-3-simple-steps-to-attract-luck-a-a679/|title=Astro Tips: केवळ कष्ट पुरेसे नाहीत! भाग्याची साथ मिळवण्यासाठी करा 'हे' ३ साधे उपाय|last=author/online-lokmat|date=2026-01-29|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ptinews.com/press-release/journey-of-dr-shirish-kulkarni-one-of-the-top-three-astrologers-of-maharashtra/3597779|title=Press Trust Of India|last=News|first=P. T. I.|website=www.ptinews.com|language=en|access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt;

{{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=डॉ. शिरीष यशवंत कुलकर्णी|caption=Shirish Kulkarni|जन्मनाव=|जन्म_दिनांक=११ जून १९८१|जन्म_स्थान=[[पुणे]], महाराष्ट्र|राष्ट्रीयत्व=भारतीय|शिक्षण=बी.एस्सी. (वनस्पतिशास्त्र), एमबीए|पेशा=ज्योतिषी, अंकशास्त्र तज्ज्ञ, वास्तु सल्लागार|known=ज्योतिषशास्त्र, अंकशास्त्र आणि ऑनलाइन मार्गदर्शन|धर्म=हिंदू|पुरस्कार=लोकमत भूमिपुत्र सन्मान, विद्या वाचस्पती सारस्वत सन्मान, लोकप्रिय ज्योतिषतज्ज्ञ पुरस्कार|चित्र=Shirish_Kulkarni_Astrologer.png|Img_alt=|संकेतस्थळ=https://www.shreeshraddhaaastrology.org}}

== प्रारंभिक जीवन ==
डॉ. शिरीष कुलकर्णी यांचा जन्म ११ जून १९८१ रोजी [[पुणे]] येथे झाला. त्यांचे शालेय व महाविद्यालयीन शिक्षण पुणे येथे झाले.

== शिक्षण ==
डॉ. कुलकर्णी यांनी [[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्र]] विषयात बी.एस्सी. पदवी प्राप्त केली असून त्यानंतर मार्केटिंग विषयात [[एम बी ए|एमबीए]] तसेच हॉस्पिटल अ‍ॅडमिनिस्ट्रेशनमध्ये पीजीडीबीएम शिक्षण पूर्ण केले आहे. पर्वतारोहण, टॅरो कार्ड, [[वास्तुशास्त्र]], अंकशास्त्र आणि फलज्योतिष या विषयांचे त्यांनी शिक्षण घेतले आहे. ज्योतिषशास्त्र क्षेत्रातील कार्यासाठी त्यांना दोन मानद डॉक्टरेट पदव्या प्रदान करण्यात आल्या आहेत.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theceo.in/astrology/dr-shirish-kulkarni|title=Dr. Shirish Kulkarni: The Journey of One of the Top Three Astrologers of Maharashtra|last=Singh|first=Shweta|website=Business Magazine - Magazines for CEOs {{!}} The CEO Magazine|language=en|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==
डॉ. शिरीष कुलकर्णी यांनी सुरुवातीला हेल्थकेअर आणि हॉस्पिटल प्रशासन क्षेत्रात कार्य केले. त्यानंतर त्यांनी पूर्णवेळ ज्योतिष सल्लागार म्हणून कार्य सुरू केले. ते श्री श्रद्धा ऍस्ट्रोलॉजि संस्थेमार्फत ज्योतिष, अंकशास्त्र आणि वास्तुशास्त्र विषयक मार्गदर्शन करतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-want-prosperity-in-business-just-do-the-effective-remedy-of-yellow-mustard-on-three-saturdays-a-a679/|title=Astro Tips: व्यवसायात भरभराट हवीय? फक्त तीन शनिवार करा पिवळ्या मोहरीचा प्रभावी उपाय!|last=author/online-lokmat|date=2025-10-10|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/shani-pradosh-2026-june-27th-shani-pradosh-these-5-zodiac-signs-should-not-miss-the-opportunity-to-worship-shani-and-shiva-problems-will-go-away-a-a679/|title=Shani Pradosh 2026: २७ जून रोजी 'या' ५ राशींनी संकटमुक्तीसाठी अजिबात चुकवू नका शनी आणि शिव पूजेची संधी!|last=author/online-lokmat|date=2026-06-26|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-15}}&lt;/ref&gt; त्यांनी फेसबुक, इंस्टाग्राम, यूट्यूब आणि इतर डिजिटल माध्यमांतून ऑनलाइन सल्लामसलत आणि मार्गदर्शन सेवा उपलब्ध करून दिली आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-how-should-husband-and-wife-remove-evil-eye-with-cloves-every-saturday-for-marital-happiness-read-a-a679/|title=Astro Tips: वैवाहिक सुखासाठी नवरा बायकोने दर शनिवारी लवंगीने दृष्ट कशी काढावी? वाचा|last=author/online-lokmat|date=2025-10-04|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmattimes.com/lifestyle/ram-navami-2026-special-powerful-ram-raksha-stotra-remedy-to-remove-negativity-and-bring-positivity-a510/|title=Ram Navami 2026 Special: Powerful ‘Ram Raksha Stotra’ Remedy to Remove Negativity and Bring Positivity - www.lokmattimes.com|last=author/lokmat-english-desk|date=2026-03-25|website=Lokmat Times|language=en|access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; त्यांच्या ज्योतिषविषयक मार्गदर्शन आणि सामाजिक माध्यमांवर उपलब्ध असलेले व्हिडिओ आणि मार्दर्शन सल्ल्यांमुळे महाराष्ट्रातील विविध माध्यमांनी त्यांच्या कार्याची दखल घेतली आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://epaper.lokmat.com/articlepage.php?articleid=LOK_HPUN_20250413_4_14|title=Lokmat ePaper: Marathi News Paper {{!}} Online English, Hindi &amp; Marathi Paper {{!}} Daily News ePaper{{!}} Today’s News Papers {{!}} लोकमत वृत्तपत्रे|website=epaper.lokmat.com|url-status=live|access-date=2026-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-want-to-become-rich-do-this-remedy-in-the-south-direction-of-your-house-for-45-consecutive-days-a-a679/|title=Astro Tips: श्रीमंत व्हायचंय? सलग ४५ दिवस घराच्या दक्षिण दिशेला करा 'हा' उपाय!|last=author/online-lokmat|date=2025-04-01|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
डॉ. कुलकर्णी यांना ज्योतिषशास्त्र क्षेत्रातील कार्यासाठी विविध पुरस्कार आणि सन्मान प्राप्त झाले आहेत.

# लोकमत भूमिपुत्र पुरस्कार&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://epaper.lokmat.com/main-editions/Pune%20Main/2025-04-08/9|title=Lokmat ePaper: Marathi News Paper {{!}} Online English, Hindi &amp; Marathi Paper {{!}} Daily News ePaper{{!}} Today’s News Papers {{!}} लोकमत वृत्तपत्रे|website=epaper.lokmat.com|access-date=2026-05-08|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
# लोकमत अचिव्हर्स ऑफ पुणे सन्मान
# मोस्ट ट्रस्टेड ऍस्ट्रॉलॉजर पुरस्कार
# महाराष्ट्र उद्योगभूषण पुरस्कार
# विद्या वाचस्पती सारस्वत सन्मान&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/nashik/award-shirish-kulkarni-a687/|title=शिरीष कुलकर्णी यांना पुरस्कार|last=author/lokmat-news-network|date=2020-12-09|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt;
# लोकप्रिय ज्योतिषतज्ज्ञ पुरस्कार&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://theprint.in/ani-press-releases/reseal-in-presents-maharashtra-udyog-bhushan-puraskar-2024-pune-edition-honoring-maharashtras-shining-entrepreneurs/2287037/|title=Reseal.in Presents Maharashtra Udyog Bhushan Puraskar 2024 Pune Edition: Honoring Maharashtra's Shining Entrepreneurs|last=PR|first=ANI|date=2024-09-27|website=ThePrint|language=en-US|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Renowned Astrologer Dr. Shirish Kulkarni bags Most Popular Astrologer of the Year Title at National Fame Awards 2024 |url=https://www.mid-day.com/brand-media/events/article/renowned-astrologer-dr-shirish-kulkarni-bags-most-popular-astrologer-of-the-year-title-at-national-fame-awards-2024-120 |work=Mid-Day |date=2024-03-19 |access-date=2026-05-09 |archive-date=2024-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240319114431/https://www.mid-day.com/brand-media/events/article/renowned-astrologer-dr-shirish-kulkarni-bags-most-popular-astrologer-of-the-year-title-at-national-fame-awards-2024-120 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
# मदर तेरेसा विद्यापीठाकडून मानद डॉक्टरेट उपाधी&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
# दीन दयाल उपाध्याय विद्यापीठाकडून मानद डॉक्टरेट उपाधी&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}</text>
      <sha1>of8beo5coihuu68f1ojsm96blux7re9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694579</id>
      <parentid>2694575</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13696" sha1="3agfq5e7tiumtl0iun4mojre0nlsvse" xml:space="preserve">
'''डॉ. शिरीष यशवंत कुलकर्णी''' हे [[पुणे]] येथील ज्योतिषी, अंकशास्त्र तज्ज्ञ आणि वास्तु सल्लागार आहेत. ते [[ज्योतिषशास्त्र]], [[अंकशास्त्र]] आणि डिजिटल माध्यमांद्वारे दिल्या जाणाऱ्या ऑनलाइन मार्गदर्शनासाठी ओळखले जातात. त्यांच्या कार्याविषयी [[लोकमत]], तरुण भारत तसेच इतर वृत्तमाध्यमांमध्ये लेख आणि बातम्या प्रकाशित झाल्या आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astrology-astrologers-gave-a-mantra-for-the-new-year-doing-these-3-things-before-2026-will-bring-great-benefits-a-a679/|title=Astrology: २०२६ आधी 'या' ३ गोष्टी केल्याने होईल मोठा लाभ; ज्योतिषांनी दिला नवीन वर्षाचा कानमंत्र!|last=author/online-lokmat|date=2025-12-25|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-do-women-in-the-house-fall-sick-frequently-this-simple-solution-health-complaints-will-go-away-a-a679/|title=Astro Tips: घरातील स्त्रिया वारंवार आजारी पडतात? 'हा' सोपा उपाय; आरोग्याच्या तक्रारी करेल दूर!|last=author/online-lokmat|date=2026-01-07|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tip-disturbing-sleep-keep-this-pure-object-by-your-pillow-on-saturday-you-wont-need-sleeping-pills-a-a679/|title=Astro Tip: रात्रभर कुस बदलताय? शनिवारी उशाशी ठेवा 'ही' वस्तू; झोपेच्या गोळ्यांची गरज भासणार नाही!|last=author/online-lokmat|date=2026-03-21|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-hard-work-alone-is-not-enough-follow-these-3-simple-steps-to-attract-luck-a-a679/|title=Astro Tips: केवळ कष्ट पुरेसे नाहीत! भाग्याची साथ मिळवण्यासाठी करा 'हे' ३ साधे उपाय|last=author/online-lokmat|date=2026-01-29|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ptinews.com/press-release/journey-of-dr-shirish-kulkarni-one-of-the-top-three-astrologers-of-maharashtra/3597779|title=Press Trust Of India|last=News|first=P. T. I.|website=www.ptinews.com|language=en|access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt;

{{माहितीचौकट व्यक्ती|नाव=डॉ. शिरीष यशवंत कुलकर्णी|caption=Shirish Kulkarni|जन्मनाव=|जन्म_दिनांक=११ जून १९८१|जन्म_स्थान=[[पुणे]], महाराष्ट्र|राष्ट्रीयत्व=भारतीय|शिक्षण=बी.एस्सी. (वनस्पतिशास्त्र), एमबीए|पेशा=ज्योतिषी, अंकशास्त्र तज्ज्ञ, वास्तु सल्लागार|known=ज्योतिषशास्त्र, अंकशास्त्र आणि ऑनलाइन मार्गदर्शन|धर्म=हिंदू|पुरस्कार=लोकमत भूमिपुत्र सन्मान, विद्या वाचस्पती सारस्वत सन्मान, लोकप्रिय ज्योतिषतज्ज्ञ पुरस्कार|चित्र=Shirish_Kulkarni_Astrologer.png|Img_alt=|संकेतस्थळ=https://www.shreeshraddhaaastrology.org}}

== प्रारंभिक जीवन ==
डॉ. शिरीष कुलकर्णी यांचा जन्म ११ जून १९८१ रोजी [[पुणे]] येथे झाला. त्यांचे शालेय व महाविद्यालयीन शिक्षण पुणे येथे झाले.

== शिक्षण ==
डॉ. कुलकर्णी यांनी [[वनस्पतीशास्त्र|वनस्पतिशास्त्र]] विषयात बी.एस्सी. पदवी प्राप्त केली असून त्यानंतर मार्केटिंग विषयात [[एम बी ए|एमबीए]] तसेच हॉस्पिटल अ‍ॅडमिनिस्ट्रेशनमध्ये पीजीडीबीएम शिक्षण पूर्ण केले आहे. पर्वतारोहण, टॅरो कार्ड, [[वास्तुशास्त्र]], अंकशास्त्र आणि फलज्योतिष या विषयांचे त्यांनी शिक्षण घेतले आहे. ज्योतिषशास्त्र क्षेत्रातील कार्यासाठी त्यांना दोन मानद डॉक्टरेट पदव्या प्रदान करण्यात आल्या आहेत.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.theceo.in/astrology/dr-shirish-kulkarni|title=Dr. Shirish Kulkarni: The Journey of One of the Top Three Astrologers of Maharashtra|last=Singh|first=Shweta|website=Business Magazine - Magazines for CEOs {{!}} The CEO Magazine|language=en|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;

== कारकीर्द ==
डॉ. शिरीष कुलकर्णी यांनी सुरुवातीला हेल्थकेअर आणि हॉस्पिटल प्रशासन क्षेत्रात कार्य केले. त्यानंतर त्यांनी पूर्णवेळ ज्योतिष सल्लागार म्हणून कार्य सुरू केले. ते श्री श्रद्धा ऍस्ट्रोलॉजि संस्थेमार्फत ज्योतिष, अंकशास्त्र आणि वास्तुशास्त्र विषयक मार्गदर्शन करतात.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-want-prosperity-in-business-just-do-the-effective-remedy-of-yellow-mustard-on-three-saturdays-a-a679/|title=Astro Tips: व्यवसायात भरभराट हवीय? फक्त तीन शनिवार करा पिवळ्या मोहरीचा प्रभावी उपाय!|last=author/online-lokmat|date=2025-10-10|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/shani-pradosh-2026-june-27th-shani-pradosh-these-5-zodiac-signs-should-not-miss-the-opportunity-to-worship-shani-and-shiva-problems-will-go-away-a-a679/|title=Shani Pradosh 2026: २७ जून रोजी 'या' ५ राशींनी संकटमुक्तीसाठी अजिबात चुकवू नका शनी आणि शिव पूजेची संधी!|last=author/online-lokmat|date=2026-06-26|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-07-15}}&lt;/ref&gt; त्यांनी फेसबुक, इंस्टाग्राम, यूट्यूब आणि इतर डिजिटल माध्यमांतून ऑनलाइन सल्लामसलत आणि मार्गदर्शन सेवा उपलब्ध करून दिली आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-how-should-husband-and-wife-remove-evil-eye-with-cloves-every-saturday-for-marital-happiness-read-a-a679/|title=Astro Tips: वैवाहिक सुखासाठी नवरा बायकोने दर शनिवारी लवंगीने दृष्ट कशी काढावी? वाचा|last=author/online-lokmat|date=2025-10-04|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmattimes.com/lifestyle/ram-navami-2026-special-powerful-ram-raksha-stotra-remedy-to-remove-negativity-and-bring-positivity-a510/|title=Ram Navami 2026 Special: Powerful ‘Ram Raksha Stotra’ Remedy to Remove Negativity and Bring Positivity - www.lokmattimes.com|last=author/lokmat-english-desk|date=2026-03-25|website=Lokmat Times|language=en|access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; त्यांच्या ज्योतिषविषयक मार्गदर्शन आणि सामाजिक माध्यमांवर उपलब्ध असलेले व्हिडिओ आणि मार्दर्शन सल्ल्यांमुळे महाराष्ट्रातील विविध माध्यमांनी त्यांच्या कार्याची दखल घेतली आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://epaper.lokmat.com/articlepage.php?articleid=LOK_HPUN_20250413_4_14|title=Lokmat ePaper: Marathi News Paper {{!}} Online English, Hindi &amp; Marathi Paper {{!}} Daily News ePaper{{!}} Today’s News Papers {{!}} लोकमत वृत्तपत्रे|website=epaper.lokmat.com|url-status=live|access-date=2026-05-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/astro-tips-want-to-become-rich-do-this-remedy-in-the-south-direction-of-your-house-for-45-consecutive-days-a-a679/|title=Astro Tips: श्रीमंत व्हायचंय? सलग ४५ दिवस घराच्या दक्षिण दिशेला करा 'हा' उपाय!|last=author/online-lokmat|date=2025-04-01|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
डॉ. कुलकर्णी यांना ज्योतिषशास्त्र क्षेत्रातील कार्यासाठी विविध पुरस्कार आणि सन्मान प्राप्त झाले आहेत.

# लोकमत भूमिपुत्र पुरस्कार&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://epaper.lokmat.com/main-editions/Pune%20Main/2025-04-08/9|title=Lokmat ePaper: Marathi News Paper {{!}} Online English, Hindi &amp; Marathi Paper {{!}} Daily News ePaper{{!}} Today’s News Papers {{!}} लोकमत वृत्तपत्रे|website=epaper.lokmat.com|access-date=2026-05-08|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
# लोकमत अचिव्हर्स ऑफ पुणे सन्मान
# मोस्ट ट्रस्टेड ऍस्ट्रॉलॉजर पुरस्कार
# महाराष्ट्र उद्योगभूषण पुरस्कार
# विद्या वाचस्पती सारस्वत सन्मान&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/nashik/award-shirish-kulkarni-a687/|title=शिरीष कुलकर्णी यांना पुरस्कार|last=author/lokmat-news-network|date=2020-12-09|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-05-09}}&lt;/ref&gt;
# लोकप्रिय ज्योतिषतज्ज्ञ पुरस्कार&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://theprint.in/ani-press-releases/reseal-in-presents-maharashtra-udyog-bhushan-puraskar-2024-pune-edition-honoring-maharashtras-shining-entrepreneurs/2287037/|title=Reseal.in Presents Maharashtra Udyog Bhushan Puraskar 2024 Pune Edition: Honoring Maharashtra's Shining Entrepreneurs|last=PR|first=ANI|date=2024-09-27|website=ThePrint|language=en-US|access-date=2026-05-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Renowned Astrologer Dr. Shirish Kulkarni bags Most Popular Astrologer of the Year Title at National Fame Awards 2024 |url=https://www.mid-day.com/brand-media/events/article/renowned-astrologer-dr-shirish-kulkarni-bags-most-popular-astrologer-of-the-year-title-at-national-fame-awards-2024-120 |work=Mid-Day |date=2024-03-19 |access-date=2026-05-09 |archive-date=2024-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240319114431/https://www.mid-day.com/brand-media/events/article/renowned-astrologer-dr-shirish-kulkarni-bags-most-popular-astrologer-of-the-year-title-at-national-fame-awards-2024-120 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
# मदर तेरेसा विद्यापीठाकडून मानद डॉक्टरेट उपाधी&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
# दीन दयाल उपाध्याय विद्यापीठाकडून मानद डॉक्टरेट उपाधी&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}</text>
      <sha1>3agfq5e7tiumtl0iun4mojre0nlsvse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380804</id>
    <revision>
      <id>2694724</id>
      <parentid>2692780</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157811" sha1="eu784my2s85c5delnbooyla25w2s2ys" xml:space="preserve">[[File:AFA Graduates.jpg|thumb|200px|right|[[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडमी]]मधील पदवीदान समारंभात [[U.S. Air Force Thunderbirds|एर फोर्स थंडरबर्ड्स]]द्वारे पारंपारिक टोपी उडवणे आणि फ्लायओव्हर]]
[[File:US-AirForceAcademy-Shield.svg|thumb|100px|right|एरकॅडमीचे बोधचिन्ह]]
युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीतून उत्तीर्ण झालेल्या अनेक अधिकाऱ्यांनी पुढे जाऊन [[अमेरिकेचे अंतराळयात्री|अंतराळवीर]], [[अमेरिकेचे वायुसेना प्रमुख|वायुसेना प्रमुख]] आणि विविध क्षेत्रांतील जागतिक नेते म्हणून मोठी कामगिरी बजावली आहे.

या अकॅडमीची स्थापना १९५४ मध्ये झाली, १९५५ मध्ये पहिली तुकडी दाखल झाली आणि १९५९ मध्ये पहिली तुकडी पदवीधर झाली. येथे प्रवेश मिळालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांना एर फोर्समधील ''कॅडेट'' हे पद दिले जाते.&lt;ref name=&quot;affacts&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |title=AIR FORCE ACADEMY HISTORY |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906220249/http://www.usafa.af.mil/information/factsheets/factsheet.asp?id=9409 |archive-date=2015-09-06 }}&lt;/ref&gt; क्रीडा माध्यमे अकॅडमीचा उल्लेख अधिकृतरणे ''एर फोर्स'' असा करतात.&lt;ref name=&quot;afsports&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/|title=Air Force Falcons|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2012-08-04|archive-date=2012-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120804034342/http://www.goairforcefalcons.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; बहुतेक कॅडेट्सना [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]] प्रणालीद्वारे प्रवेश दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA apps&quot;&gt;{{cite web|url=http://academyadmissions.com/|title=Admissions Center|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025628/http://academyadmissions.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; येथे शिकवला जाणारा अभ्यासक्रम व्यापक आहे परंतु बव्हंशी विज्ञान आणि अभियांत्रिकीवर भर दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA curric&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|title=Dean of Faculty|year=2009|publisher=United States Air Force Academy|access-date=2009-03-07|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503062927/http://www.usafa.edu/index.cfm?catname=Dean%20of%20Faculty|archive-date=2009-05-03}}&lt;/ref&gt; १९५९ मधील पहिल्या पदवीधर तुकडीपूर्वी, [[युनायटेड स्टेट्स मिलिटरी अकॅडमी]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] या एर फोर्स आणि त्याच्या पूर्ववर्ती [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर कोर|आर्मी एर कोर]] आणि [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी एर फोर्सेस|आर्मी एर फोर्सेस]]साठी अधिकाऱ्यांचे मुख्य स्रोत होते. अकॅडमीचा मुख्य भर एर फोर्स आणि स्पेस फोर्सवर असला तरी, काही पदवीधरांना [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]], [[युनायटेड स्टेट्स नेव्ही]], [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]], किंवा [[युनायटेड स्टेट्स कोस्ट गार्ड]]मध्ये सेवा देण्याचा पर्याय दिला जातो.&lt;ref name=&quot;USAFA crosscomm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |title=Agenda for Change |year=2003 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2012-08-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720092411/http://www.usafa.edu/superintendent/pa/agenda.cfm |archive-date=2010-07-20 }}&lt;/ref&gt;

ही यादी एर फोर्स अकॅडमीचे पदवीधर, बिगर-पदवीधर माजी कॅडेट्स, वर्तमान कॅडेट्स आणि प्राध्यापकांमधून तयार करण्यात आली आहे. विविध शैक्षणिक क्षेत्रातील ४१० हून अधिक नामांकित विद्वान हे अकॅडमीचे पदवीधर आहेत, ज्यामध्ये: ४१ [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर्स]], २४ [[मार्शल स्कॉलरशिप|मार्शल स्कॉलर्स]], १३ [[हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलरशिप|हॅरी एस. ट्रुमन स्कॉलर्स]], ११५ [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]] स्कॉलर्स आणि ३१ गेरहार्ट स्कॉलर्स समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |title=Academics Fact Sheet: A Quick Look At The U.S. Air Force Academy |date=May 2008 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302072412/http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/factsheets/quick.htm |archive-date=March 2, 2009 }}&lt;/ref&gt; इतर उल्लेखनीय पदवीधरांमध्ये ७९४ [[जनरल अधिकारी]], युद्धात मारले गेलेले १६४ पदवीधर, परत आलेले ३६ युद्धकैदी, १ [[मेडल ऑफ ऑनर]] प्राप्तकर्ता आणि २ कॉम्बॅट एसेस समाविष्ट आहेत.&lt;ref name=&quot;stats&quot;/&gt; अकॅडमीचे ३९ पदवीधर [[अंतराळवीर]] बनले आहेत, जे उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये केवळ [[युनायटेड स्टेट्स नेव्हल अकॅडमी]] (५२) नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.&lt;ref name=&quot;nasaroster&quot;&gt;{{cite web|url=http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20011109090707/http://spaceflight.nasa.gov/spacenews/factsheets/pdfs/astro.pdf|url-status=dead|archive-date=2001-11-09|title=Astronaut Fact Book|date=January 2005|publisher=National Aeronautics and Space Administration (NASA)|access-date= 2009-03-07}}&lt;/ref&gt;

{{काम चालू}}

== शैक्षणिक क्षेत्र ==
:वर्ष हे प्रत्येक व्यक्ती अकॅडेमीतून उत्तीर्ण होण्याचे साल होय.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; अकॅडेमीच्या पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले [[रोड्स स्कॉलरशिप|रोड्स स्कॉलर]]; अकॅडेमीचे [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक|अधीक्षक]] म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|title=Lieutenant General Bradley C. Hosmer|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211232712/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5862|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[रुबेन ए. क्युबेरो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ पायलट; अकॅडेमीतील पहिले हिस्पॅनिक प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;cubero&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|title=Brigadier General Ruben A. Cubero|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208020718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5128|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६२
| [[इर्विन रॉके]]
| लेफ्टनंट जनरल; अकॅडेमीमध्ये प्राध्यापक डीन बनलेले पहिले पदवीधर, १९८४–८६; [[नॅशनल डिफेन्स युनिव्हर्सिटी]]चे अध्यक्ष १९९४–९७; [[मोरावियन कॉलेज]]चे अध्यक्ष १९९७–२००६
| —
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, [[जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट]], [[हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी]]; युनायटेड स्टेट्सएर फोर्स अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|title=Lieutenant General Tad J. Oelstrom|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209090804/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6640|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|title=Harvard Kennedy School - Tad Oelstrom|publisher=Harvard Kennedy School of Government|access-date=2009-03-13|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090103225314/http://www.hks.harvard.edu/about/faculty-staff-directory/tad-oelstrom/(page)/faculty|archive-date=2009-01-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, [[एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड]]; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|title=Lt. General Frank G. Klotz|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208223459/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6081|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[लिंडा गार्सिया क्युबेरो]]
| [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या, अशा प्रकारे कोणत्याही लष्करी अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेल्या पहिल्या [[हिस्पॅनिक]] महिला
| &lt;ref name=&quot;Latina Style Magazine&quot;&gt;{{cite news|first=Linda |last=Garcia Cubero |title=Punto Final! |work=[[Latina Style magazine|Latina Style]] |access-date=24 March 2009 |url=http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090516190434/http://www.latinastyle.com/currentissue/v10-5/punto.html |archive-date=May 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| लेफ्टनंट जनरल; जेट ट्रान्सपोर्ट/टँकर पायलट; एर फोर्स अकॅडेमीच्या पहिल्या महिला रोड्स स्कॉलर; पहिल्या महिला कॅडेट विंग कमांडर; अकॅडमिक ऑल अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू (१९८१–८२); एर फोर्स अकॅडेमी स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेमच्या उद्घाटक सदस्या (२००७); [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचे]] वायुसेना मदतनीस (१९९२–९४); एर फोर्स अकॅडेमीच्या अधीक्षक २०१३–२०१७
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |title=Lieutenant General Michelle D. Johnson |date=July 2009 |publisher=U.S. Air फोर्स Academy |access-date=2013-08-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904062656/http://www.usafa.af.mil/information/biographies/bio.asp?id=17174 |archive-date=2013-09-04 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| रोड्स स्कॉलर; [[युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस]]मध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधर; [[न्यू मेक्सिकोचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघा]]तून अमेरिकन प्रतिनिधी (१९८८–२००९); साऊथ डकोटा school ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या अध्यक्ष (२०१३–२०१७); [[वायुसेनााचे सचिव|एर फोर्सचे सचिव]] म्हणून नियुक्त झालेल्या पहिल्या पदवीधर (२०१७–२०१९)
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;&gt;{{cite web| url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| title=Wilson, Heather| publisher=United स्टेट्सCongress| access-date=2009-03-10| archive-date=2011-11-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20111112053525/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=w000789| url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेना एच. बॉर्न]]
| ब्रिगेडियर जनरल; अकॅडेमीमधील पहिल्या महिला प्राध्यापक डीन
| &lt;ref name=&quot;born&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |title=Brigadier General Dana H. Born |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-04-01 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314003837/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7839 |archive-date=March 14, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[थॉमस डब्ल्यू. क्राईस]]
| [[पॅसिफिक लुथरन युनिव्हर्सिटी]]चे १३ वे अध्यक्ष २०१२–२०१७
| &lt;ref name=&quot;krise&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|title=Thomas Krise at Pacific Lutheran University|publisher=tacom.com|access-date=2012-03-12|date=2012-03-12|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.tacoma.com/thomas-krise-at-pacific-lutheran-university/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[क्रिस्टोफर बी. हॉवर्ड]]
| रोड्स स्कॉलर; [[हॅम्पडेन-सिडनी कॉलेज]]चे अध्यक्ष, २००९–१६; रॉबर्ट मॉरिस युनिव्हर्सिटीचे अध्यक्ष, २०१६-
| &lt;ref name=&quot;howard&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |title=Christopher B. Howard |publisher=Hampden-Sydney College |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206005307/http://www.hsc.edu/newpresident/biography.php |archive-date=February 6, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[लिनेल लेटेंड्रे]]
| वकील आणि प्राध्यापक डीन
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|title=BRIGADIER GENERAL LINELL A. LETENDRE|website=www.af.mil|access-date=2020-01-28|archive-date=2020-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128145159/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1978357/brigadier-general-linell-a-letendre/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१७
| [[डेव्हिड वॅग्नर]]
| मार्शल स्कॉलर (२०१७), लढाऊ अनुभवी आणि २ डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉसचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|title=David Wagner|website=www.marshallscholarship.org|access-date=2026-01-31|archive-date=2025-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251213040556/https://www.marshallscholarship.org/scholars/scholar-profiles/david-wagner/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== अकॅडेमीचे अधीक्षक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॅडली सी. हॉसमेर]]
| लेफ्टनंट जनरल; पहिल्या तुकडीत गुणवत्तेत प्रथम आलेले पदवीधर; अकॅडेमीचे पहिले रोड्स स्कॉलर; अकॅडेमीचे अधीक्षक म्हणून परत आलेले पहिले पदवीधर (१९९१–१९९४)
| &lt;ref name=&quot;hosmer&quot;/&gt;
|-
| १९६५
| [[टॅड जे. ओलस्ट्रॉम]]
| नॅशनल सिक्युरिटी प्रोग्रामचे संचालक, जॉन एफ. केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंट, हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी; अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९७–२०००)
| &lt;ref name=&quot;oelstrom&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;oelstrom2&quot;/&gt;
|-
| १९६६
| [[पॉल ई. स्टाईन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (१९९४–१९९७)
| &lt;ref name=&quot;stein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|title=Lieutenant General Paul E. Stein|publisher=Air फोर्स Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211050453/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7249|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[जॉन आर. डॅलॅगर]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०००–२००३)
| &lt;ref name=&quot;dallager&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |title=Lieutenant General John R. Dallager |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090313030150/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5148 |archive-date=March 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जॉन एफ. रेग्नी]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००५–२००९)
| &lt;ref name=&quot;regni&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |title=Lieutenant General John F. Regni |publisher=Air फोर्स Link |access-date=2009-03-14 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213093741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6872 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मायकेल सी. गोल्ड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२००९–२०१३); [[शायेन माउंटन कॉम्प्लेक्स|शायेन माउंटन ऑपरेशन्स सेंटर]]चे कमांडर (२०००–२००२)
| &lt;ref name=&quot;gould&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gould2&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[मिशेल डी. जॉन्सन]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१३–२०१७)
| &lt;ref name=&quot;mdjohnson2&quot;/&gt;
|-
| १९८५
| [[जे बी. सिल्व्हेरिया]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०१७–२०२०)
| &lt;ref&gt;{{Cite web | url=http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | title=About Us | access-date=2017-09-10 | archive-date=2017-09-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170902164954/http://www.usafa.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1276408/lieutenant-general-jay-b-silveria/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[रिचर्ड एम. क्लार्क]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२०–२०२४)
| &lt;ref name=&quot;afbio&quot;&gt;{{cite web |title=LIEUTENANT GENERAL RICHARD M. CLARK |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/richard-m-clark/ |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=10 July 2020 |archive-date=13 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713070806/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108502/major-general-richard-m-clark/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[टोनी डी. बॉर्नफाइंड]]
| अकॅडेमीचे अधीक्षक (२०२४–वर्तमान)
| &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/708808/tony-d-bauernfeind/ |title=Lieutenant General Tony D. Bauernfeind (USAF) |date=August 2, 2024 |publisher=U.S. Air फोर्स |access-date=August 5, 2024}}&lt;/ref&gt;
|}

== अंतराळयात्री ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[कॅरोल जे. बॉबको]]
| [[एसटीएस-६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५१-डी]] आणि [[एसटीएस-५१-जे]] चे नेतृत्व केले; दोन [[स्पेस शटल ऑर्बिटर]]च्या पहिल्या उड्डाणावर उड्डाण करणारे एकमेव अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|title=Karol J. Bobko (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2008-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212224833/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bobko-kj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[फ्रेडरिक डी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-५१-बी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३३]] आणि [[एसटीएस-४४]] चे नेतृत्व केले; नासाचे माजी उपप्रशासक आणि माजी हंगामी प्रशासक; कोणत्याही अंतराळ वाहनाचे नेतृत्व करणारे पहिले [[आफ्रिकन अमेरिकन]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|title=Frederick D. Gregory (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523144835/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregory-fd.html|archive-date=2007-05-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ई. ब्लाहा]]
| [[एसटीएस-२९]] आणि [[एसटीएस-३३]] चे पायलट; [[एसटीएस-४३]] आणि [[एसटीएस-५८]] चे नेतृत्व केले, तसेच [[मीर]] अंतराळ स्थानकावर दीर्घकालीन अंतराळ उड्डाण केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|title=John E. Blaha (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012000532/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/blaha.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रॉय डी. ब्रिजेस, जुनियर]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-५१-एफ]] चे पायलट; [[केनेडी स्पेस सेंटर]]चे संचालक (१९९७–२००३) आणि [[लँगली रिसर्च सेंटर]]चे संचालक (२००३–२००५)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|title=Roy D. Bridges, Jr. (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328073450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bridges.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[जॉन कॅस्पर]]
| [[एसटीएस-३६]] चे पायलट; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६२]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|title=John H. Casper (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328022748/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/casper.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[रोनाल्ड जे. ग्रेब]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] आणि [[एसटीएस-३०]] चे पायलट; [[एसटीएस-४२]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|title=Ronald J. Grabe (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070759/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/grabe-rj.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[चार्ल्स एल. वीच]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-५२]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|title=Charles L. Veach (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328070625/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/veach.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[लोरेन श्रायव्हर]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] चे पायलट; [[एसटीएस-३१]] आणि [[एसटीएस-४६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|title=Loren J. Shriver (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514132441/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shriver.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[रिचर्ड ओ. कोव्ही]]
| [[एसटीएस-५१-आय]] आणि [[एसटीएस-२६]] चे पायलट; [[एसटीएस-३८]] आणि [[एसटीएस-६१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|title=Richard O. Covey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2016-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402032156/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/covey-ro.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[गाय गार्ढनर]]
| [[एसटीएस-२७]], [[एसटीएस-३५]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|title=GUY S. GARDNER|publisher=NASA|access-date=2019-06-30|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331212614/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/gardner_guy.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७१
| [[गॅरी पेटन]]
| [[एसटीएस-५१-सी]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|title=Gary E. Payton (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307162832/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/payton-ge.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[सिडनी एम. गुतिएरेझ]]
| [[एसटीएस-४०]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-५९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|title=Sidney M. Gutierrez (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327221459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gutierrez-sm.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[एल. ब्लेन हॅमंड]]
| [[एसटीएस-३९]] आणि [[एसटीएस-६४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|title=L. Blaine Hammond, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328065204/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/hammond.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[टेरेन्स टी. हेन्रिक्स]]
| [[एसटीएस-४४]] आणि [[एसटीएस-५५]] चे पायलट; [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|title=Terence T. Henricks (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226214136/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/henricks.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[मार्क सी. ली]]
| [[एसटीएस-३०]], [[एसटीएस-६४]] आणि [[एसटीएस-८२]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-४७]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|title=Mark C. Lee (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323044447/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lee.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनॉल्ड आर. मॅकमोनेगल]]
| [[एसटीएस-३९]] वर मोहीम तज्ञ, [[एसटीएस-५४]] चे पायलट आणि [[एसटीएस-६६]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|title=Donald R. McMonagle (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226233459/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/mcmonagl.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[विलियम ए. पेल्स]]
| [[एसटीएस-५१-जे]] वर पेलोड तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|title=William A. Pailes (Major, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307161600/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/pailes-wa.html|archive-date=2009-03-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[रोनाल्ड एम. सेगा]]
| मेजर जनरल; [[एसटीएस-६०]] आणि [[एसटीएस-७६]] वर मोहीम तज्ञ; युनायटेड States हवाई दलाचे माजी उपसचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|title=Ronald M. Sega (Major General, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302134855/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/sega.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[ब्रायन डफी]]
| [[एसटीएस-४५]] आणि [[एसटीएस-५७]] चे पायलट; [[एसटीएस-७२]] आणि [[एसटीएस-९२]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|title=Brian Duffy (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2001-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205941/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/duffy.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[केविन पी. चिल्टन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|४-स्टार रँक]] मिळवणारे एकमेव अंतराळवीर; [[एसटीएस-४९]] आणि [[एसटीएस-५९]] चे पायलट; [[एसटीएस-७६]] चे नेतृत्व केले; [[युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड]]चे माजी कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|title=Kevin P. Chilton (General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2013-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217173553/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chilton.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[थॉमस डी. जोन्स]]
| [[एसटीएस-५९]], [[एसटीएस-८०]] आणि [[एसटीएस-९८]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-६८]] चे पेलोड कमांडर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|title=Thomas D. Jones (Ph.D.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120205/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/jones.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[चार्ल्स जे. प्रिकोर्ट]]
| [[एसटीएस-५५]] वर मोहीम तज्ञ; [[एसटीएस-७१]] चे पायलट; [[एसटीएस-८४]] आणि [[एसटीएस-९१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|title=Charles J. Precourt (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327025216/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/precourt.html|archive-date=2009-03-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[कर्टिस ब्राउन]]
| [[एसटीएस-४७]], [[एसटीएस-६६]] आणि [[एसटीएस-७७]] चे पायलट; [[एसटीएस-८५]], [[एसटीएस-९५]] आणि [[एसटीएस-१०३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|title=Curtis L. Brown, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226235705/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/brown-c.html|archive-date=2009-02-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[जेम्स डी. हॅसेल]]
| [[एसटीएस-६५]] आणि [[एसटीएस-७४]] चे पायलट; [[एसटीएस-८३]], [[एसटीएस-९४]] आणि [[एसटीएस-१०१]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|title=James D. Halsell, Jr. (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170209120220/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/halsell.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[केविन आर. क्रेगेल]]
| [[एसटीएस-७०]] आणि [[एसटीएस-७८]] चे पायलट; [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९९]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|title=Kevin R. Kregel (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422055423/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kregel.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[रिचर्ड ए. सिअरफॉस]]
| [[एसटीएस-५८]] आणि [[एसटीएस-७६]] चे पायलट; [[एसटीएस-९०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|title=Richard A. Searfoss (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327030538/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/searfoss.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[विलियम जी. |विलियम जी. ग्रेगरी]]
| [[एसटीएस-६७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/gregor-w.html|title=William G. Gregory (Lieutenant Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923132734/https://www.nasa.gov/centers/johnson/home/index.html/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[सुझान जे. हेल्म्स]]
| लेफ्टनंट जनरल; [[एसटीएस-५४]], [[एसटीएस-६४]], [[एसटीएस-७८]] आणि [[एसटीएस-१०१]] वर मोहीम तज्ञ; [[आन्तरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक]] [[एक्सपिडिशन २]] ची फ्लाइट अभियंता; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी]]मधून पदवीधर झालेल्या महिलांच्या पहिल्या तुकडीच्या सदस्या
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|title=Susan J. Helms (Brigadier General, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715234949/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/helms.html|archive-date=2007-07-15|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[मायकेल जे. ब्लूमफिल्ड]]
| [[एसटीएस-८६]] आणि [[एसटीएस-९७]] चे पायलट; [[एसटीएस-११०]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|title=Michael J. Bloomfield (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211105044/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/bloomfie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[स्टीव्हन डब्लू. लिंडसे]]
| [[एसटीएस-८७]] आणि [[एसटीएस-९५]] चे पायलट; [[एसटीएस-१०४]], [[एसटीएस-१२१]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे नेतृत्व केले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|title=Steven W. Lindsey (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726191100/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindsey.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[बी. अल्विन ड्र्यू]]
| [[एसटीएस-११८]] आणि [[एसटीएस-१३३]] वर मोहीम तज्ञ
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|title=Benjamin Alvin Drew, Jr. (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328031917/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/drew-ba.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ग्रेगरी एच. जॉन्सन]]
| [[एसटीएस-१२३]] चे पायलट, [[एसटीएस-१३४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|title=Gregory H. Johnson (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328033550/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/johnson-gh.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[जेम्स एम. केली]]
| [[एसटीएस-१०२]] आणि [[एसटीएस-११४]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|title=James M. Kelly (Colonel, USAF, Ret.)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090320052450/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/kellyjm.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[एरिक ए. बो]]
| [[एसटीएस-१२६]] आणि [[एसटीएस-१३३]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|title=Eric A. Boe (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123024702/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/boe-ea.html|archive-date=2013-11-23|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[टेरी डब्लू. विर्ट्स]]
| [[एसटीएस-१३०]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|title=Terry W. Virts (Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-date=2014-05-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522220754/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/virts-tw.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[जेम्स दत्तू]]
| [[एसटीएस-१३१]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|title=James P. Dutton, Jr. (Lieutenant Colonel, USAF)|publisher=NASA|access-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328030211/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/dutton-jp.html|archive-date=2009-03-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[शेल लिंडग्रेन]]
| [[एक्सपिडिशन ४४]], [[एक्सपिडिशन ४५]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|title=Astronaut Candidate Bio: Kjell N. Lindgren (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091205014555/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lindgren-kn.html|archive-date=2009-12-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[जॅक फिशर]]
| [[एक्सपिडिशन ५१]], [[एक्सपिडिशन ५२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|title=Astronaut Bio: Jack D. Fischer (09/2009)|publisher=NASA|access-date=2009-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107163942/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/fischer-jack.html|archive-date=2017-01-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[निक हेग]]
| [[सोयुझ एमएस-१०]], [[सोयुझ एमएस-१२]] चे अंतराळवीर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague|title=Nick Hague - NASA|publisher=NASA|access-date=2019-03-31|date=2016-02-14|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401135014/https://www.nasa.gov/astronauts/biographies/tyler-nick-hague/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== खेळाडू ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[ब्रॉक स्ट्रॉम]]
| एर फोर्स अकॅडेमीचे पहिले ऑल-अमेरिकन; १९५८ मधील अजिंक्य यूएसएएफए फुटबॉल संघाचे कर्णधार ज्यांनी कॉटन बाउलमध्ये टीसीयूशी बरोबरी साधली होती; १९७७ मध्ये अप्पर पेनिन्सुला स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम, मिशिगन, १९८५ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेम, १९९१ मध्ये कोसिडा अकॅडमिक ऑल-अमेरिका हॉल ऑफ फेम, आणि २००७ मध्ये उद्घाटक तुकडीचा भाग म्हणून एर फोर्स अकॅडेमी ॲथलेटिक हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| —
|-
| १९७०
| [[ग्रेग पोपोविच]]
| [[नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशन]]च्या (एनबीए) [[सॅन अँटोनियो स्पर्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९७–) ज्यांनी संघाला १९९९, २००३, २००५, २००७ आणि २०१४ मध्ये एनबीए चॅम्पियनशिप मिळवून दिली; तीन वेळा [[NBA कोच ऑफ द इयर पुरस्कार|एनबीए कोच ऑफ द इयर]] (२००३, २०१२, २०१४)
| &lt;ref name=&quot;popovich&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |title=Gregg Popovich honored at Air Force Academy |last=Mason |first=Jordan |date=2008-04-04 |publisher=Koaa |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201192035/http://www.koaa.com/aaaa_sports_news/x9317948 |archive-date=December 1, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[लेन साल्वेमिनी]]
| १९७२ चे थर्ड टीम आणि १९७४ चे सेकंड टीम ऑल अमेरिकन सॉकर खेळाडू; फाल्कन कारकिर्दीतील सर्वाधिक गोल आणि गुणांचे रेकॉर्ड त्यांच्या नावावर; १९७६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक सॉकर संघासाठी खेळले; [[मेजर सॉकर लीग|मेजर इनडोअर सॉकर लीग]]मध्ये व्यावसायिकरित्या खेळले
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|title=2008 Air Force Falcons Soccer Media Guide|access-date=2009-12-18|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110523101402/http://grfx.cstv.com/photos/schools/afa/sports/m-soccer/auto_pdf/MediaGuide.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[रँडॉल डब्लू. स्पेटमन]]
| [[फ्लोरिडा स्टेट युनिव्हर्सिटी]]चे क्रीडा संचालक (२००८–२०१३); अकॅडेमीचे माजी क्रीडा संचालक (१९९६–२००३) आणि [[युटा स्टेट युनिव्हर्सिटी]] (२००४–२००८)
| &lt;ref name=&quot;spetman&quot;&gt;{{cite web|url=http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|title=FSU introduces Athletics Director Randy Spetman|date=2008-02-04|publisher=Florida State University|access-date=2009-03-10|archive-date=2008-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617183556/http://floridastate.rivals.com/content.asp?CID=769843|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[बॉब जोकोविच]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू ज्यांनी [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील हँडबॉल|१९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिस]]मध्ये भाग घेतला होता; यूएसए टीम हँडबॉलचे ६ वे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;&gt;{{Cite journal|last=Bergeman|first=David|date=March 2013|title=USAFA Team Handball Excellence|url=https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|journal=[[United States Air Force Academy|Checkpoints]]|pages=38–43|access-date=2018-04-05|archive-date=2020-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200725020900/https://issuu.com/usafaaog/docs/2013-march-checkpoints/40|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[टॉम श्नीबर्गर]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८४ उन्हाळी ऑलिम्पिक लॉस एंजेलिसमध्ये भाग घेतला, [[युनायटेड स्टेट्स पुरुषांचा राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघ|युनायटेड स्टेट्स पुरुषांच्या राष्ट्रीय बास्केटबॉल संघाचे]] खेळाडू आणि [[१९७८ NBA ड्राफ्ट|१९७८ एनबीए ड्राफ्ट]]मध्ये [[डेन्व्हर नगेट्स]]ची नववी पसंती
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;
|-
| १९८१
| [[विलियम रॉय]]
| [[स्कीट शूटिंग]]मध्ये माजी यू.एस. ऑलिम्पियन आणि जागतिक विजेता; १९९६ च्या यू.एस. ऑलिम्पिक नेमबाजी संघाचा कर्णधार; युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७४७]] चे पायलट
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|title=U.S. Air Force Player Bio: Bill Roy|access-date=2012-08-14|archive-date=2011-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007102852/http://www.goairforcefalcons.com/sports/c-rifle/mtt/roy_bill00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[अलोन्झो बेबर्स]]
| [[१९८४ उन्हाळी ऑलिंपिक|१९८४ च्या उन्हाळी ऑलिम्पिक]]मध्ये दोन [[सुवर्ण पदक|सुवर्ण पदके]] (४०० मीटर आणि ४×४०० मीटर रिले) जिंकली; [[युनायटेड एरलाइन्स]]साठी [[बोईंग ७७७]] चे पायलट
| &lt;ref name=&quot;babers&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|title=Flying on track, in jet: Olympic gold medalist finds career in cockpit|last=Moss|first=Irv|date=2005-11-28|work=Denver Post|access-date=2009-03-11|archive-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327130826/http://www.denverpost.com/sports/ci_3257753|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[कॅथी कॅलाघन]]
| टीम हँडबॉल खेळाडू, १९८८ उन्हाळी ऑलिम्पिक सोलमध्ये भाग घेतला, १९८७ च्या पॅन अमेरिकन गेम्स इंडियानापोलिसमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, १९८६ चे मिलिटरी ॲथलीट ऑफ द इयर आणि यूएसएएफए टीम हँडबॉलचे प्रशिक्षक
| &lt;ref name=&quot;CP&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418114246/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ca/kathy-callaghan-1.html|url-status=dead|archive-date=18 April 2020|title=Kathy Callaghan Bio, Stats and Results|publisher=[[Sports Reference]]|access-date=4 July 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[टेड सुंडक्विस्ट]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]]चे महाव्यवस्थापक (२००२–२००८); कॉलेज स्काऊटिंगचे संचालक (१९९५–२००१)
| &lt;ref name=&quot;sundquist&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.myplainview.com/article_6019ebea-6131-5848-b3f2-8527383fe54f.html |title=Broncos Name Sundquist As GM |author=Long, Colleen |date=2002-01-27 |access-date=2016-11-26}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[चॅड हेनिंग्ज]]
| [[ए-१० थंडरबोल्ट]] पायलट; [[आउटलँड ट्रॉफी]]चे विजेते; [[नॅशनल फुटबॉल लीग|एनएफएल च्या]] [[डॅलस काउबॉय]]चे फुटबॉल खेळाडू (१९९२–२००१); तीन [[सुपर बाउल]] रिंग मिळवल्या; २००६ मध्ये कॉलेज फुटबॉल हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref name=&quot;hennings&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|title=Chad Hennings|magazine=Sports Illustrated|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090728080751/http://sportsillustrated.cnn.com/football/nfl/players/2237/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८९
| [[ट्रॉय कॅल्हौन]]
| एर FORCE [[अमेरिकन फुटबॉल]] संघाचे मुख्य प्रशिक्षक (२००६–); [[ह्युस्टन टेक्सन्स]]चे माजी आक्रमक समन्वयक (२००६)
| &lt;ref name=&quot;calhoun&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|title=Troy Calhoun Profile|publisher=Air Force Falcons|access-date=2009-03-11|archive-date=2009-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328160042/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-footbl/mtt/calhoun_troy00.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[डी डोविस]]
| यूएसएएफए क्वार्टरबॅक १९८७-८९; क्वार्टरबॅकद्वारे रशिंग यार्ड्ससाठी एनसीएए डिव्हिजन १ चा कारकिर्दीतील विक्रम प्रस्थापित केला; वेस्टर्न ॲथलेटिक कॉन्फरन्स आक्रमक खेळाडू; २००९ मध्ये एर FORCE ॲथलेटिक्स हॉल ऑफ फेम आणि २०११ मध्ये कॉलोराडो स्प्रिंग्ज स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट
| &lt;ref&gt;http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48|title=Dowis {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507034707/http://www.espn.com/college-football/story/_/id/17422244/dee-dowis-former-air-force-falcons-qb-dies-two-car-accident-age-48%257Ctitle%3DDowis |date=2019-05-07 }} dies in accident at 48 - ESPN|access-date= 2019-05-06&lt;/ref&gt;
|-
| १९९९
| [[ब्राइस फिशर]]
| बफेलो बिल्स, सेंट लुईस रॅम्स, सिॲटल सीहॉक्स, टेनेसी टायटन्ससाठी खेळले
| —
|-
| २००७
| [[डॅन न्वाएलेले]]
| बास्केटबॉल खेळाडू, पूर्वी एनबीए जी लीगमध्ये आणि आता [[फ्रान्स]]मधील लेव्हालोईस मेट्रोपॉलिटन्ससह खेळत आहेत
| —
|-
| २००८
| [[चॅड हॉल]]
| [[फिलाडेल्फिया ईगल्स]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल वाईड रिसीव्हर; २०१२-वर्तमान [[सॅन फ्रान्सिस्को ४९अर्स]]साठी वाईड रिसीव्हर
| &lt;ref name=&quot;hall&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|title=Chad Hall: WR for the Philadelphia Eagles at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-19|archive-date=2012-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120620110537/http://www.nfl.com/player/chadhall/2507812/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[बेन गार्लंड]]
| [[डेन्व्हर ब्रॉन्कोस]] २०१०–२०१२ साठी एनएफएल डिफेन्सिव्ह एंड; २०१२-वर्तमान ऑफेंसिव्ह गार्ड
| &lt;ref name=&quot;garland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|title=Ben Garland: DE for the Denver Broncos at NFL.com|website=NFL.com |access-date=2012-08-26|archive-date=2012-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817222953/http://www.nfl.com/player/bengarland/2507865/profile|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१०
| [[टॉम विटनी]]
| व्यावसायिक गोल्फ खेळाडू, २०१०-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Men's Golf|url=http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|website=GoAirForceFalcons.com|access-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180705150916/http://www.goairforcefalcons.com/sports/m-golf/mtt/whitney_tom00.html|archive-date=2018-07-05|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Whitney|first1=Tom|title=Player Profile|url=https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|website=PGA Tour Web.com|access-date=2018-01-24|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135703/https://www.pgatour.com/players/player.48319.tom-whitney.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१२
| [[जॉनी वॉल्म्सले]]
| [[अल्ट्रामॅरेथॉन]]र, २०१४-वर्तमान
| &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Walmsley|first1=Jim|title=Cross Country|url=https://goairforcefalcons.com/roster.aspx?rp_id=959|website=GoAirForceFalcons.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१४
| [[काईल वेस्टमोर्लंड]]
| [[यू.एस. ओपन (गोल्फ)|यू.एस. ओपन]]मध्ये कट पार करणारे एर FORCE अकॅडेमीचे पहिले पदवीधर ([[२०२१ यू.एस. ओपन (गोल्फ)|२०२१ यू.एस. ओपन]]मध्ये कामगिरी)
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|title=Kyle Westmoreland becomes first Air Force player to make cut at U.S. Open|author=|via=Associated Press|date=June 19, 2021 |website=NBC Sports |access-date=2025-09-05 |archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202254/https://www.golfchannel.com/news/kyle-westmoreland-becomes-first-air-force-player-make-cut-us-open|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २०१९
| [[मॅडिसन तुंग]]
| रोड्स स्कॉलर; एर FORCE अकॅडेमीच्या पुरुषांच्या कुस्ती संघात स्थान मिळवलेली पहिली महिला कुस्तीपटू
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.usafa.af.mil/News/Article/1694591/2-air-force-academy-cadets-earn-rhodes-scholarships/|title=2 Air Force Academy cadets earn Rhodes scholarships|website = usafa.af.mil|access-date=2023-03-04}}&lt;/ref&gt;
|}

== उद्योग आणि व्यवसाय ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[जेरार्ड फिनरॅन]]
| [[सिटीबँक]], [[ड्रेक्सेल बर्नहॅम लॅम्बर्ट]] आणि टीसीडब्ल्यू सह वॉल स्ट्रीट कारकिर्दीत तिसऱ्या जगातील कर्जाचे तज्ञ; [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९७६|१९९५ च्या हवेतील गोंधळ प्रकरणासाठी प्रसिद्ध ज्यामध्ये त्यांनी फूडカートवरून विसर्जन केले होते]]
| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Paid Notice: Deaths Finneran, Gerard Buckley|url=https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|newspaper=[[The New York Times]]|date=January 3, 2005|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018095857/https://www.nytimes.com/2005/01/03/classified/paid-notice-deaths-finneran-gerard-buckley-jerry.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Neumeister|first=Larry|title=Passenger Accused of Defecating on Airliner Pleads Guilty To Making A Threat|url=https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|newspaper=[[Associated Press]]|date=February 12, 1996|access-date=October 16, 2020|archive-date=October 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027133607/https://apnews.com/article/7de0d25edb271d51200479ea23077782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक, [[फेडेक्स]]; अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक; माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |title=T. Allan McArtor, M.S.E. |publisher=AmBiz Associatiats LLC |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929062307/http://www.ambiz.org/partner/bio/tallanmcartor.htm |archive-date=2007-09-29 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[रिचर्ड टी. श्लोसबर्ग]]
| [[डेव्हिड पॅकायदा|डेव्हिड आणि लुसिएल पॅकार्ड]] फाउंडेशनचे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; ''[[लॉस एंजेलिस टाइम्स]]''चे माजी प्रकाशक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[व्हिएतनाम युद्ध|व्हिएतनाम युद्धातील]] अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;schlosberg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |title=Richard T. Schlosberg, III |publisher=Southern California Edison |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071017205615/http://www.sce.com/AboutSCE/CompanyOverview/CorporateGovernance/schlosberg.htm |archive-date=October 17, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[रॉबर्ट जे. थॉमस]]
| निसान मोटर कॉर्पोरेशन यूएसए चे माजी अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी
| —
|-
| १९७०
| [[बिल स्टेली|जे. डब्लू. &quot;वाइल्ड बिल&quot; स्टेली]]
| आयएंटरटेनमेंट नेटवर्कचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी; [[मायक्रोप्रोज|मायक्रोप्रोज सॉफ्टवेअर]] आणि [[इंटरेक्टिव्ह मॅजिक]]चे संस्थापक
| &lt;ref name=&quot;stealey&quot;&gt;{{cite web|last=Jackson|first=Charles|url=http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|title=Flying Your Ataris|work=Atari Magazines|publisher=Atari|access-date=2009-04-06|archive-date=2008-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080504080107/http://www.atarimagazines.com/v3n7/SimulationAdventures.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[ग्रेडी बूच]]
| सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये [[युनिफाइड मॉडेलिंग लँग्वेज]] आणि [[बूच पद्धती]]चे विकसक
| &lt;ref name=&quot;booch&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |title=Grady Booch polishes his crystal ball |date=2003-04-03 |publisher=IBM |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328193020/http://www.ibm.com/developerworks/library/i-booch/ |archive-date=2009-03-28 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८१
| [[चार्ल्स फिलिप्स (व्यावसायिक)|चार्ल्स ई. फिलिप्स जुनियर]]
| [[ओरॅकल कॉर्पोरेशन]]चे अध्यक्ष; अकॅडेमीमधून पदवीधर झाल्यानंतर [[युनायटेड स्टेट्स मरीन कॉर्प्स]]मध्ये [[कॅप्टन]] म्हणून सेवा दिली
| &lt;ref name=&quot;cphillips&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.oracle.com/us/corporate/press/016435 |title=Charles E. Phillips, Jr. |publisher=Oracle |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228011611/http://oracle.com/us/corporate/press/016435 |archive-date=February 28, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[चार्ल्स पॅट्रिक गार्शिया]]
| स्टर्लिंग हिस्पॅनिक मार्केट्स कॅपिटल ग्रुपचे अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;garcia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.af.mil/superintendent/pa/bov/style/support/bios/garcia.htm|title=Charles Patrick Garcia|publisher=United States Air Force Academy|access-date= 2009-03-21}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}&lt;/ref&gt;
|}

== नागरी विमानचालन ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७३
| [[चेस्ली सुलेनबर्गर]]
| [[यूएस एरवेज फ्लाइट १५४९]] ला [[हडसन नदी]]त सुरक्षितपणे उतरवणारे कॅप्टन
| &lt;ref name=&quot;sullenberger&quot;&gt;{{cite news| title = US Airways captain the 'consummate pilot'| publisher = Cable News Network (CNN)| date = 2009-01-06| url = http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| access-date = 2009-01-16| archive-date = 2009-01-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20090125083229/http://edition.cnn.com/2009/US/01/16/crash.pilot.profile/| url-status = live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८७
| [[लेरॉय होमर जुनियर]]
| [[युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ९३]] चे सह-पायलट, जे [[११ सप्टेंबरचे हल्ले|११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात]] हायजॅक झाले आणि [[पेनसिल्व्हेनिया]]मध्ये कोसळले
| &lt;ref name=&quot;homer&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|title=Pilot: LeRoy Homer Jr.|date=2001-10-28|publisher=Post-Gazette|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918071642/http://www.post-gazette.com/headlines/20011028flt93homerbiop8.asp|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[चार्ल्स एडवर्ड जोन्स]]
| ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्यात वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या नॉर्थ टॉवरवर आदळलेल्या [[अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ११]] मधील प्रवासी
| &lt;ref name=&quot;CharlesEJones&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |title=Colonel (Ret) Charles E. Jones |publisher=USAFA AOG |access-date=2009-05-23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110102150456/http://usafa.org/Heritage/WarMemorial/WarMemorialBios/Charles%20Jones.aspx |archive-date=January 2, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|}

== शासन आणि राजकारण ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[हॅन्सफोर्ड टी. जॉन्सन]]
| जनरल; [[४ स्टार रँक|फोर-स्टार]] [[जनरल]] पदावर पदोन्नत झालेले पहिले पदवीधर (१ ऑक्टोबर १९८९ रोजी); नौदलाचे सहाय्यक सचिव (स्थापना आणि पर्यावरण) (२००१–२००५); हंगामी [[युनायटेड स्टेट्सचे नौदल सचिव|नौदल सचिव]] (२००३); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;htjohnson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|title=General Hansford T. Johnson|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211130152/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5962|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[टी. ॲलन मॅकआर्टर]]
| वरिष्ठ व्यवस्थापक [[फेडेक्स]] (१९७९–१९८७, १९८९–१९९४); अमेरिकेच्या [[फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन|फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशन]]चे प्रशासक (१९८७–१९८९); माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी, [[लेजंड एरलाइन्स]]; वर्तमान अध्यक्ष, [[एरबस]], नॉर्थ अमेरिकन होल्डिंग्स
| &lt;ref name=&quot;mcartor&quot;/&gt;
|-
| १९७०
| [[एफ. मायकेल बर्केट]]
| [[इडाहो विधिमंडळ|इडाहो राज्य सिनेट]]चे सहाय्यक अल्पसंख्याक नेते (१९८९–१९९२, २००२–२००८)
| &lt;ref name=&quot;burkett&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |title=Sons of state senator charged with flag vandalism |date=2006-11-06 |publisher=KTVB.com |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070318034431/http://www.ktvb.com/news/localnews/stories/ktvbn-nov0506-flagvandalism.bc00543.html |archive-date=March 18, 2007 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[चक रीड]]
| [[सॅन जोसे, कॅलिफोर्निया]]चे महापौर (२००७–); त्यांच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण आणि शारीरिक पात्रता चाचणीत कमाल गुण मिळवले; त्यांची मुलगी [[किम कॅम्पबेल (पायलट)|किम रीड-कॅम्पबेल]] देखील तिच्या अकॅडेमी तुकडीत पहिली आली होती
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|title=Herhold: The Top 10 power players in San Jose|last=Herhold|first=Scott|date=2009-01-31|publisher=Mercury News|access-date=2009-03-08|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629051647/http://www.mercurynews.com/ci_11593058?IADID=Search-www.mercurynews.com-www.mercurynews.com|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|title=Captain America's Rebellion|last=Gottlieb|first=Allie|date=February 2003|publisher=Metroactive News|access-date=2009-03-08|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174142/http://www.metroactive.com/papers/metro/02.20.03/reed-0308.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[गॅरी ए. ग्राप्पो]]
| [[ओमान]]मधील युनायटेड स्टेट्सचे राजदूत (२००६–); कारकिर्दीतील परराष्ट्र सेवा अधिकारी
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;&gt;{{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |title=Gary A. Grappo |publisher=U.S. Department of State |access-date=2009-03-09 |archive-date=2009-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312070507/http://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/biog/63594.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[विलियम थॉमसन|विलियम &quot;टी&quot; थॉमसन]]
| आयुक्त, मॅसॅच्युसेट्स एरोनॉटिक्स कमिशन, बोस्टन, एमए (१९८३–२०००); आयुक्त, गव्हर्नर्स मायनॉरिटी बिझनेस कमिशन (१९८७–१९९०); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, द समिट ग्रुप कंपनीज (१९८१–२००८); अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी, असोसिएशन ऑफ ग्रॅज्युएट्स, युनायटेड स्टेट्स एरफोर्स अकॅडेमी (२००८–), कॉलोराडो एरोनॉटिकल बोर्ड (२०१२–)
| &lt;ref name=&quot;thomliskgroup&quot;&gt;{{cite web| url = http://www.terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| title = Professional Speakers Bureau International| publisher = Thom Lisk Group| access-date = 7 March 2010| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20101129120549/http://terrificspeakers.com/html/william_thompson.html| archive-date = 29 November 2010}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जॉन सी. इंग्लिस]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[राष्ट्रीय सुरक्षा एजन्सी]]चे उपसंचालक (२००६–२०१४); यू.एस. नॅशनल सायबर संचालक (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;inglis&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|title=Biography - Deputy Director, National Security Agency|publisher=National Security Agency|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307044520/http://www.nsa.gov/about/leadership/bio_inglis.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[जोसेफ आर. मॅक्लाफ्लिन]]
| [[युनायटेड स्टेट्स आर्मी]]मध्ये नियुक्त; [[८२ वी एरबॉर्न डिव्हिजन]]मध्ये इन्फंट्री प्लाटून लीडर; [[ओन्सलो काउंटी, नॉर्थ कॅरोलिना]] [[कमिशनर्स बोर्ड]]चे [[रिपब्लिकन पार्टी (युनायटेड स्टेट्स)|रिपब्लिकन]] सदस्य, २००८ मध्ये [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा ३ रा संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या ३ ऱ्या मतदारसंघात]] रिपब्लिकन नामांकनासाठी विद्यमान खासदार वॉल्टर बी. जोन्स जुनियर यांना आव्हान देणारे उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;mclaughlin&quot;&gt;{{cite web|url=http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |title=Joe McLaughlin |work=The News &amp; Observer |access-date=2009-03-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202143018/http://projects.newsobserver.com/profiles/joe_mclaughlin |archive-date=2008-12-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[जेम्स बी. स्मिथ]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[सौदी अरेबियामधील युनायटेड States चे राजदूत|सौदी अरेबियामध्ये यू.एस. चे राजदूत]] (२००९–२०१३); [[सदन न्यू हॅम्पशायर युनिव्हर्सिटी]]मध्ये अभियांत्रिकी, तंत्रज्ञान आणि एरोनॉटिक्सचे डीन
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|title=SNHU Announces Plans for New College of Engineering, Technology and Aeronautics|author=Keane, Lauren|date=April 14, 2017|publisher=SNHU|access-date=April 14, 2017|archive-date=June 25, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625173558/http://www.snhu.edu/about-us/news-and-events/2017/04/college-of-engineering-technology-and-aeronautics|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[मायके वेन्स्टाईन|मायकेल एल. &quot;मायकी&quot; वेन्स्टाईन]]
| रेगन व्हाईट हाऊसचे कायदेशीर सल्लागार; व्हाईट हाऊसच्या प्रशासन कार्यालयाचे सहाय्यक मुख्य सल्लागार असताना [[इराण-कॉन्ट्रा प्रकरण|इराण-कॉन्ट्रा चौकशीचे]] समिती व्यवस्थापन अधिकारी; [[मिलिटरी रिलिजियस部署 फ्रीडम फाउंडेशन]]चे संस्थापक आणि अध्यक्ष
| &lt;ref name=&quot;weinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|title=Mikey Weinstein|work=MRFF|access-date=2011-08-28|archive-date=2011-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110826100748/http://www.militaryreligiousfreedom.org/about/michael-l-mikey-weinstein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जिऑफ मलिगन]]
| प्रेसिडेन्शियल इनोव्हेशन फेलो जे सायबर-फिजिकल सिस्टम्सवर [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालय]] आणि [[नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ स्टँडर्ड्स अँड टेक्नॉलॉजी]] मध्ये सेवा देत आहेत; व्हाईट हाऊस स्मार्टअमेरिका चॅलेंजचे सह-निर्माते
| &lt;ref name=&quot;mulligan&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|title=Geoff Mulligan|work=NIST|access-date=2013-06-25|date=2013-06-25|archive-date=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130710164344/http://www.nist.gov/el/pif-062513.cfm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[स्टीव्ह डिक्सन|स्टीव्हन डिक्सन]]
| फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनचे १८ वे प्रशासक
| —
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| एर FORCE चे सचिव म्हणून पुष्टी झालेल्या पहिल्या पदवीधरा (२०१७–२०१९); ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९८८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा; अध्यक्ष, साऊथ डकोटा स्कूल ऑफ माइन्स अँड टेक्नॉलॉजी (२०१३–२०१७)
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/heather-wilson/|title=Dr. Heather Wilson|publisher=U.S. Air Force|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821044220/http://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/1183103/dr-heather-wilson/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| दिवंगत रिपब्लिकन सिनेट सदस्य [[जॉन मॅककेन]] यांच्या उर्वरित दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी राज्यपाल डग ड्यूसी यांनी नियुक्त केले (२०१९–२०२०); यू.एस. सिनेटमध्ये नियुक्त झालेल्या पहिल्या एर फोर्स अकॅडेमी पदवीधरा; कर्नल म्हणून निवृत्त
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot;&gt;{{cite web|url=https://mcsally.house.gov/about/full-biography|title=Bio for Martha McSally|year=2015|publisher=U.S. House of Representatives|access-date=2015-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224215746/https://mcsally.house.gov/about/full-biography|archive-date=2018-12-24|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९१
| [[ची मेंग न्ग]]
| [[सिंगापूर]]चे राजकारणी, नॅशनल ट्रेड्स युनियन काँग्रेसचे वर्तमान सरचिटणीस; पूर्वी २०१३–२०१५ दरम्यान [[सिंगापूर सशस्त्र सेना|सिंगापूर सशस्त्र सेनेचे]] [[संरक्षण दल प्रमुख (सिंगापूर)|संरक्षण दल प्रमुख]]
| &lt;ref name=&quot;ng&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.pmo.gov.sg/cabinet/mr-ng-chee-meng|title=Mr Ng Chee Meng|publisher=Prime Minister's Office, Singapore|access-date=2020-04-19|archive-date=2020-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408083201/https://www.pmo.gov.sg/cabinet/Mr-NG-Chee-Meng|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००७
| [[जोसेलिन मिटनॉल मॅलेट]]
| नॉर्थ कॅरोलिना लष्करी आणि माजी सैनिक व्यवहार विभागाच्या सचिव
| &lt;ref&gt;{{cite web |author=|date= |title= Jocelyn Mitnaul Mallette|url= https://www.milvets.nc.gov/jocelyn-mitnaul-mallette|website= North Carolina Department of Military and Veterans Affairs|location= Raleigh, North Carolina|publisher= |access-date= February 21, 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== विधीमंडळ सदस्य ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७४
| [[केन्ट लॅम्बर्ट]]
| कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२००७–२०११); [[कॉलोराडो सेनेट|कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११-२०१९)
| &lt;ref name=&quot;Gary A. Grappo&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[मॅथ्यू फाँग]]
| पेन्शन बेनिफिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन सल्लागार समितीचे माजी अध्यक्ष; [[कॅलिफोर्निया]] राज्याचे कोषाध्यक्ष (१९९५–१९९९); १९९८ मध्ये कॅलिफोर्निया राज्यातून [[युनायटेड स्टेट्स सेनेट]]साठी रिपब्लिकन उमेदवार
| &lt;ref name=&quot;fong&quot;&gt;{{cite journal|last=Lin|first=Sam Chu|date= 1994-02-04|title=Matt Fong Scopes Asian Pacific American Economic Opportunities|journal=[[AsianWeek]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[बॉब गार्ढनर|बॉब गार्डनर]]
| कॉलोराडो राज्य सेनेट सदस्य (२०१७–); कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी (२००७–२०१३)
| &lt;ref name=&quot;gardner&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|title=Senator Bob Gardner|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2017-08-20|archive-date=2017-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815132159/http://leg.colorado.gov/legislators/bob-gardner|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७७
| [[डॅरिल जोन्स]]
| [[फ्लोरिडा लोकप्रतिनिधी गृह|फ्लोरिडा राज्य प्रतिनिधी]] (१९९०–९२); [[फ्लोरिडा राज्य सेनेट|फ्लोरिडा राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९२–२००२); फ्लोरिडाचे राज्यपाल पदाचे उमेदवार (२००२); एर FORCE च्या सचिव पदाचे अयशस्वी नामांकित (१९९८)
| &lt;ref name=&quot;djones&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|title=Senate Committee Kills Nomination of Clinton's Choice for Secretary of the Air Force|last=Schmitt|first=Eric|date=1998-07-23|work=The New York Times|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416002253/http://www.nytimes.com/1998/07/23/us/senate-committee-kills-nomination-clinton-s-choice-for-secretary-air-force.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७८
| [[चार्ली रॉस]]
| लढाऊ पायलट; [[मिसिसिपी लोकप्रतिनिधी गृह|मिसिसिपी राज्य प्रतिनिधी]] (१९७–१९९८); [[मिसिसिपी राज्य सेनेट|मिसिसिपी राज्य सेनेट सदस्य]] (१९९८–२००७)
| &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |title=5 Questions with Senator Charlie Ross |publisher=Magnolia Report |access-date=2009-03-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081007222805/http://www.magnoliareport.com/Ross.htm |archive-date=October 7, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[हेदर विल्सन]]
| ऱ्होड्स स्कॉलर; न्यू मेक्सिकोच्या १ ल्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (१९९८–२००९); युनायटेड States काँग्रेसमध्ये निवड झालेल्या पहिल्या पदवीधरा
| &lt;ref name=&quot;hwilson&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघातून यू.एस. प्रतिनिधी (२०१५–२०१९); ॲरिझोनातून यू.एस. सेनेट सदस्य (२०१९–२०२०)
| &lt;ref name=&quot;mcsally&quot; /&gt;
|-
| १९९४
| [[डॉन डेव्हिस]]
| [[नॉर्थ कॅरोलिनाचा १ ला संसदीय मतदारसंघ|नॉर्थ कॅरोलिनाच्या १ ल्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२३–)
| &lt;ref&gt;{{cite web |title=Meet Don |url=https://votedondavis.com/about/ |website=Don Davis for NC |publisher=Don Davis for NC |access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[डेव्हिड एल. एंग्लिन]]
| [[व्हर्जिनिया हाउस ऑफ डेलिगेट्स]] (२००६–२०१२)
| &lt;ref name=&quot;englin&quot;&gt;{{cite web|url=http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|title=Bio for David L. Englin|year=2009|publisher=Virginia House of Delegates|access-date=2009-03-10|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217000316/http://dela.state.va.us/dela/MemBios.nsf/a7b082ef6ed01eac85256c0d00515644/97ec7f4306b4197d85257535005773dc?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९५
| [[जेनिफर पॅरेन्टी]]
| लेफ्टनंट कर्नल; [[कॉलोराडो लोकप्रतिनिधी गृह|कॉलोराडो राज्य प्रतिनिधी]] (२०२२–)
| &lt;ref name=&quot;jparenti&quot;&gt;{{cite web|url=https://leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|title=Representative Jennifer Parenti|publisher=Colorado General Assembly|access-date=2026-06-22|archive-date=2026-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20260413052944/http://www.leg.colorado.gov/legislators/jennifer-lea-parenti|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ऑगस्ट फ्लुगर]]
| [[टेक्सासचा ११वा लोकप्रतिनिधी गृह मतदारसंघ|टेक्सासच्या ११ व्या मतदारसंघातून]] यू.एस. प्रतिनिधी (२०२१–)
| &lt;ref name=&quot;pfluger&quot;&gt;{{cite news |last1=Fraire |first1=Rosanna |title=August Pfluger kicks off campaign tour of Texas' 11th Congressional District in San Angelo |url=https://www.gosanangelo.com/story/news/2019/09/26/republican-congress-august-pfluger-starts-campaign-tour-texas-tx-11/3776339002/?gnt-cfr=1&amp;gca-cat=p&amp;gca-uir=true&amp;gca-epti=z11xx38d00----v11xx38b00xxxxd11xx65&amp;gca-ft=135&amp;gca-ds=sophi |work=San Angelo Standard-Times |date=September 26, 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| २००१
| [[ग्रेगरी आर. बॉल]]
| [[न्यू यॉर्क राज्य लोकप्रतिनिधी गृह|न्यू यॉर्क राज्य विधानसभा सदस्य]] (२००७–२०१०) आणि [[न्यू यॉर्क राज्य सेनेट|न्यू यॉर्क राज्य सेनेट सदस्य]] (२०११–२०१४)
| &lt;ref name=&quot;englin_assembly&quot;&gt;{{cite web|url=http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|title=Official Biography of Assemblyman Greg Ball|publisher=New York State Assembly|access-date=2009-03-10|archive-date=2010-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20101224054008/http://assembly.state.ny.us/mem/?ad=099&amp;sh=bio|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| —
| [[ट्रॉय स्टब्स]]
| [[अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृह|अलाबामा लोकप्रतिनिधी गृहा]]चे सदस्य
| &lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Troy |url=https://troystubbs.com/about/ |access-date=2023-09-22 |website=Troy Stubbs |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
|}

== साहित्यिक व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९७७
| [[डग बीसन]]
| सायन्स फिक्शन कादंबरीकार; भौतिकशास्त्रात पीएच.डी.
| &lt;ref name=&quot;beason2&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |title=Beason speaks at Memorial Day breakfast; Veterans Hall is dedicated |last=Black |first=Krista D. |date=2006-05-26 |publisher=Los Alamos National Laboratory |access-date=2009-03-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120162617/http://www.lanl.gov/news/index.php/fuseaction/home.story/story_id/8484 |archive-date=January 20, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[सुझान ग्रँट]]
| २० हून अधिक पुस्तकांच्या 'न्यू यॉर्क टाइम्स' आणि 'यूएसए टुडे' बेस्टसेलर लेखिका; [[रिटा पुरस्कार|रिटा (RITA) पुरस्कार]] विजेत्या;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Past Winners|url=https://www.rwa.org/page/rita-winners|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806062801/https://www.rwa.org/page/rita-winners|url-status=dead|archive-date=2017-08-06|publisher=Romance Writers of America}}&lt;/ref&gt; बी-७७७ पायलट, युनायटेड एरलाइन्स; अतिथी वक्त्या (तुकडी २०१५ रिंग डान्स)
| &lt;ref name=&quot;grant&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.susangrant.com/books/|title=Susan Grant books|publisher=susangrant.com|access-date=2018-04-29|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|archive-date=2013-08-19}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[जॉन रॉब (सिद्धांतकार)|जॉन रॉब]]
| 'ब्रेव्ह न्यू वॉर' चे लेखक; [[चौथ्या पिढीचे युद्ध|चौथ्या पिढीच्या युद्धाचे]] सिद्धांतकार
| &lt;ref name=&quot;robb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |title=Brave New War: The Next Stage of Terrorism and the End of Globalization |date=2007-05-14 |publisher=Defense and the National Interest |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303115605/http://www.d-n-i.net/dni_reviews/robb_brave_new_war.htm |archive-date=March 3, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

== वायुसेना ==
=== वायुसेना प्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| [[जनरल अधिकारी|जनरल]]; कमांडर, [[टॅक्टिकल एर कमांड]]; कमांडर, [[एर कॉम्बॅट कमांड]], [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे उपप्रमुख|वायुसेनाचे उपप्रमुख]] आणि वायुसेनाचे हंगामी [[युनायटेड स्टेट्स वायुसेना प्रमुख|मुख्य प्रमुख]] (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|title=General John Michael Loh|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709172913/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6227|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६३
| [[रोनाल्ड आर. फोगलमन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख म्हणून काम करणारे पहिले पदवीधर (१९९४–१९९७); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;fogelman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|title=General Ronald R. Fogleman|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208120741/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5434|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[मायकेल ई. रयान]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (१९९७–२००१); व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी [[डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस]] प्राप्तकर्ता; वडील [[जॉन डेल रयान]] यांनी देखील मुख्य प्रमुख (१९६९–१९७३) म्हणून काम केले होते आणि ते [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धात]] बॉम्बर पायलट होते
| &lt;ref name=&quot;mryan&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |title=General Michael E. Ryan |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213175510/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7007 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[नॉर्टन ए. श्वार्टझ]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२००८–२०१२); सी-१३०/हेलिकॉप्टर पायलट
| &lt;ref name=&quot;schwartz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |title=General Norton A. Schwartz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234507/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7077 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७६
| [[मार्क ए. वेल्श तिसरे]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१२–२०१६); ए-१०, एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;welsh&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |title=General Mark A. Welsh III |publisher=US Air Force |access-date=2012-08-20 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120818210402/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7550 |archive-date=2012-08-18 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८३
| [[डेव्हिड एल. गोल्डफिन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०१६–२०२०); एफ-१६ पायलट
| &lt;ref name=&quot;goldfein&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/david-l-goldfein/|title=GENERAL DAVID L. GOLDFEIN|website=www.af.mil|access-date=2018-12-15|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022125320/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108013/general-david-l-goldfein/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८६
| [[डेव्हिड डब्लू. ऑल्विन]]
| जनरल; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे मुख्य प्रमुख (२०२३–)
| &lt;ref name=&quot;allvin&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/108725/david-w-allvin/ |title=General David W. Allvin |publisher=Air Force Link |access-date=2022-04-17}}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[मायकेल पी.सी. कार्न्स]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९१–१९९४); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाममधील हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;carns&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|title=General Michael P.C. Carns|access-date= 2008-09-20|publisher=Air Force Link|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709161323/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4927|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[जॉन एम. लोह]]
| जनरल; कमांडर, टॅक्टिकल एर कमांड; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; वायुसेनाचे उपप्रमुख; युनायटेड स्टेट्स वायुसेनाचे हंगामी मुख्य प्रमुख (१९९०–१९९१, हंगामी); लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;loh&quot;/&gt;
|-
| १९८८
| [[राल्फ एबरहार्ट]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स नॉर्दर्न कमांड]]; वायुसेनाचे उपप्रमुख (१९९७–१९९९); डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग跨 क्रॉस प्राप्तकर्ता; व्हिएतनाम आणि [[खाडी युद्ध|खाडी युद्धातील]] लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;eberhart&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|title=General Ralph E. &quot;Ed&quot; Eberhart|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211160714/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5317|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डंकन मॅकनॅब]]
| जनरल; वायुसेनाचे उपप्रमुख (२००८–२०११)
| &lt;ref name=&quot;mcnabb&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |title=General Duncan J. McNabb |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6426 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== वायुसेनाच्या प्रमुख कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९५९
| [[रॉबर्ट सी. ओक्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर ट्रेनिंग कमांड]]; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्सेस इन युरोप]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;oaks&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |title=General Robert C. Oaks |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213142602/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6630 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६०
| [[रोनाल्ड डब्लू. येट्स]]
| जनरल; कमांडर, [[एर फोर्स मटेरिअल कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स सिस्टम्स कमांड]]; चाचणी पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;yates&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|title=General Ronald W. Yates|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709171718/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=7679|archive-date=2008-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[जॉर्ज ली बटलर]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्ट्रॅटेजिक कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; लढाऊ आणि बॉम्बर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;butler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|title=General George Lee Butler|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209185025/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4877|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड ई. हॉली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (तीन); व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;hawley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|title=General Richard E. Hawley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210075607/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5744|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[जॉन G. लॉर्बर]]
| जनरल; कमांडर, [[पॅसिफिक एर फोर्सेस]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;lorber&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|title=General John G. Lorber|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040208012050/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6231|archive-date=2004-02-08}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[हावेल एम. एस्टेस तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, युनायटेड स्टेट्स स्पेस कमांड; कमांडर, [[नॉर्थ अमेरिकन एरोस्पेस डिफेन्स कमांड]]; कमांडर, [[एर फोर्स स्पेस कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); लढाऊ पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;estes&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|title=General Howell M. Estes III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040209155811/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5367|archive-date=2004-02-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[विलियम जे. बेगर्ट]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;begert&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|title=General William J. Begert|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040207104516/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4649|archive-date=2004-02-07}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स आर. हॉलंड]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स स्पेशल ऑपरेशन्स कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता; [[लॉकहीड एसी-१३०|एसी-१३० गनशिप]] पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;holland&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |title=General Charles R. Holland |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213164353/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5834 |archive-date=February 13, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[चार्ल्स टी. रॉबर्टसन]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स ट्रान्सपोर्टेशन कमांड]]; कमांडर, [[एर मोबिलिटी कमांड]]; डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता (दोन); एसी-१३० गनशिप, बॉम्बर आणि टँकर पायलट; व्हिएतनाम युद्धातील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;robertson&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|title=General Charles T. &quot;Tony&quot; Robertson Jr.|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040210080129/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6932|archive-date=2004-02-10}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७२
| [[विलियम आर. लुनी तिसरे]]
| जनरल; कमांडर, [[एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड]]; पायलट; [[ऑपरेशन सदर्न वॉच]] मधील लढाऊ अनुभवी सैनिक
| &lt;ref name=&quot;looney&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|title=General William R. Looney III|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20040211184142/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6229|archive-date=2004-02-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[जे. डी. डब्लू. कॉर्ली]]
| जनरल; कमांडर, एर कॉम्बॅट कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;corley&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|title=General John D. W. Corley|publisher=Air Force Link|access-date= 2009-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20040212045653/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5080|archive-date=2004-02-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७३
| [[फ्रँक क्लॉट्झ]]
| [[लेफ्टनंट जनरल]]; [[रोड्स स्कॉलर]]; कमांडर, एर फोर्स ग्लोबल स्ट्राईक कमांड; मिसाईलर
| &lt;ref name=&quot;klotz&quot;/&gt;
|-
| १९७३
| [[स्टीफन आर. लॉरेन्झ]]
| जनरल; कमांडर, एर एज्युकेशन अँड ट्रेनिंग कमांड; पायलट
| &lt;ref name=&quot;lorenz&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |title=General Stephen R. Lorenz |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310234138/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6234 |archive-date=March 10, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[कॅरोल चँडलर]]
| जनरल; कमांडर, पॅसिफिक एर फोर्सेस; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;chandler&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |title=General Carrol H. &quot;Howie&quot; Chandler |publisher=Air Force Link |access-date=2009-03-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090312021631/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=4971 |archive-date=March 12, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७४
| [[डोनाल्ड जे. हॉफमन]]
| जनरल; कमांडर, एर फोर्स मटेरिअल कमांड; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;hoffman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |title=General Donald J. Hoffman |publisher=Air Force Link |access-date=2009-05-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417020223/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=5825 |archive-date=April 17, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७५
| [[डग्लस एम. फ्रेझर]]
| जनरल; कमांडर, [[युनायटेड स्टेट्स सदर्न कमांड]]; लढाऊ पायलट
| &lt;ref name=&quot;fraser&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |title=General Douglas M. Fraser |publisher=Air Force Link |access-date=2009-07-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090715204937/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=5456 |archive-date=2009-07-15 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय व्हिएतनाम युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६१
| [[जेम्स पी. उल्म]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; [[८ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन|८ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग स्क्वाड्रन]] आणि [[१४ वी फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग|१४ व्या फ्लाइंग ट्रेनिंग विंग]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;ulm&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |title=Brigadier General James P. Ulm |publisher=United States Air Force |access-date=2012-02-13 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120803174641/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioid=7441 |archive-date=2012-08-03 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रिचर्ड स्टीफन रिची]]
| [[ब्रिगेडियर जनरल]]; व्हिएतनाम युद्धातील पायलट [[फ्लाइंग एस]]; [[एर फोर्स क्रॉस (युनायटेड स्टेट्स)|एर फोर्स क्रॉस]] प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;ritchie&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|title=Richard &quot;Steve&quot; Ritchie: Phantom Pilot, Vietnam Ace, MiG Killer|publisher=Ace Pilots|access-date=2009-03-09|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216071759/http://www.acepilots.com/vietnam/ritchie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६४
| [[रॉबिन जी. टॉर्नो]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[३३४ वी फायटर स्क्वाड्रन|३३४ व्या फायटर स्क्वाड्रन]]चे कमांडर; [[४०५ वी एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग|४०५ व्या एर एक्स्पेडिश्नेरी विंग]]चे कमांडर; युनायटेड States वायुसेनाच्या सदर्न एर डिव्हिजनचे कमांडर; एर फोर्स रिझर्व्ह ऑफिसर ट्रेनिंग कॉर्प्सचे कमांडंट; [[सिल्व्हर स्टार]] आणि लेजन ऑफ मेरिटचे प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;tornow&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |title=Robin G. Tornow |publisher=United States Air Force |access-date=2010-09-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100413214814/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=7413 |archive-date=2010-04-13 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८५
| [[लॉन्स सिजान]]
| कर्नल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान [[युद्धकैदी]]; लढाऊ पायलट; मेडल ऑफ ऑनरने सन्मानित झालेले पहिले पदवीधर; त्यांच्या सन्मानार्थ वायुसेनाचा 'लॉन्स पी. सिजान पुरस्कार' नेतृत्वगुणांसाठी दिला जातो
| &lt;ref name=&quot;sijan&quot;&gt;{{cite book|last=McConnell|first=Malcolm|title=Into the Mouth of the Cat|publisher=W. W. Norton and Company|location=New York, NY|year=1985|isbn=0-393-32548-2}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६६
| [[निकोलस केहो]]
| कर्नल जनरल; व्हिएतनाम युद्धादरम्यान लढाऊ पायलट; वायुसेनाच्या सचिवांच्या कार्यालयाचे [[इन्स्पेक्टर जनरल]]; [[U.S. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग|यू.एस. गृहनिर्माण आणि शहरी विकास विभाग]] (HUD) मधील सहाय्यक इन्स्पेक्टर जनरल; काँग्रेस मेडल ऑफ ऑनर सोसायटीचे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;kehoe&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|title=Lieutenant General Nicholas B. Kehoe|publisher=Air Force link|access-date= 2009-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316085538/http://www.af.mil/bios/bio.asp?bioID=6009|archive-date=2007-03-16}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६७
| [[डेल स्टोव्हल]]
| ब्रिगेडियर जनरल; व्हिएतनाम युद्धातील बचाव कार्य पायलट; एर force क्रॉस आणि [[जब्बारा पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; १२ यशस्वी बचाव मोहिमा, ज्यामध्ये उत्तर व्हिएतनामच्या आत खोलवर जाऊन केलेले [[रॉजर लोचर]] यांचे बचाव कार्य समाविष्ट आहे
| &lt;ref name=&quot;stovall&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|title=Brigadier General Dale E. Stovall|publisher=United States Air Force|access-date=2015-04-18|archive-date=2016-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114205813/http://www.af.mil/AboutUs/Biographies/Display/tabid/225/Article/105509/brigadier-general-dale-e-stovall.aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६८
| [[जेफ्री फेनस्टाईन]]
| [[कर्नल]]; व्हिएतनाम युद्धातील वेपन्स सिस्टम्स ऑफिसर फ्लाइंग एस
| &lt;ref name=&quot;feinstein&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |title=MiG Killers: USAFA grads prove lethal to enemy pilots |date=March 2006 |publisher=United States Air Force Academy |access-date=2009-03-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719085525/http://www.usafa.org/news-media/Checkpoints/articles/Archive/2006MAR_mig_killers.pdf |archive-date=July 19, 2011 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७०
| [[मायकेल ब्लासी]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; [[ए-३७ ड्रॅगनफ्लाय|ए-३७बी ड्रॅगनफ्लाय]] हल्ला विमानाचे पायलट; अवशेषांची ओळख पटण्यापूर्वी, ब्लासी हे व्हिएतनाम युद्धातील अज्ञात सैनिक म्हणून [[टॉम्ब ऑफ द अननोन्स]] (१९८४–१९९८) येथे दफन करण्यात आले होते
| &lt;ref name=&quot;blassie&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/exhibition/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|title=Michael Blassie unknown no more|date=2006-05-03|publisher=National Institutes of Heath|access-date=2009-04-01|archive-date=2009-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090325004341/http://www.nlm.nih.gov/visibleproofs/galleries/cases/blassie.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== उल्लेखनीय खाडी युद्ध सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९६३
| [[पॅट्रिक पी. कारुआना]]
| कर्नल जनरल; [[१४ वी वायुसेना|१४ व्या वायुसेना]]चे कमांडर; एर फोर्स स्पेस कमांडचे उपकमांडर
| &lt;ref name=&quot;caruana&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |title=Patrick P. Caruana |publisher=United States Air Force |access-date=2011-07-07 |url-status=dead |archive-url=https://archive. today/20120720211617/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4942 |archive-date=2012-07-20 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६५
| [[जॉन ए. वॉर्डन तिसरे]]
| कर्नल; विख्यात हवाई शक्ती सिद्धांतकार; एर FORCE डिस्टिंग्विश्ड सर्विस मेडल प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;warden&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-183044454/john-warden-and-renaissance.html|title=John A. Warden III|publisher=Access My Library.com|access-date=2010-04-28 | date=2008-04-01}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; मुख्य चॅप्लन
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |title=Chaplain (Major General) Charles C. Baldwin |publisher=United States Air Force |access-date=2011-10-02 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802084942/http://www.af.mil/information/bios/bio.asp?bioID=4592 |archive-date=2013-08-02 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९७९
| [[जॉन एफ. निकोलस]]
| ब्रिगेडियर जनरल; [[टेक्सास एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर
| &lt;ref name=&quot;nichols&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |title=Brigadier General John F. Nichols |publisher=National Guard Bureau |access-date=2011-01-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524183457/http://www.ng.mil/ngbgomo/library/bio/2002.htm |archive-date=2012-05-24 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८४
| [[ब्रेंट ब्रँडन]]
| कर्नल; [[ईएफ-१११ए रेव्हेन|ईएफ-१११]] पायलट ज्यांनी [[ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म]]च्या पहिल्या दिवशी हवाई लढाईत इराकी [[दस्सो मिराज एफ१|मिराज एफ१-ईक्यू]] विमानाला पाडले; खाडी युद्धादरम्यान हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;brandon&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |title=Brent D. Brandon |publisher=KeySource Group |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208134754/http://www.thekeysource.com/team-hci/index_details.php?unid=76 |archive-date=December 8, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|}

=== दहशतवाद विरोधी युद्धातील उल्लेखनीय सैनिक ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[मार्था मॅकसेली]]
| [[कर्नल]]; अमेरिकन महिला पारंपारिक &quot;बिगर-लढाऊ&quot; विमानांमध्ये (एरलिफ्ट, टँकर, हेलिकॉप्टर) अनेक वर्षांपासून लढाऊ मोहिमा राबवत असल्या तरी, लढाऊ विमानांवरून महिलांच्या लढाऊ मोहिमांवरील १९९१ ची बंदी उठवल्यानंतर लढाऊ विमानातून प्रत्यक्ष युद्धात मोहीम राबवणाऱ्या त्या पहिल्या अमेरिकन महिला बनल्या; ऑपरेशन सदर्न वॉच आणि ऑपरेशन एंड्युरिंग फ्रीडमच्या अनुभवी सैनिक; २०१४ मध्ये ॲरिझोनाच्या २ ऱ्या मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत काँग्रेसवर निवड
| &lt;ref name=&quot;mcsally_defenselink&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|title=First female pilot in combat reflects on career|last=Bergquist|first=Carl|date=2006-12-06|publisher=United States Department of Defense|access-date=2009-03-21|archive-date=2007-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070815234411/http://www.defenselink.mil/home/faceofdefense/fod/2006-12/f20061207a.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९७
| [[किम रीड-कॅम्पबेल]]
| [[कर्नल]]; तिच्या वडिलांप्रमाणेच ([[चक रीड]]) तिच्या तुकडीत प्रथम क्रमांकाने उत्तीर्ण; [[इराक युद्ध|इराक युद्धादरम्यान]] हवाई लढाईसाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;reedc1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reedc2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;reeddfc&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |title=DFC Citations: Kim N. Campbell |year=2003 |publisher=Distinguished Flying Cross Society |access-date=2009-03-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615140616/http://www.dfcsociety.org/citation_detail.asp?ID=4442 |archive-date=2008-06-15 }}&lt;/ref&gt;
|-
| २००६
| [[रोझलिन एल. शुलटे]]
| [[फर्स्ट लेफ्टनंट]]; अफगाणिस्तानमधील दहशतवाद विरोधी युद्धात शत्रू सैनिकांकडून मारली गेलेली अकॅडेमीची पहिली महिला पदवीधरा; मरणोत्तर [[नॅशनल इंटेलिजन्स मेडल फॉर वॅलर]]ने सन्मानित
| &lt;ref name=&quot;Schulte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.usafa.af.mil/news/story?id=123205840|title=Schulte award ceremony|year=2010|publisher=af.mil|access-date=2013-01-15|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520090535/http://www.usafa.af.mil/news/story.asp?id=123205840|archive-date=2015-05-20}}&lt;/ref&gt;
|}

=== इतर उल्लेखनीय वायुसेना पदवीधर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९१
| [[एरिक ए. पिटर्सन]]
| ब्रिगेडियर जनरल, [[विस्कॉन्सिन नॅशनल गार्ड]]चे वायुसेनाचे उप ॲडज्युटंट जनरल
| &lt;ref name=&quot;eapeterson&quot;&gt;{{cite web|url=https://wi.ng.mil/Portals/65/Documents/About/Leadership/Peterson_17MAR25.pdf|title=Brig. Gen. Erik A. Peterson|publisher=Wisconsin National Guard}}{{मृत दुवा|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९६
| [[निकोल मालाचोव्स्की]]
| [[कर्नल]]; [[युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स थंडरबर्ड्स|यू.एस. एर फोर्स थंडरबर्ड्स]] सह पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली महिला
| &lt;ref name=&quot;malachowski&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.f-16.net/news_article1400.html|title=Thunderbirds' first female pilot announced with new 2006 pilots|date=2005-06-17|publisher=F-16.net|access-date=2009-03-13|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234708/https://www.f-16.net/f-16-news-article1400.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९८
| [[शॉना रोशेल किम्ब्रेळ]]
| [[मेजर]]; लढाऊ पायलट म्हणून सेवा देणारी पहिली [[आफ्रिकन-अमेरिकन]] महिला
| &lt;ref name=&quot;kimbrell&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aviano.af.mil/News/story/id/123091118/ |title=Meet the Air Force's first female African-American fighter pilot |date=2009-06-17 |publisher=U.S. Air Force |access-date=2010-10-13 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716022039/http://www.aviano.af.mil/news/story.asp?id=123091118 |archive-date=2011-07-16 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८०
| [[जॅनेट सी. वोल्फेनबार्गर]]
| [[जनरल]]; ५ जून २०१२ पर्यंत, यू.एस. वायुसेनाात जनरल रँक मिळवणारी पहिली महिला
| —
|-
| १९६३
| [[चार्ल्स व्ही. बुश]]
| अधिकारी; युनायटेड States एर फोर्स अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले आफ्रिकन-अमेरिकन
| &lt;ref name=&quot;C.V. Bush&quot;&gt;{{cite journal|url=https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles%20V.%20Bush%22&amp;pg=PA71|journal=Ebony Magazine: &quot;Air Force Cadets&quot;|title=Three Negro youths are first of race to enter Colorado training school|edition=February 1960|date=February 1960|publisher=Johnson|access-date=2009-12-24|author1=Company, Johnson Publishing|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024234622/https://books.google.com/books?id=F9umweXiDtgC&amp;q=%22Charles+V.+Bush%22&amp;pg=PA71|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[पॉल के. कार्लटन, जुनियर]]
| कर्नल जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे सर्जन जनरल; डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल प्राप्तकर्ता; जनरल पॉल के. कार्लटन यांचे सुपुत्र
| &lt;ref name=&quot;carlton&quot;&gt;{{cite web|url=http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |title=Paul K. Carlton, Jr. |publisher=Texas A&amp;M Health Science Center |access-date=2010-04-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090430152300/http://tamhsc.edu/homeland/bio.html |archive-date=April 30, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६९
| [[चार्ल्स सी. बाल्डविन]]
| मेजर जनरल; यू.एस. वायुसेनाचे मुख्य चॅप्लन; पायलट; ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड सेवा मेडल, ओक लीफ क्लस्टरसह लेजन ऑफ मेरिट, ओक लीफ क्लस्टरसह डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस प्राप्तकर्ता
| &lt;ref name=&quot;baldwin&quot;/&gt;
|-
| १९७५
| [[स्कॉट ए. हॅमंड]]
| मेजर जनरल; [[जॉर्जिया एर नॅशनल गार्ड]]चे कमांडर आणि मुख्य प्रमुख
| &lt;ref name=&quot;hammond&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|title=Major General Scott A. Hammond|publisher=National Guard of the United States|access-date=2014-05-15|archive-date=2014-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517122212/http://www.nationalguard.mil/Leadership/ngbgomo/bioshow.aspx?id=946&amp;name=Major%20General%20Scott%20A%20Hammond%20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९६१
| [[हेक्टर आंद्रेस नेग्रोनी]]
| कर्नल, लढाऊ पायलट, इतिहासकार, संरक्षण उद्योग कार्यकारी, वायुसेना अकॅडेमीमधून पदवीधर झालेले पहिले पोर्तो रिकन
| —
|-
| १९८०
| [[सुझान के. माशीको]]
| [[मेजर जनरल]]; कोणत्याही लष्करी सेवेतून फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या जपानी वंशाच्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|title=MAJOR GENERAL SUSAN K. MASHIKO|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004194906/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/107977/major-general-susan-k-mashiko/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९८२
| [[शॅरॉन के.जी. डनबार]]
| [[मेजर जनरल]]; फ्लॅग/जनरल अधिकारी पदावर पदोन्नत झालेल्या कोरियन वंशाच्या पहिल्या लष्करी सदस्या; [[एर फोर्स डिस्ट्रिक्ट ऑफ वॉशिंग्टन]] आणि [[हिल एर FORCE बेस]]चे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या महिला
| &lt;ref name=&quot;dunbar&quot;/&gt;
|}

== स्पेस फोर्स ==
=== स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८५
| [[डेव्हिड डी. थॉमसन]]
| जनरल; स्पेस ऑपरेशन्सचे उपप्रमुख (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये जनरल रँक मिळवणारे पहिले पदवीधर; अकॅडेमीमध्ये ॲस्ट्रोनॉटिक्सचे प्राध्यापक (१९८९–१९९२); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|title=Steel foundation: Locally-born general comes home to tell AF story|website=Pittsburgh Air Reserve Station|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210909020144/https://www.pittsburgh.afrc.af.mil/News/Article-Display/Article/1879515/steel-foundation-locally-born-general-comes-home-to-tell-af-story/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== फोर्स फील्ड कमांड्सचे कमांडर ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८९
| [[स्टीफन एन. व्हायटिंग]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस ऑपरेशन्स कमांडचे कमांडर (२०२०–); स्पेस फोर्स फील्ड कमांडचे पहिले कमांडर; एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|title=STEPHEN N. WHITING|website=www.af.mil|access-date=2021-10-24|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022224024/https://www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/466543/stephen-n-whiting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== स्पेस फोर्स जनरल अधिकारी ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९८८
| [[निना एम. अर्माग्नो]]
| लेफ्टनंट जनरल; स्पेस फोर्स स्टाफच्या संचालक (२०२०–); स्पेस फोर्समध्ये लेफ्टनंट जनरल रँक मिळवणाऱ्या पहिल्या महिला आणि पहिल्या अकॅडेमी पदवीधरा; जीवशास्त्रामध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स
| &lt;ref name=autogenerated1 /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://spacenews.com/armagno-becomes-the-u-s-space-forces-first-female-general-officer/|title=Armagno becomes the U.S. Space Force's first female general officer|date=August 17, 2020|website=SpaceNews|access-date=March 5, 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
| १९९०
| [[जॉन ई. शॉ]]
| लेफ्टनंट जनरल; युनायटेड States स्पेस कमांडचे उपकमांडर (२०२०–); ॲस्ट्रोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ सायन्स आणि रशियन भाषेमध्ये मायनर पदवी
| &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|title=LT GEN JOHN E. SHAW|website=www.spacecom.mil|access-date=2021-03-05|archive-date=2021-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405142417/https://www.spacecom.mil/Leadership/Bio-Display/Article/2433977/lt-gen-john-e-shaw/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== दूरचित्रवाणी व्यक्तिमत्त्वे ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| १९९६
| [[रायशेन लेमकुल]]
| रिॲलिटी गेम शो ''[[द अमेझिंग रेस ४]]'' चे विजेते; मॉडेल, लेखक आणि अभिनेता; [['एन सिंक]] चे माजी सदस्य [[लॉन्स बास]] यांचे माजी मित्र; त्यांचे आत्मचरित्र 'हियर्स व्हॉट वी विल से' अकॅडेमीमधील त्यांच्या काळाबद्दल आणि लष्कराच्या &quot;[[डोन्ट आस्क, डोन्ट टेल]]&quot; धोरणांतर्गत हवाई दलातील अधिकारी म्हणून केलेल्या सेवेबद्दल तपशीलवार माहिती देते
| &lt;ref name=&quot;lehmkuhl&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|title=Lance Bass's Beau: I'm Proud of Him|last=Lehner|first=Marla|work=People|date=2006-07-28|access-date=2009-03-07|archive-date=2009-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205212420/http://www.people.com/people/article/0,,1220199,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== बिगर-पदवीधर ==
:''या माजी विद्यार्थ्यांनी पदवी पूर्ण केली नसल्यामुळे, त्यांचे तुकडी वर्ष &quot;x-&quot; आणि त्यानंतर ते पदवीधर झाले असते ते वर्ष (माहित असल्यास) असे दर्शवले आहे आणि यादी आडनावाच्या वर्णानुक्रमानुसार आहे.''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! वर्ष !! नाव !! माहिती !! संदर्भ
|-
| x–१९७६
| [[ब्रायन बिल्लिक]]
| एनएफएल [[बाल्टिमोर रेव्हन्स]]चे मुख्य प्रशिक्षक (१९९९–२००७)
| &lt;ref name=&quot;billick&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|title=Brian Billick|work=Baltimore Sun|access-date=2009-03-12|archive-date=2008-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080706033228/http://www.baltimoresun.com/topic/sports/football/brian-billick-PESPT008384.topic|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६४
| [[हॅरी चॅपिन]]
| गायक
| &lt;ref name=&quot;chapin2&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |title=Harry Chapin |magazine=Rolling Stone |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622040424/http://www.rollingstone.com/artists/harrychapin/biography |archive-date=June 22, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६८
| [[लॅरी कोल]]
| एनएफएल फुटबॉल खेळाडू [[डॅलस काउबॉय]] (१९६८–१९८०); दोन सुपर बाउल रिंग मिळवल्या
| &lt;ref name=&quot;cole&quot;&gt;{{cite web|last=Wallis |first=Jana |url=http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |title=Pregame Gets Night Started Right |publisher=Dallas Cowboys |access-date=2009-04-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090316115339/http://www.dallascowboys.com/news/news.cfm?id=57A39058-EF42-AB21-0ED943CADFA7AB62 |archive-date=March 16, 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९८१
| [[ब्रायन दुबी]]
| पायलट; [[व्हर्माँटचे उपराज्यपाल]] (२००३–)
| &lt;ref name=&quot;dubie&quot;&gt;{{cite web|url=http://ltgov.vermont.gov/about |title=Biography: Lieutenant Governor Brian Dubie |date=2008-07-28 |publisher=State of Vermont |access-date=2009-03-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080905210726/http://www.ltgov.vermont.gov/about |archive-date=September 5, 2008 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७७
| [[डेरिओ गँबारो]]
| [[मिसूरी लोकप्रतिनिधी गृह]]चे सदस्य (१९९९–२००३)
| &lt;ref name=&quot;gambaro&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=/bills99/member99/bio065.htm|title=Rep. Derio L. Gambaro|publisher=Missouri House of Representatives|access-date=2009-03-12|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721050448/http://www.house.missouri.gov/content.aspx?info=%2Fbills99%2Fmember99%2Fbio065.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७८
| [[क्लीरन्स गिल्यार्ड]]
| अभिनेता; [[नेव्हाडा लास वेगास युनिव्हर्सिटी]]मध्ये कॉलेज ऑफ fine आर्ट्स थिएटर विभागात सहयोगी प्राध्यापक
| &lt;ref name=&quot;gilyard&quot;&gt;{{cite web|url=http://theatre.unlv.edu/bios.html|title=Facul/Staff Bios|publisher=University of Nevada at Las Vegas|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124075439/http://theatre.unlv.edu/bios.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७९
| [[अल्बर्टो गोन्झालेस]]
| [[युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल|युनायटेड स्टेट्सचे ॲटर्नी जनरल]] (२००५–२००७), [[टेक्सास टेक युनिव्हर्सिटी]]मध्ये प्राध्यापक (२००९–)
| &lt;ref name=&quot;gonzales&quot;&gt;{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|title=Profile: Attorney General Alberto Gonzales|date=2005-01-26|publisher=ABC News|access-date=2009-03-12|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424133117/http://abcnews.go.com/Politics/Inauguration/story?id=241596|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७१
| [[स्टेविन ह्युव्हर]]
| लेखक
| &lt;ref&gt;{{Cite book|isbn=978-0615419688|title=The Hannah Chronicles: The Adventures of Hannah Hadley, Girl Spy; Book 1: The Door in the Floor|last1=Hoover|first1=Steve|date=2010-11-22}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९७६
| [[माइल्स ओ'कीफ]]
| दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेता
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o%27keeffe/|archive-url=https://archive. today/20120710185357/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity/miles-o'keeffe/|url-status=dead|archive-date=2012-07-10|title=Miles O'Keeffe|work=MSN Movies|publisher=Microsoft|access-date=2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| अज्ञात
| [[जस्टिन ओल्सेन]]
| फोर-मॅन बॉबस्लेडमध्ये ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेते (२०१०) आणि जागतिक चॅम्पियन (२००९)
| &lt;ref name=&quot;olsen&quot;&gt;{{cite web|url=http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |title=Justin Olsen |publisher=USA Bobsled |access-date=2009-12-30 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100130194340/http://bobsled.teamusa.org/athletes/justin-olsen |archive-date=January 30, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–१९६५
| [[जोसेफ लेस्टर पॉवेल|जोडी पॉवेल]]
| [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|राष्ट्राध्यक्ष]] [[जिमी कार्टर]] यांचे [[व्हाईट हाऊसचे प्रेस सचिव|व्हाईट हाऊस प्रेस सचिव]]; कॉपी करण्याच्या कारणावरून शेवटच्या वर्षात अकॅडेमीमधून निष्कासित
| &lt;ref name=&quot;powell&quot;&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924020149/http://www.time.com/time/magazine/article/0,914453,00.html?iid=chix-sphere|url-status=dead|archive-date=September 24, 2009|title=Carter's Mouth|date= 1976-08-02|magazine=Time|access-date= 2009-03-12}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००५
| [[अँथनी श्लेगेल]]
| एनएफएल च्या न्यू यॉर्क जेट्स network आणि सिनसिनाटी बेंगॉल्सचे फुटबॉल खेळाडू (२००६–२००७)
| &lt;ref name=&quot;schlegel&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.espn.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|title=Falcons, Irish are season's most pleasant surprises|last=Fowler|first=Chris|date=2002-10-17|publisher=ESPN|access-date=2009-03-12|archive-date=2012-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026122035/http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1447441&amp;type=columnist|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२०२४
| [[पॉल स्केन्स]]
| पिट्सबर्ग पायरेट्सचे बेसबॉल पिचर; अकॅडेमीत असताना कॉलेज बेसबॉलमधील सर्वोत्तम टू-वे खेळाडू म्हणून २०२२ का [[जॉन ओलेरुड पुरस्कार]] प्राप्तकर्ता; २०२२ च्या थर्ड-क्लास सीझननंतर [[लुइझियाना स्टेट युनिव्हर्सिटी|एलएसयू]] मध्ये बदली; २०२३ मेन्स कॉलेज वर्ल्ड सिरीज जिंकणाऱ्या [[२०२३ एलएसयू टायगर्स बेसबॉल संघ|संघासह]] अनेक राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले; २०२३ च्या मेजर लीग बेसबॉल ड्राफ्टमध्ये प्रथम निवड; २०२४ मध्ये नॅशनल लीगचे रोकी ऑफ द इयर
| &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mlb.com/news/skenes-captures-2022-john-olerud-two-way-player-of-the-year-award|title=Skenes captures 2022 John Olerud Two-Way Player of the Year Award|website=MLB.com|date=June 14, 2022|access-date=June 14, 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nagy |first1=Zack |title=LSU Baseball Stars Paul Skenes and Dylan Crews Make History at MLB Draft |url=https://www.si.com/college/lsu/baseball/lsu-baseball-stars-paul-skenes-and-dylan-crews-make-history-at-mlb-draftt |access-date=August 2, 2023 |work=FanNation |publisher=Sports Illustrated |date=July 10, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.mlb.com/news/mlb-rookie-of-the-year-awards-2024 |title=Skenes, Gil win Rookie of the Year in a pairing not seen since 1981 |first1=Manny |last1=Randhawa |first2=Paul |last2=Casella |website=MLB.com |date=November 18, 2024 |access-date=February 5, 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००३
| [[जमील वॉकर]]
| [[मेजर लीग सॉकर]] खेळाडू (२००३–२००७); [[२००३ एमएलएस कप|२००३ एमएलएस कप]] विजेता
| &lt;ref name=&quot;walker&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |title=MLSNet: Jamil Walker |publisher=MLS |access-date=2011-01-18 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204230750/http://www.mlsnet.com/player/jamil-walker |archive-date=December 4, 2010 }}&lt;/ref&gt;
|-
| x–२००६
| [[डॅनियल वासॉन]]
| मेजर लीग सॉकर खेळाडू
| &lt;ref name=&quot;wasson&quot;&gt;{{cite web|url=http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|title=USSF Division 2 Pro League|publisher=USSF|access-date=2011-07-28|archive-date=2012-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430012831/http://ussf.demosphere.com/Teams/20945465/20945470-20952154/22188738.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== हे देखील पहा ==
*[[युनायटेड स्टेट्स सेवा अकॅडेमी]]
*[[कॉलोराडोमधील महाविद्यालये आणि विद्यापीठांची यादी]]
*[[कॉलोराडोची ग्रंथसूची]]
*[[कॉलोराडोचा भूगोल]]
*[[कॉलोराडोचा इतिहास]]
*[[कॉलोराडो-संबंधित लेखांची यादी]]

{{clear}}

== संदर्भ ==
{{reflist}}

== बाह्य दुवे ==
{{sister project links|United States Air Force Academy|auto=yes}}
*[https://www.usafa.edu/ युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी अधिकृत संकेतस्थळ]
**[https://www.usafa.edu/graduates/alumni-groups/ युनायटेड स्टेट्स एर FORCE अकॅडेमी माजी विद्यार्थी गट]
***[http://www.blue-alliance.org/ ब्लू अलायन्स - एर फोर्स अकॅडेमीचे एलजीबीटी माजी विद्यार्थी]

{{USAFA|state=open}}
{{US Air Force navbox}}
{{United States service academies and military colleges}}
{{ColoCol}}
{{People from Colorado}}
{{Colorado}}
{{authority control}}

{{coord|39.0120|-104.8894|region:US-CO_type:edu|name=United States Air Force Academy|display=title}}

[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमीचे माजी विद्यार्थी|*]]
[[वर्ग:युनायटेड स्टेट्स एर फोर्स अकॅडेमी|माजी विद्यार्थी]]</text>
      <sha1>eu784my2s85c5delnbooyla25w2s2ys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>रंजना पगार-गवांदे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>380885</id>
    <revision>
      <id>2694580</id>
      <parentid>2694574</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25263" sha1="6ck5gxmweojckye0bf5u04pppe5m09v" xml:space="preserve">'''ॲड. रंजना पगार-गवांदे''' या [[संगमनेर]] येथील सामाजिक कार्यकर्त्या, वकील, लेखिका आणि अंधश्रद्धा निर्मूलन चळवळीतील कार्यकर्त्या आहेत.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/malegaon/news/maharashtra-is-progressive-because-of-rajmata-jijau-and-savitribai-phule-asserts-adv-ranjana-gawande-pagar-state-secretary-of-annis-136932499.html|title=राजमाता जिजाऊ व सावित्रीबाई फुलेंमुळेच महाराष्ट्र पुरोगामी:अंनिसच्या राज्य सचिव लेखिका ॲड. रंजना गवांदे-पगार यांचे प्रतिपादन‎|website=Divya Marathi|language=mr|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/case-filed-against-marathi-preacher-over-odd-even-remark-for-girl-boy-child/article31928163.ece|title=Case filed against Marathi preacher over ‘odd-even’ remark for girl-boy child|date=2020-06-26|website=The Hindu|url-status=live}}&lt;/ref&gt; त्या [[अंधश्रद्धा निर्मूलन]], [[व्यसनमुक्ती]], स्त्री सक्षमीकरण, बालविवाह प्रतिबंध, [[जात पंचायत|जात]] [[जात पंचायत|पंचायत]] विरोध आणि महिला न्याय हक्क या विषयांवर कार्य करतात. त्या महाराष्ट्र शासनाच्या जादूटोणा विरोधी कायदा प्रचार-प्रसार समितीच्या शासकीय सदस्य आहेत. तसेच [[महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती]] बुवाबाजी संघर्ष विभागाच्या राज्य सचिव म्हणून त्या कार्यरत आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sarkarnama.esakal.com/maharashtra/uttar-maharashtra/nashik-fake-baba-ashok-kharat-women-exploitation-ahilyanagar-adv-ranjana-gawande-anis-reaction-pp82|title=Fake Baba Ashok Kharat Nashik Case : महिलांच्या शोषणात भोंदूगिरीचा ‘खरात पॅटर्न’? रंजना गवांदेंनी मांडली धक्कादायक आकडेवारी...|last=Pendhare|first=Pradeep|date=2026-03-23|website=Politics News on Sarkarnama|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;

{{माहितीचौकट व्यक्ती|चित्र=Ranjana Pagar Gawande.jpg|चित्र_शीर्षक=Adv. Ranjana Pagar Gawande|जन्म_दिनांक=२५ ऑगस्ट १९६२|राष्ट्रीयत्व=[[भारतीय]]|शिक्षण=बी.एस्सी.(एल.एल.बी)|पेशा=सामाजिक कार्यकर्त्या, वकील, लेखिका|जोडीदार=प्रा. अशोक गवांदे|पुरस्कार=महाराष्ट्र शासनाचा व्यसनमुक्ती पुरस्कार|नाव=ॲड. रंजना पगार-गवांदे}}

== प्रारंभिक जीवन व शिक्षण ==
रंजना पगार-गवांदे या संगमनेर, जिल्हा [[अहिल्यानगर]] येथील रहिवासी आहेत. महाविद्यालयीन शिक्षणानंतर त्यांनी बी.एस्सी., एल.एल.बी हे पदवीचे शिक्षण पूर्ण केले आहे.

== व्यवसाय ==
रंजना पगार-गवांदे या जिल्हा व अतिरिक्त सत्र न्यायालय संगमनेर येथे गेल्या तीन दशकांपासून आपला वकिलीचा व्यवसाय करत आहे.

== माध्यमांतील सहभाग ==
[[महाराष्ट्र टाइम्स]], लोकमत, सकाळ, [[लोकसत्ता]], पुण्यनगरी, पुढारी, दिव्यमराठी, तरुण भारत, केसरी इ. मराठी वृत्तपत्रांत तसेच द हिंदू, [[द टाइम्स ऑफ इंडिया|द]] [[द टाइम्स ऑफ इंडिया|टाइम्स ऑफ इंडिया]], इंडियन एक्सप्रेस इ. इंग्रजी वृत्तपत्रांनी वेळोवेळी रंजना पगार-गवांदे यांच्या कार्याची दाखल घेऊन लेख प्रसिद्ध केले आहेत. दैनिक लोकसत्ताच्या चतुरंग या सदरात त्यांनी सामाजिक प्रश्नांवर स्तंभलेखन केले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/chaturang/ashok-kharat-case-blind-faith-superstition-social-psychology-analysis-maharashtra-andhashraddha-nirmulan-samiti-rds-00-5857845/|title=बुवा-बाबांच्या षडयंत्रातून कायमचे सोडवणारी पंचसूत्री|date=2026-04-25|website=Loksatta|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/chaturang/how-astrologer-cheats-women-in-society-chaturang-article-sud-02-5236523/|title=समाज वास्तवाला भिडताना : नको नको ज्योतिषा माझ्या दारी येऊ...|date=2025-07-19|website=Loksatta|url-status=live}}&lt;/ref&gt; महाराष्ट्र अंनिस वार्तापत्र, वनस्थळी, बहिणा, [[मिळून साऱ्याजणी (मासिक)|मिळून साऱ्याजणी]], अक्षर आयान इ. अनेक दिवाळी अंकांमधून त्यांचे प्रबोधनामातक लेख प्रसिद्ध झाले आहेत. [[झी २४ तास]], टीव्ही९ मराठी, [[एबीपी माझा]] , न्यूज १८ लोकमत, साम टीव्ही आदी वृत्तवाहिन्यांवर विविध परिसंवादात त्या सहभागी झालेल्या आहेत.

== सामाजिक कार्य ==
रंजना पगार-गवांदे यांनी महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीमध्ये राज्य सचिव म्हणून काम केले आहे. त्यांनी अंधश्रद्धा निर्मूलन, व्यसनमुक्ती, स्त्री सक्षमीकरण आणि सामाजिक न्याय यांसंदर्भात महाराष्ट्रभर व्याख्याने व जनजागृती मोहिमा आयोजित केल्या आहेत.

अहिल्यानगर जिल्ह्यात दारूबंदी मोहिमेसाठी ८१० ग्रामपंचायतींचे दारूबंदी ठराव मिळवण्यात त्यांना यश आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/chaturang/village-council-resolution-on-social-exclusion-phm-00-5201796/|title=समाज वास्तवाला भिडताना : सामाजिक बहिष्कृततेचा ग्रामपंचायत ठराव|date=2025-07-05|website=Loksatta|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt; व्यसनमुक्ती अभियानांतर्गत शाळा, महाविद्यालये, महिला मेळावे आणि ग्रामसभांमध्ये प्रबोधनपर कार्यक्रम घेतले असून [[बालविवाह]] प्रतिबंध, स्त्रीभ्रूण हत्या विरोध, जातपंचायत विरोध आणि सामाजिक बहिष्कार विरोधी कायद्याविषयी त्यांनी कार्यशाळा व जनजागृती कार्यक्रम घेतले आहेत. बालविवाह या अनिष्ठ प्रथेबाबत प्रबोधनमात्मक व्याख्याने आयोजित करून आजपर्यंत महाराष्ट्रातील १८४ बालविवाह रोखण्यात त्यांना यास मिळाले आहे. मुख्यतः अहिल्यानगर जिल्ह्यासह महाराष्ट्रातील १०० पेक्षा जास्त भोंदू बाबांचा भांडाफोड गवांदे यांनी केला आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sarkarnama.esakal.com/maharashtra/uttar-maharashtra/black-magic-case-rahuri-deolali-pravara-ranjana-gawande-anis-counselling-victim-family-in-ahilyanagar-pp82|title=black magic case : घरासमोर ‘काळी जादू’चा खेळ? बाहुलीवर टाचण्या, जावयाचं गुपित उघड होताच धक्का!|date=2026-03-29|website=sarkarnama|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

क्रोमार्य चाचणी व चारित्र्य परीक्षा यांसारख्या अनिष्ट प्रथा बंद करण्यासाठी गवांदे यांनी पुढाकार घेतला आहे. चेटकीण प्रथा, [[भानामती]] यांविरोधात कृतिशील भूमिका घेऊन राज्यभर प्रबोधनपर व्याख्याने दिली आहेत.

=== इंदुरीकर महाराज प्रकरण ===
२०२० मध्ये, कीर्तनकार [[इंदुरीकर महाराज]] यांनी संगमनेर तालुक्यातील ओझर येथे आपल्या कीर्तनातून लिंगभेदाबाबत केलेल्या वक्तव्यामुळे वाद निर्माण झाला होता. संभोगाची वेळ आणि मुलाचे लिंग यावर त्यांनी केलेली टिप्पणी ही गर्भधारणापूर्व आणि प्रसवपूर्व निदान तंत्र (PCPNDT) कायदा तसेच अंधश्रद्धा निर्मूलन विरोधी कायद्याचे उल्लंघन करते असा दावा ॲड. रंजना पगार-गवांदे यांनी केला होता तसेच इंदुरीकर यांच्या विरोधात गुन्हा दाखल करण्याची त्यांनी मागणी केली होती.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/videos/news/maharashtra-sangamner-case-registered-on-indurikar-maharaj-advt-ranjana-gawande-on-issue-783529|title=Indurikar Maharaj {{!}}पुत्रप्राप्तीसाठी केलेलं वादग्रस्त वक्तव्य भोवलं; इंदुरीकर महाराजांवर गुन्हा दाखल|last=टीम|first=एबीपी माझा वेब|date=2020-06-26|website=ABP Majha|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt; सदर प्रकरणात त्यांनी सर्वोच्च न्यालयापर्यंत लढाई लढली. गर्भलिंग निदान चाचणी प्रतिबंधक कायदा (PCPNDT) यानुसार कीर्तनकार इंदुरीकर महाराज यांच्यावर गुन्हा दाखल करण्यात गवांदे यांनी महत्वाची आणि कायदेशीर भूमिका बजावली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://pudhari.news/sc-on-indurikar-maharaj-supreme-court-slams-indurikar-maharaj-high-court-order-upheld|title=इंदुरीकर महाराजांना सर्वोच्च न्यायालयाचा दणका; उच्च न्यायालयाचा आदेश कायम|date=2023-08-09|website=Pudhari|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== संगमनेर तालुक्यातील वडगाव पान येथील भोंदू गडगे बाबा प्रकरण ===
मूल नसणाऱ्या स्त्रियांना मूल देतो तसेच कॅन्सर सारख्या दुर्धर आजारांच्या गाठी मंत्राद्वारे बरे करण्याचा दावा करणाऱ्या संगमनेर तालुक्यातील वडगाव पान येथील दत्त धाम सरकार चालवणारा राजेंद्र गडगे या भोंदू बाबावर गुन्हा दाखल करण्यासाठी गवांदे यांनी केलेल्या प्रयत्नांनंतर या भोंदू बाबावर गुन्हा दाखल झाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/maharashtra/wadgaon-pan-bhondubaba-rajendra-gadge-arrested-sangamner-crime-news-anti-superstition-act-ssb-93-5844049/|title=अहिल्यानगर : वडगावपानचा भोंदूबाबा राजेंद्र गडगे अखेर जेरबंद, दत्तधाम सरकार मठामार्फत चमत्काराचे दावे|date=2026-04-18|website=Loksatta|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;

=== जात पंचायती बरखास्त करण्यात यश ===
जात पंचायतीच्या माध्यमातून होत असेलेल्या शोषणाला प्रखर विरोध करून ही प्रथा बंद करण्यासाठी महाराष्ट्र अंनिसच्या माध्यमातून अ‍ॅड.रंजना पगार-गवांदे यांनी प्रयत्न करून नंदीवाले, गोपाळ जोगी, मसणजोगी, वैदू, यांसह अनेक जात पंचायती बरखास्त केल्या.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/maharashtra/baidu-community-1081714/|title=वैदू समाजाची मुख्य जातपंचायत बरखास्त|date=2025-03-16|website=Loksatta|url-status=live|archive-url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/maharashtra/badaamati-vaidya-community-caste-panchayat/|title=वैदू समाजाची जात पंचायतीला मूठमाती|last=author/admin|date=2015-03-16|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/mah-wmah-ahm-vaidu-community-disallow-caste-wise-panchyat-anis-take-lead-4933379-nor.html|title=वैदू समाजाची अनिष्ट जातपंचायत बरखास्त, अंनिसने घेतला पुढाकार|website=Divya Marathi|url-status=live}}&lt;/ref&gt; १७० हुन अधिक पीडित कुटुंबांची त्यांनी जात पंचायतीच्या जोखडातून मुक्तता केली आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh/loksatta-durga-award-2019-adv-ranjana-gawande-zws-70-1985447/|title=समाजातल्या कुप्रथांवर विवेकी प्रहार - Marathi News {{!}} Loksatta Durga Award 2019 Adv Ranjana Gawande Zws 70 - Latest Vishesh News at Loksatta.com|date=2019-10-04|website=Loksatta|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/news/ahmednagar/maharashtra-ahmednagar-district-jat-panchayat-boycott-doctor-family-from-caste-due-to-his-anti-casteism-activity-1161636|title=जातपंचायतीचा जाच! श्रीरामपूरमध्ये डाॅक्टर कुटुंबावर बहिष्कार, तीन महिन्यापासून त्रास|last=माझा|first=नितीन ओझा, एबीपी|date=2023-03-21|website=ABP Majha|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/maharashtra/ahilyanagar-news/jaat-panchayat/articleshow/46575650.cms|title=वैदू समाजातील जात पंचायत बरखास्त|date=2015-03-16|website=Maharashtra Times|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== स्त्री- पुरुष समानतेसाठी शनी शिंगणापूर येथील लढा ===
[[शनि शिंगणापूर]] येथील शनी मंदिरातील चौथऱ्यावर महिलांना जाण्यास बंदी होती. अ‍ॅड.रंजना पगार-गवांदे यांनी याविरोधात प्रत्यक्ष सहभाग घेऊन लढा दिला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aajtak.in/india/maharashtra/story/maharashtra-woman-breaks-400-year-old-ritual-climbs-to-worship-lord-shani-at-shani-shingnapur-temple-6-sevadaar-suspended-319724-2015-11-29|title=शनि शिंगणापुर मंदिर में महिला के पूजा से बवाल, मूर्ति के शुद्धि‍करण के बाद 6 सेवादार निलंबित|date=2015-11-29|website=Aaj Tak|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== पर्यावरण संरक्षण ===
फटाकेमुक्त दिवाळी अभियान, पर्यावरण पूरक गणपती इ.अभियान राबवून तसेच पुरण पोळी होळीत न जाळता त्या पोळ्या गरीब वस्त्यांवर जाऊन वाटप करणे, नागपंचमीच्या दिवशी जीवंत सापांना दूध पाजणे, गारुड्यांना बोलावणे यासारख्या रूढींना विरोध करत त्याऐवजी सापांचे महत्त्व, त्यांचे संवर्धन आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन याबाबत प्रबोधन करत गवांदे यांनी [[पर्यावरण संरक्षण]] तसेच सामाजिक एकतेचा संदेश दिला आहे.

=== देवदासी प्रथा ===
[[देवदासी]] प्रथा बंद करण्यासाठी गवांदे यांनी प्रयत्न केले असून याबाबत राज्यभर अनेक व्याख्याने दिली आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/chaturang/devdasi-murali-pratha-girl-death-prevention-of-superstition-and-act-ssb-93-5139977/|title=समाज वास्तवाला भिडताना : मुरळी|date=2025-06-07|website=Loksatta|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;

== भूषविलेली पदे ==

# राज्य सचिव, महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
# कार्याध्यक्ष, महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती, अहिल्यानगर
# अध्यक्ष, अहिल्यानगर जिल्हा दारूबंदी आंदोलन
# उपाध्यक्ष, इतिहास संशोधन मंडळ, संगमनेर
# मा. उपाध्यक्ष संगमनेर बार असोसिएशन
# सदस्य, [[महिला व बाल कल्याण समिती|महिला व बालकल्याण समिती]], अहमदनगर
# सदस्य, महिला तक्रार निवारण समिती, प्रवरा मेडिकल ट्रस्ट लोणी 

== सन्मान व गौरव ==
[[आंतरराष्ट्रीय महिला दिन|आंतरराष्ट्रीय महिला दिनानिमित्त]] इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (IndianOil) यांनी रंजना पगार-गवांदे यांच्या महिला सक्षमीकरणासाठीच्या कार्याची दखल घेत त्यांचा 'हर एक काम देश के नाम' या मोहिमेत समावेश केला. या मोहिमेअंतर्गत इंडियन ऑईलने गवांदे यांच्या कार्यावर आधारित व्हिडिओ अधिकृत सामाजिक माध्यमांवर विशेष पोस्टद्वारे प्रकाशित करून त्यांचा गौरव केला.

== पुरस्कार ==

# महाराष्ट्र शासनाचा व्यसनमुक्ती पुरस्कार (२०१९)
# [[महाराष्ट्र राज्य महिला आयोग|महाराष्ट्र राज्य महिला आयोगाचा]] आदिशक्ती पुरस्कार (२०२२)
# [[लोकसत्ता]] नवदुर्गा पुरस्कार (२०१९)&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/chaturang/loksatta-durga-puraskar-2019-honor-ceremony-abn-97-2006440/|title=दुर्गा पुरस्कार.. प्रेरणेची प्रकाशबीज|date=2019-11-02|website=Loksatta|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
# युआरएल फौंडेशन मुंबई यांच्या वतीने [[डॉ. नरेंद्र दाभोळकर]] स्मृती पुरस्कार
# दैनिक [[सकाळ (वृत्तपत्र)|सकाळ]] वृत्तपत्र समूहाचा सामाजिक गौरव पुरस्कार (२०१६)
# राष्ट्रसंत गाडगे महाराज पुरस्कार - २०२१ (शब्दगंध साहित्य परिषद) 

= संदर्भ =
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठी समाजसेविका]]
[[वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>6ck5gxmweojckye0bf5u04pppe5m09v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694581</id>
      <parentid>2694580</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:12:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25265" sha1="6n4ah4vf4d36411hdye6p4pv3q30zgv" xml:space="preserve">'''ॲड. रंजना पगार-गवांदे''' या [[संगमनेर]] येथील सामाजिक कार्यकर्त्या, वकील, लेखिका आणि अंधश्रद्धा निर्मूलन चळवळीतील कार्यकर्त्या आहेत.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/local/maharashtra/nashik/malegaon/news/maharashtra-is-progressive-because-of-rajmata-jijau-and-savitribai-phule-asserts-adv-ranjana-gawande-pagar-state-secretary-of-annis-136932499.html|title=राजमाता जिजाऊ व सावित्रीबाई फुलेंमुळेच महाराष्ट्र पुरोगामी:अंनिसच्या राज्य सचिव लेखिका ॲड. रंजना गवांदे-पगार यांचे प्रतिपादन‎|website=Divya Marathi|language=mr|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/case-filed-against-marathi-preacher-over-odd-even-remark-for-girl-boy-child/article31928163.ece|title=Case filed against Marathi preacher over ‘odd-even’ remark for girl-boy child|date=2020-06-26|website=The Hindu|url-status=live}}&lt;/ref&gt; त्या [[अंधश्रद्धा निर्मूलन]], [[व्यसनमुक्ती]], स्त्री सक्षमीकरण, बालविवाह प्रतिबंध, [[जात पंचायत|जात]] [[जात पंचायत|पंचायत]] विरोध आणि महिला न्याय हक्क या विषयांवर कार्य करतात. त्या महाराष्ट्र शासनाच्या जादूटोणा विरोधी कायदा प्रचार-प्रसार समितीच्या शासकीय सदस्य आहेत. तसेच [[महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती]] बुवाबाजी संघर्ष विभागाच्या राज्य सचिव म्हणून त्या कार्यरत आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sarkarnama.esakal.com/maharashtra/uttar-maharashtra/nashik-fake-baba-ashok-kharat-women-exploitation-ahilyanagar-adv-ranjana-gawande-anis-reaction-pp82|title=Fake Baba Ashok Kharat Nashik Case : महिलांच्या शोषणात भोंदूगिरीचा ‘खरात पॅटर्न’? रंजना गवांदेंनी मांडली धक्कादायक आकडेवारी...|last=Pendhare|first=Pradeep|date=2026-03-23|website=Politics News on Sarkarnama|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;

{{माहितीचौकट व्यक्ती|चित्र=Ranjana Pagar Gawande.jpg|चित्र_शीर्षक=Adv. Ranjana Pagar Gawande|जन्म_दिनांक=२५ ऑगस्ट १९६२|राष्ट्रीयत्व=[[भारतीय]]|शिक्षण=बी.एस्सी.(एल.एल.बी)|पेशा=सामाजिक कार्यकर्त्या, वकील, लेखिका|जोडीदार=प्रा. अशोक गवांदे|पुरस्कार=महाराष्ट्र शासनाचा व्यसनमुक्ती पुरस्कार|नाव=ॲड. रंजना पगार-गवांदे}}

== प्रारंभिक जीवन व शिक्षण ==
रंजना पगार-गवांदे या संगमनेर, जिल्हा [[अहिल्यानगर]] येथील रहिवासी आहेत. महाविद्यालयीन शिक्षणानंतर त्यांनी बी.एस्सी., एल.एल.बी हे पदवीचे शिक्षण पूर्ण केले आहे.

== व्यवसाय ==
रंजना पगार-गवांदे या जिल्हा व अतिरिक्त सत्र न्यायालय संगमनेर येथे गेल्या तीन दशकांपासून आपला वकिलीचा व्यवसाय करत आहे.

== माध्यमांतील सहभाग ==
[[महाराष्ट्र टाइम्स]], लोकमत, सकाळ, [[लोकसत्ता]], पुण्यनगरी, पुढारी, दिव्यमराठी, तरुण भारत, केसरी इ. मराठी वृत्तपत्रांत तसेच द हिंदू, [[द टाइम्स ऑफ इंडिया|द]] [[द टाइम्स ऑफ इंडिया|टाइम्स ऑफ इंडिया]], इंडियन एक्सप्रेस इ. इंग्रजी वृत्तपत्रांनी वेळोवेळी रंजना पगार-गवांदे यांच्या कार्याची दाखल घेऊन लेख प्रसिद्ध केले आहेत. दैनिक लोकसत्ताच्या चतुरंग या सदरात त्यांनी सामाजिक प्रश्नांवर स्तंभलेखन केले आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/chaturang/ashok-kharat-case-blind-faith-superstition-social-psychology-analysis-maharashtra-andhashraddha-nirmulan-samiti-rds-00-5857845/|title=बुवा-बाबांच्या षडयंत्रातून कायमचे सोडवणारी पंचसूत्री|date=2026-04-25|website=Loksatta|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/chaturang/how-astrologer-cheats-women-in-society-chaturang-article-sud-02-5236523/|title=समाज वास्तवाला भिडताना : नको नको ज्योतिषा माझ्या दारी येऊ...|date=2025-07-19|website=Loksatta|url-status=live}}&lt;/ref&gt; महाराष्ट्र अंनिस वार्तापत्र, वनस्थळी, बहिणा, [[मिळून साऱ्याजणी (मासिक)|मिळून साऱ्याजणी]], अक्षर आयान इ. अनेक दिवाळी अंकांमधून त्यांचे प्रबोधनामातक लेख प्रसिद्ध झाले आहेत. [[झी २४ तास]], टीव्ही९ मराठी, [[एबीपी माझा]] , न्यूज १८ लोकमत, साम टीव्ही आदी वृत्तवाहिन्यांवर विविध परिसंवादात त्या सहभागी झालेल्या आहेत.

== सामाजिक कार्य ==
रंजना पगार-गवांदे यांनी महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीमध्ये राज्य सचिव म्हणून काम केले आहे. त्यांनी अंधश्रद्धा निर्मूलन, व्यसनमुक्ती, स्त्री सक्षमीकरण आणि सामाजिक न्याय यांसंदर्भात महाराष्ट्रभर व्याख्याने व जनजागृती मोहिमा आयोजित केल्या आहेत.

अहिल्यानगर जिल्ह्यात दारूबंदी मोहिमेसाठी ८१० ग्रामपंचायतींचे दारूबंदी ठराव मिळवण्यात त्यांना यश आले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/chaturang/village-council-resolution-on-social-exclusion-phm-00-5201796/|title=समाज वास्तवाला भिडताना : सामाजिक बहिष्कृततेचा ग्रामपंचायत ठराव|date=2025-07-05|website=Loksatta|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt; व्यसनमुक्ती अभियानांतर्गत शाळा, महाविद्यालये, महिला मेळावे आणि ग्रामसभांमध्ये प्रबोधनपर कार्यक्रम घेतले असून [[बालविवाह]] प्रतिबंध, स्त्रीभ्रूण हत्या विरोध, जातपंचायत विरोध आणि सामाजिक बहिष्कार विरोधी कायद्याविषयी त्यांनी कार्यशाळा व जनजागृती कार्यक्रम घेतले आहेत. बालविवाह या अनिष्ठ प्रथेबाबत प्रबोधनमात्मक व्याख्याने आयोजित करून आजपर्यंत महाराष्ट्रातील १८४ बालविवाह रोखण्यात त्यांना यास मिळाले आहे. मुख्यतः अहिल्यानगर जिल्ह्यासह महाराष्ट्रातील १०० पेक्षा जास्त भोंदू बाबांचा भांडाफोड गवांदे यांनी केला आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://sarkarnama.esakal.com/maharashtra/uttar-maharashtra/black-magic-case-rahuri-deolali-pravara-ranjana-gawande-anis-counselling-victim-family-in-ahilyanagar-pp82|title=black magic case : घरासमोर ‘काळी जादू’चा खेळ? बाहुलीवर टाचण्या, जावयाचं गुपित उघड होताच धक्का!|date=2026-03-29|website=sarkarnama|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

क्रोमार्य चाचणी व चारित्र्य परीक्षा यांसारख्या अनिष्ट प्रथा बंद करण्यासाठी गवांदे यांनी पुढाकार घेतला आहे. चेटकीण प्रथा, [[भानामती]] यांविरोधात कृतिशील भूमिका घेऊन राज्यभर प्रबोधनपर व्याख्याने दिली आहेत.

=== इंदुरीकर महाराज प्रकरण ===
२०२० मध्ये, कीर्तनकार [[इंदुरीकर महाराज]] यांनी संगमनेर तालुक्यातील ओझर येथे आपल्या कीर्तनातून लिंगभेदाबाबत केलेल्या वक्तव्यामुळे वाद निर्माण झाला होता. संभोगाची वेळ आणि मुलाचे लिंग यावर त्यांनी केलेली टिप्पणी ही गर्भधारणापूर्व आणि प्रसवपूर्व निदान तंत्र (PCPNDT) कायदा तसेच अंधश्रद्धा निर्मूलन विरोधी कायद्याचे उल्लंघन करते असा दावा ॲड. रंजना पगार-गवांदे यांनी केला होता तसेच इंदुरीकर यांच्या विरोधात गुन्हा दाखल करण्याची त्यांनी मागणी केली होती.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/videos/news/maharashtra-sangamner-case-registered-on-indurikar-maharaj-advt-ranjana-gawande-on-issue-783529|title=Indurikar Maharaj {{!}}पुत्रप्राप्तीसाठी केलेलं वादग्रस्त वक्तव्य भोवलं; इंदुरीकर महाराजांवर गुन्हा दाखल|last=टीम|first=एबीपी माझा वेब|date=2020-06-26|website=ABP Majha|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt; सदर प्रकरणात त्यांनी सर्वोच्च न्यालयापर्यंत लढाई लढली. गर्भलिंग निदान चाचणी प्रतिबंधक कायदा (PCPNDT) यानुसार कीर्तनकार इंदुरीकर महाराज यांच्यावर गुन्हा दाखल करण्यात गवांदे यांनी महत्वाची आणि कायदेशीर भूमिका बजावली.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://pudhari.news/sc-on-indurikar-maharaj-supreme-court-slams-indurikar-maharaj-high-court-order-upheld|title=इंदुरीकर महाराजांना सर्वोच्च न्यायालयाचा दणका; उच्च न्यायालयाचा आदेश कायम|date=2023-08-09|website=Pudhari|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== संगमनेर तालुक्यातील वडगाव पान येथील भोंदू गडगे बाबा प्रकरण ===
मूल नसणाऱ्या स्त्रियांना मूल देतो तसेच कॅन्सर सारख्या दुर्धर आजारांच्या गाठी मंत्राद्वारे बरे करण्याचा दावा करणाऱ्या संगमनेर तालुक्यातील वडगाव पान येथील दत्त धाम सरकार चालवणारा राजेंद्र गडगे या भोंदू बाबावर गुन्हा दाखल करण्यासाठी गवांदे यांनी केलेल्या प्रयत्नांनंतर या भोंदू बाबावर गुन्हा दाखल झाला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/maharashtra/wadgaon-pan-bhondubaba-rajendra-gadge-arrested-sangamner-crime-news-anti-superstition-act-ssb-93-5844049/|title=अहिल्यानगर : वडगावपानचा भोंदूबाबा राजेंद्र गडगे अखेर जेरबंद, दत्तधाम सरकार मठामार्फत चमत्काराचे दावे|date=2026-04-18|website=Loksatta|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;

=== जात पंचायती बरखास्त करण्यात यश ===
जात पंचायतीच्या माध्यमातून होत असेलेल्या शोषणाला प्रखर विरोध करून ही प्रथा बंद करण्यासाठी महाराष्ट्र अंनिसच्या माध्यमातून अ‍ॅड.रंजना पगार-गवांदे यांनी प्रयत्न करून नंदीवाले, गोपाळ जोगी, मसणजोगी, वैदू, यांसह अनेक जात पंचायती बरखास्त केल्या.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/maharashtra/baidu-community-1081714/|title=वैदू समाजाची मुख्य जातपंचायत बरखास्त|date=2025-03-16|website=Loksatta|url-status=live|archive-url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/maharashtra/badaamati-vaidya-community-caste-panchayat/|title=वैदू समाजाची जात पंचायतीला मूठमाती|last=author/admin|date=2015-03-16|website=Lokmat|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/mah-wmah-ahm-vaidu-community-disallow-caste-wise-panchyat-anis-take-lead-4933379-nor.html|title=वैदू समाजाची अनिष्ट जातपंचायत बरखास्त, अंनिसने घेतला पुढाकार|website=Divya Marathi|url-status=live}}&lt;/ref&gt; १७० हुन अधिक पीडित कुटुंबांची त्यांनी जात पंचायतीच्या जोखडातून मुक्तता केली आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh/loksatta-durga-award-2019-adv-ranjana-gawande-zws-70-1985447/|title=समाजातल्या कुप्रथांवर विवेकी प्रहार - Marathi News {{!}} Loksatta Durga Award 2019 Adv Ranjana Gawande Zws 70 - Latest Vishesh News at Loksatta.com|date=2019-10-04|website=Loksatta|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.abplive.com/news/ahmednagar/maharashtra-ahmednagar-district-jat-panchayat-boycott-doctor-family-from-caste-due-to-his-anti-casteism-activity-1161636|title=जातपंचायतीचा जाच! श्रीरामपूरमध्ये डाॅक्टर कुटुंबावर बहिष्कार, तीन महिन्यापासून त्रास|last=माझा|first=नितीन ओझा, एबीपी|date=2023-03-21|website=ABP Majha|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/maharashtra/ahilyanagar-news/jaat-panchayat/articleshow/46575650.cms|title=वैदू समाजातील जात पंचायत बरखास्त|date=2015-03-16|website=Maharashtra Times|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== स्त्री- पुरुष समानतेसाठी शनी शिंगणापूर येथील लढा ===
[[शनि शिंगणापूर]] येथील शनी मंदिरातील चौथऱ्यावर महिलांना जाण्यास बंदी होती. अ‍ॅड.रंजना पगार-गवांदे यांनी याविरोधात प्रत्यक्ष सहभाग घेऊन लढा दिला.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.aajtak.in/india/maharashtra/story/maharashtra-woman-breaks-400-year-old-ritual-climbs-to-worship-lord-shani-at-shani-shingnapur-temple-6-sevadaar-suspended-319724-2015-11-29|title=शनि शिंगणापुर मंदिर में महिला के पूजा से बवाल, मूर्ति के शुद्धि‍करण के बाद 6 सेवादार निलंबित|date=2015-11-29|website=Aaj Tak|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== पर्यावरण संरक्षण ===
फटाकेमुक्त दिवाळी अभियान, पर्यावरण पूरक गणपती इ.अभियान राबवून तसेच पुरण पोळी होळीत न जाळता त्या पोळ्या गरीब वस्त्यांवर जाऊन वाटप करणे, नागपंचमीच्या दिवशी जीवंत सापांना दूध पाजणे, गारुड्यांना बोलावणे यासारख्या रूढींना विरोध करत त्याऐवजी सापांचे महत्त्व, त्यांचे संवर्धन आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन याबाबत प्रबोधन करत गवांदे यांनी [[पर्यावरण संरक्षण]] तसेच सामाजिक एकतेचा संदेश दिला आहे.

=== देवदासी प्रथा ===
[[देवदासी]] प्रथा बंद करण्यासाठी गवांदे यांनी प्रयत्न केले असून याबाबत राज्यभर अनेक व्याख्याने दिली आहेत.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/chaturang/devdasi-murali-pratha-girl-death-prevention-of-superstition-and-act-ssb-93-5139977/|title=समाज वास्तवाला भिडताना : मुरळी|date=2025-06-07|website=Loksatta|language=mr|access-date=2026-06-24}}&lt;/ref&gt;

== भूषविलेली पदे ==

# राज्य सचिव, महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
# कार्याध्यक्ष, महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती, अहिल्यानगर
# अध्यक्ष, अहिल्यानगर जिल्हा दारूबंदी आंदोलन
# उपाध्यक्ष, इतिहास संशोधन मंडळ, संगमनेर
# मा. उपाध्यक्ष संगमनेर बार असोसिएशन
# सदस्य, [[महिला व बाल कल्याण समिती|महिला व बालकल्याण समिती]], अहमदनगर
# सदस्य, महिला तक्रार निवारण समिती, प्रवरा मेडिकल ट्रस्ट लोणी 

== सन्मान व गौरव ==
[[आंतरराष्ट्रीय महिला दिन|आंतरराष्ट्रीय महिला दिनानिमित्त]] इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (IndianOil) यांनी रंजना पगार-गवांदे यांच्या महिला सक्षमीकरणासाठीच्या कार्याची दखल घेत त्यांचा 'हर एक काम देश के नाम' या मोहिमेत समावेश केला. या मोहिमेअंतर्गत इंडियन ऑईलने गवांदे यांच्या कार्यावर आधारित व्हिडिओ अधिकृत सामाजिक माध्यमांवर विशेष पोस्टद्वारे प्रकाशित करून त्यांचा गौरव केला.

== पुरस्कार ==

# महाराष्ट्र शासनाचा व्यसनमुक्ती पुरस्कार (२०१९)
# [[महाराष्ट्र राज्य महिला आयोग|महाराष्ट्र राज्य महिला आयोगाचा]] आदिशक्ती पुरस्कार (२०२२)
# [[लोकसत्ता]] नवदुर्गा पुरस्कार (२०१९)&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/chaturang/loksatta-durga-puraskar-2019-honor-ceremony-abn-97-2006440/|title=दुर्गा पुरस्कार.. प्रेरणेची प्रकाशबीज|date=2019-11-02|website=Loksatta|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
# युआरएल फौंडेशन मुंबई यांच्या वतीने [[डॉ. नरेंद्र दाभोळकर]] स्मृती पुरस्कार
# दैनिक [[सकाळ (वृत्तपत्र)|सकाळ]] वृत्तपत्र समूहाचा सामाजिक गौरव पुरस्कार (२०१६)
# राष्ट्रसंत गाडगे महाराज पुरस्कार - २०२१ (शब्दगंध साहित्य परिषद) 

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

[[वर्ग:मराठी समाजसेविका]]
[[वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>6n4ah4vf4d36411hdye6p4pv3q30zgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मनू फर्नांडिस (राजकारणी)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381075</id>
    <revision>
      <id>2694693</id>
      <parentid>2692272</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T01:39:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3048" sha1="36dsosvp7xwxk31e3xezseyqlqp79bz" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''मॅन्युएल ग्रेगोरियो &quot;मनू&quot; फर्नांडिस''' (जन्म ११ सप्टेंबर १९४४) हे एक भारतीय राजकारणी आणि उद्योगपती आहेत, जे [[गोवा विधानसभा|गोवा विधानसभेचे]] माजी सदस्य आहेत. त्यांनी १९८४ ते १९९४ पर्यंत [[कुंकळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ|कुंकळ्ळी विधानसभा मतदारसंघाचे]] आणि १९९४ ते १९९९ पर्यंत [[वेळ्ळी विधानसभा मतदारसंघ|वेळ्ळी विधानसभा मतदारसंघाचे]] प्रतिनिधित्व केले.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://old.eci.gov.in/files/file/3850-goa-1994/|title=Goa General Election 1994}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.latestly.com/elections/assembly-elections/goa/1994/velim/|title=Fernandes Manu winner in Velim, Goa Assembly Elections 1994: LIVE Results &amp; Latest News: Election Dates, Polling Schedule, Election Results &amp; Live Election Updates|website=LatestLY|language=en|access-date=2022-08-31|archive-date=2022-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220831073315/https://www.latestly.com/elections/assembly-elections/goa/1994/velim/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.elections.in/goa/assembly-constituencies/velim.html|title=Velim (Goa) Election Results 2017, Winner, Runner-up and MLA Candidates|website=Elections in India|access-date=2022-08-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thegoan.net/goa-news/%EF%BB%BFvelim-mla-opens-two-offices-in-constituency/82953.html|title=Velim MLA opens two offices in constituency|website=The Goan EveryDay|language=en|access-date=2022-08-31}}&lt;/ref&gt; आधी ते [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसशी]] संबंधीत होते; पण वेळ्ळी येथील निवडणूक त्यांनी अपक्ष म्हणून जिंकली.

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म]]
[[वर्ग:गोव्याचे आमदार]]
[[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]]
[[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]]
[[वर्ग:अपक्ष राजकारणी]]
[[वर्ग:कुंकळ्ळीचे आमदार]]
[[वर्ग:वेळ्ळीचे आमदार]]</text>
      <sha1>36dsosvp7xwxk31e3xezseyqlqp79bz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६</title>
    <ns>10</ns>
    <id>381078</id>
    <revision>
      <id>2694586</id>
      <parentid>2694195</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:26:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5962" sha1="jda1rwsmiprlqbdeah99gmzyn1uf4ll" xml:space="preserve">{{Navbox
|name   = आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६
|title  = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६]]
|listclass = hlist
|state = collapsed
|above  = आधीचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२५-२६]]

|group1 = एप्रिल २०२६
|list1 = 
* [[२०२६ नामिबिया तिरंगी मालिका|नामिबिया तिरंगी मालिका]]
* [[न्यूझीलंड क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा बांगलादेश दौरा]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०२६|भारतीय महिलांचा दक्षिण आफ्रिका दौरा]]
* [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२६|श्रीलंका महिलांचा बांगलादेश दौरा]]
* [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)|नेपाळ तिरंगी मालिका (एप्रिल)]]

|group2 = मे २०२६
|list2 = 
* [[झिम्बाब्वे महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२६|झिम्बाब्वे महिलांचा पाकिस्तान दौरा]]
* [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०२५–२६|पाकिस्तानचा बांगलादेश दौरा]]
* [[न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|न्यूझीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा]]
* [[२०२६ नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)|नेपाळ तिरंगी मालिका (मे)]]
* [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा आयर्लंड दौरा]]
* [[२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका|स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका]]
* [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका]]
* [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा,२०२६|भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा]]
* [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा,२०२६|ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा]]
|group3 = जून २०२६
|list3 = 
* [[श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा]]
* [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा इंग्लंड, २०२६|न्यूझीलंडचा इंग्लंड दौरा]] 
* [[अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०२६|अफगाणिस्तानचा भारत दौरा]]
* [[२०२६ कॅनडा तिरंगी मालिका|कॅनडा तिरंगी मालिका (१९वी फेरी)]]
* [[ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा,२०२६|ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा]]
* [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]]
* [[भारतीय क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६|भारताचा आयर्लंड दौरा]]
* [[बांगलादेश क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६|बांगलादेशचा झिम्बाब्वे दौरा]]
|group4 = जुलै २०२६
|list4 = 
* [[भारतीय क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२६|भारताचा इंग्लंड दौरा]]
* [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|न्यूझीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा]]
* [[२०२६ नेदरलँड्स तिरंगी मालिका|नेदरलँड्स तिरंगी मालिका]]
* [[२०२६ महिला आशिया चषक|महिला आशिया चषक]]
* [[भारतीय क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२६|भारताचा झिम्बाब्वे दौरा]]
* [[पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२६|पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा]]
|below  = नंतरचा मोसम: [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६-२७]]
}}&lt;noinclude&gt;
{{navbox documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jda1rwsmiprlqbdeah99gmzyn1uf4ll</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मॅकिनी, टेक्सास</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381293</id>
    <revision>
      <id>2694709</id>
      <parentid>2693317</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T04:23:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23630" sha1="ej192axkjwt5rz75qybj8ffaugwm0ur" xml:space="preserve">
{| class=&quot;infobox ib-settlement vcard&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; |मॅकिनी, टेक्सास&lt;div class=&quot;fn org&quot;&gt;McKinney, Texas&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-subheader&quot; |&lt;div class=&quot;category&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |&lt;templatestyles src=&quot;Multiple image/styles.css&quot; wrapper=&quot;.tmulti&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;div class=&quot;thumb tmulti tnone center&quot;&gt;&lt;div class=&quot;multiimageinner&quot; style=&quot;width:272px;max-width:272px;border:none&quot;&gt;&lt;div class=&quot;trow&quot;&gt;&lt;div class=&quot;tsingle&quot; style=&quot;width:270px;max-width:270px&quot;&gt;&lt;div style=&quot;height:178px;overflow:hidden&quot;&gt;[[चित्र:McKinney,_Texas.jpg|268x268अंश]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;text-align-center&quot;&gt;मॅकिनी शहर &lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;trow&quot;&gt;&lt;div class=&quot;tsingle&quot; style=&quot;width:115px;max-width:115px&quot;&gt;&lt;div style=&quot;height:84px;overflow:hidden&quot;&gt;[[चित्र:Old_Collin_County_Courthouse.jpg|113x113अंश]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;text-align-center&quot;&gt;जुने कॉलिन काउंटी न्यायालय
ओल्ड कोलिन काउंटी कोर्टहाउस
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;tsingle&quot; style=&quot;width:153px;max-width:153px&quot;&gt;&lt;div style=&quot;height:84px;overflow:hidden&quot;&gt;[[चित्र:Adriatica_in_McKinney_Texas.jpg|151x151अंश]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;text-align-center&quot;&gt;एड्रियाटिका विलेज&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |Motto:&amp;nbsp;&lt;div class=&quot;ib-settlement-nickname nickname&quot;&gt;&quot;Unique by nature&quot;&lt;/div&gt;नारा : 

&quot;स्वभावतः अद्वितीयम्&quot; ।
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |&lt;mapframe zoom=&quot;10&quot; align=&quot;center&quot; frameless=&quot;1&quot; height=&quot;200&quot; width=&quot;250&quot;&gt;[
{&quot;properties&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;McKinney, Texas&quot;,&quot;fill-opacity&quot;:0.1,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;fill&quot;:&quot;#606060&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoshape&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q51697&quot;},
{&quot;properties&quot;:{&quot;stroke-width&quot;:2,&quot;stroke&quot;:&quot;#FF0000&quot;,&quot;title&quot;:&quot;McKinney, Texas&quot;},&quot;type&quot;:&quot;ExternalData&quot;,&quot;service&quot;:&quot;geoline&quot;,&quot;ids&quot;:&quot;Q51697&quot;}
]&lt;/mapframe&gt;&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;Interactive map of मॅकिनी, टेक्सास&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-full-data&quot; |Coordinates: &lt;templatestyles src=&quot;Module:Coordinates/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;span class=&quot;geo-inline&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=McKinney,_Texas&amp;params=33_11_50_N_96_38_23_W_region:US-TX_type:city(195308) &lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;&lt;span class=&quot;latitude&quot;&gt;33°11′50″N&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;96°38′23″W&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;&amp;#xFEFF; / &amp;#xFEFF;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;33.19722°N 96.63972°W&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;&amp;#xFEFF; / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;33.19722; -96.63972&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;indicator name=&quot;coordinates&quot;&gt;&lt;span id=&quot;coordinates&quot;&gt;[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:18}}&lt;span class=&quot;plainlinks nourlexpansion&quot;&gt;[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=McKinney,_Texas&amp;params=33_11_50_N_96_38_23_W_region:US-TX_type:city(195308) &lt;span class=&quot;geo-default&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dms&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;&lt;span class=&quot;latitude&quot;&gt;33°11′50″N&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;longitude&quot;&gt;96°38′23″W&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-multi-punct&quot;&gt;&amp;#xfeff; / &amp;#xfeff;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;geo-nondefault&quot;&gt;&lt;span class=&quot;geo-dec&quot; title=&quot;Maps, aerial photos, and other data for this location&quot;&gt;33.19722°N 96.63972°W&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;display:none&quot;&gt;&amp;#xfeff; / &lt;span class=&quot;geo&quot;&gt;33.19722; -96.63972&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;]&lt;/span&gt;[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]&lt;/span&gt;&lt;/indicator&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |देश
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;span class=&quot;flagicon nowrap&quot;&gt;[[चित्र:Flag_of_Texas.svg|दुवा=|अल्ट=|सीमा|23x23अंश]] &lt;/span&gt;[[टेक्सास]]
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |काउंटी
| class=&quot;infobox-data&quot; |कॉलिन
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |कायदेशीर मान्यता आसलेली कंपनी वा निगम
Incorporated
| class=&quot;infobox-data&quot; |1848
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |यांच्या नावावरून नाव दिलेले
| class=&quot;infobox-data&quot; |कॉलिन मॅकिनी
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |सरकार&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |• प्रकार
| class=&quot;infobox-data&quot; |परिषद-व्यवस्थापक
Council-Manager
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;महापौर
&amp;nbsp;Mayor
| class=&quot;infobox-data&quot; |बिल कॉक्स
Bill Cox&lt;ref name=&quot;City-Council-McKinney2&quot;&gt;&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot;&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;1113&quot;&gt;[https://www.mckinneytexas.org/1167/Council-Members &quot;McKinney City Council Members&quot;]&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;cx-segment&quot; data-segmentid=&quot;1114&quot;&gt;&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;January 24,&lt;/span&gt; 2025&lt;/span&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |Area&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&lt;div style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;nbsp;•&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |67.70&amp;nbsp; चौरस मैल(175.35&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;• जमीन
| class=&quot;infobox-data&quot; |66.96&amp;nbsp; चौरस मैल (173.43&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |• पाणी
| class=&quot;infobox-data&quot; |0.74&amp;nbsp; चौरस मैल(1.91&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Elevation&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;ref name=&quot;gnis&quot;&gt;[https://edits.nationalmap.gov/apps/gaz-domestic/public/search/names/2411064 U.S. Geological Survey Geographic Names Information System: McKinney, Texas]&lt;/ref&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |577&amp;nbsp;ft  (176&amp;nbsp;m)
577&amp;nbsp;फूट(176 मीटर) 
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-header&quot; |लोकसंख्या&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;(2020)&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&lt;div style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;nbsp;•&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |195,308
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&lt;div style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;nbsp;•&amp;nbsp;अंदाज&amp;nbsp;&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;(2025)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |236,001
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; | डेन्सिटी
&amp;nbsp;•&amp;nbsp;Density
| class=&quot;infobox-data&quot; |2,916.7/ चौरस मैल (1,126.15/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&amp;nbsp;अर्बन 
•&amp;nbsp;Urban&lt;div class=&quot;ib-settlement-fn&quot;&gt;&lt;/div&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |504,803  
(US: 83rd)
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |अर्बन डेन्सिटी
&amp;nbsp;•&amp;nbsp;Urban&amp;nbsp;density
| class=&quot;infobox-data&quot; |3,329/चौरस मैल (1,285.3/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |समय क्षेत्र
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[यूटीसी−०६:००|UTC−6]] (CST)
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |&lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;&amp;nbsp;•&amp;nbsp;Summer ([[उन्हाळी प्रमाणवेळ|DST]])&lt;/span&gt;
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[यूटीसी−०५:००|UTC−5]] (CDT)
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |झिप कोड्स
ZIP codes
| class=&quot;infobox-data adr&quot; |&lt;div class=&quot;postal-code&quot;&gt;75069-75072&lt;/div&gt;
|- class=&quot;mergedrow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |क्षेत्र कोड
Area codes
| class=&quot;infobox-data&quot; |214, 469, 945, 972
|- class=&quot;mergedtoprow&quot;
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Website
| class=&quot;infobox-data&quot; |&lt;span class=&quot;url&quot;&gt;[http://www.mckinneytexas.org www.मॅकिनीटेक्सास.org]&lt;/span&gt;
|}
मॅकिनी हे टेक्सास राज्यातील कॉलिन काउंटीमधील एक शहर आणि त्या काउंटीचे मुख्यालय आहे. प्लॅनो आणि फ्रिस्कोनंतर हे कॉलिन काउंटीमधील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. डॅलस-फोर्ट वर्थ मेट्रोप्लेक्सचा भाग असलेले मॅकिनी शहर डॅलसच्या उत्तरेस सुमारे ३२ मैल (५१ किमी) अंतरावर वसलेले आहे.&lt;ref name=&quot;GR6&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|title=Find a County|publisher=National Association of Counties|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110531210815/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|archive-date=May 31, 2011|access-date=June 7, 2011}}&lt;/ref&gt;

.जुलै 2022 पर्यंत या शहराची लोकसंख्या 195,308 इतकी होती, ज्यामुळे ते टेक्सास मधील १५ व्या क्रमांकाचे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर ठरले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/mckinneycitytexas/POP060210|title=U.S. Census Bureau QuickFacts: McKinney city, Texas|access-date=October 28, 2023}}&lt;/ref&gt; 

मॅकिनी आणि फ्रिस्को ही प्रमुख शहरे असून, मॅकिनी-फ्रिस्को शहरी क्षेत्राची लोकसंख्या 504,803 इतकी होती.. 

शहर आणि काउंटी या दोन्हीची नावे 'कॉलिन मॅककिनी' यांच्या नावावरून ठेवण्यात आली होती; ते टेक्सासच्या स्वातंत्र्याच्या जाहीरनाम्यावर स्वाक्षरी करणाऱ्यांपैकी एक होते आणि तत्कालीन 'रिपब्लिक ऑफ टेक्सास'च्या 'रेड रिव्हर' जिल्ह्याचे काँग्रेसमन (लोकप्रतिनिधी) होते. राज्याच्या उत्तरेकडील भागात काउंटींची निर्मिती करणाऱ्या विधेयकाचे ते निर्माते होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.epodunk.com/cgi-bin/genInfo.php?locIndex=26765|title=Profile for McKinney, Texas, TX|publisher=ePodunk|archive-url=https://web.archive.org/web/20191011054722/http://www.epodunk.com/cgi-bin/genInfo.php?locIndex=26765|archive-date=11 October 2019|access-date=August 14, 2012}}&lt;/ref&gt;

99.6% रहिवासी शहरी भागात, तर 0.4% ग्रामीण भागात राहत होते. &lt;ref name=&quot;Census2020DHC&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://api.census.gov/data/2020/dec/dhc?get=NAME%2CP2_002N%2CP2_003N&amp;for=place%3A45744&amp;in=state%3A48|title=2020 Decennial Census Demographic and Housing Characteristics (DHC)|year=2023|website=United States Census Bureau|access-date=February 13, 2026}}&lt;/ref&gt;

2019 मध्ये, शहरातील मध्यम उत्पन्न वाढून $89,828('''₹(₹8,585,700)''' झाले; सरासरी उत्पन्न $111,588 ('''₹10,655,302)'''होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://data.census.gov/cedsci/table?q=McKinney%20city,%20Texas%20income&amp;tid=ACSST1Y2019.S1901|title=2019 Annual Income Estimates|website=United States Census Bureau|access-date=2021-11-08}}&lt;/ref&gt;

2009 पासून, मॅकिनीच्या एकूण लोकसंख्येपैकी ७०% लोक देशाबाहेर जन्मलेले आहेत.
{| class=&quot;wikitable&quot;
! style=&quot;background: #005850; color:#fff;&quot; |#
! style=&quot;background: #005850; color:#fff;&quot; |नियोक्ता
|-
|1
|[[:en:Raytheon|Raytheon Intelligence &amp; Space]]
|-
|2
|[[:en:McKinney_Independent_School_District|McKinney Independent School District]]
मॅककिनी स्वतंत्र शाळा जिल्हा
|-
|3
|[[:en:Collin_County|Collin County]]
कॉलिन काउंटी
|-
|4
|[[:en:Globe_Life|Globe Life]]
|-
|5
|Encore Wire Corporation
|-
|6
|City of McKinney
मॅकिनी शहर
|-
|7
|[[:en:HCA_Healthcare|Medical City McKinney Hospital]]
|-
|8
|[[:en:Baylor_Scott_&amp;_White_Health|Baylor Scott &amp; White McKinney Hospital]]
|-
|9
|[[:en:Collin_College|Collin College]]
कोलीन कॉलेज
|-
|10
|[[:en:Simpson_Strong-Tie|Simpson Strong-Tie]]
|}
== संस्कृती ==

=== कार्यक्रम ===
शहरात वर्षभर अनेक मोठे कार्यक्रम आयोजित केले जातात, त्यापैकी बरेचसे ऐतिहासिक शहराच्या मध्यवर्ती भागातील अनेक ब्लॉक्समध्ये पसरलेले असतात, जसे की:

* क्रू ऑफ बार्कस - मार्डी ग्रासच्या आधी शहराच्या मध्यभागी आयोजित केला जाणारा कुत्र्यांवर केंद्रित असलेला उत्सव, ज्यामध्ये परेड, वेशभूषा, पुरस्कार आणि विक्रेत्यांचे स्टॉल्स असतात. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/20-years-later-mckinney-krewe-of-barkus-event-is-an-annual-mardi-gras-staple-downtown/article_a35c43e0-a259-11ed-9315-93d23546af71.html|title=20 years later, McKinney Krewe of Barkus event is an annual Mardi Gras staple downtown|date=February 1, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}&lt;/ref&gt;
* आर्ट्स इन ब्लूम - हा शहराच्या मध्यवर्ती भागात आयोजित केला जाणारा एक कला महोत्सव आहे, ज्यामध्ये स्थानिक आणि परदेशी कलाकार, तसेच स्थानिक वाईनरी आणि खाद्य विक्रेते सहभागी होतात. हा सहसा एप्रिलच्या दुसऱ्या आठवड्यात आयोजित केला जातो. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/mckinney-prepares-to-host-2023-arts-in-bloom-festival/article_305a182a-c457-11ed-b09a-637b9463b260.html|title=McKinney prepares to host 2023 Arts in Bloom festival|date=March 17, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}&lt;/ref&gt;
* टेक्सास म्युझिक रिव्होल्यूशन - जून महिन्यात, संपूर्ण शहराचा मध्यवर्ती भाग दोन दिवसांसाठी बंद ठेवला जातो. या भागात पसरलेल्या २० वेगवेगळ्या मंचांवर ९० हून अधिक कंट्री कलाकारांचे संगीत कार्यक्रम होतात, सोबत खाद्यपदार्थ आणि पेये देखील उपलब्ध असतात. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.texasmonthly.com/sponsored/spring-in-mckinney-features-music-art-golf/|title=Spring in McKinney Features Music, Art … &amp; Golf!|date=February 23, 2023|publisher=Texas Monthly Magazine|access-date=October 28, 2023}}&lt;/ref&gt;
* रेड व्हाईट अँड बूम परेड आणि फटाके महोत्सव - ४ जुलै रोजी सकाळी शहराच्या मध्यभागी परेड काढली जाते आणि सहसा पश्चिम मॅकिनीमध्ये एक मोठा फटाक्यांचा कार्यक्रम आणि महोत्सव आयोजित केला जातो. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.dallasnews.com/news/2022/06/27/heres-what-to-know-about-mckinneys-red-white-and-boom/|title=Here's what to know about McKinney's Red, White and BOOM!|date=June 27, 2022|publisher=The Dallas Morning News|access-date=October 28, 2023}}&lt;/ref&gt;
* ऑक्टोबरफेस्ट - सप्टेंबरच्या अखेरीस शहराच्या मध्यवर्ती चौकात अनेक दिवस चालणारा एक मोठा जर्मन-थीम असलेला उत्सव आहे, ज्यात अस्सल जर्मन खाद्यपदार्थ, बिअर, थेट संगीत, खेळ आणि विक्रेते असतात. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://starlocalmedia.com/mckinneycouriergazette/news/prost-16th-annual-mckinney-oktoberfest-brings-a-weekend-of-fun-and-frolic/collection_b47502b0-5bb9-11ee-a8e8-77552f85fcc1.html#1|title=Prost! 16th annual McKinney Oktoberfest brings a weekend of fun and frolic|date=September 26, 2023|publisher=McKinney Courier-Gazette|access-date=October 28, 2023}}&lt;/ref&gt;
* सुट्ट्यांसाठी घरी - थँक्सगिव्हिंगनंतरच्या आठवड्याच्या शेवटी, सांतासाठी शहराचा मध्यवर्ती भाग बंद होतो आणि या काळात ख्रिसमसची आकर्षणे, एक मोठा वृक्षारोपण सोहळा, खेळ आणि स्थानिक दुकानांमध्ये खरेदीचा आनंद घेता येतो. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.countylinemagazine.com/life-style/mckinney-welcomes-everyone-home-for-the-holidays/article_7f94d694-50f5-11ed-a937-e3b9715445c4.html|title=McKinney Welcomes Everyone Home for the Holidays|date=October 26, 2022|publisher=Country Line Magazine|access-date=October 28, 2023|archive-date=2023-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20231028203216/https://www.countylinemagazine.com/life-style/mckinney-welcomes-everyone-home-for-the-holidays/article_7f94d694-50f5-11ed-a937-e3b9715445c4.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

शहरात दोन पूर्ण-सेवा ग्रंथालये आहेत: ऐतिहासिक डाउनटाउनच्या उत्तर टोकावरील रॉय आणि हेलन हॉल मेमोरियल लायब्ररी आणि पश्चिम मॅकिनीमधील एल्डोराडो पार्कवेवरील जॉन आणि जुडी गे लायब्ररी, ज्यांनी मिळून आर्थिक वर्ष २०२२ दरम्यान 16 लाख वस्तू उधार दिल्या &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://communityimpact.com/dallas-fort-worth/mckinney/city-county/2023/03/09/mckinney-libraries-continue-implementing-new-features-programs-amid-growth/|title=McKinney libraries continue implementing new features, programs amid growth|date=March 9, 2023|publisher=Community Impact|access-date=October 28, 2023}}&lt;/ref&gt;

== सरकार ==

=== स्थानिक सरकार ===
[[चित्र:McKinney_City_Hall_(March_2025).jpg|इवलेसे|मॅककिनी सिटी हॉल]]
मॅकिनी सिटी कौन्सिलमध्ये सात सदस्य आहेत. दोन सदस्य आणि महापौर संपूर्ण मतदारसंघातून निवडले जातात, तर चार सदस्य एकेरी-सदस्यीय मतदारसंघातून निवडले जातात.

=== टेक्सास सरकार ===
टेक्सास सिनेटमध्ये मॅकिनी यांचे प्रतिनिधित्व रिपब्लिकन अँजेला पॅक्सटन (जिल्हा ८) आणि रिपब्लिकन ड्र्यू स्प्रिंगर (जिल्हा ३०) करतात. तसेच टेक्सास प्रतिनिधीगृहात (हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हज) मॅकिनी यांचे प्रतिनिधित्व रिपब्लिकन केरेसा रिचर्डसन (जिल्हा ६१), रिपब्लिकन मॅट शाहीन (जिल्हा ६६), रिपब्लिकन जेफ लीच (राजकारणी) (जिल्हा ६७) आणि रिपब्लिकन कँडी नोबल (जिल्हा ८९) करतात &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://wrm.capitol.texas.gov/map?address=&amp;city=&amp;zip=&amp;county=&amp;cityCode=45744&amp;cdp=false&amp;matchmode=citycode|title=Who Represents Me?|website=Wrm.capitol.texas.gov|access-date=June 17, 2026}}&lt;/ref&gt;

==== कॉलिन काउंटी ट्रान्झिट ====
मॅककिनी हे मॅककिनी अर्बन ट्रान्झिट डिस्ट्रिक्ट (MUTD) चालवते, जे कॉलिन काउंटी ट्रान्झिट या नावाने ओळखले जाते. MUTD मॅककिनी, तसेच सेलिना, लोरी क्रॉसिंग, मेलिसा, प्रिन्सटन आणि प्रॉस्पर येथील ज्येष्ठ, अपंग किंवा कमी उत्पन्न असलेल्या रहिवाशांना वाहतूक सेवा पुरवते.
[[वर्ग:टेक्सासमधील शहरे]]
[[वर्ग:लेख with short description]]
[[वर्ग:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>ej192axkjwt5rz75qybj8ffaugwm0ur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>बक्सा जिल्हा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381359</id>
    <revision>
      <id>2694651</id>
      <parentid>2693743</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T21:08:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>130355</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2694651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1867" sha1="401hzh20v1umtyclaozpf6o4pqqmpn8" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''बक्सा जिल्हा'''  हा भारताच्या [[ईशान्य भारत|ईशान्येकडील राज्यांपैकी]] एक असलेल्या [[आसाम|आसामच्या]] बोडोलँड प्रादेशिक प्रदेशातील एक प्रशासकीय जिल्हा आहे. ह्या जिल्ह्याचे मुख्यालय मुशालपूर येथे आहे. [[मानस राष्ट्रीय उद्यान]] या जिल्ह्याचा एक भाग आहे.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://baksa.assam.gov.in/about-us/detail/about-baksa|title=about baksa {{!}} Baksa District {{!}} Government Of Assam, India|website=baksa.assam.gov.in|access-date=2024-05-07|archive-date=2024-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240507054406/https://baksa.assam.gov.in/about-us/detail/about-baksa|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{harvcol|Das|1998|pp=42–45}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

;संदर्भग्रंथ
* {{Cite book |last1=Phuntsho |first1=Karma |title=The History of Bhutan |date=2013 |publisher=Penguin Books |isbn=9781908323583}}
* {{Cite thesis|last=Das|first=Smriti|date=1998|title=Assam Bhutan relations with special reference to duars from 1681 to 1949|type=PhD|publisher=Guwahati University|url=https://ir.nbu.ac.in/handle/123456789/195|hdl=10603/67909|access-date=2 April 2023|archive-date=16 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230316100526/https://ir.nbu.ac.in/handle/123456789/195|url-status=dead}}
[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]]
[[वर्ग:इ.स. २००३ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>401hzh20v1umtyclaozpf6o4pqqmpn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रीलंका क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381441</id>
    <revision>
      <id>2694596</id>
      <parentid>2694420</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T13:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21301" sha1="99xto0brbftwtdolklkmrr255kyl059" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=10 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>99xto0brbftwtdolklkmrr255kyl059</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694597</id>
      <parentid>2694596</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T14:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24472" sha1="a93hspm0any0ojgsymgxa7c39hfpxud" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चितगाव]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=9 |
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>a93hspm0any0ojgsymgxa7c39hfpxud</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694598</id>
      <parentid>2694597</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T14:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24481" sha1="p1qbpkjve6sln7xuzhspapey9xce945" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=9 |
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>p1qbpkjve6sln7xuzhspapey9xce945</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694601</id>
      <parentid>2694598</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T14:11:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25594" sha1="in0xvxf1v5kynj7mggatlnkqvdq2scy" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=9 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>in0xvxf1v5kynj7mggatlnkqvdq2scy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694602</id>
      <parentid>2694601</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T14:18:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28766" sha1="nte2zrmd4ilhl9p34i6m86eoha9f3aa" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>nte2zrmd4ilhl9p34i6m86eoha9f3aa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694605</id>
      <parentid>2694602</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T15:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31042" sha1="4102ixqof2nitzwbb2lukkyvvnc4v4j" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} | rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=9 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>4102ixqof2nitzwbb2lukkyvvnc4v4j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694606</id>
      <parentid>2694605</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T15:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31043" sha1="cz1eodgtruexi6ameli0yaza37jlrgj" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=9 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>cz1eodgtruexi6ameli0yaza37jlrgj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694607</id>
      <parentid>2694606</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T15:14:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35725" sha1="52j464kt4vkdeekqlo6sl7btrbv6paq" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=2 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>52j464kt4vkdeekqlo6sl7btrbv6paq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694610</id>
      <parentid>2694607</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T15:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38220" sha1="dyd7iaz6uwtpawokcsgdmmt3g3ubzlr" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>dyd7iaz6uwtpawokcsgdmmt3g3ubzlr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694611</id>
      <parentid>2694610</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T15:26:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41982" sha1="i3c8y59gbxlrdvgz62f029y29x5ucc3" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=15 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>i3c8y59gbxlrdvgz62f029y29x5ucc3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694707</id>
      <parentid>2694611</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T04:12:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43627" sha1="0gl71su8m4j9faw0v46oq7qbqlmnk4u" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=20 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>0gl71su8m4j9faw0v46oq7qbqlmnk4u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694708</id>
      <parentid>2694707</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T04:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47151" sha1="bvqy84wzol70zff0lr5k8mmnu9zgdga" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>bvqy84wzol70zff0lr5k8mmnu9zgdga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694710</id>
      <parentid>2694708</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T04:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49933" sha1="gldm2w33tuam3krf2w9bjyjshe3l26t" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>gldm2w33tuam3krf2w9bjyjshe3l26t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694712</id>
      <parentid>2694710</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T04:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53289" sha1="mviszw782v0tvc491xgv4nrtz6vli8p" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 |  
|- 
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत
|- 
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}

|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>mviszw782v0tvc491xgv4nrtz6vli8p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694713</id>
      <parentid>2694712</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T04:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55349" sha1="0yrfbvyrnv7i0m1hpkjns92qrdpdawf" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 |  
|- 
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत
|- 
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०२२ आशिया चषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327280.html १७६४] || ९ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327281.html १७६९] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}

|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>0yrfbvyrnv7i0m1hpkjns92qrdpdawf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694714</id>
      <parentid>2694713</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T04:58:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58222" sha1="iaywq3t59wfg82gmwrjwmz8bvcp6qv5" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 |  
|- 
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत
|- 
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०२२ आशिया चषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327280.html १७६४] || ९ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327281.html १७६९] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298135.html १८२३] || १६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|NAM}} || rowspan=8 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298140.html १८३२] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298143.html १८३५] || २० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298149.html १८४१] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298153.html १८४५] || २५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298161.html १८५०] || २९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298173.html १८६७] || ५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>iaywq3t59wfg82gmwrjwmz8bvcp6qv5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694717</id>
      <parentid>2694714</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:04:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60739" sha1="0lc76o6a58nqipubgm6roko6q45v3vs" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 |  
|- 
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत
|- 
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०२२ आशिया चषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327280.html १७६४] || ९ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327281.html १७६९] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298135.html १८२३] || १६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|NAM}} || rowspan=8 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298140.html १८३२] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298143.html १८३५] || २० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298149.html १८४१] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298153.html १८४५] || २५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298161.html १८५०] || २९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298173.html १८६७] || ५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348640.html १९८४] || ३ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 |
|-  
| १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348641.html १९८५] || ५ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|-  
| १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348642.html १९८६] || ७ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322362.html २०३९] || २ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || टाय
|-  
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322363.html २०४०] || ५ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322364.html २०४१] || ८ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399115.html २२८२] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}}|| {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>0lc76o6a58nqipubgm6roko6q45v3vs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694721</id>
      <parentid>2694717</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:09:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63509" sha1="t5j292jr7gzgvgumqgzumwisxm07xk7" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 |  
|- 
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत
|- 
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०२२ आशिया चषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327280.html १७६४] || ९ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327281.html १७६९] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298135.html १८२३] || १६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|NAM}} || rowspan=8 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298140.html १८३२] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298143.html १८३५] || २० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298149.html १८४१] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298153.html १८४५] || २५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298161.html १८५०] || २९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298173.html १८६७] || ५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348640.html १९८४] || ३ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 |
|-  
| १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348641.html १९८५] || ५ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|-  
| १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348642.html १९८६] || ७ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322362.html २०३९] || २ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || टाय
|-  
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322363.html २०४०] || ५ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322364.html २०४१] || ८ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399115.html २२८२] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}}|| {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- 
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412542.html २४३२] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=9 |
|- 
| १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412543.html २४३३] || १६ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412544.html २४३६] || १८ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416077.html २४७९] || १७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416078.html २४८०] || १९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416079.html २४८२] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान]], [[डंबुला]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419824.html २४९४] || ४ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419825.html २५०१] || ६ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419826.html २५०९] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>t5j292jr7gzgvgumqgzumwisxm07xk7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694727</id>
      <parentid>2694721</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:18:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69329" sha1="0ihu55hnihbjr0smz3wgl22obalbfto" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 |  
|- 
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत
|- 
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०२२ आशिया चषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327280.html १७६४] || ९ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327281.html १७६९] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298135.html १८२३] || १६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|NAM}} || rowspan=8 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298140.html १८३२] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298143.html १८३५] || २० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298149.html १८४१] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298153.html १८४५] || २५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298161.html १८५०] || २९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298173.html १८६७] || ५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348640.html १९८४] || ३ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 |
|-  
| १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348641.html १९८५] || ५ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|-  
| १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348642.html १९८६] || ७ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322362.html २०३९] || २ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || टाय
|-  
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322363.html २०४०] || ५ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322364.html २०४१] || ८ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399115.html २२८२] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}}|| {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- 
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412542.html २४३२] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=9 |
|- 
| १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412543.html २४३३] || १६ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412544.html २४३६] || १८ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416077.html २४७९] || १७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416078.html २४८०] || १९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416079.html २४८२] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419824.html २४९४] || ४ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419825.html २५०१] || ६ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419826.html २५०९] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=3 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415715.html २६४६] || ७ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅल्लास, टेक्सास|डॅल्लास]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415738.html २६९९] || १६ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442987.html २७६७] || २७ जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}} || rowspan=8 |
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442988.html २७६८] || २८ जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442989.html २७६९] || ३० जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|-  
| १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451814.html २९०७] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451815.html २९०८] || १५ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451816.html २९०९] || १७ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456441.html २९३९] || ९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}  
|-  
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456442.html २९४१] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|NZ}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443543.html ३०७९] || २८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} || rowspan=2 |
|-  
| २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443544.html ३०८०] || ३० डिसेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>0ihu55hnihbjr0smz3wgl22obalbfto</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694745</id>
      <parentid>2694727</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:37:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75301" sha1="p972ujd5knlktpgt96xafe86wjf3yqz" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 |  
|- 
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत
|- 
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०२२ आशिया चषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327280.html १७६४] || ९ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327281.html १७६९] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298135.html १८२३] || १६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|NAM}} || rowspan=8 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298140.html १८३२] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298143.html १८३५] || २० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298149.html १८४१] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298153.html १८४५] || २५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298161.html १८५०] || २९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298173.html १८६७] || ५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348640.html १९८४] || ३ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 |
|-  
| १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348641.html १९८५] || ५ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|-  
| १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348642.html १९८६] || ७ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322362.html २०३९] || २ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || टाय
|-  
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322363.html २०४०] || ५ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322364.html २०४१] || ८ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399115.html २२८२] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}}|| {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- 
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412542.html २४३२] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=9 |
|- 
| १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412543.html २४३३] || १६ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412544.html २४३६] || १८ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416077.html २४७९] || १७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416078.html २४८०] || १९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416079.html २४८२] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419824.html २४९४] || ४ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419825.html २५०१] || ६ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419826.html २५०९] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=3 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415715.html २६४६] || ७ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅल्लास, टेक्सास|डॅल्लास]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415738.html २६९९] || १६ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442987.html २७६७] || २७ जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}} || rowspan=8 |
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442988.html २७६८] || २८ जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442989.html २७६९] || ३० जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|-  
| १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451814.html २९०७] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451815.html २९०८] || १५ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451816.html २९०९] || १७ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456441.html २९३९] || ९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}  
|-  
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456442.html २९४१] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|NZ}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443543.html ३०७९] || २८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} || rowspan=9 |
|-  
| २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443544.html ३०८०] || ३० डिसेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443545.html ३०८१] || २ जानेवारी २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || {{cr|SL}}
|-  
| २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485508.html ३२९९] || १० जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485509.html ३३१५] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485510.html ३३१८] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492823.html ३४३४] || ३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SL}}
|- 
| २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492824.html ३४३९] || ६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492825.html ३४४१] || ७ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496924.html ३४५३] || १३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496927.html ३४५८] || १५ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496930.html ३४६४] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496932.html ३४६६] || २० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496934.html ३४६९] || २३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496937.html ३४७६] || २६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502049.html ३५८३] || १९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=5 | [[२०२५ पाकिस्तान आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|२०२५ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502050.html ३५८५] || २२ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502053.html ३५८९] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502053.html ३५९२] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502054.html ३५९६] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>p972ujd5knlktpgt96xafe86wjf3yqz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694749</id>
      <parentid>2694745</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:06:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79466" sha1="75k6xegtqtr18lalri660pk4m9c1bjb" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 |  
|- 
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत
|- 
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०२२ आशिया चषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327280.html १७६४] || ९ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327281.html १७६९] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298135.html १८२३] || १६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|NAM}} || rowspan=8 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298140.html १८३२] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298143.html १८३५] || २० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298149.html १८४१] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298153.html १८४५] || २५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298161.html १८५०] || २९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298173.html १८६७] || ५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348640.html १९८४] || ३ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 |
|-  
| १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348641.html १९८५] || ५ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|-  
| १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348642.html १९८६] || ७ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322362.html २०३९] || २ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || टाय
|-  
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322363.html २०४०] || ५ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322364.html २०४१] || ८ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399115.html २२८२] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}}|| {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- 
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412542.html २४३२] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=9 |
|- 
| १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412543.html २४३३] || १६ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412544.html २४३६] || १८ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416077.html २४७९] || १७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416078.html २४८०] || १९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416079.html २४८२] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419824.html २४९४] || ४ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419825.html २५०१] || ६ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419826.html २५०९] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=3 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415715.html २६४६] || ७ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅल्लास, टेक्सास|डॅल्लास]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415738.html २६९९] || १६ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442987.html २७६७] || २७ जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}} || rowspan=8 |
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442988.html २७६८] || २८ जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442989.html २७६९] || ३० जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|-  
| १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451814.html २९०७] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451815.html २९०८] || १५ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451816.html २९०९] || १७ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456441.html २९३९] || ९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}  
|-  
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456442.html २९४१] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|NZ}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443543.html ३०७९] || २८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} || rowspan=9 |
|-  
| २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443544.html ३०८०] || ३० डिसेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443545.html ३०८१] || २ जानेवारी २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || {{cr|SL}}
|-  
| २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485508.html ३२९९] || १० जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485509.html ३३१५] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485510.html ३३१८] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492823.html ३४३४] || ३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SL}}
|- 
| २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492824.html ३४३९] || ६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492825.html ३४४१] || ७ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496924.html ३४५३] || १३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496927.html ३४५८] || १५ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496930.html ३४६४] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496932.html ३४६६] || २० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496934.html ३४६९] || २३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496937.html ३४७६] || २६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502049.html ३५८३] || १९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=5 | [[२०२५ पाकिस्तान आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|२०२५ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502050.html ३५८५] || २२ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502053.html ३५८९] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502053.html ३५९२] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502054.html ३५९६] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514480.html ३६६०] || ७ जानेवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514482.html ३६६१] || ११ जानेवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507719.html ३६७६] || ३० जानेवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507720.html ३६८१] || १ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507721.html ३६८३] || ३ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512724.html ३६८९] || ८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512734.html ३७०१] || १२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512748.html ३७१८] || १६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512756.html ३७२५] || १९ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512760.html ३७२९] || २२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512764.html ३७३६] || २५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512768.html ३७४७] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|PAK}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>75k6xegtqtr18lalri660pk4m9c1bjb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694756</id>
      <parentid>2694749</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80206" sha1="jp9v90yi5qsi2ip39t4aypqueavkvxf" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 |  
|- 
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत
|- 
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०२२ आशिया चषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327280.html १७६४] || ९ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327281.html १७६९] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298135.html १८२३] || १६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|NAM}} || rowspan=8 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298140.html १८३२] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298143.html १८३५] || २० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298149.html १८४१] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298153.html १८४५] || २५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298161.html १८५०] || २९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298173.html १८६७] || ५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348640.html १९८४] || ३ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 |
|-  
| १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348641.html १९८५] || ५ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|-  
| १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348642.html १९८६] || ७ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322362.html २०३९] || २ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || टाय
|-  
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322363.html २०४०] || ५ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322364.html २०४१] || ८ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399115.html २२८२] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}}|| {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- 
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412542.html २४३२] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=9 |
|- 
| १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412543.html २४३३] || १६ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412544.html २४३६] || १८ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416077.html २४७९] || १७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416078.html २४८०] || १९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416079.html २४८२] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419824.html २४९४] || ४ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419825.html २५०१] || ६ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419826.html २५०९] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=3 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415715.html २६४६] || ७ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅल्लास, टेक्सास|डॅल्लास]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415738.html २६९९] || १६ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442987.html २७६७] || २७ जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}} || rowspan=8 |
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442988.html २७६८] || २८ जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442989.html २७६९] || ३० जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|-  
| १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451814.html २९०७] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451815.html २९०८] || १५ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451816.html २९०९] || १७ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456441.html २९३९] || ९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}  
|-  
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456442.html २९४१] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|NZ}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443543.html ३०७९] || २८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} || rowspan=9 |
|-  
| २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443544.html ३०८०] || ३० डिसेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443545.html ३०८१] || २ जानेवारी २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || {{cr|SL}}
|-  
| २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485508.html ३२९९] || १० जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485509.html ३३१५] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485510.html ३३१८] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492823.html ३४३४] || ३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SL}}
|- 
| २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492824.html ३४३९] || ६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492825.html ३४४१] || ७ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496924.html ३४५३] || १३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496927.html ३४५८] || १५ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496930.html ३४६४] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496932.html ३४६६] || २० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496934.html ३४६९] || २३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496937.html ३४७६] || २६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502049.html ३५८३] || १९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=5 | [[२०२५ पाकिस्तान आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|२०२५ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502050.html ३५८५] || २२ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502053.html ३५८९] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502053.html ३५९२] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502054.html ३५९६] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514480.html ३६६०] || ७ जानेवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514482.html ३६६१] || ११ जानेवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507719.html ३६७६] || ३० जानेवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507720.html ३६८१] || १ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507721.html ३६८३] || ३ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512724.html ३६८९] || ८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512734.html ३७०१] || १२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512748.html ३७१८] || १६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512756.html ३७२५] || १९ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512760.html ३७२९] || २२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512764.html ३७३६] || २५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512768.html ३७४७] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html ३९४७] || ११ जून २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=3 |
|-  
| २३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html ३९५२] || १३ जून २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| २३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html ३९५५] || १४ जून २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>jp9v90yi5qsi2ip39t4aypqueavkvxf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694764</id>
      <parentid>2694756</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>/* यादी */</comment>
      <origin>2694764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82562" sha1="d9c1g0gjv1jxvrzgx0jev1jkwrthhcx" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १५ जून २००६ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० एकदिवसीय सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/225271.html ७] || १५ जून २००६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|SL}} || rowspan=3 |
|-  
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251487.html ११] || २२ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[वेस्टपॅक पार्क]], [[वेलिंग्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/251488.html १२] || २६ डिसेंबर २००६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287860.html २७] || १४ सप्टेंबर २००७ || {{cr|KEN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}} || rowspan=5 | [[२००७ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००७ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287863.html ३०] || १५ सप्टेंबर २००७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|RSA}}  [[वॉन्डरर्स स्टेडियम (जोहान्सबर्ग)|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287868.html ३५] || १७ सप्टेंबर २००७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287871.html ३८] || १८ सप्टेंबर २००७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/287874.html ४१] || २० सप्टेंबर २००७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361653.html ६९] || १० ऑक्टोबर २००८ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}} || rowspan=4 | [[२००८ कॅनडा चौरंगी टी२० मालिका|२००८ कॅनडा चौरंगी मालिका]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361656.html ७२] || ११ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361658.html ७४] || १२ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|CAN}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/361660.html ७६] || १३ ऑक्टोबर २००८ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|CAN}} [[मेपल लीफ क्रिकेट क्लब मैदान]], [[ओंटारियो|किंग सिटी]] || {{cr|SRI}}
|- 
| १३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/386535.html ८२] || १० फेब्रुवारी २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}} ||
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355998.html ९७] || ८ जून २००९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}} || rowspan=7 | [[२००९ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२००९ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356002.html १००] || १० जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356005.html १०४] || १२ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356009.html १०८] || १४ जून २००९ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356013.html ११२] || १६ जून २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|ENG}} [[ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम|ट्रेंट ब्रिज]], [[नॉटिंगहॅम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356016.html ११५] || १९ जून २००९ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/356017.html ११६] || २१ जून २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[लॉर्ड्स]], [[लंडन]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403375.html ११८] || १२ ऑगस्ट २००९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403385.html १२०] || २ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}  
|-  
| २३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/403386.html १२१] || ४ सप्टेंबर २००९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- 
| २४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430884.html १२६] || ९ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[नागपूर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| २५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/430885.html १२७] || १२ डिसेंबर २००९ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[मोहाली]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412678.html १५१] || ३० एप्रिल २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|NZ}} || rowspan=6 | [[२०१० आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१० आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]] 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412686.html १५७] || ३ मे २०१० || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|GUY}} [[प्रोव्हिडन्स मैदान]], [[गयाना]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412692.html १६६] || ७ मे २०१० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412696.html १७०] || ९ मे २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|Barbados}} [[केन्सिंग्टन ओव्हल]], [[ब्रिजटाउन]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412699.html १७३] || ११ मे २०१० || {{cr|IND}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/412701.html १७५] || १३ मे २०१० || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|ब्युसेजोर स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|ENG}}
|-  
| ३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456991.html १८०] || २२ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|NZ}} || rowspan=10 | 
|-  
| ३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/456992.html १८१] || २३ मे २०१० || {{cr|NZ}} || {{flagicon|USA}} [[सेंट्रल ब्रॉवर्ड पार्क]], [[लॉडरहिल (फ्लोरिडा)|लॉडरहिल]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/446956.html १९२] || ३१ ऑक्टोबर २०१० || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[वाका मैदान]], [[पर्थ]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/474466.html २०१] || २५ जून २०११ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ब्रिस्टल काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[ब्रिस्टल]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516204.html २०२] || ६ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/516205.html २०३] || ८ ऑगस्ट २०११ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/530432.html २१५] || २५ नोव्हेंबर २०११ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562437.html २४४] || १ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/562438.html २४५] || ३ जून २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SRI}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|PAK}}
|-
| ४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/564786.html २५५] || ७ ऑगस्ट २०१२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533272.html २६३] || १८ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२|२०१२ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533278.html २६९] || २२ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबनटोटा]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533284.html २७५] || २७ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533289.html २८०] || २९ सप्टेंबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533293.html २८४] || १ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533296.html २८७] || ४ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/533298.html २८९] || ७ ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/582186.html २९०] || ३० ऑक्टोबर २०१२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || अनिर्णित || rowspan=12 |
|-  
| ५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573019.html २९९] || २६ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[स्टेडियम ऑस्ट्रेलिया]], [[सिडनी]] || {{cr|SRI}}  
|-  
| ५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/573020.html ३००] || २८ जानेवारी २०१३ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/602477.html ३१२] || ३१ मार्च २०१३ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SRI}} 
|-  
| ५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635658.html ३२३] || २ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635659.html ३२४] || ४ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ५५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/635660.html ३२५] || ६ ऑगस्ट २०१३ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[महिंदा राजपक्षे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[हंबन्टोटा]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/668969.html ३४१] || २१ नोव्हेंबर २०१३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657633.html ३५०] || ११ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/657635.html ३५१] || १३ डिसेंबर २०१३ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|-  
| ५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690351.html ३५७] || १२ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/690353.html ३५८] || १४ फेब्रुवारी २०१४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682923.html ३७९] || २२ मार्च २०१४ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०१४ आय.सी.सी. विश्व ट्वेंटी२०|२०१४ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682933.html ३८४] || २४ मार्च २०१४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SRI}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682939.html ३८७] || २७ मार्च २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682955.html ३९५] || ३१ मार्च २०१४ || {{cr|NZL}} || {{flagicon|BAN}} [[झहूर अहमद चौधरी मैदान|झहूर अहमद चौधरी स्टेडियम]], [[चट्टग्राम]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682961.html ३९८] || ३ एप्रिल २०१४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/682965.html ४००] || ६ एप्रिल २०१४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|- 
| ६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/667887.html ४०१] || २० मे २०१४ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[द ओव्हल]], [[लंडन]] || {{cr|SL}} || rowspan=10 |
|-  
| ६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860279.html ४४८] || ३० जुलै २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/860281.html ४४९] || १ ऑगस्ट २०१५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|PAK}}
|-  
| ७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915783.html ४६०] || ९ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/915785.html ४६१] || ११ नोव्हेंबर २०१५ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|WIN}}
|-  
| ७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914217.html ४७४] || ७ जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/914219.html ४७६] || १० जानेवारी २०१६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ७४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963697.html ४९६] || ९ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|- 
| ७५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963699.html ४९७] || १२ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[जेएससीए आंतरराष्ट्रीय मैदान संकुल]], [[रांची]] || {{cr|IND}}
|- 
| ७६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/963701.html ४९९] || १४ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान|डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी आंध्र क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[विशाखापट्टणम]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966747.html ५१०] || २५ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१६ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966753.html ५१३] || २८ फेब्रुवारी २०१६ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966757.html ५१५] || १ मार्च २०१६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/966763.html ५१८] || ४ मार्च २०१६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951335.html ५३८] || १७ मार्च २०१६ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|IND}} [[ईडन गार्डन्स]], [[कोलकाता]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१६|२०१६ आय.सी.सी. पुरुष विश्व ट्वेंटी२०]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951345.html ५४३] || २० मार्च २०१६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|IND}} [[एम. चिन्नास्वामी स्टेडियम]], [[बेंगळुरू]] || {{cr|WIN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951361.html ५५१] || २६ मार्च २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|IND}} [[अरुण जेटली स्टेडियम|फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ८४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/951367.html ५५४] || २८ मार्च २०१६ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|IND}} [[फिरोजशाह कोटला मैदान]], [[दिल्ली]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ८५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/913633.html ५६१] || ५ जुलै २०१६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}} || rowspan=16 |
|-  
| ८६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995467.html ५६५] || ६ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}  
|-  
| ८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/995469.html ५६७] || ९ सप्टेंबर २०१६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SRI}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| ८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936153.html ५८९] || २० जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}  
|- 
| ८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936155.html ५९०] || २२ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|SL}}
|- 
| ९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html ५९१] || २५ जानेवारी २०१७ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || {{cr|SL}}
|-  
| ९१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001349.html ५९६] || १७ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001351.html ५९७] || १९ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क]], [[व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SRI}}
|-  
| ९३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1001353.html ५९८] || २२ फेब्रुवारी २०१७ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|-  
| ९४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083449.html ६०६] || ४ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}  
|-  
| ९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083450.html ६०७] || ६ एप्रिल २०१७ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| ९६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1109610.html ६१८] || ६ सप्टेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|-  
| ९७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120291.html ६२५] || २६ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120292.html ६२७] || २७ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}} 
|-  
| ९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1120293.html ६२९] || २९ ऑक्टोबर २०१७ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|PAK}}  
|- 
| १०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122729.html ६३३] || २० डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]]  || {{cr|IND}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|- 
| १०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122730.html ६३४] || २२ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]]  || {{cr|IND}} || rowspan=4 |
|- 
| १०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1122731.html ६३५] || २४ डिसेंबर २०१७ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]]  || {{cr|IND}}
|-  
| १०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130746.html ६४८] || १५ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[शेर-इ-बांग्ला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]] || {{cr|SL}}
|-  
| १०४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1130747.html ६५१] || १८ फेब्रुवारी २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५६] || ६ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=4 | [[२०१८ निदाहास चषक|२०१८ श्रीलंका तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133819.html ६५८] || १० मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133817.html ६५९] || १२ मार्च २०१८ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1133822.html ६६१] || १६ मार्च २०१८ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1142589.html ६९५] || १४ ऑगस्ट २०१८ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=32 |
|- 
| ११० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1140384.html ७०३] || २७ ऑक्टोबर २०१८ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153843.html ७१८] || ११ जानेवारी २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || {{cr|NZ}}
|- 
| ११२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144172.html ७५५] || १९ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[न्यूलँड क्रिकेट मैदान|न्यूलॅंड्स आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[केपटाउन]] || टाय
|- 
| ११३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144173.html ७५८] || २२ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क]], [[सेंच्युरियन]] || {{cr|RSA}}
|- 
| ११४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144174.html ७६३] || २४ मार्च २०१९ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|RSA}} [[वॉन्डरर्स स्टेडियम, जोहान्सबर्ग|वॉन्डरर्स स्टेडियम]], [[जोहान्सबर्ग]] || {{cr|RSA}}
|-  
| ११५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192875.html ८७८] || १ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192876.html ८७९] || ३ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|NZ}}
|-  
| ११७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1192877.html ८८०] || ६ सप्टेंबर २०१९ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| ११८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198489.html ९१४] || ५ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| ११९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198490.html ९२२] || ७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1198491.html ९२५] || ९ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[गद्दाफी स्टेडियम]], [[लाहोर]] || {{cr|SL}}  
|- 
| १२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183524.html ९७८] || २७ ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ॲडलेड ओव्हल]], [[ॲडलेड]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183525.html ९८८] || ३० ऑक्टोबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1183526.html ९९३] || १ नोव्हेंबर २०१९ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202242.html १०२५] || ५ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बर्सापारा क्रिकेट मैदान]], [[गुवाहाटी]] || अनिर्णित
|- 
| १२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202243.html १०२६] || ७ जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[होळकर क्रिकेट मैदान|राजमाता अहिल्याबाई होळकर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[इंदूर]] || {{cr|IND}}
|- 
| १२६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1202244.html १०२७] || १० जानेवारी २०२० || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन मैदान]], [[चिंचवड]] || {{cr|IND}}
|-  
| १२७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213874.html १०७५] || ४ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1213875.html १०७८] || ६ मार्च २०२० || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १२९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252066.html ११२६] || ३ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252067.html ११२८] || ५ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|SL}}
|-  
| १३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1252068.html ११३०] || ७ मार्च २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|Antigua and Barbuda}} [[कुल्डीकगे क्रिकेट ग्राऊंड|कुल्डीकगे क्रिकेट स्टेडियम]], [[अँटिगा]] || {{cr|WIN}}
|- 
| १३२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249206.html ११६५] || २३ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249207.html ११६८] || २४ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1249208.html ११७४] || २६ जून २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || {{cr|ENG}}
|- 
| १३५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262758.html १२०४] || २५ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|IND}}
|- 
| १३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262759.html १२०६] || २८ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|- 
| १३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1262760.html १२०७] || २९ जुलै २०२१ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} 
|-  
| १३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271630.html १२६५] || १० सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १३९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271631.html १२७०] || १२ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|-  
| १४० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1271632.html १२७३] || १४ सप्टेंबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273715.html १३१३] || १८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=8 | [[२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२१ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273719.html १३३१] || २० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273723.html १३४६] || २२ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|NED}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273726.html १३५७] || २४ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273733.html १३७४] || २८ ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273736.html १३७८] || ३० ऑक्टोबर २०२१ || {{cr|RSA}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|RSA}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273740.html १३८२] || १ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजा]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १४८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1273746.html १३९२] || ४ नोव्हेंबर २०२१ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- 
| १४९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263471.html १४५८] || ११ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|AUS}} || rowspan=11 |  
|- 
| १५० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263472.html १४६३] || १३ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || बरोबरीत
|- 
| १५१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263473.html १४६६] || १५ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मानुका ओव्हल]], [[कॅनबेरा]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263474.html १४७०] || १८ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1263475.html १४७८] || २० फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न क्रिकेट मैदान]], [[मेलबर्न]] || {{cr|SL}}
|-  
| १५४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278684.html १४९२] || २४ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[भारतरत्न श्री अटल बिहारी वाजपेयी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम|अटल बिहारी इकाना स्टेडियम]], [[लखनौ]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278685.html १४९३] || २६ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|-  
| १५६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1278686.html १४९४] || २७ फेब्रुवारी २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[हिमाचल प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[धरमशाळा]] || {{cr|IND}}
|- 
| १५७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307293.html १५५१] || ७ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307294.html १५५२] || ८ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|AUS}}
|- 
| १५९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1307295.html १५६४] || ११ जून २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327269.html १७४८] || २७ ऑगस्ट २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|AFG|२०१३}} || rowspan=6 | [[२०२२ आशिया चषक]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327273.html १७५५] || १ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327275.html १७५७] || ३ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[शारजाह]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327277.html १७५९] || ६ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327280.html १७६४] || ९ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1327281.html १७६९] || ११ सप्टेंबर २०२२ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298135.html १८२३] || १६ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NAM}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|NAM}} || rowspan=8 | [[२०२२ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२२ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298140.html १८३२] || १८ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|UAE}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298143.html १८३५] || २० ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NED}} || {{flagicon|AUS}} [[कार्डिनिया पार्क (स्टेडियम)|कार्डिनिया पार्क]], [[ऑस्ट्रेलिया|गीलाँग]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १६९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298149.html १८४१] || २३ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|AUS}} [[बेलेराइव्ह ओव्हल]], [[होबार्ट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298153.html १८४५] || २५ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|AUS}} [[पर्थ स्टेडियम]], [[पर्थ]] || {{cr|AUS}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298161.html १८५०] || २९ ऑक्टोबर २०२२ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298166.html १८५६] || १ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|AUS}} [[ब्रिस्बेन क्रिकेट मैदान|द गॅब्बा]], [[ब्रिस्बेन]] || {{cr|SL}} 
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १७३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1298173.html १८६७] || ५ नोव्हेंबर २०२२ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|AUS}} [[सिडनी क्रिकेट मैदान]], [[सिडनी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| १७४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348640.html १९८४] || ३ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[वानखेडे स्टेडियम]], [[मुंबई]] || {{cr|IND}} || rowspan=6 |
|-  
| १७५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348641.html १९८५] || ५ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || {{cr|SL}}
|-  
| १७६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1348642.html १९८६] || ७ जानेवारी २०२३ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[सौराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[राजकोट]] || {{cr|IND}}
|- 
| १७७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322362.html २०३९] || २ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[इडन पार्क]], [[ऑकलंड]] || टाय
|-  
| १७८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322363.html २०४०] || ५ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[युनिव्हर्सिटी ओव्हल]], [[ड्युनेडिन]] || {{cr|NZ}}
|-  
| १७९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1322364.html २०४१] || ८ एप्रिल २०२३ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर|जॉन डेव्हिस ओव्हल]], [[क्वीन्सटाउन (न्यू झीलंड)|क्वीन्सटाउन]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १८० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1399115.html २२८२] || ४ ऑक्टोबर २०२३ || {{cr|AFG|२०१३}}|| {{flagicon|CHN}} [[झेजियांग युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्नॉलॉजी क्रिकेट फील्ड|झेजियांग तंत्रज्ञान विद्यापीठ क्रिकेट मैदान]], [[क्वांगचौ]] || {{cr|AFG|२०१३}} || [[२०२२ आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट – पुरुषांची स्पर्धा|२०२२ आशियाई खेळ]]
|- 
| १८१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412542.html २४३२] || १४ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=9 |
|- 
| १८२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412543.html २४३३] || १६ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| १८३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1412544.html २४३६] || १८ जानेवारी २०२४ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416077.html २४७९] || १७ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416078.html २४८०] || १९ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1416079.html २४८२] || २१ फेब्रुवारी २०२४ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|AFG|२०१३}}
|-  
| १८७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419824.html २४९४] || ४ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १८८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419825.html २५०१] || ६ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|BAN}}
|-  
| १८९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1419826.html २५०९] || ९ मार्च २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|BAN}} [[सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415704.html २६३५] || ३ जून २०२४ || {{cr|SA}} || {{flagicon|USA}} [[नासाऊ काउंटी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[नासाउ काउंटी (न्यू यॉर्क)|नासाउ काऊंटी, न्यू यॉर्क]] || {{cr|SA}} || rowspan=3 | [[२०२४ आयसीसी पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक|२०२४ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415715.html २६४६] || ७ जून २०२४ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|USA}} [[ग्रँड प्रेरी स्टेडियम]], [[डॅल्लास, टेक्सास|डॅल्लास]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १९२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1415738.html २६९९] || १६ जून २०२४ || {{cr|NED}} || {{flagicon|Saint Lucia}} [[डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम, सेंट लुसिया|डॅरेन सॅमी राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ग्रॉस आयलेट]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442987.html २७६७] || २७ जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}} || rowspan=8 |
|- 
| १९४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442988.html २७६८] || २८ जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|IND}}
|-  
| १९५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1442989.html २७६९] || ३० जुलै २०२४ || {{cr|IND}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || टाय
|-  
| १९६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451814.html २९०७] || १३ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|WIN}}
|-  
| १९७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451815.html २९०८] || १५ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1451816.html २९०९] || १७ ऑक्टोबर २०२४ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| १९९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456441.html २९३९] || ९ नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}  
|-  
| २०० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1456442.html २९४१] || १० नोव्हेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|NZ}}
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग 
|-  
| २०१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443543.html ३०७९] || २८ डिसेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}} || rowspan=9 |
|-  
| २०२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443544.html ३०८०] || ३० डिसेंबर २०२४ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[बे ओव्हल]], [[माऊंट माउंगानुई]] || {{cr|NZ}}
|-  
| २०३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1443545.html ३०८१] || २ जानेवारी २०२५ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || {{cr|SL}}
|-  
| २०४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485508.html ३२९९] || १० जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|-  
| २०५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485509.html ३३१५] || १३ जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणगिरी दाम्बुला आंतरराष्ट्रीय मैदान|रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|BAN}}
|-  
| २०६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1485510.html ३३१८] || १६ जुलै २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|BAN}}
|- 
| २०७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492823.html ३४३४] || ३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SL}}
|- 
| २०८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492824.html ३४३९] || ६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|ZIM}}
|- 
| २०९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1492825.html ३४४१] || ७ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|ZIM}} [[हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब]], [[हरारे]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496924.html ३४५३] || १३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}} || rowspan=6 | [[२०२५ आशिया चषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २११ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496927.html ३४५८] || १५ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|HK}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496930.html ३४६४] || १६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|AFG|२०१३}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496932.html ३४६६] || २० सप्टेंबर २०२५ || {{cr|BAN}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || {{cr|BAN}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496934.html ३४६९] || २३ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|UAE}} [[शेख झायेद क्रिकेट स्टेडियम]], [[अबुधाबी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २१५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496937.html ३४७६] || २६ सप्टेंबर २०२५ || {{cr|IND}} || {{flagicon|UAE}} [[दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[दुबई]] || टाय
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502049.html ३५८३] || १९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|ZIM}} || rowspan=5 | [[२०२५ पाकिस्तान आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिका|२०२५ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502050.html ३५८५] || २२ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502053.html ३५८९] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २१९ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502053.html ३५९२] || २७ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| २२० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1502054.html ३५९६] || २९ नोव्हेंबर २०२५ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|PAK}} [[रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियम]], [[रावळपिंडी]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २२१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514480.html ३६६०] || ७ जानेवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|PAK}} || rowspan=5 |
|-  
| २२२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1514482.html ३६६१] || ११ जानेवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[रणगीरी डंबुला आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम]], [[डंबुला]] || {{cr|SL}}
|-  
| २२३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507719.html ३६७६] || ३० जानेवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २२४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507720.html ३६८१] || १ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|-  
| २२५ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1507721.html ३६८३] || ३ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२६ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512724.html ३६८९] || ८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|IRE}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|SL}} || rowspan=7 | [[२०२६ पुरुष टी२० विश्वचषक|२०२६ आय.सी.सी. पुरुष ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक]]
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२७ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512734.html ३७०१] || १२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|OMA}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२८ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512748.html ३७१८] || १६ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|AUS}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|SL}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २२९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512756.html ३७२५] || १९ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ZIM}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|ZIM}}
|-  style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३० ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512760.html ३७२९] || २२ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३१ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512764.html ३७३६] || २५ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|SL}} [[रणसिंगे प्रेमदासा मैदान]], [[कोलंबो]] || {{cr|NZ}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २३२ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1512768.html ३७४७] || २८ फेब्रुवारी २०२६ || {{cr|PAK}} || {{flagicon|SL}} [[पल्लेकेले आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[कँडी]] || {{cr|PAK}}
|-  
| २३३ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538307.html ३९४७] || ११ जून २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}} || rowspan=12 |
|-  
| २३४ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538308.html ३९५२] || १३ जून २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|SL}}
|-  
| २३५ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1538309.html ३९५५] || १४ जून २०२६ || {{cr|WIN}} || {{flagicon|JAM}} [[सबिना पार्क]], [[किंग्स्टन]] || {{cr|WIN}}
|-  
| २३६ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496585.html] || १५ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[रोझ बोल (क्रिकेट मैदान)|रोझ बोल]], [[साउथहँप्टन]] || TBD
|-  
| २३७ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496586.html] || १७ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|Wales}} [[सोफिया गार्डन्स]], [[कार्डिफ]] || TBD
|-  
| २३८ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1496587.html] || १९ सप्टेंबर २०२६ || {{cr|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ओल्ड ट्रॅफर्ड]], [[मँचेस्टर]] || TBD
|-  
| २३९ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529238.html] || २२ डिसेंबर २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[निरंजन शाह स्टेडियम]], [[राजकोट]] || TBD
|-  
| २४० ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529239.html] || २४ डिसेंबर २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[बाराबती स्टेडियम]], [[कटक]] || TBD
|-  
| २४१ ||[https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1529240.html] || २७ डिसेंबर २०२६ || {{cr|IND}} || {{flagicon|IND}} [[महाराष्ट्र क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम]], [[चिंचवड]] || TBD
|-  
| २४२ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539447.html] || २६ जानेवारी २०२७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[हॅगले ओव्हल]], [[क्राइस्टचर्च]] || TBD
|-  
| २४३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539448.html] || २९ जानेवारी २०२७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || TBD
|-  
| २४४ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1539449.html] || ३१ जानेवारी २०२७ || {{cr|NZ}} || {{flagicon|NZ}} [[सॅक्स्टन ओव्हल]], [[नेल्सन (न्यू झीलंड)|नेल्सन]] || TBD
|}
 

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}

[[वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट|ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय]]</text>
      <sha1>d9c1g0gjv1jxvrzgx0jev1jkwrthhcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381473</id>
    <revision>
      <id>2694583</id>
      <timestamp>2026-07-15T12:24:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: {{Infobox cricket tour | series_name              = न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा २०२६ | team1_image              = Cricket Ireland flag.svg | team1_name               = आयर्लंड | team2_image              = Flag of New Zealand.svg | team2_name               = न्यू झीलंड | from_date                = २७ | to_date                  = ३० मे २०...</comment>
      <origin>2694583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10945" sha1="2vm8hsewfjswxfx6jxvbxdtpo9hlyql" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name              = न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा २०२६
| team1_image              = Cricket Ireland flag.svg
| team1_name               = आयर्लंड
| team2_image              = Flag of New Zealand.svg
| team2_name               = न्यू झीलंड
| from_date                = २७
| to_date                  = ३० मे २०२६
| team1_captain            = [[अँड्रु बल्बिर्नी]]
| team2_captain            = [[टॉम लॅथम]]
| no_of_tests                  = 1
| team1_tests_won              = 0
| team2_tests_won              = 1
| team1_tests_most_runs        =  [[अँडी मॅकब्राइन]] (८६)
| team2_tests_most_runs        = [[टॉम ब्लंडेल]] (१८६)
| team1_tests_most_wickets     = [[मार्क अडायर]] (३)
| team2_tests_most_wickets     = [[नेथन स्मिथ]] (८)
| player_of_test_series        = 
}}

[[न्यूझीलंड क्रिकेट संघ]]ाने [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|आयर्लंड]]विरुद्ध कसोटी सामना खेळण्यासाठी मे २०२६ मध्ये [[आयर्लंड]]चा दौरा केला. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/ireland-announce-schedule-for-big-home-assignments-in-2026 |trans-title= आयर्लंडने २०२६ मधील मोठ्या घरगुती मालिकांचे वेळापत्रक जाहीर केले.|title=Ireland announce schedule for big home assignments in 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://theparttimer.substack.com/p/stormont-set-to-host-new-zealand |trans-title= स्टॉर्मोन्ट २०२६ मध्ये न्यूझीलंडविरुद्धच्या कसोटी सामन्याचे यजमानपद भूषवणार|title=Stormont set to host New Zealand Test in 2026 |work=द पार्ट-टायमर|access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; मार्च २०२६ मध्ये, [[क्रिकेट आयर्लंड]]ने  २०२६ च्या मायदेशातील आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cricketireland.ie/news/mens-fixtures-revealed/|trans-title= पुरुषांच्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर |title=Men’s fixtures revealed |work=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;

==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;margin:auto&quot;
|-
!{{cr|IRE}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://cricketireland.ie/news/test-match-squads-named/ |trans-title= आयर्लंडचा पुढील आठवड्यात होणाऱ्या न्यूझीलंडविरुद्धच्या कसोटी सामन्यासाठी संघ जाहीर. |title=Ireland Men name squad for New Zealand Test Match next week |work=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |date=२२ मे २०२६ |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{cr|NZ}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nzc.nz/news-items/jamieson-o-rourke-sears-return-to-test-arena-foxcroft-earns-maiden-call-up/ |trans-title=जेमिसन, ओ'रूर्क आणि सियर्स यांचे कसोटी संघात पुनरागमन {{!}} फॉक्सक्रॉफ्टला पहिल्यांदाच बोलावणे |title=Jamieson, O’Rourke &amp; Sears return to Test arena {{!}} Foxcroft earns maiden call-up |work=[[न्यू झीलंड क्रिकेट]]|date=७ मे २०२६|access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[अँड्रु बल्बिर्नी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अँडी मॅकब्राइन]]
* [[कर्टिस कॅम्फर]]
* केड कारमायकल
* [[क्रेग यंग]]
* थॉमस मेस
* [[जेक ईगन]]
* [[मार्क अडायर]]
* [[मॅथ्यू हम्फ्रेस]]
* रुबेन विल्सन
* लियाम मॅककार्थी
* [[लॉर्कन टकर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[स्टीफन डोहेनी]]
* [[हॅरी टेक्टर]]
|
* [[टॉम लॅथम]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[टॉम ब्लंडेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[काईल जेमीसन]]
* [[केन विल्यमसन]]
* [[क्रिस क्लार्क]]
* [[ग्लेन फिलिप्स]]
* [[झॅक फॉल्केस]]
* [[डीन फॉक्सक्रॉफ्ट]]
* [[डॅरिल मिचेल]]
* [[डेव्हन कॉन्वे]]
* [[नेथन स्मिथ]]
* [[बेन सियर्स]]
* [[ब्लेर टिकनर]]
* [[मायकल रे]]
* [[मॅट हेन्री]]
* [[रचिन रवींद्र]]
* [[विल यंग]]
|}

== कसोटी मालिका ==
===एकमेव कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = २७–३० मे २०२६
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| team2 = {{cr|IRE}}

| score-team1-inns1 = ४९०/८ [[घोषणा आणि जप्ती#घोषणा|घो]] (११९ षटके)
| runs-team1-inns1 = [[टॉम ब्लंडेल]] १८६ (२९२)
| wickets-team1-inns1 = [[मार्क अडायर]] ३/६६ (२० षटके)

| score-team2-inns1 = १७९ (४५ षटके)
| runs-team2-inns1 = [[अँडी मॅकब्राइन]] ७३[[नाबाद|*]] (१०५)
| wickets-team2-inns1 = [[नेथन स्मिथ]] ६/४० (१४ षटके)

| score-team1-inns2 = 
| runs-team1-inns2 = 
| wickets-team1-inns2 =

| score-team2-inns2 = २३२ (६३.२ षटके) ([[फॉलो-ऑन|फॉ-ऑ]])
| runs-team2-inns2 = [[स्टीफन डोहेनी]] ५७ (११७)
| wickets-team2-inns2 = [[ब्लेर टिकनर]] ५/७६ (१७.२ षटके)

| result = न्यूझीलंड १ डाव आणि ७९ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html धावफलक]
| venue = [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
| umpires = [[रॉड टकर]] (ऑ) आणि [[ॲलेक्स व्हार्फ]] (इं)
| motm = [[टॉम ब्लंडेल]] (न्यू)
| toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain =
| notes = या दोन देशांमधील ही पहिलीच कसोटी लढत होती.&lt;ref&gt;{{cite web |last=अँड्र्यू फिडेल फर्नांडो |date=२६ मे २०२६ |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-in-ireland-2026-1528529/ireland-vs-new-zealand-only-test-1528547/match-preview |trans-title= न्यूझीलंड कसोटी क्रिकेटमधील लय शोधत असताना, आयर्लंड आपल्या घरच्या मैदानावर एका दुर्मिळ कसोटी सामन्याचे आयोजन करत आहे. |title=Ireland host rare home Test as New Zealand seek red-ball rhythm |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
* थॉमस मेस, लियाम मॅककार्थी, रुबेन विल्सन (Ire) आणि [[डीन फॉक्सक्रॉफ्ट]] (न्यू) या सर्वांनी कसोटी क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
* [[नेथन स्मिथ]] आणि [[ब्लेर टिकनर]] (न्यू) या दोघांनीही कसोटी सामन्यांत पहिल्यांदाच एका डावात पाच बळी घेण्याची कामगिरी केली.&lt;ref&gt;{{cite web |last=लॉरेन मॅककॅन|date=२८ मे २०२६|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/czj28zkg73ko |trans-title= बेलफास्टमध्ये न्यूझीलंडचे वर्चस्व; स्मिथ चमकला |title=Smith stars as NZ dominate Ireland in Belfast|work=बीबीसी स्पोर्ट |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=लॉरेन मॅककॅन |date=२९ मे २०२६|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cglpjnjne17o |trans-title=एकमेव कसोटी सामन्यात न्यूझीलंडचा आयर्लंडवर दणदणीत विजय|title=NZ complete emphatic win over Ireland in one-off Test |work=बीबीसी स्पोर्ट |access-date=२९ मे २०२६}}&lt;/ref&gt;
}}

== संदर्भयादी ==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-in-ireland-2026-1528529 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आयर्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे|२०२६]]
[[वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे आयर्लंड दौरे|न्यू झीलंड]]</text>
      <sha1>2vm8hsewfjswxfx6jxvbxdtpo9hlyql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694584</id>
      <parentid>2694583</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T12:24:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2694584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10946" sha1="pow08z759d0jm6hfyduu321xs2xmma4" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name              = न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा २०२६
| team1_image              = Cricket Ireland flag.svg
| team1_name               = आयर्लंड
| team2_image              = Flag of New Zealand.svg
| team2_name               = न्यू झीलंड
| from_date                = २७
| to_date                  = ३० मे २०२६
| team1_captain            = [[अँड्रु बल्बिर्नी]]
| team2_captain            = [[टॉम लॅथम]]
| no_of_tests                  = 1
| team1_tests_won              = 0
| team2_tests_won              = 1
| team1_tests_most_runs        =  [[अँडी मॅकब्राइन]] (८६)
| team2_tests_most_runs        = [[टॉम ब्लंडेल]] (१८६)
| team1_tests_most_wickets     = [[मार्क अडायर]] (३)
| team2_tests_most_wickets     = [[नेथन स्मिथ]] (८)
| player_of_test_series        = 
}}

[[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ]]ाने [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|आयर्लंड]]विरुद्ध कसोटी सामना खेळण्यासाठी मे २०२६ मध्ये [[आयर्लंड]]चा दौरा केला. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/ireland-announce-schedule-for-big-home-assignments-in-2026 |trans-title= आयर्लंडने २०२६ मधील मोठ्या घरगुती मालिकांचे वेळापत्रक जाहीर केले.|title=Ireland announce schedule for big home assignments in 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://theparttimer.substack.com/p/stormont-set-to-host-new-zealand |trans-title= स्टॉर्मोन्ट २०२६ मध्ये न्यूझीलंडविरुद्धच्या कसोटी सामन्याचे यजमानपद भूषवणार|title=Stormont set to host New Zealand Test in 2026 |work=द पार्ट-टायमर|access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; मार्च २०२६ मध्ये, [[क्रिकेट आयर्लंड]]ने  २०२६ च्या मायदेशातील आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cricketireland.ie/news/mens-fixtures-revealed/|trans-title= पुरुषांच्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर |title=Men’s fixtures revealed |work=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;

==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;margin:auto&quot;
|-
!{{cr|IRE}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://cricketireland.ie/news/test-match-squads-named/ |trans-title= आयर्लंडचा पुढील आठवड्यात होणाऱ्या न्यूझीलंडविरुद्धच्या कसोटी सामन्यासाठी संघ जाहीर. |title=Ireland Men name squad for New Zealand Test Match next week |work=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |date=२२ मे २०२६ |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{cr|NZ}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nzc.nz/news-items/jamieson-o-rourke-sears-return-to-test-arena-foxcroft-earns-maiden-call-up/ |trans-title=जेमिसन, ओ'रूर्क आणि सियर्स यांचे कसोटी संघात पुनरागमन {{!}} फॉक्सक्रॉफ्टला पहिल्यांदाच बोलावणे |title=Jamieson, O’Rourke &amp; Sears return to Test arena {{!}} Foxcroft earns maiden call-up |work=[[न्यू झीलंड क्रिकेट]]|date=७ मे २०२६|access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[अँड्रु बल्बिर्नी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अँडी मॅकब्राइन]]
* [[कर्टिस कॅम्फर]]
* केड कारमायकल
* [[क्रेग यंग]]
* थॉमस मेस
* [[जेक ईगन]]
* [[मार्क अडायर]]
* [[मॅथ्यू हम्फ्रेस]]
* रुबेन विल्सन
* लियाम मॅककार्थी
* [[लॉर्कन टकर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[स्टीफन डोहेनी]]
* [[हॅरी टेक्टर]]
|
* [[टॉम लॅथम]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[टॉम ब्लंडेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[काईल जेमीसन]]
* [[केन विल्यमसन]]
* [[क्रिस क्लार्क]]
* [[ग्लेन फिलिप्स]]
* [[झॅक फॉल्केस]]
* [[डीन फॉक्सक्रॉफ्ट]]
* [[डॅरिल मिचेल]]
* [[डेव्हन कॉन्वे]]
* [[नेथन स्मिथ]]
* [[बेन सियर्स]]
* [[ब्लेर टिकनर]]
* [[मायकल रे]]
* [[मॅट हेन्री]]
* [[रचिन रवींद्र]]
* [[विल यंग]]
|}

== कसोटी मालिका ==
===एकमेव कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = २७–३० मे २०२६
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| team2 = {{cr|IRE}}

| score-team1-inns1 = ४९०/८ [[घोषणा आणि जप्ती#घोषणा|घो]] (११९ षटके)
| runs-team1-inns1 = [[टॉम ब्लंडेल]] १८६ (२९२)
| wickets-team1-inns1 = [[मार्क अडायर]] ३/६६ (२० षटके)

| score-team2-inns1 = १७९ (४५ षटके)
| runs-team2-inns1 = [[अँडी मॅकब्राइन]] ७३[[नाबाद|*]] (१०५)
| wickets-team2-inns1 = [[नेथन स्मिथ]] ६/४० (१४ षटके)

| score-team1-inns2 = 
| runs-team1-inns2 = 
| wickets-team1-inns2 =

| score-team2-inns2 = २३२ (६३.२ षटके) ([[फॉलो-ऑन|फॉ-ऑ]])
| runs-team2-inns2 = [[स्टीफन डोहेनी]] ५७ (११७)
| wickets-team2-inns2 = [[ब्लेर टिकनर]] ५/७६ (१७.२ षटके)

| result = न्यूझीलंड १ डाव आणि ७९ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html धावफलक]
| venue = [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
| umpires = [[रॉड टकर]] (ऑ) आणि [[ॲलेक्स व्हार्फ]] (इं)
| motm = [[टॉम ब्लंडेल]] (न्यू)
| toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain =
| notes = या दोन देशांमधील ही पहिलीच कसोटी लढत होती.&lt;ref&gt;{{cite web |last=अँड्र्यू फिडेल फर्नांडो |date=२६ मे २०२६ |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-in-ireland-2026-1528529/ireland-vs-new-zealand-only-test-1528547/match-preview |trans-title= न्यूझीलंड कसोटी क्रिकेटमधील लय शोधत असताना, आयर्लंड आपल्या घरच्या मैदानावर एका दुर्मिळ कसोटी सामन्याचे आयोजन करत आहे. |title=Ireland host rare home Test as New Zealand seek red-ball rhythm |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
* थॉमस मेस, लियाम मॅककार्थी, रुबेन विल्सन (Ire) आणि [[डीन फॉक्सक्रॉफ्ट]] (न्यू) या सर्वांनी कसोटी क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
* [[नेथन स्मिथ]] आणि [[ब्लेर टिकनर]] (न्यू) या दोघांनीही कसोटी सामन्यांत पहिल्यांदाच एका डावात पाच बळी घेण्याची कामगिरी केली.&lt;ref&gt;{{cite web |last=लॉरेन मॅककॅन|date=२८ मे २०२६|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/czj28zkg73ko |trans-title= बेलफास्टमध्ये न्यूझीलंडचे वर्चस्व; स्मिथ चमकला |title=Smith stars as NZ dominate Ireland in Belfast|work=बीबीसी स्पोर्ट |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=लॉरेन मॅककॅन |date=२९ मे २०२६|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cglpjnjne17o |trans-title=एकमेव कसोटी सामन्यात न्यूझीलंडचा आयर्लंडवर दणदणीत विजय|title=NZ complete emphatic win over Ireland in one-off Test |work=बीबीसी स्पोर्ट |access-date=२९ मे २०२६}}&lt;/ref&gt;
}}

== संदर्भयादी ==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-in-ireland-2026-1528529 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आयर्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे|२०२६]]
[[वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे आयर्लंड दौरे|न्यू झीलंड]]</text>
      <sha1>pow08z759d0jm6hfyduu321xs2xmma4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694751</id>
      <parentid>2694584</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:12:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* संघ */</comment>
      <origin>2694751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11040" sha1="2ss0w5375bm7ldky3l1jq6lrsto9gxq" xml:space="preserve">{{Infobox cricket tour
| series_name              = न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा २०२६
| team1_image              = Cricket Ireland flag.svg
| team1_name               = आयर्लंड
| team2_image              = Flag of New Zealand.svg
| team2_name               = न्यू झीलंड
| from_date                = २७
| to_date                  = ३० मे २०२६
| team1_captain            = [[अँड्रु बल्बिर्नी]]
| team2_captain            = [[टॉम लॅथम]]
| no_of_tests                  = 1
| team1_tests_won              = 0
| team2_tests_won              = 1
| team1_tests_most_runs        =  [[अँडी मॅकब्राइन]] (८६)
| team2_tests_most_runs        = [[टॉम ब्लंडेल]] (१८६)
| team1_tests_most_wickets     = [[मार्क अडायर]] (३)
| team2_tests_most_wickets     = [[नेथन स्मिथ]] (८)
| player_of_test_series        = 
}}

[[न्यू झीलंड क्रिकेट संघ]]ाने [[आयर्लंड क्रिकेट संघ|आयर्लंड]]विरुद्ध कसोटी सामना खेळण्यासाठी मे २०२६ मध्ये [[आयर्लंड]]चा दौरा केला. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/ireland-announce-schedule-for-big-home-assignments-in-2026 |trans-title= आयर्लंडने २०२६ मधील मोठ्या घरगुती मालिकांचे वेळापत्रक जाहीर केले.|title=Ireland announce schedule for big home assignments in 2026 |work=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://theparttimer.substack.com/p/stormont-set-to-host-new-zealand |trans-title= स्टॉर्मोन्ट २०२६ मध्ये न्यूझीलंडविरुद्धच्या कसोटी सामन्याचे यजमानपद भूषवणार|title=Stormont set to host New Zealand Test in 2026 |work=द पार्ट-टायमर|access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; मार्च २०२६ मध्ये, [[क्रिकेट आयर्लंड]]ने  २०२६ च्या मायदेशातील आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा भाग म्हणून या दौऱ्याचे वेळापत्रक निश्चित केले. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://cricketireland.ie/news/mens-fixtures-revealed/|trans-title= पुरुषांच्या सामन्यांचे वेळापत्रक जाहीर |title=Men’s fixtures revealed |work=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;

==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left;margin:auto&quot;
|-
!{{cr|IRE}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://cricketireland.ie/news/test-match-squads-named/ |trans-title= आयर्लंडचा पुढील आठवड्यात होणाऱ्या न्यूझीलंडविरुद्धच्या कसोटी सामन्यासाठी संघ जाहीर. |title=Ireland Men name squad for New Zealand Test Match next week |work=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |date=२२ मे २०२६ |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{cr|NZ}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nzc.nz/news-items/jamieson-o-rourke-sears-return-to-test-arena-foxcroft-earns-maiden-call-up/ |trans-title=जेमिसन, ओ'रूर्क आणि सियर्स यांचे कसोटी संघात पुनरागमन {{!}} फॉक्सक्रॉफ्टला पहिल्यांदाच बोलावणे |title=Jamieson, O’Rourke &amp; Sears return to Test arena {{!}} Foxcroft earns maiden call-up |work=[[न्यू झीलंड क्रिकेट]]|date=७ मे २०२६|access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|-
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[अँड्रु बल्बिर्नी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अँडी मॅकब्राइन]]
* [[कर्टिस कॅम्फर]]
* केड कारमायकल
* [[क्रेग यंग]]
* थॉमस मेस
* [[जेक ईगन]]
* [[मार्क अडायर]]
* [[मॅथ्यू हम्फ्रेस]]
* रुबेन विल्सन
* लियाम मॅककार्थी
* [[लॉर्कन टकर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[स्टीफन डोहेनी]]
* [[हॅरी टेक्टर]]
|
* [[टॉम लॅथम]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[टॉम ब्लंडेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[काईल जेमीसन]]
* [[केन विल्यमसन]]
* [[क्रिस क्लार्क]]
* [[ग्लेन फिलिप्स]]
* [[झॅक फॉल्केस]]
* [[डीन फॉक्सक्रॉफ्ट]]
* [[डॅरिल मिचेल]]
* [[डेव्हन कॉन्वे]]
* [[नेथन स्मिथ]]
* [[बेन सियर्स]]
* [[ब्लेर टिकनर]]
* [[मायकल रे]]
* [[मॅट हेन्री]]
* [[रचिन रवींद्र]]
* [[विल यंग]]
* [[विल्यम ओ’रुर्क]]
* [[हेन्री निकोल्स]]
|}

== कसोटी मालिका ==
===एकमेव कसोटी===
{{Two-innings cricket match
| date = २७–३० मे २०२६
| team1 = {{cr-rt|NZ}}
| team2 = {{cr|IRE}}

| score-team1-inns1 = ४९०/८ [[घोषणा आणि जप्ती#घोषणा|घो]] (११९ षटके)
| runs-team1-inns1 = [[टॉम ब्लंडेल]] १८६ (२९२)
| wickets-team1-inns1 = [[मार्क अडायर]] ३/६६ (२० षटके)

| score-team2-inns1 = १७९ (४५ षटके)
| runs-team2-inns1 = [[अँडी मॅकब्राइन]] ७३[[नाबाद|*]] (१०५)
| wickets-team2-inns1 = [[नेथन स्मिथ]] ६/४० (१४ षटके)

| score-team1-inns2 = 
| runs-team1-inns2 = 
| wickets-team1-inns2 =

| score-team2-inns2 = २३२ (६३.२ षटके) ([[फॉलो-ऑन|फॉ-ऑ]])
| runs-team2-inns2 = [[स्टीफन डोहेनी]] ५७ (११७)
| wickets-team2-inns2 = [[ब्लेर टिकनर]] ५/७६ (१७.२ षटके)

| result = न्यूझीलंड १ डाव आणि ७९ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1528547.html धावफलक]
| venue = [[स्टॉर्मोंट (क्रिकेट मैदान)|स्टॉर्मोंट क्रिकेट मैदान]], [[बेलफास्ट]]
| umpires = [[रॉड टकर]] (ऑ) आणि [[ॲलेक्स व्हार्फ]] (इं)
| motm = [[टॉम ब्लंडेल]] (न्यू)
| toss = आयर्लंडने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain =
| notes = या दोन देशांमधील ही पहिलीच कसोटी लढत होती.&lt;ref&gt;{{cite web |last=अँड्र्यू फिडेल फर्नांडो |date=२६ मे २०२६ |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-in-ireland-2026-1528529/ireland-vs-new-zealand-only-test-1528547/match-preview |trans-title= न्यूझीलंड कसोटी क्रिकेटमधील लय शोधत असताना, आयर्लंड आपल्या घरच्या मैदानावर एका दुर्मिळ कसोटी सामन्याचे आयोजन करत आहे. |title=Ireland host rare home Test as New Zealand seek red-ball rhythm |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
* थॉमस मेस, लियाम मॅककार्थी, रुबेन विल्सन (Ire) आणि [[डीन फॉक्सक्रॉफ्ट]] (न्यू) या सर्वांनी कसोटी क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
* [[नेथन स्मिथ]] आणि [[ब्लेर टिकनर]] (न्यू) या दोघांनीही कसोटी सामन्यांत पहिल्यांदाच एका डावात पाच बळी घेण्याची कामगिरी केली.&lt;ref&gt;{{cite web |last=लॉरेन मॅककॅन|date=२८ मे २०२६|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/czj28zkg73ko |trans-title= बेलफास्टमध्ये न्यूझीलंडचे वर्चस्व; स्मिथ चमकला |title=Smith stars as NZ dominate Ireland in Belfast|work=बीबीसी स्पोर्ट |access-date=१५ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=लॉरेन मॅककॅन |date=२९ मे २०२६|url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cglpjnjne17o |trans-title=एकमेव कसोटी सामन्यात न्यूझीलंडचा आयर्लंडवर दणदणीत विजय|title=NZ complete emphatic win over Ireland in one-off Test |work=बीबीसी स्पोर्ट |access-date=२९ मे २०२६}}&lt;/ref&gt;
}}

== संदर्भयादी ==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-in-ireland-2026-1528529 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आयर्लंडचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे|२०२६]]
[[वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे आयर्लंड दौरे|न्यू झीलंड]]</text>
      <sha1>2ss0w5375bm7ldky3l1jq6lrsto9gxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>माजुली जिल्हा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381474</id>
    <revision>
      <id>2694587</id>
      <timestamp>2026-07-15T13:04:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1325870169|Majuli district]]&quot; पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले</comment>
      <origin>2694587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2083" sha1="bcfhfng96nkt6pu165d516qbdtnk06d" xml:space="preserve">
'''माजुली जिल्हा''' हा ईशान्य भारताच्या [[आसाम]] राज्यामधील [[ब्रह्मपुत्रा नदी|ब्रह्मपुत्रा नदीतील]], जगातील सर्वात मोठे नदी बेट असलेल्या [[माजुली|माजुलीवर]] वसलेला आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://scroll.in/latest/815953/assams-majuli-to-become-indias-first-island-district-today|title=Assam's Majuli to become India's first island district today}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://majulilandscape.gov.in/ ''Official Website'']&lt;/ref&gt; हा देशातील पहिला नदी बेट जिल्हा आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html|title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India|date=27 June 2016|work=[[Hindustan Times]]|location=[[Guwahati]]|access-date=28 June 2016}}&lt;/ref&gt;

८ सप्टेंबर २०१६ रोजी, [[सर्बानंद सोनोवाल]] यांनी एका अतिरिक्त जिल्ह्याची घोषणा केली, ज्यामुळे [[जोरहाट जिल्हा|जोरहाटच्या]] उत्तरेकडील भागातून माजुली जिल्हा वेगळा केल्यानंतर आसाममधील एकूण जिल्ह्यांची संख्या ३२ वरून ३३ झाली.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Majuli-to-get-district-status-today/articleshow/54160332.cms Majuli to get district status today]&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]]
[[वर्ग:इ.स. २०१६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>bcfhfng96nkt6pu165d516qbdtnk06d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694588</id>
      <parentid>2694587</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T13:05:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>{{माहिती संचिका}}</comment>
      <origin>2694588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2124" sha1="5mqv3lydmxd5wtjnzpa7fo9dl7vqupz" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''माजुली जिल्हा''' हा ईशान्य भारताच्या [[आसाम]] राज्यामधील [[ब्रह्मपुत्रा नदी|ब्रह्मपुत्रा नदीतील]], जगातील सर्वात मोठे नदी बेट असलेल्या [[माजुली|माजुलीवर]] वसलेला आहे.&lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://scroll.in/latest/815953/assams-majuli-to-become-indias-first-island-district-today|title=Assam's Majuli to become India's first island district today}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://majulilandscape.gov.in/ ''Official Website'']&lt;/ref&gt; हा देशातील पहिला नदी बेट जिल्हा आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html|title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India|date=27 June 2016|work=[[Hindustan Times]]|location=[[Guwahati]]|access-date=28 June 2016}}&lt;/ref&gt;

८ सप्टेंबर २०१६ रोजी, [[सर्बानंद सोनोवाल]] यांनी एका अतिरिक्त जिल्ह्याची घोषणा केली, ज्यामुळे [[जोरहाट जिल्हा|जोरहाटच्या]] उत्तरेकडील भागातून माजुली जिल्हा वेगळा केल्यानंतर आसाममधील एकूण जिल्ह्यांची संख्या ३२ वरून ३३ झाली.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Majuli-to-get-district-status-today/articleshow/54160332.cms Majuli to get district status today]&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]]
[[वर्ग:इ.स. २०१६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>5mqv3lydmxd5wtjnzpa7fo9dl7vqupz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>दक्षिण शालमारा मानकाचर जिल्हा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381475</id>
    <revision>
      <id>2694589</id>
      <timestamp>2026-07-15T13:09:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1360104624|South Salmara-Mankachar district]]&quot; पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले</comment>
      <origin>2694589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="954" sha1="9pd3lgdug7z0ggr1ci5zvhulvwmu3m0" xml:space="preserve">
'''दक्षिण शालमारा मानकाचर जिल्हा''' हा भारतातील [[आसाम]] राज्यातील एक प्रशासकीय जिल्हा आहे. जिल्ह्याचे मुख्यालय हात्सिंगीमारी गावात आहे, जे [[गुवाहाटी]] पासून सुमारे २४५ किमी अंतरावर वसलेले आहे. हा पूर्वी [[धुब्री जिल्हा|धुब्री जिल्ह्याचा]] उपविभाग होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://southwestgarohills.gov.in/kamakhyatemple.html|title=Kamakhya Temple}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]]
[[वर्ग:इ.स. २०१६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>9pd3lgdug7z0ggr1ci5zvhulvwmu3m0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694590</id>
      <parentid>2694589</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T13:10:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>{{माहिती संचिका}}</comment>
      <origin>2694590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="995" sha1="hdlp4ix6tis1qiexksi6y5rvg5icmeh" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''दक्षिण शालमारा मानकाचर जिल्हा''' हा भारतातील [[आसाम]] राज्यातील एक प्रशासकीय जिल्हा आहे. जिल्ह्याचे मुख्यालय हात्सिंगीमारी गावात आहे, जे [[गुवाहाटी]] पासून सुमारे २४५ किमी अंतरावर वसलेले आहे. हा पूर्वी [[धुब्री जिल्हा|धुब्री जिल्ह्याचा]] उपविभाग होता.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://southwestgarohills.gov.in/kamakhyatemple.html|title=Kamakhya Temple}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]]
[[वर्ग:इ.स. २०१६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>hdlp4ix6tis1qiexksi6y5rvg5icmeh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Dipali Mukesh Koli</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381476</id>
    <revision>
      <id>2694591</id>
      <timestamp>2026-07-15T13:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="282" sha1="tezpbaandu5rqyrvfee0cr9hdhf656h" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Dipali Mukesh Koli}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १८:४४, १५ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>tezpbaandu5rqyrvfee0cr9hdhf656h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>उदलगुडी जिल्हा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381477</id>
    <revision>
      <id>2694592</id>
      <timestamp>2026-07-15T13:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1359425148|Udalguri district]]&quot; पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले</comment>
      <origin>2694592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1050" sha1="dtuep14d95irzewyvy26bogybc0qqks" xml:space="preserve">'''उदलगुडी जिल्हा''' ज्याला ओडलगुडी असेही म्हणतात, हा [[ईशान्य भारत|ईशान्य भारतातील]] [[आसाम]] राज्याच्या बोडोलँड प्रादेशिक प्रदेशातील एक जिल्हा आहे. उदलगुडी शहर हे जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे.&lt;ref&gt;http://udalguri.gov.in/districthistory.html {{Dead link|date=February 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Religion&quot;&gt;{{cite web|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11365/download/14478/DDW18C-01%20MDDS.XLS|title=Table C-01 Population By Religion: Assam|date=2011|website=census.gov.in|publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]]
[[वर्ग:इ.स. २००४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>dtuep14d95irzewyvy26bogybc0qqks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694593</id>
      <parentid>2694592</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T13:27:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>{{माहिती संचिका}}</comment>
      <origin>2694593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1092" sha1="gurz8yq9z2xztwqx21ibw0dlwgkqwe7" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''उदलगुडी जिल्हा''' ज्याला ओडलगुडी असेही म्हणतात, हा [[ईशान्य भारत|ईशान्य भारतातील]] [[आसाम]] राज्याच्या बोडोलँड प्रादेशिक प्रदेशातील एक जिल्हा आहे. उदलगुडी शहर हे जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे.&lt;ref&gt;http://udalguri.gov.in/districthistory.html {{Dead link|date=February 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Religion&quot;&gt;{{cite web|url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11365/download/14478/DDW18C-01%20MDDS.XLS|title=Table C-01 Population By Religion: Assam|date=2011|website=census.gov.in|publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]]
[[वर्ग:इ.स. २००४ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>gurz8yq9z2xztwqx21ibw0dlwgkqwe7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>पश्चिम कर्बी आंगलाँग जिल्हा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381478</id>
    <revision>
      <id>2694594</id>
      <timestamp>2026-07-15T13:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1327415646|West Karbi Anglong district]]&quot; पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले</comment>
      <origin>2694594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2178" sha1="kp7b94kovrr14h6luqgn5prbagwxean" xml:space="preserve">
'''पश्चिम कर्बी आंगलाँग जिल्हा''' हा भारतीय राज्य [[आसाम|आसाममधील]] एक [[जिल्हा|प्रशासकीय विभाग]] आहे. हा [[आसाममधील जिल्हे|तुलनेने नवीन जिल्हा]] असून, २०१६ मध्ये विद्यमान [[कर्बी आंगलाँग जिल्हा|कर्बी आंगलाँग जिल्ह्यातून]] त्याची निर्मिती करण्यात आली. जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय हमरेन येथे आहे. हा जिल्हा कर्बी आंगलींग स्वायत्त परिषदेचा एक भाग आहे आणि [[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाच्या]] सहाव्या अनुसूचीतील तरतुदींनुसार त्याचे प्रशासन चालवले जाते.&lt;ref name=&quot;Creation&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://westkarbianglong.assam.gov.in/portlets/district-profile-of-west-karbi-anglong|title=District Profile of West Karbi Anglong|website=westkarbianglong.assam.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230429045851/https://westkarbianglong.assam.gov.in/portlets/district-profile-of-west-karbi-anglong|archive-date=29 April 2023|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|last=Konnerth|first=Linda|title=A Grammar of Karbi|date=8 June 2020|url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110765038/html|access-date=4 February 2024|publisher=De Gruyter Mouton|language=en|doi=10.1515/9783110765038|isbn=978-3-11-076503-8|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]]
[[वर्ग:भारतातील स्वायत्त प्रदेश]]
[[वर्ग:इ.स. २०१६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>kp7b94kovrr14h6luqgn5prbagwxean</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694595</id>
      <parentid>2694594</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T13:34:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dharmadhyaksha</username>
        <id>28394</id>
      </contributor>
      <comment>{{माहिती संचिका}}</comment>
      <origin>2694595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2219" sha1="8gtsp3tff0n53oqbviygng7jythjttq" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''पश्चिम कर्बी आंगलाँग जिल्हा''' हा भारतीय राज्य [[आसाम|आसाममधील]] एक [[जिल्हा|प्रशासकीय विभाग]] आहे. हा [[आसाममधील जिल्हे|तुलनेने नवीन जिल्हा]] असून, २०१६ मध्ये विद्यमान [[कर्बी आंगलाँग जिल्हा|कर्बी आंगलाँग जिल्ह्यातून]] त्याची निर्मिती करण्यात आली. जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय हमरेन येथे आहे. हा जिल्हा कर्बी आंगलींग स्वायत्त परिषदेचा एक भाग आहे आणि [[भारताचे संविधान|भारतीय संविधानाच्या]] सहाव्या अनुसूचीतील तरतुदींनुसार त्याचे प्रशासन चालवले जाते.&lt;ref name=&quot;Creation&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://westkarbianglong.assam.gov.in/portlets/district-profile-of-west-karbi-anglong|title=District Profile of West Karbi Anglong|website=westkarbianglong.assam.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230429045851/https://westkarbianglong.assam.gov.in/portlets/district-profile-of-west-karbi-anglong|archive-date=29 April 2023|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation|last=Konnerth|first=Linda|title=A Grammar of Karbi|date=8 June 2020|url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783110765038/html|access-date=4 February 2024|publisher=De Gruyter Mouton|language=en|doi=10.1515/9783110765038|isbn=978-3-11-076503-8|url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==

[[वर्ग:आसाममधील जिल्हे]]
[[वर्ग:भारतातील स्वायत्त प्रदेश]]
[[वर्ग:इ.स. २०१६ मधील निर्मिती]]</text>
      <sha1>8gtsp3tff0n53oqbviygng7jythjttq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:दत्तात्रय पवार</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381479</id>
    <revision>
      <id>2694617</id>
      <timestamp>2026-07-15T16:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="304" sha1="0351brh4m5tlzwpvltmob2qk3ax0ppo" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=दत्तात्रय पवार}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २१:५०, १५ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>0351brh4m5tlzwpvltmob2qk3ax0ppo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शुभम सुभाष रांजणे</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381480</id>
    <redirect title="शुभम रांजणे" />
    <revision>
      <id>2694644</id>
      <timestamp>2026-07-15T19:58:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>पूर्ण नाव</comment>
      <origin>2694644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="qm0y5dyjigqn1qkbzxhpvm2oe41274b" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[शुभम रांजणे]]</text>
      <sha1>qm0y5dyjigqn1qkbzxhpvm2oe41274b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>न्यू झीलँड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381481</id>
    <redirect title="न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६" />
    <revision>
      <id>2694645</id>
      <timestamp>2026-07-15T20:00:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2694645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163" sha1="64u83q5owanouadmg1igksib41efkpm" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२६]]</text>
      <sha1>64u83q5owanouadmg1igksib41efkpm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>विल्यम रेन्क्विस्ट</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381482</id>
    <redirect title="विल्यम रेनक्विस्ट" />
    <revision>
      <id>2694648</id>
      <timestamp>2026-07-15T20:05:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>अभय नातू</username>
        <id>206</id>
      </contributor>
      <comment>लेखनभेद</comment>
      <origin>2694648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="em48ox1xbyh8trmmblfcbu3a69njehk" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[विल्यम रेनक्विस्ट]]</text>
      <sha1>em48ox1xbyh8trmmblfcbu3a69njehk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Ganesh rajendra Deshmukh</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381483</id>
    <revision>
      <id>2694690</id>
      <timestamp>2026-07-16T01:16:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="288" sha1="tfgbue4yl1yyv1xnhvdj0k3ea19bkn0" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Ganesh rajendra Deshmukh}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०६:४६, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>tfgbue4yl1yyv1xnhvdj0k3ea19bkn0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>गयासुद्दिन तुघलक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381484</id>
    <redirect title="गयासुद्दीन तुघलक" />
    <revision>
      <id>2694695</id>
      <timestamp>2026-07-16T02:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>[[गयासुद्दीन तुघलक]] कडे पुनर्निर्देशित</comment>
      <origin>2694695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91" sha1="ou4x53o453q6cu4omr4a51uepedjpou" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[गयासुद्दीन तुघलक]]</text>
      <sha1>ou4x53o453q6cu4omr4a51uepedjpou</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Ajay M. Ambhore</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381485</id>
    <revision>
      <id>2694702</id>
      <timestamp>2026-07-16T03:31:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="279" sha1="h0zwu2mtu1surjmcq5od2may1ew9e30" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Ajay M. Ambhore}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०९:०१, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>h0zwu2mtu1surjmcq5od2may1ew9e30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:साक्षी कोठेकर</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381486</id>
    <revision>
      <id>2694715</id>
      <timestamp>2026-07-16T05:03:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="301" sha1="t2d1z8dpmlf6zj1p6jbl6d9icxiui1m" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=साक्षी कोठेकर}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १०:३३, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>t2d1z8dpmlf6zj1p6jbl6d9icxiui1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:ऋतुजा घासे</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381487</id>
    <revision>
      <id>2694719</id>
      <timestamp>2026-07-16T05:05:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="292" sha1="74kfzyqtt5s0nqbzaxkitn88l9va3ej" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=ऋतुजा घासे}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १०:३५, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>74kfzyqtt5s0nqbzaxkitn88l9va3ej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>कनकेश्वर मंदिर, अलिबाग</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381488</id>
    <revision>
      <id>2694722</id>
      <timestamp>2026-07-16T05:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanikagharatt</username>
        <id>184722</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन लेख तयार केला</comment>
      <origin>2694722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3830" sha1="nd28ztq5uujuemdsetudy35pi007iqh" xml:space="preserve">'''कनकेश्वर मंदिर, अलिबाग'''

कनकेश्वर मंदिर (किंवा श्रीक्षेत्र कनकेश्वर) हे महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्यातील अलिबाग तालुक्यात असलेले एक प्रसिद्ध आणि ऐतिहासिक शिवमंदिर आहे. अलिबाग शहराच्या ईशान्येला सुमारे १३ किमी अंतरावर असलेल्या एका निसर्गरम्य डोंगरावर हे मंदिर वसलेले आहे. हे स्थान धार्मिक महत्त्वासोबतच ट्रेकर्स आणि निसर्गप्रेमींसाठी एक प्रमुख पर्यटन केंद्र म्हणून ओळखले जाते.  

''इतिहास व पौराणिक संदर्भ''

कनकेश्वर मंदिराचा इतिहास अतिशय प्राचीन आहे. या मंदिराचे बांधकाम यादवकालीन किंवा होयसळ (Hoysala) स्थापत्यशैलीशी मिळतेजुळते आहे. काही ऐतिहासिक नोंदींनुसार, हे मंदिर इसवी सन १७६४ च्या सुमारास बांधले गेल्याचा उल्लेख आढळतो. मराठा साम्राज्यातील आरमार प्रमुख सरदार रघुजी आंग्रे यांचे हे कुलदैवत होते. त्यांचे दिवाण गोविंद रेवादास (किंवा रंगदास) दलाल यांनी इसवी सन १७७४ मध्ये या डोंगरावरील पायऱ्या आणि बाहेरील पाण्याच्या कुंडाचे (पुष्करणी) काम स्वखर्चाने करून घेतले होते. पौराणिक कथेनुसार, या मंदिराची निर्मिती पांडवांनी त्यांच्या अज्ञातवासात केली होती, अशीही एक लोकसमजूत आहे. 

''भौगोलिक स्थान आणि मार्ग''

उंची''':''' हे मंदिर समुद्रसपाटीपासून सुमारे १२७५ फूट (डोंगराची उंची सुमारे ९०० ते १२०0 फूट) उंचीवर आहे.  

पायऱ्या''':''' डोंगराच्या पायथ्याशी असलेल्या मापगाव येथून मंदिराकडे जाण्यासाठी सुमारे ६५० ते ७५० जांभा दगडांच्या रुंद पायऱ्या आहेत. सामान्यतः १ ते २ तासांत ही चढाई पूर्ण करता येते.  

पायरी मार्गावरील आकर्षणे''':''' चढाई करताना वाटेत 'नागोबाचा टप्पा' आणि 'देवाची पायरी' (जिथे देवाच्या उजव्या पाऊलाचा ठसा उमटल्याची श्रद्धा आहे) ही ठिकाणे लागतात.</text>
      <sha1>nd28ztq5uujuemdsetudy35pi007iqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694725</id>
      <parentid>2694722</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T05:12:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanikagharatt</username>
        <id>184722</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sanikagharatt ने लेख [[सदस्य:Sanikagharatt/Sandbox⁠]] वरुन [[कनकेश्वर मंदिर, अलिबाग]] ला हलविला: सँडबॉक्समधून मुख्य पानावर लेख हलवला.</comment>
      <origin>2694722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3830" sha1="nd28ztq5uujuemdsetudy35pi007iqh" xml:space="preserve">'''कनकेश्वर मंदिर, अलिबाग'''

कनकेश्वर मंदिर (किंवा श्रीक्षेत्र कनकेश्वर) हे महाराष्ट्र राज्यातील रायगड जिल्ह्यातील अलिबाग तालुक्यात असलेले एक प्रसिद्ध आणि ऐतिहासिक शिवमंदिर आहे. अलिबाग शहराच्या ईशान्येला सुमारे १३ किमी अंतरावर असलेल्या एका निसर्गरम्य डोंगरावर हे मंदिर वसलेले आहे. हे स्थान धार्मिक महत्त्वासोबतच ट्रेकर्स आणि निसर्गप्रेमींसाठी एक प्रमुख पर्यटन केंद्र म्हणून ओळखले जाते.  

''इतिहास व पौराणिक संदर्भ''

कनकेश्वर मंदिराचा इतिहास अतिशय प्राचीन आहे. या मंदिराचे बांधकाम यादवकालीन किंवा होयसळ (Hoysala) स्थापत्यशैलीशी मिळतेजुळते आहे. काही ऐतिहासिक नोंदींनुसार, हे मंदिर इसवी सन १७६४ च्या सुमारास बांधले गेल्याचा उल्लेख आढळतो. मराठा साम्राज्यातील आरमार प्रमुख सरदार रघुजी आंग्रे यांचे हे कुलदैवत होते. त्यांचे दिवाण गोविंद रेवादास (किंवा रंगदास) दलाल यांनी इसवी सन १७७४ मध्ये या डोंगरावरील पायऱ्या आणि बाहेरील पाण्याच्या कुंडाचे (पुष्करणी) काम स्वखर्चाने करून घेतले होते. पौराणिक कथेनुसार, या मंदिराची निर्मिती पांडवांनी त्यांच्या अज्ञातवासात केली होती, अशीही एक लोकसमजूत आहे. 

''भौगोलिक स्थान आणि मार्ग''

उंची''':''' हे मंदिर समुद्रसपाटीपासून सुमारे १२७५ फूट (डोंगराची उंची सुमारे ९०० ते १२०0 फूट) उंचीवर आहे.  

पायऱ्या''':''' डोंगराच्या पायथ्याशी असलेल्या मापगाव येथून मंदिराकडे जाण्यासाठी सुमारे ६५० ते ७५० जांभा दगडांच्या रुंद पायऱ्या आहेत. सामान्यतः १ ते २ तासांत ही चढाई पूर्ण करता येते.  

पायरी मार्गावरील आकर्षणे''':''' चढाई करताना वाटेत 'नागोबाचा टप्पा' आणि 'देवाची पायरी' (जिथे देवाच्या उजव्या पाऊलाचा ठसा उमटल्याची श्रद्धा आहे) ही ठिकाणे लागतात.</text>
      <sha1>nd28ztq5uujuemdsetudy35pi007iqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य:Sanikagharatt/Sandbox⁠</title>
    <ns>2</ns>
    <id>381489</id>
    <redirect title="कनकेश्वर मंदिर, अलिबाग" />
    <revision>
      <id>2694726</id>
      <timestamp>2026-07-16T05:12:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sanikagharatt</username>
        <id>184722</id>
      </contributor>
      <comment>Sanikagharatt ने लेख [[सदस्य:Sanikagharatt/Sandbox⁠]] वरुन [[कनकेश्वर मंदिर, अलिबाग]] ला हलविला: सँडबॉक्समधून मुख्य पानावर लेख हलवला.</comment>
      <origin>2694726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="ax4uczdbhqavluv6l6mrvj8wnx788g0" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[कनकेश्वर मंदिर, अलिबाग]]</text>
      <sha1>ax4uczdbhqavluv6l6mrvj8wnx788g0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:श्रावणी थळे</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381490</id>
    <revision>
      <id>2694729</id>
      <timestamp>2026-07-16T05:21:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="295" sha1="kzawg8ns6v7s4aegl66lrgshpnekxt2" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=श्रावणी थळे}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १०:५१, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>kzawg8ns6v7s4aegl66lrgshpnekxt2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:विचारमराठी</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381491</id>
    <revision>
      <id>2694741</id>
      <timestamp>2026-07-16T05:27:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="294" sha1="rqeiefii4pxy5qet8pdndafwxu7b1ym" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=विचारमराठी}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १०:५७, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>rqeiefii4pxy5qet8pdndafwxu7b1ym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Janhavi Nakhawa</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381492</id>
    <revision>
      <id>2694743</id>
      <timestamp>2026-07-16T05:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="279" sha1="fae0rxz4yl0808wkp60wa1nk4yfdgwr" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Janhavi Nakhawa}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ११:०३, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>fae0rxz4yl0808wkp60wa1nk4yfdgwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:मनस्वी2124</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381493</id>
    <revision>
      <id>2694744</id>
      <timestamp>2026-07-16T05:36:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="286" sha1="r6pjzkv76xuctd1pihz4c14sky4vyc6" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=मनस्वी2124}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ११:०६, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>r6pjzkv76xuctd1pihz4c14sky4vyc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Mhatre sara</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381494</id>
    <revision>
      <id>2694746</id>
      <timestamp>2026-07-16T05:39:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="275" sha1="dmo740u135capickb235ifqjnxkgfo6" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Mhatre sara}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ११:०९, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>dmo740u135capickb235ifqjnxkgfo6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381495</id>
    <revision>
      <id>2694765</id>
      <timestamp>2026-07-16T06:36:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: {{Use dmy dates|date=May 2026}} {{Infobox cricket series | series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका | date = २८ मे – ४ जून २०२६ | place = स्कॉटलंड | result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली | team1 = {{crw|BAN}} | team2 = {{crw|NED}} | team3 = {{crw|SCO}} | captain1 = [[निगार सुलताना]] | captain2 = बाबेट ड...</comment>
      <origin>2694765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5628" sha1="ttzoeg2xdhm87kbjxurw0ed8s6pahdf" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=May 2026}}
{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
| wickets3 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत स्कॉटलंड, बांगलादेश आणि नेदरलँड्स या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:परदेशी महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>ttzoeg2xdhm87kbjxurw0ed8s6pahdf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694766</id>
      <parentid>2694765</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>removed [[Category:परदेशी महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5652" sha1="qg8f5w98dht0u8rjgx257rarlngegxe" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=May 2026}}
{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
| wickets3 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत स्कॉटलंड, बांगलादेश आणि नेदरलँड्स या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>qg8f5w98dht0u8rjgx257rarlngegxe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694768</id>
      <parentid>2694766</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:38:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5973" sha1="kdbo8v1l5qarxo1wknii3iokplnsz96" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=May 2026}}
{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
| wickets3 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>kdbo8v1l5qarxo1wknii3iokplnsz96</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694769</id>
      <parentid>2694768</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5941" sha1="2kvufozb8ahag82qacbtevdeypuj2aj" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
| wickets3 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>2kvufozb8ahag82qacbtevdeypuj2aj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694770</id>
      <parentid>2694769</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T06:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5941" sha1="6tzueji5mnvmo5pafk4f5b2du288hl9" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
| wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>6tzueji5mnvmo5pafk4f5b2du288hl9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694775</id>
      <parentid>2694770</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T07:08:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* संघ */</comment>
      <origin>2694775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9357" sha1="mozj5vqjndisdu62f2sk52s0wfly7v6" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
| wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|BAN}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bssnews.net/sports/385739|trans-title=|title=BCB announces Women's squad for T20 World Cup |work=Bangladesh Sangbad Sangstha |date=१० मे २०२६ |access-date=१० मे २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|NED}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-netherlands-call-up-leemhuis-lawrence-1535475 |trans-title=|title=Netherlands call up Leemhuis, Lawrence for maiden Women's T20 World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=६ मे २०२६ |access-date=१० मे २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|SCO}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/ba68c0e0-81a8-4973-939b-84132554f73b |trans-title=|title=GORDON RETURNS TO SCOTLAND SQUAD FOR WOMEN'S T20 WORLD CUP |work=Cricket Scotland |date=11 May 2026 |access-date=31 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[नाहिदा अक्तेर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[जुवैरिया फिरदौस]]
* [[ताज नहर]]
* [[दिलारा अख्तर]]
* [[फरिहा तृष्ना]]
* [[फाहिमा खातून]]
* [[मारुफा अख्तर]]
* [[राबेया खान]]
* [[रितू मोनी]]
* [[शर्मिन अख्तर]]
* [[शोभना मोस्तारी]]
* [[शोर्णा अख्तर]]
* [[संजिदा अक्तेर मेघला]]
* [[सुलताना खातून]]
|
* [[बाबेट डी लीडे]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयरिस झ्विलिंग]]
* इसाबेल व्हान डेर वोनिंग
* [[कॅरोलिन डि लँग]]
* [[फीबी मोल्केनबोअर]]
* [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]]
* मिर्थे व्हान डेन राड
* [[रॉबिन रियकी]]
* [[लारा लीमह्युइस]]
* [[सिल्व्हर सीगर्स]]
* [[स्टेरे कॅलिस]]
* [[हेदर सीगर्स]]
* [[हॅना लँडहीर]]
* रोझाली ॲन लॉरेन्स([[यष्टीरक्षक|य]])
* सानया खुराना
|
* [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अब्ताहा मकसूद]]
* [[आइल्सा लिस्टर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एलेन वॉटसन]]
* [[ऑलिव्हिया बेल]]
* [[कर्स्टी गॉर्डन]]
* [[कॅथेरिन फ्रेझर]]
* [[क्लोई एबेल]]
* गॅब्रिएला फोंटेनला
* [[डार्सी कार्टर]]
* नियाम रॉबर्टसन-जॅक
* [[प्रियानाझ चॅटर्जी]]
* [[मेगन मॅककॉल]]
* मेसी मेसेइरा
* [[सॅरा ब्राइस]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
|}
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>mozj5vqjndisdu62f2sk52s0wfly7v6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694776</id>
      <parentid>2694775</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T07:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* संघ */</comment>
      <origin>2694776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9359" sha1="c8b194r3gy0jz1zp1rnl4hjm22cb4wg" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
| wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|BAN}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bssnews.net/sports/385739|trans-title=|title=BCB announces Women's squad for T20 World Cup |work=Bangladesh Sangbad Sangstha |date=१० मे २०२६ |access-date=१० मे २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|NED}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-netherlands-call-up-leemhuis-lawrence-1535475 |trans-title=|title=Netherlands call up Leemhuis, Lawrence for maiden Women's T20 World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=६ मे २०२६ |access-date=१० मे २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|SCO}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/ba68c0e0-81a8-4973-939b-84132554f73b |trans-title=|title=GORDON RETURNS TO SCOTLAND SQUAD FOR WOMEN'S T20 WORLD CUP |work=Cricket Scotland |date=11 May 2026 |access-date=31 May 2026}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[नाहिदा अक्तेर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[जुवैरिया फिरदौस]]
* [[ताज नहर]]
* [[दिलारा अख्तर]]
* [[फरिहा तृष्ना]]
* [[फाहिमा खातून]]
* [[मारुफा अख्तर]]
* [[राबेया खान]]
* [[रितू मोनी]]
* [[शर्मिन अख्तर]]
* [[शोभना मोस्तारी]]
* [[शोर्णा अख्तर]]
* [[संजिदा अक्तेर मेघला]]
* [[सुलताना खातून]]
|
* [[बाबेट डी लीडे]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयरिस झ्विलिंग]]
* इसाबेल व्हान डेर वोनिंग
* [[कॅरोलिन डि लँग]]
* [[फीबी मोल्केनबोअर]]
* [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]]
* मिर्थे व्हान डेन राड
* [[रॉबिन रियकी]]
* [[लारा लीमह्युइस]]
* [[सिल्व्हर सीगर्स]]
* [[स्टेरे कॅलिस]]
* [[हेदर सीगर्स]]
* [[हॅना लँडहीर]]
* रोझाली ॲन लॉरेन्स ([[यष्टीरक्षक|य]])
* सानया खुराना
|
* [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अब्ताहा मकसूद]]
* [[आइल्सा लिस्टर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एलेन वॉटसन]]
* [[ऑलिव्हिया बेल]]
* [[कर्स्टी गॉर्डन]]
* [[कॅथेरिन फ्रेझर]]
* [[क्लोई एबेल]]
* गॅब्रिएला फोंटेनला
* [[डार्सी कार्टर]]
* नियाम रॉबर्टसन-जॅक
* [[प्रियानाझ चॅटर्जी]]
* [[मेगन मॅककॉल]]
* मेसी मेसेइरा
* [[सॅरा ब्राइस]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
|}

==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>c8b194r3gy0jz1zp1rnl4hjm22cb4wg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694777</id>
      <parentid>2694776</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T07:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* संघ */</comment>
      <origin>2694777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10034" sha1="4zac76qqwzhabazswyfwk75toc6u06i" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
| wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|BAN}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bssnews.net/sports/385739|trans-title=बीसीबीतर्फे टी२० विश्वचषकासाठी महिला संघाची घोषणा |title=BCB announces Women's squad for T20 World Cup |work=बांगलादेश संवाद संस्था|date=१० मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|NED}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-netherlands-call-up-leemhuis-lawrence-1535475 |trans-title=नेदरलँड्सतर्फे पहिल्या महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी लीमह्युस आणि लॉरेन्स यांची निवड.|title=Netherlands call up Leemhuis, Lawrence for maiden Women's T20 World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=६ मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|SCO}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/ba68c0e0-81a8-4973-939b-84132554f73b |trans-title=महिलांच्या टी-२० विश्वचषकासाठी गॉर्डनचे स्कॉटलंडच्या संघात पुनरागमन|title=GORDON RETURNS TO SCOTLAND SQUAD FOR WOMEN'S T20 WORLD CUP |work=क्रिकेट स्कॉटलंड |date=११ मे २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[नाहिदा अक्तेर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[जुवैरिया फिरदौस]]
* [[ताज नहर]]
* [[दिलारा अख्तर]]
* [[फरिहा तृष्ना]]
* [[फाहिमा खातून]]
* [[मारुफा अख्तर]]
* [[राबेया खान]]
* [[रितू मोनी]]
* [[शर्मिन अख्तर]]
* [[शोभना मोस्तारी]]
* [[शोर्णा अख्तर]]
* [[संजिदा अक्तेर मेघला]]
* [[सुलताना खातून]]
|
* [[बाबेट डी लीडे]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयरिस झ्विलिंग]]
* इसाबेल व्हान डेर वोनिंग
* [[कॅरोलिन डि लँग]]
* [[फीबी मोल्केनबोअर]]
* [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]]
* मिर्थे व्हान डेन राड
* [[रॉबिन रियकी]]
* [[लारा लीमह्युइस]]
* [[सिल्व्हर सीगर्स]]
* [[स्टेरे कॅलिस]]
* [[हेदर सीगर्स]]
* [[हॅना लँडहीर]]
* रोझाली ॲन लॉरेन्स ([[यष्टीरक्षक|य]])
* सानया खुराना
|
* [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अब्ताहा मकसूद]]
* [[आइल्सा लिस्टर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एलेन वॉटसन]]
* [[ऑलिव्हिया बेल]]
* [[कर्स्टी गॉर्डन]]
* [[कॅथेरिन फ्रेझर]]
* [[क्लोई एबेल]]
* गॅब्रिएला फोंटेनला
* [[डार्सी कार्टर]]
* नियाम रॉबर्टसन-जॅक
* [[प्रियानाझ चॅटर्जी]]
* [[मेगन मॅककॉल]]
* मेसी मेसेइरा
* [[सॅरा ब्राइस]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
|}

==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>4zac76qqwzhabazswyfwk75toc6u06i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694784</id>
      <parentid>2694777</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:49:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* संदर्भयादी */</comment>
      <origin>2694784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10057" sha1="svpf0xhekc9j4nnagio8n6qe0tafq73" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
| wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|BAN}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bssnews.net/sports/385739|trans-title=बीसीबीतर्फे टी२० विश्वचषकासाठी महिला संघाची घोषणा |title=BCB announces Women's squad for T20 World Cup |work=बांगलादेश संवाद संस्था|date=१० मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|NED}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-netherlands-call-up-leemhuis-lawrence-1535475 |trans-title=नेदरलँड्सतर्फे पहिल्या महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी लीमह्युस आणि लॉरेन्स यांची निवड.|title=Netherlands call up Leemhuis, Lawrence for maiden Women's T20 World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=६ मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|SCO}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/ba68c0e0-81a8-4973-939b-84132554f73b |trans-title=महिलांच्या टी-२० विश्वचषकासाठी गॉर्डनचे स्कॉटलंडच्या संघात पुनरागमन|title=GORDON RETURNS TO SCOTLAND SQUAD FOR WOMEN'S T20 WORLD CUP |work=क्रिकेट स्कॉटलंड |date=११ मे २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[नाहिदा अक्तेर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[जुवैरिया फिरदौस]]
* [[ताज नहर]]
* [[दिलारा अख्तर]]
* [[फरिहा तृष्ना]]
* [[फाहिमा खातून]]
* [[मारुफा अख्तर]]
* [[राबेया खान]]
* [[रितू मोनी]]
* [[शर्मिन अख्तर]]
* [[शोभना मोस्तारी]]
* [[शोर्णा अख्तर]]
* [[संजिदा अक्तेर मेघला]]
* [[सुलताना खातून]]
|
* [[बाबेट डी लीडे]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयरिस झ्विलिंग]]
* इसाबेल व्हान डेर वोनिंग
* [[कॅरोलिन डि लँग]]
* [[फीबी मोल्केनबोअर]]
* [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]]
* मिर्थे व्हान डेन राड
* [[रॉबिन रियकी]]
* [[लारा लीमह्युइस]]
* [[सिल्व्हर सीगर्स]]
* [[स्टेरे कॅलिस]]
* [[हेदर सीगर्स]]
* [[हॅना लँडहीर]]
* रोझाली ॲन लॉरेन्स ([[यष्टीरक्षक|य]])
* सानया खुराना
|
* [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अब्ताहा मकसूद]]
* [[आइल्सा लिस्टर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एलेन वॉटसन]]
* [[ऑलिव्हिया बेल]]
* [[कर्स्टी गॉर्डन]]
* [[कॅथेरिन फ्रेझर]]
* [[क्लोई एबेल]]
* गॅब्रिएला फोंटेनला
* [[डार्सी कार्टर]]
* नियाम रॉबर्टसन-जॅक
* [[प्रियानाझ चॅटर्जी]]
* [[मेगन मॅककॉल]]
* मेसी मेसेइरा
* [[सॅरा ब्राइस]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
|}

==गुणफलक==
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>svpf0xhekc9j4nnagio8n6qe0tafq73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694786</id>
      <parentid>2694784</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* गुणफलक */</comment>
      <origin>2694786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11084" sha1="1emlt9dzyicxnyl0v1yzb2aeqk16bng" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
| wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|BAN}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bssnews.net/sports/385739|trans-title=बीसीबीतर्फे टी२० विश्वचषकासाठी महिला संघाची घोषणा |title=BCB announces Women's squad for T20 World Cup |work=बांगलादेश संवाद संस्था|date=१० मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|NED}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-netherlands-call-up-leemhuis-lawrence-1535475 |trans-title=नेदरलँड्सतर्फे पहिल्या महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी लीमह्युस आणि लॉरेन्स यांची निवड.|title=Netherlands call up Leemhuis, Lawrence for maiden Women's T20 World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=६ मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|SCO}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/ba68c0e0-81a8-4973-939b-84132554f73b |trans-title=महिलांच्या टी-२० विश्वचषकासाठी गॉर्डनचे स्कॉटलंडच्या संघात पुनरागमन|title=GORDON RETURNS TO SCOTLAND SQUAD FOR WOMEN'S T20 WORLD CUP |work=क्रिकेट स्कॉटलंड |date=११ मे २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[नाहिदा अक्तेर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[जुवैरिया फिरदौस]]
* [[ताज नहर]]
* [[दिलारा अख्तर]]
* [[फरिहा तृष्ना]]
* [[फाहिमा खातून]]
* [[मारुफा अख्तर]]
* [[राबेया खान]]
* [[रितू मोनी]]
* [[शर्मिन अख्तर]]
* [[शोभना मोस्तारी]]
* [[शोर्णा अख्तर]]
* [[संजिदा अक्तेर मेघला]]
* [[सुलताना खातून]]
|
* [[बाबेट डी लीडे]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयरिस झ्विलिंग]]
* इसाबेल व्हान डेर वोनिंग
* [[कॅरोलिन डि लँग]]
* [[फीबी मोल्केनबोअर]]
* [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]]
* मिर्थे व्हान डेन राड
* [[रॉबिन रियकी]]
* [[लारा लीमह्युइस]]
* [[सिल्व्हर सीगर्स]]
* [[स्टेरे कॅलिस]]
* [[हेदर सीगर्स]]
* [[हॅना लँडहीर]]
* रोझाली ॲन लॉरेन्स ([[यष्टीरक्षक|य]])
* सानया खुराना
|
* [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अब्ताहा मकसूद]]
* [[आइल्सा लिस्टर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एलेन वॉटसन]]
* [[ऑलिव्हिया बेल]]
* [[कर्स्टी गॉर्डन]]
* [[कॅथेरिन फ्रेझर]]
* [[क्लोई एबेल]]
* गॅब्रिएला फोंटेनला
* [[डार्सी कार्टर]]
* नियाम रॉबर्टसन-जॅक
* [[प्रियानाझ चॅटर्जी]]
* [[मेगन मॅककॉल]]
* मेसी मेसेइरा
* [[सॅरा ब्राइस]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
|}

==गुणफलक==
&lt;section begin=pointtable/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! style=&quot;width:25px&quot;| स्थान
! style=&quot;width:125px&quot;| संघ
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|सा|सामने}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|वि|विजय}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|प|पराभव}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|अ|अनिर्णित}}
! style=&quot;width:30px&quot;| गुण
! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}}
|-style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|SCO}} || ४ || ३ || १ || ० || '''६''' || १.०३६
|-
| २ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|BAN}} || ४ || २ || २ || ० || '''४''' || ०.०५९
|-
| ३ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|NED}} || ४ || १ || ३ || ० || '''२''' || −१.३९५
|}
स्रोत: [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]&lt;br&gt;
&lt;section end=&quot;pointtable&quot;/&gt;

==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>1emlt9dzyicxnyl0v1yzb2aeqk16bng</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694787</id>
      <parentid>2694786</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* गुणफलक */</comment>
      <origin>2694787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11085" sha1="9q0riphbpt1hn1a1xezgyet2f4z8ew2" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
| wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|BAN}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bssnews.net/sports/385739|trans-title=बीसीबीतर्फे टी२० विश्वचषकासाठी महिला संघाची घोषणा |title=BCB announces Women's squad for T20 World Cup |work=बांगलादेश संवाद संस्था|date=१० मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|NED}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-netherlands-call-up-leemhuis-lawrence-1535475 |trans-title=नेदरलँड्सतर्फे पहिल्या महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी लीमह्युस आणि लॉरेन्स यांची निवड.|title=Netherlands call up Leemhuis, Lawrence for maiden Women's T20 World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=६ मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|SCO}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/ba68c0e0-81a8-4973-939b-84132554f73b |trans-title=महिलांच्या टी-२० विश्वचषकासाठी गॉर्डनचे स्कॉटलंडच्या संघात पुनरागमन|title=GORDON RETURNS TO SCOTLAND SQUAD FOR WOMEN'S T20 WORLD CUP |work=क्रिकेट स्कॉटलंड |date=११ मे २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[नाहिदा अक्तेर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[जुवैरिया फिरदौस]]
* [[ताज नहर]]
* [[दिलारा अख्तर]]
* [[फरिहा तृष्ना]]
* [[फाहिमा खातून]]
* [[मारुफा अख्तर]]
* [[राबेया खान]]
* [[रितू मोनी]]
* [[शर्मिन अख्तर]]
* [[शोभना मोस्तारी]]
* [[शोर्णा अख्तर]]
* [[संजिदा अक्तेर मेघला]]
* [[सुलताना खातून]]
|
* [[बाबेट डी लीडे]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयरिस झ्विलिंग]]
* इसाबेल व्हान डेर वोनिंग
* [[कॅरोलिन डि लँग]]
* [[फीबी मोल्केनबोअर]]
* [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]]
* मिर्थे व्हान डेन राड
* [[रॉबिन रियकी]]
* [[लारा लीमह्युइस]]
* [[सिल्व्हर सीगर्स]]
* [[स्टेरे कॅलिस]]
* [[हेदर सीगर्स]]
* [[हॅना लँडहीर]]
* रोझाली ॲन लॉरेन्स ([[यष्टीरक्षक|य]])
* सानया खुराना
|
* [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अब्ताहा मकसूद]]
* [[आइल्सा लिस्टर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एलेन वॉटसन]]
* [[ऑलिव्हिया बेल]]
* [[कर्स्टी गॉर्डन]]
* [[कॅथेरिन फ्रेझर]]
* [[क्लोई एबेल]]
* गॅब्रिएला फोंटेनला
* [[डार्सी कार्टर]]
* नियाम रॉबर्टसन-जॅक
* [[प्रियानाझ चॅटर्जी]]
* [[मेगन मॅककॉल]]
* मेसी मेसेइरा
* [[सॅरा ब्राइस]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
|}

==गुणफलक==

&lt;section begin=pointtable/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! style=&quot;width:25px&quot;| स्थान
! style=&quot;width:125px&quot;| संघ
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|सा|सामने}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|वि|विजय}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|प|पराभव}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|अ|अनिर्णित}}
! style=&quot;width:30px&quot;| गुण
! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}}
|-style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|SCO}} || ४ || ३ || १ || ० || '''६''' || १.०३६
|-
| २ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|BAN}} || ४ || २ || २ || ० || '''४''' || ०.०५९
|-
| ३ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|NED}} || ४ || १ || ३ || ० || '''२''' || −१.३९५
|}
स्रोत: [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]&lt;br&gt;
&lt;section end=&quot;pointtable&quot;/&gt;

==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>9q0riphbpt1hn1a1xezgyet2f4z8ew2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694788</id>
      <parentid>2694787</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T08:55:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* गुणफलक */</comment>
      <origin>2694788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11087" sha1="p07zh15vr9anawhwztla4pdrgbbvy52" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
| wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|BAN}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bssnews.net/sports/385739|trans-title=बीसीबीतर्फे टी२० विश्वचषकासाठी महिला संघाची घोषणा |title=BCB announces Women's squad for T20 World Cup |work=बांगलादेश संवाद संस्था|date=१० मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|NED}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-netherlands-call-up-leemhuis-lawrence-1535475 |trans-title=नेदरलँड्सतर्फे पहिल्या महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी लीमह्युस आणि लॉरेन्स यांची निवड.|title=Netherlands call up Leemhuis, Lawrence for maiden Women's T20 World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=६ मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|SCO}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/ba68c0e0-81a8-4973-939b-84132554f73b |trans-title=महिलांच्या टी-२० विश्वचषकासाठी गॉर्डनचे स्कॉटलंडच्या संघात पुनरागमन|title=GORDON RETURNS TO SCOTLAND SQUAD FOR WOMEN'S T20 WORLD CUP |work=क्रिकेट स्कॉटलंड |date=११ मे २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[नाहिदा अक्तेर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[जुवैरिया फिरदौस]]
* [[ताज नहर]]
* [[दिलारा अख्तर]]
* [[फरिहा तृष्ना]]
* [[फाहिमा खातून]]
* [[मारुफा अख्तर]]
* [[राबेया खान]]
* [[रितू मोनी]]
* [[शर्मिन अख्तर]]
* [[शोभना मोस्तारी]]
* [[शोर्णा अख्तर]]
* [[संजिदा अक्तेर मेघला]]
* [[सुलताना खातून]]
|
* [[बाबेट डी लीडे]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयरिस झ्विलिंग]]
* इसाबेल व्हान डेर वोनिंग
* [[कॅरोलिन डि लँग]]
* [[फीबी मोल्केनबोअर]]
* [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]]
* मिर्थे व्हान डेन राड
* [[रॉबिन रियकी]]
* [[लारा लीमह्युइस]]
* [[सिल्व्हर सीगर्स]]
* [[स्टेरे कॅलिस]]
* [[हेदर सीगर्स]]
* [[हॅना लँडहीर]]
* रोझाली ॲन लॉरेन्स ([[यष्टीरक्षक|य]])
* सानया खुराना
|
* [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अब्ताहा मकसूद]]
* [[आइल्सा लिस्टर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एलेन वॉटसन]]
* [[ऑलिव्हिया बेल]]
* [[कर्स्टी गॉर्डन]]
* [[कॅथेरिन फ्रेझर]]
* [[क्लोई एबेल]]
* गॅब्रिएला फोंटेनला
* [[डार्सी कार्टर]]
* नियाम रॉबर्टसन-जॅक
* [[प्रियानाझ चॅटर्जी]]
* [[मेगन मॅककॉल]]
* मेसी मेसेइरा
* [[सॅरा ब्राइस]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
|}

==गुणफलक==

&lt;section begin=&quot;pointtable&quot;/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! style=&quot;width:25px&quot;| स्थान
! style=&quot;width:125px&quot;| संघ
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|सा|सामने}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|वि|विजय}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|प|पराभव}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|अ|अनिर्णित}}
! style=&quot;width:30px&quot;| गुण
! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}}
|-style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|SCO}} || ४ || ३ || १ || ० || '''६''' || १.०३६
|-
| २ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|BAN}} || ४ || २ || २ || ० || '''४''' || ०.०५९
|-
| ३ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|NED}} || ४ || १ || ३ || ० || '''२''' || −१.३९५
|}
स्रोत: [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]&lt;br&gt;
&lt;section end=&quot;pointtable&quot;/&gt;

==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>p07zh15vr9anawhwztla4pdrgbbvy52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694795</id>
      <parentid>2694788</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:26:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* सामने */</comment>
      <origin>2694795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19209" sha1="2qbtxcenc5cd4pbl8dggzc53rdkpdil" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
| wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|BAN}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bssnews.net/sports/385739|trans-title=बीसीबीतर्फे टी२० विश्वचषकासाठी महिला संघाची घोषणा |title=BCB announces Women's squad for T20 World Cup |work=बांगलादेश संवाद संस्था|date=१० मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|NED}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-netherlands-call-up-leemhuis-lawrence-1535475 |trans-title=नेदरलँड्सतर्फे पहिल्या महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी लीमह्युस आणि लॉरेन्स यांची निवड.|title=Netherlands call up Leemhuis, Lawrence for maiden Women's T20 World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=६ मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|SCO}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/ba68c0e0-81a8-4973-939b-84132554f73b |trans-title=महिलांच्या टी-२० विश्वचषकासाठी गॉर्डनचे स्कॉटलंडच्या संघात पुनरागमन|title=GORDON RETURNS TO SCOTLAND SQUAD FOR WOMEN'S T20 WORLD CUP |work=क्रिकेट स्कॉटलंड |date=११ मे २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[नाहिदा अक्तेर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[जुवैरिया फिरदौस]]
* [[ताज नहर]]
* [[दिलारा अख्तर]]
* [[फरिहा तृष्ना]]
* [[फाहिमा खातून]]
* [[मारुफा अख्तर]]
* [[राबेया खान]]
* [[रितू मोनी]]
* [[शर्मिन अख्तर]]
* [[शोभना मोस्तारी]]
* [[शोर्णा अख्तर]]
* [[संजिदा अक्तेर मेघला]]
* [[सुलताना खातून]]
|
* [[बाबेट डी लीडे]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयरिस झ्विलिंग]]
* इसाबेल व्हान डेर वोनिंग
* [[कॅरोलिन डि लँग]]
* [[फीबी मोल्केनबोअर]]
* [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]]
* मिर्थे व्हान डेन राड
* [[रॉबिन रियकी]]
* [[लारा लीमह्युइस]]
* [[सिल्व्हर सीगर्स]]
* [[स्टेरे कॅलिस]]
* [[हेदर सीगर्स]]
* [[हॅना लँडहीर]]
* रोझाली ॲन लॉरेन्स ([[यष्टीरक्षक|य]])
* सानया खुराना
|
* [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अब्ताहा मकसूद]]
* [[आइल्सा लिस्टर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एलेन वॉटसन]]
* [[ऑलिव्हिया बेल]]
* [[कर्स्टी गॉर्डन]]
* [[कॅथेरिन फ्रेझर]]
* [[क्लोई एबेल]]
* गॅब्रिएला फोंटेनला
* [[डार्सी कार्टर]]
* नियाम रॉबर्टसन-जॅक
* [[प्रियानाझ चॅटर्जी]]
* [[मेगन मॅककॉल]]
* मेसी मेसेइरा
* [[सॅरा ब्राइस]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
|}

==गुणफलक==

&lt;section begin=&quot;pointtable&quot;/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! style=&quot;width:25px&quot;| स्थान
! style=&quot;width:125px&quot;| संघ
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|सा|सामने}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|वि|विजय}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|प|पराभव}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|अ|अनिर्णित}}
! style=&quot;width:30px&quot;| गुण
! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}}
|-style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|SCO}} || ४ || ३ || १ || ० || '''६''' || १.०३६
|-
| २ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|BAN}} || ४ || २ || २ || ० || '''४''' || ०.०५९
|-
| ३ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|NED}} || ४ || १ || ३ || ० || '''२''' || −१.३९५
|}
स्रोत: [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]&lt;br&gt;
&lt;section end=&quot;pointtable&quot;/&gt;

==सामने==
{{Single-innings cricket match
| date = २८ मे २०२६
| time = १३:००
| team1 = {{crw-rt|NED}}
| team2 = {{crw|SCO}}
| score1 = १४१/८ (२० षटके)
| runs1 = [[रॉबिन रियकी]] ४६ (४४)
| wickets1 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] ३/२७ (४ षटके)
| score2 = १४४/१ (१४.५ षटके)
| runs2 = [[कॅथेरिन फ्रेझर]] ५६[[नाबाद|*]] (४१)
| wickets2 = [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]] १/१८ (२ षटके)
| result = स्कॉटलंड ९ गडी राखून विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html धावफलक]
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ)
| motm = [[कॅथेरिन फ्रेझर]] (स्कॉ)
| toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| notes = गॅब्रिएला फोंटेनला (स्कॉ) आणि रोझाली ॲन लॉरेन्स (नेदरलँड्स) ह्या दोघींनी आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले..
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = ३० मे २०२६
| time = १४:००
| team1 = {{crw-rt|BAN}}
| team2 = {{crw|SCO}}
| score1 = १३३/५ (२० षटके)
| runs1 = [[निगार सुलताना]] ४६[[नाबाद|*]] (३९)
| wickets1 = गॅब्रिएला फोंटेनला १/११ (४ षटके)
| score2 = १३४/२ (१५.४ षटके)
| runs2 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ५४[[नाबाद|*]] (३२)
| wickets2 = [[शोर्णा अख्तर]] १/१९ (२ षटके)
| result = स्कॉटलंड ८ गडी राखून विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html धावफलक]
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ)
| motm = गॅब्रिएला फोंटेनला (स्कॉ)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = ३१ मे २०२६
| time = १३:००
| team1 = {{crw-rt|NED}}
| team2 = {{crw|BAN}}
| score1 = 162/5 (२० षटके)
| runs1 = [[हेदर सीगर्स]] ५२ (४३)
| wickets1 = [[फरिहा तृष्ना]] २/२६ (४ षटके)
| score2 = १५४ ८ (२० षटके)
| runs2 = [[निगार सुलताना]] ७७ (५१)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] ३/३९ (४ षटके)
| result = नेदरलँड्स ८ धावांनी विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html धावफलक]
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ)
| motm = [[हेदर सीगर्स]] (नेदरलँड्स)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = २ जून २०२६
| time = १३:००
| team1 = {{crw-rt|BAN}}
| team2 = {{crw|SCO}}
| score1 = १५२/६ (२० षटके)
| runs1 = [[निगार सुलताना]] ५८ (४७)
| wickets1 = मेसी मेसेइरा २/२३ (३ षटके)
| score2 = ११८ (१९ षटके)
| runs2 = [[सॅरा ब्राइस]] ४० (४१)
| wickets2 = [[रितू मोनी]] ४/१२ (२ षटके)
| result = बांगलादेश ३४ धावांनी विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html धावफलक]
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ)
| motm = [[निगार सुलताना]] (बां)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = मेसी मेसेइरा (स्कॉ) हिने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = ३ जून २०२६
| time = १३:००
| team1 = {{crw-rt|SCO}}
| team2 = {{crw|NED}}
| score1 = १२४/३ (१२ षटके)
| runs1 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ६३ (३३)
| wickets1 = [[कॅरोलिन डि लँग]] १/११ (१ षटके)
| score2 = ८०/६ (१० षटके)
| runs2 = [[स्टेरे कॅलिस]] २८ (२२)
| wickets2 = [[क्लोई एबेल]] २/८ (२ षटके)
| result = स्कॉटलंड २४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]])
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html धावफलक] 
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ)
| motm = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (स्कॉ)
| toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = पावसामुळे सामना पहिल्या डावात १२ षटके आणि दुसऱ्या डावात १० षटकांचा करण्यात आला. नेदरलँड्ससमोर १० षटकांत १०५ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले.
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = ४ जून २०२६
| time = १३:००
| team1 = {{crw-rt|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| score1 = ९८/३ (८ षटके)
| runs1 = [[दिलारा अख्तर]] ५१ (२६)
| wickets1 = मिर्थे व्हान डेन राड १/१६ (१ षटके)
| score2 = ८५/५ (८ षटके)
| runs2 = [[बाबेट डी लीडे]] ३० (१४)
| wickets2 = [[रितू मोनी]] २/११ (२ षटके)
| result = बांगलादेश १३ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html धावफलक]
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ)
| motm = [[दिलारा अख्तर]] (बां)
| toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ८ षटकांचा करण्यात आला.
}}
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>2qbtxcenc5cd4pbl8dggzc53rdkpdil</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694796</id>
      <parentid>2694795</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T09:27:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* बाह्यदुवे */</comment>
      <origin>2694796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19334" sha1="5w0yz45tuud5demb3brf6piwbaubzw2" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे – ४ जून २०२६
| place = स्कॉटलंड
| result = {{crw|SCO}}ने मालिका जिंकली
| team1 = {{crw|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| team3 = {{crw|SCO}}
| captain1 = [[निगार सुलताना]]
| captain2 = [[बाबेट डी लीडे]]
| captain3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]]
| runs1 = [[निगार सुलताना]] (१९०)
| runs2 = [[हेदर सीगर्स]] (१२०)
| runs3 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (१६१)
| wickets1 = [[रितू मोनी]] (७)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] (५)
| wickets3 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] (५)&lt;br /&gt;[[कॅथ्रिन ब्राइस]] (५)
}}
'''२०२६ स्कॉटलंड महिला तिरंगी मालिका''' ही [[स्कॉटलंड]]मध्ये २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत खेळली गेलेली एक आंतरराष्ट्रीय [[क्रिकेट]] मालिका होती.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/scotland-tri-series-to-boost-women-s-t20wc-preparations |trans-title=स्कॉटलंडमधील तिरंगी मालिका महिलांच्या टी-२० विश्वचषकाच्या तयारीला चालना देणार |title=Scotland tri-series to boost Women's T20WC preparations |work=आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती |date=१ एप्रिल २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; या तिरंगी मालिकेत [[स्कॉटलंड राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|स्कॉटलंड]], [[बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|बांगलादेश]] आणि [[नेदरलँड्स राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नेदरलँड्स]] या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांनी सहभाग घेतला होता.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://czarsportzauto.com/scotland-vs-bangladesh-vs-netherlands-womens-t20i-tri-series-2026/ |trans-title= महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेच्या तयारीसाठी बांगलादेश आणि नेदरलँड्सचे संघ आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेसाठी स्कॉटलंडला जाणार. |title=Women’s T20 World Cup preparations takes Bangladesh and Netherlands to Scotland for T20I Tri-series |work=Czarsportz |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[एडिनबर्ग]] येथील [[द ग्रेंज क्लब]] येथे खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.

स्कॉटलंडने आपले चारपैकी तीन सामने जिंकून ही तिरंगी मालिका जिंकली.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/edae9d84-59dc-4542-842e-34eaaed15690 |trans-title= स्कॉटलंडचा नेदरलँड्सवर विजय; तिरंगी मालिका जिंकली |title=Scotland defeat Netherlands to secure Tri-Series victory |work=[[क्रिकेट स्कॉटलंड]] |date=३ जून २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/scotland-women-vs-netherlands-women-5th-match-1535595/match-report |trans-title= काथ्रिन ब्राईसच्या अष्टपैलू कामगिरीमुळे स्कॉटलंडने तिरंगी मालिका जिंकली |title= Kathryn Bryce's all-round effort takes Scotland to tri-series win |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=३ जून २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|BAN}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bssnews.net/sports/385739|trans-title=बीसीबीतर्फे टी२० विश्वचषकासाठी महिला संघाची घोषणा |title=BCB announces Women's squad for T20 World Cup |work=बांगलादेश संवाद संस्था|date=१० मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|NED}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-netherlands-call-up-leemhuis-lawrence-1535475 |trans-title=नेदरलँड्सतर्फे पहिल्या महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी लीमह्युस आणि लॉरेन्स यांची निवड.|title=Netherlands call up Leemhuis, Lawrence for maiden Women's T20 World Cup |work=[[ईएसपीएन क्रिकइन्फो]] |date=६ मे २०२६ |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|SCO}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/Article/ba68c0e0-81a8-4973-939b-84132554f73b |trans-title=महिलांच्या टी-२० विश्वचषकासाठी गॉर्डनचे स्कॉटलंडच्या संघात पुनरागमन|title=GORDON RETURNS TO SCOTLAND SQUAD FOR WOMEN'S T20 WORLD CUP |work=क्रिकेट स्कॉटलंड |date=११ मे २०२६|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[निगार सुलताना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टीरक्षक|य]])
* [[नाहिदा अक्तेर]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[जुवैरिया फिरदौस]]
* [[ताज नहर]]
* [[दिलारा अख्तर]]
* [[फरिहा तृष्ना]]
* [[फाहिमा खातून]]
* [[मारुफा अख्तर]]
* [[राबेया खान]]
* [[रितू मोनी]]
* [[शर्मिन अख्तर]]
* [[शोभना मोस्तारी]]
* [[शोर्णा अख्तर]]
* [[संजिदा अक्तेर मेघला]]
* [[सुलताना खातून]]
|
* [[बाबेट डी लीडे]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयरिस झ्विलिंग]]
* इसाबेल व्हान डेर वोनिंग
* [[कॅरोलिन डि लँग]]
* [[फीबी मोल्केनबोअर]]
* [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]]
* मिर्थे व्हान डेन राड
* [[रॉबिन रियकी]]
* [[लारा लीमह्युइस]]
* [[सिल्व्हर सीगर्स]]
* [[स्टेरे कॅलिस]]
* [[हेदर सीगर्स]]
* [[हॅना लँडहीर]]
* रोझाली ॲन लॉरेन्स ([[यष्टीरक्षक|य]])
* सानया खुराना
|
* [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अब्ताहा मकसूद]]
* [[आइल्सा लिस्टर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एलेन वॉटसन]]
* [[ऑलिव्हिया बेल]]
* [[कर्स्टी गॉर्डन]]
* [[कॅथेरिन फ्रेझर]]
* [[क्लोई एबेल]]
* गॅब्रिएला फोंटेनला
* [[डार्सी कार्टर]]
* नियाम रॉबर्टसन-जॅक
* [[प्रियानाझ चॅटर्जी]]
* [[मेगन मॅककॉल]]
* मेसी मेसेइरा
* [[सॅरा ब्राइस]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
|}

==गुणफलक==

&lt;section begin=&quot;pointtable&quot;/&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! style=&quot;width:25px&quot;| स्थान
! style=&quot;width:125px&quot;| संघ
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|सा|सामने}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|वि|विजय}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|प|पराभव}}
! style=&quot;width:30px&quot;| {{abbr|अ|अनिर्णित}}
! style=&quot;width:30px&quot;| गुण
! {{abbr|धावगती|निव्वळ धावगती}}
|-style=&quot;background:#cfc;&quot; 
| १ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|SCO}} || ४ || ३ || १ || ० || '''६''' || १.०३६
|-
| २ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|BAN}} || ४ || २ || २ || ० || '''४''' || ०.०५९
|-
| ३ || style=&quot;text-align:left&quot; | {{Crw|NED}} || ४ || १ || ३ || ० || '''२''' || −१.३९५
|}
स्रोत: [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587/points-table-standings ईएसपीएन क्रिकइन्फो]&lt;br&gt;
&lt;section end=&quot;pointtable&quot;/&gt;

==सामने==
{{Single-innings cricket match
| date = २८ मे २०२६
| time = १३:००
| team1 = {{crw-rt|NED}}
| team2 = {{crw|SCO}}
| score1 = १४१/८ (२० षटके)
| runs1 = [[रॉबिन रियकी]] ४६ (४४)
| wickets1 = [[कर्स्टी गॉर्डन]] ३/२७ (४ षटके)
| score2 = १४४/१ (१४.५ षटके)
| runs2 = [[कॅथेरिन फ्रेझर]] ५६[[नाबाद|*]] (४१)
| wickets2 = [[फ्रेडरिक ओव्हरडिक]] १/१८ (२ षटके)
| result = स्कॉटलंड ९ गडी राखून विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535591.html धावफलक]
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ)
| motm = [[कॅथेरिन फ्रेझर]] (स्कॉ)
| toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| notes = गॅब्रिएला फोंटेनला (स्कॉ) आणि रोझाली ॲन लॉरेन्स (नेदरलँड्स) ह्या दोघींनी आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले..
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = ३० मे २०२६
| time = १४:००
| team1 = {{crw-rt|BAN}}
| team2 = {{crw|SCO}}
| score1 = १३३/५ (२० षटके)
| runs1 = [[निगार सुलताना]] ४६[[नाबाद|*]] (३९)
| wickets1 = गॅब्रिएला फोंटेनला १/११ (४ षटके)
| score2 = १३४/२ (१५.४ षटके)
| runs2 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ५४[[नाबाद|*]] (३२)
| wickets2 = [[शोर्णा अख्तर]] १/१९ (२ षटके)
| result = स्कॉटलंड ८ गडी राखून विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535592.html धावफलक]
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ)
| motm = गॅब्रिएला फोंटेनला (स्कॉ)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = ३१ मे २०२६
| time = १३:००
| team1 = {{crw-rt|NED}}
| team2 = {{crw|BAN}}
| score1 = 162/5 (२० षटके)
| runs1 = [[हेदर सीगर्स]] ५२ (४३)
| wickets1 = [[फरिहा तृष्ना]] २/२६ (४ षटके)
| score2 = १५४ ८ (२० षटके)
| runs2 = [[निगार सुलताना]] ७७ (५१)
| wickets2 = [[हेदर सीगर्स]] ३/३९ (४ षटके)
| result = नेदरलँड्स ८ धावांनी विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535593.html धावफलक]
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ)
| motm = [[हेदर सीगर्स]] (नेदरलँड्स)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = 
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = २ जून २०२६
| time = १३:००
| team1 = {{crw-rt|BAN}}
| team2 = {{crw|SCO}}
| score1 = १५२/६ (२० षटके)
| runs1 = [[निगार सुलताना]] ५८ (४७)
| wickets1 = मेसी मेसेइरा २/२३ (३ षटके)
| score2 = ११८ (१९ षटके)
| runs2 = [[सॅरा ब्राइस]] ४० (४१)
| wickets2 = [[रितू मोनी]] ४/१२ (२ षटके)
| result = बांगलादेश ३४ धावांनी विजयी 
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535594.html धावफलक]
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ)
| motm = [[निगार सुलताना]] (बां)
| toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला.
| rain = 
| notes = मेसी मेसेइरा (स्कॉ) हिने आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = ३ जून २०२६
| time = १३:००
| team1 = {{crw-rt|SCO}}
| team2 = {{crw|NED}}
| score1 = १२४/३ (१२ षटके)
| runs1 = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] ६३ (३३)
| wickets1 = [[कॅरोलिन डि लँग]] १/११ (१ षटके)
| score2 = ८०/६ (१० षटके)
| runs2 = [[स्टेरे कॅलिस]] २८ (२२)
| wickets2 = [[क्लोई एबेल]] २/८ (२ षटके)
| result = स्कॉटलंड २४ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धत]])
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535595.html धावफलक] 
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = इयान मॅकडोनाल्ड (स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ)
| motm = [[कॅथ्रिन ब्राइस]] (स्कॉ)
| toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = पावसामुळे सामना पहिल्या डावात १२ षटके आणि दुसऱ्या डावात १० षटकांचा करण्यात आला. नेदरलँड्ससमोर १० षटकांत १०५ धावांचे सुधारित लक्ष्य ठेवण्यात आले.
}}
----
{{Single-innings cricket match
| date = ४ जून २०२६
| time = १३:००
| team1 = {{crw-rt|BAN}}
| team2 = {{crw|NED}}
| score1 = ९८/३ (८ षटके)
| runs1 = [[दिलारा अख्तर]] ५१ (२६)
| wickets1 = मिर्थे व्हान डेन राड १/१६ (१ षटके)
| score2 = ८५/५ (८ षटके)
| runs2 = [[बाबेट डी लीडे]] ३० (१४)
| wickets2 = [[रितू मोनी]] २/११ (२ षटके)
| result = बांगलादेश १३ धावांनी विजयी
| report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1535596.html धावफलक]
| venue = [[द ग्रेंज क्लब]], [[एडिनबरा]]
| umpires = [[डेव्हिड मॅकलीन]](स्कॉ) आणि रायन मिल्न (स्कॉ)
| motm = [[दिलारा अख्तर]] (बां)
| toss = नेदरलँड्सने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला.
| rain = पावसामुळे सामना प्रत्येकी ८ षटकांचा करण्यात आला.
}}
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

===बाह्यदुवे===
* [https://www.espncricinfo.com/series/scotland-women-s-t20i-tri-series-2026-1535587 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]
{{स्कॉटलंडचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे]]
[[वर्ग:बांगलादेश महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|स्कॉटलंड]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे]]</text>
      <sha1>5w0yz45tuud5demb3brf6piwbaubzw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे स्कॉटलंड दौरे</title>
    <ns>14</ns>
    <id>381496</id>
    <revision>
      <id>2694767</id>
      <timestamp>2026-07-16T06:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: &lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;</comment>
      <origin>2694767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18" sha1="710katoksrvwasvingxgadtnpr31aqh" xml:space="preserve">&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>710katoksrvwasvingxgadtnpr31aqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381497</id>
    <revision>
      <id>2694771</id>
      <timestamp>2026-07-16T06:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aditya tamhankar</username>
        <id>80177</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आं...</comment>
      <origin>2694771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3492" sha1="2hn6vn8s5im0dwwwzmc0e8qvber3jm7" xml:space="preserve">खालील यादी श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. श्रीलंकाने १२ जून २००९ रोजी पाकिस्तान विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

== सुची ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:75px&quot; | चिन्ह
! scope=&quot;col&quot; style=&quot;width:350px&quot; | अर्थ
|-
! scope=&quot;row&quot; |सामना क्र.
| श्रीलंकाने खेळलेल्या महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्याचा क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; |महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
| आयसीसी सदस्यांचे महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
|-
! scope=&quot;row&quot; | तारीख
| सामन्याची तारीख
|-
! scope=&quot;row&quot; |विरुद्ध संघ
| ज्या संघाविरुद्ध ट्वेंटी२० सामना खेळला त्या देशाचे ध्वजासहित नाव
|-
! scope=&quot;row&quot; | स्थळ
| कोणत्या मैदानावर सामना झाला
|-
! scope=&quot;row&quot; | विजेता
| सामन्याचा विजेता/अनिर्णित
|-
| bgcolor=#cfc| || सामना विविध स्पर्धेत खेळवला गेला त्या स्पर्धेच्या दुव्यासहित
|}
==यादी== 
{| class=&quot;wikitable ubsortable&quot; style=&quot;text-align:left; white-space:nowrap&quot;
|-
! सामना क्र. 
! आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० क्र.
! तारीख
! विरुद्ध संघ
! स्थळ
! विजेता
! स्पर्धेतील भाग
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| १ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355979.html ३१] || १२ जून २००९ || {{crw|PAK}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|SL}} || rowspan=3 | [[महिला २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २००९|२००९ आय.सी.सी. महिला विश्व ट्वेंटी२०]]  
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| २ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355982.html ३५] || १४ जून २००९ || {{crw|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|ENG}}
|- style=&quot;background:#cfc;&quot;
| ३ ||[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/355985.html ३७] || १५ जून २००९ || {{crw|IND}} || {{flagicon|ENG}} [[टाँटन काउंटी मैदान|काउंटी मैदान]], [[टाँटन]] || {{crw|IND}}
|}

{{देशानुसार ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी}}</text>
      <sha1>2hn6vn8s5im0dwwwzmc0e8qvber3jm7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:Swapnil bhikan Ghugare</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381498</id>
    <revision>
      <id>2694772</id>
      <timestamp>2026-07-16T06:48:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="286" sha1="f98uv1api0cq9lw4oz909fveajtbrk7" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Swapnil bhikan Ghugare}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १२:१८, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>f98uv1api0cq9lw4oz909fveajtbrk7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सदस्य चर्चा:सुरेश आन्ना</title>
    <ns>3</ns>
    <id>381499</id>
    <revision>
      <id>2694801</id>
      <timestamp>2026-07-16T09:45:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>साहाय्य चमू</username>
        <id>25365</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला</comment>
      <origin>2694801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="295" sha1="rl7laly5qut1adazqtyed95fu7fi5u9" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=सुरेश आन्ना}}

-- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १५:१५, १६ जुलै २०२६ (IST)</text>
      <sha1>rl7laly5qut1adazqtyed95fu7fi5u9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381500</id>
    <revision>
      <id>2694807</id>
      <timestamp>2026-07-16T10:13:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: {{Infobox cricket series | series = २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका | date = २८ मे - ४ जून २०२६ | place = आयर्लंड | result = {{crw|WIN}}ने मालिका जिंकली | player of series = {{crwicon|IRE}} [[एव्हा कॅनिंग]] | team1 = {{crw|IRE}} | team2 = {{crw|PAK}} | team3 = {{crw|WIN}} | captain1 = ओर्ला प्रेंडर...</comment>
      <origin>2694807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4225" sha1="pzp3ochd7asy1bn1y3in3abvfw7hg3u" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे - ४ जून २०२६
| place = आयर्लंड
| result = {{crw|WIN}}ने मालिका जिंकली
| player of series = {{crwicon|IRE}} [[एव्हा कॅनिंग]]
| team1 = {{crw|IRE}}
| team2 = {{crw|PAK}}
| team3 = {{crw|WIN}}
| captain1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]]
| captain2 = [[फातिमा सना]]
| captain3 = [[हेली मॅथ्यूस]]
| runs1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] (१२९)
| runs2 = सायरा जबीन (७३)
| runs3 = [[हेली मॅथ्यूस]] (१२३)
| wickets1 = [[एव्हा कॅनिंग]] (६)
| wickets2 = [[रमीन शमीम]] (३)
| wickets3 = [[कियाना जोसेफ]] (५)
}}
२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका ही एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका होती, जी २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत [[आयर्लंड]]मध्ये खेळली गेली. &lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= महिलांसाठी आगामी वर्ष महत्त्वपूर्ण ठरणार. |title=Women's big year ahead |url=https://cricketireland.ie/news/womens-big-year-ahead/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; ही आयर्लंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका होती. &lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= आयर्लंडकडून २०२६ मधील मोठ्या घरगुती मालिकांचे वेळापत्रक जाहीर.|title=Ireland announce schedule for big home assignments in 2026 |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/ireland-announce-schedule-for-big-home-assignments-in-2026 |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] येथील [[कॅसल ॲव्हेन्यू|कॅसल ॲव्हेन्यू क्रिकेट मैदाना]] वर खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
* [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-women-s-t20i-series-2026-1528523 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आयर्लंडचे आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]
[[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]</text>
      <sha1>pzp3ochd7asy1bn1y3in3abvfw7hg3u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694808</id>
      <parentid>2694807</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:14:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* बाह्यदुवे */</comment>
      <origin>2694808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4238" sha1="1kk1k0ywmn15oihv7cmtrfqwkjj3gom" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे - ४ जून २०२६
| place = आयर्लंड
| result = {{crw|WIN}}ने मालिका जिंकली
| player of series = {{crwicon|IRE}} [[एव्हा कॅनिंग]]
| team1 = {{crw|IRE}}
| team2 = {{crw|PAK}}
| team3 = {{crw|WIN}}
| captain1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]]
| captain2 = [[फातिमा सना]]
| captain3 = [[हेली मॅथ्यूस]]
| runs1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] (१२९)
| runs2 = सायरा जबीन (७३)
| runs3 = [[हेली मॅथ्यूस]] (१२३)
| wickets1 = [[एव्हा कॅनिंग]] (६)
| wickets2 = [[रमीन शमीम]] (३)
| wickets3 = [[कियाना जोसेफ]] (५)
}}
२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका ही एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका होती, जी २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत [[आयर्लंड]]मध्ये खेळली गेली. &lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= महिलांसाठी आगामी वर्ष महत्त्वपूर्ण ठरणार. |title=Women's big year ahead |url=https://cricketireland.ie/news/womens-big-year-ahead/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; ही आयर्लंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका होती. &lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= आयर्लंडकडून २०२६ मधील मोठ्या घरगुती मालिकांचे वेळापत्रक जाहीर.|title=Ireland announce schedule for big home assignments in 2026 |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/ireland-announce-schedule-for-big-home-assignments-in-2026 |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] येथील [[कॅसल ॲव्हेन्यू|कॅसल ॲव्हेन्यू क्रिकेट मैदाना]] वर खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
* [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-women-s-t20i-series-2026-1528523 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]
[[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]</text>
      <sha1>1kk1k0ywmn15oihv7cmtrfqwkjj3gom</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694832</id>
      <parentid>2694808</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>/* संघ */</comment>
      <origin>2694832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8807" sha1="m1nj5vyva8oxtrnzfm55t5sm6k1hoql" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे - ४ जून २०२६
| place = आयर्लंड
| result = {{crw|WIN}}ने मालिका जिंकली
| player of series = {{crwicon|IRE}} [[एव्हा कॅनिंग]]
| team1 = {{crw|IRE}}
| team2 = {{crw|PAK}}
| team3 = {{crw|WIN}}
| captain1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]]
| captain2 = [[फातिमा सना]]
| captain3 = [[हेली मॅथ्यूस]]
| runs1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] (१२९)
| runs2 = सायरा जबीन (७३)
| runs3 = [[हेली मॅथ्यूस]] (१२३)
| wickets1 = [[एव्हा कॅनिंग]] (६)
| wickets2 = [[रमीन शमीम]] (३)
| wickets3 = [[कियाना जोसेफ]] (५)
}}
२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका ही एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका होती, जी २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत [[आयर्लंड]]मध्ये खेळली गेली. &lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= महिलांसाठी आगामी वर्ष महत्त्वपूर्ण ठरणार. |title=Women's big year ahead |url=https://cricketireland.ie/news/womens-big-year-ahead/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; ही आयर्लंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका होती. &lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= आयर्लंडकडून २०२६ मधील मोठ्या घरगुती मालिकांचे वेळापत्रक जाहीर.|title=Ireland announce schedule for big home assignments in 2026 |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/ireland-announce-schedule-for-big-home-assignments-in-2026 |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; सर्व सामने [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] येथील [[कॅसल ॲव्हेन्यू|कॅसल ॲव्हेन्यू क्रिकेट मैदाना]] वर खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|IRE}}&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= आयर्लंडच्या महिला टी२० विश्वचषक आणि तिरंगी मालिकेसाठीच्या संघांची घोषणा |title=Ireland Women's T20 World Cup squad and Tri-Series squad named |url=https://cricketireland.ie/news/squads-named-2/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|PAK}}&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title=आयर्लंड तिरंगी मालिका आणि आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२६ साठी पाकिस्तान महिला संघाची घोषणा.|title=Pakistan women's squad announced for Ireland tri-series and ICC Women's T20 World Cup 2026 |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-women-s-squad-announced-for-ireland-tri-series-and-icc-women-s-t20-world-cup.html |website=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|WIN}}&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= क्रिकेट वेस्ट इंडिजतर्फे २०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी संघ जाहीर. |title=Cricket West Indies Announces Squad for 2026 ICC Women's T20 World Cup |url=https://www.windiescricket.com/news/cricket-west-indies-announces-squad-for-2026-icc-womens-t20-world-cup/ |website=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अर्लीन केली]]
* [[अलाना डॅलझेल]]
* [[ॲलिस टेक्टर]]
* [[एमी मॅग्वायर]]
* [[एमी हंटर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एव्हा कॅनिंग]]
* क्रिस्टिना कोल्टर रायली
* [[कॅरा मरे]]
* [[जॉर्जिना डेम्प्सी]]
* [[रेबेका स्टॉकेल]]
* [[लारा मॅकब्राइड]]
* [[लिआह पॉल]]
* [[लुइस लिटील]]
* &lt;s&gt;[[लॉरा डिलेनी]]&lt;/s&gt;
|
* [[फातिमा सना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयेशा झफर]]
* [[आलिया रियाझ]]
* [[इराम जावेद]]
* [[एमान फातिमा]]
* [[गुल फरोझा]]
* [[डायना बेग]]
* [[तस्मिया रुबाब]]
* [[तुबा हसन]]
* [[नतालिया परवेझ]]
* [[नश्रा संधू]]
* [[मुनीबा अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[रमीन शमीम]]
* [[सादिया इक्बाल]]
* [[सायरा जबीन]]
|
* [[हेली मॅथ्यूस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[शिनेल हेन्री]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[अफि फ्लेचर]]
* [[अश्मिनी मुनिसार]]
* [[आलिया ॲलेने]]
* [[करिष्मा रामहॅराक]]
* [[कियाना जोसेफ]]
* [[जहझारा क्लॅक्सटन]]
* [[जॅनिलिया ग्लासगो]]
* [[झैदा जेम्स]]
* [[डिआंड्रा डॉटिन]]
* [[मँडी मंगरु]]
* [[शेमेन कॅम्पबेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[शॉनिशा हेक्टर]]
* [[स्टेफानी टेलर]]
|}

२७ मे रोजी, [[लॉरा डिलेनी]] मालिकेतून बाहेर पडली आणि तिच्या जागी [[ॲलिस टेक्टर]]ची निवड करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title=संघामध्ये बदल आवश्यक|title=Squad change required |url=https://cricketireland.ie/news/squad-change-required/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
* [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-women-s-t20i-series-2026-1528523 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]
[[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]</text>
      <sha1>m1nj5vyva8oxtrnzfm55t5sm6k1hoql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694838</id>
      <parentid>2694832</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <origin>2694838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8808" sha1="l3ondhboxmq8sasof7iawz5obttuvpt" xml:space="preserve">{{Infobox cricket series
| series = २०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका
| date = २८ मे - ४ जून २०२६
| place = आयर्लंड
| result = {{crw|WIN}}ने मालिका जिंकली
| player of series = {{crwicon|IRE}} [[एव्हा कॅनिंग]]
| team1 = {{crw|IRE}}
| team2 = {{crw|PAK}}
| team3 = {{crw|WIN}}
| captain1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]]
| captain2 = [[फातिमा सना]]
| captain3 = [[हेली मॅथ्यूस]]
| runs1 = [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] (१२९)
| runs2 = सायरा जबीन (७३)
| runs3 = [[हेली मॅथ्यूस]] (१२३)
| wickets1 = [[एव्हा कॅनिंग]] (६)
| wickets2 = [[रमीन शमीम]] (३)
| wickets3 = [[कियाना जोसेफ]] (५)
}}
२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका ही एक आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मालिका होती, जी २८ मे ते ४ जून २०२६ या कालावधीत [[आयर्लंड]]मध्ये खेळली गेली. &lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= महिलांसाठी आगामी वर्ष महत्त्वपूर्ण ठरणार. |title=Women's big year ahead |url=https://cricketireland.ie/news/womens-big-year-ahead/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; ही आयर्लंड, पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज या देशांच्या महिला राष्ट्रीय संघांमधील तिरंगी मालिका होती. &lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= आयर्लंडकडून २०२६ मधील मोठ्या घरगुती मालिकांचे वेळापत्रक जाहीर.|title=Ireland announce schedule for big home assignments in 2026 |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/ireland-announce-schedule-for-big-home-assignments-in-2026 |website=[[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती]]|access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt; 

सर्व सामने [[क्लोंटार्फ (डब्लिन)|क्लोंटार्फ]] येथील [[कॅसल ॲव्हेन्यू|कॅसल ॲव्हेन्यू क्रिकेट मैदानावर]] खेळले गेले. ही स्पर्धा [[२०२६ महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेपूर्वी तिन्ही संघांसाठी तयारीची संधी ठरली.
==संघ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; margin:auto&quot;
|-
!{{crw|IRE}}&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= आयर्लंडच्या महिला टी२० विश्वचषक आणि तिरंगी मालिकेसाठीच्या संघांची घोषणा |title=Ireland Women's T20 World Cup squad and Tri-Series squad named |url=https://cricketireland.ie/news/squads-named-2/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|PAK}}&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title=आयर्लंड तिरंगी मालिका आणि आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक २०२६ साठी पाकिस्तान महिला संघाची घोषणा.|title=Pakistan women's squad announced for Ireland tri-series and ICC Women's T20 World Cup 2026 |url=https://www.pcb.com.pk/press-release-detail/pakistan-women-s-squad-announced-for-ireland-tri-series-and-icc-women-s-t20-world-cup.html |website=[[पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
!{{crw|WIN}}&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title= क्रिकेट वेस्ट इंडिजतर्फे २०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक स्पर्धेसाठी संघ जाहीर. |title=Cricket West Indies Announces Squad for 2026 ICC Women's T20 World Cup |url=https://www.windiescricket.com/news/cricket-west-indies-announces-squad-for-2026-icc-womens-t20-world-cup/ |website=[[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
* [[ओर्ला प्रेंडरगास्ट]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[अर्लीन केली]]
* [[अलाना डॅलझेल]]
* [[ॲलिस टेक्टर]]
* [[एमी मॅग्वायर]]
* [[एमी हंटर]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[एव्हा कॅनिंग]]
* क्रिस्टिना कोल्टर रायली
* [[कॅरा मरे]]
* [[जॉर्जिना डेम्प्सी]]
* [[रेबेका स्टॉकेल]]
* [[लारा मॅकब्राइड]]
* [[लिआह पॉल]]
* [[लुइस लिटील]]
* &lt;s&gt;[[लॉरा डिलेनी]]&lt;/s&gt;
|
* [[फातिमा सना]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[आयेशा झफर]]
* [[आलिया रियाझ]]
* [[इराम जावेद]]
* [[एमान फातिमा]]
* [[गुल फरोझा]]
* [[डायना बेग]]
* [[तस्मिया रुबाब]]
* [[तुबा हसन]]
* [[नतालिया परवेझ]]
* [[नश्रा संधू]]
* [[मुनीबा अली]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[रमीन शमीम]]
* [[सादिया इक्बाल]]
* [[सायरा जबीन]]
|
* [[हेली मॅथ्यूस]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]])
* [[शिनेल हेन्री]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)#उपकर्णधार|उक]])
* [[अफि फ्लेचर]]
* [[अश्मिनी मुनिसार]]
* [[आलिया ॲलेने]]
* [[करिष्मा रामहॅराक]]
* [[कियाना जोसेफ]]
* [[जहझारा क्लॅक्सटन]]
* [[जॅनिलिया ग्लासगो]]
* [[झैदा जेम्स]]
* [[डिआंड्रा डॉटिन]]
* [[मँडी मंगरु]]
* [[शेमेन कॅम्पबेल]] ([[यष्टीरक्षक|य]])
* [[शॉनिशा हेक्टर]]
* [[स्टेफानी टेलर]]
|}

२७ मे रोजी, [[लॉरा डिलेनी]] मालिकेतून बाहेर पडली आणि तिच्या जागी [[ॲलिस टेक्टर]]ची निवड करण्यात आली.&lt;ref&gt;{{cite web |trans-title=संघामध्ये बदल आवश्यक|title=Squad change required |url=https://cricketireland.ie/news/squad-change-required/ |website=[[क्रिकेट आयर्लंड]] |access-date=१६ जुलै २०२६}}&lt;/ref&gt;
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
* [https://www.espncricinfo.com/series/ireland-tri-nation-women-s-t20i-series-2026-1528523 मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर]

{{आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे}}
{{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}}

[[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघांचे आयर्लंड दौरे]]
[[वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]
[[वर्ग:वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे|आयर्लंड]]</text>
      <sha1>l3ondhboxmq8sasof7iawz5obttuvpt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मूळिक्कल पंकजाक्षी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381501</id>
    <revision>
      <id>2694811</id>
      <timestamp>2026-07-16T10:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>[[:en:Moozhikkal Pankajakshi|Moozhikkal Pankaj Akshita]] पासून भाषांतरित</comment>
      <origin>2694811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1855" sha1="q2voh2tiqi02013gw6s686jnxjabokt" xml:space="preserve">'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या बाहुलीनाट्य प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>q2voh2tiqi02013gw6s686jnxjabokt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694812</id>
      <parentid>2694811</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6499" sha1="t7ngg4rbr944y3j9mcga4rjd0yr4zbn" xml:space="preserve">'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजक्षी मूळिक्कल शिवरामन, ज्या मूळिक्कल पंकजक्षी अम्मा म्हणून प्रसिद्ध होत्या, त्यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] पाला येथील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;
पंकजक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील [[उझवूर]] जवळील [[मोनिप्पल्ली]] येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;</text>
      <sha1>t7ngg4rbr944y3j9mcga4rjd0yr4zbn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694814</id>
      <parentid>2694812</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:28:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7698" sha1="hu1iqy63gm7b7gjgqccw8pbsozc3b7a" xml:space="preserve">'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजक्षी मूळिक्कल शिवरामन, ज्या मूळिक्कल पंकजक्षी अम्मा म्हणून प्रसिद्ध होत्या, त्यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] पाला येथील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;
पंकजक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;</text>
      <sha1>hu1iqy63gm7b7gjgqccw8pbsozc3b7a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694815</id>
      <parentid>2694814</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:31:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* मृत्यू */</comment>
      <origin>2694815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9431" sha1="18u814zrtvkxcnyogkjskxmzmtadxav" xml:space="preserve">'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजक्षी मूळिक्कल शिवरामन, ज्या मूळिक्कल पंकजक्षी अम्मा म्हणून प्रसिद्ध होत्या, त्यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] पाला येथील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;
पंकजक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>18u814zrtvkxcnyogkjskxmzmtadxav</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694816</id>
      <parentid>2694815</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9563" sha1="9u1cjl584kwfnyq1ewqapn1smyokmj2" xml:space="preserve">'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजक्षी मूळिक्कल शिवरामन, ज्या मूळिक्कल पंकजक्षी अम्मा म्हणून प्रसिद्ध होत्या, त्यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] पाला येथील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;
पंकजक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}</text>
      <sha1>9u1cjl584kwfnyq1ewqapn1smyokmj2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694818</id>
      <parentid>2694816</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:33:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9629" sha1="7ujcgzmcjzshkg17klbcl6lza9ml3ge" xml:space="preserve">'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजक्षी मूळिक्कल शिवरामन, ज्या मूळिक्कल पंकजक्षी अम्मा म्हणून प्रसिद्ध होत्या, त्यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] पाला येथील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;
पंकजक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]</text>
      <sha1>7ujcgzmcjzshkg17klbcl6lza9ml3ge</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694819</id>
      <parentid>2694818</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:33:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9700" sha1="1n7z5osbk92uuptw1dxbzlpq0w0dqlh" xml:space="preserve">'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजक्षी मूळिक्कल शिवरामन, ज्या मूळिक्कल पंकजक्षी अम्मा म्हणून प्रसिद्ध होत्या, त्यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] पाला येथील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;
पंकजक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]</text>
      <sha1>1n7z5osbk92uuptw1dxbzlpq0w0dqlh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694820</id>
      <parentid>2694819</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:34:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9804" sha1="nkrrkbk4v2r87ckdjf4gnokvmzddnq0" xml:space="preserve">'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजक्षी मूळिक्कल शिवरामन, ज्या मूळिक्कल पंकजक्षी अम्मा म्हणून प्रसिद्ध होत्या, त्यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] पाला येथील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;
पंकजक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>nkrrkbk4v2r87ckdjf4gnokvmzddnq0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694823</id>
      <parentid>2694820</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2694823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9846" sha1="ij2z0zggca8vssmgzel9zvbod4r6sfb" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजक्षी मूळिक्कल शिवरामन, ज्या मूळिक्कल पंकजक्षी अम्मा म्हणून प्रसिद्ध होत्या, त्यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] पाला येथील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;
पंकजक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>ij2z0zggca8vssmgzel9zvbod4r6sfb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694844</id>
      <parentid>2694823</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:27:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>/* चरित्र */</comment>
      <origin>2694844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9873" sha1="hwfsyytaauu0kghhbcm9uxsxiudijl5" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजक्षी मूळिक्कल शिवरामन, ज्या मूळिक्कल पंकजक्षी अम्मा म्हणून प्रसिद्ध होत्या, त्यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] मीनाचिल तालुक्यातील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;
पंकजक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>hwfsyytaauu0kghhbcm9uxsxiudijl5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694845</id>
      <parentid>2694844</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9699" sha1="c2xmxqdco6rgs02z7m5vdgfs5aeo5ga" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजाक्षी अम्मा यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] मीनाचिल तालुक्यातील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;

पंकजाक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>c2xmxqdco6rgs02z7m5vdgfs5aeo5ga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694846</id>
      <parentid>2694845</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:30:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9702" sha1="jc6az9avoxy08s62n219rpmz1b5huli" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजाक्षी अम्मा यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] मीनाचिल तालुक्यातील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;

पंकजाक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजाक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>jc6az9avoxy08s62n219rpmz1b5huli</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694847</id>
      <parentid>2694846</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9705" sha1="9pt2q5q0lgcka4qxz08npxvp7vmwd1z" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजाक्षी अम्मा यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] मीनाचिल तालुक्यातील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;

पंकजाक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजाक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजाक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>9pt2q5q0lgcka4qxz08npxvp7vmwd1z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694848</id>
      <parentid>2694847</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:31:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <origin>2694848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9708" sha1="b0wxvt6gfbxyk9hiny1g10dk8kiafbs" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजाक्षी अम्मा यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] मीनाचिल तालुक्यातील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;

पंकजाक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजाक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजाक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजाक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]</text>
      <sha1>b0wxvt6gfbxyk9hiny1g10dk8kiafbs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694854</id>
      <parentid>2694848</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9772" sha1="8leo1rowewxze5qcq6cxb2bu1asnnd0" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजाक्षी अम्मा यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] मीनाचिल तालुक्यातील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;

पंकजाक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजाक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजाक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजाक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]</text>
      <sha1>8leo1rowewxze5qcq6cxb2bu1asnnd0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694863</id>
      <parentid>2694854</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:54:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9833" sha1="f3fxvng91zgkzyqi1h7s8y093rjoflk" xml:space="preserve">{{माहिती संचिका}}
'''मूळिक्कल पंकजाक्षी''' (१४ मार्च, १९३६ – १५ जुलै, २०२६)&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-07-15 |title=Padma Shri-winning Kerala puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=2026-07-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; या नोक्कुविद्या पावाकली, या कठपुतळी प्रकारातील भारतीय तज्ञ होत्या. त्यांना २०२० मध्ये त्यांच्या देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री]], देऊन सन्मानित करण्यात आले होते.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/puppetry-still-means-the-world-to-muthassi-at-84/articleshow/74264932.cms | title=Puppetry still means the world to muthassi at 84' | publisher=[[The Times of India]] | work=Deepika Jayaram | date=23 February 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.ndtv.com/offbeat/padma-shri-honour-for-moozhikkal-pankajakshi-last-practitioner-of-keralas-traditional-puppetry-2172750 | title=Padma Shri Honour For Last Practitioner Of Kerala's Traditional Puppetry | publisher=NDTV | work=Sanya Jain | date=30 January 2000 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/nokku-vidya-paavakali-is-grandmas-life/articleshow/73709842.cms | title='Nokku Vidya Paavakali is grandma's life' | work=[[The Times of India]] | date=29 January 2020 | accessdate=3 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== चरित्र ==
पंकजाक्षी अम्मा यांचा जन्म १४ मार्च १९३६ रोजी [[कोट्टायम जिल्हा|कोट्टायम जिल्ह्यातील]] मीनाचिल तालुक्यातील उरुलीकुन्नाथ येथे झाला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;&gt;{{Cite web |first=Roopa |last=Thayabji |title='11 വയസ്സ് മുതൽ നോക്കുവിദ്യ പാവകളി പഠിച്ചുതുടങ്ങി; മച്ചിങ്ങ വീണ് മുഖത്ത് ചതവും ഈർക്കിലി കുത്തിക്കയറലും അന്ന് പതിവാണ്'; പത്മശ്രീയേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പങ്കജാക്ഷിയമ്മ! {{!}} Padmasree award winner |url=https://www.vanitha.in/specials/womens-day-2020/padmasree-nokkuvidhya-pavakali-pankajakshiyamma-story.html |access-date=2023-04-10 |language=ml |website=vanitha.in |publisher=[[Vanitha]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GOI&quot;&gt;{{Cite web |title=Smt. Pankajakshi MS |url=https://www.padmaawards.gov.in/content/CitationsForTickets/2020/2020101.pdf |publisher=Government of India}}&lt;/ref&gt; आर्थिक अडचणींमुळे त्यांनी शालेय शिक्षण अर्धवट सोडले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt;

पंकजाक्षी अम्मा यांनी त्यांच्या आई पाप्पियम्मा यांच्याकडून 'नोक्कुविद्या' शिकण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;GOI&quot;/&gt; वयाच्या अकराव्या वर्षी नोक्कुविद्या शिकल्यानंतर, लग्नानंतर त्यांनी त्यांच्या पतीने लिहिलेल्या गाण्यांसह याचे सादरीकरण करण्यास सुरुवात केली.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2020-03-04 |title=പദ്‌മശ്രീയിലെ പെൺതിളക്കം-മൂഴിക്കൽ പങ്കജാക്ഷി |url=https://www.keralawomen.gov.in/ml/node/302 |access-date=2023-04-10 |website=Kerala Women |language=ml}}&lt;/ref&gt; ६० वर्षांहून अधिक काळ नोक्कुविद्या पावाकली सादर केल्यानंतर, वृद्धपकाळ, दृष्टीदोष आणि स्मृतिभ्रंशामुळे त्यांनी वयाच्या ७२ व्या वर्षी सादरीकरण करणे थांबवले.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;&gt;{{Cite web |date=2021-12-17 |title=This Malayalam documentary is about a little-known puppetry form performed by women |url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-documentary-about-little-known-puppetry-form-performed-women-158851 |access-date=2023-04-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; त्यानंतर त्यांनी ही लोककला आपली नात रंजिनी हिला शिकवली.&lt;ref name=&quot;News Minute&quot;/&gt;
=== वैयक्तिक जीवन ===
पंकजाक्षी अम्मा यांनी वयाच्या २० व्या वर्षी कोट्टयम जिल्ह्यातील उझवूर जवळील मोनिप्पल्ली येथील शिवराम पणिकर यांच्याशी विवाह केला.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barua |first=Ananya |date=2021-06-18 |title=The Fate of a Rare Dying Art Rests on The Lips of This 20-YO Kerala Girl |url=https://www.thebetterindia.com/257070/kerala-puppet-dying-art-heritage-nokkuvidya-pavakkali-padma-shri-moozhikkal-pankajakshi-granddaughter-renjini-india-ana79/ |access-date=2023-04-10 |website=The Better India |language=en-US}}&lt;/ref&gt; या दांपत्याला विजयन, राधामाणी आणि शिवा अशी तीन मुले होती.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt; त्या आपली मुलगी राधामाणी हिच्यासोबत मोनिप्पल्ली येथे राहत होत्या.&lt;ref name=&quot;Vanitha&quot;/&gt;

== मृत्यू ==
पंकजाक्षी यांचे १५ जुलै २०२६ रोजी केरळमधील कूथाट्टुकुलम येथील एका खाजगी रुग्णालयात वृद्धापकाळाशी संबंधित दीर्घ आजारामुळे निधन झाले.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot;&gt;{{cite news |last=The Hindu Bureau |date=15 July 2026 |title=Padma Shri-winning puppeteer Moozhikkal Pankajakshi passes away |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/padma-shri-winning-puppeteer-moozhikkal-pankajakshi-passes-away/article71224987.ece |access-date=15 July 2026 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot;&gt;{{cite news |date=15 July 2026 |title=Nokkuvidya Puppetry Exponent Moozhikkal Pankajakshi Passes Away At 80 |url=https://www.etvbharat.com/en/bharat/nokkuvidya-puppetry-exponent-moozhikkal-pankajakshi-passes-away-at-at-80-enn26071501481 |access-date=15 July 2026 |work=ETV Bharat}}&lt;/ref&gt; निधनाच्या वेळी त्या ९० वर्षांच्या होत्या.&lt;ref name=&quot;TheHindu_Death&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ETVBharat_Death&quot; /&gt;

== पुरस्कार आणि सन्मान ==
त्यांना भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (२०२०) देण्यात आला. तसेच त्यांना [[केरळ लोककला अकादमी]]ची फेलोशिप (२०१२) सह अनेक पुरस्कार मिळाले होते.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2020-01-25 |title=നോക്കുവിദ്യാ പാവകളിയുടെ കലാവൈഭവത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/nokuvidya-puppetry-moozhikkal-pankajakshi-bags-padma-award-1.4474694 |access-date=2023-04-10 |website=Mathrubhumi |language=en}}&lt;/ref&gt; २००८ मध्ये, केरळ पर्यटन महोत्सवाचा भाग म्हणून, त्यांनी पॅरिसमध्ये सादरीकरण केले होते.&lt;ref name=&quot;GOI&quot; /&gt; याव्यतिरिक्त, पंकजाक्षी अम्मा यांनी केरळमध्ये आणि केरळच्या बाहेर अनेक ठिकाणी नोक्कुविद्याचे सादरीकरण केले होते.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=മൂഴിക്കല്‍ വീട്ടിലെ പത്മശ്രീ |url=https://www.janmabhumi.in/news/kerala/padmashree-pankajakshi-amma |access-date=2023-04-10 |website= [[Janmabhumi]] |date=8 March 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}

{{DEFAULTSORT:पंकजाक्षी, मूळिक्कल}}

[[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]]
[[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]]
[[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]]
[[वर्ग:मल्याळी व्यक्ती]]</text>
      <sha1>f3fxvng91zgkzyqi1h7s8y093rjoflk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जहझारा क्लॅक्सटन</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381502</id>
    <revision>
      <id>2694817</id>
      <timestamp>2026-07-16T10:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: '''जहझारा कियाना क्लो क्लॅक्स्टन''' (जन्म १२ मार्च २००६) ही सेंट किट्स आणि नेव्हिसची फुटबॉलपटू आणि क्रिकेटपटू आहे. फुटबॉलमध्ये, ती 'न्यूटाउन युनायटेड एफसी' आणि सेंट किट्स आणि नेव्हिस...</comment>
      <origin>2694817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2123" sha1="27yqkxxxgr54zrwngtbxc8vcry1pz3b" xml:space="preserve">'''जहझारा कियाना क्लो क्लॅक्स्टन''' (जन्म १२ मार्च २००६) ही सेंट किट्स आणि नेव्हिसची फुटबॉलपटू आणि क्रिकेटपटू आहे. फुटबॉलमध्ये, ती 'न्यूटाउन युनायटेड एफसी' आणि सेंट किट्स आणि नेव्हिसच्या महिला राष्ट्रीय संघासाठी 'फॉरवर्ड' म्हणून खेळते. क्रिकेटमध्ये, ती 'लीवर्ड आयलंड्स'साठी डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करते. तिने वेस्ट इंडीजच्या १९-वर्षांखालील संघासाठीही क्रिकेट खेळले आहे; वेस्ट इंडीजच्या १९-वर्षांखालील संघात निवड झालेली ती 'लीवर्ड आयलंड्स'मधील पहिलीच महिला क्रिकेटपटू ठरली आहे.

[[वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०२५|इंग्लंडविरुद्धच्या मालिकेसाठी]] तिची वेस्ट इंडीज संघात पहिल्यांदाच निवड झाली. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये वेस्ट इंडीजसाठी पदार्पण करणारी ती सेंट किट्सची पहिली महिला ठरली
==बाह्यदुवे==
* {{cricinfo|id=1352172}}
[[वर्ग: वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]]</text>
      <sha1>27yqkxxxgr54zrwngtbxc8vcry1pz3b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>सतलोक</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381503</id>
    <revision>
      <id>2694821</id>
      <timestamp>2026-07-16T10:35:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>OptimisticProvider</username>
        <id>157302</id>
      </contributor>
      <comment>'सतलोक' विषयावरील नवीन लेख तयार केला; उपलब्ध धार्मिक व प्रकाशित स्रोतांवर आधारित माहिती समाविष्ट केली</comment>
      <origin>2694821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18068" sha1="atu8iaw4nex2x6v85ld0miup9ivwwdm" xml:space="preserve">'''सतलोक''' हा शब्द काही संतपरंपरा, विशेषतः कबीर पंथात वर्णिलेल्या सर्वोच्च, शाश्वत आणि अविनाशी आध्यात्मिक लोकासाठी वापरला जातो. या परंपरांनुसार सतलोक हे परमेश्वराचे नित्य निवासस्थान असून ते जन्म-मृत्यूच्या चक्रापासून मुक्त, दुःखरहित आणि अखंड आनंदमय स्थान मानले जाते.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=कबीर सागर (सम्पूर्ण 11 भाग)|last=युगलानन्द|first=स्वामी|publisher=Khemraj Shrikrishnadass|year=2022|isbn=978-8176810548|location=Mumbai|language=Hindi}}&lt;/ref&gt;

यानुसार सतलोक हे भौतिक विश्व, स्वर्ग, ब्रह्मलोक आणि इतर सूक्ष्म लोकांपेक्षा श्रेष्ठ असून ते सृष्टीच्या नाशाने प्रभावित होत नाही. संत रामपालजी महाराज यांच्या व्याख्येनुसार विविध धर्मग्रंथांमध्ये वर्णिलेल्या &quot;अविनाशी धाम&quot;, &quot;सनातन स्थान&quot;, &quot;परम धाम&quot;, &quot;अमर लोक&quot; किंवा &quot;ईश्वराचे राज्य&quot; या संज्ञा सतलोकाशी संबंधित मानल्या जातात. तथापि, या संदर्भांचे अर्थ लावण्याबाबत विविध धार्मिक परंपरा आणि विद्वानांचे मतभेद आहेत.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=ज्ञान गंगा|last=महाराज|first=संत रामपाल जी|publisher=सतलोक आश्रम|year=2005|isbn=979-8359637275|location=Haryana}}&lt;/ref&gt;

कबीर पंथाच्या काही परंपरांमध्ये सतलोकाचा उल्लेख कबीर यांच्या वाणीमध्ये आढळतो. ''कबीर सागर'', ''[[भगवद्‌गीता|श्रीमद्भगवद्गीता]]'', [[गुरु ग्रंथ साहिब|''गुरु ग्रंथ साहिब'',]] ''[[वेद]]'', ''[[बायबल]]'' आणि ''[[कुराण]]'' यांतील काही निवडक वचनांमध्ये या शाश्वत धामाचा उल्लेख आढळतो; मात्र या अर्थाचे सर्व धर्मसंप्रदाय किंवा अभ्यासक एकमताने समर्थन करतात असे नाही.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद्भगवद्गीता|last=Vyas|first=Maharishi Ved|publisher=Gita Press|year=1923|isbn=978-8129302434|location=Gorakhpur|chapter=15:6}}&lt;/ref&gt;

== व्युत्पत्ती ==
'''सतलोक''' हा शब्द संस्कृतमधील '''&lt;nowiki/&gt;'सत्'&lt;nowiki/&gt;''' (सत्य, शाश्वत, अविनाशी, अस्तित्ववान) आणि '''&lt;nowiki/&gt;'लोक'''' (स्थान, जग, निवास किंवा विश्व) या दोन शब्दांपासून तयार झाला आहे. त्यामुळे &quot;सतलोक&quot; या शब्दाचा शाब्दिक अर्थ '''&quot;सत्याचे लोक&quot;''', '''&quot;शाश्वत लोक&quot;''' किंवा '''&quot;नित्य अस्तित्वाचे धाम&quot;''' असा होतो.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |pages=1135, 909}}&lt;/ref&gt;

भारतीय तत्त्वज्ञान आणि धार्मिक साहित्यात '''&lt;nowiki/&gt;'सत्'''' या शब्दाचा उपयोग सत्य, परम वास्तव, नित्य अस्तित्व किंवा ब्रह्म यांसाठी विविध संदर्भांत करण्यात आला आहे. उदाहरणार्थ, ''भगवद्गीता'' (२.१६) मध्ये &quot;नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः&quot; या श्लोकात 'सत्' हा शब्द शाश्वत अस्तित्वाच्या अर्थाने वापरला आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद्भगवद्गीता|last=Vyas|first=Maharishi Ved|publisher=Gita Press|year=1923|isbn=978-8129302434|location=Gorakhpur|chapter=2:16}}&lt;/ref&gt;

'''&lt;nowiki/&gt;'लोक'''' हा शब्द वैदिक आणि उत्तरवैदिक साहित्यात जग, क्षेत्र, निवासस्थान किंवा अस्तित्वाचा स्तर या अर्थाने आढळतो. हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये भूर्लोक, भुवर्लोक, स्वर्लोक, महर्लोक, जनलोक, तपोलोक आणि सत्यलोक अशा विविध लोकांचा उल्लेख आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=विष्णु पुराण|last=Vyas|first=Maharishi Ved|publisher=Gita Pres|year=1923|isbn=978-9364483896|location=Gorakhpur}}&lt;/ref&gt;

== धर्मग्रंथांतील संदर्भ ==
सतलोक ही संकल्पना विविध धार्मिक परंपरांमध्ये वेगवेगळ्या नावांनी आढळते, असा दावा काही संतपरंपरा करतात. विशेषतः कबीरपंथातील काही शाखा आणि हिंदू, शीख, ख्रिस्ती आणि इस्लामी धर्मग्रंथांमध्ये वर्णिलेले &quot;परम धाम&quot;, &quot;सनातन स्थान&quot;, &quot;अमर लोक&quot;, &quot;ईश्वराचे राज्य&quot; किंवा &quot;शाश्वत निवास&quot; हे सतलोकाशी संबंधित असल्याचे मानले जाते. तथापि, या अर्थांचे स्पष्टीकरण विविध धर्मपरंपरा व अभ्यासकांमध्ये भिन्न आहे. 

=== [[भगवद्‌गीता|श्रीमद्भगवद्गीता]] ===
''श्रीमद्भगवद्गीता'' मध्ये &quot;सतलोक&quot; हा शब्द आढळत नाही. तथापि, अध्याय १५, श्लोक ६ मध्ये वर्णिलेल्या &quot;परम धाम&quot;चा काही संतपरंपरा सतलोकाशी संबंध जोडतात. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;blockquote&gt;'''&quot;न तद्भासयते सूर्यः न शशाङ्को न पावकः।'''

 '''यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥&quot;'''

 — भगवद्गीता १५.६&lt;/blockquote&gt;या श्लोकात श्रीकृष्ण &quot;माझे परम धाम&quot; असे वर्णन करतात, जिथे पोहोचल्यानंतर जीव पुन्हा संसारात परत येत नाही. संत रामपालजी महाराज यांच्या मते हा उल्लेख सतलोकाशी संबंधित आहे. मुख्य प्रवाहातील गीता भाष्यकार मात्र या श्लोकाचा अर्थ परमात्मप्राप्ती किंवा मोक्ष असा करतात.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

=== [[वेद]] ===
चारही वेदांमध्ये &quot;सतलोक&quot; हा शब्द स्पष्टपणे आढळत नाही. तथापि, काही मंत्रांतील &quot;अमर&quot;, &quot;अविनाशी&quot;, &quot;परम&quot; किंवा &quot;शाश्वत&quot; धामाच्या उल्लेखांचा काही संतपरंपरा सर्वोच्च आध्यात्मिक लोकाशी संबंध जोडतात.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

=== कबीर सागर ===
कबीरपंथीय साहित्यामध्ये ''कबीर सागर'' हा ग्रंथ सतलोक संकल्पनेचा प्रमुख स्रोत मानला जातो. या ग्रंथातील अनेक वाणींमध्ये कबीर साहेबांनी &quot;अमर लोक&quot;, &quot;सतलोक&quot;, &quot;सचखंड&quot; आणि &quot;अनामी लोक&quot; यांसारख्या संज्ञांचा उल्लेख केल्याचे आढळते. काही कबीरपंथीय परंपरांनुसार सतलोक हे परमेश्वर (कबीर साहेब) यांचे नित्य निवासस्थान असून ते जन्म-मृत्यू, कर्मबंधन आणि कालाच्या प्रभावापासून मुक्त आहे.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== [[गुरु ग्रंथ साहिब]] ===
''गुरु ग्रंथ साहिब'' मध्ये &quot;सचखंड&quot; (Sach Khand) ही संज्ञा अनेक ठिकाणी आढळते. शीख धर्मात सचखंडचा अर्थ परम सत्याचे क्षेत्र किंवा परमेश्वराची उपस्थिती असा लावला जातो.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Guru Granth Sahib|last=Singh|first=Sardar Manmohan|publisher=Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee (SGPC)|year=1960|location=Punjab|chapter=Japji Sahib Pauri 37}}&lt;/ref&gt;

=== [[बायबल]] ===
ख्रिस्ती धर्मग्रंथांमध्ये &quot;Satlok&quot; हा शब्द आढळत नाही. तथापि, &quot;Kingdom of Heaven&quot;, &quot;Kingdom of God&quot;, &quot;Father's House&quot; आणि &quot;Eternal Life&quot; या संकल्पनांचा काही धार्मिक व्याख्यांमध्ये शाश्वत ईश्वरी निवासाशी संबंध जोडला जातो.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Holy Bible|last=Bible Translation (CBT)|first=Committee on|publisher=Committee on Bible Translation (CBT)|year=1978|isbn=978-0310436010|edition=NIV (New International Version) Hardcover|location=USA|chapter=John 14:2; Hebrews 11:16; Revelation 21–22}}&lt;/ref&gt;

उदाहरणार्थ, ''योहान १४:२'' मध्ये येशू म्हणतात:&lt;blockquote&gt;&quot;In my Father's house are many mansions...&quot;&lt;/blockquote&gt;तसेच ''इब्री 11:16'' आणि ''प्रकटीकरण 21-22'' मध्ये परमेश्वराच्या शाश्वत राज्याचे वर्णन आढळते.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

=== [[कुराण]] ===
इस्लाममध्ये जन्नत (Paradise) आणि अल्लाहच्या निकटतेशी संबंधित अनेक आयती आहेत.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=The Holy Quran|last=Ali|first=Abdullah Yusuf|publisher=Goodword Books|others=Amana Publications|year=1934|isbn=978-1853267826|edition=Enriched Edition|location=India|language=English|chapter=Quran 9:72; Quran 89:27–30; Quran 55}}&lt;/ref&gt;

उदाहरणार्थ:

* सूरह अत्-तौबा (9:72)
* सूरह अल-फज्र (89:27–30)
* सूरह अर-रहमान (55)

या आयतींमध्ये धर्मनिष्ठ व्यक्तींना शाश्वत निवासाचे वर्णन आढळते. या शाश्वत निवासाचा संबंध सतलोकाशी आहे. तथापि, इस्लामी तफ्सीर (Quranic exegesis) मध्ये या आयतींचा अर्थ जन्नत किंवा अल्लाहकडील अंतिम प्रतिफळ असा केला जातो.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== शैक्षणिक व अभ्यासकांचे मत ==
भारतीय धर्म, संत साहित्य आणि कबीर पंथाचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांच्या मते, &quot;सतलोक&quot;, &quot;सचखंड&quot;, &quot;अमर लोक&quot; किंवा &quot;परम धाम&quot; यांसारख्या संकल्पना भक्ती परंपरेतील आध्यात्मिक मुक्ती, परम सत्य आणि ईश्वराशी ऐक्य यांचे प्रतीक म्हणून विविध संतांनी वापरल्या आहेत. या संकल्पनांचे स्वरूप संबंधित परंपरेनुसार बदलते आणि त्यांची व्याख्या एकसमान नाही.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Kabir|last=Vaudeville|first=Charlotte|publisher=Oxford University Press|year=1 January 1974|isbn=978-0198265269|location=Oxford, UK}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Kabir Legends and Ananta-das's Kabir Parachai|last=Lorenzen|first=David|publisher=State Univ of New York Pr|year=1 July 1991|isbn=978-0791404621|location=New York}}&lt;/ref&gt;

धर्मइतिहासकार डेविड एन. लॉरेन्झेन (David N. Lorenzen) यांनी कबीर पंथाच्या विविध शाखांचा अभ्यास करताना, कबीरांच्या शिकवणींच्या अनेक परंपरागत व्याख्या अस्तित्वात असल्याचे नमूद केले आहे. त्यांच्या मते कबीरांच्या विचारांचे एकच अधिकृत स्पष्टीकरण नसून, काळानुसार विविध पंथांनी त्यांची स्वतंत्र मांडणी केली आहे.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

शीख धर्मावरील अभ्यासकांच्या मते, ''गुरु ग्रंथ साहिब'' मधील &quot;सचखंड&quot; ही संज्ञा ईश्वराच्या सत्यस्वरूपाशी संबंधित आध्यात्मिक अवस्थेचे किंवा परमेश्वराच्या सान्निध्याचे प्रतीक आहे. या संकल्पनेची व्याख्या शीख धर्मशास्त्राच्या चौकटीत केली जाते आणि ती इतर संतपरंपरांतील &quot;सतलोक&quot; संकल्पनेशी समरूप असल्याचे सर्व अभ्यासक मानत नाहीत.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Guru Nanak and the Sikh Religion|last=McLeod|first=W.H.|date=1 November 1968|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0198265214|location=Oxford, UK}}&lt;/ref&gt;

अशाच प्रकारे, ''भगवद्गीता'', ''बायबल'' आणि ''कुरआन'' मधील &quot;परम धाम&quot;, &quot;Kingdom of God&quot; किंवा &quot;जन्नत&quot; यांसारख्या संकल्पनांचे अर्थ संबंधित धर्मांच्या पारंपरिक भाष्यांनुसार केले जातात. काही आधुनिक संतपरंपरा, जसे की संत रामपालजी यांच्या शिकवणीत, या संकल्पनांचा परस्पर संबंध जोडला जातो.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=An Introduction to Hinduism|last=Flood|first=Gavin D|date=1 January 1996|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521438780|edition=1|location=South Africa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Encyclopedia of Religion|last=Eliade|first=Mircea|date=1 December 1986|publisher=1 December 1986|isbn=978-0029094808}}&lt;/ref&gt;

== हेही पहा ==

* [[कबीर]] 
* [[कबीर पंथ]]
* [[भगवद्‌गीता|श्रीमद्भगवद्गीता]]
* [[गुरु ग्रंथ साहिब]]
* [[वेद]] 
* [[बायबल]] 
* [[कुराण]]
* [[संत रामपाल]]

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>atu8iaw4nex2x6v85ld0miup9ivwwdm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694822</id>
      <parentid>2694821</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:35:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — गुरूचा उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#गुरूचा उकार|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2694822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18068" sha1="rchajpsqrbta6zfm1il3evl4vjz6oga" xml:space="preserve">'''सतलोक''' हा शब्द काही संतपरंपरा, विशेषतः कबीर पंथात वर्णिलेल्या सर्वोच्च, शाश्वत आणि अविनाशी आध्यात्मिक लोकासाठी वापरला जातो. या परंपरांनुसार सतलोक हे परमेश्वराचे नित्य निवासस्थान असून ते जन्म-मृत्यूच्या चक्रापासून मुक्त, दुःखरहित आणि अखंड आनंदमय स्थान मानले जाते.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=कबीर सागर (सम्पूर्ण 11 भाग)|last=युगलानन्द|first=स्वामी|publisher=Khemraj Shrikrishnadass|year=2022|isbn=978-8176810548|location=Mumbai|language=Hindi}}&lt;/ref&gt;

यानुसार सतलोक हे भौतिक विश्व, स्वर्ग, ब्रह्मलोक आणि इतर सूक्ष्म लोकांपेक्षा श्रेष्ठ असून ते सृष्टीच्या नाशाने प्रभावित होत नाही. संत रामपालजी महाराज यांच्या व्याख्येनुसार विविध धर्मग्रंथांमध्ये वर्णिलेल्या &quot;अविनाशी धाम&quot;, &quot;सनातन स्थान&quot;, &quot;परम धाम&quot;, &quot;अमर लोक&quot; किंवा &quot;ईश्वराचे राज्य&quot; या संज्ञा सतलोकाशी संबंधित मानल्या जातात. तथापि, या संदर्भांचे अर्थ लावण्याबाबत विविध धार्मिक परंपरा आणि विद्वानांचे मतभेद आहेत.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=ज्ञान गंगा|last=महाराज|first=संत रामपाल जी|publisher=सतलोक आश्रम|year=2005|isbn=979-8359637275|location=Haryana}}&lt;/ref&gt;

कबीर पंथाच्या काही परंपरांमध्ये सतलोकाचा उल्लेख कबीर यांच्या वाणीमध्ये आढळतो. ''कबीर सागर'', ''[[भगवद्‌गीता|श्रीमद्भगवद्गीता]]'', [[गुरू ग्रंथ साहिब|''गुरू ग्रंथ साहिब'',]] ''[[वेद]]'', ''[[बायबल]]'' आणि ''[[कुराण]]'' यांतील काही निवडक वचनांमध्ये या शाश्वत धामाचा उल्लेख आढळतो; मात्र या अर्थाचे सर्व धर्मसंप्रदाय किंवा अभ्यासक एकमताने समर्थन करतात असे नाही.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद्भगवद्गीता|last=Vyas|first=Maharishi Ved|publisher=Gita Press|year=1923|isbn=978-8129302434|location=Gorakhpur|chapter=15:6}}&lt;/ref&gt;

== व्युत्पत्ती ==
'''सतलोक''' हा शब्द संस्कृतमधील '''&lt;nowiki/&gt;'सत्'&lt;nowiki/&gt;''' (सत्य, शाश्वत, अविनाशी, अस्तित्ववान) आणि '''&lt;nowiki/&gt;'लोक'''' (स्थान, जग, निवास किंवा विश्व) या दोन शब्दांपासून तयार झाला आहे. त्यामुळे &quot;सतलोक&quot; या शब्दाचा शाब्दिक अर्थ '''&quot;सत्याचे लोक&quot;''', '''&quot;शाश्वत लोक&quot;''' किंवा '''&quot;नित्य अस्तित्वाचे धाम&quot;''' असा होतो.&lt;ref&gt;{{cite book |title=Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary |publisher=Oxford University Press |pages=1135, 909}}&lt;/ref&gt;

भारतीय तत्त्वज्ञान आणि धार्मिक साहित्यात '''&lt;nowiki/&gt;'सत्'''' या शब्दाचा उपयोग सत्य, परम वास्तव, नित्य अस्तित्व किंवा ब्रह्म यांसाठी विविध संदर्भांत करण्यात आला आहे. उदाहरणार्थ, ''भगवद्गीता'' (२.१६) मध्ये &quot;नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः&quot; या श्लोकात 'सत्' हा शब्द शाश्वत अस्तित्वाच्या अर्थाने वापरला आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=श्रीमद्भगवद्गीता|last=Vyas|first=Maharishi Ved|publisher=Gita Press|year=1923|isbn=978-8129302434|location=Gorakhpur|chapter=2:16}}&lt;/ref&gt;

'''&lt;nowiki/&gt;'लोक'''' हा शब्द वैदिक आणि उत्तरवैदिक साहित्यात जग, क्षेत्र, निवासस्थान किंवा अस्तित्वाचा स्तर या अर्थाने आढळतो. हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये भूर्लोक, भुवर्लोक, स्वर्लोक, महर्लोक, जनलोक, तपोलोक आणि सत्यलोक अशा विविध लोकांचा उल्लेख आहे.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=विष्णु पुराण|last=Vyas|first=Maharishi Ved|publisher=Gita Pres|year=1923|isbn=978-9364483896|location=Gorakhpur}}&lt;/ref&gt;

== धर्मग्रंथांतील संदर्भ ==
सतलोक ही संकल्पना विविध धार्मिक परंपरांमध्ये वेगवेगळ्या नावांनी आढळते, असा दावा काही संतपरंपरा करतात. विशेषतः कबीरपंथातील काही शाखा आणि हिंदू, शीख, ख्रिस्ती आणि इस्लामी धर्मग्रंथांमध्ये वर्णिलेले &quot;परम धाम&quot;, &quot;सनातन स्थान&quot;, &quot;अमर लोक&quot;, &quot;ईश्वराचे राज्य&quot; किंवा &quot;शाश्वत निवास&quot; हे सतलोकाशी संबंधित असल्याचे मानले जाते. तथापि, या अर्थांचे स्पष्टीकरण विविध धर्मपरंपरा व अभ्यासकांमध्ये भिन्न आहे. 

=== [[भगवद्‌गीता|श्रीमद्भगवद्गीता]] ===
''श्रीमद्भगवद्गीता'' मध्ये &quot;सतलोक&quot; हा शब्द आढळत नाही. तथापि, अध्याय १५, श्लोक ६ मध्ये वर्णिलेल्या &quot;परम धाम&quot;चा काही संतपरंपरा सतलोकाशी संबंध जोडतात. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;blockquote&gt;'''&quot;न तद्भासयते सूर्यः न शशाङ्को न पावकः।'''

 '''यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम॥&quot;'''

 — भगवद्गीता १५.६&lt;/blockquote&gt;या श्लोकात श्रीकृष्ण &quot;माझे परम धाम&quot; असे वर्णन करतात, जिथे पोहोचल्यानंतर जीव पुन्हा संसारात परत येत नाही. संत रामपालजी महाराज यांच्या मते हा उल्लेख सतलोकाशी संबंधित आहे. मुख्य प्रवाहातील गीता भाष्यकार मात्र या श्लोकाचा अर्थ परमात्मप्राप्ती किंवा मोक्ष असा करतात.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

=== [[वेद]] ===
चारही वेदांमध्ये &quot;सतलोक&quot; हा शब्द स्पष्टपणे आढळत नाही. तथापि, काही मंत्रांतील &quot;अमर&quot;, &quot;अविनाशी&quot;, &quot;परम&quot; किंवा &quot;शाश्वत&quot; धामाच्या उल्लेखांचा काही संतपरंपरा सर्वोच्च आध्यात्मिक लोकाशी संबंध जोडतात.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

=== कबीर सागर ===
कबीरपंथीय साहित्यामध्ये ''कबीर सागर'' हा ग्रंथ सतलोक संकल्पनेचा प्रमुख स्रोत मानला जातो. या ग्रंथातील अनेक वाणींमध्ये कबीर साहेबांनी &quot;अमर लोक&quot;, &quot;सतलोक&quot;, &quot;सचखंड&quot; आणि &quot;अनामी लोक&quot; यांसारख्या संज्ञांचा उल्लेख केल्याचे आढळते. काही कबीरपंथीय परंपरांनुसार सतलोक हे परमेश्वर (कबीर साहेब) यांचे नित्य निवासस्थान असून ते जन्म-मृत्यू, कर्मबंधन आणि कालाच्या प्रभावापासून मुक्त आहे.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== [[गुरू ग्रंथ साहिब]] ===
''गुरू ग्रंथ साहिब'' मध्ये &quot;सचखंड&quot; (Sach Khand) ही संज्ञा अनेक ठिकाणी आढळते. शीख धर्मात सचखंडचा अर्थ परम सत्याचे क्षेत्र किंवा परमेश्वराची उपस्थिती असा लावला जातो.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Guru Granth Sahib|last=Singh|first=Sardar Manmohan|publisher=Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee (SGPC)|year=1960|location=Punjab|chapter=Japji Sahib Pauri 37}}&lt;/ref&gt;

=== [[बायबल]] ===
ख्रिस्ती धर्मग्रंथांमध्ये &quot;Satlok&quot; हा शब्द आढळत नाही. तथापि, &quot;Kingdom of Heaven&quot;, &quot;Kingdom of God&quot;, &quot;Father's House&quot; आणि &quot;Eternal Life&quot; या संकल्पनांचा काही धार्मिक व्याख्यांमध्ये शाश्वत ईश्वरी निवासाशी संबंध जोडला जातो.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Holy Bible|last=Bible Translation (CBT)|first=Committee on|publisher=Committee on Bible Translation (CBT)|year=1978|isbn=978-0310436010|edition=NIV (New International Version) Hardcover|location=USA|chapter=John 14:2; Hebrews 11:16; Revelation 21–22}}&lt;/ref&gt;

उदाहरणार्थ, ''योहान १४:२'' मध्ये येशू म्हणतात:&lt;blockquote&gt;&quot;In my Father's house are many mansions...&quot;&lt;/blockquote&gt;तसेच ''इब्री 11:16'' आणि ''प्रकटीकरण 21-22'' मध्ये परमेश्वराच्या शाश्वत राज्याचे वर्णन आढळते.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

=== [[कुराण]] ===
इस्लाममध्ये जन्नत (Paradise) आणि अल्लाहच्या निकटतेशी संबंधित अनेक आयती आहेत.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=The Holy Quran|last=Ali|first=Abdullah Yusuf|publisher=Goodword Books|others=Amana Publications|year=1934|isbn=978-1853267826|edition=Enriched Edition|location=India|language=English|chapter=Quran 9:72; Quran 89:27–30; Quran 55}}&lt;/ref&gt;

उदाहरणार्थ:

* सूरह अत्-तौबा (9:72)
* सूरह अल-फज्र (89:27–30)
* सूरह अर-रहमान (55)

या आयतींमध्ये धर्मनिष्ठ व्यक्तींना शाश्वत निवासाचे वर्णन आढळते. या शाश्वत निवासाचा संबंध सतलोकाशी आहे. तथापि, इस्लामी तफ्सीर (Quranic exegesis) मध्ये या आयतींचा अर्थ जन्नत किंवा अल्लाहकडील अंतिम प्रतिफळ असा केला जातो.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== शैक्षणिक व अभ्यासकांचे मत ==
भारतीय धर्म, संत साहित्य आणि कबीर पंथाचा अभ्यास करणाऱ्या संशोधकांच्या मते, &quot;सतलोक&quot;, &quot;सचखंड&quot;, &quot;अमर लोक&quot; किंवा &quot;परम धाम&quot; यांसारख्या संकल्पना भक्ती परंपरेतील आध्यात्मिक मुक्ती, परम सत्य आणि ईश्वराशी ऐक्य यांचे प्रतीक म्हणून विविध संतांनी वापरल्या आहेत. या संकल्पनांचे स्वरूप संबंधित परंपरेनुसार बदलते आणि त्यांची व्याख्या एकसमान नाही.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Kabir|last=Vaudeville|first=Charlotte|publisher=Oxford University Press|year=1 January 1974|isbn=978-0198265269|location=Oxford, UK}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Kabir Legends and Ananta-das's Kabir Parachai|last=Lorenzen|first=David|publisher=State Univ of New York Pr|year=1 July 1991|isbn=978-0791404621|location=New York}}&lt;/ref&gt;

धर्मइतिहासकार डेविड एन. लॉरेन्झेन (David N. Lorenzen) यांनी कबीर पंथाच्या विविध शाखांचा अभ्यास करताना, कबीरांच्या शिकवणींच्या अनेक परंपरागत व्याख्या अस्तित्वात असल्याचे नमूद केले आहे. त्यांच्या मते कबीरांच्या विचारांचे एकच अधिकृत स्पष्टीकरण नसून, काळानुसार विविध पंथांनी त्यांची स्वतंत्र मांडणी केली आहे.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

शीख धर्मावरील अभ्यासकांच्या मते, ''गुरू ग्रंथ साहिब'' मधील &quot;सचखंड&quot; ही संज्ञा ईश्वराच्या सत्यस्वरूपाशी संबंधित आध्यात्मिक अवस्थेचे किंवा परमेश्वराच्या सान्निध्याचे प्रतीक आहे. या संकल्पनेची व्याख्या शीख धर्मशास्त्राच्या चौकटीत केली जाते आणि ती इतर संतपरंपरांतील &quot;सतलोक&quot; संकल्पनेशी समरूप असल्याचे सर्व अभ्यासक मानत नाहीत.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Guru Nanak and the Sikh Religion|last=McLeod|first=W.H.|date=1 November 1968|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0198265214|location=Oxford, UK}}&lt;/ref&gt;

अशाच प्रकारे, ''भगवद्गीता'', ''बायबल'' आणि ''कुरआन'' मधील &quot;परम धाम&quot;, &quot;Kingdom of God&quot; किंवा &quot;जन्नत&quot; यांसारख्या संकल्पनांचे अर्थ संबंधित धर्मांच्या पारंपरिक भाष्यांनुसार केले जातात. काही आधुनिक संतपरंपरा, जसे की संत रामपालजी यांच्या शिकवणीत, या संकल्पनांचा परस्पर संबंध जोडला जातो.&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=An Introduction to Hinduism|last=Flood|first=Gavin D|date=1 January 1996|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521438780|edition=1|location=South Africa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{स्रोत पुस्तक|title=Encyclopedia of Religion|last=Eliade|first=Mircea|date=1 December 1986|publisher=1 December 1986|isbn=978-0029094808}}&lt;/ref&gt;

== हेही पहा ==

* [[कबीर]] 
* [[कबीर पंथ]]
* [[भगवद्‌गीता|श्रीमद्भगवद्गीता]]
* [[गुरू ग्रंथ साहिब]]
* [[वेद]] 
* [[बायबल]] 
* [[कुराण]]
* [[संत रामपाल]]

== संदर्भ ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>rchajpsqrbta6zfm1il3evl4vjz6oga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>शॉनिशा हेक्टर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381504</id>
    <revision>
      <id>2694824</id>
      <timestamp>2026-07-16T10:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: '''शॉनिशा हेक्टर''' ही [[अँटिगा आणि बार्बुडा|अँटिग्वा]]ची क्रिकेटपटू असून ती लीवर्ड आयलंड्स, त्रिनबागो नाइट रायडर्स आणि {{Crw|WIN}} संघांकडून क्रिकेट खेळते. ऑक्टोबर २०१९ मध्ये, भारतीय महिल...</comment>
      <origin>2694824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1637" sha1="kj31izmsrbyn191k71jsf6cpi8slsrp" xml:space="preserve">'''शॉनिशा हेक्टर''' ही [[अँटिगा आणि बार्बुडा|अँटिग्वा]]ची क्रिकेटपटू असून ती लीवर्ड आयलंड्स, त्रिनबागो नाइट रायडर्स आणि {{Crw|WIN}} संघांकडून क्रिकेट खेळते. ऑक्टोबर २०१९ मध्ये, [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०१९-२०|भारता विरुद्धच्या मालिकेसाठी]] वेस्ट इंडीजच्या संघात तिची निवड करण्यात आली होती. वेस्ट इंडीज संघात निवड झालेली ती अँटिग्वाची पहिली महिला क्रिकेटपटू ठरली. तिने १ नोव्हेंबर २०१९ रोजी भारता विरुद्ध वेस्ट इंडीजसाठी महिला [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] सामन्यात पदार्पण केले. मे २०२१ मध्ये, हेक्टरला [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]]कडून करारबद्ध करण्यात आले.
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}
==बाह्यदुवे==
*{{cricinfo|id=1204928}}
*{{cricketarchive|id=2091215}}</text>
      <sha1>kj31izmsrbyn191k71jsf6cpi8slsrp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694825</id>
      <parentid>2694824</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:40:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1756" sha1="gk6k1zrg01t9r58pi5v57a18jvwdyz1" xml:space="preserve">'''शॉनिशा हेक्टर''' ही [[अँटिगा आणि बार्बुडा|अँटिग्वा]]ची क्रिकेटपटू असून ती लीवर्ड आयलंड्स, त्रिनबागो नाइट रायडर्स आणि {{Crw|WIN}} संघांकडून क्रिकेट खेळते. ऑक्टोबर २०१९ मध्ये, [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०१९-२०|भारता विरुद्धच्या मालिकेसाठी]] वेस्ट इंडीजच्या संघात तिची निवड करण्यात आली होती. वेस्ट इंडीज संघात निवड झालेली ती अँटिग्वाची पहिली महिला क्रिकेटपटू ठरली. तिने १ नोव्हेंबर २०१९ रोजी भारता विरुद्ध वेस्ट इंडीजसाठी महिला [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] सामन्यात पदार्पण केले. मे २०२१ मध्ये, हेक्टरला [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]]कडून करारबद्ध करण्यात आले.
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}
==बाह्यदुवे==
*{{cricinfo|id=1204928}}
*{{cricketarchive|id=2091215}}

[[वर्ग:वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]]</text>
      <sha1>gk6k1zrg01t9r58pi5v57a18jvwdyz1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694826</id>
      <parentid>2694825</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1755" sha1="7zmhtr9qfqml68luznqf26o7jeq18rl" xml:space="preserve">'''शॉनिशा हेक्टर''' ही [[अँटिगा आणि बार्बुडा|अँटिग्वा]]ची क्रिकेटपटू असून ती लीवर्ड आयलंड्स, त्रिनबागो नाइट रायडर्स आणि {{Crw|WIN}} संघांकडून क्रिकेट खेळते. ऑक्टोबर २०१९ मध्ये, [[भारतीय महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०१९-२०|भारताविरुद्धच्या मालिकेसाठी]] वेस्ट इंडीजच्या संघात तिची निवड करण्यात आली होती. वेस्ट इंडीज संघात निवड झालेली ती अँटिग्वाची पहिली महिला क्रिकेटपटू ठरली. तिने १ नोव्हेंबर २०१९ रोजी भारता विरुद्ध वेस्ट इंडीजसाठी महिला [[आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] सामन्यात पदार्पण केले. मे २०२१ मध्ये, हेक्टरला [[क्रिकेट वेस्ट इंडीज]]कडून करारबद्ध करण्यात आले.
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}
==बाह्यदुवे==
*{{cricinfo|id=1204928}}
*{{cricketarchive|id=2091215}}

[[वर्ग:वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]]</text>
      <sha1>7zmhtr9qfqml68luznqf26o7jeq18rl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ॲलिस टेक्टर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381505</id>
    <revision>
      <id>2694827</id>
      <timestamp>2026-07-16T10:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: '''ॲलिस टेक्टर''' (जन्म: १५ मे २००८) ही {{Crw|IRL}}कडून [[क्रिकेट]] खेळणारी एक [[अष्टपैलू खेळाडू]] आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने [[जलदगती गोलंदाजी|मध्यमगती गोलंदाजी]] करते.  ॲलिसन...</comment>
      <origin>2694827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1151" sha1="4gqnfbfwzuyi2an1e5nrfqss05r3af0" xml:space="preserve">'''ॲलिस टेक्टर''' (जन्म: १५ मे २००८) ही {{Crw|IRL}}कडून [[क्रिकेट]] खेळणारी एक [[अष्टपैलू खेळाडू]] आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने [[जलदगती गोलंदाजी|मध्यमगती गोलंदाजी]] करते.

ॲलिसने [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२४|२०२४ मध्ये श्रीलंकेविरुद्ध]] आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय तर [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिकेमध्ये]] वेस्ट इंडीज विरुध्द आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले.
==बाह्यदुवे==
*{{cricinfo|id=1444444}}</text>
      <sha1>4gqnfbfwzuyi2an1e5nrfqss05r3af0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694828</id>
      <parentid>2694827</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T10:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#गट १|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2694828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1151" sha1="p8p4udib0bh7m57i56lh7n2eg9tofw7" xml:space="preserve">'''ॲलिस टेक्टर''' (जन्म: १५ मे २००८) ही {{Crw|IRL}}कडून [[क्रिकेट]] खेळणारी एक [[अष्टपैलू खेळाडू]] आहे. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने [[जलदगती गोलंदाजी|मध्यमगती गोलंदाजी]] करते.

ॲलिसने [[श्रीलंका महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा, २०२४|२०२४ मध्ये श्रीलंकेविरुद्ध]] आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय तर [[२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिका|२०२६ आयर्लंड महिला तिरंगी मालिकेमध्ये]] वेस्ट इंडीज विरुद्ध आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले.
==बाह्यदुवे==
*{{cricinfo|id=1444444}}</text>
      <sha1>p8p4udib0bh7m57i56lh7n2eg9tofw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>एमी मॅग्वायर</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381506</id>
    <revision>
      <id>2694833</id>
      <timestamp>2026-07-16T11:07:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: '''एमी केट मॅग्वायर''' (जन्म ९ सप्टेंबर २००६) ही एक आयरिश क्रिकेटपटू असून ती {{Crw|IRL}}साठी डावखुरी [[फिरकी गोलंदाज]] म्हणून खेळते. तिने देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये 'स्कॉर्चर्स' संघाचे प्रतिनिध...</comment>
      <origin>2694833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2127" sha1="2o9gby8lwvythrcbrnrr5a6pct6ah09" xml:space="preserve">'''एमी केट मॅग्वायर''' (जन्म ९ सप्टेंबर २००६) ही एक आयरिश क्रिकेटपटू असून ती {{Crw|IRL}}साठी डावखुरी [[फिरकी गोलंदाज]] म्हणून खेळते. तिने देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये 'स्कॉर्चर्स' संघाचे प्रतिनिधित्व केले आहे.

डिसेंबर २०२२ मध्ये, दक्षिण आफ्रिकेत झालेल्या [[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी आयर्लंडच्या १९-वर्षांखालील संघात मॅग्वायरची निवड करण्यात आली. तिने या स्पर्धेत पाच सामने खेळले आणि २६.६६ च्या सरासरीने ३ बळी घेतले.

जून २०२३ मध्ये, [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२३|वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या मालिके]]साठी राष्ट्रीय संघात मॅग्वायरला पहिल्यांदाच बोलावण्यात आले. वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या याच मालिकेत तिने १ जुलै रोजी तिने [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि ४ जुलै २०२३ रोजी [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामन्यांत पदार्पण केले.
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
{{cricinfo||id=1351945}}</text>
      <sha1>2o9gby8lwvythrcbrnrr5a6pct6ah09</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694834</id>
      <parentid>2694833</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:07:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT II</username>
        <id>140753</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>शुद्धलेखन — शहराचे अचूक नाव ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#शहराचे अचूक नाव|अधिक माहिती]])</comment>
      <origin>2694834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2127" sha1="tp1dqk0epyca7c7q1e0gzgvm0841q02" xml:space="preserve">'''एमी केट मॅग्वायर''' (जन्म ९ सप्टेंबर २००६) ही एक आयरिश क्रिकेटपटू असून ती {{Crw|IRL}}साठी डावखुरी [[फिरकी गोलंदाज]] म्हणून खेळते. तिने देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये 'स्कॉर्चर्स' संघाचे प्रतिनिधित्व केले आहे.

डिसेंबर २०२२ मध्ये, दक्षिण आफ्रिकेत झालेल्या [[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी आयर्लंडच्या १९-वर्षांखालील संघात मॅग्वायरची निवड करण्यात आली. तिने या स्पर्धेत पाच सामने खेळले आणि २६.६६ च्या सरासरीने ३ बळी घेतले.

जून २०२३ मध्ये, [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२३|वेस्ट इंडीजविरुद्धच्या मालिके]]साठी राष्ट्रीय संघात मॅग्वायरला पहिल्यांदाच बोलावण्यात आले. वेस्ट इंडीजविरुद्धच्या याच मालिकेत तिने १ जुलै रोजी तिने [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि ४ जुलै २०२३ रोजी [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामन्यांत पदार्पण केले.
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
{{cricinfo||id=1351945}}</text>
      <sha1>tp1dqk0epyca7c7q1e0gzgvm0841q02</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694835</id>
      <parentid>2694834</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:07:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले</comment>
      <origin>2694835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2236" sha1="k667vmw85vo7mxegqr7mfcfmju49rkf" xml:space="preserve">'''एमी केट मॅग्वायर''' (जन्म ९ सप्टेंबर २००६) ही एक आयरिश क्रिकेटपटू असून ती {{Crw|IRL}}साठी डावखुरी [[फिरकी गोलंदाज]] म्हणून खेळते. तिने देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये 'स्कॉर्चर्स' संघाचे प्रतिनिधित्व केले आहे.

डिसेंबर २०२२ मध्ये, दक्षिण आफ्रिकेत झालेल्या [[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी आयर्लंडच्या १९-वर्षांखालील संघात मॅग्वायरची निवड करण्यात आली. तिने या स्पर्धेत पाच सामने खेळले आणि २६.६६ च्या सरासरीने ३ बळी घेतले.

जून २०२३ मध्ये, [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२३|वेस्ट इंडीजविरुद्धच्या मालिके]]साठी राष्ट्रीय संघात मॅग्वायरला पहिल्यांदाच बोलावण्यात आले. वेस्ट इंडीजविरुद्धच्या याच मालिकेत तिने १ जुलै रोजी तिने [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि ४ जुलै २०२३ रोजी [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामन्यांत पदार्पण केले.
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
{{cricinfo||id=1351945}}

[[वर्ग:आयर्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]]</text>
      <sha1>k667vmw85vo7mxegqr7mfcfmju49rkf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694836</id>
      <parentid>2694835</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitin.kunjir</username>
        <id>4684</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2223" sha1="1wgcfcvzm3xgillc7aiun42fi70u741" xml:space="preserve">'''एमी केट मॅग्वायर''' (जन्म ९ सप्टेंबर २००६) ही एक आयरिश क्रिकेटपटू असून ती {{Crw|IRL}}साठी डावखुरी [[फिरकी गोलंदाज]] म्हणून खेळते. तिने देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये 'स्कॉर्चर्स' संघाचे प्रतिनिधित्व केले आहे.

डिसेंबर २०२२ मध्ये, दक्षिण आफ्रिकेत झालेल्या [[२०२३ आयसीसी १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषक]] स्पर्धेसाठी आयर्लंडच्या १९-वर्षांखालील संघात मॅग्वायरची निवड करण्यात आली. तिने या स्पर्धेत पाच सामने खेळले आणि २६.६६ च्या सरासरीने ३ बळी घेतले.

जून २०२३ मध्ये, [[आयर्लंड महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२३|वेस्ट इंडीजविरुद्धच्या मालिके]]साठी राष्ट्रीय संघात मॅग्वायरला पहिल्यांदाच बोलावण्यात आले. वेस्ट इंडीजविरुद्धच्या याच मालिकेत तिने १ जुलै रोजी [[महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय]] आणि ४ जुलै २०२३ रोजी [[महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] सामन्यांत पदार्पण केले.
==संदर्भयादी==
{{संदर्भयादी}}

==बाह्यदुवे==
{{cricinfo||id=1351945}}

[[वर्ग:आयर्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]]</text>
      <sha1>1wgcfcvzm3xgillc7aiun42fi70u741</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>जवाहरलाल दर्डा</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381507</id>
    <revision>
      <id>2694837</id>
      <timestamp>2026-07-16T11:08:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nagpurjournalism</username>
        <id>171742</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1299436485|Jawaharlal Darda]]&quot; पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले</comment>
      <origin>2694837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2385" sha1="q6axcfoeswj18pgye7ck8n0b2paocjv" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी||मतदारसंघ2=|जन्म_तारीख={{birth date|1923|7|2}}|मृत्युदिनांक={{death date and age|1997|11|25|1923|7|2}}}}

दर्डा यांनी सामाजिक कार्यकर्ते म्हणून सुरुवात केली आणि नंतर [[महात्मा गांधी|महात्मा गांधींपासून]] प्रेरित होऊन त्यांनी १९४२ मध्ये [[सत्याग्रह]] चळवळीत भाग घेतला आणि [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो चळवळीत]] सामील झाले, ज्यासाठी त्यांना एक वर्ष आणि ९ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. जबलपूर तुरुंगात असताना. त्यांनी १० ऑगस्ट १९४२ रोजी युवा परिषद आयोजित केली. १९४४ मध्ये त्यांनी यवतमाळ येथे आझाद हिंद सेना स्थापन केली. १९४६-५६ पर्यंत ते यवतमाळ शहर काँग्रेसचे अध्यक्ष राहिले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/jawaharlal-darda-biography-jawahar-book-launch-freedom-fighter-lokmat-newspaper-group-2023-12-04-905800|title=Jawaharlal Darda's biography 'Jawahar' launched in Delhi: Know about him|last=Bhatia|first=Atul|first2=|date=2023-12-04|website=indiatvnews|language=en|access-date=2024-11-27}}&lt;/ref&gt; 


[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी]]</text>
      <sha1>q6axcfoeswj18pgye7ck8n0b2paocjv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694839</id>
      <parentid>2694837</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nagpurjournalism</username>
        <id>171742</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1363635010|Jawaharlal Darda]]&quot; पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले</comment>
      <origin>2694839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16046" sha1="rw3bbfm6e7t7gwf7ex8ffr1hkv1ozu3" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी||मतदारसंघ2=|जन्म_तारीख={{birth date|1923|7|2}}|मृत्युदिनांक={{death date and age|1997|11|25|1923|7|2}}}}{{माहितीचौकट पदाधिकारी||मतदारसंघ2=|जन्म_तारीख={{birth date|1923|7|2}}|मृत्युदिनांक={{death date and age|1997|11|25|1923|7|2}}}}'''जवाहरलाल अमोलकचंद दर्डा''' (२ जुलै १९२३ - २५ नोव्हेंबर १९९७), जे '''बाबुजी''' म्हणून लोकप्रिय होते, ते एक भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] ज्येष्ठ राजकारणी होते. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt; ते [[लोकमत]] वृत्तपत्र समूहाचे संस्थापक संपादक होते. ते त्यांच्या काळातील एक अग्रणी पत्रकार आणि प्रमुख राजकारणी होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/the-barons-of-nagpur/|title=The Barons of Nagpur|date=9 September 2012|website=The Indian Express|access-date=11 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== करिअर ==
दर्डा यांनी सामाजिक कार्यकर्ते म्हणून सुरुवात केली आणि नंतर [[महात्मा गांधी|महात्मा गांधींपासून]] प्रेरित होऊन त्यांनी १९४२ मध्ये [[सत्याग्रह]] चळवळीत भाग घेतला आणि [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो चळवळीत]] सामील झाले, ज्यासाठी त्यांना एक वर्ष आणि ९ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. जबलपूर तुरुंगात असताना. त्यांनी १० ऑगस्ट १९४२ रोजी युवा परिषद आयोजित केली. १९४४ मध्ये त्यांनी यवतमाळ येथे आझाद हिंद सेना स्थापन केली. १९४६-५६ पर्यंत ते यवतमाळ शहर काँग्रेसचे अध्यक्ष राहिले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/jawaharlal-darda-biography-jawahar-book-launch-freedom-fighter-lokmat-newspaper-group-2023-12-04-905800|title=Jawaharlal Darda's biography 'Jawahar' launched in Delhi: Know about him|last=Bhatia|first=Atul|first2=|date=2023-12-04|website=indiatvnews|language=en|access-date=2024-11-27}}&lt;/ref&gt; 


== कुटुंब ==
जवाहरलाल दर्डा यांना विजय आणि राजेंद्र (मुलगे) अशी चार मुले आहेत; स्नेहल आणि जयश्री (मुली)

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी [[विजय दर्डा]] हे 1998 पासून राज्यसभेत महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करणारे खासदार आहेत, त्यांनी भारतीय संसदेच्या वरिष्ठ सभागृहात सलग तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते लोकमत मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html &quot;Who is Vijay Darda?&quot;]. ''Hindustan Times''. 4 September 2012&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;9 October&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; [[राजेंद्र जवाहरलाल दर्डा|राजेंद्र दर्डा]], तेही एक राजकारणी असून, 1998 पासून औरंगाबाद पूर्व विधानसभा मतदारसंघातून तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते महाराष्ट्र सरकारमध्ये शिक्षण आणि उद्योग आणि गृहमंत्री होते. ते [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे मुख्य संपादक आहेत. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== राजकीय जीवन ==
[[चित्र:Hon._President_of_India_Shri_Abdul_Kalam_with_Vijay_Darda_and_Rajendra_Darda.jpg|इवलेसे|भारताचे राष्ट्रपती डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांची यवतमाळ प्रेरणा स्थळाला भेट]]
जवाहरलाल दर्डा हे एक निष्ठावान काँग्रेस कार्यकर्ते होते, जे जिल्हा काँग्रेसमधून [[अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटी|अखिल भारतीय काँग्रेसपर्यंत]] पोहोचले. १९७२ ते १९९५ या काळात ते चार वेळा [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेवर]] निवडून आले. [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचे]] ज्येष्ठ मंत्री म्हणून त्यांनी अनेक खाती समर्थपणे सांभाळली. त्यांनी [[महाराष्ट्र]] सरकारमध्ये २३ वर्षे मंत्री म्हणून काम केले आणि ऊर्जा, उद्योग, सिंचन, आरोग्य, अन्न व नागरी पुरवठा, क्रीडा, युवा व्यवहार, वस्त्रोद्योग आणि पर्यावरण ही खाती यशस्वीपणे सांभाळली. १९८० मध्ये राज्य [[महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ|महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC)]] स्थापन करून त्यांनी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] औद्योगिक क्रांती घडवून आणली, ज्यामुळे [[भंडारा जिल्हा|भंडारा]], [[चंद्रपूर]], [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|औरंगाबाद]] आणि [[नागपूर]] येथे अनेक प्रकल्प उभे राहिले. त्यांनी आपल्या नेतृत्वाखालील मंत्रालयांमध्ये नावीन्य आणि पारदर्शकता आणली, ज्यामुळे सरकारी योजनांचा लाभ सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचला. दूरदृष्टी असलेले राजकारणी म्हणून, त्यांच्या प्रयत्नांमुळे [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ]] आणि महाराष्ट्राच्या इतर भागांमध्ये अनेक रुग्णालये आणि वैद्यकीय महाविद्यालये सुरू झाली, तसेच नागपूर आणि मुंबई येथील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांचा कायापालट झाला आणि येथील रुग्णालयांना अत्याधुनिक उपकरणे मिळाली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jansatta.com/jansatta-special/nitin-gadkari-on-veteran-freedom-fighter-and-founder-editor-of-lokmat-jawaharlal-darda/2895197/|title=मेरे साथ उनकी अलग ही केम‍िस्‍ट्री थी…कांग्रेस नेता जवाहरलाल दर्डा को नितिन गडकरी ने ऐसे क‍िया याद|date=2023-07-03|website=Jansatta|language=hi|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/jawaharlal-darda-alias-babuji-birth-centenary-lokmat-media-group-8697878/|title=Nitin Gadkari on Jawaharlal Darda: People’s editor|date=2023-07-03|website=The Indian Express|language=en|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh/nitin-gadkari-article-on-jawaharlal-darda-life-on-the-occasion-of-the-birth-centenary-zws-70-3761237/|title=जवाहरलाल दर्डा उपाख्य बाबूजींच्या जन्मशताब्दीनिमित्त त्यांच्या जीवनाचा वेध.. {{!}} nitin gadkari article on jawaharlal darda life on the occasion of the birth centenary|date=2023-07-02|website=Loksatta|language=mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/special-editorial-one-hundred-years-story-senior-freedom-fighter-jawaharlal-darda-a-a642/|title=विशेष संपादकीय: शंभर वर्षांची कहाणी|last=|date=2023-07-02|website=Lokmat|language=mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; उद्योगमंत्री असताना दरदा यांनी नागपूरजवळ बुटीबोरी औद्योगिक क्षेत्र (एमआयडीसी) स्थापन केले. तसेच त्यांच्या कार्यकाळात [[नाशिक]] आणि [[छत्रपती संभाजीनगर|संभाजीनगर]] शहरांचे औद्योगिकीकरण सुरू झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.siasat.com/jawaharlal-darda-kind-hearted-and-farsighted-babuji-2629333/|title=Jawaharlal Darda: Kind-hearted and farsighted Babuji|last=|first=|date=2023-07-01|website=The Siasat Daily|language=en|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/maharashtra/sharad-pawar-writes-jawaharlal-darda-birth-aniversary-pjp78|title=सहृदयी आणि बहुआयामी बाबूजी!|last=वृत्तसेवा|first=सकाळ|date=2023-07-02|website=Marathi News Esakal|language=Mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Jawaharlal_Darda_with_with_Jawaharlal_Nehru_at_1956_in_Yavatmal.jpg|इवलेसे|जवाहरलाल दर्डा भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्यासोबत.]]

== पुरस्कार आणि यश ==
12 सप्टेंबर 2013 रोजी, जवाहरलाल दर्डा यांना युकेच्या हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये मरणोत्तर जीवनगौरव पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/freedom-fighter-jawaharlal-darda-conferred-house-of-commons-award-posthumously-1379596796-1|title=Freedom Fighter Jawaharlal Darda Conferred House of Commons Award Posthumously|date=19 September 2013|website=Jagranjosh.com|access-date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== मृत्यू आणि स्मारके ==
जवाहरलाल दर्डा यांचे २५ नोव्हेंबर १९९७ रोजी मुंबईत वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yavatmalonline.com/newsite/jawaharlal-darda/|title=Jawaharlal Darda (Babuji) - YavatmalOnline|last=YavatmalOnline|date=2021-07-20|language=en-US|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt; पत्रकारिता, राजकारण आणि सामाजिक विकासातील त्यांच्या योगदानाच्या सन्मानार्थ, अनेक मरणोत्तर सन्मान आणि स्मारके स्थापन करण्यात आली. भारत सरकारने २ डिसेंबर २००५ रोजी त्यांच्या सन्मानार्थ ₹५ चे स्मारक टपाल तिकीट जारी केले, जे तत्कालीन उपराष्ट्रपती भैरों सिंग शेखावत यांच्या हस्ते प्रसिद्ध करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/stamp-in-honour-of-jawaharlal-darda/articleshow/1316893.cms|title=Stamp in honour of Jawaharlal Darda|date=2005-12-03|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt; त्यांच्या वारशातील महत्त्वाचे टप्पे साजरे करण्यासाठी २०२२ मध्ये आणखी एक टपाल तिकीट जारी करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mintageworld.com/stamp/detail/2227-jawaharlal-darda/|title=5 Rupees Stamp of Independent India of Jawaharlal Darda 2005 {{!}} Philcent #2308 SG # 2298 MJ No. 2155|website=Mintage World|language=en|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी]]</text>
      <sha1>rw3bbfm6e7t7gwf7ex8ffr1hkv1ozu3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694840</id>
      <parentid>2694839</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:13:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nagpurjournalism</username>
        <id>171742</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16003" sha1="kd80gsvdzkj2g7d4q9tosycsmxc9nny" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी||मतदारसंघ2=|जन्म_तारीख={{birth date|1923|7|2}}|मृत्युदिनांक={{death date and age|1997|11|25|1923|7|2}}}}{{माहितीचौकट पदाधिकारी||मतदारसंघ2=|जन्म_तारीख={{birth date|1923|7|2}}|मृत्युदिनांक={{death date and age|1997|11|25|1923|7|2}}}}'''जवाहरलाल अमोलकचंद दर्डा''' (२ जुलै १९२३ - २५ नोव्हेंबर १९९७), जे '''बाबुजी''' म्हणून लोकप्रिय होते, ते एक भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] ज्येष्ठ राजकारणी होते. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt; ते [[लोकमत]] वृत्तपत्र समूहाचे संस्थापक संपादक होते. ते त्यांच्या काळातील एक अग्रणी पत्रकार आणि प्रमुख राजकारणी होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/the-barons-of-nagpur/|title=The Barons of Nagpur|date=9 September 2012|website=The Indian Express|access-date=11 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== करिअर ==
दर्डा यांनी सामाजिक कार्यकर्ते म्हणून सुरुवात केली आणि नंतर [[महात्मा गांधी|महात्मा गांधींपासून]] प्रेरित होऊन त्यांनी १९४२ मध्ये [[सत्याग्रह]] चळवळीत भाग घेतला आणि [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो चळवळीत]] सामील झाले, ज्यासाठी त्यांना एक वर्ष आणि ९ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. जबलपूर तुरुंगात असताना. त्यांनी १० ऑगस्ट १९४२ रोजी युवा परिषद आयोजित केली. १९४४ मध्ये त्यांनी यवतमाळ येथे आझाद हिंद सेना स्थापन केली. १९४६-५६ पर्यंत ते यवतमाळ शहर काँग्रेसचे अध्यक्ष राहिले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/jawaharlal-darda-biography-jawahar-book-launch-freedom-fighter-lokmat-newspaper-group-2023-12-04-905800|title=Jawaharlal Darda's biography 'Jawahar' launched in Delhi: Know about him|last=Bhatia|first=Atul|first2=|date=2023-12-04|website=indiatvnews|language=en|access-date=2024-11-27}}&lt;/ref&gt; 


== कुटुंब ==
जवाहरलाल दर्डा यांना विजय आणि राजेंद्र (मुलगे) अशी चार मुले आहेत; स्नेहल आणि जयश्री (मुली)

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी [[विजय दर्डा]] हे 1998 पासून राज्यसभेत महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करणारे खासदार आहेत, त्यांनी भारतीय संसदेच्या वरिष्ठ सभागृहात सलग तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते लोकमत मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html &quot;Who is Vijay Darda?&quot;]. ''Hindustan Times''. 4 September 2012&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;9 October&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; [[राजेंद्र जवाहरलाल दर्डा|राजेंद्र दर्डा]], तेही एक राजकारणी असून, 1998 पासून औरंगाबाद पूर्व विधानसभा मतदारसंघातून तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते महाराष्ट्र सरकारमध्ये शिक्षण आणि उद्योग आणि गृहमंत्री होते. ते [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे मुख्य संपादक आहेत. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== राजकीय जीवन ==
[[चित्र:Hon._President_of_India_Shri_Abdul_Kalam_with_Vijay_Darda_and_Rajendra_Darda.jpg|इवलेसे|भारताचे राष्ट्रपती डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांची यवतमाळ प्रेरणा स्थळाला भेट]]
जवाहरलाल दर्डा हे एक निष्ठावान काँग्रेस कार्यकर्ते होते, जे जिल्हा काँग्रेसमधून [[अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटी|अखिल भारतीय काँग्रेसपर्यंत]] पोहोचले. १९७२ ते १९९५ या काळात ते चार वेळा [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेवर]] निवडून आले. [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचे]] ज्येष्ठ मंत्री म्हणून त्यांनी अनेक खाती समर्थपणे सांभाळली. त्यांनी [[महाराष्ट्र]] सरकारमध्ये २३ वर्षे मंत्री म्हणून काम केले आणि ऊर्जा, उद्योग, सिंचन, आरोग्य, अन्न व नागरी पुरवठा, क्रीडा, युवा व्यवहार, वस्त्रोद्योग आणि पर्यावरण ही खाती यशस्वीपणे सांभाळली. १९८० मध्ये राज्य [[महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ|महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC)]] स्थापन करून त्यांनी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] औद्योगिक क्रांती घडवून आणली, ज्यामुळे [[भंडारा जिल्हा|भंडारा]], [[चंद्रपूर]], [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|औरंगाबाद]] आणि [[नागपूर]] येथे अनेक प्रकल्प उभे राहिले. त्यांनी आपल्या नेतृत्वाखालील मंत्रालयांमध्ये नावीन्य आणि पारदर्शकता आणली, ज्यामुळे सरकारी योजनांचा लाभ सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचला. दूरदृष्टी असलेले राजकारणी म्हणून, त्यांच्या प्रयत्नांमुळे [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ]] आणि महाराष्ट्राच्या इतर भागांमध्ये अनेक रुग्णालये आणि वैद्यकीय महाविद्यालये सुरू झाली, तसेच नागपूर आणि मुंबई येथील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांचा कायापालट झाला आणि येथील रुग्णालयांना अत्याधुनिक उपकरणे मिळाली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jansatta.com/jansatta-special/nitin-gadkari-on-veteran-freedom-fighter-and-founder-editor-of-lokmat-jawaharlal-darda/2895197/|title=मेरे साथ उनकी अलग ही केम‍िस्‍ट्री थी…कांग्रेस नेता जवाहरलाल दर्डा को नितिन गडकरी ने ऐसे क‍िया याद|date=2023-07-03|website=Jansatta|language=hi|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/jawaharlal-darda-alias-babuji-birth-centenary-lokmat-media-group-8697878/|title=Nitin Gadkari on Jawaharlal Darda: People’s editor|date=2023-07-03|website=The Indian Express|language=en|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh/nitin-gadkari-article-on-jawaharlal-darda-life-on-the-occasion-of-the-birth-centenary-zws-70-3761237/|title=जवाहरलाल दर्डा उपाख्य बाबूजींच्या जन्मशताब्दीनिमित्त त्यांच्या जीवनाचा वेध.. {{!}} nitin gadkari article on jawaharlal darda life on the occasion of the birth centenary|date=2023-07-02|website=Loksatta|language=mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/special-editorial-one-hundred-years-story-senior-freedom-fighter-jawaharlal-darda-a-a642/|title=विशेष संपादकीय: शंभर वर्षांची कहाणी|last=|date=2023-07-02|website=Lokmat|language=mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; उद्योगमंत्री असताना दरदा यांनी नागपूरजवळ बुटीबोरी औद्योगिक क्षेत्र (एमआयडीसी) स्थापन केले. तसेच त्यांच्या कार्यकाळात [[नाशिक]] आणि [[छत्रपती संभाजीनगर|संभाजीनगर]] शहरांचे औद्योगिकीकरण सुरू झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.siasat.com/jawaharlal-darda-kind-hearted-and-farsighted-babuji-2629333/|title=Jawaharlal Darda: Kind-hearted and farsighted Babuji|last=|first=|date=2023-07-01|website=The Siasat Daily|language=en|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/maharashtra/sharad-pawar-writes-jawaharlal-darda-birth-aniversary-pjp78|title=सहृदयी आणि बहुआयामी बाबूजी!|last=वृत्तसेवा|first=सकाळ|date=2023-07-02|website=Marathi News Esakal|language=Mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Jawaharlal_Darda_with_with_Jawaharlal_Nehru_at_1956_in_Yavatmal.jpg|इवलेसे|जवाहरलाल दर्डा भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्यासोबत.]]

== पुरस्कार आणि यश ==
12 सप्टेंबर 2013 रोजी, जवाहरलाल दर्डा यांना युकेच्या हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये मरणोत्तर जीवनगौरव पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/freedom-fighter-jawaharlal-darda-conferred-house-of-commons-award-posthumously-1379596796-1|title=Freedom Fighter Jawaharlal Darda Conferred House of Commons Award Posthumously|date=19 September 2013|website=Jagranjosh.com|access-date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== मृत्यू आणि स्मारके ==
जवाहरलाल दर्डा यांचे २५ नोव्हेंबर १९९७ रोजी मुंबईत वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yavatmalonline.com/newsite/jawaharlal-darda/|title=Jawaharlal Darda (Babuji) - YavatmalOnline|last=YavatmalOnline|date=2021-07-20|language=en-US|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt; पत्रकारिता, राजकारण आणि सामाजिक विकासातील त्यांच्या योगदानाच्या सन्मानार्थ, अनेक मरणोत्तर सन्मान आणि स्मारके स्थापन करण्यात आली. भारत सरकारने २ डिसेंबर २००५ रोजी त्यांच्या सन्मानार्थ ₹५ चे स्मारक टपाल तिकीट जारी केले, जे तत्कालीन उपराष्ट्रपती भैरों सिंग शेखावत यांच्या हस्ते प्रसिद्ध करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/stamp-in-honour-of-jawaharlal-darda/articleshow/1316893.cms|title=Stamp in honour of Jawaharlal Darda|date=2005-12-03|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt; त्यांच्या वारशातील महत्त्वाचे टप्पे साजरे करण्यासाठी २०२२ मध्ये आणखी एक टपाल तिकीट जारी करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mintageworld.com/stamp/detail/2227-jawaharlal-darda/|title=5 Rupees Stamp of Independent India of Jawaharlal Darda 2005 {{!}} Philcent #2308 SG # 2298 MJ No. 2155|website=Mintage World|language=en|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी]]</text>
      <sha1>kd80gsvdzkj2g7d4q9tosycsmxc9nny</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694841</id>
      <parentid>2694840</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:14:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nagpurjournalism</username>
        <id>171742</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15776" sha1="d8cfmqfgamcv8odmnnphhn92jlxw2vi" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी||मतदारसंघ2=|जन्म_तारीख={{birth date|1923|7|2}}|मृत्युदिनांक={{death date and age|1997|11|25|1923|7|2}}}}'''जवाहरलाल अमोलकचंद दर्डा''' (२ जुलै १९२३ - २५ नोव्हेंबर १९९७), जे '''बाबुजी''' म्हणून लोकप्रिय होते, ते एक भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] ज्येष्ठ राजकारणी होते. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt; ते [[लोकमत]] वृत्तपत्र समूहाचे संस्थापक संपादक होते. ते त्यांच्या काळातील एक अग्रणी पत्रकार आणि प्रमुख राजकारणी होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/the-barons-of-nagpur/|title=The Barons of Nagpur|date=9 September 2012|website=The Indian Express|access-date=11 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== करिअर ==
दर्डा यांनी सामाजिक कार्यकर्ते म्हणून सुरुवात केली आणि नंतर [[महात्मा गांधी|महात्मा गांधींपासून]] प्रेरित होऊन त्यांनी १९४२ मध्ये [[सत्याग्रह]] चळवळीत भाग घेतला आणि [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो चळवळीत]] सामील झाले, ज्यासाठी त्यांना एक वर्ष आणि ९ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. जबलपूर तुरुंगात असताना. त्यांनी १० ऑगस्ट १९४२ रोजी युवा परिषद आयोजित केली. १९४४ मध्ये त्यांनी यवतमाळ येथे आझाद हिंद सेना स्थापन केली. १९४६-५६ पर्यंत ते यवतमाळ शहर काँग्रेसचे अध्यक्ष राहिले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/jawaharlal-darda-biography-jawahar-book-launch-freedom-fighter-lokmat-newspaper-group-2023-12-04-905800|title=Jawaharlal Darda's biography 'Jawahar' launched in Delhi: Know about him|last=Bhatia|first=Atul|first2=|date=2023-12-04|website=indiatvnews|language=en|access-date=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;
== कुटुंब ==
जवाहरलाल दर्डा यांना विजय आणि राजेंद्र (मुलगे) अशी चार मुले आहेत; स्नेहल आणि जयश्री (मुली)

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी [[विजय दर्डा]] हे 1998 पासून राज्यसभेत महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करणारे खासदार आहेत, त्यांनी भारतीय संसदेच्या वरिष्ठ सभागृहात सलग तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते लोकमत मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html &quot;Who is Vijay Darda?&quot;]. ''Hindustan Times''. 4 September 2012&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;9 October&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; [[राजेंद्र जवाहरलाल दर्डा|राजेंद्र दर्डा]], तेही एक राजकारणी असून, 1998 पासून औरंगाबाद पूर्व विधानसभा मतदारसंघातून तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते महाराष्ट्र सरकारमध्ये शिक्षण आणि उद्योग आणि गृहमंत्री होते. ते [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे मुख्य संपादक आहेत. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== राजकीय जीवन ==
[[चित्र:Hon._President_of_India_Shri_Abdul_Kalam_with_Vijay_Darda_and_Rajendra_Darda.jpg|इवलेसे|भारताचे राष्ट्रपती डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांची यवतमाळ प्रेरणा स्थळाला भेट]]
जवाहरलाल दर्डा हे एक निष्ठावान काँग्रेस कार्यकर्ते होते, जे जिल्हा काँग्रेसमधून [[अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटी|अखिल भारतीय काँग्रेसपर्यंत]] पोहोचले. १९७२ ते १९९५ या काळात ते चार वेळा [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेवर]] निवडून आले. [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचे]] ज्येष्ठ मंत्री म्हणून त्यांनी अनेक खाती समर्थपणे सांभाळली. त्यांनी [[महाराष्ट्र]] सरकारमध्ये २३ वर्षे मंत्री म्हणून काम केले आणि ऊर्जा, उद्योग, सिंचन, आरोग्य, अन्न व नागरी पुरवठा, क्रीडा, युवा व्यवहार, वस्त्रोद्योग आणि पर्यावरण ही खाती यशस्वीपणे सांभाळली. १९८० मध्ये राज्य [[महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ|महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC)]] स्थापन करून त्यांनी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] औद्योगिक क्रांती घडवून आणली, ज्यामुळे [[भंडारा जिल्हा|भंडारा]], [[चंद्रपूर]], [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|औरंगाबाद]] आणि [[नागपूर]] येथे अनेक प्रकल्प उभे राहिले. त्यांनी आपल्या नेतृत्वाखालील मंत्रालयांमध्ये नावीन्य आणि पारदर्शकता आणली, ज्यामुळे सरकारी योजनांचा लाभ सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचला. दूरदृष्टी असलेले राजकारणी म्हणून, त्यांच्या प्रयत्नांमुळे [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ]] आणि महाराष्ट्राच्या इतर भागांमध्ये अनेक रुग्णालये आणि वैद्यकीय महाविद्यालये सुरू झाली, तसेच नागपूर आणि मुंबई येथील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांचा कायापालट झाला आणि येथील रुग्णालयांना अत्याधुनिक उपकरणे मिळाली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jansatta.com/jansatta-special/nitin-gadkari-on-veteran-freedom-fighter-and-founder-editor-of-lokmat-jawaharlal-darda/2895197/|title=मेरे साथ उनकी अलग ही केम‍िस्‍ट्री थी…कांग्रेस नेता जवाहरलाल दर्डा को नितिन गडकरी ने ऐसे क‍िया याद|date=2023-07-03|website=Jansatta|language=hi|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/jawaharlal-darda-alias-babuji-birth-centenary-lokmat-media-group-8697878/|title=Nitin Gadkari on Jawaharlal Darda: People’s editor|date=2023-07-03|website=The Indian Express|language=en|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh/nitin-gadkari-article-on-jawaharlal-darda-life-on-the-occasion-of-the-birth-centenary-zws-70-3761237/|title=जवाहरलाल दर्डा उपाख्य बाबूजींच्या जन्मशताब्दीनिमित्त त्यांच्या जीवनाचा वेध.. {{!}} nitin gadkari article on jawaharlal darda life on the occasion of the birth centenary|date=2023-07-02|website=Loksatta|language=mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/special-editorial-one-hundred-years-story-senior-freedom-fighter-jawaharlal-darda-a-a642/|title=विशेष संपादकीय: शंभर वर्षांची कहाणी|last=|date=2023-07-02|website=Lokmat|language=mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; उद्योगमंत्री असताना दरदा यांनी नागपूरजवळ बुटीबोरी औद्योगिक क्षेत्र (एमआयडीसी) स्थापन केले. तसेच त्यांच्या कार्यकाळात [[नाशिक]] आणि [[छत्रपती संभाजीनगर|संभाजीनगर]] शहरांचे औद्योगिकीकरण सुरू झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.siasat.com/jawaharlal-darda-kind-hearted-and-farsighted-babuji-2629333/|title=Jawaharlal Darda: Kind-hearted and farsighted Babuji|last=|first=|date=2023-07-01|website=The Siasat Daily|language=en|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/maharashtra/sharad-pawar-writes-jawaharlal-darda-birth-aniversary-pjp78|title=सहृदयी आणि बहुआयामी बाबूजी!|last=वृत्तसेवा|first=सकाळ|date=2023-07-02|website=Marathi News Esakal|language=Mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Jawaharlal_Darda_with_with_Jawaharlal_Nehru_at_1956_in_Yavatmal.jpg|इवलेसे|जवाहरलाल दर्डा भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्यासोबत.]]

== पुरस्कार आणि यश ==
12 सप्टेंबर 2013 रोजी, जवाहरलाल दर्डा यांना युकेच्या हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये मरणोत्तर जीवनगौरव पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/freedom-fighter-jawaharlal-darda-conferred-house-of-commons-award-posthumously-1379596796-1|title=Freedom Fighter Jawaharlal Darda Conferred House of Commons Award Posthumously|date=19 September 2013|website=Jagranjosh.com|access-date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== मृत्यू आणि स्मारके ==
जवाहरलाल दर्डा यांचे २५ नोव्हेंबर १९९७ रोजी मुंबईत वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yavatmalonline.com/newsite/jawaharlal-darda/|title=Jawaharlal Darda (Babuji) - YavatmalOnline|last=YavatmalOnline|date=2021-07-20|language=en-US|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt; पत्रकारिता, राजकारण आणि सामाजिक विकासातील त्यांच्या योगदानाच्या सन्मानार्थ, अनेक मरणोत्तर सन्मान आणि स्मारके स्थापन करण्यात आली. भारत सरकारने २ डिसेंबर २००५ रोजी त्यांच्या सन्मानार्थ ₹५ चे स्मारक टपाल तिकीट जारी केले, जे तत्कालीन उपराष्ट्रपती भैरों सिंग शेखावत यांच्या हस्ते प्रसिद्ध करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/stamp-in-honour-of-jawaharlal-darda/articleshow/1316893.cms|title=Stamp in honour of Jawaharlal Darda|date=2005-12-03|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt; त्यांच्या वारशातील महत्त्वाचे टप्पे साजरे करण्यासाठी २०२२ मध्ये आणखी एक टपाल तिकीट जारी करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mintageworld.com/stamp/detail/2227-jawaharlal-darda/|title=5 Rupees Stamp of Independent India of Jawaharlal Darda 2005 {{!}} Philcent #2308 SG # 2298 MJ No. 2155|website=Mintage World|language=en|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी]]</text>
      <sha1>d8cfmqfgamcv8odmnnphhn92jlxw2vi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694842</id>
      <parentid>2694841</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nagpurjournalism</username>
        <id>171742</id>
      </contributor>
      <comment>Corrected line</comment>
      <origin>2694842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15394" sha1="af82cy9jqvbr1r1a99pnwfm1zf3v81j" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी||मतदारसंघ2=|जन्म_तारीख={{birth date|1923|7|2}}|मृत्युदिनांक={{death date and age|1997|11|25|1923|7|2}}}}'''जवाहरलाल अमोलकचंद दर्डा''' (२ जुलै १९२३ - २५ नोव्हेंबर १९९७), जे '''बाबुजी''' म्हणून लोकप्रिय होते, ते एक भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] ज्येष्ठ राजकारणी होते. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt; ते [[लोकमत]] वृत्तपत्र समूहाचे संस्थापक संपादक होते. ते त्यांच्या काळातील एक अग्रणी पत्रकार आणि प्रमुख राजकारणी होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/the-barons-of-nagpur/|title=The Barons of Nagpur|date=9 September 2012|website=The Indian Express|access-date=11 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== करिअर ==
दर्डा यांनी सामाजिक कार्यकर्ते म्हणून सुरुवात केली आणि नंतर [[महात्मा गांधी|महात्मा गांधींपासून]] प्रेरित होऊन त्यांनी १९४२ मध्ये [[सत्याग्रह]] चळवळीत भाग घेतला आणि [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो चळवळीत]] सामील झाले, ज्यासाठी त्यांना एक वर्ष आणि ९ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. जबलपूर तुरुंगात असताना. त्यांनी १० ऑगस्ट १९४२ रोजी युवा परिषद आयोजित केली. १९४४ मध्ये त्यांनी यवतमाळ येथे आझाद हिंद सेना स्थापन केली. १९४६-५६ पर्यंत ते यवतमाळ शहर काँग्रेसचे अध्यक्ष राहिले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/jawaharlal-darda-biography-jawahar-book-launch-freedom-fighter-lokmat-newspaper-group-2023-12-04-905800|title=Jawaharlal Darda's biography 'Jawahar' launched in Delhi: Know about him|last=Bhatia|first=Atul|first2=|date=2023-12-04|website=indiatvnews|language=en|access-date=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;
== कुटुंब ==
जवाहरलाल दर्डा यांना विजय आणि राजेंद्र (मुलगे) स्नेहल आणि जयश्री (मुली) अशी चार मुले आहेत.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी [[विजय दर्डा]] हे 1998 पासून राज्यसभेत महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करणारे खासदार आहेत, त्यांनी भारतीय संसदेच्या वरिष्ठ सभागृहात सलग तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते लोकमत मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html &quot;Who is Vijay Darda?&quot;]. ''Hindustan Times''. 4 September 2012&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;9 October&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; [[राजेंद्र जवाहरलाल दर्डा|राजेंद्र दर्डा]], तेही एक राजकारणी असून, 1998 पासून औरंगाबाद पूर्व विधानसभा मतदारसंघातून तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते महाराष्ट्र सरकारमध्ये शिक्षण आणि उद्योग आणि गृहमंत्री होते. ते [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे मुख्य संपादक आहेत. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== राजकीय जीवन ==
[[चित्र:Hon._President_of_India_Shri_Abdul_Kalam_with_Vijay_Darda_and_Rajendra_Darda.jpg|इवलेसे|भारताचे राष्ट्रपती डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांची यवतमाळ प्रेरणा स्थळाला भेट]]
जवाहरलाल दर्डा हे एक निष्ठावान काँग्रेस कार्यकर्ते होते, १९७२ ते १९९५ या काळात ते चार वेळा [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेवर]] निवडून आले. [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचे]] ज्येष्ठ मंत्री म्हणून त्यांनी अनेक खाती समर्थपणे सांभाळली. त्यांनी [[महाराष्ट्र]] सरकारमध्ये २३ वर्षे मंत्री म्हणून काम केले आणि ऊर्जा, उद्योग, सिंचन, आरोग्य, अन्न व नागरी पुरवठा, क्रीडा, युवा व्यवहार, वस्त्रोद्योग आणि पर्यावरण ही खाती यशस्वीपणे सांभाळली. १९८० मध्ये राज्य [[महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ|महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC)]] स्थापन करून त्यांनी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] औद्योगिक क्रांती घडवून आणली, ज्यामुळे [[भंडारा जिल्हा|भंडारा]], [[चंद्रपूर]], [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|औरंगाबाद]] आणि [[नागपूर]] येथे अनेक प्रकल्प उभे राहिले. त्यांनी आपल्या नेतृत्वाखालील मंत्रालयांमध्ये नावीन्य आणि पारदर्शकता आणली, ज्यामुळे सरकारी योजनांचा लाभ सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचला. दूरदृष्टी असलेले राजकारणी म्हणून, त्यांच्या प्रयत्नांमुळे [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ]] आणि महाराष्ट्राच्या इतर भागांमध्ये अनेक रुग्णालये आणि वैद्यकीय महाविद्यालये सुरू झाली, तसेच नागपूर आणि मुंबई येथील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांचा कायापालट झाला आणि येथील रुग्णालयांना अत्याधुनिक उपकरणे मिळाली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jansatta.com/jansatta-special/nitin-gadkari-on-veteran-freedom-fighter-and-founder-editor-of-lokmat-jawaharlal-darda/2895197/|title=मेरे साथ उनकी अलग ही केम‍िस्‍ट्री थी…कांग्रेस नेता जवाहरलाल दर्डा को नितिन गडकरी ने ऐसे क‍िया याद|date=2023-07-03|website=Jansatta|language=hi|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/jawaharlal-darda-alias-babuji-birth-centenary-lokmat-media-group-8697878/|title=Nitin Gadkari on Jawaharlal Darda: People’s editor|date=2023-07-03|website=The Indian Express|language=en|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh/nitin-gadkari-article-on-jawaharlal-darda-life-on-the-occasion-of-the-birth-centenary-zws-70-3761237/|title=जवाहरलाल दर्डा उपाख्य बाबूजींच्या जन्मशताब्दीनिमित्त त्यांच्या जीवनाचा वेध.. {{!}} nitin gadkari article on jawaharlal darda life on the occasion of the birth centenary|date=2023-07-02|website=Loksatta|language=mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/special-editorial-one-hundred-years-story-senior-freedom-fighter-jawaharlal-darda-a-a642/|title=विशेष संपादकीय: शंभर वर्षांची कहाणी|last=|date=2023-07-02|website=Lokmat|language=mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; उद्योगमंत्री असताना दर्डा यांनी नागपूरजवळ बुटीबोरी औद्योगिक क्षेत्र (एमआयडीसी) स्थापन केले. तसेच त्यांच्या कार्यकाळात [[नाशिक]] आणि [[छत्रपती संभाजीनगर|संभाजीनगर]] शहरांचे औद्योगिकीकरण सुरू झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.siasat.com/jawaharlal-darda-kind-hearted-and-farsighted-babuji-2629333/|title=Jawaharlal Darda: Kind-hearted and farsighted Babuji|last=|first=|date=2023-07-01|website=The Siasat Daily|language=en|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/maharashtra/sharad-pawar-writes-jawaharlal-darda-birth-aniversary-pjp78|title=सहृदयी आणि बहुआयामी बाबूजी!|last=वृत्तसेवा|first=सकाळ|date=2023-07-02|website=Marathi News Esakal|language=Mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Jawaharlal_Darda_with_with_Jawaharlal_Nehru_at_1956_in_Yavatmal.jpg|इवलेसे|जवाहरलाल दर्डा भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्यासोबत.]]

== पुरस्कार आणि यश ==
12 सप्टेंबर 2013 रोजी, जवाहरलाल दर्डा यांना युकेच्या हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये मरणोत्तर जीवनगौरव पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/freedom-fighter-jawaharlal-darda-conferred-house-of-commons-award-posthumously-1379596796-1|title=Freedom Fighter Jawaharlal Darda Conferred House of Commons Award Posthumously|date=19 September 2013|website=Jagranjosh.com|access-date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== मृत्यू आणि स्मारके ==
जवाहरलाल दर्डा यांचे २५ नोव्हेंबर १९९७ रोजी मुंबईत वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yavatmalonline.com/newsite/jawaharlal-darda/|title=Jawaharlal Darda (Babuji) - YavatmalOnline|last=YavatmalOnline|date=2021-07-20|language=en-US|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt; पत्रकारिता, राजकारण आणि सामाजिक विकासातील त्यांच्या योगदानाच्या सन्मानार्थ, अनेक मरणोत्तर सन्मान आणि स्मारके स्थापन करण्यात आली. भारत सरकारने २ डिसेंबर २००५ रोजी त्यांच्या सन्मानार्थ ₹५ चे स्मारक टपाल तिकीट जारी केले, जे तत्कालीन उपराष्ट्रपती भैरों सिंग शेखावत यांच्या हस्ते प्रसिद्ध करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/stamp-in-honour-of-jawaharlal-darda/articleshow/1316893.cms|title=Stamp in honour of Jawaharlal Darda|date=2005-12-03|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt; २०२२ मध्ये आणखी एक टपाल तिकीट जारी करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mintageworld.com/stamp/detail/2227-jawaharlal-darda/|title=5 Rupees Stamp of Independent India of Jawaharlal Darda 2005 {{!}} Philcent #2308 SG # 2298 MJ No. 2155|website=Mintage World|language=en|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी]]</text>
      <sha1>af82cy9jqvbr1r1a99pnwfm1zf3v81j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2694843</id>
      <parentid>2694842</parentid>
      <timestamp>2026-07-16T11:20:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nagpurjournalism</username>
        <id>171742</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2694843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14825" sha1="gsljqun9jyfuk4tlmf83sqnku94kcvb" xml:space="preserve">{{माहितीचौकट पदाधिकारी||मतदारसंघ2=|जन्म_तारीख={{birth date|1923|7|2}}|मृत्युदिनांक={{death date and age|1997|11|25|1923|7|2}}}}'''जवाहरलाल अमोलकचंद दर्डा''' (२ जुलै १९२३ - २५ नोव्हेंबर १९९७), जे '''बाबुजी''' म्हणून लोकप्रिय होते, ते एक भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] ज्येष्ठ राजकारणी होते. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai/who-is-vijay-darda/story-cf6SZazEOhxldr3ObjZgnK.html|title=Who is Vijay Darda?|date=4 September 2012|website=Hindustan Times|access-date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt; ते [[लोकमत]] वृत्तपत्र समूहाचे संस्थापक संपादक होते. ते त्यांच्या काळातील एक अग्रणी पत्रकार आणि प्रमुख राजकारणी होते. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/news-archive/web/the-barons-of-nagpur/|title=The Barons of Nagpur|date=9 September 2012|website=The Indian Express|access-date=11 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== करिअर ==
दर्डा यांनी सामाजिक कार्यकर्ते म्हणून सुरुवात केली आणि नंतर [[महात्मा गांधी|महात्मा गांधींपासून]] प्रेरित होऊन त्यांनी १९४२ मध्ये [[सत्याग्रह]] चळवळीत भाग घेतला आणि [[भारत छोडो आंदोलन|भारत छोडो चळवळीत]] सामील झाले, ज्यासाठी त्यांना एक वर्ष आणि ९ महिने तुरुंगवासाची शिक्षा झाली. जबलपूर तुरुंगात असताना. त्यांनी १० ऑगस्ट १९४२ रोजी युवा परिषद आयोजित केली. १९४४ मध्ये त्यांनी यवतमाळ येथे आझाद हिंद सेना स्थापन केली. १९४६-५६ पर्यंत ते यवतमाळ शहर काँग्रेसचे अध्यक्ष राहिले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/jawaharlal-darda-biography-jawahar-book-launch-freedom-fighter-lokmat-newspaper-group-2023-12-04-905800|title=Jawaharlal Darda's biography 'Jawahar' launched in Delhi: Know about him|last=Bhatia|first=Atul|first2=|date=2023-12-04|website=indiatvnews|language=en|access-date=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;
== कुटुंब ==
जवाहरलाल दर्डा यांना विजय आणि राजेंद्र (मुलगे) स्नेहल आणि जयश्री (मुली) अशी चार मुले आहेत.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी [[विजय दर्डा]] हे 1998 पासून राज्यसभेत महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करणारे खासदार आहेत, त्यांनी भारतीय संसदेच्या वरिष्ठ सभागृहात सलग तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते लोकमत मीडिया ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत. [[राजेंद्र जवाहरलाल दर्डा|राजेंद्र दर्डा]], तेही एक राजकारणी असून, 1998 पासून औरंगाबाद पूर्व विधानसभा मतदारसंघातून तीन वेळा निवडून आले आहेत. ते महाराष्ट्र सरकारमध्ये शिक्षण आणि उद्योग आणि गृहमंत्री होते. ते [[लोकमत]] मीडिया ग्रुपचे मुख्य संपादक आहेत. &lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== राजकीय जीवन ==
[[चित्र:Hon._President_of_India_Shri_Abdul_Kalam_with_Vijay_Darda_and_Rajendra_Darda.jpg|इवलेसे|भारताचे राष्ट्रपती डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांची यवतमाळ प्रेरणा स्थळाला भेट]]
जवाहरलाल दर्डा हे एक निष्ठावान काँग्रेस कार्यकर्ते होते, १९७२ ते १९९५ या काळात ते चार वेळा [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेवर]] निवडून आले. [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्राचे]] ज्येष्ठ मंत्री म्हणून त्यांनी अनेक खाती समर्थपणे सांभाळली. त्यांनी [[महाराष्ट्र]] सरकारमध्ये २३ वर्षे मंत्री म्हणून काम केले आणि ऊर्जा, उद्योग, सिंचन, आरोग्य, अन्न व नागरी पुरवठा, क्रीडा, युवा व्यवहार, वस्त्रोद्योग आणि पर्यावरण ही खाती यशस्वीपणे सांभाळली. १९८० मध्ये राज्य [[महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ|महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC)]] स्थापन करून त्यांनी [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] औद्योगिक क्रांती घडवून आणली, ज्यामुळे [[भंडारा जिल्हा|भंडारा]], [[चंद्रपूर]], [[छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा|औरंगाबाद]] आणि [[नागपूर]] येथे अनेक प्रकल्प उभे राहिले. त्यांनी आपल्या नेतृत्वाखालील मंत्रालयांमध्ये नावीन्य आणि पारदर्शकता आणली, ज्यामुळे सरकारी योजनांचा लाभ सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचला. दूरदृष्टी असलेले राजकारणी म्हणून, त्यांच्या प्रयत्नांमुळे [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ]] आणि महाराष्ट्राच्या इतर भागांमध्ये अनेक रुग्णालये आणि वैद्यकीय महाविद्यालये सुरू झाली, तसेच नागपूर आणि मुंबई येथील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांचा कायापालट झाला आणि येथील रुग्णालयांना अत्याधुनिक उपकरणे मिळाली. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jansatta.com/jansatta-special/nitin-gadkari-on-veteran-freedom-fighter-and-founder-editor-of-lokmat-jawaharlal-darda/2895197/|title=मेरे साथ उनकी अलग ही केम‍िस्‍ट्री थी…कांग्रेस नेता जवाहरलाल दर्डा को नितिन गडकरी ने ऐसे क‍िया याद|date=2023-07-03|website=Jansatta|language=hi|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/jawaharlal-darda-alias-babuji-birth-centenary-lokmat-media-group-8697878/|title=Nitin Gadkari on Jawaharlal Darda: People’s editor|date=2023-07-03|website=The Indian Express|language=en|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/vishesh/nitin-gadkari-article-on-jawaharlal-darda-life-on-the-occasion-of-the-birth-centenary-zws-70-3761237/|title=जवाहरलाल दर्डा उपाख्य बाबूजींच्या जन्मशताब्दीनिमित्त त्यांच्या जीवनाचा वेध.. {{!}} nitin gadkari article on jawaharlal darda life on the occasion of the birth centenary|date=2023-07-02|website=Loksatta|language=mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/editorial/special-editorial-one-hundred-years-story-senior-freedom-fighter-jawaharlal-darda-a-a642/|title=विशेष संपादकीय: शंभर वर्षांची कहाणी|last=|date=2023-07-02|website=Lokmat|language=mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; उद्योगमंत्री असताना दर्डा यांनी नागपूरजवळ बुटीबोरी औद्योगिक क्षेत्र (एमआयडीसी) स्थापन केले. तसेच त्यांच्या कार्यकाळात [[नाशिक]] आणि [[छत्रपती संभाजीनगर|संभाजीनगर]] शहरांचे औद्योगिकीकरण सुरू झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.siasat.com/jawaharlal-darda-kind-hearted-and-farsighted-babuji-2629333/|title=Jawaharlal Darda: Kind-hearted and farsighted Babuji|last=|first=|date=2023-07-01|website=The Siasat Daily|language=en|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/maharashtra/sharad-pawar-writes-jawaharlal-darda-birth-aniversary-pjp78|title=सहृदयी आणि बहुआयामी बाबूजी!|last=वृत्तसेवा|first=सकाळ|date=2023-07-02|website=Marathi News Esakal|language=Mr|access-date=2025-04-22}}&lt;/ref&gt;
[[चित्र:Jawaharlal_Darda_with_with_Jawaharlal_Nehru_at_1956_in_Yavatmal.jpg|इवलेसे|जवाहरलाल दर्डा भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्यासोबत.]]

== पुरस्कार आणि यश ==
12 सप्टेंबर 2013 रोजी, जवाहरलाल दर्डा यांना युकेच्या हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये मरणोत्तर जीवनगौरव पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/freedom-fighter-jawaharlal-darda-conferred-house-of-commons-award-posthumously-1379596796-1|title=Freedom Fighter Jawaharlal Darda Conferred House of Commons Award Posthumously|date=19 September 2013|website=Jagranjosh.com|access-date=9 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== मृत्यू आणि स्मारके ==
जवाहरलाल दर्डा यांचे २५ नोव्हेंबर १९९७ रोजी मुंबईत वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://yavatmalonline.com/newsite/jawaharlal-darda/|title=Jawaharlal Darda (Babuji) - YavatmalOnline|last=YavatmalOnline|date=2021-07-20|language=en-US|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt; पत्रकारिता, राजकारण आणि सामाजिक विकासातील त्यांच्या योगदानाच्या सन्मानार्थ, अनेक मरणोत्तर सन्मान आणि स्मारके स्थापन करण्यात आली. भारत सरकारने २ डिसेंबर २००५ रोजी त्यांच्या सन्मानार्थ ₹५ चे स्मारक टपाल तिकीट जारी केले, जे तत्कालीन उपराष्ट्रपती भैरों सिंग शेखावत यांच्या हस्ते प्रसिद्ध करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/stamp-in-honour-of-jawaharlal-darda/articleshow/1316893.cms|title=Stamp in honour of Jawaharlal Darda|date=2005-12-03|work=The Times of India|issn=0971-8257|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt; २०२२ मध्ये आणखी एक टपाल तिकीट जारी करण्यात आले. &lt;ref&gt;{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.mintageworld.com/stamp/detail/2227-jawaharlal-darda/|title=5 Rupees Stamp of Independent India of Jawaharlal Darda 2005 {{!}} Philcent #2308 SG # 2298 MJ No. 2155|website=Mintage World|language=en|access-date=2026-07-11}}&lt;/ref&gt;

== संदर्भ ==
{{संदर्भयादी}}
[[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय राजकारणी]]
[[वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू]]
[[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ते]]
[[वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी]]</text>
      <sha1>gsljqun9jyfuk4tlmf83sqnku94kcvb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मूईक्कल पंकजाक्षी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381508</id>
    <redirect title="मूळिक्कल पंकजाक्षी" />
    <revision>
      <id>2694851</id>
      <timestamp>2026-07-16T11:41:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>लेखन भेद</comment>
      <origin>2694851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="8tlrqbb33qscj13vbne756disjwa0v2" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[मूळिक्कल पंकजाक्षी]]</text>
      <sha1>8tlrqbb33qscj13vbne756disjwa0v2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मूझिक्कल पंकजाक्षी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381509</id>
    <redirect title="मूळिक्कल पंकजाक्षी" />
    <revision>
      <id>2694852</id>
      <timestamp>2026-07-16T11:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>उच्चार भेद</comment>
      <origin>2694852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="8tlrqbb33qscj13vbne756disjwa0v2" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[मूळिक्कल पंकजाक्षी]]</text>
      <sha1>8tlrqbb33qscj13vbne756disjwa0v2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>मुजिक्कल पंकजाक्षी</title>
    <ns>0</ns>
    <id>381510</id>
    <redirect title="मूळिक्कल पंकजाक्षी" />
    <revision>
      <id>2694853</id>
      <timestamp>2026-07-16T11:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>उच्चार भेद</comment>
      <origin>2694853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="8tlrqbb33qscj13vbne756disjwa0v2" xml:space="preserve">#पुनर्निर्देशन [[मूळिक्कल पंकजाक्षी]]</text>
      <sha1>8tlrqbb33qscj13vbne756disjwa0v2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>वर्ग:मल्याळी राजकारणी</title>
    <ns>14</ns>
    <id>381511</id>
    <revision>
      <id>2694865</id>
      <timestamp>2026-07-16T11:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>संतोष गोरे</username>
        <id>135680</id>
      </contributor>
      <comment>नवीन पान: [[वर्ग:भाषेनुसार भारतीय राजकारणी]]</comment>
      <origin>2694865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="prntx64uu4bt5yrrfa7xdawfhjbuser" xml:space="preserve">[[वर्ग:भाषेनुसार भारतीय राजकारणी]]</text>
      <sha1>prntx64uu4bt5yrrfa7xdawfhjbuser</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>